25.07.2024 йилдаги 01/2-38-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи, 25.07.2024 йилдаги 01/2-38-сон
Date of entry into force
21.08.2024
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 21 августда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 277]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1998 йил 4 мартдаги 21-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.03.08-98 «Ёғоч конструкциялар» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси ҳамда «Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирнинг биринчи ўринбосари Ш. ХИДОЯТОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 25 июль,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
01/2-38-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 26 июнь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Табиий пардозбоп тошлар ва бошқа тош маҳсулотлари ишлаб чиқаришни ривожлантириш бўйича раис ўринбосари Б. БОБОКУЛОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 5 июль
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 16 июль
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 25 июлдаги 01/2-38-сон буйруғига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) бутун ва елимланган ёғоч конструкциялардан бино ва иншоотларни лойиҳалаш, қуриш, реконструкция қилиш ҳамда фойдаланишга оид талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ШНҚнинг талаблари гидротехника иншоотлари, кўприклар, қозиқли пойдеворларга нисбатан татбиқ этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларига ҳаволалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.01.02-04 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин хавфсизлиги»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚМҚ 2.01.03-19 «Сейсмик ҳудудларда қурилиш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚМҚ 2.01.07-96 «Юклар ва таъсирлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚМҚ 2.03.11-96 «Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 8486-86 «Игнабаргли арраланган ёғоч материаллар. Техник шартлар» (расмий манба: «Пиломатериалы хвойных пород. Технические условия»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 9077-82 «Майдаланган чангсимон кварц. Умумий техник шартлар» (расмий манба: «Кварц молотый пылевидный. Общие технические условия»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 9463-2016 «Игнабаргли думалоқ ёғоч материаллар. Техник шартлар» (расмий манба: «Лесоматериалы круглые хвойных пород. Технические условия»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 27751-2014 «Қурилиш конструкциялари ва пойдеворларининг ишончлилиги. Асосий қоидалар» (расмий манба: «Надёжность строительных конструкций и оснований. Основные положения»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 30247.0-94 (ИСО 834-75) «Қурилиш конструкциялари. Оловбардошликка синаш усуллари. Умумий талаблар» (расмий манба: «Конструкции строительные. Методы испытаний на огнестойкость. Общие требования»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 30247.1-94 «Қурилиш конструкциялари. Оловбардошликка синаш усуллари. Юк кўтарувчи ва тўсувчи конструкциялар» (расмий манба: «Конструкции строительные. Методы испытаний на огнестойкость. Несущие и ограждающие конструкции»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 30403-2012 «Қурилиш конструкциялари. Ёнғин хавфига синаш усуллари» (расмий манба: «Конструкции строительные. Метод испытания на пожарную опасность»).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Атамалар ва таърифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғоч конструкциялар — қурилиш ва монтаж ишларини бажариш жараёнида ўзаро боғланган ёғоч элементлардан ташкил топган, муайян функционал мақсадга эга бўлган бино ва иншоотнинг бир қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бино — функционал мақсадига қараб одамлар яшаши ёки бўлишига ва ҳар хил турдаги ишлаб чиқариш жараёнларини бажаришга мўлжалланган, таянч, тўсма ёки ҳар иккала мақсадга хизмат қилувчи конструкциялардан иборат қурилиш тизими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иншоот — ҳар хил турдаги ишлаб чиқариш жараёнларини бажариш, моддий қимматликларни жойлаштириш ва сақлаш, одамларнинг вақтинча бўлиши (ҳаракатланиши), шунингдек ускуналар ёки коммуникацияларни жойлаштириш (ўтказиш, улаш) учун мўлжалланган, таянч, тўсма ёки ҳар иккала мақсадга хизмат қилувчи конструкциялардан иборат ҳажмий, ясси ёки чизиқ тарзидаги қурилиш тизими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нагел — силжийдиган зўриқишни қабул қилувчи стержень ёки пластина шаклидаги механик алоқа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур ШНҚда қуйидаги қисқартма қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ФСФ — фенол-формалдегид елим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ФБС — бакелитланган фанер;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
МТП — металл тишли пластина;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ОҲВ — оловдан ҳимоя қилувчи восита;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ТНБ — техник назорат бўлим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
КПУ — кўпик полиуретан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ёғоч конструкцияларни намлик, биологик шикастланиш ва коррозиядан (агрессив муҳитда ишлайдиган конструкцияларда) ҳимоялаш ҚМҚ 2.03.01-96га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ёғоч конструкцияларни ёнғин содир бўлганда, ёнғин таъсиридан ҳимоялаш ШНҚ 2.01.02-04га, сейсмик ҳудудларда қурилишда эса ҚМҚ 2.01.03-19га мувофиқ лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Ёғоч конструкциялар юкларнинг хусусияти ва давомийлигини ҳисобга олган ҳолда юк кўтариш қобилияти (чегаравий ҳолатларнинг 1-гуруҳи) ва нормал ишлашга халақит бермайдиган деформациялар (чегаравий ҳолатларнинг 2-гуруҳи) бўйича ҳисоблаш талабларига мувофиқ бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Ёғоч конструкцияларнинг заводда ишлаб чиқарилиши, шунингдек уларни элемент ва йириклаштирилган блоклар кўринишида ишлатиш, ташиш ва ўрнатиш шароитларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Атроф-муҳит ҳарорати 50 °C дан ошмаса, доимий ёки даврий узоқ муддатли иссиқлик таъсирида ёғоч конструкциялардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Елимланган ёғоч конструкцияларни лойиҳалашда ҳарорат 35 °C дан юқори бўлиши, ҳавонинг нисбий намлиги 50 фоиздан кам бўлмаслигига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Материаллар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Ёғоч конструкцияларни ишлаб чиқариш учун ёғочнинг игнабаргли турларидан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Қаттиқ япроқли ёғочлардан тайёрланган нагеллар, ёстиқлар конструкция қисмлари учун ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Ҳаво электр узатиш тизимларининг ёғоч устун конструкциялари учун қарағай ва япроқли ёғочлардан, (35 kV ва ундан паст зўриқишли электр узатиш тизимлари устун конструкциялари учун ерга кўмилган қўшимча элементлари бундан мустасно) арча ва пихта ёғочларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Юк кўтарувчи ёғоч конструкциянинг элементлари учун ишлатиладиган ёғочнинг сифати мазкур ШНҚнинг 2-иловасига мос келиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Мустаҳкамлик турлари ёки синфларига мос келувчи ёғочнинг мустаҳкамлиги ушбу ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган норматив қаршиликлардан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Фойдаланиш шароитларининг таснифи мазкур ШНҚнинг 1-иловасидаги 1-жадвалда, конструкцияларни лойиҳалаш ва тайёрлашда уларнинг ўзига хослиги 2-жадвалида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Елимланган ёғоч конструкциянинг 1а, 1б ва 2а синфлари (мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 1-жадвалида келтирилган) 1а фойдаланиш синфи учун қўлланилишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Елимланган ёғоч конструкцияда нисбий намлиги 30 фоиздан ошмаганда 2б ва 3 синфларнинг функционал вазифалари қўлланилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Бутун ёғоч конструкциялардан 2, 3 ва 4-фойдаланиш шароит синфларида, ёғочнинг қуриши, парчаланиши ёки толаларнинг эзилишини ошишига олиб келмаганда, ёғочдаги намлик миқдори 40 фоиздан кўп бўлмаган чиришдан ҳимояланган ҳолатда қўлланилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Ёғоч қотириладиган, ўрнатиладиган ҳамда бошқа элементлар текис, тугунсиз нуқсонларсиз бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Ёғочнинг намлиги 12 фоиздан ошмаслиги ҳамда чиришга чидамлилиги кам (қайин, бук) ёғоч жинсларидан тайёрланган қисмларга антисептик билан ишлов берилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Конструкция элементларини ҳисоблашда думалоқ ёғоч ўлчами ҳар 1 m узунликда диаметри 0,8 cm камайиб бориши, тилёғоч учун эса ҳар 1 m узунликда диаметри 1 cm га камайиб бориши бўйича қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Елимланган фанер конструкциялар учун ФСФ маркали фанер ҳамда ФБС маркали бакелитланган фанердан фойдаланиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Ёғоч, елимланган, фанер ва бир томонга йўналтирилган шпонли конструкцияларнинг ўз оғирлигини ҳисоблаш учун ёғочни зичлигини мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Елимланган ёғоч конструкцияда қатламли елимланган шпон ва фанерларни ёпиштириш учун ишлатиладиган елимлар ушбу ШНҚнинг 2-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Арматурани ёпиштириш учун елимлар ушбу ШНҚнинг 7-иловасида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Мазкур ШНҚнинг 2-жадвалида келтирилмаган елимларни уларнинг хусусиятлари ва елим турларига қўйиладиган талабларга мувофиқ фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Ёғоч конструкциялардаги пўлат элементлар сифатида ШНҚ 2.03.05-23га пўлатлар ва ШНҚ 2.03.01-21га асосан пўлат арматуралар қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Пўлат учун агрессив муҳитда ишлатиладиган конструкцияни бириктирувчи элементларда, коррозияга чидамли пўлатлар, алюмин қотишмалар, шиша пластиклар, ёғоч қатламли пластиклар ҳамда қаттиқ япроқли дарахт жинсларидан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Елимланган стерженли конструкциялар учун А400-600 синфдаги даврий профилли стерженлар ва думалоқ пўлатдан, алюминий қотишмаларидан тайёрланган стерженлар, бутун елимланадиган қисми кесилган А240 синфдаги арматуралар ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Ёғоч конструкция ва бетон композит конструкцияларда мазкур ШНҚнинг 10-иловасига мувофиқ қуйидаги материаллардан фойдаланиш зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғоч конструкциялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
В20 ва ундан юқори синфдаги оғир бетон ҳамда ушбу ШНҚнинг 7-иловаси талабларига мувофиқ елимланган арматура стерженлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Ёғоч конструкцияларга кимёвий ишлов бериш учун материаллар ҚМҚ 2.03.11-96га мувофиқ танланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-жадвал

Фойдаланиш шароити синфлари

Ёғочнинг фойдаланиш жараёнидаги намлиги, %

20 °С ҳароратда ҳавонинг юқори нисбий намлиги, %

1 (қуруқ)

8 дан кам

40

10 дан кам

50

2 (нормал)

12 дан кам

65

3 (нам)

15 дан кам

75

4 (ҳўл)

20 дан кам

85

20 дан ортиқ

85 дан ортиқ

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Ёғочнинг фойдаланиш жараёнидаги намлигини мувозанат ҳолатидаги намлик деб қабул қилишга йўл қўйилади (ушбу ШНқнинг 2-иловаси 1-расмида келтирилган).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

2-жадвал

Елим тури

Елимланган материал

Функционал вазифаси бўйича синфи (ушбу ШНҚнинг 2-иловаси 1-жадвалида келтирилган)

Фойдаланиш шароити синфи

(мазкур ШНҚнинг 2-иловаси 1-жадвалида келтирилган)

Елимга мисоллар

1

Ёғоч,

ёғочли плита материаллар

1 — 3

1 — 4

Резорцин фенол формальдегид ёки меламин асосидаги елим компонентларини олдиндан аралаштириш

2

1б — 3

1 — 3

Меламин асосида елим компонентларини юзаларга алоҳида сепиш

3

2б — 3

12

Сувга чидамлилиги юқори бўлган 2 компонентли полиуретанли ЭПИ елими, карбамид елимлари асосида

4

Ёғоч билан металл

1 — 3

1 — 3

Эпоксид елимлари асосида

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Материалларнинг ҳисобий хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Навлар бўйича сараланган қарағай, арча ва Европа тилёғочларининг ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёғочнинг ҳисобий қаршилиги, МPа, ушбу ШНҚнинг 3-жадвалида келтирилган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— давомий юкланиш режимига мос келадиган узоқ муддатли мустаҳкамлик коэффициенти (мазкур ШНҚнинг 4-жадвалида келтирилган);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
меҳнат шароитлари коэффициентларининг ҳосиласи мазкур ШНҚнинг 31-банди бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Бошқа жинсли ёғочларнинг ҳисобий қаршиликлари ушбу ШНҚнинг 3-жадвалида келтирилган қийматларни 5-жадвалда келтирилган ўтиш коэффициентларига кўпайтириб аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Мустаҳкамлик синфлари бўйича навларга ажратилган ёғоч ва ёғочли материалларнинг ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ушбу ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган 0,95 ишончлиликда аниқланган материалнинг норматив мустаҳкамлиги, МPа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— 0,95 ишончлиликда аниқланган норматив мустаҳкамликдан , 0,99 ишончлиликда аниқланган норматив мустаҳкамликка ўтиш учун материалнинг ишончлилик коэффициенти ушбу ШНҚнинг 6-жадвалига мувофиқ қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— 0,95 ишончлилик билан аниқланадиган статистик функция миқдори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— 0,99 ишончлилик билан аниқланадиган статистик функция миқдори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ўзгарувчанлик коэффициенти ушбу ШНҚнинг 6-жадвалига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

3-жадвал

Элементларнинг зўриқиш ҳолати

ва хусусиятлари

Белгиланиши

Ёғоч турлари учун ҳисобий қаршиликлар, МPа (kgf/cm2)

1

2

3

1. Толалар бўйича эгилиш, сиқилиш ва эзилиш:

баландлиги 50 cm дан ошмайдиган тўғри бурчакли кесимли элементлар

баландлиги 50 cm дан юқори

21 (210)

19,5 (195)

13 (130)

кесим баландлиги 11 дан 50 cm гача, эни 11 дан 13 cm гача бўлган тўртбурчак кесимли элементлар

22,5 (225)

21 (210)

15 (150)

 кесим баландлиги 13 дан 50 cm гача, эни 13 cm дан ортиқ бўлган тўртбурчак кесимли элементлар

24 (240)

22,5 (225)

16,5 (165)

ҳисобий кесимдаги кесилмаган думалоқ ёғоч элементлари

-

24 (240)

15 (150)

2. Толалар бўйича чўзилиши:

бутун ёғоч элементларда

15 (150)

10,5 (105)

-

елимланган элементларда

18 (180)

13,5 (135)

-

3. Кўндаланг толалар бўйича бутун юзадаги сиқилиш ва эзилиши

2,7 (27)

2,7 (27)

2,7 (27)

4. Кўндаланг толалар бўйича маҳаллий эзилиши:

конструкциянинг таянч қисмлари, элементлар кесими ва тугунли бирикмалар

4,5 (45)

4,5 (45)

4,5 (45)

шайба остида эзилиш бурчаклари 90° дан 60° гача бўлганда

6.0 (60)

6.0 (60)

6.0 (60)

5. Толалар бўйлаб бўлиниши:

бутун ёғоч элементларни эгишда

2,7 (27)

2.4 (24)

2.4 (24)

елимланган элементларни эгишда

2.4 (24)

2,25 (22,5)

2,25 (22,5)

юқори зўриқиш учун фронтал кесимларда

3,6 (36)

3,2 (32)

3,2 (32)

юқори зўриқиш учун маҳаллий елимланган бирикмаларда

3,2 (32)

3,2 (32)

3,2 (32)

6. Толалар бўйлаб бўлиниши:

бутун ёғоч элементларнинг бирикмаларида

1,5 (15)

1.2 (12)

0,9 (9)

елимланган элементларнинг бирикмаларида

1,05 (10,5)

1,05 (10,5)

0,9 (9)

7. Елимланган ёғоч элементларнинг толалари бўйлаб чўзилиши

0,23 (2,3)

0,15 (1,5)

0,12 (1,2)

8. Толаларнинг 450 бурчак остидаги кесимида

9 (90)

7,5 (75)

6 (60)

Толаларнинг 90°бурчак остидаги кесимида

16,5 (165)

13,5 (135)

12 (120)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Конструкциялар қурилиш жараёнларида тайёрланганда ушбу жадвалнинг 2-бандига мувофиқ қабул қилинган ҳисобий қаршиликнинг қийматлари 30 фоизга камайтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Тахта қоплама ва том ости элементлари 3-тур ёғочдан тайёрланганда эгилишдаги ҳисобий қаршилик 19,5 MPa (195 kgf/cm2) га тенг деб олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

4-жадвал

Зўриқиш режимларнинг белгиланиши

Зўриқиш режимларининг хусусиятлари

Зўриқишнинг таъсир қилиш вақти, s

Узоқ муддатда мустаҳкамлик коэффициенти

А

Стандарт дастгоҳ синовларда зўриқишнинг ортиб бориши

1 — 10

1.0

Б

Доимий ва узоқ муддатли вақтинчалик зўриқишларнинг биргаликдаги таъсири, уларнинг зўриқиши барча конструкция элементларидаги тўлиқ зўриқишнинг 80 фоизидан ошса

108-109

0,53

В

Турар жой ва жамоат бинолари ораёпмаларига доимий, узоқ муддатли вақтинчалик зўриқишларнинг ва одамлардан тушаётган юкларнинг биргаликдаги таъсири

106-107

0,66

Г

Доимий ва қисқа муддатли қордан тушадиган таъсири

106-107

0,66

Д

Доимий ва қисқа муддатли шамолдан узатилаётган зўриқишларнинг ёки доимий ва қисқа муддатли қор ва шамолдан узатилаётган зўриқишларнинг биргаликдаги таъсири

103-104

0,8

Е

Доимий ва монтаж юкларининг биргаликдаги таъсири

103-104

0,8

Ж

Доимий ва сейсмик юкларнинг биргаликдаги таъсири

10-102

0,92

И

Импульс ва зарбадан берилаётган юкларнинг таъсири

101 — 10-8

1.1

К

Ёнғин пайтида доимий ва қисқа муддатли қордан узатилаётган зўриқишларнинг биргаликдаги таъсири

103-104

0,8

Л

Ҳаводан электр узатиш линияларининг таянчлари учун музлаган пайтда, монтаж жараёнида, музлаган пайтдаги шамолдан, ўртача йиллик ҳароратдан паст ҳароратларда симларни таранглагандан ҳосил бўладиган зўриқишлардан

104-105

0,75

М

Ҳаводан электр узатиш линияларининг таянчлари учун симлар ва кабеллар узилган ҳолатда

101-10-2

1.0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Б режимда тўлиқ зўриқишнинг фоизини аниқлаш учун ҳисобий юклар кўриб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

5-жадвал

Ёғоч жинслари

Ҳисобий қаршиликлар учун коэффициент

толалар бўйлаб чўзилиш, эгилиш, сиқилиш ва эзилиш

толалар бўйлаб сиқилиш ва эзилиш

бўлиниш

Игнабаргли

1. Тилёғоч

1.2

1.2

1

2. Сибирь кедр дарахти

0,9

0,9

0,9

3. Красноярск ўлкасининг кедр дарахти

0,65

0,65

0,65

4.Оқ қарағай

0,8

0,8

0,8

Қаттиқ япроқли

5. Эман

1.3

2

1.3

6. Шумтол, заранг, қандағоч

1.3

2

1.6

7. Акация

1.5

2.2

1.8

8. Оқ қайин, қайин

1.1

1.6

1.3

9. Қайрағоч

1

1.6

1

Юмшоқ япроқли

10. Бужун, жўка, тоғтерак, терак

0,8

1

0,8

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Антисептиклар билан шимдирилмаган тилёғочдан (намлиги) тайёрланган ҳаводан электр узатиш линияларининг таянчлари учун ушбу жадвалда кўрсатилган коэффициентлар 0,85 коэффициентга кўпайтирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

6-жадвал

Т/р

Зўриқиш ҳолати

Ўзгарувчанлик коэффициенти,

Материаллар бўйича ишончлилик коэффициенти,

1.

Эгилиш

0,15

1.2

2.

Толалар бўйича сиқилиш ва эзилиш

0,13

1.15

3.

Толалар бўйича чўзилиш

0.2

1.25

4.

Толалар бўйлаб ёрилиш

0.2

1.25

5.

Толаларга кўндаланг йўналишда сиқилиш ва эзилиш

0,13

1.15

6.

Толаларга кўндаланг йўналишда чўзилиш

0,25

1.4

7.

Толаларга кўндаланг йўналишда ёриқ пайдо бўлиш

0.2

1.25

8.

Эластиклик модули

0,15

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Кўп қатламли бир йўналишда елимланган шпонли ғўланинг ҳисобий қаршилиги ушбу ШНҚнинг 1-формуласи бўйича аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Ёғоч узунликнинг бир қисми учун толаларга кўндаланг йўналишда маҳаллий ёрилиши бўйича ҳисобий қаршилиги (юкланмаган қисмининг узунлиги ёрилиш майдонининг узунлиги ва элементларнинг қалинлигидан кам бўлмаган ҳолатда), конструкцияларнинг таянч қисмларида, фронтал бирикмаларида ва элементларнинг тугун бирикмаларида ҳамда шайба остида эзилиш бурчаклари 90° дан 60° гача бўлганда қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёғочнинг толалар бўйлаб бутун юзада сиқилиш ва ёрилишга бўлган ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёғоч толалари бўйлаб ёрилиш майдонининг узунлиги, mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

7-жадвал

Т/р

Зўриқиш ҳолати

Ҳисобий қаршилик, MPa, LVL навлари/мустаҳкамлик синфлари учун

Белгиланиши

1/К45

2/К40

3/К35

1.

Эгилиш

39

34

ўттиз

2.

Лист текислиги ичидаги толалар бўйлаб сиқилиш

32

ўттиз

27

3.

Лист текислиги ичидаги толаларга кўндаланг йўналишда сиқилиш

4.8

4.7

4.5

4.

Лист текислигидан ташқаридаги толаларга кўндаланг йўналишда сиқилиш

2.4

2.3

2.3

5.

Лист текислиги ичидаги толаларга кўндаланг йўналишда конструкция таянч қисмлари ва тугун бирикмаларидаги маҳаллий ёрилиш

7.5

7.4

7.25

6.

Толалар бўйича чўзилиш

31

27

24

7.

Лист текислигида толаларга кўндаланг йўналишда чўзилиш

0,45

0,45

0,45

8.

Лист текислигида толаларга кўндаланг йўналишда бўлиниш

4.1

3.9

3.9

9.

Лист текислигида толалар бўйича бўлиниш

3.2

3

2.9

10.

