Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбуйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 5 ноябрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 311]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 13 мартдаги ПФ-5963-сон «Ўзбекистон Республикасининг қурилиш соҳасида ислоҳотларни чуқурлаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ҳамда 2020 йил 27 ноябрдаги ПФ-6119-сон «Ўзбекистон Республикаси қурилиш тармоғини модернизация қилиш, жадал ва инновацион ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида»ги фармонларига мувофиқ буюраман:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. ШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 2015 йил 27 октябрдаги 153-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 1.02.09-15 «Қурилиш учун муҳандислик геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Энергетика вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВазир в.б. Ш. ХИДОЯТОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2024 йил 17 октябрь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element01/2-74-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКелишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИқтисодиёт ва молия вазири Д. КУЧКАРОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2024 йил 30 август
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2024 йил 18 сентябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2024 йил 17 сентябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭнергетика вазири Ж. МИРЗАМАҲМУДОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2024 йил 30 сентябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭкология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2024 йил 2 октябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТоғ-кон саноати ва геология вазири Б. ИСЛАМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2024 йил 17 сентябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 17 октябрдаги 01/2-74-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) қурилиш майдонларини танлаш, қурилиш объектларини лойиҳалаш, бино ва иншоотларни қуриш ҳамда реконструкция қилишда шаҳарсозлик ҳужжатларини тайёрлаш учун муҳандислик-геологик изланишларни ўтказишга оид талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ушбу ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.07-19 «Қурилиш учун муҳандислик техник изланишлар. Асосий қоидалар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.01.03-19 «Сейсмик ҳудудларда қурилиш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.02.01-19 «Бино ва иншоотлар асослари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.03.11-96 «Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 3.01.02-23 «Қурилишда хавфсизлик техникаси»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.03.02-23 «Ҳудудларни ривожлантириш ва қуришни шаҳарсозлик жиҳатидан режалаштириш тўғрисидаги шаҳарсозлик ҳужжатларининг таркиби ва мазмуни»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻz DSt 8.002:2009 «Ўлчовларни ягоналигини таъминлашнинг давлат тизими. Ўлчов воситаларини давлат ва идоравий назорати. Асосий қоидалар» (расмий манба: «Государственная система обеспечения единства измерений Республики Узбекистан. Метрологический контроль и надзор. Основные положения»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻz DSt 788:97 «Грунтлар. Ўтказувчанлик коэффициентини лаборатория шароитида аниқлаш усуллари (тузатмалар билан)» (расмий манба: «Грунты. Методы лабораторного определения коэффициента фильтрации»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻz DSt ASTM D2850:2022 (ASTM D2850-15, IDT) «Ёпишқоқ тупроқларда зичланмаган ва қуруқ ҳолатда учоқли сиқишни синов учун стандарт синов усули»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻz DSt ASTM D 6913:2022 (ASTM D6913/D6913M-17, IDT) «Тупроқни гранулометрик таҳлил қилиш учун стандарт синов усули»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻz DSt ASTM D2216:2021 (ASTM D2216-19, IDT) «Тупроқ ва тоғ жинсларининг масса бўйича сув (намлик) миқдорини лабораторияда аниқлашнинг стандарт синов усуллари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻz DSt ASTM D 7263:2022 (ASTM D 7263-21, IDT) «Тупроқ намуналарининг зичлиги ва солиштирма оғирлигини лабораторияда аниқлашнинг стандарт синов усуллари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻz DSt ASTM D 2435:2022 (ASTM 2435 − 11, IDT) «Қўшимча юкланишдан фойдаланган ҳолда тупроқларнинг бир ўлчовли консолидация хусусиятлари 1 Стандарт синов усуллари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻz DSt ASTM D 3080:2022 (ASTM D3080-11, IDT) «Консолидацияланган дренажланган шароитларда тупроқларнинг тўғридан-тўғри кесиш синови»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻz DSt ASTM D2166/D2166M:2022 (ASTM D2166/D2166M-16, IDT) «Бирлаштирувчи тупроқнинг сиқиш кучи учун стандарт синов усули»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 12071-2014 «Грунтлар. Намуналарни чиқариб олиш, қадоқлаш, ташиш ва сақлаш» (расмий манба: «Грунты. Отбор, упаковка, транспортирование и хранение образцов»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 12248.3-2020 «Грунтлар. Мустаҳкамлик ва деформацияланиш тавсифларини лаборатория шароитида аниқлаш усуллари» (расмий манба: «Грунты. Методы лабораторного определения характеристик прочности и деформируемости»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 12536-2014 «Грунтлар. Гранулометрик (донадор) ва микроагрегатлар таркибини лаборатория шароитида аниқлаш» (расмий манба: «Грунты. Методы лабораторного определения гранулометрического (зернового) и микроагрегатного состава»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 18164-72 «Ичимлик суви. Қуруқ қолдиқ таркибини аниқлаш усули» (расмий манба: «Вода питьевая. Метод определения содержания сухого остатка»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 19912-2012 «Грунтлар. Статик ва динамик зондлаш орқали дала шароитида синаш усуллари» (расмий манба: «Грунты. Метод полевых испытаний статическим и динамическим зондированием»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 20276-2012 «Грунтлар. Деформацияланиш тавсифларни дала шароитида аниқлаш усуллари» (расмий манба: «Грунты. Методы полевого определения характеристик деформируемости»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 20522-2012 «Грунтлар. Синов натижаларини статистик қайта ишлаш усуллари» (расмий манба: «Грунты. Методы статистической обработки результатов испытаний»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 21.302-2013 «Қурилиш учун лойиҳавий ҳужжатлар тизими. Муҳандислик-геологик қидирувлар бўйича ҳужжатларни шартли график белгилаш» (расмий манба: «Система проектной документации для строительства. Условные графические обозначения в документации по инженерно-геологическим изысканиям»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 22733-2016 «Грунтлар. Максимал зичликни лаборатория шароитида аниқлаш усули» (расмий манба: «Грунты. Метод лабораторного определения максимальной плотности»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 23278-2014 «Грунтлар. Ўтказувчанликни дала шароитида синаш усуллари» (расмий манба: «Грунты. Методы полевых испытаний проницаемости»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 23740-2016 «Грунтлар. Органик моддалар миқдорини лаборатория шароитида аниқлаш усуллари» (расмий манба: «Грунты. Методы лабораторного определения содержания органических веществ»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 25100-2020 «Грунтлар. Классификация» (расмий манба: «Грунты. Классификация»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 30672-2019 «Грунтлар. Дала тадқиқотлари. Умумий қоидалар» (расмий манба: «Грунты. Полевые испытания. Общие положения»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 31861-2012 «Сув. Намуна олиш учун умумий талаблар» (расмий манба: «Вода. Общие требования к отбору проб»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 31957-2012 «Сув. Карбонатлар ва бикарбонатларнинг ишқорийлиги ва масса концентрациясини аниқлаш усуллари» (расмий манба: «Вода. Методы определения щелочности и массовой концентрации карбонатов и гидрокарбонатов»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 33045-2014 «Сув. Азот ўз ичига олган моддаларни аниқлаш усуллари» (расмий манба: «Вода. Методы определения азотсодержащих веществ»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 3351-74 «Ичимлик суви. Мазаси, ҳиди, ранги ва лойқаликни аниқлаш усуллари» (расмий манба: «Вода питьевая. Методы определения вкуса, запаха, цветности и мутности»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 4011-72 «Ичимлик суви. Умумий темирнинг масса концентрациясини ўлчаш усуллари» (расмий манба: «Вода питьевая. Методы измерения массовой концентрации общего железа»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 4151-72 «Ичимлик суви. Умумий қаттиқликни аниқлаш усуллари» (расмий манба: «Вода питьевая. Методы определения общей жесткости»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 4245-72 «Ичимлик суви. Хлоридлар таркибини аниқлаш усули» (расмий манба: «Вода питьевая. Методы определения содержания хлоридов»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 4386-89 «Ичимлик суви. Фторидларнинг масса концентрациясини аниқлаш усуллари» (расмий манба: «Вода питьевая. Методы определения массовой концентрации фторидов»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 4389-72 «Ичимлик суви. Сульфатлар таркибини аниқлаш усули» (расмий манба: «Вода питьевая. Методы определения содержания сульфатов»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 4974-2014 «Ичимлик суви. Марганец таркибини фотометрик усул билан аниқлаш» (расмий манба: «Вода питьевая. Определение содержания марганца фотометрическими методами»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 5180-2015 «Грунтлар. Физик хусусиятларни лаборатория шароитида аниқлаш усуллари» (расмий манба: «Грунты. Методы лабораторного определения физических характеристик»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 5686-2020 «Қозиқлар. Дала шароитида синаш усули» (расмий манба: «Сваи. Методы полевых испытаний»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 9.602-2016 «Коррозия ва қаришдан ҳимоя қилишнинг ягона тизими. Ерости иншоотлари. Коррозиядан ҳимоя қилиш учун умумий талаблар» (расмий манба: «Единая система защиты от коррозии и старения. Сооружения подземные. Общие требования к защите от коррозии»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМСН 2.03.02-2002 (№2.03.02-2002; 01.01.2005й.) «Ҳудудларни, бино ва иншоотларни хавфли геологик жараёнлардан муҳандислик муҳофазаси. Асосий қоидалар» (расмий манба: «Инженерная защита территорий, зданий и сооружений от опасных геологических процессов. Основные положения»).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-боб. Атама ва таърифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Мазкур ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик съёмка — ҳудудларнинг табиий муҳандис-геологик шароитларини комплекс ўрганиш ва хариталаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфизик-геологик жараёнлар — геологик муҳит кўрсаткичларининг табиий омиллар таъсирида вақт ва маконда ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик жараёнлар — геологик муҳит кўрсаткичларининг техноген омиллар таъсирида вақт ва маконда ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementстационар кузатувлар — ҳудуднинг муҳандислик-геология ва гидрогеологик шароитлари кўрсаткичларининг ҳолат ўзгаришларини доимий (ёки даврий) кузатиш (ўлчашлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementторф — ботқоқ ўсимликларининг кислородсиз, юқори даражадаги намлик шароитида табиий қуриши ва чала чиришидан ҳосил бўлган, таркибида 50 фоиздан ортиқ (массаси бўйича) органик моддалар бўлган грунт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementторфлашган грунт — таркибида 10 дан 50 фоизгача (массаси бўйича) торф бўлган қум ва гилли грунт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсолифлюкция — музлаш ва эришнинг бир неча марта кетма-кет такрорланиши таъсирида тоғ жинслари суюқ массага айланиб ўз оғирлиги таъсирида қия тоғ ёнбағирларида эримаган тоғ жинслар устидан пастга қараб оқа бошлаши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмонолит — табиий ҳолати бузилмаган грунт намунаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ушбу ШНҚда қуйидаги қисқартмалар қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕОСС — ерости сувлари сатҳи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСМҲ — сейсмик микроҳудудлаштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-боб. Асосий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Муҳандислик-геология изланишлар, лойиҳалаштирилаётган қурилиш ҳудуди (майдон, ҳудуд, йўналиш)нинг муҳандис-геологик шароитларини комплекс ўрганиш ва ушбу шароитларнинг лойиҳаланаётган объект билан геологик муҳитнинг ўзаро таъсири натижасида ўзгариш эҳтимолини баҳолаш, шунингдек қурилиш майдонининг муҳандислик муҳофазаси ва атроф-муҳит хавфсизлигини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Муҳандислик-геология изланишлар ШНҚ 1.02.07-19 ва мазкур ШНҚнинг талабларига риоя қилган ҳолда бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Муҳандислик-геология изланишлари учун техник топшириқ таркиби ШНҚ 1.02.07-19 талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Изланишлар дастуридаги муҳандислик-геология ишларининг таркиби ва ҳажми, техник топшириқ асосида, лойиҳа босқичлари, қурилиш тури, мақсади, бино ва иншоотларнинг хавф-хатар тоифалари (кейинги ўринларда бино ва иншоотларнинг тоифалари), тадқиқот ҳудудининг майдони, уни ўрганилганлик даражаси ва муҳандислик-геология шароитининг мураккаблигидан келиб чиққан ҳолда мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Муҳандислик-геология изланишлар дастур ёки кўрсатма асосида амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Оддий муҳандис-геологик шароитларда, бино ва иншоотларнинг тоифалари таснифи бўйича I-тоифали бино ва иншоотларнинг лойиҳаларини асослашда муҳандислик-геология изланишларни амалга ошириш учун тузиладиган дастур ўрнига кўрсатма тузишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Муҳандислик-геология изланишларини комплекс равишда олиб борилганда, айрим иш турлари (бурғилаш намуналар олиш) такрорланмаслиги учун, дастурни бошқа муҳандислик изланишлар (муҳандислик экологик) дастурлари билан мувофиқлаштирилган ҳолда тузиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Муҳандислик-геология изланишлари дастурининг таркиби ШНҚ 1.02.07-19 талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Муҳандислик-геология изланишларини амалга оширишда қўлланиладиган ўлчов воситалари Oʻz DSt 8.002:2009га мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Муҳандислик-геология изланишларни ШНҚ 3.01.02-23 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-боб. Муҳандислик-геология изланишларининг таркиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Муҳандислик-геология изланишлари таркибига умумий техник талабларни белгилайдиган қуйидаги асосий иш турлари ва изланишлар комплекси кириши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаввалги йиллардаги изланишлар ва тадқиқотлар материалларини йиғиш, таҳлил қилиш ва умумлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерни масофадан зондлаш маълумотларининг дешифровкаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэровизуал, йўналишли кузатувларни ўз ичига олган кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоғ ковламалари ва бур-қудуқларни ковлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеофизик тадқиқотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларни дала шароитида ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик тадқиқотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementстанционар (доимий) кузатувлар (геологик муҳит таркибий қисмини локал мониторинги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтлар, ерусти ва ерости сувларини лаборатория шароитларида ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфли геологик ва муҳандис-геологик жараёнларни ўрганиш ва баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсейсмик ва сейсмотектоник изланишлар, сейсмик микроҳудудлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик съёмка;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик шароитлар ўзгаришини прогнозлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеотехник тадқиқотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд бино ва иншоотлар пойдевори асосидаги грунтларни ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementматериалларни камерал қайта ишлаб техник ҳисобот тузиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Қурилиши лойиҳаланаётган ҳудудларнинг муҳандис-геологлик ва гидрогеологик шароитлари тўғрисидаги маълумотларни йиғиш, таҳлил қилиш, умумлаштириш ишлари лойиҳаолди ва лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқишнинг барча босқичларида, аввалги босқич натижаларини ҳисобга олган ҳолда олиб борилиши ва қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвазирликлар, идоралар фондлари ва архивларида мавжуд бўлган, ҳар хил мақсадларга мўлжалланган объектлар учун бажарилган муҳандислик-геология изланишлари, гидрогеологик, геофизик, сейсмологик тадқиқотлар, стационар кузатувлар тўғрисидаги техник ҳисоботларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик съёмка ишлари (маълум бир ҳудуд учун мавжуд бўлган энг йирик масштабдаги геологик хариталар), муҳандислик-геология хариталаш, минтақавий тадқиқотлар, доимий режим кузатув натижаларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуднинг аэрокосмик съёмкасини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуднинг табиий, техноген шароитлари, уларнинг таркибий қисмлари тўғрисидаги маълумотларни умумлаштирадиган илмий тадқиқот ишлари ва илмий-техник адабиётларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўрганилаётган ҳудуднинг иқлимини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтадқиқот ҳудудининг гидрографик тармоғини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрельеф тавсифини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтадқиқот ҳудудининг геоморфологик хусусиятларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтадқиқот ҳудудининг геологик тузилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтадқиқот ҳудудининг гидрогеологик шароитларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфизик-геологик ва муҳандис-геологик жараёнларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларни таркиби ва физик-механик хусусиятларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларини таркибини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехноген таъсирлар ва ҳудуднинг хўжалик жиҳатдан ўзлаштирилгандаги оқибатлар тўғрисидаги маълумотларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Мазкур ШНҚнинг 15-бандида келтирилган маълумотлар таркибига грунт қурилиш материаллари мавжудлиги, маҳаллий қурилиш материаллари разведка натижалари (ишлаб чиқаришдаги қаттиқ чиқиндилар), бино ва иншоотлар деформацияси ва уларнинг асосидаги грунтларни текшириш натижалари, қидирув ҳудудидаги бошқа бино ва иншоотлар қурилиш тажрибаси ҳамда ҳудудда содир бўлган фавқулодда вазиятлар тўғрисида маълумотлар ҳам киритилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Қурилган (ўзлаштирилган) ҳудудларда изланишлар олиб борилганда аввалги йиллардаги мавжуд топографик режаларни, объект қурилгунигача тузилган, вертикал текислаш бўйича материаллар, иншоотлар ва биноларнинг ерости қисмлари ва ерости иншоотларининг муҳандислик тайёрлаш ва қуриш маълумотлари йиғилиши, таққосланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Техник топшириқда кўрсатилган қурилиш майдони (ҳудуд, йўналиш чизиғи) чегараси доирасида ва қўшни ҳудудлар зонасида аввалги йилларда бажарилган изланиш маълумотларидан (тоғ ковламаларининг баёни, грунтларни дала ва лаборатория шароитларида ўрганиш натижалари) фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Аввалги йилларда изланиш материалларидан фойдаланиш имкониятини (агар изланиш якунланишидан лойиҳалаш бошланишигача 2-3 йилдан кўп вақт ўтган бўлса) ҳудуднинг геологик муҳит ўзгарганлигини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши, бунда ўзгаришларни муҳандислик-геология изланишлар дастури тузилгунга қадар ўтказиладиган кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текшириш натижаларига кўра аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГидрогеологик шароитларнинг (ерости сувлари сатҳи, таркиби) ўзгарганлик ўрганилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Аввалги йилларда бажарилган барча изланишлар маълумотларидан геологик муҳитнинг техноген таъсирлар натижасида ўзгариш динамикасини тиклаш учун фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Йиғилган материаллар асосида ўрганилаётган ҳудуднинг муҳандис-геологик шароитлари тўғрисида ишчи гипотеза тузилиши ва бу шароитларнинг мураккаблик даражаси белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУшбу маълумотларга асосан қурилиш объектининг изланишлар дастурида, ишларининг таркиби, ҳажми, уларни бажариш услуби ва технологияси белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражасини алоҳида омиллар мажмуаси бўйича (уларнинг асосий лойиҳа ечимига таъсири ҳисобга олинган ҳолда) белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Ерни масофадан туриб зондлаш маълумотларининг дешифровкаси, аэровизуал кузатувларини катта ҳудудларнинг муҳандис-геологик