Лист текислигида толаларга кўндаланг йўналишда бўлиниш

1.5

1.5

1.5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Ёғочнинг толалар йўналиши бўйича бурчак остида эзилишига ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула орқали аниқланиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(5)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Ёғочнинг толалар йўналиши бўйича бурчак остида чўзилишига ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(6)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Ёғочнинг толалар йўналиши бўйича бурчак остида бўлинишига ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(7)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Қурилиш фанерининг ҳисобий қаршилиги ушбу ШНҚнинг 1-формуласи бўйича аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда, ушбу ШНҚнинг 8-жадвалига мувофиқ олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Ҳисобий қаршиликни аниқлашда қуйидаги иш шароитларининг коэффициентлари қўлланилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
конструкциялардан фойдаланиш шароитлари учун ушбу ШНҚнинг 9-жадвалида келтирилган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35 °C дан паст бўлган ҳаво ҳароратида ишлайдиган конструкциялар коэффициенти ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50 °С ҳаво ҳароратда коэффициент Оралиқ ҳарорат қийматлари учун коэффициентлар интерполяция усули билан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Эгилган, марказдан ташқари сиқилган, сиқилиб-эгилган ва сиқилган тўғри тўртбурчак кесимининг баландлиги 50 cm дан катта бўлган елимланган элементларнинг толалар бўйича эгилиш ва сиқилишга ҳисобий қаршилик қийматлари коэффициенти ушбу ШНҚнинг 10-жадвалида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Ҳисобий кесимда заифлашган чўзиладиган элементлар ва думалоқ ёғочнинг эгиладиган кесимли элементлар коэффициенти ҳамда босим остида антипирен моддалар билан чуқур шимдирилган элементлар коэффициенти қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Эгилган, марказдан ташқари сиқилган, сиқилиб-эгилган ва сиқилган елимланган ёғоч элементларнинг, қатлам қалинлигига, толалар бўйлаб эгилиш, бўлиниш ва сиқилишга боғлиқ ҳолдаги ҳисобий қаршилик қиймати коэффициенти ушбу ШНҚнинг 11-жадвалида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Эгилган конструкция элементларининг, чўзилиш, сиқилиш ва эгилишдаги ҳисобий қаршилик қийматлари коэффициенти ушбу ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Хизмат муддатига боғлиқ коэффициенти мазкур ШНҚнинг 13-жадвалида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Г-К юкланиш режимларида толаларга кўндаланг йўналишдаги эзилиш учун коэффициенти ушбу ШНҚнинг 4-жадвали мувофиқ аниқланади, шунингдек ҳаводан электр узатиш линияларининг таянчлари учун коэффициенти ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Иккинчи гуруҳнинг чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоблашда ёғоч ва ёғочдан тайёрланган материалларнинг ҳисобий эластиклик модули (силжиш модули) қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(8)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— эгилишдаги ўртача эластиклик модули (силжиш модули) ушбу ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ аниқланади, MPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— Б юкланиш режимидаги эластиклик хусусиятлари учун давомийлик коэффициенти (ушбу ШНқнинг 3-иловасидаги 4-жадвалида келтирилган) — 0,75 га, В юкланиш режими учун — 0,9, бошқа юкланиш режимлари учун — 1 га тенг деб қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— иш шароитлари коэффициентларининг ҳосиласи ушбу ШНҚнинг 28-бандига мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Деформацияланган схемада 1-гуруҳ чегаравий ҳолатлар ҳисобида ёғочнинг ҳисобий эластиклик модули (силжиш модули) қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(9)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— 0,95 ишончлилик билан аниқланадиган эгилишдаги норматив қайишқоқлик модули, MPa ушбу ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — ушбу ШНҚнинг 32-бандига мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Пуассон коэффициенти толалар бўйича йўналтирилган зўриқишларда ёғочнинг толаларга кўндаланг йўналишда — , толаларга кўндаланг йўналтирилган зўриқишларда эса ёғочнинг толалар бўйича — олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

8-жадвал

Фанерлар тури

Ҳисобий қаршилиги, МPа (kgf/cm2)

Лист текислигида чўзилгандаги

Лист текислигида сиқилгандаги

Лист текислигида эгилгандаги

Лист текислигида бўлингандаги

Лист текислигига перпендикуляр кесмадаги

1. ФСФ маркали В/ВВ, В/С, БВ/С навли елимланган қайин фанер

 қалинлиги 8 mm ва ундан катта 7 қатламли:

толалар бўйича

21 (210)

18 (180)

24(240)

1.2 (12)

9 (90)

ташқи қатлам толаларига кўндаланг йўналишда

13.5 (135)

13 (130)

ўн (100)

1.2 (12)

9 (90)

толаларга 45º бурчак остида

7 (70)

10.5 (105)

1.2 (12)

13.5 (135)

 қалинлиги 5 — 7 mm, 5 қатламли:

ташқи қатлам толалари бўйича

21 (210)

19,5 (195)

27 (270)

1.2 (12)

7.5 (75)

ташқи қатлам толаларига кўндаланг йўналишда

9 (90)

10.5 (105)

4.5 (45)

1.2 (12)

9 (90)

толаларга 45º бурчак остида

6 (60)

9 (90)

1.2 (12)

13.5 (135)

2. ФСФ маркали В/ВВ ва ВВ/С навли қалинлиги 8 mm ва ундан катта япроқли дарахтдан елимланган 7 қатламли фанер:

ташқи қатлам толалари бўйича

13.5 (135)

26 (260)

27 (270)

0,9 (9)

7.5 (75)

ташқи қатлам толаларига кўндаланг йўналишда

11.5 (115)

19.5 (195)

16.5 (160)

0,75 (7.5)

7.5 (75)

толаларга 45º бурчак остида

4.5 (45)

7.5 (75)

1.05 (10.5)

11.5 (115)

3. ФБС маркадаги қалинлиги 7 mm ва ундан катта бакелитли фанер:

ташқи қатлам толалари бўйича

48,5 (485) / 32 (320)

42,5 (425) / 28 (280)

50 (500) / 33 (330)

2,7 (27) / 1,8 (18)

16,5(165) / 11 (110)

ташқи қатлам толаларига кўндаланг йўналишда

36,5 (365) / 24 (240)

35 (350) / 23 (230)

38 (380) / 25 (250)

2,7 (27) / 1,8 (18)

18 (180) / 12 (120)

толаларга 45º бурчак остида

25 (250) / 16.5 (165)

32 (320) / 21 (210)

2,7 (27) / 1,8 (18)

24 (240) / 16 (160)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қайин фанер листи текислигига перпендикуляр йўналишда эзилиш ва сиқилишдаги ҳисобий қаршилик: ФСФ марка учун - MPa (60 kgf/cm2) ва ФБС марка учун - MPa (120 kgf/cm2).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Лист текислигига перпендикуляр йўналишда чўзилишдаги ҳисобий қаршилик — шпонни ажратувчи қаршилик MPa қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

9-жадвал

Фойдаланиш шароити (ушбу ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ)

1 ва 2

3

Коэффициент mB

1

0,9

0,85

0,75

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

10-жадвал

Кесим баландлиги, mm

50 ва ундан кам

60

70

80

100

120 ва ундан ортиқ

Коэффициент mб

1

0,96

0,93

0,90

0,85

0,8

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

11-жадвал

Қатлам қалинлиги, mm

10 ва ундан кам

19

26

33

42

Коэффициент mсл

1,2

1,1

1,05

1,0

0,95

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

12-жадвал

Зўриқиш ҳолати

Ҳисобий қаршиликлар белгиланиши

 нисбатдаги  коэффициенти

150

200

250

500 ва ундан ортиқ

Сиқилиш ва эгилишдаги

0,8

0,9

1

1

чўзилишдаги

0,6

0,7

0,8

1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. — эгилган тахта ёки бруснинг эгрилик радиуси, радиал йўналишдаги эгилган тахта ёки бруснинг қалинлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Устуворлик бўйича конструкцияни ҳисоблашда (электр узатиш линиялари таянчлари бундан мустасно) ҳисобий қайишқоқлик модули ёғоч ва қатламли елимланган шпонлар учун (- толалар бўйлаб сиқилишдаги норматив қаршилик мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиниши, ўққа нисбатан силжиш модули эса, толалар бўйича ва толаларга кўндаланг йўналишда - , фанер учун - ( мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиниши лозим).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

13-жадвал

Зўриқиш ҳолатининг тури

Иншоотнинг хизмат қилиш муддати учун mcc  коэффициент қиймати

≤ 50 йил

75 йил

100 йил ва ундан ортиқ

Ёғоч толалари бўйича ва толаларига кўндаланг йўналишда эгилиш, сиқилиш ва эзилишдаги

1.0

0,9

0,8

Ёғочнинг толалари бўйича чўзилиш ва бўлинишдаги

1.0

0,85

0,7

Ёғоч толаларига кўндаланг йўналишда чўзилишдаги

1.0

0,8

0,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Иншоотнинг оралиқ хизмат муддати учун коэффициент қиймати чизиқли интерполяция усулида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Ёғоч ва қатламли елимланган шпоннинг физик-механик хусусиятлари ушбу ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Ёғоч конструкция элементларини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Марказий чўзилган ва марказий сиқилган элементлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Марказий чўзилган элементларни ушбу ШНҚнинг 10-формуласига асосан ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(10)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий бўйлама куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— толалар бўйлаб ёғочнинг ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бир томонга йўналган шпондан ясалган ёғоч учун мазкур ШНҚнинг 25-бандига мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементнинг кўндаланг нетто кесими юзаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200 mm гача бўлган масофада заифлашган юзани аниқлашда, бирлаштирилган ҳолатда бир кесим юзаси олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Доимий бутун кесимда марказий сиқилган элементларни ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 11 ва 12-формулалари билан амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мустаҳкамлик учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(11)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
устуворлик учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(12)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёғочнинг толалар бўйича сиқилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— шпонли ёғочларни бир томонга йўналган бўйича сиқилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бўйлама эгилиш коэффициенти мазкур ШНҚнинг 38-бандига мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементнинг кўндаланг нетто кесими юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементнинг ҳисобий кўндаланг кесими юзаси қуйидагиларга тенг қабул қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хавфли кесим четларига чиқмаган ҳолатдаги заифлашиш ёки заифлашиш йўқ бўлган ҳолатда (1 а -расм), агар заифлашиш юзаси 25 фоиздан ошмаса , бу ерда брутто кесими юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесим четига чиққан ҳолатдаги заифлашиш 25 фоиздан ошса ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесим четига чиққан ҳолатдаги симметрик заифлашиш мазкур ШНҚнинг 1б — расмида келтирилган
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. Сиқилган элементларнинг заифлашиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — кесим четига чиқмаган, б — кесим четига чиққан
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Бўйлама эгилиш коэффициенти ушбу ШНҚнинг 13 ва 14-формулаларига мувофиқ аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
элементнинг эгилувчанлиги бўлганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(13)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
элементнинг эгилувчанлиги бўлганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(14)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғоч учун коэффициент ва фанера учун ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғоч учун коэффициент ва фанера учун .
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Элементларнинг бутун кесими эгилувчанлиги 15-формуласи орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(15)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементнинг ҳисобий узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва ўқларга нисбатан мос равишда максимал брутто ўлчамларга эга бўлган элемент кесимининг инерция радиуси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Элементнинг ҳисобий узунлиги унинг эркин узунлиги коэффициентга кўпайтириш орқали қуйидаги формуласи ҳамда 113 ва 138-бандларига мувофиқ аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(16)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Бутун кесимдаги эзилган бирикма элементларини ушбу ШНҚнинг 11 ва 12-формулалари билан мустаҳкамлик ва устуворликка ҳисоблаш ҳамда ва барча қисм юзалари йиғиндиси сифатида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Таркибий элементларнинг эгилувчанлиги эзилган бирикмаларни ҳисобга олган ҳолда қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(17)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементнинг ўқига нисбатан эгилувчанлиги мазкур ШНҚнинг 2-расмида келтирилган, эзилишни ҳисобга олмаган ҳолатда ҳисобий элементнинг ҳисобий узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қисмнинг ҳисобий узунлиги бўйича ҳисобланган, I-I ўққа нисбатан алоҳида қисмнинг эгилувчанлиги (мазкур ШНҚ нинг 2-расмида келтирилган), етти ( ) қалинликдан кам бўлса, деб қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— эгилувчанлик коэффициенти 18-формулага мувофиқ аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(18)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — элементнинг кўндаланг кесими эни ва баландлиги, cm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементдаги ҳисобий чоклар сони (мазкур ШНҚнинг 2 а — расмида — 4 та чок, 2 б — расмда — 5 та чок келтирилган) элементлардаги ўзаро силжишлар йиғиндиси билан чоклар сони аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементнинг ҳисобий узунлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— 1 m элементнинг битта чок боғларидаги ҳисобий кесмалар сони (бир нечта чокларда кесмалар сони ҳар хил бўлганда барча чоклар учун ўртача кесма сонини қабул қилиш керак);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— эзилган бирикмалар коэффициенти мазкур ШНҚнинг 14-жадвалидаги формулалар билан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Диаметри энг юпқа элементларнинг 0,25 қалинлигидан ошмаган ҳолда қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-расм. Бирикма кўриниши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — қистирмалари билан, б — қистирмасиз
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Михнинг диаметрини аниқлаганда, бириккан элементларнинг 0,1 қалинлигидан ошмаган ҳолда қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар михнинг сиқилган учларининг ўлчами дан кичик бўлса, у ҳолда чокларга яқин кесмалар ҳисобда инобатга олинмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пўлат цилиндрсимон нагеллардаги бирикмаларда қиймати бириктирилаётган элементларнинг юпқа қалинлиги билан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Бирикмаларда қиймати аниқланганда, эман цилиндрсимон нагелларнинг чоклардаги боғларни элементнинг узунлиги бўйлаб тенг равишда жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Шарнирли тўғри чизиқли элементларда элемент узунлигининг четки чораклари учун олинган қийматни ушбу ШНҚнинг 18-формуласи бўйича ҳисобланиши, узунликнинг ўрта чоракларида боғларни ярим миқдорида қўйишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Мазкур ШНҚнинг 17-формуласи бўйича ҳисобланган бирикма эгилувчанлигини мазкур ШНҚнинг 19-формуласи билан аниқланадиган алоҳида қисмларнинг эгилувчанлигидан кўп бўлмаган ҳолда олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(19)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўққа параллель бўлган ўз ўқларига нисбатан алоҳида қисмлар кесимларининг брутто инерция моментлари йиғиндиси мазкур ШНҚнинг 2-расмида келтирилган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— брутто элементнинг ялпи кесим юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементнинг ҳисобий узунлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Бирикма элементининг барча қисмларнинг оғирлик марказларидан ўтувчи ўқига нисбатан эгилувчанлиги мазкур ШНҚнинг 2-расмидаги ўқи бўйича, агар қисмлар бир текис юкланган бўлса, бутун элемент учун эзилиш боғларини ҳисобга олмасдан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Текис бўлмаган юкланган қисмлар мавжуд бўлса мазкур ШНҚнинг 75-бандига бўйича бажарилиши ҳамда бирикма қисми элементлари турли кесимга эга бўлса, у ҳолда қисмларнинг ҳисобий эгилувчанлиги қуйидаги бўйича қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(20)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— таърифи мазкур ШНҚнинг 2-расмидаги схемада келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Баъзи қисм учлари боғланмаган бирикманинг эзилган қисми элементларининг мустаҳкамлиги ва устуворлигини мазкур ШНҚнинг 11 ва 12-формулалари бўйича ҳисоблашда шартлар таъминласа қуйидагиларга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
элементнинг кўндаланг кесими юзаларини ва , таянган қисмларнинг кесими билан аниқланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
элементнинг ўққа нисбатан эгилувчанлиги ушбу ШНҚнинг 2-расмида келтирилган ҳамда 17-формула билан аниқланиши, бунда инерция моменти барча қисмларни ҳисобга олган ҳолда юза эса фақат таянган қисм кесимларида олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўққа нисбатан эгилувчанликни аниқлашда мазкур ШНҚнинг 2-расмида келтирилган схема ҳамда 21-формуласи билан инерция моменти аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(21)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — мос равишда таянган ва таянмаган қисм кесимларининг инерция моментлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Ўзгарувчан баландликдаги кесимларда марказий сиқилган элементларнинг устуворлигини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(22)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— максимал ўлчамдаги брутто кесимининг кўндаланг юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ушбу ШНҚнинг 6-иловаси 2-жадвалидан аниқланадиган баландликнинг ўзгаришини ҳисобга олувчи кесим коэффициенти (ўзгармас кесимга эга элементлар учун );
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— максимал ўлчамларга эга бўлган кесимга мос келадиган эгилувчанлик бўйлама эгилиш коэффициенти ушбу ШНҚнинг 38-бандига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

14-жадвал

Боғланиш тури

, коэффициенти

Марказий сиқилиш

Эгилган ҳолатда сиқилиш

1. Михлар, шуруплар

2. Цилиндрсимон пўлат нагеллар:

 бириккан элементларнинг қалинлиги диаметри

 бириккан элементларнинг қалинлиги диаметри  

3. А400-А600 арматурасидан елимланган стерженлар

4. Цилиндрсимон эман нагеллар

5. Пластинкасимон эман нагеллар

6. Елим

0

0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Михлар, шуруплар, нагеллар ва елимланган стерженларнинг диаметрлари , элементларнинг қалинлиги а, эни ва қалинлиги сантиметрда олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Эгилувчи элементлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Ясси шаклдаги деформацияланишда устуворликни эгилувчи элементларнинг нормал зўриқиш остида мустаҳкамлигини ҳисоблаш қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(23)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий эгилиш моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— эгилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бир томонга йўналтирилган шпондан тайёрланган ёғочнинг эгилишдаги ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементни кўндаланг кесими қаршилигининг ҳисобий моменти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Бутун элементлар учун , эзиладиган бирикмалардаги эгилувчи элемент қаршилигининг ҳисобий моментини аниқлаш учун қаршиликнинг нетто моменти билан коэффициент кўпайтмасига тенг қиймат қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Бир хил қатламдан ташкил топган элементлар учун қиймати мазкур ШНҚнинг 15-жадвалида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Элементнинг заифлашган кесимида аниқлашда узунлиги 200 mm гача бўлган қисмда жойлашган кесимлар бирлаштирилган ҳолатда қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

15-жадвал

Коэффициентларнинг белгиланиши

Элементдаги қатламлар сони

Оралиқдаги эгилувчи элементларни ҳисоблаш учун коэффициентларнинг қиймати, m

2

4

6

9 ва ундан ортиқ

2

0,7

0,85

0,9

0,9

3

0,6

0,8

0,85

0,9

10

0.4

0,7

0,8

0,85

2

0,45

0,85

0,75

0,8

3

0,25

0,5

0,6

0,7

ўн

0,07

0.2

0.3

0.4

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Оралиқ ва қатламлар сони оралиғидаги қийматлар учун коэффициентлар интерполяция усули билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Қатламлар сони 4 дан кўп бўлмаганда оралиқдан қатъи назар, қия ҳолатда елимланган тўсин бирикмалари учун қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Ёрилиш мустаҳкамлиги бўйича эгилувчи элементларни ҳисоблаш қуйидаги формулага мувофиқ амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(24)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий кўндаланг куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементнинг кўндаланг кесимидаги силжийдиган қисмининг нейтрал ўққа нисбатан статик брутто моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— нейтрал ўққа нисбатан элемент кесимининг инерция брутто моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элемент кесимининг ҳисобий эни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— эгилиш жараёнидаги ёрилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бир томонга йўналтирилган шпондан тайёрланган ёғочнинг эгилиш жараёнидаги ёрилишига ҳисобий қаршилиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Ҳар бир боғламада тенг равишда жойлашган бир қийматли кўндаланг кучлар эпюрасининг боғлама қирқимлар сони қуйидаги шартни таъминлаши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(25)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— берилган чокдаги боғламанинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кўриб чиқилаётган қисмнинг бошланғич ва охирги кесимлари эгилишидаги моментлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар чокда турли хил юк кўтариш қобилиятига эга бўлган боғламалар мавжуд бўлса, бироқ иш хусусияти бир хил бўлса (масалан, нагеллар ва михлар) уларнинг юк кўтариш қобилиятини умумлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Бутун элементлар кесимининг қия эгилишдаги мустаҳкамлигини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(26)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — асосий ва ўқ кесимлари учун ташкил этувчиларнинг ҳисобий эгилиш моментлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосий ва ўқ кесимларига нисбатан нетто кўндаланг кесимининг қаршилик моментлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Эгрилигини камайтирадиган М моменти билан эгиладиган, елимланган ёғоч конструкциянинг эгри чизиқли (эгилган) қисмлари мазкур ШНҚнинг 3-расмида келтирилган эгри бруслар учун мўлжалланган формулалар орқали ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бруснинг ички ва ташқи қирраларидаги тангенциал нормал зўриқишлар бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(27)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(28)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мос равишда бруснинг ички ва ташқи қирраларидаги тангенциал нормал зўриқишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий эгилишдаги момент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мос равишда бруснинг, геометрик ўқ, нейтрал қатлам, пастки (эгрилик марказига яқинроқ жойдаги) ва юқори қирралари эгрилик радиуслари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— эгри бруснинг кўндаланг кесим юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— эгри чизиқли қисмда ўққа нисбатан нейтрал қатламнинг силжиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— эгри брус кўндаланг кесимининг инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёғочнинг эгилишига ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
максимал радиал нормал зўриқишлар бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(29)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёғоч конструкция толаларига кўндаланг чўзилишида ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 3-жадвалидаги 7-бандга мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Мазкур ШНҚнинг 29-формуласидаги шарт бажарилмаганда қуйидаги формула бўйича аниқланадиган чўзилишдаги зўриқишни қабул қилишга мўлжалланган елимланган ёки бураб қотирилган стерженлар билан кучайтиришга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(30)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 29-формуласидаги шарт бажарилмайдиган эгри чизиқли қисмдаги хорда узунлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-расм. Соф эгилишдаги эгри брусни ҳисоблаш схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Тўғри бурчакли ўзгармас кесимга эга эгилган элементлар текис шаклли деформацияланиш жараёнидаги устуворлигини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(31)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кўриб чиқилаётган қисмдаги максимал эгилиш моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кўриб чиқилаётган қисмдаги қаршиликнинг максимал моменти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Эгувчи текисликдан силжишга қарши шарнирли бириктирилган ва таянч кесимларда бўйламасига ўқ атрофида айланишга қарши ўрнатилган, тўртбурчак ўзгармас кесимдаги эгилувчи элементлар учун коэффициент қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(32)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— таянч кесимлар орасидаги масофа, элементнинг сиқилган қирраларидаги оралиқ нуқталарни эгилувчи текисликдан силжишга қарши маҳкамлашда нуқталар орасидаги масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кўндаланг кесимнинг эни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қисмдаги кўндаланг кесимнинг максимал баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 6-иловаси 1-жадвалидан аниқланадиган қисмдаги эгилиш моментлар эпюраси шаклига боғлиқ коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Эгилувчи элементларни ҳисоблашда узунлиги бўйича чизиқли ўзгариб турадиган баландлиги ва қирралари моменти, маҳкамланмаган чўзилган текислик бўйича кесимнинг эни ўзгармас бўлганда ёки да ушбу ШНҚнинг 31-формуласидаги коэффициентини қўшимча коэффициентга кўпайтириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. бўлганда қиймати ушбу ШНҚнинг 6-иловасида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Элементнинг чўзилган қирраларининг оралиқ нуқталари қисмини эгилувчи текисликка нисбатан мустаҳкамлашда ушбу ШНҚнинг 32-формуласи билан аниқланган ни коэффициентга кўпайтириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(33)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— думалоқ шаклдаги элементнинг қисмини аниқлайдиган радиандаги марказий бурчак (тўғри чизиқли элементлар учун );
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— чўзилган қирранинг қисмидаги (бир хил қадам билан) маҳкамланган нуқталар сони бўлганда қиймати 1 га тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Ўзгармас иккитавр ёки қути шаклидаги кесимга эга эгилувчи элементларнинг бир текис деформацияланишида устуворлигини текшириш қуйидаги ҳолатларда амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(34)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сиқилган кўндаланг кесимнинг эни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Ушбу ШНҚнинг 35-формуласи бўйича ҳисоблаш қуйидагича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(35)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементнинг сиқилган қисмининг эгилиш текислигига нисбатан бўйлама эгилиш коэффициенти 383-бандига мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сиқилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қатламли елимланган шпон бир йўналишли шпондан тайёрланган ёғочнинг сиқилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўндаланг кесимнинг қаршилик моменти; фанерли тўсиқларда элементнинг эгилиш текислигидаги қаршилик моменти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Ўқ бўйича эгувчи куч таъсиридаги элементлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Марказдан ташқари чўзилувчи ва чўзилишдаги эгилувчи элементларни ҳисоблаш қуйидаги формала бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(36)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— деформацияланган схема ҳисоби бўйича аниқланадиган кўндаланг ва бўйлама кучлар таъсирида пайдо бўладиган эгилиш моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кўндаланг кесим қаршилигининг ҳисобий моменти ушбу ШНҚнинг 77-бандига мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий кесим юзаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Мазкур ШНҚнинг 36-формуласида бир томонга йўналтирилган шпондан тайёрланган ёғоч учун тегишли ҳисобий қаршилик қийматларидан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. ўрнига бўйлама куч таъсирида ҳосил бўладиган қўшимча моменти ҳисобга олмаган ҳолда ҳисобий кесимдаги эгилиш моментидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Марказдан ташқари сиқилувчи ва сиқилишдаги эгилувчи элементларни ҳисоблаш ушбу ШНҚнинг 37-формуласи бўйича амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(37)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Синусоид, параболик, полигонал эгилиш моментларининг симметрик эпюраларга эга бўлган шарнирли-таянган элементлар учун ҳамда консол элементлари учун қуйидаги формула аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(38)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ушбу ШНҚнинг 39-формуласи бўйича аниқланадиган, бўйлама куч таъсирида қўшимча момент пайдо бўлиши натижасида элементнинг эгилишини ҳисобга олувчи 1 дан 0 гача ўзгариб турадиган коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(39)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бўйлама куч таъсиридаги қўшимча моментни ҳисобга олмаган ҳолда ҳисобий кесимдаги эгилиш моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 38-бандидаги 14-формуласи билан аниқланадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бир томонга йўналтирилган шпондан тайёрланган ёғоч ёки тола бўйича ёғоч сиқилишидаги ҳисобий қаршилик.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Шарнирли-таянч элементларининг эгилиш моменти эпюралари учбурчак ёки тўртбурчаклар шаклга эга бўлганда ушбу ШНҚнинг 39-формуласи бўйича тузатиш коэффициентини коэффициентига кўпайтириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (40)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— учбурчак шаклдаги эгилиш моментлари учун (йўналтирилган кучдан) 1,22 ва тўғри бурчакли шаклдагилар учун (доимий эгилиш моментидан) 0,81 тенг бўлган коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Шарнирли-таянч элементларнинг симметрик бўлмаган юкланишидаги эгилиш моментининг қийматини қуйидаги формула орқали аниқлаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(41)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементдаги зўриқишнинг симметрик бўлмаган ва қия симметрик қисмларининг ҳисобий кесимдаги эгилиш моментлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — бўйлама эгилишдаги симметрик бўлмаган ва қия симметрик шаклларга мувофиқ келадиган ушбу ШНҚнинг 39-формуласи билан аниқланадиган эгилувчанлик коэффициентлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Ушбу ШНҚнинг 39-формуласидаги элементнинг баландлиги ўзгарувчан кесимлар учун баландлик бўйича максимал кесим юзаси олиниши, φ коэффициентини эса мазкур ШНҚнинг 6-иловасидаги 2-жадвалдан олинадиган коэффициентига кўпайтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Эгилишдан ҳосил бўлган зўриқишларнинг сиқилишдан ҳосил бўлган зўриқишларга нисбати 0,1 дан кам бўлса, сиқилишдаги эгилувчи элементларнинг устуворлигини ушбу ШНҚнинг 12-формуласи бўйича текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Сиқилишдаги эгилувчи элементларнинг ёрилишга мустаҳкамлигини ҳисоблаш ушбу ШНҚнинг 24-формуласи орқали, марказдан ташқари куч таъсирида сиқилганлари қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(42)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий кўндаланг куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисобий бўйлама куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элемент силжиган қисми кўндаланг кесимининг нейтрал ўққа нисбатан статик моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— нейтрал ўққа нисбатан элемент кўндаланг кесимининг инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
элемент кесимининг ҳисобий эни ва баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кучни узатишдаги эксцентриситет;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бир томонга йўналтирилган шпондан тайёрланган ёғочнинг ёки эгилиш таъсиридаги ёғочнинг ёрилишга ҳисобий қаршилиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Сиқилишдаги эгилувчи елимланган ёғоч конструкцияларнинг эгри чизиқли (эгилган) қисмлари эгри бруслар учун қуйидаги формулалар орқали ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сиқилган қиррасида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(43)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чўзилган қиррасида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(44)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — ички кучларнинг мутлақ қийматлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Сиқилишдаги эгилувчи элементларнинг бир текис деформацияланиши жараёнида устуворлигини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(45)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементнинг қисмидаги юза кесимини максимал ўлчамлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ушбу ШНҚнинг 397-бандига мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— деформацияланган текисликдаги элементнинг ҳисобий узунликдаги кесимнинг қисмидаги эгилувчанлиги мазкур ШНҚнинг 14-формуласи бўйича аниқланадиган бўйлама эгилишдаги коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 31-формуласи бўйича аниқланадиган коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деформацияланган текисликдаги маҳкамланмаган элементларнинг чўзилган қисми учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— деформацияланган текисликдаги маҳкамланган элементларнинг чўзилган қисми.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Бир томонга йўналтирилган шпондан тайёрланган ёғоч учун ҳисобий қаршиликнинг қийматлари мазкур ШНҚнинг 246-бандига мувофиқ олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар элементнинг деформацияланувчи текислиги қирраси моменти чўзилган томонидан қисми маҳкамланган бўлса, коэффициенти мазкур ШНҚнинг 33-формуласига мувофиқ аниқланадиган коэффициентга, коэффициентни эса коэффициентга кўпайтирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(46)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — ушбу ШНҚнинг 397-бандига асосан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. Ўзгарувчан баландликдаги элементнинг кесимини ҳисоблашда маҳкамланмаган текисликнинг чўзилган қирраси моменти ёки бўлганда, ушбу ШНҚнинг 14 ва 32-формулалари билан аниқланадиган ва коэффициентларни, қўшимча 6-иловадаги 3 ва 4-жадвалларда келтирилган ва коэффициентларга кўпайтирилиши, шунингдек бўлса, бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Сиқилишдаги эгилган элементларда агар унинг ҳисобий узунлиги тармоқ қалинлигидан етти марта ошса қуйидаги формулага асосан энг кўп зўриқишли тармоғини устуворликка текширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(47)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда, — алоҳида тармоқнинг ҳисобий узунлиги учун бўйлама эгилиш коэффициенти мазкур ШНҚнинг 57-бандига мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элемент кўндаланг кесимининг юзаси ва қаршилик моменти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. Эгилиш текислигини сиқилишдаги эгилган элементнинг устуворлиги эгилиш моментини ҳисобга олмаган ҳолда мазкур ШНҚнинг 12-формуласи асосида текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Барча кесимларга сиқувчи куч қўйилганда, кўндаланг кучларнинг бир хил ишорали эпюраси сиқилишдаги эгилувчи элементнинг ҳар бир чокда тенг масофада жойлашган боғламадаги кесмалар сони , қуйидаги шартни таъминлаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(48)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— нейтрал ўққа нисбатан кўндаланг кесимнинг силжиган қисмининг статик моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементнинг кўндаланг кесимини инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— берилган чокдаги бир боғнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— эгилиш моменти ушбу ШНҚнинг 248-бандига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Ёғоч конструкция элементларининг ҳисобий узунликлари ва чегаравий эгилувчанлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Текис элементларнинг учларида бўйлама кучлар қўйилганда ҳисобий узунлигини аниқлаш учун коэффициенти қуйидагиларга тенг бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
учлари шарнирли-маҳкамланганда ҳамда элементнинг оралиқ нуқталари шарнирли маҳкамланганда — 1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир учи шарнирли-маҳкамланган ва бошқа учи қисиб қўйилганда — 0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир учи қисиб қўйилганда ва бошқа учи эркин юкланганда — 2,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иккала учи ҳам қисиб қўйилганда — 0,65.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Элемент узунлиги бўйлаб бир текис тақсимланган бўйлама куч қўйилганда коэффициенти қуйидагиларга тенг бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иккала учи ҳам шарнирли-маҳкамланганда — 0,73;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир учи маҳкамланганда, бошқа учи эркин бўлганда — 1,2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. Кесишувчи элементларнинг ҳисобий узунлиги бир-бири билан боғланганда конструкциялар текислигидаги устуворликни текширишда тугун марказидан элементларнинг кесишиш нуқтасигача бўлган оралиқни қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. Конструкциянинг текислигидаги устуворликни текшириш иккита сиқилган элемент кесишган ҳолатда элементнинг тўлиқ узунлиги ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. Сиқилган элементнинг ишламайдиган элемент билан кесишганда қиймат коэффициентга кўпайтирилганда шарт қуйидагича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(49)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сиқилган элементнинг тўлиқ узунлиги, эгилувчанлиги ва кўндаланг кесими юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ишламайдиган элементнинг узунлиги, эгилувчанлиги ва кўндаланг кесими юзаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда, қиймат камида 0,5 олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Тенг катталикдаги кучларда сиқилган элементнинг чўзилган элемент билан кесишган ҳолатда сиқилган элементнинг тугун марказидан элементларнинг кесишиш нуқтасигача бўлган энг катта узунлиги қабул қилиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар кесишувчи элементлар биргаликда кесимга эга бўлса, ушбу ШНҚнинг 49 ва 17-формуласи билан аниқланадиган мос келадиган эгилувчанлик қийматларни қўйиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

16-жадвал

Конструкция элементларининг номи

Эгилувчанлик чегараси,

1. Сиқилган камарлар, ферма ва устунларнинг таянч устунчалари ва тиргаклари

120

2. Фермалар конструкцияларнинг бошқа сиқилган элементлари

150

3. Боғламанинг сиқилган элементлари

200

4. Вертикал текисликда ферманинг чўзилган камарлари

150

5. Ферма конструкцияларнинг бошқа чўзилган элементлари

200

Ҳаводан электр узатиш линиялари учун

6. Асосий элементлар (устунлар, қўшимчалар, таянч тиргаклар)

150

7. Бошқа элементлар

175

8. Боғламалар

200

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Сиқилган элементларнинг ўзгарувчан кесими учун эгилувчанлик чегараси қийматлари коэффициентга кўпайтирилади, бу ерда коэффициент ушбу ШНҚнинг 6-иловасидаги 2-жадвалидан олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108. Ёғоч конструкцияларда элементлар ва уларнинг алоҳида тармоқларининг эгилувчанлиги ушбу ШНҚнинг 16-жадвалида келтирилган қийматлардан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Ёғоч билан фанердан елимлаб тайёрланадиган элементларни ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Ёғоч билан фанердан тайёрланган елимланган элементларни ҳисоблаш кўндаланг кесим усули бўйича амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Ушбу ШНҚнинг 4-расмида келтирилган схемасидаги плита ва панелларнинг чўзилган фанер қопламасини мустаҳкамлиги қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(50)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий эгилиш моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— фанернинг чўзилишдаги ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— фанер қопламасининг бирикмаларидаги ҳисобий қаршиликнинг пасайишини ҳисобга олувчи коэффициент, бирикмалар ёки икки томонлама қопламалар учун қуйидагича бўлиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оддий фанер;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бакелитли фанер, шунингдек бирикмалар бўлмаганда ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— фанер учун ушбу ШНҚнинг 113-бандига мувофиқ аниқланадиган кўндаланг кесимнинг қаршилик моменти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-расм. Ёғоч ва фанердан елимлаб тайёрланган плитанинг кўндаланг кесими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — бўйлама қовурғалари, 2 — қоплама
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. Ёғоч билан фанердан елимлаб тайёрланган элементларнинг кўндаланг кесимни қаршилик моменти қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(51)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— оғирлик марказининг берилган кесимидан қопламанинг пастки қиррасигача бўлган масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— фанер учун келтирилган кесимнинг инерция моменти:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(52)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— фанер қопламаси кўндаланг кесимининг инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— синчнинг ёғоч қовурғалари кесимининг инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёғоч ва фанернинг эластиклик модулларининг нисбати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Инерция ва қаршилик моментлари учун фанер қопламасининг ҳисобий энини аниқлашда қуйидагича қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўлганда .;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
плита кесимининг тўлиқ эни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
плиталарнинг оралиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўқлар бўйлаб жойлашган бўйлама қовурғалар орасидаги масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. Плита ва панелларнинг сиқилган қопламаси устуворлиги қуйидаги формула орқали ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(53)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— плита ёки панелларнинг кўндаланг кесими баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— фанернинг бўйлама эгилиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўлганда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўлганда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
( — қовурғалар орасидаги аниқ масофа, — фанер қалинлиги).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Плитанинг юқори қопламасига қўшимча равишда қўйилган юк kN учун маҳаллий эгилишни (ортиқча юк коэффициентини ҳисобга олган ҳолда) қовурғаларнинг елимланган жойларига текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Плита ва панеллар каркасининг қовурғалари ёки чок бўйлаб қопламани унинг қовурғалар билан туташган жойидаги ёрилишга текшириш куйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(54)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий кўндаланг куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— нейтрал ўққа нисбатан келтирилган кесимнинг силжиган қисмининг статик моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёғочнинг толалари бўйлаб ёки фанер ташқи қатламининг толалар бўйлаб ҳисобий ёрилишига қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесимнинг ҳисобий эни, синч қовурғалари умумий энлари йиғиндисига тенг бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Иккитавр ва қути эгилган элементларнинг фанер қопламалари кесими бўйича камарларининг ҳисобий мустаҳкамлиги ушбу ШНҚнинг 23-формуласидаги ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши, бунда чўзилган камардаги зўриқишлар дан, сиқилган ( — эгилиш текислигидаги бўйлама эгилиш коэффициенти)дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-расм. Текис фанер деворли елимланган тўсинларнинг кўндаланг кесимлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — иккитавр кесими, б — қути кесими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Ушбу ШНҚнинг 54-формуласи билан нейтрал ўқ бўйлаб деворнинг кесилган жойи текширилганда, қиймати тенг деб қабул қилинади, ҳисобий эни эса қуйидаги формуладан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(55)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— умумий девор қалинлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
118. Камар ва девор орасидаги чокларни ёрилишига мазкур ШНҚнинг 54-формуласи бўйича текширишда ҳамда ҳисобий эни қуйидагича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(56)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— камарларнинг баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— вертикал чоклар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
119. Иккитавр ва қути кесимга эга эгилувчи элементлардаги асосий чўзилиш зўриқишларнинг таъсирига хавфли кесимдаги деворнинг мустаҳкамлиги қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(57)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— фанернинг бурчак остидаги чўзилишга ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 5-иловаси 1-расмидаги график асосида аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— камарларнинг ички қирраси даражасида эгилишидан ҳосил бўладиган девордаги нормал зўриқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— камарларнинг ички қирраси даражасида девордаги уринма зўриқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— боғлиқликдан аниқланадиган бурчак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(58)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120. Элемент ўқига нисбатан ташқи қатламларнинг толалари жойлашиши бўйича девор устуворлигини қия ва нормал зўриқишлар таъсирига текширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(59)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— токчаларнинг ички қирралари орасидаги девор баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
девор қалинлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. Мазкур ШНҚнинг 60-формуласига мувофиқ ҳисоблаш қуйидагича амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(60)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
коэффициентлар ва ушбу ШНҚнинг 5-иловасидаги 2, 3-расмдаги графиклардан аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— деворнинг ҳисобий баландлиги, қовурғалар орасидаги масофа бўлганда тенг ва бўлганда тенг деб қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
122. Фанер деворининг ташқи толалари элемент ўқига нисбатан кўндаланг жойлашганда, устуворликни текшириш фақат қия зўриқишларнинг таъсири учун ушбу ШНҚнинг 60-формуласи бўйича амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(61)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолат бўйича ёғоч конструкция элементларини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
123. Ёғоч конструкциялар ёки уларнинг алоҳида элементларининг деформацияларини силжиш ва эзилишни ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Юк кўтариш қобилиятидан тўлиқ фойдаланилган ҳолда сиқилган бирикмалар деформацияларининг миқдори ушбу ШНҚнинг 17-жадвалидан ва тўлиқ бўлмаган ҳолатда бирикмага таъсир қилувчи кучга мос ҳолда олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
125. Сиқилган бирикмаларнинг деформация миқдори иш шароитлари ва коэффициентларга бўлиниши керак
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

17-жадвал

Бирикма тури

Бирикма деформацияси, mm

Бирикмалар:

Олд томони ўйилган ва кўндаланг кесилган жойларидаги

1.5

Кўндаланг толалар туташган жойларидаги

3.0

Барча турдаги нагеллар асосидаги

2.0

Металл тишли пластинкали (МТП)

1.5

Елимланган перпендикуляр бирлашган текислик стерженларидаги

1.5

Қия елимланган стерженлардаги

0,5

Елимланган бирикмалар

0,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Конструкция элементларининг эгилишлари ва силжишлари ҚМҚ 2.01.07-96да белгиланган чегарадан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Эгилувчи элементларнинг эгилиш даражаси кўндаланг кесимнинг инерция моменти орқали аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Таркибидаги кесимлар учун инерция моменти сиқилган бирикмалар силжишини ҳисобга олган ҳолда ушбу ШНҚнинг 15-жадвалида келтирилган коэффициентига кўпайтирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Шарнирли-таянган ва консолли эгилувчи элеменларнинг доимий ва ўзгарувчан кесимларнинг эгилувчанлиги қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(62)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— силжиш деформацияларини ҳисобга олмаган ҳолда баландликдаги доимий кесимдаги балканинг эгилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесимнинг энг катта баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— балка оралиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесим баландлигининг ўзгарувчанлиги таъсирини ҳисобга оладиган коэффициенти, балканинг доимий кесими учун 1 га тенг деб қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кўндаланг кучнинг силжиш деформациясига таъсирини ҳисобга оладиган коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
130. Балканинг асосий ҳисобий схемалари учун ва коэффициентларининг қийматлари ушбу ШНҚнинг 6-иловасидаги 4-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
131. Ёғоч билан фанердан тайёрланган елимланган элементларнинг эгилишини аниқлашда, кесимнинг бикрлиги тенг деб қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
132. Эгилишни аниқлашда плита ва панел қопламаларининг ҳисобий эни мазкур ШНҚнинг 126-банди талабларига мувофиқ олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
133. Сиқилишдаги эгилувчан шарнирли-таянган симметрик юкланган элементлар ва консол элементларининг эгилиши қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(63)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эгилиш мазкур ШНҚнинг 62-формуласига мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— коэффициент ушбу ШНҚнинг 39-формуласига асосан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Ёғоч конструкция элементларининг бирикмаларини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Умумий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
134. Бирикма (боғлама)га таъсир қилувчи куч бирикманинг (боғламанинг) ҳисобий юк кўтариш қобилиятидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
135. Эзилишга ва ёрилишга ишлайдиган бирикмаларнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти қуйидаги формулалар билан аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғочнинг эзилиш шартидан:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(64)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғочнинг ёрилиш шартидан:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(65)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий эзилиш юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий ёрилиш юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёғочнинг толалар йўналиши бўйича бурчак остида эзилишга қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 136-бандига мувофиқ аниқланадиган ёғочнинг толалар бўйлаб ёрилишдаги юзасининг ўртача ҳисобий қаршилиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
136. Ёғочнинг ёрилишдаги юзасининг ўртача ҳисобий қаршилиги қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(66)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёғочнинг толалар бўйлаб ёрилишига (максимал зўриқиш бўйича ҳисобланган) ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёрилиш текислигининг ҳисобий узунлиги, элементда 10 дан ортиқ бўлмаган ўйилган чуқурликлар қабул қилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёрилиш кучи елкаси, бириктирилган элементлар орасидаги бўшлиқ бўлмаган ҳолатда симметрик бўлмаган ўйиқли элементларни ҳисоблашда қабул қилинганда (ушбу ШНҚнинг 6 а,б - расмида кўрсатилган схема)ларда симметрик ўйиқли бирикмаларнинг симметрик юкланган элементларни ҳисоблашда ( — элементнинг кесимининг тўлиқ баландлиги) қабул қилинган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
137. Ушбу ШНҚнинг 6г-расмида келтирилган схема бўйича ишлайдиган бирикмаларни ҳисоблашда коэффициент = 0,25 га тенг қилиб олинади ва 6в-расмида келтирилган схема бўйича ишлайдиган бирикмаларни ҳисоблашда га тенг қилиб олинади (агар ёрилиш текисликлари бўйлаб сиқилиш таъминланса).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
138. нисбат 3 дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-расм. Элемент бирикмаларидаги ўйиқлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — симметрик бўлмаган, б — симметрик, в, г — бирикмаларнинг ёрилиш схемалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Елимли бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
139. Конструкцияларни ҳисоблашда елимли бирикмалар сиқилмаган бирикмалар сифатида кўриб чиқилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
140. Елимли бирикмалардан қуйидагича фойдаланиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тишли бирикмадаги алоҳида қатламларни бирлаштириш учун мазкур ШНҚнинг 7а-расмида келтирилган схемадан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қатламларнинг баландлиги ва эни бўйлаб бирлаштириш орқали узлуксиз кесимни (пакетни) шакллантиришдан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўшни қатламлардаги елимланган қирраларнинг чоклари пакетнинг эни бўйлаб камида бир-бирига нисбатан δ қатлам қалинлигига силжишидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тишли бирикманинг бутун баландлиги бўйлаб бурчак остида бирлаштирилган елимланган пакетларни бириктириш учун мазкур ШНҚнинг 7в-расмида келтирилган схемадан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
141. Бурчак остида боғланган элементларнинг ўқлари орасидаги ички бурчакнинг қиймати 104º дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
142. Ташқи қатлам толалар бўйлаб йўналтирилган фанерлар учун елимланган бирикмадан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
143. Елимланган бирикманинг элементларини бириктирганда камида 10 қалинлигидан кам бўлмаган узунлик қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
144. Элементларда елимланадиган қатламларнинг қалинлиги 33 mm дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
145. Тўғри чизиқли элементларда агар бўйлама тешиклар мавжуд бўлса, қатлам қалинлиги 42 mm гача йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
146. Ёғоч билан фанердан тайёрланган елимланган элементлар эни 100 mm дан катта бўлган тахталарни ва 30 дан 45º гача бурчак остида бирлаштирилган элементларда эни 150 mm дан катта бўлган тахталар қўлланмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
147. Елимланган стерженли бирикмалар мазкур ШНҚнинг 112 — 133-бандларида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-расм. Елимли бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — юзасида кўринадиган тишли тирноқ билан узунлиги бўйича алоҳида қатламлар бирлаштирилганда, б — пакетларни шакллантиришда ва юзаси ва қирраси бўйлаб бирлаштирилганда, в — елимланган элементларни тишли тирноқ билан бурчак остида бириктирганда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Ёғоч элементларни ўйиб бириктириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
148. Мазкур ШНҚнинг 8-расмида келтирилган схемадаги тугунли бирикмаларда брус ва думалоқ ёғоч элементларни ўйиб бириктириш бир тиш билан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
149. Кўндаланг эгилишга синалмайдиган элементларни ўйиб бириктиришда эзиладиган ишчи текислиги, сиқилган элементнинг ўқига перпендикуляр жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар бириктириладиган элемент сиқилишдан ташқари, кўндаланг эгилишга синалса, эзиладиган ишчи текислигида ҳосил бўладиган ўйиқларни ўққа ва кўндаланг кучларга перпендикуляр жойлаштирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150. Ўйиб бириктириладиган элементлар болт билан маҳкамланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-расм. Бир тишли ўйиқ билан бирлаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151. Ўйиб бирлаштиришда ушбу ШНҚнинг 7-жадвалининг 5-бандига мувофиқ ёрилишга ҳисобий қаршилиги қабул қилиниши, мазкур ШНҚнинг 6-иловасидаги 2 ва 3-жадваллардаги талабларига мувофиқ ёғоч ёрилишига ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
152. Ўйиб бирлаштириш текислигининг узунлиги 1,5 h дан кам бўлмаслиги, бу ерда ўйиладиган элементнинг кесимининг умумий баландлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
153. Конструкциянинг оралиқ тугунларидаги ўйиқ чуқурлиги дан ва бошқа ҳолларда дан, брусдаги ўйиқларнинг чуқурлиги 2 cm дан кам, думалоқ ёғочда эса камида 3 cm дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
154. Ушбу ШНҚнинг 8-расмида келтирилган схемадаги бир тиш билан ўйиб бирлаштириш ҳисоби эзилиш текислиги бўйлаб амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
155. Ёғочни эзилиш бурчаги α ни эзилиш кучининг йўналишлари ва эзилган элементнинг толалари орасидаги бурчакка тенг бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
156. Ўйиб бириктириш учун ёғочни толаларга бурчак остида эзишга ҳисобий қаршилиги эзилиш юзасининг ўлчамидан қатъи назар ушбу ШНҚнинг 5-формуласига мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Цилиндрсимон нагелли бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
157. Цилиндрсимон нагелларга бирикмалардаги силжишга ишлайдиган болтлар, тиргаклар, нагеллар, шуруплар, бурама михлар киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
158. Бурчакдаги йўналтирилган михлар ва нагеллар томонидан узатиладиган кучларнинг қарағай ва арча бирикмаларидаги (ушбу ШНҚнинг 9-расмида келтирилган) битта бирлаштирилган чок учун цилиндрсимон нагелнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти мазкур ШНҚнинг 18-жадвалидан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
159. Цилиндрсимон нагелнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 18-жадвалига мувофиқ белгиланиши ҳамда 93-банднинг талабларини ҳисобга олган ҳолда ўрнатилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-расм. Нагелли бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — симметрик, б — носимметрик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

18-жадвал

Бирикиш

схемаси

Бирикманинг зўриқиш

ҳолати

Битта бириккан чок учун ҳисобий юк кўтариш қобилияти  (шартли қирқим), kN (kgf)

мих, пўлат, алюминий, шиша толали нагел

эман нагел

1. Симметрик бирикмалар (9 а-расм)

 ўрта элементларнинг эзилиши

 четки элементларнинг эзилиши

2. Симметрик бўлмаган бирикмалар (9 б-расм)

 тенг қалинликдаги барча элементларнинг эзилиши ҳамда қалинроқ элементлардаги битта кесилган бирикмаларнинг эзилиши

  бўлганда икки қирқимли ўртадаги қалинроқ элементларнинг эзилиши

  бўлганда қиррадаги юпқа элементларнинг эзилиши

  бўлганда бир қирқимли бирикмалардаги ингичка элементларнинг ва четки элементларнинг эзилиши

3. Симметрик ва симметрик бўлмаган бирикмалар

михнинг эгилиши

дан кўп бўлмаган

-

С235 пўлатдан тайёрланган нагел ва А240 арматуранинг эгилиши (

дан кўп бўлмаган

-

Д16-Т алюминий қотишмасидан тайёрланган нагелнинг эгилиши

дан кўп бўлмаган

-

АГ-4C шиша пластикдан тайёрланган нагелнинг эгилиши

дан кўп бўлмаган

-

ёғоч қатламли пластикдан тайёрланган нагелнинг эгилиши

дан кўп бўлмаган

-

 эман нагелнинг эгилиши

-

дан кўп бўлмаган

4. Нагеллар билан бикр маҳкамланган металл пластинкали бирикмалар

(11 в -расм)

С235 пўлат ва А240 арматура (МPa) нагелнинг эгилиши

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. — элементларнинг ўртача қалинлиги, шунингдек қалинлиги бўйича тенг ёки бир қирқимли бирикмаларнинг қалинроқ элементлари, четки элементларнинг қалинлиги, бир қирқимли бирикмаларнинг ингичка элементлари, — нагел диаметри, барча ўлчамлар, cm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Турли қалинликдаги элементларнинг 2 қирқимли симметрик бўлмаган бирикмаларида нагелнинг ҳисобий юк кўтарувчанлиги қуйидагиларни ҳисобга олиб аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эзилиш шартидан нагелнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти оралиқ қийматларда қалинлиги билан элементдаги ўртача ва орасидаги қийматлар ушбу жадвалнинг 2-бандига мувофиқ интерполяция билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
четки элементларнинг қалинлиги бўлганда нагелнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти ушбу жадвалнинг 2-бандига мувофиқ четки элементлардаги эзилиш шартидан ни билан алмаштириш орқали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нагелнинг эгилиш шартлари бўйича ҳисобий юк кўтариш қобилиятини аниқлашда ушбу жадвалнинг 3-бандидаги чекка элементнинг қалинлиги дан кам бўлмаган қийматда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Бир қирқимли бирикмаларнинг ингичка элементларида ва симметрик бўлмаган бирикмаларнинг чекка элементларида эзилишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилиятини аниқлаш учун коэффициентнинг қийматлари бўлганда 19-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Чокдаги нагелнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти ушбу жадвалдаги формулалар бўйича олинган барча қийматларнинг энг кичигига тенг бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Нагеллар ушбу ШНҚнинг 97 ва 103-бандларига мувофиқ жойлаштирилса, нагел бирикмаларини ёрилишга ҳисоблаш амалга оширилмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Нагел диаметрини , унинг эгилишдаги юк кўтариш қобилиятидан энг тўлиқ фойдаланиш шарти билан аниқлаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Михдан ташқари симметрик бўлмаган бирикмадаги нагеллар сони қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(67)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ушбу жадвалнинг формулалари бўйича топилган энг кичик ҳисобий юк кўтариш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— битта нагелнинг ҳисобланган чоклари сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Бирикмаларда нагеллар сони 2 дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Михнинг диаметрига тенг диаметрли олдиндан бурғиланган тешикларга ўрнатилган михлар учун эгилишдаги юк кўтариш қобилияти C235 пўлатдан тайёрланган нагеллар каби аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