шароитларини ҳамда уларнинг ўзгариш динамикасини ўрганиш ва баҳолашда қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Аэро, космик суратларни дешифровкаси ва аэровизуал кузатувлари муҳандислик-геология ишларидан аввал ва қуйидагилар учун амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўртламчи давр тоғ жинслари ётқизиқлари генетик турларининг тарқалиш чегараларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтектоник тузилмалар ва тоғ жинсларининг серёриқ зоналарини аниқлаш ва қидириб топиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари тарқалиш чегараларини, уларнинг тўйиниш, транзит ва бўшаниш зоналарини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфизик-геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар тарқалган ҳудудларни аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementландшафтлар тури ва чегараларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеоморфологик элементлар чегараларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик шароитларнинг ўзгариш динамикасини кузатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехноген таъсирларнинг, ҳудудни хўжалик жиҳатдан ўзлаштиришнинг, рельефни, грунт ва ўсимликлар қопламини ўзгартиришнинг оқибатларини аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Ерни масофадан туриб зондлаш маълумотларининг дешифровкасини аввалги йилларда бажарилган изланишларнинг материалларини йиғиш, таҳлил қилиш ва умумлаштириш даврида (дастлабки дешифровка), муҳандис-геологик съёмка ёки кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширувлар жараёнларида ердан туриб йўналиш кузатувлар олиб борилган даврда (дастлабки дешифровка натижаларига аниқлик киритиш), изланишлар маълумотларини хона шароитида қайта ишлаб техник ҳисобот тузиш даврида, муҳандислик-геология изланишларининг таркибига кирувчи бошқа ишлар натижаларидан фойдаланган ҳолда амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Муҳандис-геологик кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширишлар қуйидаги мақсадларда амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаввалги йилларда бажарилган изланишлар маълумотларини назорат қилиш, уларга аниқлик ва қўшимчалар киритиш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаввалги йилларда бажарилган изланишлар маълумотларининг мавжуд ёки етарли бўлмаган ҳолда дастурини тузишда ўрганилаётган ҳудуднинг умумий муҳандис-геологик шароитларини аниқлаш ва қиёсий баҳолаш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфли геологик жараёнларнинг тарқалиши ва ривожланганлигини аниқлаш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўзлаштирилган ҳудудларда муҳандис-геологик шароитларнинг, шунингдек гидрогеологик шароитларнинг ўзгаришини, бино ва иншоотлар деформациясининг хусусияти ва сабабларини кўрсатиб бериш учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. Табиий очилмалар мавжуд ёки етарли бўлмаган ҳолларда қўшимча дала ишларини амалга оширилиши (аэровизуал кузатувлар, алоҳида ковламаларни ковлаш, геофизик тадқиқотлар, зондлаш, грунтлар, ерости сувлари намуналарини олиш ва уларнинг лаборатория таҳлили) изланишлар дастурида асосланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Ҳудуднинг кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширувлари қуйидаги вазифаларни ечиш учун амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementизланиш ишлари ўтказиладиган ҳудудни кўздан кечириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрельефни визуал баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд очилмаларнинг, карьерлар, қурилиш ковламалари тавсифини ёзиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбулоқлар ёки ерости сувлари ер юзасига чиқадиган жойлар тавсифини ёзиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик ва экологик шароитларнинг геоботаник индикаторлари тавсифини ёзиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеодинамик жараёнларнинг ташқи кўринишини ёзиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. Кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текшириш йўналишлари аэрофото ва съёмканинг бошқа турлари натижасида ажратилган асосий контурларни кесиб ўтиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30. Ҳудуднинг кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текшириш йўналиш кузатувлари йўли билан амалга оширилиши ва улар бошқа дала ишларидан аввал бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31. Йўналиш кузатувларини ўрганилаётган ҳудуд муҳандис-геологик шароитларининг асосий ҳолатларини аниқлаш ва ўрганиш учун кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширувлар муҳандис-геологик съёмкасини бажариш жараёнларида амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element32. Йўналиш кузатувларини аввалги йилларда бажарилган изланишларнинг материалларини йиғиш ва қайта ишлаш натижаларини кўрсатувчи, мўлжалланаётган муҳандис-геологик съёмкаси масштабидан кичик бўлмаган масштабдаги топография режалар ва хариталардан (схематик муҳандислик-геология ва бошқа хариталар) фойдаланган ҳолда бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element33. Йўналиш кузатувлари давомида айрим нуқталар (грунтларнинг табиий ва сунъий очилмалари ҳамда карьерлар, хандақлар (котлованлар), ҳар хил чуқурлар кўринишидаги сунъий очилмалар, табиий булоқлар ва қудуқлар, геоморфологик элементлар, шунингдек уларни мураккаблаштирувчи рельефнинг шакллари, физик-геологик жараёнлар оқибатида ҳосил бўлган кўринишлар, шикастланган бино ва иншоотлар)ни ҳам кузатиб тасвирлаб бориш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЙўналиш кузатувлари давомида грунтлар ва ерости сувларидан намуналарни олиш, хавфли физик-геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар, фавқулодда вазиятлар содир бўлгани тўғрисида маълумотларни олиш, комплекс ишларни амалга ошириш учун мўлжалланган ҳудудларнинг жойларини аниқлаш ҳамда дастлабки аэро ва космик дешифровка натижаларига аниқлик киритиш ишларини амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element34. Ҳудуднинг ўзлаштирилиши қийин ва ноқулай бўлган қисмларини (хавфли физик-геологик ва муҳандислик-геология жараёнларнинг, бўшанг ва бошқа ўзига хос хусусиятли грунтлар мавжудлиги, ерости сувлари ер юзига яқин жойлашганлиги, грунтлар литологик таркибининг хилма-хиллиги, рельефнинг ўйдим-чуқурлиги) ўрганиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element35. Йўналишларнинг асосан геоморфологик элементлар ва геологик тузилмалар чегараларига, тектоник тузилмалар йўналишига кўндаланг равишда ҳамда эрозия ва гидрография тармоқлари элементлари, чизиқли иншоотлар йўналишлари, шунингдек физик-геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар йўналишлари бўйлаб, ерни масофадан туриб зондлаш маълумотларининг дешифровкаси ва аэровизуал кузатувлар натижаларини ҳисобга олган ҳолда белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element36. Изланишларни комплекс равишда ҳудуднинг йўналиш кузатувлари, муҳандислик-геология, муҳандислик экология кузатувларини ўз ичига олган ҳолда амалга ошириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element37. Йўналишлар сонини ишлар таркиби ва ҳажмини изланишларнинг моҳияти ва ўрганилаётган ҳудуд муҳандис-геологик шароитларининг мураккаблигига боғлиқ ҳолда белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element38. Ўзлаштирилган ҳудудда йўналиш кузатувларини амалга оширганда қўшимча равишда геологик муҳит ўзгаришига олиб келувчи ёки унинг оқибати ҳисобланувчи ботқоқланиш, сув босиши, ер юзасининг чўкиши ривожланиши, газонлар ва дарахт экилган жойларнинг суғорилганлиги ҳамда бошқа омилларни аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element39. Йўналиш кузатувлари натижаларига кўра батафсил изланиш ва тадқиқотларни амалга ошириш, таянч геология-гидрогеология кесимларини тузиш, асосий литогенетик турларининг таркиби, ҳолати ва хусусиятлари, сув ости горизонтларининг гидрогеологик параметрларини аниқлаш учун асосий ҳудудларнинг жойлашувини белгилаб олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element40. Белгилаб олинган нуқталарда тоғ ковламаларини ковлаш ишлари комплекси, геофизик, дала ва лаборатория тадқиқотларини бажариш ҳамда стационар кузатувлар олиб бориш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element41. Тоғ ковламалари ва бур-қудуқларни ковлаш ишлари қуйидаги мақсадларда амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуднинг геологик-литологик тузилишини, унда тарқалган грунтлар ва ерости сувларини тарқалиш шароитларини аниқлаш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик кесимларни, грунтлар ва ерости сувларининг ётиш шароитларини белгилаш ёки аниқлик киритиш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сув сатҳининг жойлашиш чуқурлигини аниқлаш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларни таркиби, ҳолати ва хусусиятини аниқлаш ҳамда ерости сувларини кимёвий таҳлил қилиш ва улардан намуналар олиш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтлар хусусиятларини дала шароитида ўрганиш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеофизик тадқиқотлар ўтказиш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувли горизонтларнинг ҳамда аэрация зонасининг гидрогеологик параметрларини аниқлаш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementстационар кузатувлар (геологик муҳит таркибий қисмларининг локал мониторинги)ни бажариш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфизик-геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар намоён бўлган зоналарни аниқлаш ва чегаралаш учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element42. Муҳандис-геологик ковламаларининг қўлланилиш шарт-шароитлари мазкур ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element43. Муҳандис-геологик бур-қудуқларининг бурғилаш усуллари, грунт турига қараб улардан фойдаланиш шартлари мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element44. Ковлаш ва намуна олиш ишлари қуйидагилар учун амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик-геология кесимни аниқлаш ёки грунтларнинг ётиш шароитларини аниқлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтаркиби, ҳолати, физик, механик хусусиятлари ва бошқа хусусиятларини лаборатория шароитида аниқлаш учун бузилган ва бузилмаган тузилишдаги грунтлардан, шунингдек уларнинг физик хусусиятлари ва кимёвий таркибини аниқлаш учун ерости сувларидан намуналар олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕОССнинг ҳолатини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик ва муҳандис-геологик жараёнларнинг намоён бўлиш зоналарини аниқлаш ва белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий шароитда грунт хусусиятларини аниқлашда дала тадқиқотларини ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик ва геофизик тадқиқотлар ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик муҳит таркибий қисмларининг маҳаллий мониторингини ўтказиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element45. Ковламалар ва бур-қудуқлар (шурф, дудкалар, бур-қудуқлар) асосан механизациялашган тарзда ковланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element46. Шурф ва бур-қудуқларни қўлда ковлашга, юриш (чиқиш) қийин бўлган ва тор жойларда (ертўлалар, бино ва иншоотлар ичида, тоғларда, тик қияликлар (ёнбағирлар)да, ботқоқликларда, музлаган сув ҳавзаларида) йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element47. Дастурда режалаштирилган бур-қудуқларни бурғилаш усуллари, грунт қатламлари орасидаги чегараларни аниқ белгилаш (0,25 m дан ошмайдиган хатоликда), грунтларнинг таркиби, ҳолати, тузилиши ва табиий шароитда қоятош грунтларнинг дардланганлигини ўрганиш имкониятини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element48. Шнек билан бурғилашни, грунт қатламлари орасидаги контакт (чегара 0,5 — 0,75 m ва ундан катта)ларни аниқлашда хатоликлар бўлгани сабабли изланишлар дастурида асослаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element49. Муҳандис-геологик ковламаларидан ва табиий ётқизиқлардан грунт намуналарини олиш, шунингдек уларни қадоқлаш, лабораторияга етказиб бериш ва сақлаш ГОСТ 12071-2014 талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element50. Дастурда лойиҳалаштирилаётган бино ва иншоотларнинг тоифалари, конструктив хусусиятлари, грунт хусусиятлари ва уларнинг маконда ўзгарувчанлик хусусиятига кўра грунт намунасини олиш схемаси ГОСТ 20522-2012 талабларига мувофиқ асосланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element51. Грунт намунасини олиш схемасида бур-қудуқлар сони ва грунтдан намуна олиш оралиғи кўрсатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element52. Лаборатория тадқиқотлари учун сув намуналарини олиш, сақлаш ва ташиш ГОСТ 31861-2012 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element53. Бурғилаш жараёнида юзага келиши мумкин бўлган газ чиқиш ҳолатини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУлар аниқланганда муҳандислик-экологик изланишлар таркибида газ-геокимёвий тадқиқотларни амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element54. Ишлар тугаллангандан сўнг барча тоғ ковламалари кўмилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element55. Шурф, хандақ ва дудкалар гилли грунт билан шиббалаб тўлдирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element56. Бур-қудуқлар табиий муҳит ифлосланишининг ва физик-геологик, муҳандис-геологик жараёнлар фаоллашишининг олдини олиш учун гил ёки цемент-қумли аралашма билан беркитилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element57. Геофизик тадқиқотлари муҳандислик-геология изланишларнинг барча босқичларида, муҳандислик геология ишлари билан уйғунлаштирилган ҳолда қуйидагиларни аниқлаш учун бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлитологик тузилиши, ёрилиш даражаси, анизотропия ва грунтларнинг ҳолати (эриган, музлатилган) ўзгариши туфайли харитада ва кесимда геологик чегараларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтектоник фаолият, нураш жараёнлари, карст шаклланиши жараёнлари, кўчки жараёнлари, техноген таъсирлар натижалари билан боғлиқ локал номутаносибликларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик ва муҳандис-геологик жараёнларни аниқлаш ва уларнинг вақт ўтиши билан ўзгаришини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмассивдаги грунтларнинг таркиби, ҳолати, хусусиятларини (шу жумладан, грунтларнинг емирилиш даражаси ёки коррозион фаоллигини) баҳолаш ва уларнинг ўзгаришини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунт массиви (тоғ жинсларининг зичлиги камайган ва нураш зоналари)нинг деформация-зўриқиш ҳолати ва унинг ўзгаришини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари фильтрация оқимлари сатҳини, тезлигини, йўналишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд, ташландиқ коммуникациялар ва уларнинг тешилган жойларини қидириб топишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтлар қатламида ҳамда асфальт, бетон ва бошқа қопламалар остидаги бўшлиқларни қидириб топишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСМҲни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element58. Геофизик тадқиқотларнинг вазифалари, усуллари ва иш ҳажми мазкур ШНҚнинг 4, 5 ва 9-иловаларига мувофиқ танланиши ва дастурда асослаб берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element59. Муҳандислик-геофизик тадқиқотлар натижаларини дешифровка қилишнинг ишончлилиги ва аниқлигини таъминлаш учун геологик муҳитни ўрганиш билан бир вақтда бошқа турдаги ишлар мажмуаси (бурғилаш, зондлаш, дала ва лаборатория усуллари билан грунтларнинг хусусиятларини аниқлаш) билан параметрик ўлчовлар амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element60. Тадқиқот майдонининг литологик чегаралари билан геофизик параметрларининг ўзгариши чегараларини таққослаш, шунингдек грунтларнинг геофизик ва физик-механик хусусиятлари ўртасидаги корреляция алоқаларини ўрнатиш учун параметрик ўлчовлар муҳандис-геологик бур-қудуқлар яқинида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element61. Грунтларни дала шароитида ўрганиш қуйидаги мақсадларда амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик-геология кесимларни ажратиш, оқувчан ва оқувчан қайишқоқ гилли грунтларнинг, бўшанг қумларнинг, ўзига хос грунтларнинг линзалари ва қатламларини чегаралаш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий вужудга келган шароитда грунтларнинг физик, деформация ва мустаҳкамлик хусусиятларини аниқлаш учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element62. Грунтларни дала шароитида қуйидаги усуллар ёрдамида ўрганиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдинамик зондлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementстатик зондлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementстатик юклар билан штамплаш (шурфларда, бур-қудуқларда, конларда, штольняларда ва хандақларда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementясси дилатометр;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпрессиометр (радиал, қанотли, сектор юкни қўллаш билан);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementайланма кесиш усули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшурфларда ҳамда катта ўлчамли монолитларда грунт целикларини кесиш (тош устунларини ерости ковламалар ва хандақлардаги массив ва ёриқлар бўйлаб силжиш синовларини ўтказиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқозиқ синовлари (натурал қозиқ устуни билан, эталон, қозиқ-зондлари).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element63. Грунтларнинг дала тадқиқотлари ГОСТ 30672-2019 га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element64. Грунтларнинг дала шароитида тадқиқ қилиш усулларини танлаш мазкур ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element65. Грунтларни дала шароитида тадқиқ қилиш, грунтларнинг хусусиятларини аниқлашнинг бошқа усуллари билан (лаборатория, геофизика) биргаликда амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element66. Табиий дисперс, техноген, музлаган грунтларни статик ва динамик зондлаш ГОСТ 19912-2012 талабларига мувофиқ бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element67. Статик ва динамик зондлаш натижалари асосида грунтларнинг физик, механик хусусиятларини аниқлаш тўғридан-тўғри усуллар билан ёки мазкур ШНҚнинг 7-иловасига мувофиқ грунтларнинг хусусиятлари билан грунтларнинг айрим турларини зондлаш натижасида олинган параметрларни боғлайдиган минтақавий корреляцион боғлиқликлар (жадваллар) ёрдамида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element68. Қумларни суюлиш эҳтимолини тахминий баҳолаш учун мазкур ШНҚнинг 7-иловасининг 8-жадвалига мувофиқ динамик зондлашдан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element69. Қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини ҳисоблаш учун грунтларнинг хусусиятлари статик зондлаш ва қозиқлар (натурал, эталон, қозиқ-зондлари ГОСТ 5686-2020 талабларига мувофиқ) ёрдамида грунт синовлари билан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element70. Йирик бўлакли, қум ва гил грунтлардан ташкил топган массивдаги грунтларнинг мустаҳкамлик хусусиятларини ГОСТ 20276-2012 талабларига мувофиқ грунт устунларини кесиш (йирик монолитларни кесиш) усули билан аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element71. Йирик бўлакли грунтларнинг мустаҳкамлик хусусиятларини ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ ҳисоблаш йўли билан аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element72. Оқувчан ва оқувчан қуюшқоқли органик-минерал ва гилли грунтларнинг мустаҳкамлик хусусиятларини ГОСТ 20276-2012 талабларига мувофиқ айланма кесиш усули билан аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element73. Билвосита усуллар (статик ва динамик зондлаш) билан олинган грунтларнинг дала шароитида тадқиқ қилиш натижалари тўғридан-тўғри усуллар (штамп, шурфда грунт устунларини бутун кесиш) натижасида олинган қийматлар билан аниқлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element74. Аниқлаштириш билвосита усуллар билан олинган хусусиятлардан тўғридан-тўғри усуллар билан олинган хусусиятларга ўтиш коэффициентларини қўллаш орқали амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element75. Изланишлар дастурида асосланганда грунтларни дала шароитида тадқиқ қилишнинг мазкур ШНҚнинг 6-иловасида келтирилмаган бошқа усуллари (грунтларни котлованда тажриба йўли билан намлаш, массивдаги грунтнинг кучланиш ҳолатини ўлчаш, намуна олувчи (SPT усули) билан грунтларни динамик зондлаш ва бошқалар)ни қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element76. Гидрогеологик тадқиқотлар муҳандислик-геология изланишлари доирасида ерости сувлари таъсирини ҳисобга олишни талаб қиладиган лойиҳавий қарорларни асослаш учун амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element77. Гидрогеологик тадқиқотлар вазифаларига қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларининг пайдо бўлишини, озиқланишини ҳамда оқим йўналишларини, ерусти ва ерости сувларининг ўзаро боғлиқлигини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик параметрлари ва хусусиятларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларининг физик хусусиятларини, кимёвий таркиби ва агрессивлигини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиншоотларни қуриш ва улардан фойдаланиш жараёнида гидрогеологик шароитларнинг ўзгаришини баҳолаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element78. Гидрогеологик тадқиқотлар доирасида ҳал қилинадиган вазифаларга кўра қуйидаги иш турлари амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфонд материалларини йиғиш, таҳлил қилиш ва умумлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик бур-қудуқларни бурғилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари режимини кузатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтажриба-фильтрация ишлари (изланишларни ўтказишда, гидрогеологик ҳисоб-китобларни);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидроизогипс (гидроизопез) ва ерости сувлари чуқурликларининг хариталарини қуриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўзига хос гидрогеологик тадқиқотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик ҳисоб-китоблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик шароитларнинг ўзгариш прогнози ва ҳимоя чоралари учун ерости сувларини ҳисобга олиш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш (дренаж, экранлар, пардалар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element79. Муҳандислик-геология ва гидрогеологик бур-қудуқларни бурғилаш жараёнида ҳар бир сув қатламлари учун қуйидагиларни бажариш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув пайдо бўлиш чуқурлигини ўлчаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбарқарор сув сатҳини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфизик хусусиятлари ва кимёвий таркибини аниқлаш учун сув намуналарини олиш (бур-қудуқларни помпалагандан сўнг).