19-жадвал

Нагел тури

 бўлганда бир қирқимли бирикма учун  коэффициенти қийматлари

0,35

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1

Мих, пўлат, алюминий ва шиша пластик нагел

0,8 (80)

0,58 (58)

0,48 (48)

0,43 (43)

0,39 (39)

0,37 (37)

0,35 (35)

Эман нагел

0,5 (50)

0,5 (50)

0,44 (44)

0,38 (38)

0,32 (32)

0,26 (6)

0,2 (20)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Махражда kgf учун қийматлари келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
160. Нагел томонидан узатиладиган куч толаларга бурчак остида йўналтирилганда цилиндрсимон нагелларнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 90-бандига мувофиқ кўпайтириш йўли орқали аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу ШНҚнинг 20-жадвалида келтирилган коэффициент бўйича нагел ўрнатиладиган жойдаги ёғочни эзилишга ҳисоблашда (четки элементларда ишлайдиган нагеллар учун ҳисоблаш амалга оширилмайди);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
миқдори бўйича нагелнинг эгилишини ҳисоблаш учун, бурчакни кўриб чиқилаётган чокка бириктирилган элементларнинг нагели томонидан катта бурчакларига тенг қабул қилинишида (четки элементларда ишлайдиган нагелар учун амалга оширилмайди);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
миқдори бўйича ёғочнинг четки элементларида ишлайдиган нагелларни эгилишга ҳисоблаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

20-жадвал

Бурчак, градус

 коэффициенти

пўлат, алюминий ва шиша пластик нагеллар диаметри, мм

эман нагеллар учун

12

16

20

24

30

0,95

0,9

0,9

0,9

1

60

0,75

0,7

0,65

0,6

0,8

90

0,7

0,6 5

0,55

0,5

0,7

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Оралиқ бурчаклар учун қиймати интерполяция усули билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Бурчак остида ишлайдиган энг қалин элементлар учун бир қирқимли бирикмаларни ҳисоблашда коэффициенти қийматини бўлганда 0,9 га ва бўлганда 0,75 га кўпайтириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
161. Цилиндрсимон нагеллар учун нагелдан узатиладиган куч толаларга бурчак остида йўналтирилганда, ёғочдаги кўндаланг толалар чўзувчи куч таъсирида ёғоч элементларининг ёрилиш эҳтимолини ҳисобга олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
162. Ёғоч элементни кўндаланг толаларини чўзувчи куч ушбу ШНҚнинг 10 а — расмида келтирилган схема қуйидагича ҳисобга олиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(68)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — бирикманинг ҳар томонига силжитувчи кучлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— нагел бирикма таъсирида кўндаланг толалар бўйлаб ёрилиш учун ёғочнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти, N қуйидаги 69-формулага мувофиқ ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(69)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,95 N аниқликдаги материалнинг норматив мустаҳкамлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— юкнинг давомийлиги режимига мос келадиган узоқ муддатли мустаҳкамлик коэффициенти (ушбу ШНҚнинг 4-жадвалида келтирилган);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— меҳнат шароитлари коэффициентларининг ҳосиласи ушбу ШНҚнинг 21-бандига мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 3-формуласи бўйича учун 0,95 дан учун 0,99 аниқликка ўтиш шартидан аниқланадиган материалнинг ишончлилик коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
163. Нагел бирикма таъсирида толаларга кўндаланг йўналиш бўйлаб ёрилиш учун ёғочнинг норматив юк кўтариш қобилияти қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(70)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— оралиқнинг ўртасида нагел бирикма таъсирида толаларга кўндаланг йўналиш бўйлаб ёрилиш учун ёғочнинг норматив юк кўтариш қобилияти, чекка бирикмалар учун ва консол балканинг четида 0,5 N коэффициент билан олиниши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— коэффициент қуйидагига тенг қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нагеллар бикр маҳкамланган пўлат қистирмалар билан бириккан ҳолатлар учун — 1,4;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа нагел бирикмалар учун — 1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғоч элементнинг эни, mm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёғоч элементидаги энг узоқда жойлашган нагел ўртасидан ёғоч элементнинг қиррасигача бўлган масофа, mm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёғоч элементнинг баландлиги, mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
164. бўлганда чўзувчи кучни ҳисобга олиш шарт эмас, бирикманинг мустаҳкамлиги нагеллар юк кўтариш қобилияти билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
165. Ушбу ШНҚнинг 10б-расмида келтирилган схемада четки бирикмалар учун қабул қилган ҳолатда ёрилишга қўшимча текшириш ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-расм. Ёрилиш ҳисоблаш учун нагелли бирикмалар схемалари а — нагел томонидан узатиладиган куч толаларга бурчак остида йўналтирилганда,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б — чеккалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
166. Юқори ҳароратларда, фақат доимий ва узоқ муддатли вақтинчалик юкларнинг таъсири остида, бошқа турдаги ёғочдан тайёрланган конструктив элементларнинг бирикмаларида нагелларни ҳисобий юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 31, 90 ва 91-бандларига мувофиқ белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нагелли бирикмаларни ҳисоблашда ёғочнинг эзилиш ва ёрилиш ҳолатини ва коэффициентларга кўпайтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ШНҚнинг 94-бандига мувофиқ нагелнинг эгилиш ҳолатидан келиб чиққан ҳолда, уни бирикмаларни ҳисоблашда бу коэффициентларнинг квадрат илдизларига ва коэффициентига кўпайтириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
167. Пўлатдан тайёрланган цилиндрсимон нагелларнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти эгилишга ҳисобланганда вақтинчалик чўзилишдаги қаршилигига МPа қуйидаги коэффициентга кўпайтирилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(71)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда, — пўлатнинг ҳисобий қаршилиги, чўзилишдаги вақтинчалик қаршилиги, МPa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
168. Болтли ёки кўринмайдиган цилиндрсимон нагелдаги пўлат тўшама ва қистирмали нагелли бирикмалар ушбу ШНҚнинг 11, 12-расмларида келтирилган нагелларнинг зарур зич жойлашишини таъминланган ҳолларда фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
169. Кўринмайдиган пўлат цилиндрсимон нагеллар ўрнатилганда камида 5 та нагел диаметрига эга чуқурликда ёғочнинг кесилган жойига ва камида 12,5 нагел диаметрига эга чуқурликда ёғочнинг чеккасидаги кесилган жойига кириши ҳамда охирги ҳолатда тешик диаметри нагел диаметридан 0,5 mm кичикроқ бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
170. Пўлат тўшама ва қистирмаларда нагелли бирикмалар мазкур ШНҚнинг 90 — 92-бандларининг талабларига мувофиқ ҳисобланиши, бунда ушбу ШНҚнинг 18-жадвалидаги 3-бандда келтирилган эгилиш шартидан нагелнинг юк кўтариш қобилиятининг энг катта қиймати қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
171. Пўлат тўшама ва қистирма ШНҚ 2.03.05-23га мувофиқ заифлаштирилган қисми бўйлаб чўзилишга ҳамда нагеллар остида эзилишга текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-расм. Тўшамали нагел бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — болт ва тиргакларда, б — кўринмайдиган цилиндрсимон нагелларда, в — елимланган элементнинг четида ўрнатилган кўринмайдиган цилиндрсимон нагелларда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-расм. Қистирмали нагел бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — нагелларда, б — нагеллар ва тиргакларда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
172. Бир материалдан, бироқ ҳар хил диаметрли цилиндрсимон нагеллардаги бирикманинг юк кўтариш қобилияти барча нагелларнинг юк кўтариш қобилиятларининг йиғиндиси сифатида аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
173. Чўзилган бирикмаларда 0,9 дан камайтириш коэффициентини киритилишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
174. Ушбу ШНҚнинг 13-расмида келтирилган схемасида ёғоч толалари бўйлаб , толаларига кўндаланг йўналиш бўйлаб ва элементнинг четидан цилиндрсимон нагелларнинг ўқларигача масофа қуйидагидан кам бўлмаган ҳолатда қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пўлат нагеллар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
алюмин ва шиша пластик нагеллар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эман нагеллар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
175. Ушбу ШНҚнинг 12-расмида келтирилган схемадаги пакетнинг қалинлиги дан кам бўлса ва елимланган элементлар, шунингдек қатламли елимланган шпон учун нагелларни елимланган чокларга перпендикуляр жойлашуви билан қуйидагиларни қабул қилиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пўлат, алюмин ва шиша пластик нагеллар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эман нагеллар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
176. Четки арматурасиз ўрнатилган пўлат нагелларнинг жойлашиши мазкур ШНҚ нинг 13в-расмига мувофиқ, четига арматурали ўрнатилган нагелларнинг жойлашиши 13г-расмга асосан олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
177. Бутун ёғоч конструкцияларнинг чўзилган тугунларидаги нагеллар 2 ёки 4 бўйлама қаторга жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
178. Думалоқ ёғочдан тайёрланган конструкцияларда нагеллар ўқлари орасидаги масофани толалар бўйлаб ва толаларига кўндаланг йўналиш бўйлаб 2 қаторга жойлаштиришга йўл қўйилади
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
179. Мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ 1 ва 2а функционал синфдаги бино ва иншоотлардаги четки нагел бирикмалари ушбу ШНҚнинг 13г-расмида келтирилганидек, елимланган стерженлар ёки винтлар билан бутун узунлиги бўйлаб резьба билан қотириладиган арматура ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
180. Михнинг учини қисишнинг ҳисобий узунлигини аниқлашда михнинг ўткир қисми узунлигини ҳисобга олинмаслиги, бириктирилган элементлар орасидаги ҳар бир чок учун мих узунлиги 2 mm га камайтирилиб олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар мих учининг ҳисобий сиқилган узунлиги дан кичик бўлса, унинг ёнидаги чокдаги ишини ҳисобга олмаслик керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
181. Мих пакетдан чиқиб турса ушбу ШНҚнинг 14-расмида келтирилган схемада четки элементнинг ҳисобий қалинлигини га камайтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
182. Михларнинг диаметри қоқиладиган элементларнинг 0,25 қалинлигидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
183. Ёғоч толалари бўйлаб михларнинг ўқлари орасидаги масофа камида қуйидагидек қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тешилган элементнинг қалинлигида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тешилган элементнинг қалинлигида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
184. Энг кичик оралиқ қалинликлар учун масофа интерполяция усули билан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
185. Қалинлигидан қатъи назар, тешилмаган элементлар учун мих ўқлари орасидаги масофа га тенг бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
186. Ёғоч толалари бўйлаб михдан юкланган элементнинг четки қисмигача бўлган масофани камида олиш керак, юкланмаганлар учун - дан кам бўлмаслиги керак
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
187. Ёғоч толаларига кўндаланг йўналишда бир қатор жойлашган мих ўқлари орасидаги масофа дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
188. Ушбу ШНҚнинг 15-расмида келтирилган схемада шахмат тартибида ёки қаторлар бурчакда жойлаштирилганда масофа гача камайишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-расм. Нагелларнинг жойлашиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — тўғри чизиқ, б — шахмат шаклида,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в — четки қисми кучайтирилмай ўрнатилган,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г — четки қисми арматура билан кучайтирилган
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-расм. Қисилган мих учининг ҳисобий узунлигини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
189. Ольха (бужун), тоғтерак ва терак элементларидаги ёғоч толалари бўйлаб михлар орасидаги масофа келтирилганларга нисбатан 50 фоизга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-расм. Михларни қия қаторларда жойлаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
190. Диаметри 6 mm дан ортиқ бўлган михлар, тилоғоч ва музлатилган ёғочларга, шунингдек қалинлиги дан кам ёғоч элементига олдиндан диаметрдаги бурғилаб тайёрланган тешикларга михлар қоқилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191. Диаметри михнинг диаметрига тенг бўлган олдиндан бурғилаб тайёрланган тешикларга қоқилган михлар, нагеллар каби ҳисобланиши, михнинг ўқлари орасидаги минимал масофалар нагеллар каби қабул қилиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
192. Силжишга ишловчи шуруп, бурама мих ва катта винтларни нагеллар сифатида фойдаланилганда уларнинг ўқлари орасидаги масофалар пўлат цилиндрсимон нагеллар каби мазкур ШНҚнинг 95-бандига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Михли ва бурама михли бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
193. Ёғоч толаларига кўндаланг ҳамда бир томонга йўналган шпондан тайёрланган ёғочга қоқилган битта силлиқ михни суғуриб олишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти , МN (kgf) қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(72)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— михни суғуришдаги ҳисобий қаршилиги, А юкланиш режими учун, ҳаводаги қуруқ ёғоч учун 0,45 МPа (4,5 kgf/cm2), нам конструкциялар учун эса 0,15 МPа (1,5 kgf/cm2 ) қабул қилиниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мих диаметри, m (cm);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— михни суғуришга қаршилик кўрсатадиган қисиб қўйилган қисмининг ҳисобий узунлиги, m (cm) мазкур ШНҚнинг 101-бандига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
194. Элементнинг бўйлама қиррасидан четки мих қаторигача бўлган масофа камида қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
195. Бужун, тоғтерак ва терак элементларидаги ёғоч толалари бўйлаб михлар орасидаги масофа келтирилганларга нисбатан 50 фоизга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
196. Юқори намлик ёки ҳарорат шароитида ҳамда ҳаводаги қуруқ ёғоч учун қисқа муддатли ёки доимий ва узоқ муддатли вақтинчалик юкларнинг таъсирининг михларни суғурилишга ҳисобий қаршилиги ушбу ШНҚнинг 9-жадвалида келтирилган коэффициентларга кўпайтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
197. Диаметри 5 mm дан ортиқ бўлган михларни ҳисоблаганда 5 mm диаметр қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
198. Михнинг қисилган қисмининг узунлиги камида бўлиши керак
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199. Михларни суғурилишга, силжишга жойлаштириш ушбу ШНҚнинг 103-бандига мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200. Мазкур ШНҚнинг 16-расмида келтирилган схемасида мих қия қоқилган ҳолларда юкланган қиррагача бўлган масофа камида бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-расм. Михларни қия қоқиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201. Мазкур ШНҚнинг 14-иловасида келтирилган параметрлари битта шуруп ёки катта винтнинг суғурилишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилиятиМN (kgf), ёғоч толасига кўндаланг ҳамда бир томонга йўналган шпондан тайёрланган ёғоч элементларини қотириш қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(73)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— шуруп ёки катта винтнинг суғурилишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти ҳаводаги қуруқ ёғоч учун 1,5 МPа (15 kgf/cm2) қабул қилиниши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
суғурилишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти мазкур ШНҚнинг 4-жадвали ва 109-бандида келтирилган коэффициентларга кўпайтирилиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шурупнинг ташқи резьбали қисми диаметри, m (cm);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— шурупнинг суғурилишга қаршилик кўрсатадиган резьбали қисмининг узунлиги, m (cm);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қиймати мазкур ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
202. Мазкур ШНҚнинг 13-расмида келтирилган схемада шурупнинг ўқлари орасидаги масофа камида қуйидагича бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Пластинкасимон нагелли бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
203. Эман ёки қайин пластинкасимон нагеллардан, бино элементларини кўтариш жараёнида эгилишга ва эгилиш жараёнида сиқилишга ишлайдиган бирлаштирилган бруслар учун фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
204. Пластинкасимон нагелли бирикмалар тайёрлаш ва чуқурчаларнинг ўлчамлари ҳамда уларнинг бирлаштирувчи элементлардаги жойлашуви ушбу ШНҚнинг 17-расмида келтирилган схемага мувофиқ олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
205. Пластинкалардаги ёғоч толаларининг йўналиши бирлаштириладиган элементлар текислигига перпендикуляр бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
206. Учдан ортиқ элементларнинг кесим баландлиги бўйича бирлаштиришга ҳамда узунлик бўйича уланган элементдан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
207. Ўлчамлари бўйича мазкур ШНҚнинг 17-расмида келтирилган схемадаги эман ёки қайин пластинкасимон нагелларнинг, арча ва қарағайдан тайёрланган элементнинг бирикмаларидаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти, kN қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(74)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пластинкасимон нагелнинг эни, cm, уни бирлаштирилган элементларнинг эни очиқ пластинкаларда ва ёпиқ пластинкаларда қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ушбу ШНҚнинг 23-бандига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
208. Элементларни бирлаштиришда бошқа дарахт турларидан фойдаланилганда (ёрувчи зўриқишлар учун) ушбу ШНҚнинг 5-жадвалига мувофиқ тузатиш коэффициенти киритилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209. Қисқа муддатли ёки доимий ва узоқ муддатли вақтинчалик юкларнинг таъсири учун ҳисобланган юқори намлик ёки ҳарорат шароитида конструкциялар учун пластинкасимон нагелнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 9 ва 10-жадвалига мувофиқ тузатиш коэффициентларига кўпайтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-расм. Пластинкасимон нагелли бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — очиқ пластинкалардаги, б — ёпиқ пластинкалардаги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Елимланган стерженли бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
210. Елимланган стерженлардан қуйидаги ҳолатларда фойдаланиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
текис ва фазовий конструкция элементларининг туташган тугунларини (таянч тугунларини, ферманинг камар ва панжараларини, арка, рама шарнирларни) ўрнатишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йиғма, тарангланувчи, сиқилган, чўзилган ҳолатда эгилувчи элементларнинг (тўсинлар, аркалар, фермалар, рамалар, маҳкамланган устунлар, бикр боғлар, гумбазлар, қуббалар) бикр мустаҳкам чокларини ҳосил қилишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
турли йўналишлардаги зўриқишларни қабул қилувчи ўрнатилган қисмларни анкер билан маҳкамлашда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таянчларда ва юк қўйилган жойларда толаларга кўндаланг ва бурчак остидаги нормал сиқувчи кучларни қабул қилишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
силжиш кучларини қабул қилувчи тугун бирикмаларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
елимланган ёғоч конструкциянинг таянч ёнидаги жойларида ва қўйилган катта кучлар атрофида асосий чўзувчи зўриқишларни чеклашда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
толаларига кўндаланг ва уринма нормал чўзувчи зўриқишлар таъсир қиладиган конструкциянинг (баланд тўсинларнинг таянчи ёнидаги жойлар, чуқур ўйилган жойлар ёки ўйилганда заифлашган жойлар, эгри чизиқли ўқи бўлган эгилувчи элементлар ва бошқа) қисмларини юк кўтарилиш қобилиятини оширишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўндаланг кесими 2 ёки ундан ортиқ элементлардан иборат бўлган елимланган ёғоч конструкцияларни бириктиришда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғоч конструкция таркибидаги силжишга қарши боғлар сифатида елимланган стерженлар, шунингдек қовурға ва қуйма темир-бетон плиталар кўринишидаги йиғилган ёғоч тўсин конструкцияларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
силжишга қаршилигини ва ишончлилигини ошириш мақсадида, шунингдек жумладан ўзгарувчан ҳароратларда нам шароитда ишлатилганида елимланган ёғоч конструкцияларни кўндаланг ва қия йўналишларда мустаҳкамлашда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
силжишга қаршилигини ошириш мақсадида қия йўналишда мустаҳкамлашда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
211. Элементларнинг бирикиш тугунлари ва конструктив схемалари учун ҳар хил зўриқиш деформация ҳолатлари мазкур ШНҚнинг 18-расмида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
212. Толаларга 20° дан кичик бурчак остида елимланган стерженлар, толаларга бурчак остида елимланган толалар бўйлаб 20° ва ундан ортиқ бурчак остида елимланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
213. Толаларга кўндаланг йўналишда елимланган стерженлар, толаларга бурчак остида елимланган стерженларнинг хусусий ҳолатлари ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
214. Стерженларни елимлашда ёғочнинг намлиги (конструкцияларнинг фойдаланиш шароитлари мазкур ШНҚ нинг 2-иловасида келтирилган) 8 фоиздан 14 фоизгача бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
215. Елимланган стерженлар сифатида ўрни тўлдирилган тешиклари бўлган елимланган пакетлар ушбу ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
216. Конструкцияларни елимлашда эпоксид елимидан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
217. Атроф-муҳит ҳарорати 35 °C дан юқори бўлса ёки бирикманинг оловбардошлигини ошириш зарур бўлганда, 60 °C ва ундан юқори ҳароратда шиша ҳолатига ўтадиган махсус таркибидаги эпоксид елимни ишлатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
218. Стерженларни елимлаш учун бошқа маркадаги елим ва тўлдирувчилардан фойдаланиш зарурияти вужудга келганда уларнинг физик-механик хусусиятлари синов натижалари билан асосланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219. Стерженларни елимлаш ва унинг сифатини назорат қилиш мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220. Ёғочдаги тешикнинг диаметри елимланадиган А300-А600 синфидаги арматурани диаметридан 4 — 6 mm ва А240 синфидаги арматура, думалоқ пўлат ҳамда шиша пластик стерженлар диаметридан 2 mm дан ошиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18-расм. Қия елимланган стержень бирикмаларига мисоллар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А — ҳисобий юкнинг таянч реакцияси, а — таркибий элементларнинг бирикмалари шаклида, б — елимланган тўсиннинг силжишга қаршилигини ошириш, в — ўрнатилган қисмларни маҳкамлаш учун, г, д — конструкциянинг таянч ва бошқа тугунларида, е — кесими < 500 ва > 600 бўлган элементларнинг симметрик универсал бикр бирикмасининг схемаси, ж — чўзилган элементлар учун, з — полимер бетон билан сиқилган бирикмалар учун, и — кўпбурчак элементлар учун, носимметрик схема (рама карнизи), к — устунларни маҳкамлаш тугуни учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Толалар бўйича елимланган стерженли бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
221. Ушбу ШНҚ нинг 19-расмида келтирилган схемасидаги стерженлар, 2 та стержень диаметри чуқурликда, бироқ 25 mm дан кам бўлмаган думалоқ тешикларга ёки ён қиррадаги тўғри бурчакли тешиклар елимланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19-расм. Толалар бўйлаб елимланган даврий профилли арматурани бирикмалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — цилиндрсимон тешикларга, б — фрезаланган ўйиқлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
222. Қарағай ва арча ёғочидан тайёрланган конструкциянинг толалар бўйлаб чўзилувчи ва сиқилувчи элементлари бирикмаларига елимланган стерженнинг суғурилишга ва эзилишига ҳисобий юк кўтарувчанлиги, , МN (kgf) қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(75)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ушбу ШНҚнинг 7-жадвали 5-банди бўйича аниқланадиган ёғочнинг ёрилишга қарши ҳисобий қаршилиги, МPа (kgf/cm2);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тешик диаметри, m (cm);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
стерженнинг ўрнатилган қисми узунлиги, m (cm), уни дан кам бўлмаган ва дан кўп бўлмаган қийматларни ҳисоблаш усули билан қабул қилиш керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 76-формуласи орқали аниқланадиган стерженнинг ўрнатиш қисми узунлигига боғлиқ силжиш зўриқишларининг текис бўлмаган тақсимланишини ҳисобга оладиган коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(76)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 23-бандига мувофиқ қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
223. Толалар бўйлаб суғурилишга ёки эзилишга ишлайдиган елимланган стерженлар ўқлари орасидаги масофанинг камида қийматини, ташқи қирраларгача бўлиши камида қийматни қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Толаларга бурчак остида елимланган стерженли бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
224. Елимланган ёғоч конструкцияларнинг бирикмалари толаларга бурчак остида елимланган стерженнинг суғурилишига ёки эзилишига ҳисобий юк кўтариш қобилияти , МN қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(77)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— елимланган стерженни суғуриш ёки эзиш учун ёғочнинг ҳисобий қаршилиги, МPа, 6,8 МPа га тенг қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тешик диаметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— стерженнинг ҳисобий узунлиги, m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(78)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ўрнатилган қисмнинг узунлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— пайвандлаш пайтида елимланган қатлам мустаҳкамлигининг камайиш мумкин бўлган чуқурлик; пайвандланмаган стерженлар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— елимланган стерженнинг диаметри, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 79-формуласига мувофиқ аниқланадиган стержень ўрнатилган қисмининг узунлигига боғлиқ эзилиш зўриқишларининг текис бўлмаган тақсимланишини ҳисобга оладиган коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(79)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— стерженларни ўрнатиш жойида толалар бўйлаб нормал зўриқиш ишорасига боғлиқ коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий қаршиликнинг стержень диаметрига боғлиқлигини ҳисобга оладиган коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(80)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— стержень кесимининг юзаси, m2 ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
стержень материалининг ҳисобий қаршилиги, МPа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
225. Конструкция элементининг ёғоч толалари бўйлаб стерженларга чўзувчи майдонида таъсир қилувчи суғурилишга қаршилиги коэффициент қиймати қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(81)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда максимал чўзувчи зўриқишлар, МPа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сиқилган ҳудудда ишлаганда ҳамда эзилишга ишлайдиган стерженлар учун,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
226. Пакетнинг ён қирраларидан стержень ўқигача минимал масофа ва камида 30 mm олиниши, пакетнинг эни бўйлаб стерженларнинг ўқлари орасида масофа камида бўлиши, пакетнинг толалар бўйлаб стержень ўқигача камида 100 mm, стерженлар бурчаги ва толалар йўналиши бўйича толалар бўйлаб стержень орасида 30° камида 30° дан 60° гача бўлганда, 60° дан юқори бўлганда эса қийматлари қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
227. Конструкцияларнинг бикр боғланиш қисмларини ўрнатишда стерженларнинг қия елимланган 2 турдаги бирикмалардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
228. V шаклидаги анкерлар универсал бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
229. Чўзилган бирикма жойларида суғурилишга қаршилик кўрсатадиган бир йўналишдаги қия елимланган стерженлардаги чўзувчи куч парчаланиши натижасида, сиқувчи кучларни ёғочга узатувчи пўлат пластинкаларга пайвандлаб бириктирилган стерженларни қўллашга йўл қўйилади ҳамда бундай тугунларда қия стерженларнинг эзилишга (сиқилишга) ишлашига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
230. V шаклидаги анкерларнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти, елимланган анкер стерженларининг ҳисобий юк кўтариш қобилиятидан келиб чиққан ҳолда мазкур ШНҚнинг 74-формуласига мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
231. Анкернинг ҳар бир тармоғидаги кучлар, ташқи юкдан тармоқ йўналишларига узатилаётган кучларни парчалаш орқали аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
232. Анкер тармоқлари орасидаги ички бурчак 45° дан 120° гача қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
233. Силжишга қарши ишлайдиган бирикмаларда, бирлаштириладиган қисмлар орасида юқори зичлик мавжуд бўлганда, (ушбу ШНҚнинг 119-бандида келтирилган ҳолатлар бундан мустасно) қия елимланган боғларнинг юк кўтариш қобилияти , қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(82)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚ нинг 117-бандига мувофиқ стерженнинг суғурилишга қаршилик кўрсатадиган юк кўтариш қобилияти аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— елимланган бирикманинг силжиш текислигига нисбатан қиялик бурчаги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
234. Боғланган қисмлар орасида юқори зичлик бўлмаса, юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 82-формуласига мувофиқ текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
235. Силжишга ишлайдиган бирикмаларда эзилишга (сиқилишга) ишлайдиган қия елимланган элементнинг юк кўтариш қобилияти, суғурилишга (чўзилишга) қаршилик кўрсатадиган ёнида елимланган элементлар ҳамда орасидаги сиқувчи куч бўлмаганда суғурилишга (чўзилишга) қаршилик кўрсатиш қуйидаги 83-формула орқали текширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(83)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бир стержендаги ҳисобий куч таркиби, қия стерженда чўзувчи зўриқиш ҳосил қилувчи куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бир стерженнинг чўзилишга мустаҳкамлик шарти бўйича ҳисобий юк кўтариш қобилияти, МN;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— стержень кесими юзаси, m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— А300 МPа ва А400 МPа учун пўлат арматуранинг чўзилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қия стерженда эгувчи зўриқиш ҳосил қилувчи каби кучларнинг таркибий қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— эгилишга ишлаш шартидан бир чок учун стерженнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти, МN қуйидаги ҳолатларда қабул қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пўлат қистирма ёки анкер тасма билан елимланган стерженнинг бикр (пайвандланган) бирикмасида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
- - А300 арматураси учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
- - А400 арматураси учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пўлат қистирмали елимланган стерженнинг бикр бўлмаган болтли бирикмасида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
- - А300 арматураси учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
- - А400 арматураси учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
стерженнинг номинал диаметри, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
236. Елимланган стержень ёки анкерлар миқдорини аниқлашда уларнинг биргаликда ишлаш коэффициентини ҳисобга олиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 та анкер ёки 1 қия стерженнинг бир томонидаги бирикиш жойи ва бир қирраси учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 та анкер ёки 2 та қия стержень учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўпроқ анкер ёки стерженлар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
237. Конструкциянинг бирикиш жойи ва тугунларини лойиҳалашда конструктив схеманинг ўзига хос томонларини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
238. Қия елимланган стержень бирикмаларидаги эзилиш қиймати 0,001 mm/kN қабул қилиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
239. Полимербетон билан тўлдирилган катта оралиқли конструкцияларнинг сиқилган бирикиш жойлари учун монтаж юклари ва кесувчи кучларни қабул қиладиган қия елимланган стерженларни бирикиш жойларининг махсус конструктив ечимлари ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Елимланган пўлат нагелли бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
240. Қарағай ва арча элементларнинг бирикмаларидаги 1 чокда ёғочга елимланган даврий профили пўлат арматурадан тайёрланган цилиндрсимон нагелни, чуқурликда ўрнатишда кучларнинг толалар йўналиши бўйича А юклаш режими учун силжишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти kN мазкур ШНҚнинг 21-жадвалига мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
241. нинг максимал қийматлари мос келиши лозим (бу ерда стерженнинг номинал диаметри ва ўрнатиш чуқурлигига, cm).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
242. Элементларнинг бирикмаларида ёғоч толаларга бурчак остидаги елимланган нагелларнинг юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 91-бандига мувофиқ ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
243. Елимланган нагелларнинг ўқлари орасидаги масофалар уларни ёғоч толалари бўйлаб жойлаштирилганда камида қийматда, толаларга кўндаланг йўналишда эса камида қийматда ва элемент четидан камида қийматда қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
244. Нагеллар шахмат кўринишида жойлаштирилганда минимал масофа қиймати қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20-расм. Елимланган пўлат нагелли бирикмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — шахмат кўринишида жойлашган, б — икки қаторда жойлашган
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

21-жадвал

Бириктириш схемаси

Бирикманинг зўриқиш ҳолати

Бирлаштирилган 1 чок учун ҳисобий юк кўтариш қобилияти  (шартли қирқим), kN

1. Симметрик бирикмалар

а) ўрта элементлардаги эзилиш

б) четки элементлардаги эзилиш

2. Симметрик бўлмаган бирикмалар

 бир хил қалинликдаги барча элементлардаги ҳамда бир қирқимли бирикманинг қалинроқ элементларидаги эзилиш

  бўлганда икки қирқимли бирикманинг қалинроқ ўрта элементларидаги эзилиш

  бўлганда юпқароқ четки элементлардаги эзилиш

  бўлганда бир қирқимли бирикманинг юпқароқ элементларидаги ва четки элементлардаги эзилиш

3. Симметрик ва симметрик бўлмаган бирикмалар

 А300 арматурасидан тайёрланган нагелнинг эгилиши

 А400 арматурасидан тайёрланган нагелнинг эгилиши

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Жадвалда қуйидаги белгилар келтирилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ўрта элементларнинг қалинлиги, шунингдек бир қирқимли бирикмаларнинг қалинлиги бўйича тенг ёки қалинроқ элементлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— четки элементларнинг қалинлиги, шунингдек бир қирқимли бирикмаларнинг юпқароқ элементлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
елимлаган нагелнинг номинал диаметри;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тешик диаметри; барча ўлчамлар сантиметрда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ушбу ШНҚнинг 133-бандига мувофиқ нагеллар жойлаштириш шартлари бажарилса, нагелли бирикмаларни ёрилишга ҳисоблаш амалга оширилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-боб. Ёғоч конструкцияларни лойиҳалаш бўйича талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
245. Ёғоч конструкцияларни лойиҳалашда қуйидагилар таъминланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
энг кам чиқиндилар ва йўқотишлар билан ёғочдан фойдаланишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
монтаж ва фойдаланиш жараёнида алоҳида конструкциялар ҳамда бутун бино ёки иншоотнинг устуворлиги ва ўзгармаслик чораларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оловбардошлик ҳамда ёнғин хавфсизлигини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
246. Ёғоч ҳароратининг ўзгариши натижаси ёғоч конструкциялардаги зўриқишлар ва деформациялар, толалар бўйлаб ёғочнинг қуриши ёки шишиши ҳисобга олинмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
247. оралиққа 30 m дан катта эга ёғоч конструкциялар таянчларидан бири қўзғалувчан бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
248. Ёғоч конструкцияларни ҳисоблашда ишқаланиш кучларининг таъсирини ҳисобга олиниши, бунда элементдаги доимий сиқувчи ва динамик куч йўқ бўлган шароитда тизимнинг мувозанати фақат ишқаланиш билан таъминланса, дарахтларнинг ўзаро ишқаланиш коэффициенти қуйидагиларга тенг қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ён сиртлар бўйлаб элемент четларида — 0,3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ён сиртларда — 0,2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ишқаланиш конструкция ва бирикмаларнинг ишлашига таъсир этса, ишқаланиш коэффициенти 0,6 га тенг қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
249. Арраланган материалларнинг чўзилувчи ва эгилувчи элементлари қирраларининг заифлашишига йўл қўймаслик лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250. Юмалоқ ёғоч материал элементларининг устуворлигини ҳисоблаш, элементнинг ҳисобий узунлиги ўртасида жойлашган кесим бўйича ва мустаҳкамликка ҳисоблаш максимал эгилиш моментига эга бўлган кесим бўйича амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
251. Ёғоч конструкцияларнинг фазовий бикрлиги ва устуворлиги горизонтал ҳамда вертикал боғларни ўрнатиш орқали таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
252. Боғланган блоклар орасидаги масофа 30 m дан ошмаслиги ҳамда 30 m дан катта масофалар ҳисоблаш йўли билан асосланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
253. Кўндаланг боғлар юқори камарнинг текислигига ёки юк кўтарувчи конструкцияларнинг юқори қисмига жойлаштирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
254. Фермани боғловчи камарлари сифатида юк кўтарувчи конструкциянинг юқори камарлари ёки барча кесимлари ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
255. Тўғридан-тўғри юк кўтарувчи конструкциялар устига қўйилган профнастил ёки листли материалларнинг тиргак (распор) ва боғлар сифатида ишлатилишини ҳисоблаш йўли билан асослашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
256. Кимёвий зарарли муҳитга эга бўлган биноларда профнастилни тиргак (распор) ва боғлар сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
257. Конструкция ва прогонлар устига тахтадан тайёрланган тўшамалардан фойдаланилганда фазовий қопламада бикрлик боғларини ўрнатмасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
258. Том плиталарининг таянч қисмининг ўлчами камида 5,5 cm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
259. Том плиталарини ҳар томондан сурувчи ва узувчи кучларни қабул қилувчи юк кўтарувчи конструкция тугунларига маҳкамлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
260. Ёғочнинг чўзилган элементлари бирикиш жойлари бир кесимга бирлаштирилиш уларни пўлат цилиндрсимон нагеллар ёки бошқа бирикмалар ёрдамида қистирмалар билан тўсиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
261. Чўзилувчи ёғоч элементларнинг бирикиш жойлари конструкцияси чўзувчи кучларни ўқдан узатилишини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
262. Турли хил сиқилишга эга бўлган бирикма боғларида, шунингдек ёғоч элементларнинг бир қисми тўғридан-тўғри, оралиқ элементлар ва бириктирувчи боғларда тугун ва туташган жойлар бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
263. Ёғоч конструкция элементларининг тугунларида, бирикиш жойларида ва таянчларда марказлаштирилиши, (элементларнинг эксцентрик бирикмалари ҳисобий кесимига таъсир қилувчи эгилиш моментини камайтирадиган ҳоллар бундан мустасно) эксцентриситет мавжуд бўлганда ҳисобга кўра аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
264. Конструктив элементларнинг тугунлари ва бирикиш жойларидаги болт ёки махсус михлар билан тортиб қўйилиши ҳамда сиқилувчи бирикмалардаги уланган элементлар тортиб қўйилиши ва тугунлар ораси ҳам ёки елимланган стерженлар ёки винтлар ёрдамида бириктирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
265. Болт ёки махсус михлар сони ҳисоблаш йўли билан аниқланиши, бироқ тугун ёки бирикиш жойида камида иккита бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
266. Цилиндрсимон нагелли бирикмаларда бирикиш жойларининг ҳар бир томонига камида 3 та тортувчи болт қўйилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
267. Тортувчи болтларнинг диаметри ҳисоблаш асосида қабул қилиниши, бироқ камида 12 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
268. Тортувчи болтларнинг шайбалари ён ўлчамга ёки диаметри камида ва қалинлиги камида бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
269. Бир ёқдан иккинчи ёққа чиққан юк кўтарувчи конструкциядаги ёғоч элементларнинг нетто кўндаланг кесими юзаси камида 50 cm2, симметрик бўлмаган заифлашишда камида 0,5 ва симметрик заифлашишда камида 0,67 брутто умумий кесим юзасига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
270. Сейсмик юклар таъсирига ёғоч конструкцияларни ҳисоблаш ҚМҚ 2.01.03-19га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
271. Бир қаватли катта оралиқли биноларнинг синчларида (24 m дан ортиқ оралиқларда) статик аниқ конструкциялардан фойдаланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
272. Шарнирли тугунларда қўшимча ички кучлар пайдо бўлмасдан уларнинг айланиш имкониятини таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
273. Елимланган ёғоч конструкцияларни лойиҳалашда (масалан, ёғочни елимланган стерженлар билан мустаҳкамлаш) ёғочнинг ёрилишига йўл қўймаслик чораларини кўриш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
274. Толалар йўналиши бўйича бурчак остидаги қирқилган қирраларнинг ўзгарувчан кесимларида елимланган конструкциялар учун ёғоч толаларига параллель бўлган юзаларда қўшимча зўриқишлар қуйидаги формулалар орқали аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(84)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(85)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ёғоч толалари бўйлаб таъсир қилувчи зўриқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қирқим чизиғи ва ёғоч толалари йўналиши орасидаги бурчак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Прогонлар, панжаралар ва тўшамалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
275. Прогонлар, панжаралар, тўшамалар, эгилувчи элементлар мустаҳкамлик ва деформациянинг 2 та чегаравий ҳолати бўйича ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
276. Қаватлар орасидаги ораёпмалар ва куч таъсирида деформацияланиши чегараси учун эгилишдаги максимал қийматлар ҚМҚ 2.01.07-96да келтирилганлардан катта бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
277. Том конструкциясининг остки қисмидаги панжара ва тўшамалар қуйидаги юкларнинг комбинациялари учун мўлжалланган бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қордан доимий ва вақтинчалик (мустаҳкамлик ва деформация учун ҳисоблаш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 kN (100 kgf) қўйилган юкдан доимий ва вақтинчалик, охиргисини ортиқча юк коэффициенти га кўпайтиришга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
278. Бутун ёки кесилган тўшамаларда брус ёки тахталарнинг ўқлари орасидаги масофа 150 mm дан кўп бўлмаганда, қўйилган юкдан зўриқиш иккита тахта ёки брусга узатилиши, 150 mm дан катта бўлган масофада битта тахта ёки брусга узатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
279. Икки қатламли тўшама бўлганда (ишчи ва ҳимоя, ишчига бурчак остида йўналтирилган) қўйилган юк ишчи қатламнинг 500 mm эни бўйича тақсимланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21-расм. Қия кесилган тўсиннинг кесими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Бутун ва елимланган ёғоч тўсинлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
280. Тўсинларни мустаҳкамлик, текис шакллар деформациясининг устуворлиги ва эгилиш учун чегаравий ҳолатларининг иккинчи гуруҳи бўйича ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
281. Бутун ёғочнинг эгилувчи элементлари чўзилиш зонасида таянчдаги қирқимнинг чуқурлигига қуйидаги шарт бажарилганда йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(86)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий зўриқишнинг таянчдаги реакцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — кесилмаган элемент кўндаланг кесимининг эни ва баландлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
282. Кесилган таянч юзасининг узунлиги кесимнинг баландлигидан катта бўлмаслиги, (ушбу ШНҚнинг 21-расмида келтирилган) кесилган қирқимнинг узунлиги камида иккиланган чуқурликда бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
283. Қирқимни кесишни имкони бўлмаса ёки унинг чуқурлиги дан ошганда кесилган зонани мустаҳкамлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
284. Мустаҳкамлаш кўндаланг (толаларга перпендикуляр) ва қия (толаларга 45° бурчак остида) мазкур ШНҚнинг 22-расмида келтирилган схемасидаги стерженларни елимлаш орқали амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
285. Кўндаланг стерженларнинг узунлиги қуйидаги шарти таъминланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(87)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— стерженнинг ҳисобий узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mm (кесиш чуқурлиги, елимланмаган қисми учун 30 mm айрилади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22-расм. Тўсин четидаги кесилган қисмни мустаҳкамлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
286. Стерженларни ҳисоблаш бутун чўзувчи кучларни кўндаланг елимланган стерженлар қабул қилишини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
287. Қия стерженлар ёрилиш зонасида силжитувчи кучларни қабул қилиши ва таянч қисмидаги уринма зўриқишларни камайтириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
288. Ён томонидаги кесилган қиррадан елимланган стерженларгача бўлган масофа 80 — 120 mm (ўзгарувчан ҳарорат ва намлик шароитларида, очиқ ҳавода фойдаланадиган конструкциялар учун 120 mm) бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
289. Иккита кўндаланг елимланган стерженлар учун қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(88)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 119-бандига мувофиқ бўлганда аниқланадиган кўндаланг елимланган стерженнинг юк кўтариш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— таянч реакция;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесилган қисм чуқурлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесилган қисмни ҳисобга олмаган ҳолатдаги кесим баландлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
290. Қия елимланган стерженлар учун қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(89)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 119-бандига мувофиқ аниқланадиган елимланган стерженнинг юк кўтариш қобилияти, шартли равишда таянч юзаси сатҳини бирлаштирилган чокнинг жойлашуви сифатида қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
291. Шарнир таянчли ва тўғри чизиқли пастки қиррага эга елимланган тўсинларга оралиқнинг 1/200 қисмига тенг қурилиш баландлиги берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
292. Елимланган тўсинларда 2-навли ёғочни бирлаштиришга йўл қўйилади, бунда четки зоналарда 0,17 кўндаланг кесим баландлиги учун юқори навни ишлатиб, унга кўра ҳисобий қаршиликлар белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
293. Доимий ёки ўзгарувчан кўндаланг кесим баландлиги бўлган эгилган ҳолатда елимланган тўсинлар (икки нишабли бўлиши ҳам мумкин), юқори қиррасининг мусбат ва манфий эгриликлари 10 фоиздан 20 фоизгача бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай тўсинлардаги таянчлардан бири, оралиқдан қатъи назар, тиргакларда силжитувчи куч пайдо бўлишининг олдини олиш учун қўзғалувчан бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
294. Эгилган ҳолатда елимланган тўсинларни мустаҳкамликка ҳисоблашда, четки тангенциал нормал зўриқишларни текширишдан ташқари ушбу ШНҚнинг 31-банди талабларига мувофиқ, ёғоч толаларига кўндаланг таъсир қилувчи максимал радиал чўзувчи зўриқишларни текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
295. Икки нишабли эгилган ҳолатда елимланган тўсинларни 20 фоиздан ортиқ бўлмаган қияликларда қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
296. Ўзгарувчан кесимли бир ва икки нишабли тўсинларда, нишабнинг сиртга параллель бўлган йўналишдаги эгувчи зўриқишларга таъсирини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
297. Ёғоч толали тўсиннинг сиртларидан бирига параллель ва қиялик бурчагига бўлган ҳолат ушбу ШНҚнинг 23-расмида келтирилган схемада, сиртга параллель бўлган четки толалардаги эгувчи зўриқишларни мазкур ШНҚнинг 90-формуласига мувофиқ ҳисоблаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(90)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нишабликка эга сиртда — 91-формуласи бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(91)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— толалар йўналишига бурчак остида сиқилган ёғочнинг ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 5-формуласига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23-расм. Бир нишабли тўсин
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
298. Текис фанер деворли елимланган тўсиннинг камари вертикал равишда жойлаштирилган (тахтадан) қатламлардан тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
299. Қути кесимли тўсиннинг камарларида қатламларни горизонтал жойлаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар камарларнинг баландлиги 100 mm дан ошса, улар деворларнинг ён томонидан горизонтал арраланган жой қолдирилиши назарда тутилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
300. Тўсиннинг деворлари учун қалинлиги камида 8 mm бўлган сув ўтказмайдиган фанер ёки қатламли елимланган шпонлардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Уланган тўсинлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
301. Сиқилувчи боғларга уланган тўсин боғларини ўрнатишдан олдин элементларни эгиш орқали қурилиш баландлиги берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
302. Қурилиш баландлигининг қиймати (тўсиннинг кейинчалик тўғирланишини ҳисобга олмаган ҳолда) қабул қилиш учун ҳисобий зўриқишни, уланган тўсиннинг эгилишига нисбатан бир ярим баравар ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
303. Бруссимон ва елимланган ёғочдан уланган тўсинларни 3 тадан кўп бўлмаган бруслар билан пластинкасимон нагеллар, МТП, қия елимланган стерженлар ёки қия винтлар ёрдамида бириктириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
304. Ёғоч тахталардан тайёрланадиган уланган тўсинлар михлар, шуруплар МТП билан бириктирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
305. Уланган тўсинларнинг мустаҳкамлигини ҳисоблаш ушбу ШНҚнинг 34 ва 36-бандлардаги мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
306. Уланган тўсинларнинг композит кесимини (қовурғали плиталар) лойиҳалаш ва ҳисоблашда ушбу ШНҚнинг 11-иловасида келтирилган талабларга мувофиқ амалга оширилиши, бунда темир-бетон плиталарга қия елимланган анкерлар билан ёғоч қовурғалар бирлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
307. Қурилиш баландлигига эга ва эга бўлмаган уланган тўсинларнинг эгилиши, кесимли бутун тўсин учун, бироқ тўсиннинг кўндаланг кесими инерция моментига коэффициентини киритиш билан, бир ёки бошқа турдаги бирикмаларнинг эгилувчанлигини ушбу ШНҚнинг 15-жадвалида келтирилганларни ҳисобга олган ҳолда қурилиш механикасига мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
308. Қия елимланган стерженли уланган тўсинлар, уларда чўзувчи кучлар пайдо бўлишини таъминлаган ҳолда ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
309. Стерженлар бирлаштирувчи текисликка 25° дан 50° гача бурчак остида елимланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
310. Қия елимланган стерженнинг юк кўтариш қобилиятини силжишга боғич ҳолида , қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(92)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 119-бандига мувофиқ аниқланган стерженнинг юк кўтариш қобилияти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
311. Елимланган стерженлар орасидаги масофа (қадам) шартни таъминлаши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(93)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— елимланган боғлар орасидаги қисмнинг бошида ва охиридаги эгилиш моментларининг ҳисобий фарқи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементнинг нейтрал ўққа нисбатан кўндаланг кесимининг брутто инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нейтрал ўққа нисбатан уланган элемент тармоғининг статик брутто моменти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
312. Қия елимланган стерженларнинг эгилувчанлигини ҳисобга олган ҳолда тўсиннинг кўндаланг кесимининг инерция моменти коэффициенти 0,9 га тенг қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
313. Композит кесимли тўсинлар уланган бўлиши ва ёғоч қовурғалар, монолит темир-бетон плита ва уларни бир-бирига бирлаштирадиган анкерларни ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Фермалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
314. Қирқимли ва қирқимсиз камарли фермаларни ҳисоблаш, тугунли бирикмаларнинг сиқилишини ҳисобга олган ҳолда деформацияланиш схемаси бўйича амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
315. Қирқимсиз камарли фермаларда элемент ўқидаги кучлар ва силжишлар шарнирли тугунлар фаразига кўра аниқланишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
316. Елимланган конструкциялар юқори ва пастки камарларни эгиш йўли билан тайёрланганда, фермаларни оралиқнинг камида 1/200 қисмига тенг бўлган қурилиш баландлиги билан лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
317. Фермаларнинг сиқилган элементлари ҳисобий узунлиги сифатида уларни ферма текислигида устуворликка ҳисоблашда, тугунларнинг марказлари орасидаги масофа, текисликдан уларни текисликка маҳкамлаш нуқталари орасидаги масофа қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
318. Ферманинг панжара элементлари тугунларда марказлаштирилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
319. Марказлаштирилмаган ферма тугунлари бўлса, элементларда юзага келадиган эгилиш моментларини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
320. Фермаларнинг сиқилган камарларининг бирикиш жойларини, ферма текислигидан маҳкамланган чиқиш жойларини тугунларда ёки тугунлар яқинида жойлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
321. Ферма ёғоч конструкциядан йиғилиши ёки металл-ёғочдан тайёрланишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
322. Металл-ёғоч фермаларнинг чўзилган пастки камари пўлатдан, панжара қисмлари эса пўлатдан ёки ёғочдан тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
323. Мазкур ШНҚнинг 24-расмида келтирилган линзасимон кўринишдаги фермаларда эгиб елимланган камар ёки оддий камарлар мавжуд бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24-расм. Линзасимон фермаларнинг схемалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
324. Фермани ҳисоблаш қуйидаги хусусиятларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
камардаги зўриқиш қирқилмаслик шартидан келиб чиқиб аниқланиши, қия елимланган боғларнинг таянч тугунларида ҳосил бўладиган эгилиш моментларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
панжарадаги кучларни, унинг элементлари камарлар билан туташишидаги шарнирли тугунни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
325. Ушбу ШНҚнинг 2-иловасида келтирилган 2 ва 3-синфдаги функционал тоифадаги биноларда МТП (ушбу ШНҚнинг 9-иловасига мувофиқ) тугунли бирикмалар билан тахтадан тайёрланган фермалар қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
326. Фермалар эни 100 дан 200 mm гача, қалинлиги 40 дан 70 mm гача бўлган нинабаргли ёғочдан тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
327. МТП тугунли бирикмалар билан тахтадан тайёрланган фермаларни ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 9-иловасида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Аркалар ва гумбазлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
328. Аркалар ва гумбазлар ушбу ШНҚнинг 35-бандидаги талабларига мувофиқ мустаҳкамликка ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚнинг 12-формуласи билан эгрилик текислигидаги устуворликка ҳисобланиши ва элементларнинг ҳисобий узунлиги қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деформацияланган схема бўйича мустаҳкамликни ҳисоблашда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
симметрик юкланган икки шарнирли арка ва гумбазлар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
симметрик юкланган уч шарнирли арка ва гумбазлар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
симметрик қия юкланган икки ва уч шарнирли арка ва гумбазлар учун қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(94)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ярим арканинг марказий бурчаги, рад;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
арка ёки гумбаз ёйининг тўлиқ узунлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Барча турдаги юкланишларда калитдаги синиш бурчаги 10º дан катта бўлган уч шарнирли чўққили аркалар учун бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
329. Уч шарнирли симметрик бўлмаган юкланган аркани ҳисоблашда ҳисобий узунлик қийматини га тенг қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эгрилик текислигида устуворликни ҳисоблашда икки ва уч шарнирли арка ҳамда гумбазлар учун бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
330. Уч шарнирли арканинг текис шаклли деформацияланишидаги устуворлигини ҳисоблаш ушбу ШНҚнинг 38-бандига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
331. Арканинг деформацияланган схема бўйича мустаҳкамлиги ва текис шаклли деформацияланишдаги устуворлигини ҳисоблашда ва қийматлари (юкланиш ҳолатини текшириш учун) кесимдаги максимал момент учун қабул қилинади, ёки ва коэффициентлар эса арканинг асосий кесимида ушбу ШНҚнинг 39-формуласига сиқувчи куч қийматини қўйиб аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
332. Арканинг эгрилик текислигидаги устуворлигини ҳисоблаш сиқувчи куч учун мазкур ШНҚнинг 12-формуласига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Рамалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
333. Уч шарнирли рама элементларининг мустаҳкамлигини уларнинг текислигида ҳисоблаш, ўқ чизиғи бўйлаб ярим рама узунлигига тенг бўлган сиқилиш жараёнида эгиладиган элементларнинг ҳисобий узунликларини аниқлаш талабларига мувофиқ бажаришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