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element80. Гидрогеологик бур-қудуқлар фильтр билан жиҳозланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚоятош тоғ жинсларида, синов оралиғида фильтр ўрнатмасдан гидрогеологик ишларни бажаришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element81. Фильтр ўрнатиш оралиғида гидрогеологик бур-қудуқни бурғилашда доимий колматацияга олиб келувчи эритма ва реактивлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element82. Гидрогеологик бур-қудуқларни бурғулаш жараёнида сув сатҳининг барқарор ҳолатини аниқлаш учун бурғилашни тўхтатиш, сувни насос билан ҳайдаб уни сатҳни тўлиқ тикланишини кузатиш билан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element83. Қумли грунтларда ва дарзланган тоғ жинсларида барқарор сув сатҳини, бур-қудуқ тубини тозалаб, сув сатҳи тиклангунча 1-2 h вақт ўтганидан сўнг аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element84. Гил грунтларда алоҳида муҳандислик-геология бур-қудуқлар сатҳининг ўрнатилишини кузатиш даври учун фильтрлар билан жиҳозланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element85. Ерости сувларининг сатҳи, ҳарорати ва таркибининг ўзгариш режимини ўрганиш гидрогеологик бур-қудуқларда ва қудуқларда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element86. Тажриба-фильтрация ишлари қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 23278-2014 талабларига мувофиқ бур-қудуқлардан сув тортишни, бур-қудуқларга босим орқали сув тўлдириш ва қуйишни, шурфларга сув қуйишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сув сатҳини мунтазам кузатишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув сарфини ўлчаш, бур-қудуқларнинг ичидаги суюқликни солиштирма электр қаршилигини ўлчаш (ресистивиметрияси)ни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element87. Филтрланиш хусусиятларини ўрганиш (ностационар филтрлаш прогнози билан боғлиқ бўлмаган тадқиқотларда) камида уч кун давомида учта кузатув бур-қудуқлари билан тажриба сув тортиб олиш ва тўлдириш усулида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚўшимча тадқиқот тури сифатида 8 h давомидаги якка сув тортиб олиш ва тўлдириш усулидан фойдаланишга йўл қўйилади. Бунда, бур-қудуқлардан сув тортиб олиш ва тўлдириш турлари ва давомийлиги мазкур ШНҚнинг 10-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element88. Филтрланиш хусусияти босимсиз ҳамда қатлам тузилиши турдош бўлмаган шароитларда, гидрогеологик параметрларни аниқлаш учун камида бешта кузатув бур-қудуқлар билан тажриба сув тортиб олиш ва тўлдириш усули қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element89. Сув миқдори (дебит)ни танлаш, кузатувлар давомийлиги, кузатув қудуқларини конструкцияси ва жойлаштирилиши дастурда асосланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element90. Ҳар бир сув ташувчи қатлам учун қурилиш майдонининг чизиқ бўйича ўлчамлари 100 m дан ортиқ бўлган ҳолда, камида иккита тўп (куст) сув тортиб олиш (тўлдириш) тажрибаси ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element91. Кичик ўлчамли ҳудудларда бир тўп (куст) жиҳозланиши, ҳар хил бур-қудуқдан иккита сув тортиб олиш ва тўлдириш тажрибаси ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element92. Ҳар хил горизонтларнинг тўп (куст) тажрибасига қўшимча сифатида якка сув сув тортиб олиш ва тўлдириш ўтказилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element93. Бир жинсли қумли қатламнинг ўтказувчанлик аэрация зонасини аниқлаш учун, ерости сувлари шурф тубидан 2 m дан ортиқ чуқурликда ва бу зонада гилли қатламларнинг йўқлигида шурфга сув тўлдириш (налив) усулини қўллаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element94. Аэрация зонасида сув ўтказмайдиган қатламда ётган қум қатламининг ўтказувчанлиги ва гравитацион ҳажми катта диаметрли бур-қудуққа узоқ муддатли тўлдириш орқали иккита кузатув бур-қудуғи ёрдамида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element95. Тоғ жинсларининг фильтрацияси турли хиллигини баҳолаш қуйидаги усуллар ёрдамида бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementякка сув тортиб олиш ва тўлдириш, босим остида тўлдириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбур-қудуқ туби орқали (олдиндан тозаланган) интервал тартибда якка сув тортиб олиш ва тўлдириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сув оқимини, солиштирма қаршилигини ўлчаш (геофизик усуллар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкузатиш бур-қудуқларини ярусли жойлаштириш йўли билан тўп (куст) сув тортиб олиш ва тўлдириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element96. Гидроизогипс (гидроизопьез) хариталар ва ерости сувларининг чуқурлиги хариталари муҳандислик-геология ва гидрогеологик бур-қудуқларни бурғилаш даврида ерости сувлари барқарор ҳолатга келганлигини аниқлаш асосида ҳамда аввалги йилларда муҳандислик изланишлар натижалари ва бошқа архив материаллари ёрдамида тузилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element97. Аввалги йиллардаги изланиш материаллари ва бошқа мавжуд архив материалларидан фойдаланиш имконияти ҳудуднинг гидрогеологик шароитидаги ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element98. Хариталар ушбу изланишлар ва архив материалларидан фойдаланган ҳолда қурилиш майдонини ўз ичига олган ва ундан катта бўлган ҳудуд учун тузилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element99. Гидроизогипс харитасидаги изолинияларнинг локал қуюқлашиши ва деформацияси, шунингдек кесимлардаги эркин юза ёнбағирларининг ўзгариши уларнинг сабабларини тушунтирилиши билан бирга олиб борилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element100. Агар харита масштаби 1:10000 ёки ундан катта бўлса, улардаги мавжуд ва режалаштирилган бино ва иншоотларнинг контурлари чизилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element101. Чизиқли объектларни лойиҳалаш бўйича муҳандислик-геология изланишларини амалга оширишда, агар топшириқда ушбу талаб мавжуд бўлса, гидроизогипс ва ерости сувлари чуқурликларининг хариталарини тузмасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element102. Махсус гидрогеологик тадқиқотлар IV-тоифали техник мураккаб ва ноёб объектлар ва мураккаб гидрогеологик шароитларда III-тоифали объектларни лойиҳалаштириш учун қуйидагилар амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмасса алмашинувини ва намлик узатилишини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиншоот ва қияликларнинг барқарорлигига ерости сувларининг таъсирини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув сатҳини пасайтириш вақтида чўкиш деформацияларни ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарст-суффозион жараёнларнинг гидродинамикасини ўрганишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари балансини, режимини, ерусти ва ерости сувлари ўртасидаги алоқани ўрганишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementматематик гидрогеологик моделлаштиришни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element103. Муҳандислик-геология изланишларида сувли қатламларнинг гидрогеологик параметрлари ва хусусиятларини аниқлаш усулларини танлаш мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element104. Лаборатория усуллари билан грунтларнинг сув ўтказувчанлик коэффициентини Oʻz DSt 788:97 талабларига мувофиқ техник топшириқда кўрсатилганда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element105. Гидрогеологик ҳисоб-китоблар қуйидагиларни лойиҳалашда бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдастлабки ҳисоб-китобларга кўра, қурилиши табиий тебранишлар амплитудасидан ошиб кетиши ва ерости сувларининг ўзгаришига олиб келиши мумкин бўлган иншоотларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидротехник иншоотларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementядро энергиясидан фойдаланиш иншоотларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчиқиндиларни сақлаш иншоотларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдренажини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув сатҳини туширишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфилтрланишга қарши экранларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмелиоратив тизимларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувга тўйинган кўчки қияликларда (ёки кўчкилар жараёнлари таъсир зонасида) қурилишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиши суффозион ва карст-суффозион деформацияларнинг қайта тикланишига олиб келиши мумкин бўлган иншоотларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости қисми билан ерости сувлари оқимининг 2/3 ёки ундан ортиғини очадиган иншоотларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element106. Гидрогеологик ва гидрогеомеханик ҳисоб-китоблар учун дастурий таъминот тадқиқот вазифасига мувофиқлиги билан белгиланиши, бунда ҳисоб-китоб натижалари бўйича ҳисобот ҳужжатлари математик модель ва дастур алгоритмининг тавсифини ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element107. Ҳудудни сув босиши тўғрисида хулоса топографик харита, гидроизогипс харитаси, ерости сувлари чуқурлиги харитаси ва гидрогеологик ҳисоб-китоблар прогнози натижалари, чизиқли иншоотлар учун топографик харита ва муҳандислик-геология кесимлар асосида тузилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element108. Стационар кузатувлар қуйидагиларни ўрганиш учун бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфли физик-геологик жараёнлар (карст, сурилмалар, селлар, глетчерлар, криоген жараёнлар, сув омборлари, дарёлар, кўллар қирғоқларининг емирилиши, тоғ жинсларини нураши ва бошқалар) ривожланишининг динамикасини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари сатҳининг кўтарилиши, ерости ишловидаги ҳудудлар сатҳининг деформацияси, ҳудудларнинг чўкиши ва чўкувчанлиги, сейсмик фаоллик натижаларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг ҳолат ва хусусиятларининг ўзгаришини, ерости сувларининг сатҳи, ҳарорати ва гидрокимёвий режимини, грунтларнинг мавсумий музлаш ва эриш чуқурлигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотлар пойдевор асоси грунтларининг чўкиши, кўпчиши, муҳандислик ҳимоя иншоотлари ҳолатларини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element109. Стационар кузатувлар, мураккаб муҳандис-геологик шароитларда ва масъул бино ва иншоотлар учун, уларни лойиҳаолди ҳужжатлар ёки лойиҳалаш босқичида бошлаб ва кейинги изланишлар даврида давом эттириб, (агар хавфли физик-геологик ва муҳандис-геологик жараёнларнинг ривожланиш эҳтимоли бўлса), объектларни қуриш ва улардан фойдаланиш даврида (геологик муҳит кўрсаткичларининг локал мониторинги) амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element110. Стационар кузатувлар геологик муҳит алоҳида кўрсаткичларининг макон ва вақтда ўзгаришининг миқдорий кўрсаткичларини олишни таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element111. Стационар кузатувларни махсус жиҳозланган пунктлар (майдонлар, ҳудудлар, постлар, станциялар)да олиб бориш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚурилиш тугаллангандан кейин ҳам кузатувларни давом эттиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element112. Стационар кузатувларни олиб боришнинг энг самарали воситалари сифатида ўлчовлар даврий равишда битта нуқтада ёки битта профилда олиб бориладиган геофизик режим тадқиқотларидан, маҳкамланган датчик ва қабул қилувчи ускуналар ёрдамида ўлчашлардан ҳамда махсус жиҳозланган гидрогеологик бур-қудуқларда ўтказиладиган режим кузатувлардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element113. Кузатувлар таркиби (турлари, кузатув пунктларини жойлаштириш), ишлар ҳажми (пунктлар сони, стационар кузатувларнинг даврийлиги ва давомийлиги), стационар кузатувларни олиб бориш усуллари (визуал ёки инструментал) ва кузатувлар аниқлигини изланишлар дастурида, табиий ва техноген шароитлар, ўрганилаётган ҳудуднинг майдони, бино ва иншоотларнинг тоифалари ва лойиҳалаш босқичларига боғлиқ равишда асослаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element114. Изланишларнинг аввалги босқичларида ташкил этилган кузатувлар тармоғи мавжуд бўлса, бу тармоқдан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТармоқ амалда бўлган даврдаги олинган ўлчовлар натижаларига кўра кенгайтириш (камайтириш), кузатувлар частотасига (даврийлигига), ўлчовлар аниқлигига ва бошқа параметрларга аниқлик киритиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element115. Кузатувлар муддати бир гидрологик йилдан ёки жараённинг давом этиш мавсумидан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКузатувлар частотаси (даврийлиги) эса кузатувлар муддати давомида геологик муҳит кўрсаткичларининг экстремал (максимал ва минимал) қийматларини қайд қилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element116. Геодезик усуллар билан, гидрометеорологик омиллар таъсирида номоён бўладиган аниқ миқдорий кўрсаткичларини аниқлаш зарурати билан боғлиқ геологик муҳитнинг алоҳида олинган кўрсаткичлари ўзгаришининг стационар кузатувларини ШНҚ 1.02.08-19 га мувофиқ муҳандислик-геодезия ёки ШНҚ 1.02.10-23 талабларига мувофиқ муҳандислик-гидрометеорология изланишларини амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element117. Грунтларнинг лаборатория тадқиқотларини бажаришда қуйидагилар аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 25100-2020 бўйича грунтларни таснифлаш хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг чуқурлик ва майдон бўйлаб бир хилда тузилганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунт қатламларининг физикавий ва механик хусусиятларини ГОСТ 20522-2012 талаблари бўйича норматив ва ҳисобланган қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектларни қуриш ва улардан фойдаланиш даврида грунтларнинг ҳолати ва хусусиятларининг ўзгариши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element118. Муҳандислик-геология изланишларида грунтларнинг таркибини, физик ва механик хусусиятларини лабораторияда аниқланиш турлари мазкур ШНҚнинг 11-иловасига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element119. Ерости ва усти сувларининг ҳамда гилли грунтларнинг кимёвий таркибини лаборатория тадқиқотлари қуйидагилар учун амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфизик хусусиятлари ва кимёвий таркиби бўйича ерости сувларининг турини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларининг геологик ва муҳандис-геологик жараёнларнинг ривожланишига таъсирини баҳолаш (карст, кимёвий суффозия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг шўрланиш даражасини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари ва грунтларнинг ерости сувлари билан ўзаро таъсир зонасида жойлашган иншоотлар материалларига агрессив таъсир кўрсатиш даражасини баҳолаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element120. Сувнинг физик хоссаларини ва кимёвий таркибини аниқлаш учун мазкур ШНҚнинг 12-иловасида келтирилган стандартлари талабларига кўра лаборатория таҳлиллари ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element121. Сув қатламининг тўлиқ гидрокимёвий тавсифини олиш учун, сувнинг тўлиқ ёки махсус кимёвий таҳлилини бўлиши, сувни тўлиқ кимёвий таҳлил қилиш кўрсаткичлари таркиби мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСувни махсус кимёвий таҳлил қилиш кўрсаткичлари топшириққа асосан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element122. Ерости сувлари ва грунтларнинг кимёвий таркиби тўғрисидаги маълумотларга кўра, уларнинг бетон конструкцияларга ва темир-бетон конструкцияларга бўлган таъсир даражасини баҳолаш ҚМҚ 2.03.11-96 га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element123. Грунтларнинг ерости (сувости қисмида) пўлат конструкцияларга нисбатан коррозив агрессивлиги ГОСТ 9.602-2016 талаблари бўйича аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element124. Хавфли геологик ва муҳандис-геологик жараёнларни ўрганиш шаҳарсозлик жиҳатидан режалаштириш схемаларини асослаш, уларни лойиҳасини ишлаб чиқиш, қурилиш майдонини (йўналиш) танлаш (инвестицияларнинг техник-иқтисодий асослари), архитектура ва қурилиш лойиҳалари, қурилиш, капитал қурилиш объектларини реконструкция ва фойдаланиш, бино, иншоотлар ва муҳандислик муҳофазаси схемаларини (лойиҳаларини) ишлаб чиқишда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element125. Муҳандислик-геология изланишлари хавфли геологик ва муҳандис-геологик жараёнларнинг тарқалиши ва ривожланишига мойил бўлган ҳудудларда қуйидагилар таъминланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфли геологик ва муҳандис-геологик жараёнларнинг режалаштирилган қурилиш майдонларига таъсир қилиш имкониятларини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementривожланган хавфли геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар ҳудудлари чегараларини аниқлаган ҳолда қурилиш ҳудудининг харитасини тузиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфли геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар ҳудудга етказган зарар даражасини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфли геологик ва муҳандис-геологик жараёнларнинг шаклланиши ва ривожланиши шартларининг тавсифлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий шароитда ва лойиҳалаштирилган иншоотларни қуриш ва улардан фойдаланиш даврида хавфли геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар ривожланишининг сифат ва миқдорий прогнозини ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбинолар ва иншоотларни қуриш ва улардан фойдаланиш жараёнида хавфли геологик ва муҳандис-геологик жараёнларнинг ривожланишини мониторинг қилиш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element126. Хавфли геологик ва муҳандис-геологик жараёнларни ўрганиш натижасида ШНҚ 1.02.07-19 талабларига мувофиқ зарур маълумотлар олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element127. Сейсмологик ва сейсмотектоник изланишлар сейсмик минтақаларда (сейсмиклиги 6 балл ва ундан юқори бўлган) ҳар хил турдаги ва мақсаддаги иншоотлар учун ишларни бажариш қоидаларини белгилайдиган меъёрий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element128. СМҲ, сейсмик таъсирнинг такрорланиш даврига қараб, сейсмиклиги 7 балл ва ундан юқори бўлган сейсмик минтақаларда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element129. Агар майдон ҚМҚ 2.01.03-19 талабларига мувофиқ сейсмик хусусиятларига кўра III-тоифали грунтлардан иборат бўлса, сейсмиклиги меъёрий 6 балл бўлганда СМҲ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element130. Сейсмик минтақаларда муҳандислик-геология изланишларини амалга оширишда, сейсмиклик билан боғлиқ бўлган иккиламчи таъсирларнинг намоён бўлиш имкониятини ҳисобга олиш керак (масалан, нишаб жараёнларни фаоллашиши, грунтни суюлиши ва бошқалар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element131. Лойиҳалаштирилаётган ҳудуд (майдон, йўналиш)нинг муҳандис-геологик шароитларини ҳозирги ҳолатини ўрганиш ва хариталаштириш учун турли хилдаги ишлар ва тадқиқотлар мажмуасини ўз ичига олган муҳандис-геологик съёмка амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element132. Муҳандис-геологик съёмка аниқлиги (масштаби), унинг таркибидаги изланишларнинг чуқурлиги, ишларнинг ҳажми ва турлари, шаҳарсозлик фаолияти турига, муҳандис-геологик шароитларининг мураккаблигига, ўрганилганлигига, лойиҳалаштирилаётган бино ва иншоотларнинг тоифалари ва уларнинг ўлчамларига қараб ШНҚ 1.02.07-19 талабларига кўра дастурда асосланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element133. Муҳандис-геологик съёмка давомида қуйидагилар ўрганилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуд (майдон, йўналиш)нинг рельеф;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунт массивининг геологик тузилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсейсмик минтақалардаги сейсмотектоник хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуднинг геоморфологик ва гидрогеологик шароитлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг таркиби, ҳолати ва хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик ва муҳандис-геологик жараёнлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element134. Муҳандис-геологик съёмка натижаси, муҳандис-геологик ҳудудлаштириш ва муҳандис-геологик шароитлар хариталари (умумий, махсус) бўлиб, улар шаҳарсозлик жиҳатидан режалаштиришда, қурилиш майдонларини танлашда (инвестицияларни асослашда), бино ва иншоотларни лойиҳалашда, қуришда ҳисобга олинадиган муҳандислик-геология омилларни акс эттириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element135. Хариталар съёмка масштабига мос келадиган масштабда, ёки майда масштабда (агар топшириқ бўйича талаб қилинса ёки дастурда асосланган бўлса) тузилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1:10 000 ва ундан каттароқ миқёсдаги хариталарда, мавжуд ва лойиҳалаштирилган бино ва иншоотларнинг жойлашуви кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element136. Муҳандис-геологик шароитларнинг умумий хариталарида ҳудуднинг муҳандис-геологик шароитининг мураккаблигини белгилайдиган қуйидагилар акс эттирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеоморфологик (рельеф, унинг хусусияти, шакллари ва генезиси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик (пайдо бўлиш шароити, грунтларнинг тузилиши, физик-механик хусусиятлари, уларнинг тарқалиши);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик (ерости сувларининг мавжудлиги, тарқалиши, табиати ва кимёвий таркиби);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеодинамик (хавфли эндоген геологик жараёнлар, тектоник ёриқлар, биринчи навбатда фаол ёриқлар ва вулқонлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик (экзоген геологик ва муҳандис-геологик жараёнларнинг тарқалиши, абадий музлик ва ўзига хос грунтлар) ва техноген.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element137. Муҳандис-геологик махсус хариталарда (кўчкилар харитаси, ҳудуднинг карст харитаси, тоғ жинсларини ер юзига чиққан жойлари харитаси, гидрогеологик харита, батафсил сейсмик ҳудудлаштириш харитаси, СМҲ) ҳар қандай омиллар ва хусусиятлар акс эттирилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандис-геологик хариталарни тузишда қўлланиладиган шартли белгилар ГОСТ 21.302-2013 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element138. Мавжуд бино ва иншоотлар пойдевори асосининг грунтларини ўрганиш ишларини бино ва иншоотлар кенгайтирилаётганда, реконструкция қилинаётганда ва техник қайта жиҳозланаётганда, янги, мавжуд бино ва иншоотлар яқинида (таъсир доирасида) қурилаётганда ҳамда бино ва иншоотлар деформация ва аварияга учраган ҳолларда амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element139. Мавжуд бино ва иншоотлар пойдевори асосининг грунтларини ўрганиш давомида корхоналар, бинолар ва иншоотларни қуриш ва улардан фойдаланиш даврида муҳандис-геологик шароитларнинг ўзгаришини, шу жумладан рельефнинг ўзгаришини, геологик тузилишини, гидрогеологик шароитларини, грунтларнинг таркиби, ҳолати ва хусусиятларини, муҳандислик ва геологик жараёнларнинг фаоллигини аниқлаш билан бирга қуйидаги вазифаларни ҳисобга олиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларнинг пойдеворига тушадиган муваққат ва доимий оғирликлар ортиши билан уларнинг устига қўшимча қаватлар қуриш эҳтимолини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеформациялар сабабларини аниқлаш ва уларнинг келажакда ривожланишининг олдини олиш чора-тадбирларини белгилаш ҳамда бино ва иншоотлардан фойдаланишнинг нормал шароитларини тиклашни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотлар асоси грунтларининг ҳолатини, уларнинг қурилиши тўхтатилгандан узоқ вақт ўтгандан кейин бино ва иншоотларнинг устига қўшимча қаватлар қуриш эҳтимоли ва шароитларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд бино ва иншоотлар ва улар ёнига қуриладиган қўшимча бино ва иншоотлар орасидаги жойнинг ҳолатини аниқлаш ва уларнинг барқарор туришини таъминловчи чора-тадбирларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementертўла ва бошқа ерости иншоотларини сув босиш сабабларини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element140. Мавжуд бино ва иншоотлар пойдевори асосининг грунтларини ўрганиш даврида муҳандис-геологик шароитларнинг бино ва иншоотлар қурилиши, улардан фойдаланиш даврида ўзгаришини аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲудуднинг рельефи, геологик тузилиши, гидрогеологик шароитлари, грунтларнинг таркиби, ҳолати, физик, механик ва кимёвий хусусиятлари, муҳандис-геологик жараёнлар фаоллигининг ўзгаришини аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element141. Шаҳарсозлик ҳужжатларини тайёрлаш ва қурилиш майдонларини танлаш учун муҳандислик-геология изланишларнинг дастлабки босқичида прогноз ишлари амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element142. Прогноз табиий (геологик) ўхшашликлар усуллари ёрдамида амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқиёсий-геологик усулда (ҳудудда режалаштирилган техноген таъсир натижасида олдиндан маълум бўлган муҳандис-геологик шароитлар мажмуасидаги ўзгаришларни прогноз қилиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик ўхшашликлар усулида (ўхшаш техноген фаолият олиб борилаётган муҳандислик ва геологик шароитлар бўйича бир хил турдаги ҳудуд билан қиёсий таҳлил).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element143. Бино ва иншоотларни қуриш ва реконструкция қилиш учун лойиҳа ҳужжатларини тайёрлашда миқдорий прогноз тузилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element144. Миқдорий прогноз мавжуд усуллар ва тавсияларга мувофиқ, физик-математик моделлаштириш усулларидан фойдаланган ҳолда тузилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element145. Муҳандислик-геология тадқиқотлар натижаларига кўра, муҳандислик-геология шартларнинг ҳозирги ҳолатини баҳолаш билан бирга ушбу шароитларнинг мумкин бўлган ўзгаришлари прогнозини техник ҳисоботда кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element146. Маълумотларни хонаки қайта ишлашни дала ишларини бажариш жараёнида (дастлабки, жорий қайта ишлаш) ва улар тугаллангандан кейин ҳамда лаборатория ишлари бажарилгандан кейин амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element147. Дала ишлари жараёнида маълумотларни дастлабки хонаки қайта ишлаш амалга оширилиши ҳамда дала ишлари ва лаборатория тадқиқотлари тугагач якуний хона шароитида қайта ишлаш амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element148. Муҳандислик-геология ишларнинг тўлиқлиги ва сифати устидан назоратни таъминлаш ва олинган оралиқ натижаларга кўра дастурни ўз вақтида тузатиш учун материалларни дастлабки хона шароитида қайта ишлаш амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element149. Тадқиқот материалларини дастлабки қайта ишлаш жараёнида қуйидагилар амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйўналиш (йўналиш) кузатувларининг ёзувларини тизимлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик ковламаларнинг тавсифини, табиий ва сунъий очилмаларнинг кесимларини текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларни дала шароитида текшириш графикларини, тоғ ковламаларининг тавсифлари ва қайдномалари, лаборатория текширишлари учун олинган грунтлар ва сув намуналарининг тавсифлари ва қайдномаларини тартибга солиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик-геология ишларнинг айрим турларини (муҳандислик-геофизик, муҳандислик-геология ишларни олиб бориш, дала синовлари ва грунтларни дала лаборатория тадқиқотлари) ўзаро солиштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоғ ковламаларининг баёнлари дастлабки муҳандислик-геология кесималари, фактик материаллар харитаси, дастлабки муҳандислик-геология ва гидрогеологик хариталар ва уларнинг тушунтириш хатларини тузиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element150. Ўрганилаётган ҳудуднинг (майдон, йўналиш) фактик материаллари харитасида қуйидагилар акс эттирилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкузатув нуқталари ва кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширишларнинг йўналишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик-геология ва гидрогеологик бур-қудуқлар, уларнинг рақамлари (мавжуд захира материаллари бўйича) оғиз белгиси (устья), бурғилаш чуқурлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларни дала синовлари ва геофизик тадқиқотлар нуқталари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрақамланган муҳандислик-геология кесим чизиқлари ва геофизик профиллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган ва мавжуд бинолар ва иншоотларнинг тавсия этилган жойлашув чегаралари (лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқиш бўйича иккинчи босқичда бинолар ва иншоотларнинг контурлари умумий режага мувофиқ қўлланилиши лозим).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element151. Якуний хонаки ишлар жараёнида қуйидагилар бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдастлабки материалларни аниқлаштириш ва қайта ишлаб чиқиш (дала ишлари ва лаборатория тадқиқотлари натижалари асосида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementматнли ва график иловаларни ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик-геология изланишлари натижалари бўйича, ҳудуднинг муҳандис-геологик шароитлари тўғрисидаги барча керакли маълумотлар ва уларни ўз ичига олган техник ҳисоботларни тайёрлаш, бино ва иншоотларни қуриш ва улардан фойдаланиш вақтида мумкин бўлган ўзгартириш киритилишини прогноз қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element152. Муҳандис-геологик хариталар, кесималар ва муҳандис-геологик ковламаларнинг колонкаларини график шаклларда тасвирлашда, геоморфология, гидрогеология, тектоник, грунтлар қатламларининг ётиш элементларини шартли белгиларини ҳамда грунтлар ва уларнинг литологик хусусиятларини ГОСТ 21.302-2013 талабларига кўра қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-боб. Лойиҳаолди ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element153. Лойиҳаолди ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари лойиҳаланаётган қурилиш ҳудуди (майдони, йўналиш)нинг муҳандис-геологик шароитларини ўрганишни ва уларнинг қурилиш ва бино-иншоотлардан фойдаланиш даврида ўзгаришини прогноз қилишни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element154. Лойиҳаолди ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари қуйидаги ҳолларда амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementминтақалар ва Ўзбекистон Республикаси ҳудудлари учун ҳар хил турдаги схемалар, концепциялар ва режа-дастурлар тузишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшаҳарсозлик ҳужжатларини ишлаб чиқишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкорхоналар, бино ва иншоотлар қурилишига инвестицияларни асослашни ишлаб чиқишда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element155. Ҳудуднинг муҳандислик-геология изланишлари материаллари, ишлаб чиқариш кучларининг тармоқларини жойлаштириш бош режаларини тузиш, ҳудудларни комплекс баҳолаш ва улардан фойдаланиш, қурилиш объектларини жойлаштириш, асосий транспорт ва муҳандислик коммуникациялари йўналишлари бўйича лойиҳавий ечимлар қабул қилиш ҳамда хавфли геологик ва муҳандис-геологик жараёнлардан муҳандислик ҳимоясининг умумий схемалари асосларини ишлаб чиқиш мақсадида ишлаб чиқилаётган лойиҳаолди ҳужжатлари учун мавжуд геологик, гидрогеологик ва бошқа хариталардан фойдаланиш асосида 1:100000-1:200000 ва ундан майда масштабдаги муҳандислик-геология ҳудудлаштириш хариталарини тайёрлашни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element156. Дарё энергетикаси ва сув ресурсларидан фойдаланиш схемаларини ишлаб чиқишни асослаш учун ўрганилаётган ҳудуд муҳандис-геологик шароитлари тўғрисидаги (кўздан кечириш (рекогносцировка) текширишлари натижасида қўшимча олинган ва йиғилган) материаллар, 1:25000-1:50000, створлар ҳудудларида эса 1:5000 дан майда бўлмаган масштаблардаги муҳандислик-геология хариталар тузиш учун етарли бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element157. Тузилаётган лойиҳаолди ҳужжатлар турлари учун аввалги йилларда йиғилган, аэрокосмик ва бошқа материаллар етарли бўлмаганда, кўздан кечириш (рекогносцировка) текширишлари ёки муҳандис-геологик съёмкалари бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element158. Шаҳарсозлик ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун муҳандислик-геология тадқиқотларга мос келадиган муҳандис-геологик съёмкалар ШНҚ 1.03.02-23 да шаҳарсозлик ҳужжатлари учун белгиланган масштабларда бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element159. Қурилиш объектининг лойиҳаолди ҳужжатлари уч босқичда амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementинвестиция мақсадини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдастурни ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш объектига инвестициялар киритишни асослашни ишлаб чиқиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element160. Инвестиция мақсадини аниқлаш босқичида муҳандислик-геология изланишлари материаллари ташқи коммуникацияларни ривожлантириш ва объектни хавфли физик-геологик ва муҳандис-геологик жараёнлардан муҳандислик муҳофазаси заруратини ҳисобга олган ҳолда, қурилиш объектлари жойлаштирилиши мўлжалланган ҳудуднинг муҳандис-геологик шароитларини баҳолашни, чизиқли иншоотлар йўналишларини (магистраль қувурўтказгичлар, темир ва автомобиль йўллари) танлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element161. Лойиҳаолди ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун бажарилган муҳандислик-геология изланишлари, мавжуд геологик, гидрогеологик ва бошқа тегишли масштабдаги хариталар ҳамда аэро ва космос суратлардан фойдаланиш асосида 1:50000-1:200000 ва ундан кичик масштабдаги муҳандислик-геология хариталари тузиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element162. Материаллар етарли бўлмаганда ҳамда уларни янгилашда ушбу ШНҚнинг 28 — 39-бандларига кўра кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширишлар бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element163. Кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширишлар жараёнида бажариладиган ишларнинг таркиби ва ҳажми изланишлар дастурида асосланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element164. Инвестиция мақсадини аниқлаш босқичида бажарилган муҳандислик-геология изланишларининг материаллари асосида муҳандис-геологик ҳудудлаштириш харитаси тузилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element165. Дастурни ишлаб чиқиш босқичида минтақаларни ривожлантириш дастурлари ва схемаларида қабул қилинган ечимларни ҳисобга олган ҳолда, танлаб олинган ҳудудда, объектнинг муҳандислик муҳофазасига ва табиатни муҳофаза қилиш чора-тадбирларини ҳисобга олган ҳолда, инвестиция киритиш имкони баҳоланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element166. Дастурни тайёрлаш учун мавжуд материаллар асосида, майдоннинг муҳандис-геологик шароитларига таъсир этувчи ёндош ҳудудларни қўшган ҳолда, майдондан ташқаридаги коммуникациялар жойлашган қурилиш ҳудудининг муҳандислик-геология хариталари тузилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element167. Дастурни ишлаб чиқиш босқичида бажарилган муҳандислик-геология изланишлари материаллари асосида талаб қилинган масштабдаги муҳандислик-геология харитаси ва қурилиш объекти жойлаштирилиши мўлжалланган ҳудуднинг муҳандис-геологик шароитлари тўғрисида хулоса (техник ҳисобот) тузилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element168. Техник хулосада объектнинг муҳандислик муҳофазаси зарурлиги, табиатдан фойдаланиш шароитлари ва табиатни муҳофаза қилиш чора-тадбирларининг зарурлиги тўғрисида маълумотлар келтирилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element169. Корхоналар, бино ва иншоотлар қурилишига инвестицияларни асослаш учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари қуйидаги қурилиш объектининг геологик муҳитга таъсирини баҳолаш билан боғлиқ зарур маълумотлар ва материаллар олишни таъминлаши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш майдони (йўналиш)ни танлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўта йирик ва мураккаб бино-иншоотларнинг ҳажмий-режавий ва конструктив ечимларни қабул қилиш ва уларнинг муҳандислик муҳофазаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш объекти жойлаштирилиши мўлжалланган ҳудуднинг муҳандислик тармоқлари ва коммуникацияларига уланадиган жойгача чизиқли иншоотлар йўналишлари схемасини тузиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектнинг бош режаси схемасини (ажратилган ер ҳудудининг майдонини аниқлаш билан).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element170. Корхоналар, бинолар ва иншоотлар қурилишига инвестицияларни асослаб бериш учун муҳандислик-геология тадқиқотлар давомида ўтган йиллардаги тадқиқот материалларини йиғиш, қайта ишлаш ва муқобил ҳудудларнинг муҳандис-геологик шароитлари тўғрисидаги маълумотларни йиғиш ва қайта ишлаш, шунингдек аеро ва космик материалларнинг дешифровкасини амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element171. Ерни масофадан туриб зондлаш материалларининг дешифровкасини уч босқичда амалга ошириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдала ишларидан аввал дастлабки дешифровка қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдала шароитида дешифровка қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementматериалларни хона шароитида қайта ишлаш ва техник ҳисобот тузиш даврида дешифровка қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element172. Агар мавжуд материаллар ҳудудни баҳолаш бўйича ҳужжатларни асослаш учун етарли бўлмаса, кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширишлар ёки майдоннинг муҳандис-геологик съёмка ишларини 1:25000-1:10000 масштабда мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ ва чизиқли иншоотлар йўналишининг йўллари 1:50000-1:25000 масштабда бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element173. Лойиҳалаштирилаётган объектларнинг хусусиятини ҳисобга олган ҳолда съёмка масштабини йириклаштириш ёки кичиклаштириш изланишлар дастурига асослаган ҳолда амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element174. Муҳандис-геологик шароитларининг мураккаблик даражаси II ва III бўлганда муҳандислик-геология изланишларини лойиҳа босқичи ҳажмида амалга оширишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element175. Муҳандис-геологик съёмка чегарасини, геоморфологик элементлар ва гидрография тармоқларининг ҳолати, физик-геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар ривожланиши ва қурилиш объектлари билан геологик муҳитнинг ўзаро таъсир доираси чегарасини ҳисобга олган ҳолда аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element176. Ҳудуд доираси чегарасида тегишли масштабдаги муҳандис-геологик съёмкасини бажарганда кузатув нуқталари (ковламалар) миқдорини мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражасига боғлиқ равишда, ўрганилаётган ҳудуд ёки унинг алоҳида олинган қисмининг (мавжуд тоғ жинслари очилмаларининг ҳисобига тоғ ковламалари миқдорини камайтиришни кўзда тутиб) очиқлик даражасини ҳисобга олган ҳолда қуйидаги 1-жадвалга кўра аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | |||||
Муҳандис-геологик шароитнинг мураккаблик даражаси | 1 km2 га тўғри келадиган кузатув нуқталарининг сони (суратда), шу жумладан тоғ ковламалари сони (махражда) | ||||
Муҳандис-геологик съёмка масштаби | |||||
1:200 000 | 1:100000 | 1:50 000 | 1:25000 | 1:10 000 | |
I | 0,5 / 0,15 | 1 / 0,35 | 2,3 / 0,9 | 6 / 2,4 | 25 / 9 |
II | 0,6 / 0,18 | 1,5 / 0,5 | 3 / 1,4 | 9 / 3 | 30 / 11 |
III | 1,1 / 0,35 | 2,2 / 0,7 | 5,3 / 2 | 12 / 4 | 40 / 16 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element177. Изланишлар дастурида тоғ ковламаларининг бир қисмини зондлаш ва геофизик тадқиқотлар нуқталари билан алмаштиришга (бироқ 25 фоиздан ошмаслиги керак) йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element178. Тоғ ковламаларининг миқдорини аввал ковланган ковламаларни ҳисобга олган ҳолда белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАввал етарли миқдорда ковламалар ковланган ҳудудда, муҳандис-геологик шароитлар ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда, қўшимча равишда назорат ковламалари ковланиши лозим (аввалги ковламалардан 5 фоиздан кам бўлмаслиги керак).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element179. Тоғ ковламалари ва кузатув нуқталарининг миқдори мураккаб муҳандис-геологик шароитли ҳудудлар ва ҳар хил геоморфологик элементлар ва ландшафт турлари бириккан жойларда кўпайтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element180. Муҳандис-геологик съёмкаси олиб борилганда тоғ ковламаларининг чуқурлиги, лойиҳаланаётган объектнинг геологик муҳит билан ўзаро таъсири доирасидаги геологик тузилиш ва гидрогеологик шароитларни аниқлашни таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element181. Ўзига хос хусусиятга эга грунтлар (чўкувчан, кўпчувчан, шўрланган, ўта сиқилувчан, техноген ва бошқалар) тарқалган ҳудудларда ковламалар бу грунтларнинг қатламини тўлиқ кесиб ўтиши ёки бу грунтлар бино ва иншоотларнинг мустаҳкамлигига таъсир қилмайдиган чуқурликкача ковланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementХавфли муҳандислик-геология ва табиий-геологик жараён ҳамда ҳодисалар тарқалган ҳудудларда ковламалар уларнинг фаол қатламидан 3 — 5 m чуқурроқ ковланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element182. Муҳандислик-геологик съёмкаси олиб борилганда қурилишнинг соҳавий хусусиятларини акс эттирувчи талабларни инобатга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element183. Муҳандис-геологик съёмкасининг таркибига кирувчи айрим изланиш ишларини уларни амалга оширишнинг умумий техник талабларига кўра бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element184. Лойиҳалаштирилаётган чизиқли иншоотлар йўналишлари бўйлаб бажариладиган муҳандислик-геология изланишларида кузатув нуқталарини, тоғ ковламаларини, йўналиш йўли чегарасида унинг ўқи бўйлаб, кўндаланг тушган створларда, сув ўтказгичлардан ўтиш жойларида ва бошқа чизиқли иншоотлар билан кесишган жойларда ҳамда рельефнинг хусусиятли элементларида (ёнбағир, жарликларнинг қирғоқлари, тальвеглар, ботқоқланган қисмлар) жойлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element185. Чизиқли иншоотлар йўналишлари учун изланишлар чизиғининг кенглиги, тоғ ковламалари чуқурлигини ва улар орасидаги ўртача масофани мазкур ШНҚнинг 2-жадвалида келтирилган талаблар инобатга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element186. Чизиқли иншоотлар йўналишининг оптимал йўналишларини буюртмачи изланишлар бошлангунга қадар аниқлаши ва чизмада белгилаб бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-жадвал | ||||||