334. Ташқи контур бўйлаб маҳкамланган уч шарнирли рамаларнинг текис шаклли деформацияланишидаги устуворлигини ушбу ШНҚнинг 38-банддаги формулалар бўйича текширишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўғри чизиқли элементлардан тайёрланган рамалар учун ригель ва устун ўқлари орасидаги бурчак 130º дан катта бўлса, эгиб елимланган рамалар учун элементнинг ҳисобий узунлиги ўқ чизиғи бўйлаб ярим рама узунлигига тенг қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ригель ва устун орасидаги бурчак 130º дан кам бўлса, ригел ва устуннинг ҳисобий узунлиги уларнинг ташқи мустаҳкамланган қирраларининг узунлигига тенг қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
335. Эгиб елимланган рамаларнинг эгри чизиқли қисмлари (мазкур ШНҚнинг 25-расмида келтирилган) бўлганда ( — кесим баландлиги, эгри чизиқли қисмининг марказий ўқи бўйича эгрилик радиуси) ушбу ШНқнинг 35-банддаги 37-формулага мувофиқ мустаҳкамлик ҳисобланиши, бунда ички қирралари бўйлаб зўриқишлар текширилганда ҳисобий қаршилик моментини коэффициентига кўпайтирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(95)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи қирралари бўйлаб зўриқишлар текширилганда коэффициентига кўпайтирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(96)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
336. Кўндаланг кесимнинг марказий ўқидан нейтрал ўққача бўлган масофа қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(97)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Кам қаватли бинолар учун ёғоч конструкциялар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
337. Кам қаватли (1-2 қаватли) биноларни қуриш учун, шунингдек сейсмик ҳудудларда, сиқилишдаги мустаҳкамлиги 1 — 7 МPа (10 — 50 kg/cm2) бўлган паст мустаҳкамликдаги девор материаллари билан тўлдирилган юк кўтарувчи ёғоч синчлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
338. Конструкциялар, синч элементлари ва ораёпмаларнинг геометрик ўлчамлари ҚМҚ 2.01.03-19 га мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
339. Синч элементларини 35 фоизи фтор эритмаси ёки бошқа антисептиклар билан ишлов берилган теракдан тайёрлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
340. Синч элементларининг бирикмалари ушбу ШНҚнинг 15 ва 16-иловаларида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Ҳаводан узатувчи электр линия таянчлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
341. Ҳаводан электр узатиш линияларининг ёғоч устун элементлари учун думалоқ ёғоч, арраланган материаллар ва елимланган ёғочдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
342. Таянчларнинг асосий элементлари (устун, траверс) учун юқори қисмидаги ёғочнинг диаметри 110 kV ва ундан юқори зўриқишли электр узатиш линиялари учун камида 18 cm ва 35 kV ва ундан паст зўриқишли электр узатиш линиялари учун камида 16 cm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
343. 35 kV ва ундан юқори зўриқишли электр узатиш линияларидаги қўшимча ёғочларнинг (қозиқлар) диаметри камида 18 cm бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
344. Таянчларнинг ёрдамчи элементлари учун юқори кесимдаги ёғочларнинг диаметри камида 14 cm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
345. Электр узатиш линиясини таянч элементларини бирлаштириш ёғочларни кесмасдан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
346. Болтларнинг диаметри 16 mm кичик, 27 mm дан катта бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Ёғоч конструкцияларнинг ишончлилигини таъминлаш учун конструктив талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
347. Ёғоч конструкция элементларини қуритиш ва уларни намликдан ҳимоя қилишни таъминлайдиган конструктив чора-тадбирларни қабул қилиш бино ёки иншоотнинг хизмат қилиш муддатини, шунингдек ёғочни кимёвий ҳимоя қилишини таъминлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
348. Ёғочнинг дастлабки намлигини ошиши ва конструкцияда тез қуритилиши қийин бўлган ҳолларда, шунингдек конструктив чора-тадбирлар ёғочнинг доимий ёки даврий намланишини бартараф эта олмаса, (антисептик ёки гидрофоб усулида ишлов бериш, намлик ўтқазмайдиган қоплама сепиш) кимёвий ҳимоя чораларини қўллаш керак, шунингдек фанер, қатламли елимланган шпон, ёғоч пайраҳали плита ва бошқа ёғоч материаллар асосида конструкцияларга қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
349. Конструктив чоралари қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғоч иншоотларни тўғридан-тўғри атмосфера намлигидан, ерости грунт сувларидан (ҳаводан электр узатиш линияларининг таянчлари бундан мустасно), саноат ва ишлатилиш жараёнидаги сувлардан ҳимоя қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
намликни йўқотадиган ҳарорат ва (хонани табиий ва сунъий шамоллатиш, бино қисмларида қуритиш қурилмалари ва аэраторларни ўрнатиш) намлик режимини яратиш орқали ёғоч конструкцияларни мунтазам қуритиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
350. Юк кўтарувчи ёғоч конструкциялари (фермалар, аркалар, тўсинлар) очиқ, яхши шамолатиладиган, шунингдек ёғоч конструкцияларнинг барча қисмларни кўз билан (визуал) текшириб туриш, конструкция элементларини кимёвий ҳимоя қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
351. Иситиладиган бино ва иншоотларда юк кўтарувчи елимланган ёғоч конструкциялар (тўсинлар, рамалар, аркалар ) қисман иситиладиган хонанинг ичида ҳамда қисман ташқарида жойлашган бўлса, мазкур ШНҚнинг 13-иловасидаги 1-расмида келтирилган схемадаги конструкциялар тўғри бурчакли тўла кесимга эга бўлиши ва тўсувчи конструкциялар (девор, ораёпма, ёпма конструкциялар) билан кесишган жойларда намлик ва биологик бузилишдан кучайтирилган ҳимояга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
352. Юк кўтарувчи имконият даражада бутунлай иситиладиган хоналарда ёки унинг ташқарисида жойлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
353. 1а, 1б ва 2а функционал синфлардаги бинолар учун камарларни, таянч ва оралиқ тугунларни, деворларнинг қалинлиги бўйича ферма панжарасининг элементларда учларни маҳкамлашга, ёпма ёки чордоқ ораёпмаларини бирлаштиришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
354. Юк кўтарувчи конструкцияларнинг (ферма, арка, тўсин ) таянч қисмлари ғишт деворнинг чуқурчаларига жойлаштирганда очиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
355. Деворларнинг чуқурчалари ва конструкцияларнинг таянч қисмлари орасидаги бўшлиқларни ғишт, қоришма, герметик материаллар билан ёпиб маҳкамлашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
356. Иситилган бинолар ва иншоотларнинг ташқи ғишт деворларида, шунингдек иситиладиган ва иситилмайдиган хоналарни ажратиб турадиган ички деворларда, девор чуқурчаларини музлашдан сақлаш учун иссиқлик техникаси ҳисобига мувофиқ изоляция қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
357. Иситиладиган бино ва иншоотларнинг юк кўтарувчи конструкциялари (фермалар, аркалар) таянчларидаги металл бошмоқларни, темир-бетон таянчларга (устунларга), хона ичига чиқадиган девор пилястерларига таянчларга, шунингдек ташқи ғишт деворларга (металлда конденсатнинг пайдо бўлишига йўл қўйилмайдиган шароитларда) жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
358. Юк кўтарувчи конструкцияларнинг пойдеворга таянадиган жойларида, ғишт деворлар, пилястерлар, темир-бетон устунлар билан ёғоч конструкциялар ва кўпроқ иссиқлик ўтқазувчи таянчларнинг орасига сувдан изоляцияловчи қистирмаларни қўйиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
359. Юк кўтарувчи конструкцияларнинг таянч қисми ёғоч тўшамаларга (ёстиқларга) ўрнатилган бўлса, ёғоч тўшамали таянчни ҳам сувдан изоляцияловчи қистирмали кўпроқ иссиқлик ўтқазувчи материаллар билан ажратилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
360. Тўшамаларни (ёстиқлар) қаттиқ япроқли дарахтлардан тайёрлаш ҳамда ўчмайдиган ёки ювилиши қийин биоҳимоя таркиблар билан чиримайдиган қилиб лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
361. Металл конструкцияларни юзаларида конденсат пайдо бўлиши мумкин бўлган шароитларда фойдаланилганда, металл элементлар (тўшамалар, бурчаклар, болт шайбалари ) билан ёғочга тегадиган жойларини намликдан ҳимоя қилиниши ҳамда ёғоч ва металл элемент орасига сув ўтқазмайдиган қатлам (мастикали ёки ўз-ўзидан ёпишадиган герметик тасма, эластик қистирмалари ёки зичловчи тасмалар) қўйилишини таъминлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
362. Ёғоч рамалар, аркалар ва устунлар (устунлар) бино ичида жойлашганида, таянчнинг четини пол сатҳидан баландликда жойлаштирилиши, фойдаланиш жараёнида таянч тугунининг намланишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
363. Юк кўтарувчи конструкциянинг таянч қисми очиқ ҳавода жойлашган бўлса, пойдеворнинг четида унинг устига тушадиган атмосфера ёғинларидан ҳосил бўладиган сувлар тезда оқиб кетиши таъминланиши ҳамда таянч тугуни ёмғир ва эриган сувлар билан тўлмаслигини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
364. Ички дренаж тизимининг ташкил қилишда сув қабул қилувчи воронкани сув сизиб кирганда юк кўтарувчи конструкцияларга тушмаслигини йўл қўймаслик лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
365. Ҳавонинг юқори нисбий намлиги (85 фоиздан ортиқ) мавжуд бино ва иншоотларда, шунингдек кучли ва ўрта кимёвий агрессив муҳитга эга бўлган юк кўтарувчи ёғоч конструкциялар бутун кесимга ҳамда минимал миқдордаги металл элементларга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
366. Кимёвий агрессив муҳитга эга биноларда, шунингдек кимёвий агрессив чанг тўпланиб турадиган ёғоч панжара элементларининг кўп сонли оралиқ тугунлари ҳамда очиқ горизонтал ва қия қирраларининг мавжудлиги сабабли юк кўтарувчи конструкциялар қўлланишини чеклаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
367. Очиқ ҳавода ишлатиладиган юк кўтарувчи конструкциялар, бутун кесимга эга бўлиши ва бруслардан, думалоқ ёғочдан, ёғоч конструкция ёки қатламли елимланган шпондан тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
368. Брусдан ёки думалоқ ёғочдан тайёрланган конструкцияларни бирикиш зоналаридан ташқаридаги элементлар орасидаги бўшлиқлар билан лойиҳаланиши, фойдаланиш жараёнида ёғочни тезроқ қуритишига олиб келиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
369. Очиқ иншоотларда ёғоч конструкция элементларига тўғридан-тўғри тушадиган атмосфера намлигидан ҳимоя қилувчи воситалардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
370. Атмосфера ёғинларидан ҳимоя қилиш учун муҳим юк кўтарувчи конструкцияларнинг очиқ горизонтал ва қия қиррали қопламалар, биоҳимоя таркиблар ва об-ҳаво ҳамда коррозияга чидамли материалдан тайёрланган соябонлар билан ҳимояланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
371. Очиқ ҳавода ёки нисбий намлиги юқори бўлган биноларда ишлайдиган юк кўтарувчи конструкцияларнинг таянч қисмлари ва тугунли бирикмалар ва уларнинг элементларининг учлари шамоллатиладиган ва металл билан минимал контактга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
372. Юк кўтарувчи конструкциялар аркалар, рамаларнинг пойдеворга таянадиган тугунларида ёпиқ металл бошмоқ таянчларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
373. Шифт юзаларида конденсат пайдо бўлиши мумкин бўлган биноларда, ёпма плиталар таянадиган юк кўтарувчи конструкцияларнинг (ферма, рама, арка ) юқори қирралари камида 30 mm қалинликдаги тахталар билан ҳимояланган бўлиши ҳамда ўчирилмайдиган ёки ювиш қийин бўлган биоҳимоя таркиблар билан ишлов берилиши, ўзи елимланадиган герметик тасма ёки эрийдиган ўрама сувдан изоляцияловчи материаллар устига ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
374. Иситиладиган бино ва иншоотларнинг тўсувчи конструкцияларидан фойдаланиш жараёнида намлик тўпланишига йўл қўймаслик керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
375. Девор панеллари ва ёпма плиталарда, иссиқлик техникаси ҳисобларида буғдан изоляцияловчи қатламдан фойдаланишни таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
376. Иситилган биноларнинг девор панелларининг ташқи қопламаси учун буғ ўтқазмайдиган материаллардан фойдаланилганда, қоплама ва изоляция орасида шамоллатишни таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
377. Тўсувчи конструкцияларнинг буғ изоляциясида ўрама ва плёнкали материаллар ишлатилиши ҳамда буғни изоляцияловчи қатлами бутун ва узлуксиз бўлиши (ўрама материаллар ёпиштириладиган, плёнкалар пайвандланадиган ёки ёпиштириладиган бўлади), шунингдек синч ва ички қоплама орасига жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
378. Ўрама материаллар билан том ёпишда плиталарни шамоллатиш ташқи қоплама ва изоляция орасига махсус ўрнатилган шамоллатиш тешиклари орқали амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
379. Тўлқинли листдан тайёрланган томларнинг ёпма плиталарида, бундай қурилмалар ўрнатилмаслиги, шунингдек соябон тугуни ташқи том ёпиш тўшамалари остидан эркин ҳавонинг киришига имкон берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
380. Шамоллатиш учун тешикларни қолдирмасдан, том остидаги бўшлиқни ёпишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
381. Пойдеворга гидроизоляция қатламини ётқизмасдан, улар орасидаги чокларни ёпмасдан ва изоляция қилмасдан девор панелларини ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
382. Ташқи деворларнинг намланишидан ҳимоя қилиш учун отмосткадан панелларнинг пастки қисмигача бўлган масофа камида 40 cm бўлиши керак, соябоннинг чиқиши эса ташкиллаштирилмаган сувни чиқариб ташлашда камида 50 cm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-боб. Ёғоч конструкцияларга қўйиладиган ёнғин ва техник талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Оловбардошлик чегараси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
383. Ёғоч конструкцияларни оловбардошлик чегараси ҳамда тартибга солинадиган ёнғин хавфлилиги кўрсаткичи билан лойиҳалаш амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
384. Оловбардошлик чегараси ГОСТ 30247.0-94 ва ГОСТ 30247.1-94 белгиланган усулларга мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
385. Ёғоч конструкция элементларининг оловбардошлик чегарасини ГОСТ 30247.0-94 да белгиланган кўмирланиши ва қизиш иссиқлик таъсири шароитида уларнинг кесимини иситиш талабалари асосида ва ГОСТ 30247.1-94га мувофиқ оловбардошликнинг чегаравий ҳолатларини ҳисобга олган ҳолда ҳисоблаш йўли билан аниқлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
386. Ёғоч конструкцияларнинг оловбардошлик чегараларини ҳисоблашда қўлланиладиган асосий талабларга қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғочни кўмирланишининг бошланғич ҳарорати 270 °C;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғиннинг стандарт иссиқлик таъсири бошланганидан кейин ёғоч юзасида бу ҳарорат вақтига эришилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўмирланишнинг таъсирини ўз ичига олган, кўмирланишнинг шартли тезлиги (кўмирланишининг фронтининг ҳаракат тезлиги), игнабаргли дарахтлар учун ҳар доим 0,7 mm/min га тенг қабул қилиниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғоч ҳароратининг пасайиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
387. Сиртда кўмирланишнинг ҳароратига эришиш вақтига қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланмаган ёғоч ва ёғоч материаллар учун — 4 min;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўпчийдиган оловдан ҳимоя қилувчи воситалари билан ҳимояланган ёғоч ва ёғоч материалларнинг К0 (15), К0 (30) ва К0 (45) ёнғин хавфи синфлари учун 15 min, 30 min ва 45 min;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
антипирен шимдириб ҳимояланган ёғоч учун — 4 min.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
388. Оловбардошликни ҳисоблаш, барча қисқа муддатли юклар комбинацияси коэффициенти 0,8 ва юкларнинг ишончлилик коэффициенти 0,5 нинг махсус комбинациясида бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
389. Кўмирланиш фронтида ёғоч кесимида ҳароратнинг текис бўлмаган тақсимланишида ҳар қандай ёнғин таъсир қилиш вақтида кесимнинг геометрик ўлчамларини аниқлашда 100 °C дан юқори қизиган ёғоч қатламининг ишлатилишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
390. Қизиб кетган ёғоч қатламининг қалинлиги, кўмирланишни ҳисобга олган ҳолда ҳимояланмаган ёғоч ва кўпчийдиган таркиблар билан ҳимояланган ёғоч учун 7 mm га тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
391. Ёнғин шароитида ёғочнинг ҳисобий қаршилиги , қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(98)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ушбу ШНҚнинг 3-иловасидаги 5-жадвалга асосан К юкланиш режимига мувофиқ ёнғиннинг давомийлиги 15 дан 120 min гача ҳисобга олиниши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 21-бандига мувофиқ шароит коэффициентларининг ҳосиласи келтирилган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— материал учун ишончлилик коэффициенти, ёнғин шароитидаги норматив қаршилик учун 0,95 аниқликдан учун 0,8 аниқликка ўтишни таъминлаш шарти бўйича қуйидаги формула билан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(99)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— 0,95 аниқлик билан тахмин қилинган квант статистик тақсимот функцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— 0,8 аниқлик билан тахмин қилинган квант статистик тақсимот функцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу ШНҚнинг 6-жадвалига мувофиқ ўзгарувчанлик коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
392. Мазкур ШНҚнинг 102-бандига мувофиқ ёнғин шароитида мустаҳкамликни ҳисоблаш, кўмирланиш таъсирини ва қизиб кетган ёғоч қатламини ўз ичига олган, кўмирланиш ҳисобига камайган самарали кесим усули бўйича амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
393. Ёғоч конструкция элементларининг бирикиш тугунлари ва таянч тугунларининг, шунингдек металл ҳамда металл бўлмаган қисмлари ва элементлари қўлланилганда оловбардошлик чегараси, бутун конструкциянинг талаб қилинган оловбардошлик чегарасидан паст бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
394. Ёғоч конструкция элементлари ва уларнинг бирикиш тугунларининг оловбардошлик чегарасини оширишга, уларнинг кесими ўлчамларини катталаштириш, ёнғиндан ҳимоя қилиш воситаларини ёки иссиқлик изоляцияловчи материаллар ва қопламаларни қўллаш ҳамда арраланган ёғочлар орқали эришилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
395. Конструкциянинг металл элементлари ва металл қисмларини қўллаб тайёрланган элементлари бирикиш тугунларининг талаб қилинган оловбардошлигини таъминлаш мазкур ШНҚнинг 105-бандида мувофиқ кўрсатилган ўхшаш усуллар билан амалга оширилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
396. Талаб қилинган оловбардошлик чегараси, ёғочга тегиб турган металлнинг ҳароратидан ёниб кетишини олдини олиш учун ёниш вақтига қадар 270 °C дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
397. Елимланган стерженлардаги бирикманинг оловбардошлигини аниқлашда, ҳароратнинг текис бўлмаган тақсимланишида, кўмирланиш чегарасидан ёғоч ва елимланган стержень орасидаги елимланган чоккача бўлган масофа, елимлашнинг ҳисобий чуқурлиги зонасида ёнишга тўғри келадиган вақтга қадар талаб қилинган оловбардошлик чегараси камида 20 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
398. Уланган ёки қути шаклидаги кесимга эга конструкцияларда, бутун кесимли элементлар орасидаги очиқ (ёпиқ бўлмаган) тирқиш 7 mm дан ошмаслиги, 7 mm дан катта тирқишларни эса талаб қилинадиган оловбардошлик чегарасини вақт давомида тирқишда ёнғин тарқалмаслигини таъминлайдиган қалинликдаги бўйлама диафрагмалар билан ёпилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Конструкцияларнинг ёнғин хавфи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
399. Конструкцияларнинг ёнғин хавфи кўрсаткичлари уларнинг ёнғин хавфи синфлари ГОСТ 30403-2012 га мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
400. Ҳимояланмаган ёғоч, олов таъсир қилиш вақтидан ва талаб қилинган оловбардошлик чегарасидан қатъи назар, конструкция элементларининг ёнғин хавфи бўйича К3 синфга кириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
401. Ёғоч конструкция элементларининг ёнғин хавфини камайтириш (ёнғин хавфи синфини К0, К1 ёки К2 гача ошириш) оловдан ҳимоя қилувчи воситалар ёрдамида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
402. Оловдан ҳимоя қилувчи конструктив воситалар, конструкцияларнинг оловбардошлигини оширишини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
403. Кичик лаборатория синовлари билан аниқланадиган ёнғиндан ҳимоялаш самарадорлигининг I ва II гуруҳлари оловдан ҳимоя қилувчи воситалар (кейинги ўринларда ёнғин хавфсизлик техникаси), шунингдек ёнғин хавфи учун, ёнғин синовлари билан тасдиқланган ҳимояланган конструкцияларнинг талаб қилинган ёнғин хавфи синфини таъминлайдиган сертификатланган таркиблар, ёғоч учун ёнғиндан ҳимоя сифатида қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
404. Аниқ оловдан ҳимоя қилувчи воситаларидан фойдаланганда конструкцияларнинг ёнғин хавфи кўрсаткичларини аниқлаш учун ёнғиндан ҳимояловчи воситаларни етказиб бериш маълумотлар билан таъминлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
405. Кўп ҳолларда елимланган ёғоч конструкцияларни қўллаш уларнинг ташқи кўриниши учун юқори талаблар билан боғлиқ, шунинг учун бу ҳолатларда оловдан ҳимоя қилувчи воситалари ёғочнинг табиий текстурасини сақлаб қолиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
406. Ёнғин хавфсизлик техникасини танлашда уларни вақти-вақти билан алмаштириш ёки тиклаш зарурати тўғрисидаги маълумотларни ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Оловдан ҳимоя қилувчи воситалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
407. Таркиби ва хусусиятларига кўра ёнғин хавфсизлик техникаси қуйидаги турларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланадиган сиртда юпқа шаффоф плёнка ҳосил қилувчи ёнғиндан ҳимояловчи локлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланадиган сиртда юпқа шаффоф плёнка ҳосил қилувчи ёнғиндан ҳимояловчи бўёқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сиртда қалинроқ қоплама қатламини ҳосил қилувчи пасталар, ёнғиндан ҳимояловчи суркаладиган материаллар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шимдирилувчи таркиблар, ёнғин ва биоҳимоялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
икки ёки ундан ортиқ турдаги ЁҲТ мажмуасини комбинацияланган оловдан ҳимоя қилувчи воситалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
408. Ёнғин техникасини ишлатиш шароитлари бўйича қуйидагиларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
очиқ ҳавода ёки соябон остида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иситилмайдиган ёпиқ хонада;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёпиқ иситиладиган хонада.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
409. Ёнғин техникаси, агрессив омиллар таъсирига чидамлилигига кўра агрессив муҳитга чидамли ва чидамсиз тўрларга бўлиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
410. Шимдириладиган ёнғин техникаси, сирт ва чуқур шимдириш учун мўлжалланган таркибларга бўлиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
411. Техник ҳужжатларга белгиланган талабларга мувофиқ бўлган ёнғин техникасини қўлланилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
412. Ёнғин техникасида сепиш технологиясига мувофиқ ёнғиндан ҳимоя қилинадиган объектларнинг тайёрланган сиртда амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
413. Шимдирилувчи, лок-бўёқ билан олдиндан ишлов берилган сиртларга сепиш, шунингдек бошқа маркалардаги ёнғин техникаси, уларнинг мувофиқлиги бўйича тадқиқотларнинг ижобий натижалари бўлганда йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
414. Ёнғин техникасини ёнғиндан ҳимояловчи қатламларга декоратив кўриниш берадиган ёки об-ҳавога чидамлилигини таъминлайдиган материаллардан (қўшимча қопламалар) фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ёнғиндан ҳимояловчи хусусиятлари тизим учун аниқланиши (ёнғиндан ҳимояловчи қатлам + сирт қатлами) ва келтирилган материалнинг сирти ёнғиндан ҳимояловчи воситалар билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
415. Ёнғиндан ҳимоялашда ишлов беришнинг хизмат қилиш муддати 1 йилдан ортиқ белгиланган ёнғин техникасини эскиришига турғунлиги бўйича синовдан ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёғоч конструкцияларнинг таснифи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ёғоч конструкциялар қуйидагилар бўйича бўлинади (таснифланади):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
функционал вазифаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фойдаланиш шароитлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хизмат муддати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