Чизиқли иншоотлар | Лойиҳаолди ҳужжатлари учун изланишлар | Лойиҳа учун изланишлар | Ковлама чуқурлиги, m | |||
Йўналиш йўли кенглиги, m | Йўналиш бўйлаб ковланадиган ковламалар орасидаги масофа (ўртача), m | Йўналиш йўли кенглиги, m | Йўналиш бўйлаб ковланадиган ковламалар орасидаги масофа (ўртача), m | |||
Темир йўл |
| 500 |
| 250 | 5 гача | Лойиҳада белгиланган сатҳни ҳисобга олган ҳолда грунтнинг норматив музлаш чуқурлигидан 2-3 m чуқурроқ |
Автомобиль йўли |
| 500 |
| 250 | 3 гача | |
Магистраль қувур ўтказгич |
| 500 |
| 250 | Қувурўтказгични ётқизишга мўлжалланган чуқурликдан 1 m чуқурроқ | |
Ер усти коммуникациялари учун эстакада |
| 200 — 400 |
| 100 — 200 | 3 — 7 | |
Кучланиши: 35 kW гача |
| 2000 |
| 500 | 3 — 5 | |
35 kW дан юқори ҳаво орқали электр узатиш ва алоқа йўллари |
| 1000 |
| 300 | 5 — 7 | |
Алоқа ва электр узатиш кабель йўллари |
| 2000 |
| 1000 | 2 | |
Сув элтгич, канализация, иссиқлик элтгич, газ элтгич |
| 500 |
| 300 | Қувурўтказгични ётқизишга мўлжалланган чуқурликдан (шпунт, қозиқоёқ учи) 1 m чуқурроқ | Грунтларнинг норматив музлаш чуқурлигидан 1-2 m чуқурроқ |
Суғориш (ирригация) канали |
| 500 |
| 250 | Сув ўтказмас қатламгача, бироқ 30 m дан чуқур эмас | |
Сув ҳайдашга ва коммуникацияларга мўлжалланган ерости коллектори |
| 200 — 300 |
| 50 — 100 | Коллекторни (шпунтни, қозиқоёқ учини) ётқизишга мўлжалланган чуқурликдан 2 m чуқурроқ | |
500Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ўзига хос хусусиятга эга грунтлар, хавфли муҳандислик-геология ва табиий-геологик жараён ва ҳодисалар тарқалган ҳудудларда ва индивидуал лойиҳалашда уч-бешта ковламалардан иборат алоҳида кўндаланг створлар тузилиши ҳамда ковламалар орасидаги масофани қисқартириш керак. Ковламалар чуқурлигини мазкур ШНҚнинг 181-банди талабларига кўра белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ҳаво орқали электр узатиш йўллари таянч устунларини ёки қозиқ оёқли пойдеворлардаги бошқа иншоотларни лойиҳалашда ковламалар чуқурлигини мазкур ШНҚнинг 357-банди талабларига кўра белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Битта йўлак (коридор)да бир нечта чизиқли иншоотлар йўналишлари ўтказилганда ковламалар миқдори ва чуқурлигини, изланишлар дастурида, чизиқли иншоотларнинг тегишли турлари учун максимал чуқурлик ва минимал масофалардан келиб чиқиб белгилаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element187. Муҳандис-геологик съёмкасининг ҳудуди ва майдонларининг чегаралари (вариантларини) ҳамда геоморфологик ва орогидрографик элементлар ҳолатини, муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражасини, физик-геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар ривожланишини ва қурилиш объектининг геологик муҳит билан ўзаро таъсир доирасини ҳисобга олган ҳолда белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element188. Муҳандис-геологик съёмкаси давомида тоғ ковламалари геоморфологик элементлар ва геологик жисмлар чегараларига нормал мосланган створларда (ўзгарувчанликнинг асосий йўналишлари бўйлаб), тектоник тузилмаларни ҳисобга олган ҳолда ҳамда сув ўтказгичлар ва чизиқли иншоотлар йўналишлари бўйлаб жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element189. Хавфли геологик жараёнлар ривожланадиган ва лойиҳа ечимларини танлашни белгилайдиган ўзига хос хусусиятга эга грунтлар тарқалган ҳудудларда, чизиқли иншоотлар йўналиши бўйлаб алоҳида кўндаланг жойлаштирилган уч-бешта бур-қудуқ жойлаштириш, шунингдек муҳандислик-геологик съёмка кенглигини ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element190. Муҳандислик-геофизик изланишлар қуйидаги масалаларни ечишда бажарилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоғ ковламалари орасидаги геологик тузилмани аниқлаш (тоғ жинсларининг юқори қисмини ҳолатини, тўртламчи давр ётқизиқларининг қалинлиги ва нураш қобиғини);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқоятош ва бўшанг грунтларнинг кесимининг турли литологик таркиби ва ҳолатидаги қатламларга ажратиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёрилиш кучайган зоналар, тектоник ёриқлар, геодинамик зоналар ва фаол ёриқлар тузилмаларини ва чегараларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик шароитларни олдиндан баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфли геологик ва муҳандислик-геология жараёнларнинг чегараларини аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element191. Геофизик кузатувларнинг профиллари ва нуқталари сони мазкур ШНҚнинг 5-иловасидаги талабларни ҳисобга олган ҳолда муҳандислик-геология изланишлари билан белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТанланган аномал ҳудудларда кузатув тармоғи кўпайтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element192. Грунтларнинг физикавий ва механик хусусиятларини олдиндан баҳолаш учун мазкур ШНҚнинг 13-иловасида келтирилган ўхшаш грунтларга корреляцион боғлиқликлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element193. Дала шароитида грунтларни тадқиқ қилиш ишлари грунтларнинг физик, деформация ва мустаҳкамлик хусусиятларини массивда ўрганиш, грунтлар хусусиятларининг маконда ўзгаришини баҳолаш, геологик кесимларни ажратиш, бўшанг ва бошқа грунтлар линза ва қатламларини чегаралаш мақсадида ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзланишларнинг ушбу босқичида мазкур ШНҚнинг 7‑иловасига мувофиқ зондлаш ишлари амалга оширилиши, ушбу ишларнинг кўлами изланишлар олиб борилаётган майдонларда геотехник шароитларнинг мураккаблигини ҳисобга олган ҳолда изланишлар дастурида белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element194. Статик ва (ёки) динамик зондлаш нуқталарнинг сони ҳар бир геоморфологик элементлар бўйича камида олтитадан иборат бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element195. Гидрогеологик тадқиқотлар, грунтларнинг сув ўтказувчанлиги (фильтрация) коэффициентини аниқлаш учун бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element196. Бур-қудуқларни қазиш жараёнида ёки уларни қазиб бўлгандан сўнг сув тортиб олиш ва тўлдириш усулини қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБитта сувли горизонтда (бир турдаги грунтлар тарқалган ҳудудларда) камида олтита тажриба-синов сув тортиб олиш ва тўлдириш ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element197. Қурилиш объекти ва геологик муҳит таъсири доирасидаги ҳар бир сувли горизонтдан камида учтадан сув намунасини мазкур ШНҚнинг 12-иловасига кўра кимёвий таҳлил учун олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element198. Стационар кузатувларни мураккаб муҳандис-геологик шароитларда, улар лойиҳа ечимини қабул қилишда ҳал қилувчи роль ўйнаган ҳолларда ҳамда муҳандис-геологик шароитлар айрим омилларининг вақт мобайнида ўзгаришини ўрганиш учун мазкур ШНҚнинг 108 — 116-бандларига кўра ташкил қилиш ва бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element199. Грунт хусусиятларини аниқлашнинг лаборатория усулларини ГОСТ 25100-2020 талабларига кўра таснифлаш учун уларнинг таркиби, ҳолати, физик, механик ва кимёвий хусусиятларини ГОСТ 5180-2015 талабларига мувофиқ амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element200. Грунтлар қатламидан намуналар олиш ГОСТ 12071-2014 талабларига кўра амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element201. Изланишлар жараёнида ҳар бир асосий литологик қатламдан олинган грунтлар намунасининг миқдори олтитадан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element202. I ва II тоифали бино ва иншоотлар учун грунтларнинг деформация ва мустаҳкамлик хусусиятларини Ўзбекистон Республикасидаги лёссимон грунтларнинг норматив ва ҳисобий кўрсаткичлари жадвалларига асосан аниқлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element203. Йирик бўлакли ва қоятош грунтларнинг тахминий таркиби ва ҳолатини уларни визуал текшириб ёзиш (петрографик таркиби, бўлаклар ўлчами, уларнинг фоизда келтирилган миқдори, тўлдиргичнинг таркиби ва ҳолати, дарзликлар ва нураш даражалари) натижаларига кўра, маълумотнома ва жадваллардаги маълумотлардан фойдаланган ҳолда ҳамда геофизик тадқиқотлар натижаларига кўра аниқлаб келтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element204. Лойиҳаолди ҳужжатлар учун олиб борилган изланишларда грунтларнинг хусусиятларини аниқлаш учун муҳандис-геологик аналоглар усулидан фойдаланишга ҳам йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element205. Лойиҳаолди ҳужжатлар учун ҳудуди катта майдонларда (ҳудудни комплекс баҳолаш ва ундан фойдаланиш, қурилиш объектларини жойлаштириш, ҳудудни ва объектни хавфли физик-геологик ва муҳандислик-геология жараёнлардан муҳандислик муҳофазаси ва бошқалар) олиб борилган изланишларда муҳандислик-геология ва гидрогеологик шароитлар ўзгаришини прогноз қилишни, қиёсий-геологик усуллардан фойдаланган ҳолда сифат прогнози шаклида (табиий ва муҳандислик-геология аналоглар усуллари) амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element206. Изланишлар ҳудудидаги муҳандис-геологик шароитлар ўзгаришини прогноз қилиш натижасида қуйидагилар белгилаб олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмаълум тур ва масштабдаги физик-геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар пайдо бўлиши ва ривожланиши эҳтимоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг табиий ва техноген омиллар таъсирида таркиби ва ҳолати ўзгариши эҳтимолининг хусусияти ва йўналишлари, грунтларнинг ўзига хос хусусиятларининг намоён бўлиши ва уларнинг тахминий хусусиятлари ҳамда табиий жараёнлар хавфининг даражасини ва муҳандис-геологик шароитлар айрим омилларининг ўзгариш йўналишлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element207. Лойиҳаолди ҳужжатлари ишлаб чиқиш учун бажарилган муҳандислик-геология изланишлари натижаларига кўра тузиладиган техник ҳисобот қуйидаги келтирилган мазмундаги бўлимларни ўз ичига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкириш қисмида — ишларни амалга ошириш учун асосни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик-геология изланишлар вазифаларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик изланишлар ҳудуди (майдон, йўналиш, уларнинг вариантлари)нинг жойлашган жойини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган объект тўғрисида маълумотни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбажарилган ишлар тури, ҳажми, уларни бажариш муддатларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиш турларини амалга ошириш услубини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementижрочилар таркибини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementизланишлар дастуридан оғишишлар ва уларни асослашни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element208. Муҳандис-геологик шароитлар ўрганилганлиги бўлимида қуйидагилар келтирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаввал бажарилган муҳандислик изланишлар ва тадқиқотлар хусусияти, моҳияти ва чегаралари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишлар амалга оширилган давр ва асосий натижалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик шароитни баҳолаш учун улардан фойдаланиш имкониятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудудни ўзлаштириш ва ундан фойдаланиш тўғрисида маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмаҳаллий қурилиш тажрибаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element209. Физик-географик ва техноген шароитлар бўлимида қуйидагилар келтирилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрельеф, иқлим, гидрография, геоморфология, ўсимликлар, грунтлар, техноген босим ҳақида маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик муҳофазасининг ҳолати ва унинг самарадорлиги, бино ва иншоотлар асосининг деформацияси (агар улар мавжуд ва аниқланган бўлса) хусусияти ва юз беришининг сабаблари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element210. Геологик тузилиши бўлимида қуйидагилар келтирилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementстратиграфик — генетик комплекслар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг ётиш шароитлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг генетик тур бўйича ажратилган қатламларининг литологик-петрографик тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуднинг тектоник тузилиши ва неотектоникаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element211. Гидрогеологик шароитлар бўлимида қуйидагилар келтирилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик тадқиқотларни бажариш усуллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларининг тутган ўрни, уларнинг тарқалиши, ётиш шароитлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларини тўйиниш манбаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларининг кимёвий таркиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган бино ва иншоотлар таъсири остида гидрогеологик шароитларнинг ўзгариш эҳтимолини баҳолаш каби маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГидрогеологик шароитлар лойиҳа ечимларига катта таъсир кўрсатганда алоҳида бўлим тарзида, бошқа ҳолларда уларнинг тавсифи геологик тузилиш бўлимида келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element212. Грунтларнинг табиий-механик хусусиятлари бўлимида грунтларнинг ажратилган турлари (қатлами)нинг таркиби, ҳолати, табиий, механик ва кимёвий хусусиятларининг тавсифи ва уларнинг маконда ўзгарувчанлиги келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element213. Ўзига хос хусусиятли грунтлар (чўкувчан, кўпчувчан, органик ва органоминерал, шўрланган, элювиал, техноген) тарқалган ҳудудларда муҳандислик-геология изланишлари олиб борилганда қўшимча тарзда қуйидаги маълумотлар келтирилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўзига хос хусусиятли грунтлар мавжудлиги ва уларнинг тарқалганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг рельефнинг маълум шаклларига ва геоморфологик элементларга тегишлилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтарқалиш чегаралари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқалинлиги ва ётиш шароити;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгенезиси ва шаклланиш хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрельефнинг хусусиятли шакллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлитологик ва минерал таркиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳолати ва ўзига хос хусусиятлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element214. Табиий-геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар бўлимида қуйидагилар келтирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий-геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар (карст, ёнбағир жараёнлар, селлар, дарёлар, кўллар, Орол денгизи ва сув омборлари қирғоқларни емирилиши, ерости сувлари кўтарилиши, ерости ишловидаги ҳудудлар, сейсмик ҳудудлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementуларнинг майдонлари ва тарқалиш чуқурлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementжараёнларнинг турланиши ва рельефнинг шаклларига, геоморфологик элементларига, грунт турига, гидрогеологик шароитларга, техноген таъсирнинг турлари ва майдонларга тегишлилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳар бир жараён ривожланишининг ўзига хос хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementжараёнлар ривожланишининг сабаблари, омиллари ва шароитлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд муҳандислик муҳофазаси иншоотларнинг ҳолати ва самарадорлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектлар билан геологик муҳит ўзаро таъсири доирасида жараёнларнинг замон ва маконда ривожланишининг прогнози;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик ва муҳандислик-геология жараёнлардан келадиган хавф ва уни инобатга олмасдан таваккал қилиш эҳтимолини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуддан фойдаланиш, муҳандислик муҳофазаси чора-тадбирлари ва иншоотлари қуриш бўйича, шунингдек мавжудларини реконструкциялаш бўйича таклифлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element215. Муҳандис-геологик шароитлар ва ҳудудлаштириш бўлимида қуйидагилар келтирилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилишга таъсир қилувчи геоморфологик шароитлар, геологик тузилиш, гидрогеологик шароитлар, грунтлар хусусиятлари, табиий-геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар ва бошқа омилларни ўрганишнинг асосий натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик-геология харитада ажратилган таксонлар (ҳудудлар, туманлар, ҳудуд ва бошқалар)нинг асослангани ва тавсифи билан объектларнинг қурилиш ҳамда улардан фойдаланиш жараёнида, геологик муҳит ўзгаришининг прогнозини ҳисобга олган ҳолда қурилиш учун ўзлаштирилиш қулайлиги бўйича, ҳудуддаги муҳандислик-геология тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмайдон ва йўналишлар вариантларини қиёсий баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуднинг муҳандислик муҳофазаси ҳамда уни тайёрлаш ва ўзлаштириш эҳтимоли бўйича тавсиялар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element216. Муҳандис-геологик изланишлари натижалари бўйича хулосада бажарилган ишларнинг қисқача натижалари ва лойиҳа ечимларини қабул қилиш учун махсус ишлар ва тадқиқотлар зарурлиги тўғрисида тавсиялар берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element217. Фойдаланилган адабиёт рўйхатида ҳисобот тузилиши учун фойдаланилган норматив ҳужжатлар, архив материаллари ва нашр этилган адабиётлар рўйхати келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, ҳисоботнинг тузилишини (бўлим ва қисмлар сони ҳамда номини) изланишлар вазифасига ва ҳудуднинг муҳандис-геологик шароитига боғлиқ равишда ўзгартиришга ҳамда ҳисобот ўрнига хулоса тузилганда, айрим бўлимларни қўшиб юборишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТабиий-геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар бўлими, бу жараёнлар фаол ривожланган ҳамда лойиҳа ечимларига ҳал қилувчи таъсир кўрсатганда алоҳида ажратиб ёзилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунт қурилиш материалларни ёки ерости сувлари асосида сув таъминоти манбаларини излаш талаблари қўйилган бўлса, бунда бу изланишлар натижалари алоҳида бўлимларда келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element218. Лойиҳаолди ҳужжатларни ишлаб чиқиш учун тузилган техник ҳисоботнинг матний иловалари қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбуюртмачи техник топшириғидан кўчирмани;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлаборатория шароитида аниқланган грунтлар хусусиятларининг кўрсаткичлари ва ерости сувлари кимёвий таркибининг умумлаштирилган жадвалларини (уларни статистик жиҳатдан қайта ишлаш натижалари билан);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларни геофизик усуллар билан ва дала шароитларида ўрганиш, стационар кузатувлар ҳамда бошқа ишлар натижаларининг жадвалларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкузатув нуқталарининг тавсифи (ёки уларнинг бошқа шакллардаги натижалари)ни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementковламаларнинг, зондлаш нуқталарининг, геофизик тадқиқотлар ўтказилган нуқталарнинг координаталари ва баландлик белгиларининг тавсифлари ва бошқа материалларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element219. Лойиҳаолди ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун тузилган техник ҳисобот таркибида қуйидаги график шаклидаги иловалар бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик шароитлари фактик материаллар харитаси (майдон, йўналиш, ҳудудлар ва уларнинг вариантлари) ва майдон (йўналиш)нинг муҳандислик-геология ҳудудлаштириш хариталари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик шароитлар хариталари (сувли горизонтларнинг тарқалганлиги, гидроизогипс, ерости сувлари чуқурлиги, гидрокимёвий, сув ўтказмас қатламлар чуқурлиги, сув ўтказувчанлик, ҳудуддан фойдаланиш ҳамда техноген босимлар, гидрогеологик, туб тоғ жинслари қатламининг тепа қисми, сейсмик ҳудудлаштириш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий-геологик ва муҳандислик-геология жараёнларининг хавф ва хатарлари хариталари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчизиқли иншоотлар учун олиб борилган изланишларда йўналишнинг ўқи бўйлаб ва унга кўндаланг ўтказилган профиллар ёки муҳандис-геологик кесималар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд геологик, гидрогеологик ва бошқа хариталардан кўчирмалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик-геология ва гидрогеологик кесимлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик-литологик колонкалар ёки тоғ ковламаларининг ёзма тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзондлаш графиклари, грунтларнинг лаборатория ва дала шароитларидаги тадқиқотлар натижаларини қайта ишлаш материаллари, тажриба