1-жадвал

Функционал мақсади бўйича синфининг белгиланиши

Синфнинг умумий хусусиятлари

1

1 а

100 m дан ортиқ оралиқли юк кўтарувчи конструкциялар, баландлиги 60 m дан ортиқ мачта ва миноралар

Музейлар, спорт-кўнгилочар иншоотлари ва одамлар оммавий келадиган савдо корхоналарининг бинолари учун юк кўтарувчи конструкциялар, шунингдек елимланган ёғоч конструкциялари учун оралиқлари 60 m дан ортиқ бўлган иншоотлар ва 40 m, бутун ёғоч ва ёғоч материаллардан, баландлиги 40 m дан ортиқ мачта ва миноралар

2

1а, 1б, 2б ва 3-синфларга кирмайдиган юк кўтарувчи конструкциялар

3-синфга кирмайдиган турли мақсадлар учун бино ва иншоотларнинг девор конструкциялари 7,5 m дан ортиқ бўлмаган ораёпма ва ёпма конструкциялар

3

Иссиқхоналар, кўчма биноларнинг конструкциялари (йиғиладиган ва контейнер тури), вақтинча сақлаш омборлари, ходимларга хизмат кўрсатиш хоналари

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қурилиш ва фойдаланиш амалиётида текширилмаган, принципиал янги конструктив ечимларидан фойдаланиб лойиҳаланган ва қурилган масъулияти юқори бўлган объектлар 1а функционал мақсадли синфга киритилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Синовдан ўтқазилмаган ёки ишлаб чиқариш томонидан ўзлаштирилмаган конструктив ечимлар қўлланилган ёки ишончли ҳисоблаш усуллари мавжуд бўлмаган 1-синф иншоотларини лойиҳалаш учун моделлар бўйича экспериментал тадқиқотлар маълумотларидан ёки табиий конструкциялардан фойдаланиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Функционал мақсадларига кўра, ёғоч конструкциялар ГОСТ 27751-2014 бўйича бино ва иншоотларнинг даражасини ҳамда уларнинг тури ва оралиғини ҳисобга олган ҳолда синфларга бўлиниши, синфларнинг хусусиятлари бўйича функционал мақсади ушбу илованинг 2-жадвалида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Фойдаланиш шароитларига кўра конструкцияларни нисбий намлик, жойлашган ҳудуддаги ҳаво ҳарорати фойдаланиш синфларига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу илованинг 1-расмига мувофиқ шартли равишда ёғочнинг мувозанат намлигига тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. Ёғочнинг мувозанат намлигининг диаграммаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Конструкцияларни лойиҳалаш ва ишлаб чиқаришда фойдаланиш шароитлари синфларини ҳисобга олишга мисоллар қуйидаги 2-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

2-жадвал

Фойдаланиш шароити синфлари

Конструкцияларнинг фойдаланиш шароитларининг қўшимча хусусиятлари

Конструкцияларни ҳисоблашда синфларнинг ўзига хослиги

Изоҳлар

Асосий синф

Пастки синф

1

-

Иситиш мавсумида ҳаводаги нисбий намлик 40 фоиздан кам бўлган хоналарнинг қуруқ режимида

Ёғочнинг фойдаланиш намлиги 12 фоиз дан ошмайди

елимланган ёғоч конструкцияларни қўллашга йўл қўйилмайди

-

Иситиш мавсумида ҳаводаги нисбий намлик 40 фоиздан 50 фоизгача бўлган хоналарнинг қуруқ режими

2

2.1

Хонанинг нормал режими

2.2

Иситилмайдиган хоналарда, айвон остида ва очиқ ҳаводаги қуруқ зонадаги намлик

3

3.1

Иситилган хоналарнинг нам режимида

Ёғочнинг фойдаланиш намлиги 15 фоиз дан ошмайди

3.2

Иситилмайдиган хоналарда, айвон остида ва очиқ ҳавода нормал зонадаги намлик

4

4а.1

фойдаланиш хонасидаги нам режим

Ёғочнинг фойдаланиш намлиги 20 фоиздан ошмайди

4а.2

Иситмайдиган хоналарда сунъий иссиқлик ажратиш

4а.3

Иситмайдиган хоналарда, айвон остида ва очиқ ҳавода нам зонадаги намлик

4б.1

Грунт билан контактда

Ёғочнинг фойдаланиш намлиги 20 фоиздан ошиши мумкин

4б.2

Сувда

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Иншоотларнинг тахминий хизмат қилиш муддати қуйидаги 3-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

3-жадвал

Объектларнинг номлари

Тахминий хизмат қилиш муддати

Вақтинчалик бинолар ва иншоотлар (қурилиш ишчиларининг маиший хоналари, вақтинчалик омборлар, ёзги павильонлар )

10 йилдан ортиқ эмас

Юқори агрессив муҳитда ишлайдиган иншоотлар (идишлар ва резервуарлар, нефтни қайта ишлаш қувурлари, газ ва кимё саноати, денгиз муҳитидаги иншоотлар)

камида 25 йил

Оддий фойдаланиш шароитида бинолари ва иншоотлари оммавий қурилиш (турар жой)

камида 50 йил

Ноёб бинолар ва иншоотлар (асосий музейлар бинолари, монументал санъат асарлари, стадионлар, театрлар, баландлиги 75 m дан катта бинолар, катта оралиқли иншоотлар )

100 йил ёки ундан ортиқ

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёғочнинг сифатига қўйиладиган қўшимча талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Игнабаргли жинсдан тайёрланган арраланган материаллар учун ГОСТ 8486-86 ва думалоқ ёғоч учун ГОСТ 9463-2016га бутун ёғоч элементлари ва елимланган конструкцияларнинг қатламларига қуйидагилар қўшимча талаблар қўйилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
К26 ва К24 синфлари элементлари ва қатламларидаги ёғочдаги йиллик қатламларнинг эни 5 mm дан ошмаслиги, улардаги кечки ёғоч миқдори камида 20 фоиз бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 ва 2-навли елимланган эгилувчи ва чўзилиб эгилган элементлар ёки камида C24 мустаҳкамлик синфига эга (кесим баландлиги 0,15 га) четки чўзилган зона қатламларида ва қовурғаси эгилишга ёки чўзилишга ишлайдиган, қалинлиги 60 mm ёки ундан кам бўлган бутун ёғоч элементларида стержень бўлишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Елимланган ёғоч конструкцияларда елимланган стерженлардан фойдаланганда, қатламларида тўлдирилган кесиклар бўлишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир томонга йўналтирилган қатламли елимланган шпонли ёғоч, қарағай ва арчадан тайёрланган елимланган ёғочларнинг физик-механик хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Материалларнинг норматив қаршилиги МPа қиймати қуйидаги 1-шарт орқали аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— материалнинг вақтинчалик мустаҳкамлиги қиймати (ўртача қиймати), МPа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синов натижаларига кўра мустаҳкамлик кўрсаткичларининг ўзгариш коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Вақтинчалик ва норматив қаршилик ШНҚнинг 4-иловаси 4-жадвалида ва қатламли елимланган шпон учун мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 2-жадвалида келтирилган, толалар бўйича эластиклик модулининг ўртача қиймати GPа, норматив қиймати - GPа, толаларга кўндаланг йўналишда эластиклик модулининг ўртача қиймати GPа, норматив қиймати - GPа, силжиш модулининг ўртача қиймати GPа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

1-жадвал

Зўриқиш ҳолатининг тури

МPа, элементларнинг синфлари/навлари

МPа, тоза ёғоч

К26/1

К24/2

К16/3

1. Эгилиш:

четига юкланганда

қатламига юкланганда

2. Толалар бўйлаб сиқилиш

3. Толалар бўйлаб чўзилиш

4. Толалар бўйлаб ёрилиш

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Синовдан ўтган арраланган материал намуналарининг кўндаланг кесими ўлчамлари сортимент бўйича уларнинг қалинлигига мувофиқ қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Вақтинчалик қаршилик нормативга мувофиқ синов натижаларидан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ёғоч бруслар ва думалоқ ёғочларнинг мустаҳкамлиги навларни ҳосил қилувчи хусусиятларига ва ШНҚнинг 5-иловасининг қўшимча талабларига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Бир томонга йўналтирилган қатламли елимланган шпондан кўп қатламли елимланган брус учун вақтинчалик ва норматив қаршиликлар мазкур илованинг 2-жадвали, эластиклик хусусиятларининг ўртача қийматлари ушбу илованинг 3-жадвалида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

2-жадвал

Т/р

Зўриқиш ҳолати

 МPа, қатламли елимланган шпон нав синфлари мустаҳкамлиги учун

1/К45

2/К40

3/К35

1.

Эгилиш

45/61

40/53

35/47

2.

Лист текислигидаги толалар бўйлаб сиқилиш

37/49

35/47

32/42

3.

Лист текислигида толаларга кўндаланг йўналишдаги сиқилиш

6,0/8,8

5,8/8,5

5.6/8.2

4.

Лист текислигидан ташқарида толаларга кўндаланг йўналишдаги сиқилиш

3.0/4.4

2.8/4.1

2.8/4.1

5.

Толалар бўйлаб чўзилиш

38/51

36/49

34/46

6.

Лист текислигида толаларга кўндаланг йўналишдаги чўзилиш

0,9/1,4

0,9/1,4

0,9/1,4

7.

Лист текислигига кўндаланг йўналишдаги толалар бўйлаб ёрилиш

4,9/7,0

4,7/6,8

4,7/6,8

8.

Лист текислигидаги толалар бўйлаб ёрилиш

3.8/5.3

3,6/5,0

3.4/4.7

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

3-жадвал

Эластиклик хусусиятлари

Белгиланиш

Қатламли елимланган шпон мустаҳкамлиги навлар/синфлар учун қиймати, МPа

1/К45

2/К40

3/К35

1. Толалар бўйлаб эластиклик модули

E0

12 000

11 000

10 000

2. Толалар бўйлаб лист текислигидаги толаларга кўндаланг йўналишдаги эластиклик модули

E90

500

450

400

3. Лист текислигидаги силжиш модули

G

700

600

500

4. Толалар бўйлаб йўналтирилган кучланишлар учун толаларга кўндаланг йўналишдаги Пуассон коэффициенти

v90,0

0,45

0,45

0,45

5. Толаларга кўндаланг йўналтирилган зўриқишлар учун толаларга бўйлаб Пуассон коэффициенти

v0,90

0,018

0,018

0,018

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Мустаҳкамлик синфлари C14, C16, C18, C20, C22, C24, C27, C30, C35, C40, C45 ва C50 да ўрнатилган конструктив арраланган материалларнинг физик-механик хоссалари қуйидаги 4-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

4-жадвал

Хоссаларининг номи

Хоссаларининг белгиланиши

Мустаҳкамлик синфлари учун хоссаларнинг қийматлари

C14

C16

C18

C20

C22

C24

C27

C30

C35

C40

C45

C50

Мустаҳкамлик, MPа

5 фоиз квант функцияси, эгилишдаги норматив қиймати

Rи,н

14

16

18

20

22

24

27

30

35

40

45

50

Эластиклик модули, GPa

Эгилишдаги эластиклик модулининг ўртача қиймати

E0,cp

7

8

9

9.5

10

11

11.5

12

13

14

15

16

5 фоиз квант функцияси, эгилишдаги эластиклик модули норматив қиймати

E0,н

4.7

5.4

6.0

6.4

6.7

7.4

8.0

8.4

8.7

9.4

10.0

10.7

Зичлик, kg/m3

5 фоиз квант функцияси, зичлигининг норматив қиймати

rH

290

310

320

330

340

350

370

380

400

420

440

460

Зичликнинг ўртача қиймати

rcp

350

370

380

390

410

420

450

460

480

500

440

460

Мустаҳкамлик, МPа

Толалари бўйлаб чўзилиши

Rp,H

8

10

11

12

13

14

16

18

21

24

27

30

Толаларга кўндаланг чўзилиши

Rp90,H

0.4

0,5

0,5

0,5

0,5

0,5

0,6

0,6

0,6

0,6

0,6

0,6

Толалар бўйлаб сиқилиши

Rc,H

16

17

18

19

20

21

22

23

25

26

27

29

Толаларга кўндаланг сиқилиши

Rc90,H

2.0

2.2

2.2

2.3

2.4

2.5

2.6

2.7

2.8

2.9

3.1

3.2

Толалар бўйлаб ёрилиши

RCK,H

1.7

1.8

2.0

2.2

2.4

2.5

2.8

3.0

3.4

3.8

3.8

3.8

Бикрлик, GPа

Толаларга кўндаланг эластиклик модулининг ўртача қиймати

E90,cp

0,23

0,27

0,30

0,32

0,33

0,37

0,38

0,40

0,43

0,47

0,50

0,53

Силжиш модулининг ўртача қиймати

Gcp

0,44

0,50

0,56

0,59

0,63

0,69

0,72

0,75

0,81

0,88

0,94

1.00

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Мустаҳкамлик синфлари К20, К24, К26, К28, К32 ва К36 бўлган ёғоч конструкциянинг физик-механик хоссалари қуйидаги 5-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

5-жадвал

Хоссанинг номи

Хоссаларнинг

белгиланиши

Мустаҳкамлик синфлари учун хоссаларнинг қиймати

К20

К24

К28

К32

К36

Мустаҳкамлик, МPа

5 фоиз квант функцияси, эгилишдаги норматив қиймати

20

24

28

32

36

Эластиклик модули, GPа

Эгилишдаги эластиклик модулининг ўртача қиймати

9.0

11.5

12.6

13.7

14.7

5 фоиз квант функцияси, эластиклик модулининг норматив қиймати

7.0

9.4

10.2

11.1

11.9

Зичлик, kg/m3

5 фоиз квант функцияси, норматив зичлиги

335

380

410

430

450

Мустаҳкамлик, МPа

Толалари бўйлаб чўзилиши

16.0

19.2

22.3

25.6

28.0

Толаларга кўндаланг чўзилиши

0,50

Толалар бўйлаб сиқилиши

20

24

28

32

36

Толаларга кўндаланг сиқилиши

2.5

Толалар бўйлаб ёрилиши

3.5

Эластиклик модули, GPа

Толаларга кўндаланг эластиклик модулининг ўртача қиймати

0,30

Силжиш модулининг ўртача қиймати

0,65

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Лист текислигида қурилиш фанери эластиклик ва силжиш модулларининг ва vф Пуассон коэффициентининг ўртача қийматлари қуйидаги 6-жадвалдан қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

6-жадвал

Фанер тури

Эластиклик модули Eф , МPа (kgf/сm2)

Силжиш модули Gф , МPа (kgf/сm2)

Пуассон коэффициенти
νф 

В/ВВ, В/С, ВВ/С навли ФСФ маркадаги 7 қатламли ва 5 қатламли елимланган қайин фанерлари:

ташқи қатламларнинг толалари бўйлаб

9000 (90000)

750 (7500)

0,085

ташқи қатламларнинг толаларига кўндаланг

6000 (60000)

750 (7500)

0,065

толаларга 45º бурчак остида

2500 (25000)

3000 (30000)

0,6

В/ВВ ва ВВ/С навли ФСФ маркадаги 7 қатламли тилоғоч ёғочидан елимланган фанер:

ташқи қатламларнинг толалари бўйлаб

7000 (70000)

800 (8000)

0,07

ташқи қатламларнинг толаларига кўндаланг

5500 (55000)

800 (8000)

0,06

толаларга 45º бурчак остида

2000 (20000)

2200 (22000)

0,6

ФБС маркадаги бакелитли фанер:

ташқи қатламларнинг толалари бўйлаб

12000 (120000)

1000 (10000)

0,085

ташқи қатламларнинг толаларига кўндаланг

8500 (85000)

1000 (10000)

0,065

толаларга 45º бурчак остида

3500 (35000)

4000 (40000)

0,7

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пуассон коэффициенти ўққа перпендикуляр йўналиш учун келтирилган, унинг толалар бўйлаб йўналиши эластиклик модули билан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёғоч ва ёғочли материалларнинг зичлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Конструкцияларнинг оғирлигини аниқлаш учун турли ёғочларнинг зичлигини қуйидаги 1-жадвалдан олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-жадвал

Ёғочларнинг нави

Ёғочларнинг зичлиги, kg/m3, конструкцияларнинг фойдаланиш шароитлари учун

1 ва 2

3 ва 4

Игнабаргли:

тилоғоч

650

800

қарағай, арча, кедр, оқ қарағай

500

600

Қаттиқ япроқли:

эман, оқ қайин, қора қайин, шумтол, заранг, қандағоч, акация ва қайрағоч

700

800

Юмшоқ япроқли:

тоғтерак, терак, бужун, жўка

500

600

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Янги кесилган игнабаргли ва юмшоқ япроқли навли ёғочнинг зичлигини 850 kg/m3 га тенг, қаттиқ япроқли дарахтларники эса 1000 kg/m3 га тенг деб қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Елимланган ёғочнинг зичлигини елимланмаган пайтида аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Оддий фанернинг зичлигини ёғоч шпонларининг зичлигига тенг, бакелитлини эса 1000 kg/m3 деб қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Бир томонга йўналган шпонли ёғочнинг зичлиги 500-600 kg/m3 бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўсинлар ва плиталарнинг фанерли деворларини ҳисоблаш учун графиклар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Иккитавр, қути шаклидаги тўсинлар деворининг мустаҳкамлиги ва устуворлигини текширишда, фанернинг бурчак остида чўзилишга — ҳисобий қаршилигини мазкур илованинг 1-расмдаги графикка мувофиқ, ва — коэффициентларини ушбу илованинг 2 ва 3-расмларидаги графикларга асосан олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. ФСФ маркали қайин фанернинг ташқи қатламлари толаларига бурчак остида қўйилган чўзилишдаги ҳисобий қаршиликларни аниқлаш учун графиклар а — 7 қатламли, б — 5 қатламли
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-расм. Фанернинг ташқи қатламларида толаларини оралиқ бўйлаб жойлаштириш — коэффициентини аниқлаш учун графиклар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — қалинлиги 7 mm ва ундан ортиқ бўлган ФБС ва ФБСВ маркали бакелитли фанерлар учун, 2 — қалинлиги 8 mm ва ундан ортиқ бўлган ФСБ маркали қайин фанерлар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир ифодада : тўсинларнинг бикр қовурғалари орасидаги масофа, полкаларнинг ички қирралари орасидаги тўсиқ баландлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-расм. аниқлаш учун графиклар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-А — ташқи қатламларнинг толалари панелнинг кичик томонига параллель йўналгандаги қалинлиги 7 mm ва ундан ортиқ бўлган ФБС ва ФБСВ маркали бакелитли фанер учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-Б — ташқи қатламларнинг толалари панелнинг кичик томонига перпендикуляр йўналгандаги қалинлиги 7 mm ва ундан ортиқ бўлган ФБС ва ФБСВ маркали бакелитли фанер учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-А, 2-Б — худди шундай, қалинлиги 8 mm ёки ундан кўп бўлган ФСФ қайин фанерлари учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
га
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Эгилувчи элементлари текис шаклли деформацияланиш устуворлигини ҳисоблаш учун кесим баландлигининг ўзгарувчанлигини ҳисобга олган ҳолда коэффициентининг қиймати қуйидаги 1-жадвалдан олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

1-жадвал

Момент эпюралари шакли

 коэффициенти

фақат  қисмнинг учлари маҳкамланганда

 момент таъсирида чўзилган қирралари ва учлари маҳкамланганда

 

1

1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Баландлиги ўзгарганда ва кесим эни ўзгармаганда сиқилган ва сиқилиб эгилган элементларни ҳисоблаш учун — коэффициентнинг қиймати қуйидаги 2-жадвалдан олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-жадвал

Элементни таяниш шароитлари

 текширганда

тўғри бурчакли кесимга эга элементлар

камарларнинг баландлиги ўзгармайдиган иккитавр ва қути шаклидаги кесимга эга элементлар

 текислигида

 текислигида

 текислигида

 текислигида

1

1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Баландлиги ўзгарганда ва кесим эни ўзгармаганда сиқилиб эгилган элементларни текис шаклли деформацияланиш устуворлигини ҳисоблаш учун — коэффициентнинг қиймати қуйидаги 3-жадвалдан олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

3-жадвал

Момент эпюралари шакллари

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Кесим ва кесиш деформация ўзгарувчанлигини ҳисобга олган ҳолда тўсинларнинг букилишини ҳисоблаш учун ва коэффициентларининг қийматлари қуйидаги 4-жадвалдан олиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