фильтрация ишлари натижаларини қайта ишлаш, геофизик харита ва кесимлар, стационар кузатувлар графиклари ва бошқалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element220. Муҳандислик-геология ҳудудлаштириш харитасига ажратилган таксономик бирликлар тавсифлари жадвали (экспликация) илова қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element221. Ҳисобот таркибидаги график иловаларнинг шартли белгилари ГОСТ 21.302-2013 талабларига кўра қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element222. Гидрогеологик шароитларнинг лойиҳавий ечимларига ҳал қилувчи таъсир кўрсатганда ҳамда бош режалар, аҳоли пунктларининг батафсил режалаш лойиҳалари, йирик саноат корхона ҳудудлари учун гидрогеологик тадқиқотни амалга ошириш натижалари бўйича гидрогеологик шароитлар тўғрисида алоҳида ҳисобот тузилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГидрогеологик изланиш натижалари бўйича техник ҳисоботнинг матний қисми қуйидаги бўлим ва маълумотлар бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкириш қисмида ишларни амалга ошириш учун асос;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик изланишларнинг вазифалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик изланишлар ҳудуди (майдон, йўналиш, уларнинг вариантлари)нинг жойлашган жойи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган объект тўғрисида маълумот;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбажарилган ишлар тури, ҳажми, уларни бажариш муддатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик изланишларни амалга ошириш услуби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementижрочилар таркиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementизланишлар дастуридан оғишишлар ва уларни асослаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element223. Гидрогеологик шароитлар ўрганилганлиги бўлимида қуйидаги маълумотлар бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementилгари бажарилган изланишлар ва тадқиқотлар таснифи, моҳияти ва чегаралари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишлар амалга оширилган давр ва асосий натижалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудудни ўзлаштириш ва ундан фойдаланиш тўғрисида маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмаҳаллий қурилиш тажрибаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element224. Табиий-географик ва техноген шароитлар бўлимида қуйидагилар келтирилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрельеф, иқлим, гидрография, геоморфология, ўсимликлар, грунтлар, техноген босим ҳақида маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик муҳофазасининг ҳолати ва унинг самарадорлиги, бино ва иншоотлар асосининг деформацияси (агар улар мавжуд ва аниқланган бўлса) хусусияти ва юз беришининг сабаблари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element225. Геологик тузилиши бўлимида қуйидагилар келтирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгенетик комплекслар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг ётиш шароитлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг генетик турлар бўйича ажратилган қатламларининг литологик — петрографик тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуднинг тектоник тузилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element226. Гидрогеологик шароитлар бўлимида гидрогеологик тадқиқотларни ўтказиш услуби, лойиҳаланган объектнинг геологик муҳит билан ўзаро таъсир доирасидаги сувли қатламларнинг хусусиятлари келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, бино ва иншоотларни қуриш ва улардан фойдаланишига таъсир қиладиган ер ости сувлари сатҳининг ҳолати, тарқалиши, ётқизилиш шарт-шароитлари, озиқланиш манбалари, ер ости сувларининг кимёвий таркиби, ҳудуднинг гидрогеологик шароитларини баҳолаш, лойиҳаланаётган бинолар ва иншоотлардан фойдаланишда эҳтимолий ўзгаришлар кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element227. Гидрогеологик шароитлар бўлимида ерости сувларининг қуйидаги хусусиятлари ёритиб берилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувли горизонтнинг тавсифи, уни қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувли горизонтларнинг тўйиниш ва бўшаниш зоналари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув ўтказмас қатламнинг хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларининг ерусти сув ҳавзалари ва оқимлари билан боғлиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунт сувларининг физик хусусиятлари ва кимёвий таркиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидроизогипс харитасини тузиш учун бошланғич маълумотлар (сатҳ ўлчанганлик санаси, ерости сувларининг ва ер юзасининг мутлақ сатҳ баландликлари жадвал кўринишида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгранулометрик таркиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementғоваклиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқайишқоқлиги ва консистенцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёпишқоқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўпчишлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувда эрувчанлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувга тўйинганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувни қайтиб бериш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув ўтказувчанлиги (фильтрация коэффициенти, жойлашиш харитаси билан бирга);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкапиллярлик (капилляр кўтарилиш баландлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларининг кўтарилиш жараёни (вегетация ва бошқа даврларда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element228. Бажарилган гидрогеологик изланишлар бўйича хулосада бажарилган ишларнинг қисқача натижалари, лойиҳа ечимларини қабул қилиш учун тавсиялар берилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element229. Гидрогеологик шароитлари тўғрисидаги хулосада фойдаланилган адабиётлар рўйхати келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element230. Гидрогеологик тадқиқот натижаларига кўра тузиладиган техник ҳисоботда қуйидаги график шаклдаги иловалар бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфактик материаллар харитаси (майдонлар, йўналишлар, ҳудудлар ва уларнинг вариантлари бўйича);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидроизогипс харитаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларининг ётиш чуқурлиги харитаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлар юзаси бўйлаб нишаблик майдони харитаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари оқимининг сарфлари харитаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари ва ер сатҳининг экстремал мутлақ баландликларининг харитаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари ҳаракатининг умумий йўналиши харитаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари ҳаракатининг маҳаллий йўналиш харитаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element231. Ҳисобот таркибидаги график иловаларнинг шартли белгилари ГОСТ 21.302-2013 талабларига кўра қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-боб. Лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқиш босқичи учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element232. Лойиҳа ишлаб чиқиш учун муҳандис-геологик изланишлар бинолар, иншоотлар, муҳандислик алоқалари ва чизиқли иншоотларнинг лойиҳасини асослаш учун зарур ва етарли материалларни олишни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, бинолар ва иншоотларнинг конструктив ечимларини, бош режани тузишни, ер ишларини олиб боришни, муҳандислик муҳофаза иншоотларини қуришни, геологик муҳитни муҳофаза қилишни, аҳолининг хавфсиз яшаш шароитларини яратишни, шунингдек қурилишни ташкил этиш лойиҳаси ва ишлаб чиқариш лойиҳасини ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element233. Танлаб олинган қурилиш майдони (йўналиш)нинг муҳандис-геологик шароитларини комплекс ўрганиш учун қуйидаги ишларни бажариш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик элементларни ГОСТ 20522-2012 талабларига кўра, чуқурлик ва сатҳ бўйича ажратиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик элементлар учун лаборатория ва (ёки) дала шароитларида деформация ҳамда мустаҳкамлик хусусиятларини, уларнинг норматив ва ҳисобий кўрсаткичларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик параметрларни аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик ва муҳандислик-геология жараёнлар ривожланиши интенсивлигининг миқдорий кўрсаткичларини МСН 2.03.02-2002 талабларга мувофиқ аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган объектлар билан геологик муҳитнинг ўзаро таъсир доирасида ерости сувларининг бетонларга нисбатан агрессивлиги ва металларга нисбатан коррозион фаоллигини аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element234. Бино ва иншоотлар лойиҳасини ишлаб чиқиш учун муҳандислик-геология изланишларига берилган техник топшириқ таркибида қуйидагилар бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган иншоотлар хусусияти ва ўлчамлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўлланилиши тахмин қилинган пойдевор турлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиншоотдан пойдеворга тушадиган оғирлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотлар пойдеворлари ва ерости қисмларининг жойлашиш чуқурлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган объект билан геологик муҳитнинг тахмин қилинган ўзаро таъсир доираси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектни қуриш ва ундан фойдаланиш даврида муҳандис-геологик шароитларнинг ўзгариш эҳтимолини ҳосил қилувчи омиллар ва изланишлар дастурини тузиш, шунингдек изланишлар олиб бориладиган майдон ва чуқурликни аниқлаш учун зарур бўлган маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element235. Аввалги йилларда бажарилган изланишлар маълумотларини йиғиш ва қайта ишлаш ишлари мазкур ШНҚнинг 15 — 22-бандларига асосан муҳандис-геологик съёмкасини олиб бориш ва ерни масофадан туриб зондлаш маълумотларининг дешифровкаси мазкур ШНҚнинг 23 — 25-бандларида келтирилган ишлардан олдин бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБу даврда аввалги йилларда бажарилган топографик съёмкалар натижаларига кўра тузилган режа ва хариталар маълумотларига асосан кўмилиб кетган жарликлар, чуқурликларни ботиқ жойларни (агар улар мавжуд бўлса) кўрсатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element236. Лойиҳа босқичи учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари давомида ўрганилаётган ҳудудининг 1:5000-1:2000 масштабдаги мазкур ШНҚнинг 3‑жадвалига мувофиқ ва чизиқли иншоотлар йўналиши бўйлаб 1:10000-1:2000 масштабдаги муҳандис-геологик съёмкаларини бажариш ва муҳандислик-геология ишларининг асосий комплексини амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element237. Чизиқли иншоотлар йўналиши йўлининг кенглиги (энини), тоғ ковламалари чуқурлигини ва улар орасидаги ўртача масофани мазкур ШНҚнинг 2-жадвалида келтирилган талабларга мувофиқ белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element238. Ноёб бино ва иншоотларни лойиҳалаш учун мураккаб муҳандис-геологик шароитларда изланишлар олиб борилганда, муҳандис-геологик съёмкани 1:1000-1:500 масштабларда бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element239. Муҳандис-геологик съёмкасининг масштабини ўрганилаётган ҳудуднинг майдонига, муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражасига ва лойиҳаланаётган бино ва иншоотлар хусусиятига боғлиқ равишда танлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element240. Муҳандис-геологик съёмкасининг чегаралари, ҳудуднинг геоморфологик элементлар жойлашуви, табиий ва сунъий гидродинамик чегаралари, шунингдек қўшни ҳудуднинг табиий-техноген омиллар мажмуини аниқлаш ва ўрганиш зарурлигини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element241. Съёмка даврида кузатув нуқталари ва тоғ ковламалари жойлашган нуқталарни инструментал йўли билан жойга боғлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element242. Муҳандис-геологик съёмкани бажариш жараёнида текширилиши керак бўлган кузатув нуқталари (тоғ ковламалари) миқдорини изланишлар дастурида қабул қилинган съёмканинг масштаби ва муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражасига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 1-иловаси ҳамда 3-жадвалга мувофиқ белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element243. Тоғ ковламалари миқдорини аввал ковланган ковламаларни ҳисобга олган ҳолда белгилаш ва съёмка масштабига мос равишда улар сонини кўпайтириш ёки камайтириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-жадвал | ||||
Муҳандис-геологик шароитнинг мураккаблик даражаси | 1 km2 га тўғри келадиган кузатув нуқталарининг сони — суратда, тоғ ковламалари сони — махражда | |||
Муҳандис-геологик съёмка масштаби | ||||
1:5 000 | 1:2000 | 1:1000 | 1:500 | |
I | 50/25 | 200/100 | 600/300 | 990/500 |
II | 70/35 | 350/175 | 1150/575 | 1630/800 |
III | 100/50 | 500/250 | 1500/750 | 3200/1600 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар: 1. Тоғ ковламалари сони очилмалари кам бўлган жойлар учун белгиланган. Очилмалар кўп тарқалган жойларда тоғ ковламалари сонини, очилмаларнинг кам ёки кўп бўлишига боғлиқ равишда 20 — 40 фоизга камайтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. 1:500 масштабдаги муҳандис-геологик съёмка мураккаб муҳандис-геологик шароитларда, изланишлар дастурида асосланганда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element244. Муҳандис-геологик съёмканинг чегаралари доирасидаги йўналиш (маршрут)лар йўналишини ва улардаги кузатувлар таркибини мазкур ШНҚнинг 26 — 40-бандларига асосан аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element245. Муҳандис-геологик съёмка ҳудудида тоғ ковламаларини, йўналиш кузатувларнинг йўналишлари бўйлаб, уларнинг энг кўп қисмини эса геоморфологик элементлар бирлашган чегараларда, хавфли физик-геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар тарқалган жойларда жойлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element246. Чизиқли иншоотлар йўналиши бўйлаб кузатув нуқталари ва тоғ ковламаларини, йўналиш ўқи йўналиши бўйлаб ҳамда сув оқимлари устидан ўтиш жойларида, иншоотлар кесишмаларида, шунингдек рельефнинг хусусиятли элементларида (ёнбағирлар, террасалар, жарларнинг қирғоқлари, тальвеглар) жойлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementХавфли геологик жараёнлар ва ўзига хос хусусиятли грунтлар тарқалган ҳудудларда чизиқли иншоотлар йўналишлари бўйлаб, уч-бештадан тоғ ковламаларидан иборат кўндаланг профиллар жойлаштириш ҳамда съёмка кенглигини ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element247. Тоғ ковламалари чуқурлигини қурилиш объекти ва геологик муҳит таъсири доирасида, лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг тури (хусусияти) ва мазкур ШНҚнинг 317 — 328-бандлари талабларига кўра белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element248. Бур-қудуқларни ковлаш усули ва турларини мазкур ШНҚнинг 43-банди талабларига кўра белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element249. Ўзига хос хусусиятга эга грунтлар (чўкувчан, кўпчувчан, шўрланган, ўта сиқилувчан, техноген ва бошқалар) тарқалган ҳудудларда 50 фоизгача ковламалар бу грунтларнинг қатламини тўлиқ кесиб ўтиши, ёки бу грунтлар бино ва иншоотларнинг мустаҳкамлигига таъсир қилмайдиган чуқурликкача ковланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element250. Хавфли муҳандислик-геология ва табиий-геологик жараён ва ҳодисалар тарқалган ҳудудларда ковламаларни уларнинг фаол ривожланган зонасидан 3 — 5 m чуқурроқ ковлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element251. Ўрганилаётган ҳудуднинг геологик тузилиши, гидрогеологик шароитлари ҳамда муҳандислик-геология хусусиятларини аниқлаш учун минтақавий сув ўтказмас қатламгача таянч тоғ ковламаларини бурғилаб ковлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element252. Таянч тоғ ковламаларининг сонини йўналиш кузатувлар давомида ўрганилаётган ҳудуднинг ҳар бир геоморфологик элемент чегарасида биттадан кам бўлмаган миқдорда белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element253. Геофизик тадқиқотларни муҳандислик-геология изланишлари даврида ўрганилаётган ҳудуддаги тоғ жинслари массивининг литологик тузилишини, ерости сувларининг ҳаракат йўналиши ва тезлигини, сув ўтказмас қатламнинг жойлашиш чуқурлигини аниқлаш, массивдаги грунтларнинг физик-механик хусусиятларини баҳолаш учун ҳамда мазкур ШНҚнинг 57-58-бандлари талабларига кўра, таянч ҳудудларда параметрик ўлчаш ишларини бажарган ҳолда амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element254. Дала шароитида грунтларни тадқиқ қилиш ишларини мазкур ШНҚнинг 61 — 75-бандлари талабларига кўра амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element255. Дала шароитида грунтларни тадқиқ қилиш ишларини комплекс равишда, ўрганилаётган ҳудуднинг асосий таянч ҳудудларида бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element256. Дала шароитида грунтларни тадқиқ қилиш жараёнда динамик ва статик зондлашни тоғ жинслари массивидаги грунтларнинг қатламларини бир-биридан ажратиш, грунт хусусиятларининг маконда ўзгаришини баҳолаш, уларнинг деформация ва мустаҳкамлик хусусиятларини миқдорий баҳолаш ҳамда бўш грунт қатламларининг тарқалиш чегараларини белгилаш, тўкма ва ювма грунтларнинг зичланиш даражасини ва маконда ўзгаришини, қоятош тоғ жинсларининг юза рельефини, сувга тўйинган грунтларнинг динамик барқарорлигини аниқлаш учун қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element257. Зондлаш нуқталарининг тоғ ковламалар створларида ҳар бир муҳандислик-геология элемент учун олтитадан кам бўлмаган миқдорда жойлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element258. Бўшашган грунтларнинг линзалари ва қатламларини чегаралаш, қоятош ва йирик бўлакли тоғ жинсларининг юза рельефини аниқлаш, зондлаш нуқталарининг миқдори ҳар бир алоҳида олинган ҳолатларда изланишлар дастурида, аввалги йилларда бажарилган изланишлар материалларини таҳлил қилиш натижаларидан ва геологик чегараларни аниқлаш хатолигининг муҳандис-геологик съёмканинг қабул қилинган масштаби учун талаб қилинган аниқлигидан келиб чиққан ҳолда белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element259. III ва IV-тоифали ҳамда II-тоифали нотекис чўкишларга сезгир бино ва иншоотларни лойиҳалашда, шунингдек лойиҳаланаётган бино ва иншоотлар билан геологик муҳитнинг ўзаро таъсири доирасидаги грунтлар (ҳар хил турдаги юпқа қатламли, оқувчан гилли, сувга тўйинган қумли, йирик бўлакли)дан намуналарни олиш қийин ёки имкони бўлмаганда грунтларнинг деформация ва мустаҳкамлик хусусиятлари дала усулларида (штамп ва целикларни кесиш тажрибалари, прессиометр ва айланма кесиш тажрибалари) аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element260. Ҳар бир муҳандислик геологик элементининг грунтларида бажариладиган штамп ва целикларни кесиш тажрибалари миқдори учтадан кам ҳамда прессиометр ва айланма кесиш тажрибалари миқдори эса олтитадан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element261. Қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда (зарб билан грунтларга ботириладиган қозиқлар узунлиги 15 m гача бўлганда) статик зондлаш ва ҳар бир ўхшаш ҳудуд учун учтадан кам бўлмаган миқдорда эталон қозиқларни синаш тажрибалари амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element262. Қозиқли пойдеворлар ноёб бино ва иншоотларни лойиҳалаштиришда, шу жумладан пойдеворларга тушадиган босими юқори бўлганда, қозиқлар узунлиги 15 m дан узун бўлиши кўзда тутилганда ва қалин қатламли бўшанг грунтлар бўлганда одатий (натурал) қозиқларни статик синаш тажрибалари амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element263. Қозиқларни статик синаш тажрибаларининг миқдори ва синаш шароитлари изланишлар дастурида асосланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element264. Йирик бўлакли ва шағалли қумларнинг гранулометрик таркибини аниқлаш учун уларнинг намуналарини дала шароитида ғалвирлаш ва ажратиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУларнинг зичлиги ва намлигини массивда аниқлаш учун ҳажмини ва оғирлигини ўлчаш усуллари (ўлчовли чуқурча, ўлчовли куб) қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element265. Шағал ва майда шағални петрогафик фракцияларга ажратиш (дала шароитида йирик бўлакли грунтлар бўлакларга тақсимлангандан сўнг) ва ҳар хил петрографик турларнинг миқдорини фоизда аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element266. Гидрогеологик тадқиқотларни муҳандислик-геология изланишларининг бошқа турлари билан комплекс равишда, лойиҳаланаётган объектлар билан геологик муҳитнинг ўзаро таъсир доирасидаги гидрогеологик шароитларни, грунтларнинг сув ўтказувчанлиги ва фильтрация хусусиятлари, ерости сувларининг ётиш чуқурлиги, улар сатҳининг мавсумий ва кўп йиллик ўзгаришлари, сувли тоғ жинсларининг қалинлиги, ерости сувлари ҳаракатланишининг йўналиши, уларнинг кимёвий таркиби, бетонларга нисбатан агрессивлиги ва металларга нисбатан коррозион фаоллигини аниқлаш мақсадларида бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element267. Гидрогеологик параметрларни дала шароитида аниқлаш усуллари мазкур ШНҚнинг 8-иловасига кўра танланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element268. Асосий таянч ҳудудларда, синов ва тажриба якка сувни тортиб олиш ва тўлдириш (откачка) амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element269. Мураккаб гидрогеологик шароитларда сувни тортиб олиш ва тўлдириш (откачка)ларнинг барча турлари амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element270. Сувли тоғ жинсларининг (асосан кам сув ўтказувчан) сув ўтказувчанлигини ва фильтрация хусусиятларини аниқлаш учун ҳар бир сувли горизонт доирасида олтитадан кам бўлмаган миқдорда экспресс-усуллари (бур-қудуқлардан бурғилаш жараёнида откачка қилиш) қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element271. Бур-қудуқлардан сувни тортиб олиш ва тўлдириш (откачка) қилиш турлари, уларнинг муддати ҳамда сув сатҳи пасайишларининг сонини мазкур ШНҚнинг 10-иловасига кўра танланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element272. Грунтларнинг фильтрация хусусиятларини аниқлашда бажариладиган тажрибаларнинг (синов ва тажриба якка ҳолдаги откачкалар, шурфларга сув қуйиш) сони ҳар бир сувли горизонт ёки аэрация зонасидаги грунтларнинг асосий литологик тури учун олтитадан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element273. Бур-қудуқларда ҳар қандай откачка қилиш жараёнида гидрокимёвий текширишлар ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element274. Ҳар бир сувли горизонтнинг ўзаро таъсир доирасида йилнинг ҳар бир даври (мавсуми)да бир вақтда олинган камида уч сув намуналари таҳлили билан тавсифланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element275. Қурилиш конструкциялар, кабеллар бетонлар таъсири зонасидаги сув ва муҳит агрессивлиги ва металларга нисбатан коррозион фаоллигининг ҳар бир тури учтадан кам бўлмаган таҳлиллар билан тасдиқланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element276. Ўрганилаётган ҳудуднинг муҳандислик геологик шароитларини белгиловчи айрим омиллари ўзгаришининг стационар кузатувлари мазкур ШНҚнинг 108 — 115-бандларига мувофиқ олиб борилиши ва муҳандислик геология изланишлари жараёнида бу кузатувлар зарурлиги асослаб берилса, ишчи ҳужжатлар босқичида ҳам тўхтатмасдан давом эттирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element277. Грунтларнинг ва ерости сувларининг лаборатория тадқиқотларини мазкур ШНҚнинг 117-банди талабларига кўра амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element278. Грунтларнинг ҳар турлилигига ва лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг тоифаларига (ушбу ҳудудда аввал бажарилган изланишлар натижаларини ҳисобга олган ҳолда) боғлиқ равишда лаборатория тадқиқотларининг турлари ва грунт намуналарининг сонини (изланишлар дастурида тегишли ҳисоблашлар ёрдамида амалга оширган ҳолда) ҳар бир хусусиятли қатлам (муҳандис-геологик элементи) учун белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element279. Грунтларнинг ҳар бир қатламидан олинадиган намуналар миқдори, ҳар бир муҳандислик-геология элемент доирасида 10 (ўн) тадан кам бўлмаган физик ва 6 (олти) тадан кам бўлмаган механик кўрсаткичларнинг хусусий қийматларини аниқлашни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element280. Лаборатория шароитида грунтлар хусусиятларини аниқлашларнинг таркиби мазкур ШНҚнинг 10-иловасига кўра белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element281. Гидромеханизация йўли билан олиниши мўлжалланган грунтларнинг гранулометрик таркибини аниқлашда диаметри 10 — 20, 20 — 40, 40 — 60, 60 — 80, 80 — 100, 100 — 120, 120 — 150 mm ва ундан йирик фракциялар учун ҳар 50 mm интервалларда ўлчами 500 mm гача бўлган фракциялар (агар улар мавжуд бўлса) аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element282. Ҳисоблашлар учун зарур маълумотлар етарли бўлмаганда, ШНҚ 2.02.01-19 талабларига кўра ҳар бир ажратилган инженер-геологик элемент бўйича грунтларнинг таркиби ва ҳолатига оид камида ўнта хусусий қиймат, ёки грунтларнинг механик (мустаҳкамлик ва деформация) хусусиятларига оид камида олтита хос қийматларини олиш таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element283. Грунтларнинг деформация ва мустаҳкамлик хусусиятларини лаборатория шароитларида аниқлашда, уч ўқ бўйлаб сиқиш усули билан амалга ошириш (ГОСТ 12248.3-2020, Oʻz DSt ASTM D2850:2022 (ASTM D2850-15, IDT)) ва уларнинг натижаларидан компрессия йўли билан сиқиш ва бир сатҳ бўйлаб кесиш усуллари ёрдамида олинган маълумотларга аниқлик киритиш учун фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element284. Таянч бур-қудуқлардан олинадиган грунт намуналаридан улар кўрсаткичларининг тўлиқ комплексини, деформация ва мустаҳкамлик хусусиятларини аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element285. Ҳар бир сувли горизонтдан мазкур ШНҚнинг 117 — 123-бандларига мувофиқ тўлиқ ва махсус таҳлил натижаларига кўра сувнинг кимёвий таркибини баҳолаш учун учтадан кам бўлмаган миқдорда (йилнинг ҳар мавсумида) сув намунасини олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element286. Деформацияга учраган бино ва иншоотларни текшириш жараёнида, уларнинг конструкциялари (пойдеворлари), ҳудуднинг вертикал режалаштирилиши, дренажлар ва сув элтгич коммуникациялари ҳақида маълумотлар тўпланиши, бунда аввалги йилларда бажарилган изланишлар маълумотлари билан таққослаган ҳолда, бино ва иншоотлар пойдеворлари асоси грунтларининг ва конструкцияларининг деформацияларини, геологик-литологик кесимнинг тузилишини, ерости сувлари сатҳининг чуқурлигини, бино ва иншоотлар асоси грунтларининг таркиби, ҳолати ва хусусиятларини аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element287. Деформацияга учраган бино ва иншоотлар ҳолати текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element288. Лойиҳаолди ҳужжатлар учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари материаллари мавжуд бўлган, техник жиҳатдан мураккаб бўлмаган ишлаб чиқариш ва турар жой, фуқаролик объектлари қурилиши учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари мазкур ШНҚнинг 7-боби талабларига кўра бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element289. Лойиҳа ҳужжатлари учун муҳандислик-геология ва гидрогеологик шароитларнинг ўзгаришини прогнози, миқдорий прогноз тариқасида бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element290. Прогноз қилинадиган грунтларнинг таркиби, ҳолати ва хусусиятларини, геологик ва муҳандислик-геология жараёнларнинг пайдо бўлиши, уларнинг макон ва замонда ривожланиш интенсивлиги (тезлиги) аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element291. Изланишлар майдони муҳандис-геологик шароитлари ўзгаришининг миқдорий прогнозини қуйидагилар асосида, аввалги йилларда бажарилган изланишлар маълумотларини ҳисобга олган ҳолда амалга ошириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг таркиби, ҳолати ва хусусиятларини дала ва лаборатория шароитларида ўрганиш натижалари асосида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтаҳлилий (ҳисобий) усуллари, физик моделлаштириш (табиий ҳолатларда бевосита ўрганиш қийин бўлган хавфли физик-геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар ривожланишининг прогнози учун), хавфли физик-геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар ривожланиш динамикасининг стационар кузатувлари натижасида олинган маълумотлар асосида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element292. Муҳандис-геологик шароитлар ўзгаришининг миқдорий прогнозини асослаш учун қўшимча ҳажмдаги дала ва лаборатория изланишлари ҳамда тадқиқотларини бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element293. Юқори даражадаги мураккаб табиий-техноген шароитли ҳудудларда ноёб бино ва иншоотлар қурилиши лойиҳаланишида муҳандис-геологик шароитлар ўзгаришининг миқдорий прогнозини асослаш учун илмий-текшириш амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element294. Ажратилган муҳандис-геологик элементлардаги грунтлар деформация ва мустаҳкамлик хусусиятларининг норматив ҳамда ҳисобий кўрсаткичларини аниқлаш учун ҳисоблашларда изланишлар майдони чегараси ва ёндош зоналарда аввалги босқичларда бажарилган дала ҳамда лаборатория изланишлари, шунингдек тадқиқотлари натижаларидан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element295. Ёндош зоналарнинг кенглигини (энини) мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ муҳандис-геологик съёмкаси давомида ковланадиган тоғ ковламалари орасидаги ўртача масофага, муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражаси ва объектнинг геоморфологик элементлар чегарасида жойлашишига боғлиқ равишда тенг қилиб белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element296. Изланишлар дастурида асосланганда ёндош зоналарнинг энини битта геоморфологик элемент чегарасида кўпайтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element297. Қўшни зонадан ташқарида олиб борилган муҳандислик-геология изланишлар маълумотлари, грунт хусусиятларининг ўзгаришини прогноз қилишда ва уларнинг ривожланган (қурилган) ҳудудларида ўзгаришини белгилашда ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element298. Лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари натижаларига кўра тузиладиган техник ҳисоботнинг матнида мазкур ШНҚнинг 207 — 217-бандларига қўшимча мазкур ШНҚнинг 299 — 306-бандларида келтирилган маълумотлар бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element299. Геологик тузилиши бўлимида ГОСТ 25100-2020 талабларига ҳамда лойиҳаланаётган объект билан геологик муҳитнинг ўзаро таъсир доирасида ётиш шароитига кўра (қалинлиги, минерал ва литологик таркиби, тузилиши, ер юзаси бўйлаб ва чуқурлик бўйича ўзгарувчанлиги) ажратилган муҳандислик-геология элементларининг таснифи келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element300. Гидрогеологик шароитлари бўлимида қуйидагилар бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган объект билан геологик муҳитнинг ўзаро таъсир доирасидаги гидрогеологик шароитлар, ерости сувларининг манбалари, уларнинг пайдо бўлиши ва ер юзига чиқиш ҳудудлари, уларни чегараловчи шароитлар, ерости сувлари режими, ерости сувлари кўтарилишини баҳолаш ҳамда гидрогеологик шароит ўзгаришини прогноз қилиш ва изланишлар вазифаларига кўра гидрогеологик ҳисоблашлар натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган объект ва геологик муҳитнинг ўзаро таъсир доирасида сувли горизонтлар мавжудлиги ва уларнинг ётиш шароитлари тўғрисида маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувли горизонтларнинг тарқалганлиги ва уларнинг гидравлик хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув сиғдирувчи ва сув ўтказмас қатламлар ҳамда аэрация зонасидаги грунтлар таркиби, уларнинг фильтрация хусусиятлари, ер юзи бўйлаб ва чуқурлик бўйича ўзгарувчанлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларининг кимёвий таркиби, уларнинг бетонларга нисбатан агрессивлиги ва металларга нисбатан коррозион фаоллиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларининг бошқа сувли горизонтлар сувлари ва ерустидаги сувлар билан гидравлик ўзаро боғлиқлиги, техноген омиллар ва босимларнинг гидрогеологик шароит ўзгариши, сувли горизонтларнинг камайиши ва ифлосланишига таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектлар қурилиши ва улардан фойдаланиш жараёнида гидрогеологик шароитлар ўзгаришининг прогнози;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган бино ва иншоотларни ерости сувларининг хавфли таъсиридан ҳимоя қилиш бўйича ва ерости сувлари режимини кузатишни ташкил қилиш ва олиб бориш бўйича таклифлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element301. Гидрокимёвий тадқиқотлар натижалари бўйича қуйидагилар кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўрганилаётган ҳудуднинг гидрокимёвий шароитларини, иншоотлар қурилиши ва ундан фойдаланиш даврларида бу шароитларнинг ўзгариш эҳтимолини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрокимёвий шароитларнинг ўзгариши эҳтимолини ҳисобга олиб, лойиҳаланаётган иншоотларга таъсирини баҳолаш ва иншоотларни ерости сувларининг хавфли таъсиридан ўз вақтида ҳимоялаш бўйича чора-тадбирларни қўллаш учун таклифлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиншоотлардан фойдаланиш даврида, ерости сувларининг кимёвий таркибининг ўзгаришини кузатиш учун доимий ишлаб турувчи кузатув пунктлари тармоқларини тузиш бўйича таклифлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element302. Грунтларнинг физик-механик хусусиятлари бўлимида ҳар бир ажратилган муҳандис-геологик элементлари учун грунтларнинг физик, деформациявий, мустаҳкамлик ва кимёвий хусусиятларининг норматив ҳамда ҳисобий кўрсаткичлари келтирилиши, шунингдек уларнинг хусусиятларини, объектларни қуриш ва улардан фойдаланишга боғлиқ равишда баҳолаш амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element303. Гидромеханизация усули билан ишлов бериш режалаштирилганда, грунтларнинг тузилмавий мустаҳкамлиги, уларнинг ҳар хил чўкиндилар, дарахт илдизлари билан ифлосланиши тўғрисидаги маълумотлар келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element304. Ўзига хос грунтлар бўлимида ўзига хос таркибга эга бўлган грунтларни ўрганиш натижалари, уларнинг мавжудлиги, тарқалганлиги, ётиш шароитлари бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element305. Физик-геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар бўлимида табиий-геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар мавжудлиги, уларнинг тарқалганлиги, ривожланиш шароитларининг маълумотлари бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element306. Муҳандис-геологик ҳудудлаштириш бўлимида, ҳудуднинг таксономик бирликларнинг чегаралари ва кўрсаткичлари аниқлаштирилиши, шунингдек лойиҳаланаётган бино ва иншоотларни жойлаштириш, пойдевор турларини танлаш, ҳудудни муҳандислик тайёрлаш ҳамда ундан фойдаланиш, геологик муҳитни муҳофаза қилиш бўйича таклифлар келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element307. Техник ҳисоботнинг матни ва график иловаларида мазкур ШНҚнинг 218, 221‑бандларига мувофиқ қўшимча равишда бажарилган ишлар тўғрисидаги материаллар батафсил маълумотлар тарзида берилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-боб. Ишчи ҳужжатларни ишлаб чиқиш босқичи учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element308. Ишчи ҳужжатларни ишлаб чиқиш учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари лойиҳалаштирилаётган бинолар ва иншоотлар қурилиш ҳудудларининг инженер-геологик шароитларини аниқлигини ҳамда қурилиш ва фойдаланиш даврида уларнинг ўзгаришларини прогноз қилиш ва якуний лойиҳасини асослаш учун тўлиқ бўлишини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element309. Муҳандислик-геология изланишлари якуний ҳажмий-жойлаштириш ечимларини, шунингдек муҳандислик муҳофаза лойиҳа ечимларини аниқлаштириш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш ва ер ишларини бажариш усулларини асослаш (гидромеханизация усули билан) бўйича ишларни олиб бориш, лойиҳалаштирилаётган бинолар ва иншоотларнинг пойдеворлари, асослари ва конструкциялари ҳисоб-китобларини ишлаб чиқиш учун зарур бўлган материаллар ва маълумотларни олишни таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element310. Муҳандислик-геология изланишларини, лойиҳа асосида бино ва иншоотлар қурилиши аниқ кўрсатилган ҳудудларда, индивидуал лойиҳалаш ва чизиқли иншоотлар йўналишларининг табиий ҳамда сунъий тўсиқлардан ўтиш ҳудудларида бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element311. Муҳандислик-геология изланишларининг таркиби ва ҳажмини изланишлар дастурида, бино-иншоотларнинг тури, тоифаларини, муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражасини, аввалги йилларда бажарилган изланишлар маълумотларининг мавжудлигини ҳамда муҳандислик геологик элементларни узил-кесил ажратиш зарурлигини, улар учун норматив ва ҳисобий кўрсаткичларни, дала ва (ёки) лаборатория усуллари билан аниқланган грунтларнинг физик, деформациявий, мустаҳкамлик, фильтрация ва хусусиятларининг бошқа кўрсаткичларини, сувли горизонтларнинг гидрогеологик параметрларини ҳисобга олган ҳолда белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандислик-геология изланишларининг таркиби ва ҳажмини физик-геологик ҳамда муҳандис-геологик жараёнлар динамикасининг миқдорий кўрсаткичларини олишни ҳисобга олган ҳолда, бино ва иншоотларнинг асоси, пойдевори, конструкцияларини ҳисоблаш, уларнинг муҳандислик муҳофазасини ечиш учун белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element312. Тоғ ковламаларини лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг контурлари ва (ёки) ўқлари бўйлаб, пойдеворларга тушадиган оғирлик ва уларнинг жойлашиш чуқурлиги ўзгарадиган жойларда ҳар хил геоморфологик элементлар чегарасида жойлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element313. Хавфли физик-геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар мавжуд бўлганда, бино ва иншоотлар билан геологик муҳитнинг ўзаро таъсир доирасида муҳандис-геологик шароитларни ўрганиш учун, лойиҳаланаётган бино ва иншоотлар контурларидан ташқарида ёндош ҳудудларда қўшимча ковламаларни жойлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element314. Тоғ ковламалари орасидаги масофани аввал ковланган ковламаларни ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражасига ва лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг тоифаларига боғлиқ равишда қуйидаги 4-жадвалга кўра белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-жадвал | ||
Муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражаси | Бино ва иншоотларнинг даражасига кўра тоғ ковламалари орасидаги масофа | |
I ва II | III ва IV | |
I | 100 — 75 | 75 — 50 |
II | 50 — 40 | 40 — 30 |
III | 30 — 25 | 25 — 20 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ. Максимал масофа нотекис босимни сезмайдиган бино ва иншоотлар учун, минимал масофаларни эса нотекис босимга сезгир иншоотлар учун, регионал тажриба ва лойиҳалаш талабларини ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element315. Бино ва иншоотлар асосида таркиби ва ҳолати ҳар хил, қалинлиги ўзгарувчан ҳамда хавфли геологик жараёнлар мавжуд бўладиган хусусиятли грунтлар бўлганда, тоғ ковламалари орасидаги масофани, дастурда асосланганда, 20 m дан кам бўлишига йўл қўйилади, бунда уларни пойдеворларнинг алоҳида турган таянч устунлари тагидан ковланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element316. II-III тоифали бино ва иншоотларнинг контурлари чегарасидаги тоғ ковламаларининг умумий сони, аввал ковланган ковламаларни қўшган ҳолда учтадан кам бўлмаслиги, ва IV-тоифали бино ва иншоотларнинг контурлари чегарасида эса 4-5 тадан кам бўлмаслиги лозим (уларнинг турларига боғлиқ равишда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element317. Кенглиги ва узунлиги 12 m дан ошмайдиган оддий ва ўрта (I ва II) мураккаблик даражали муҳандис-геологик шароитларда жойлаштириладиган I ва II тоифали бино ва иншоотларни лойиҳалаш бўйича муҳандислик-геология изланишлари учун битта бур-қудуқ, мураккаб даражали муҳандис-геологик шароитларда (III) эса иккита бур-қудуқ ковланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element318. Қурилиши оммавий ва такрорий фойдаланиладиган лойиҳалар асосида ҳамда оддий муҳандислик-геология шароитли, ўлчамлари тоғ ковламалари орасидаги максимал масофалар, мазкур ШНҚнинг 4-жадвалига кўра, чегарасидан чиқмайдиган ҳудудларда техник жиҳатдан мураккаб бўлмаган I ва II-тоифали бино ва иншоотлар гуруҳи жойлашганда, уларнинг умумий сонини бештадан оширмасдан ҳудуднинг бурчаклари ва марказига жойлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element319. Алоҳида турадиган I-тоифали, оддий ва ўрта мураккаб даражали муҳандис-геологик шароитларда жойлаштириладиган бино ва иншоотлар (омбор бинолари, павильонлар, ёрдамчи иншоотлар) ҳудудларида 1-2 тоғ ковламалари ковланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element320. Табиий асосда лойиҳаланаётган бино ва иншоотлар учун изланишлар олиб борилганда, тоғ ковламалари чуқурлигини лойиҳаланаётган бино ва иншоотлар билан геологик муҳитнинг ўзаро таъсир доирасининг юқорилигига ҳамда биринчи навбатда кўзда тутилган пойдевор чуқурлиги ва сиқиладиган қатламнинг қалинлигидан 1-2 m чуқурроқ белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element321. Сиқиладиган қатламнинг қалинлиги номаълум бўлганда тоғ ковламалари чуқурлигини пойдеворларнинг тури ва уларга тушадиган оғирликка (қаватлар сонига) боғлиқ равишда қуйидаги 5-жадвалга асосан белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-жадвал | |||
Тасмали пойдеворли иншоотлар | Алоҳида таянчли пойдеворли иншоотлар | ||
Пойдеворга тушадиган оғирлик, kN/m (қаватлар сони) | Пойдевор тубидан ҳисоблаганда ковламанинг чуқурлиги, m | Таянч устунга тушадиган оғирлик, kN | Пойдевор тубидан ҳисоблаганда ковламанинг чуқурлиги, m |
100 гача (1) | 4 — 6 | 500 гача | 4 — 6 |
200 гача (2-3) | 6 — 8 | 1000 гача | 5 — 7 |
500 гача (4 — 6) | 9 — 12 | 2500 гача | 7 — 9 |
700 гача (7 — 10) | 12 — 15 | 5000 гача | 9 — 13 |
1000 гача (11 — 16) | 15 — 20 | 10000 гача | 11 — 15 |
2000 (16 дан юқори) | 20 — 23 | 15000 гача | 12 — 19 |