4-жадвал

Тўсин кўндаланг кесими

Ҳисоблаш схемаси

Тўғри бурчак

Бир хил

Тўғри бурчак

Бир хил

Иккитавр

Тўғри бурчак

Бир хил

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— камар юзасининг иккитавр деворининг юзасига нисбати (деворнинг баландлиги камарларнинг оғирлик марказлари ўртасида деб қабул қилинади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стерженларни елимлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Елимлаш учун даврий профилли А300, А400, А500 ва А600 синф арматуралардан тайёрланган металл стерженлардан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар пайвандлаш ёки букиш мўлжалланган бўлса, бунда арматурани иссиқлик билан мустаҳкамлашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стерженлар зангдан, кирлардан, бўёқлардан тозаланган, ёғсизланган ва узунлиги бўйлаб бурилишсиз бўлиши, уларни ёпиштириш учун бутун узунлик бўйлаб тўлиқ профилли рифларга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тозалашни қум пуркаш ёки кимёвий усуллар билан амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Винтли профиль шаклига эга бўлган юқори мустаҳкамликдаги арматура ва пайвандлашсиз махсус гайкалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А240 синфдаги (силлиқ) арматурадан ёки елимланадиган қисмига резьба очилган думалоқ пўлатдан ҳам фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стерженлар рух қопламали бўлиши мумкин (совуқ ҳолатдаги қилинган руҳ қопламлари бундан мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стерженлар ёпиштирилишидан олдин ёки кейин қисмларга пайвандланишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Бино ичидаги конструкцияларда 12 фоиздан кўп бўлмаган ва очиқ иншоотларда 15 фоиз дан ортиқ бўлмаган ёғоч намлигига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Тешик очишдан олдин стерженларнинг ўқлари ва йўналишлар ён сиртларда бўр билан белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Елимнинг ўзи оқиб қулай тўлдириши учун тешикнинг горизонтал текисликка нисбатан қиялиги 20° дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Тешикларнинг диаметри стерженларнинг ташқи диаметридан 3-4 mm каттароқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Тешикнинг четидан ён текисликка минимал масофа 25 mm дан кўп бўлмаганда, тешик чуқурлиги 700 mm дан ортиқ бўлмаслиги ва каттароқ чуқурликда 30 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. Қия тешикларни очиш ва қисмларни пайвандлаш учун кондукторнинг конструктив схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Тешикларни бевосита елимлашдан олдин очилиши. уларнинг ичига сув, чанг, тушишининг олдини олиш учун улар бўш қолмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Тешик чуқурлиги пармаларда бўёқ, рангли изолента ёки чекловчи муфта билан белгиланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Тешиш учун ёғоч учун махсус узун пармалар ёки металл учун оддий пармалардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Пармаларнинг узунлиги, унга диаметри 12 — 14 mm бўлган арматура стерженларини пайвандланиши, бунда марказлаштириш осонлик билан иссиқ ҳолатда чўкичлаб ишлов бериш орқали амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пайвандлаш жараёнида керакли калибрли конус ҳам бириктирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Тешиш учун камида 600 W қувватга эга, ҳар доим 2 тутқичли дрельдан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Елимлашдан олдин стерженлар қайта кўриб чиқилиши ва пўлат синфи, миқдори, диаметрлари, чуқурлиги ва сифати бўйича лойиҳага мос келиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Стерженлар ёғли, нам ҳолатда ёки занглаган бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тозалаш учун чўткалар, жилвирли қоғоз, ацетон ёки қум пурковчи аппаратлардан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Елимлашдан олдин стерженларнинг ҳарорати 18 — 20 °С дан паст бўлмаслиги, тешикка енгил кириши учун стерженларни 30 °C дан 40 °C гача ҳароратда иситишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Елимни хонадаги ҳаво ҳароратида ва унинг компонентларини 16 °C дан 25 °C гача бўлган ҳароратда тайёрлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Елимнинг яшовчанлигини ошириш учун уни сув солинган идишда совитишга йўл қўйилади. Бироқ, сувнинг елимга ёки тешикларга тушишига йўл қўймаслик керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Елимни тайёрлаш учун қалин деворли пластмасса идишлардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Бир вақтда 2,5 kg дан кўп бўлмаган елим тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Ўлчаш учун 10 g дан ошмайдиган аниқликдаги тарозилардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Таркибни тайёрлаш смола, пластификатор, қотирувчи, тўлдирувчи кетма-кетлигида бажариш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Елимни бир хил массага кўра аралаштириш вақти қуйидагича бўлиши лозим: қўлда аралаштирилганда — 3 дан 4 min гача,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
механик аралаштиргичда — 2 дан 3 min гача.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Елимни тайёрлашдан олдин компонентларнинг сифати, жараённи фаоллаштириш учун 20 дан 50 g гача ҳажмдаги елимнинг назорат намуналарини тайёрланиши, уларни юқори ҳароратда (30 °C дан ортиқ бўлмаган) қотириш орқали текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Диаметри 20 mm бўлган 1 m узунликдаги битта стерженни елимлаш учун ўртача 350 g елимдан фойдаланилиши, бироқ ҳар бир ҳолатда, елимнинг сарфи ўзига хос тажриба йўли билан, биринчи стерженларни елимлаш орқали аниқланиши, бунда стержень тешикка туширилгандан сўнг, тешикдан озгина ортиқча елим (тахминан 5 — 10 g) сиқиб чиқарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Идишнинг деворларига елим ёпишиши ва бошқа ўзига хос хусусиятлар туфайли ҳажм бўйича елим дозасини аниқлашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Тешикнинг чуқурлиги ва диаметрини назорат қилиш учун елим билан тўлдиришдан олдин, стерженни тешик ичига қуруқ ҳолда тушириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Елим билан тўлдириш учун фақат 1 тешик ҳажмига тўғри келадиган ўлчовли идишдан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Ҳажмни назорат қилмасдан умумий идишдан бир нечта тешикларни тўлдиришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Шприцлар ёки пневматик қурилмалар каби махсус қувурлар ёрдамида босим остида қўшимча тешиклар орқали елим билан тўлдиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-расм. Босим остида елим етказиб бериш схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Тешикларни тўлдириш билан бир вақтда босиб чўктириш синовлари учун назорат намуналари, ҳар бир елим аралашмаси учун битта намуна тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Тешикни елим билан тўлдиргандан сўнг стержень унга туширилиши, тешикка тушириш босиб айлантириш орқали амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар стержень туширилгандан кейин тешикдан ортиқча елим чиқмаса, стержень кўтарилиши ва елим етишмаслигининг сабаби ва миқдорини аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тешик юқоридан 2-3 диаметрга тўлдирилмаган бўлса, унда етишмовчиликни устига бироз қуйиш билан бартараф қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стержень узунлигининг 1/3 қисмидан кўпроғида елим излари топилмаса уни бутунлай чиқариб, тешикни қўшимча ҳажм билан тўлдириш ва такрорий стерженни тушириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, «оч» ёпиштиришнинг сабабини аниқлаш ва бартараф этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Елимлашдан сўнг, бирикмалар маълум мустаҳкамликка эришиши учун камида 10 — 12 h давомида 18 °C ҳароратда ушлаб турилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. 12 h ушлаб тургандан сўнг, бирикмаларни кўчириш ва чайқаш мумкин, бироқ уларнинг юкланишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Бирикмаларни 3 кундан сўнг елим қотгандан кейин ҳисобий юкнинг 70 фоиз билан юкланишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Назорат бирикмаларини синаш 3 кун қотгандан кейин ҳаво ҳарорати 18 °C да амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Бирикманинг сифатини назорат қилиш қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тешикдаги ёғоч намлигини назорат қилишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўғри белгилашни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бирикма параметрларининг лойиҳага мувофиқлигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
арматура синфининг лойиҳага мувофиқлигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
стерженлар сиртининг сифатини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
елим компонентларининг сифатини назорат қилишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишларни ишлаб чиқариш шароитларини назорат қилиш (ҳавозанинг мавжудлиги, тешиклар ўкининг горизонтга нисбатан жойлашиши, асбоб-ускуналарнинг мавжудлиги, назорат намуналари ва улардаги белгилар мавжудлиги, технологик хариталарнинг тайёрлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тешиклар очиш ва елимлаш кетма-кетлигини назорат қилишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тешикларни елим билан тўлдириш учун битта бирикма ҳажмига тенг бўлган идишларнинг мавжудлигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
стерженлар туширилганда тешикларнинг елим билан тўлиқ тўлдиришни назорат қилишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оч елимлаш билан бирикмаларни фаоллаштириш ва унинг сабабларини бартараф этиш чораларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
технологик жараёнларни иш журналларида белгилашни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Ушбу илованинг 3-расмида келтирилган схемадаги эзиш учун назорат намуналарининг синовлари ўтказилиши, эзилишдаги мустаҳкамлиги 6,5 МPа дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-расм. Синаш учун намуналар схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Эзилишдаги мустаҳкамлик бузувчи кучнинг тешикнинг ён сиртига нисбати билан қуйидагича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бузувчи куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тешик диаметри ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— елимлаш чуқурлиги,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— стерженнинг номинал диаметри.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Синов натижаларини журналга ёзиб борилиши, бунда объектнинг номи, конструкцияларнинг маркаси, елимлаш санаси қайд этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Елим тайёрланган хона табиий шамоллатиш, иссиқ ва совуқ сув билан жиҳозланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Елим билан ишлаганда, резина ёки полиэтилен қўлқоплардан фойдаланиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Битта чокни узлуксиз пайвандлаш давомийлиги 1 min дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Елимланган ёғоч тўсинларнинг таянч атрофидаги қисмларининг асосий юзалари мустаҳкамлигини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. нисбатдаги елимланган ёғоч тўсинларнинг таянч атрофидаги қисмлари, шунингдек бир ерга тўпланган кучлар таъсир қиладиган қисмлари, текис зўриқиш ҳолатининг барча компонентларини ҳисобга олган ҳолда асосий юзалар қуйидаги формула бўйича мустаҳкамликка ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— асосий чўзувчи зўриқишнинг қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— текис зўриқиш ҳолатининг компонентлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур толалар йўналишига бурчак остида ёғочнинг чўзилишидаги ҳисобий қаршилигининг қиймати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ёғоч толалари бўйлаб асосий кучланиш йўналишининг қиялик бурчаги қуйидаги формулалар билан ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Бир ерга тўпланган кўндаланг кучлар таъсир қиладиган таянч ва унинг атрофидаги зоналарда ёғоч толаларига кўндаланг йўналишда чўзилишдаги энг катта меъёрий кучланишнинг катталиги рақамли усулларда аниқланиши ёки қуйидаги формула билан ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бир ерга тўпланган куч (балканинг таянч реакцияси, осилган қурилманинг босими, ферма устунидаги сиқувчи кучи );
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бир ерга тўпланган кучдан, — мазкур илованинг 1-расмида келтирилган норматив зўриқиш тақсимотининг эгри мусбат қисмининг ординатаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элемент кесимининг эни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элемент кўндаланг кесимининг баландлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оралиқдаги — ордината қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда, — нейтрал қатламгача бўлган масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Кўндаланг куч элементнинг қирраси бўйлаб эмас, балки баландлигининг кесилган қисми бўйлаб узатилганда, чўзилаётган ёғочнинг меъёрий кучланиши 1,4 коэффициентга кўпайтирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. Таянч атрофидаги зонадаги кучланишнинг тақсимланиш схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ушбу илованинг 1шарти бажарилмаса, ёғоч толаларга бурчак остида елимланган ёки бураб маҳкамланган стерженларни ўрнатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қия стерженларни қабул қилувчи асосий чўзилишдаги кучининг қиймати қуйидаги 5-формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(5)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Елимланган ёки бураб маҳкамланган стерженлар хавфли зонанинг узунлиги бўйича бир хил қадам билан ўрнатилиши, таянч ўқидан масофада бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Биринчи қия стержень таянч ўқидан масофада ўрнатилиши, стерженларни анкерлаш узунлиги дан кам бўлмаслиги лозим
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёғочдан тайёрланган фермаларнинг металл тишли пластинкали тугунларидаги бирикмаларни лойиҳалаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ёғочдан тайёрланган фермаларнинг МТП тугунлардаги бирикмаларининг ҳисобий схемаси панжара элементларини кесилмаган камарларга шарнирли маҳкамланиши, узунлик бўйлаб камарларнинг тахталарини бирлаштириш шарнирли, панжаранинг бириктирувчи тугунлари зонасидан ташқарида бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Фермаларнинг баландлиги оралиқнинг камида 1/5 қисмини қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ферманинг кичкина баландлигида ҳисоблаш тугунлардаги стерженларнинг чизиқли эзилишига мувофиқ амалга оширилиши, бунда бирикмаларнинг ҳисобий юк кўтариш қобилиятига мос келадиган кучлар билан тугунлардаги стерженларнинг деформациялари 1,5 mm бўлишини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ферма камарлари сиқилиб эгилган ва чўзилиб эгилган элементлар сифатида ҳисобланиши, панжара элементларини марказий сиқилган ва марказий чўзилган деб ҳисоблашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кесимларнинг МТП тишлари учи томонидан заифлашиши ҳисобга олинмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. МТП бирикмаларнинг силжишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти маълум бир ўлчамга эга бўлган тишли пластинкаларнинг турига боғлиқ бўлиши, тишнинг баландлиги пластинка қалинлигидан 12 баравар кўп бўлмаслиги, пўлат пластинканинг қалинлиги 1 дан 2 mm гача бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бирикмаларнинг силжишдаги ҳисобий юк кўтариш қобилияти пластинка ўқининг таъсир қилувчи куч йўналишига нисбатан α қиялик бурчагига ва пластинка ўқининг ёғоч толалари йўналишига нисбатан қиялик бурчагига кўра, пластинканинг 1 mm2 сирти учун аниқ турдаги МТП намуналарни синовдан ўтқазиш натижалари билан аниқланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Турли шаклдаги тишларни штамповка қилишда пластинкаларнинг турли перфорацияланиши туфайли, МТПнинг турли йўналишлардаги кучларнинг α пластинка ўқига нисбатан чўзилишдаги ва кесилишдаги ҳисобий хусусиятлари, намуналарни синаш натижалари бўйича аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Бирикмаларнинг мустаҳкамлик шарти:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— нормал куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— 1 mm2 учун бирикманинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
МТП бирикадиган бир томонидаги ҳисобий сирт юзаси, ферма элементларининг бирикиш чизиқларига уланган эни 10 mm тасма кўринишидаги пластинка қисмларининг юзаларини ҳисобга олинмаганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. МТП нинг чўзилишдаги мустаҳкамлик шарти:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— чўзилишдаги 1 mm пластинканинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— перфорацияланишни ҳисобга олмаган ҳолда, куч йўналишига перпендикуляр йўналишдаги пластинканинг ўлчами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Кесилишдаги МТПнинг мустаҳкамлик шарти:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тугундаги силжиш кучи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесилишдаги 1 mm пластинканинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— перфорацияланишни ҳисобга олмаган ҳолда, пластинка кесимининг кесилиш узунлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Пластинкага кесиш ва чўзиш кучларининг биргаликдаги таъсирида, қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қия елимланган анкерли композит кесимли тўсинларни ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу ШНҚнинг 10-иловаси 1-расмида келтирилган схемасидаги композит кесимли тўсинларга қия елимланган анкерли ёғоч қовурғалар ва қуйма темир-бетон плиталар киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Композит кесимли тўсинлари эластиклик босқичи бўйича 1 ва 2-гуруҳларнинг чегаравий ҳолатлари бўйича ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Конструкциялар ва уланишларни бирикмаларни ҳисоблашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 27751-2014га мувофиқ қабул қилинадиган, аҳамиятлилик бўйича ишончлилик коэффициентлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бетонга ШНҚ 2.03.01-21га мувофиқ, арматурага ШНҚ 2.03.01-21га мувофиқ ва — ёғочга материалларнинг ишончлилик коэффициентлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғоч конструкциялар элементларининг иш шароитлари коэффициентлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу ШНҚнинг 31-бандига мувофиқ қабул қилинади
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бетонга ШНҚ 2.03.01-21 бўйича қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. Композит кесимли тўсин
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — умумий кўриниш, б — кўндаланг кесими, в — кўндаланг кесимнинг геометрик хусусиятлари, г — тўсиннинг таянч зонаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Темир-бетон плиталар ШНҚ 2.03.01-21га мувофиқ мустаҳкамлик ва ёрилишга чидамлилик учун ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Плиталарнинг таянчлар устига ўрнатишда, плитадаги арматура стерженларидаги ҳисобий кучлар ШНҚ 2.03.01-21га мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Темир-бетон ва ёғоч ўртасидаги силжиш ва узиш кучларининг эгилиш моментларини, ички зўриқишларни топиш учун, шунингдек бетон ишларидаги умумий деформацияларни аниқлашда, бетондаги зўриқишлар катталиги эластик деб қабул қилиниши, бетоннинг узоқ вақт давомида ўзгармас зўриқиш таъсирида деформацияланиш қобилиятини ШНҚ 2.03.01-21га мувофиқ аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бетонни киришишини ҳисоблашда киришишдаги куч таъсири ҳисобга олинмасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Бетоннинг эгилувчанлиги тахмини остида амалга ошириладиган композит тўсинларни ҳисоблашда, ёғочга келтириш коэффициентлари ва бу тўсинларнинг кўндаланг кесимларининг геометрик ўлчамларидан фойдаланиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сиқилган бетоннинг деформация модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
толалар бўйлаб ёғочнинг эластиклик модули.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёғоч қовурғанинг баландлиги қуйидагича қабул қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қирқимли тўсинлар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қирқимсиз тўсинлар учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда, тўсинлар оралиғи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Темир-бетон плитанинг қалинлиги 80 дан 150 mm гача қабул қилиниши лозим. Елимланган анкерларнинг қиялик бурчаги 30° — 45°бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу илованинг 1-расмида келтирилган схемасидаги толалар бўйлаб елимланган анкерларнинг ўқлари орасидаги масофалар камида қуйидагича бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
да
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
да
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Анкер ўқидан толалар йўналиши бўйлаб қиррагача бўлган масофа камида олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Толаларга кўндаланг йўналишдаги масофалар қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— анкер ўқлари орасида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бироқ 30 mm дан кам бўлмаган — анкер ўқидан қиррагача бўлган масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоб ишларини ёғоч ва темир-бетон қисмлар бирикиш чокларининг юмшоқлигини ҳисобга олмаган ҳолда, текис кесимлар фарази асосида амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Ҳисоблаш 2 босқичда амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-босқич — темир-бетон плитанинг оғирлиги учун ёғоч қовурғани ҳисоблаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-босқич — доимий ва вақтинчалик юкларга ҳисоблаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Ёғоч қовурғанинг пастки қирраси бўйлаб зўриқишлар қуйидаги формула бўйича текширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
( 2 )
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда — 1-босқичда қовурғадаги зўриқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— 2-босқичда қовурғадаги зўриқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— темир-бетон плитанинг оғирлигидан ҳосил бўладиган эгилиш моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий юкдан ҳосил бўладиган эгилиш моменти (темир-бетон плитанинг оғирлигидан ташқари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғоч қовурғанинг қаршилик моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғочга келтирилган композит кесимнинг қаршилик моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсиннинг пастки қирраси бўйлаб келтирилган кесимнинг нейтрал ўқигача масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Темир-бетон плитанинг юқори қиррасидаги кучланишлар қуйидаги формула бўйича текширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бетонга келтирилган композит кесимнинг қаршилик моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бетоннинг ўқ бўйлаб сиқилишдаги ҳисобий қаршилиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Темир-бетон плитанинг ҳисобий эни, қовурғалар орасидаги масофага тенг, бироқ оралиқнинг 1/6 қисмидан кўп бўлмаган ҳолда қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Плитанинг қалинлиги композит тўсиннинг 1/10 баландлигидан кам бўлса, плитанинг ҳисобий эни қалинлигидан 6 баробардан кўп бўлмаган миқдорда қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Қия ҳалқали анкерларнинг керакли миқдори, бетон ва ёғочни анкер билан мустаҳкамлаш шарти бўйича плиталар ва қовурғаларнинг қирқим текислиги бўйлаб силжишини ҳисоблаш орқали амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Ҳалқали анкер бир тармоғининг бетондаги силжиш учун юк кўтарувчанлик қобилияти kN қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
( 4 )
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— анкернинг кўндаланг кесими юзаси, cm²;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— анкер материалининг чўзилишдаги ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— анкернинг номинал диаметри, cm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бетоннинг ўқ бўйлаб сиқилишидаги ҳисобий қаршилиги (призма мустаҳкамлиги).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Ҳалқали анкер бир тармоғини ёғочдан суғуриб олиш учун юк кўтариш қобилияти ушбу ШНҚнинг 66-формуласига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Қия ҳалқали анкерларининг керакли миқдори ушбу ШНҚнинг 25-формуласига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Композит кесимнинг кўндаланг куч учун юк кўтариш қобилияти, ёғоч кесимининг юк кўтариш қобилиятига тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Қия елимланган анкерларнинг юмшоқлигининг 0,9 га тенг қабул қилиниши, тўсиннинг кўндаланг кесими инерция моментига келтириш кесими ва коэффициентини ҳисобга олган ҳолда уланган тўсинлар учун эгилишлар аниқланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Елимланган линзасимон фермаларни боғланишини лойиҳалаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Линзасимон фермалар эгри чизиқли камарга эга ёғоч конструкциялардан тайёрланиши, фермалар ёғоч ва металл-ёғоч бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оралиқ ўртасида ферманинг баландлиги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай фермаларнинг оралиғи 18 дан 100 m гача бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Йиғма линзасимон фермалар бир нечта жўнатиладиган маркаларга эга бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Йиғиладиган тугунларининг жойлашуви транспорт ва технологик талаблар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пастки камарда минимал йўл қўйилган бирикиш жойларининг сонини жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Фермалар, таянч тугунларида камар узунлиги бўйлаб ҳам бикр бирикиш тугунларига эга бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Панжара элементларини вертикал текисликка 30° дан 60° гача бурчак остида жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Панжара нагеллар ёрдамида ёки елимланган стерженларда камарларга маҳкамланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Мазкур илованинг 1-расмида келтирилган схемасидаги камарлар бикр бирлашганда, уларни қия елимланган стерженларда лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Елимланган стерженларнинг керакли миқдори ҳисоблаш йўли билан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. Линзасимон фермалар таянч тугунининг схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Фермаларни ҳисоблашда қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
камардаги кучлар кесилмаслик шартидан аниқлаб;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қия елимланган боғланишли таянч тугунларида пайдо бўладиган эгилиш моментларини ҳисобга олиб;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
панжарадаги кучларни унинг элементларининг камарлар билан шарнирли бирикиш тугунлари шартидан аниқлаб.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Камарлар бикр бирлашганда, уларни қия елимланган стерженларда лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Елимланган стерженлар сони қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— юқори ва пастки камарларнинг бирлашиш текислиги бўйлаб силжиш кучи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу ШНҚнинг 116-бандига мувофиқ елимланган стерженнинг юк кўтариш қобилияти аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30° дан 50° гача бўлган оралиқда бирлаштирилган текисликка нисбатан стерженларнинг қиялик бурчаги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— елимланган бирикмалар ишининг мувофиқлик коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бирикишларнинг тенг тақсимланиши 0,8 га тенг бўлиб, кесим эни бўйлаб 2 та елимланган стержень шаклидаги четки таянч бирикишлар камида 30 фоизни ташкил қилса, 0,85 га тенг бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Юқори ва пастки камарларнинг бирикиш юзасини қуйидаги формула бўйича толаларга бурчак остида эзилиши учун текширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бирлашиш зонасидаги юқори камардаги бўйлама ва кўндаланг кучлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бирлашиш зонасидаги юқори камар ўқининг бирлашиш текислигига нисбатан қиялик бурчаги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ферма кесимининг эни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— елимланган бирикиш қадами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ушбу ШНҚнинг 5-формуласига мувофиқ аниқланадиган ёғочнинг толаларга бурчак остида эзилишдаги ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бирлашиш текислигининг юқори ва пастки камарларнинг толаларига қиялик бурчакларининг энг каттаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар шарт бажарилмаса, бирлашиш қадамини ошириш ёки ёғочни бирикиш текислигига перпендикуляр елимланган стерженлар билан мустаҳкамланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мустаҳкамланган елимланган стерженларнинг қадами қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда, — мустаҳкамланган елимланган стерженнинг юк кўтариш қобилияти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Йиғма фермалар бир нечта жўнатиладиган маркаларга эга бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Юқори камар бирикиш жойини, кесимнинг баландлиги бўйлаб зўриқишларнинг бир хил тақсимланишини таъминлайдиган полимербетон ёрдамида элементларнинг қирраларига ўқ кучларини ўтказиш билан ишлаб чиқилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Камарларнинг чўзилган ва сиқилган бирикиш жойлари фермаларни суриш ва кўтариш пайтида монтаж кучлари учун ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Улар текисликка нисбатан етарлича бикрликка эга бўлиши ва қарама-қарши ишорадаги кучларни қабул қилишлари зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёғоч конструкцияларни ҳимоя қилиш бўйича конструктив чора-тадбирлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Тўсувчи конструкциялар (деворлар, ораёпмалар, ёпмалар) кесишган жойларида намлик ва биобузилишдан елимланган ёғоч конструкцияни ҳимоя қилиш ушбу ШНҚнинг 12-иловаси 1, 2-расмларида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. Иситиладиган бинонинг ташқи юк кўтарувчи елимланган ёғоч конструкция деворларини кесишиш тугунлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — плиталар изоляцияси билан бўшлиқларни изоляциялаш билан; б — бир хил, кўпик полиуретанни (КПУ) тўлдириш билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
c — шамоллатиладиган бўшлиқ билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — ташқи девор, 2 — юк кўтарувчи елимланган ёғоч конструкция, 3 — намликни изоляцияловчи бандаж;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4 — антисептик билан ишлов берилган сирт; 5 — жуфтлашган юк кўтарувчи елимланган ёғоч конструкция; 6 — елимланган металл стержень; 7 — 40 × 40 mm кесимли ёғоч брус; 8 — монтаж кўпиги; 9 — иссиқдан изоляцияловчи плита; 10 — тўлдириладиган КПУ; 11 — ўз-ўзидан ёпишадиган герметик тасма; 12 — нащельник.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-расм. Шамоллатилган бўшлиқ билан иситиладиган бино ташқи деворидаги жуфтланган кесимининг юк кўтарувчи елимланган ёғоч конструкциянинг кесишадиган тугуни (режада).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — ташқи девор; 2 — жуфтлашган юк кўтарувчи елимланган ёғоч конструкция; 3 — қўшимча; 4 — елимланган металл стержень; 5 — антисептик билан ишлов берилган сирт; 6 — намликдан изоляцияловчи бандаж; 7 — монтаж кўпиги; 8 — иссиқдан изоляцияловчи плита; 9 — нащельник.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
13-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бурама мих ва катта винтларнинг параметрлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу иловада бурама михларнинг конструкцияси ва ўлчамлари катта винт бурама михларнинг олти бурчакли бошлари ушбу ШНҚнинг 12-иловаси 1-расмида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм — Композит кесимли тўсин
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — катта винт; б, в, г — ярим думалоқ, яширин ва ярим яширин бошли бурама михлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Бурама михларнинг резьба қисми цилиндрсимон ёки конуссимон шаклда тайёрланади, унинг охирида учли қисм (парма) бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бурама михлар учун, резьбанинг ташқи диаметри ва конусли қисми, михнинг энг катта ташқи диаметри эса бурама михнинг номинал диаметрига тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Винтларнинг конструктив параметрлари ушбу ШНҚнинг 13-иловаси 1-жадвалида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-жадвал

Резьбанинг ташқи диаметри, mm

3.5

4

5

6

8

10

12

16

20

Резьбанинг ички диаметри, mm

2.4

2.8

3.5

4.2

5.6

7.0

9.0

12.0

15.0

Резьба қадами, mm

1.5

1.75

2.0

2.5

3.5

4.5

5.0

6.0

7.0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
14-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир қаватли бинодаги анъанавий синч элементларининг маҳаллий материаллардан тайёрланган бирикиш тугунлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
15-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёғоч синчли бинолардаги бирикиш элементларининг бир шаклдаги тугунлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
 

nш

Элементдаги чокларнинг ҳисобий миқдори

kc

Бирикмаларнинг юмшоқлик коэффициенти