50000 гача | 18 — 26 | ||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Сиқилувчан қатламда ерости суви мавжуд бўлган ҳолларда катта миқдорлар, ерости суви бўлмаган ҳолларда эса кичик миқдорлар олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Агар ушбу жадвалда келтирилган чуқурликда қоятош грунтлар жойлашган бўлса, бунда ковламалар чуқурлиги қоятош грунтларнинг кам нураган қисмидан ёки пойдевор тубидан 1-2 m чуқур ковланиши, бироқ ковламалар чуқурлиги мазкур жадвалда келтирилган чуқурликдан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element322. Алоҳида хусусиятга эга бўлган грунтлар ва хавфли геологик жараёнлар тарқалган ҳудудларда тоғ ковламаларининг 50 фоизидан кам бўлмаган миқдори бу грунтлар қатламини тўлиқ кесиб ўтиши ёки бундай грунтлар ҳамда жараёнлар лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг мустаҳкамлигига таъсир қилмайдиган чуқурликкача ковланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element323. Геологик жараёнлар тарқалган жойларда ковламаларнинг чуқурлиги уларнинг фаол тарқалган зонасидан 3 — 5 m чуқурроқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element324. Тектоник тузилмалари бўлган қоятош грунтлар массивида тоғ ковламаларининг чуқурлиги изланишлар дастурида белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element325. Яхлит (монолит) пойдеворли (пойдеворларнинг эни 10 m дан ортиқ бўлганда) бино ва иншоотлар учун қидирув ишлари олиб борилганда ковламанинг чуқурлиги махсус ҳисоблар ёрдамида аниқланиши, ҳисоб учун керакли маълумотлар бўлмаганда эса ковламалар чуқурлиги пойдевор энининг ярмига тенг қилиб олиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚоятош бўлмаган грунтлар учун бу чуқурлик мазкур ШНҚнинг 247 ва 249-бандларини ҳисобга олган ҳолда, 20 m дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКовламаларнинг орасидаги масофа бу турдаги пойдеворлар қўлланилганда 50 m дан ошмаслиги, битта пойдевор остидаги ковламалар сони эса учтадан кам бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element326. Суюқлик резервуарлари учун мўлжалланган ҳудудларда изланишлар олиб борилганда ковламалар чуқурлиги мазкур ШНҚнинг 247-банди талабларини ҳисобга олган ҳолда, резервуар диаметрининг 0,75 қисмидан кам бўлмаслиги (ҳажми ўн минг куб метрдан кўп бўлган резервуарлар учун), бунда ковламаларнинг сони бештадан кам бўлмаслиги ва шулардан биттаси резервуарнинг марказида жойлашган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element327. Мўри қувурлар ва силос иншоотлари учун ковламалар чуқурлиги мазкур ШНҚнинг 247 ва 249-банди талабларини ҳисобга олган ҳолда қуйидаги 6-жадвалга асосан белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-жадвал | |||
Мўри қувурнинг баландлиги, m | Пойдевор тубидан ҳисоблаганда ковламанинг чуқурлиги, m | Силос иншоотининг баландлиги, m | Пойдевор тубидан ҳисоблаганда ковламанинг чуқурлиги, m |
100 гача | 20 | 50 гача | 25 |
200 гача | 25 | 100 гача | 35 |
300 гача | 35 | ||
400 гача | 45 | ||
500 гача | 60 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ. Агар мазкур жадвалда келтирилган чуқурликлар доирасида қоятош грунтлар тарқалган бўлса, бунда ковламаларни кам нураган қатламга 1-2 m чуқурлаштирилиши, ковламанинг умумий чуқурлиги мазкур жадвалда келтирилган чуқурликлардан ошиб кетмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element328. Қоятош бўлмаган грунтларда қозиқли пойдеворлар учун ковламаларнинг чуқурлиги лойиҳаланаётган қозиқнинг пастки учидан 5 m чуқурроқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element329. Устун-қозиқ пойдеворли иншоотлар учун изланишлар олиб борилганда ҳар бир бино ёки иншоот учун ковламалар миқдори учтадан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element330. Осма-қозиқ пойдеворли иншоотлар учун изланишлар олиб борилганда ковламалар миқдори қурилиш ҳудуди муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражаси ва лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг тавсифини ҳисобга олган ҳолда қуйидаги 7-жадвалга асосан белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-жадвал | |||
Лойиҳаланаётган бино ёки иншоот | Тоғ ковламалари орасидаги масофа, m — суратда, тоғ ковламаларининг энг кам миқдори — махражда | ||
Муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражаси | |||
I | II | III | |
Оммавий қурилишда қаватлар сони 10 ва ундан кам, юклама деворидан пойдеворга тушадиган оғирлиги 500 kN/m гача ва синчли колоннага босими 3000 kN гача бўлган бино | 70 2 | 50 2 | 30 3 |
Қаватлар сони 16 ва ундан кам, юклама деворидан пойдеворга тушадиган оғирлиги 3000 kN/m гача ва синчли колоннага босими 20000 kN гача бўлган бино | 50 2 | 40 3 | 30 4 |
Баланд бикр (яхлит бирикмали) бино ва иншоотлар силос сақлагичи, домен печлари, тутун мўриси, синчли бўйлама девор (колонна)ларга босими 20000 kN дан кўп бўлган бино) | 40 3 | 30 4 | 20 5 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element331. Агар осма қозиқлар гуруҳига тушадиган оғирлик 3000 kN дан ортганда, шунингдек бутун иншоот ости қозиқлар майдонида ковланадиган 50 фоиз ковламаларнинг чуқурлиги мазкур ШНҚнинг 247 ва 249-бандларини ҳисобга олган ҳолда, қозиқларнинг лойиҳаланган чуқурлигидан камида 10 m чуқур бўлиши лозим (қоятош бўлмаган грунтлар учун).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element332. Плита-қозиқ пойдеворлари ва ўлчови 10х10 m дан катта қозиқ майдонларидан фойдаланганда, ковламаларнинг 50 фоиз қозиқларни кўзда тутилган чуқурлаштиришдан сиқиладиган қатлам қалинлигининг чуқурлигидан кам, қозиқ майдони ёки плита кенглигининг ярмидан кам, бироқ 15 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element333. Қоятош грунтлар тарқалган жойларда ковламалар қозиқларнинг пастки учидан 2 m чуқур қатламни очиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element334. Суғуриб олиш учун ишлатиладиган қозиқли пойдеворлар учун тоғ ковламаларининг ва зондлашнинг чуқурликлари қозиқларнинг пастки учидан камида 1 m чуқурроқ ковланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element335. Массивда қоятош грунтларнинг нураган қатламлари мавжуд бўлганда ҳамда карст тарқалганда, тоғ ковламаларининг чуқурликларини муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражасини ва лойиҳаланаётган объектларнинг хусусиятини ҳисобга олган ҳолда белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element336. Чекловчи ва сувни бошқарувчи сув элтгич ва саноат чиқиндилари, оқоваларини (шлам омборлари, кул уюмлари) тўпловчи баландлиги 25 m гача бўлган тўғонлар (дамбалар) ҳудудларида тоғ ковламаларини тўғонларнинг ўқи бўйлаб ҳар 50 — 150 m масофада, муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражасига боғлиқ равишда жойлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element337. Мураккаб муҳандис-геологик шароитларда, тўғонларнинг баландлиги 12 m дан ортиқ бўлганда, ҳар 100 — 300 m масофада камида учтадан тоғ ковламаларидан ташкил топган қўшимча кўндаланг створлар ковланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element338. Тоғ ковламаларининг чуқурликларини тўғонлар билан геологик муҳитнинг ўзаро таъсир доирасини (сиқиладиган қатлам ва фильтрация зонаси) ҳисобга олган ҳолда, бироқ тўғонлар (дамбалар)нинг бир ярим баландлигидан кам бўлмаган чуқурликларда олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element339. Сувнинг фильтрация йўқотишларини аниқлашда, тоғ ковламаларининг чуқурлиги баландлиги 25 m гача бўлган дамба олдида ҳосил бўлган (дамба тубидан ҳисоблаганда) сув баландлигининг икки-уч ҳиссасига тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСув ўтказмас грунтлар саёз чуқурликларда бўлганда, тоғ ковламаларини уларнинг тепа сатҳидан 3 m пастроқ ковлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element340. Саноат чиқиндилари ва оқоваларини тўпловчи ҳавзалар чегарасида, муҳандис-геологик съёмкасининг натижаларига аниқлик киритиш ҳамда ерости сувлари ифлосланишини баҳолашда, қўшимча тоғ ковламаларини ковлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element341. Тўпловчи ҳавзалар чегарасида тузиладиган кўндаланг створларнинг сонини, тўпловчи ҳавзалар ичидаги ерости сувлари режимини кузатувчи бур-қудуқлар створларини ҳисобга олган ҳолда, ҳудуднинг геологик-гидрогеологик шароитларига боғлиқ равишда белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element342. Створлар орасидаги масофа 200 — 400 m дан, тоғ ковламалари орасидаги масофа эса 100 — 200 m дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЖарлик ва сойликларнинг бўйида, суюқ саноат чиқиндилари ва оқовалари тўпланаётган пайтда улар қирғоқларининг турғунлигини баҳолаш мақсадида, тоғ ковламалари орасидаги масофа қисқартирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар тўпловчи ҳавзаларнинг қирғоқлари қоятош грунтлардан ташкил топган бўлса, суюқ саноат чиқиндилари ва оқавалари сизиб чиқиши эҳтимолини аниқлаш учун қоятош грунтларнинг дарзлилиги ва сув ўтказувчанлигини ҳамда узилма ёриқлар мавжудлиги ва уларнинг хусусиятини ўрганиш учун махсус тадқиқот ишларини ўтказиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element343. Тўпловчи ҳавзалар чегарасидан ташқарида тоғ ковламаларини суюқ саноат чиқиндилари ва оқовалари ҳаракат қиладиган ҳамда ёйилиб кетадиган йўналишларга мос створлар бўйлаб, шунингдек тўплагичлар таъсиридаги зоналарга яқин жойлашиш эҳтимоли мавжуд сув элтгичлар, сув ҳавзалари, ерости сувлари чиқариб олинадиган жойлар, аҳоли пунктлари, қишлоқ хўжалик ерлари ва ўрмонзорлар томонига йўналтирилган створлар бўйлаб жойлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element344. Тўпловчи ҳавзалар контуридан улар таъсиридаги объектларгача кўндаланг створлардаги тоғ ковламалари орасидаги масофа, гидрогеологик шароитларнинг мураккаблигига ва кўндаланг створларнинг узунлигига боғлиқ равишда 300 дан 2000 m гача (минимал масофа — мураккаб шароитларда ёки кўндаланг створларнинг узунлиги 1000 m гача бўлганда, максимал масофа — оддий шароитларда ёки кўндаланг створларнинг узунлиги 10 km дан ортиқ бўлганда) бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element345. Тоғ ковламаларининг чуқурлиги, ерости сувлари сатҳидан камида 3 m пастроқ ковланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТоғ ковламаларининг бир қисмини (30 фоизгача) барқарор сув ўтказмас қатламгача ковланиши, бироқ барча ҳолларда уларнинг чуқурлиги дамба-кўтарма олдида ҳосил бўлган сув баландлигининг бир ярим ҳиссасидан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element346. Тўплагичлардан сизиб чиқадиган сув миқдорининг прогнозини тоғ жинсларининг фильтрация хусусиятларини ҳамда тўплагичлардан фойдаланиш жараёнида суюқ чиқиндилар ва оқоваларнинг миграция хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element347. Лойиҳаланаётган ерусти сувларининг сув чиқариш иншоотлари ҳудудларида (ботирилган сув қабул қилгичлар, тўлқиндан ҳимоя қилувчи дамбалар) тоғ ковламаларини сув элтгичнинг ҳаракат йўналишига кўндаланг створлар бўйлаб жойлаштирилиши, бунда улар орасидаги масофа 100-200 m дан ва тоғ ковламалари орасидаги масофа эса сойликнинг асосий геоморфологик элементларини (ўзан, қайир, терраса) ҳисобга олган ҳолда 50 — 100 m дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element348. Фильтрация майдонларида тоғ ковламаларининг сони ўрганилаётган ҳар бир гектарда икки-учтадан бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element349. Тоғ ковламаларининг чуқурлигини, 5 m гача, ерости сувлари яқин жойлашган ерларда эса улар сатҳидан 1-2 m пастроқ ковлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element350. Ҳар бир ўхшаш грунт шароитли ҳудудларда 8 — 10 m чуқурликдаги бир-иккита тоғ ковламалари ковланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element351. Ерости сувлари горизонтининг ифлосланишини, баҳолаш учун тоғ ковламаларининг бир қисми сув ўтказмас қатламдан ёки кам сув ўтказувчи қатламдан 1-2 m пастроқ ковланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element352. Индивидуал лойиҳаланаётган чизиқли иншоотлар йўналиши ҳудудларида (сунъий иншоотлар, ўйиқлар, кўтармалар) тоғ ковламаларини жойлаштириш ва уларнинг чуқурлигини мазкур ШНҚнинг 8-жадвалига кўра белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element353. Бир турда лойиҳаланаётган чизиқли иншоотлар йўналиши ҳудудларида, ишчи ҳужжатлар ишлаб чиқишни асослаш учун лойиҳа босқичи учун бажарилган муҳандислик-геология изланишларининг материалларидан фойдаланиш, муҳандис-геологик шароитларга аниқлик киритиш учун йўналиш ўқи бўйлаб тоғ ковламалари ковланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element354. Чизиқли иншоотлар асосини деформациялар ва (ёки) кўтарувчанлик хусусиятлари (мустаҳкамлигига кўра) бўйича ҳисоблаш талаб қилинган ҳолларда ишчи ҳужжатлар ишлаб чиқишни асослаш учун изланишлар бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element355. Ҳаво орқали электр узатиш линиялари йўналишларида тоғ ковламаларини таянчлар ўрнатилган қуйидаги нуқталарда жойлаштириш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementоддий муҳандис-геологик шароитларда битта (майдон марказида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмураккаб муҳандис-геологик шароитларда — тўрт-бештагача ковламаларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element356. 35 kW дан кам бўлган электр узатиш линияларини лойиҳалашда, муҳандис-геологик бур-қудуқларини бурчак таянчларини ўрнатиш нуқталарида жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОддий муҳандис-геологик шароитларда бур-қудуқларининг орасидаги масофа 300 m дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМураккаб муҳандис-геологик шароитларда бур-қудуқларининг орасидаги масофа 100 m дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСув оқимлари, транспорт ва муҳандислик коммуникациялари ўтиш жойларида, муҳандислик-геология бур-қудуқлари бир-биридан камида 100 m масофада жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element357. Бур-қудуқларнинг чуқурлиги қуйидагича бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий асосдаги таянчлар учун — 8 m гача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқозиқли пойдеворларнинг оралиқ таянчлари учун қозиқларнинг учи ботган энг катта чуқурликдан 2 m чуқургача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбурчак таянчларининг қозиқ пойдеворлари учун — қозиқнинг пастки учидан камида 4 m чуқургача.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-жадвал | ||||
Иншоотлар | Тоғ ковламаларини жойлаштириш | Тоғ ковламаларининг чуқурлиги, m | ||
Йўналиш ўқи бўйлаб масофа, m | Кўндаланг створлар бўйлаб масофа, m | Створлар орасидаги масофа, m | ||
Кўтарма ва ўйилмалар баландлиги (чуқурлиги): | ||||
12 m гача | 100 — 300 ва ўйилмалардан кўтармаларга ўтиш жойларида | 25 — 50 | 100 — 300 (ўйиқлар учун) | Кўтармалар учун: кам сиқилувчан грунтлар учун 3 — 5 m ва сиқилувчан грунтлар учун 10 — 15 m. Ўйиқлар учун: ўйиқнинг лойиҳа баландлигидан ҳисоблаганда мавсумий музлаш чуқурлигидан 1 — 3 m чуқурроқ. |
12 m дан ортиқ | 50 — 100 ва ўйилмалардан кўтармаларга ўтиш жойларида | 10 — 25 | 50 — 100 (ўйиқлар учун) | Кўтармалар учун: кам сиқилувчан грунтлар учун 5 — 8 m, сиқилувчан грунтлар учун уларнинг қатлами тўлиқ кесиб ўтилади, қоятош ёки кам сиқилувчан грунтларга 1 — 3 m чуқурлаштирилиб, сиқилувчан грунтларнинг қатлами жуда қалин бўлганда, бироқ кўтармаларнинг бир ярим баландлигидан кам бўлмаган чуқурликларда |
Сув элтгичлар, жарлар ва ботиқ ерлардан ўтиш жойларидаги сунъий иншоотлар | ||||
кўприклар, йўл ўтказгичлар, эстакадалар | таянч устунлар ўрнатиладиган жойларда битта-иккитадан тоғ ковламаси | - | - | Мазкур ШНҚнинг 326 — 346-бандларига асосан |
сув ўтказгичлар, қувурлар | Қувур ўқи билан кесишиш нуқтасида | 10 — 25 | - | Мазкур ШНҚнинг 326 — 346-бандларига асосан |
Қувурўтказгич ва кабеллар ерости ва ерустидан ўтказилганда: | ||||
сув элтгичлардан ўтиш жойлари (сув остидан ўтиш жойлари) | Учтадан кам бўлмаган тоғ ковламалари (ўзанда ва қирғоқларда), аммо 50 — 100 m дан кам масофада ва сув элтгичнинг эни 30 m гача бўлганда камида биттадан тоғ ковламаси | - | - | Дарёларда — қувурўтказгич ва кабеллар ётқизиладиган лойиҳа чуқурлигидан 3 — 5 m чуқурроқ ва кўллар ҳамда сув омборларида 1‑2 m |
транспорт ва муҳандислик коммуникациялари билан кесишиш ҳудудлари | Таянч устунлар жойлашадиган жойларда биттадан тоғ ковламаси | - | - | Мазкур ШНҚнинг 326 — 346-бандларига асосан |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Минимал масофа — мураккаб, максимал эса — оддий муҳандис-геологик шароитларда қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Йўналишлар ёнбағирлари мустаҳкам бўлмаган табиий тўсиқлар (сув элтгичлар, жарлар ва ботиқ ерлар)дан ўтадиган жойларда тоғ ковламаларининг чуқурлигини лойиҳаланаётган иншоотларнинг тури ва муҳандислик муҳофазаси бўйича чора-тадбирларга боғлиқ равишда белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Хавфли физик-геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар ривожланган ва бўшанг грунтлар тарқалган ҳудудларда тоғ ковламаларини йўналиш ўқи бўйлаб ва кўндаланг створларда ҳар 50 — 100 m масофада жойлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЙўналиш ўқи бўйлаб ва кўндаланг створларда тоғ ковламаларининг орасидаги масофани 25 дан 50 m гача олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲар бир створдаги тоғ ковламалари сони учтадан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Чизиқли иншоотлар йўналишларидаги ўйиқларнинг грунтлари, уларни ер тўшамасига ётқизиш ёки грунт қурилиш материаллари сифатида ишлатиш мумкинлигини баҳолаш мақсадида ўрганилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element358. Ерости коммуникацияларини лойиҳалашда (қувурўтказгич, кабель линиялари ва коллекторлар) ерости коммуникациялари йўналишлари бўйича муҳандислик-геология бур-қудуқлар ва статистик (динамик) зондлаш нуқталарнинг чуқурлиги мазкур ШНҚнинг 8-жадвали талабига мувофиқ аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element359. Муҳандислик-геология бур-қудуқлар орасидаги масофа мазкур ШНҚнинг 352-бандига мувофиқ олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар мавжуд бинолар ва иншоотлар олдиндан аниқланган ерости коммуникациялари таъсир зонасида жойлашган бўлса, бур-қудуқлар орасидаги масофа 25 m дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element360. IV-тоифадаги вертикал резервуарларни лойиҳалашда муҳандислик-геология бур-қудуқлар сони резервуарнинг майдони билан белгиланиши ва камида тўрттадан иборат бўлиши керак: биттаси марказда ва учтаси девор қисмида (резервуарнинг 0,9 — 1,2 радиуси оралиғида). Бунда, бур-қудуқлар ораси мазкур ШНҚнинг 4-жадвалида келтирилган масофадан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element361. Резервуарнинг марказида жойлашган бур-қудуқнинг чуқурлиги пойдеворнинг тахминий чуқурлиги ва бинонинг сиқиладиган қатлам қалинлиги чуқурлигидан камида 2 m ортиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element362. Резервуар девор қисмидаги бур-қудуқларнинг чуқурлиги пойдевор чуқурлиги ҳамда сиқилувчи қатламнинг 0,7 баравар чуқурлиги йиғиндисидан 2 m чуқурроқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element363. Вертикал резервуарларни лойиҳалашда бур-қудуқлар чуқурлиги, пойдеворнинг ва сиқилувчи қатламларнинг чуқурлиги йиғиндисидан камида 2 m чуқурроқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБинолар ва иншоотларнинг геологик муҳит билан ўзаро таъсиридаги сиқилувчан қатлам чуқурлиги ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ ҳисоблаб чиқилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element364. Муҳандислик-геофизик тадқиқотлар мазкур ШНҚнинг 57-бандига мувофиқ жойлаштирилаётган бино ва иншоотлар ҳудудларида, шунингдек чизиқли иншоотларнинг йўналишларида асосан бур-қудуқ усулларидан фойдаланган ҳолда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element365. Ноёб иншоотлар учун бур-қудуқлар ёки тоғ ковламалари орасидаги ҳудудни сейсмоакустик ёки радио тўлқинли текширишларни амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element366. Лойиҳалаштирилаётган бино ва иншоотлар майдонларида геофизик нуқталарнинг ҳолати, иншоотларнинг контурлари ва ўқлари бўйлаб геологик тузилмасини, пойдеворлардаги юкларнинг кескин ўзгариши жойларини, турли геоморфологик элементларнинг чегараларини аниқлаштириш заруратидан келиб чиққан ҳолда танланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element367. Лойиҳалаштирилаётган иншоотлар контуридаги геофизик кузатув нуқталарининг умумий сони бино ва иншоотларнинг тоифалари ва ҳудуднинг муҳандис-геологик шароитлари мураккаблигини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГеофизик кузатувлар нуқталари орасидаги масофа мазкур ШНҚнинг 4-жадвалига мувофиқ муҳандислик-геология бур-қудуқлар орасидаги масофага мутаносиб бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIV-тоифа бинолар ва иншоотлар учун геофизик кузатув нуқталари тўрт-бештадан кам бўлмаслиги ҳамда масъулият даражаси III тоифа бинолар ва иншоотлар учун учта нуқтадан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI ва II-тоифа бинолар ва иншоотлар учун геофизик изланишларини бажармасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element368. Муҳандис-геофизик тадқиқотлар чуқурлиги сиқиладиган қатлам қалинлигининг бир ярим бараваригача (ёки муҳандислик-геология бур-қудуқлар чуқурлигининг бир ярим бараваригача) етиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГеофизик изланишлар катта чуқурликларгача бажариладиган бўлса изланишлар дастурида асослаб берилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element369. Чизиқли иншоотлар йўналиши ҳудудларида, профилни тузишда йўналиш ўқи бўйлаб геофизик профилларда ва ҳар 50 — 100 m дан кейин режалаштирилган кесмаларда кузатувлар орасидаги масофа 5 дан 10 m гача бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГеофизик зондлашда йўналиш ўқи бўйлаб кузатувлар орасидаги масофа 50 дан 150 m гача ва ҳар 100 — 500 m дан кейин режалаштирилган кесмаларда кузатувлар орасидаги масофа 20 дан 50 m гача бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element370. Тадқиқот дастурида асосланганда узлуксиз зондлаш (электротомография усули билан) га йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element371. Грунтнинг пўлатга нисбатан агрессивлигини баҳолаш учун электр тадқиқот ишлари ГОСТ 9.602-2016 талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАдашган токларни ўлчаш ҳар бир майдон учун бир ёки иккита нуқтада амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element372. Металл бўлмаган қувурларни лойиҳалашда грунтларнинг солиштирма электр қаршилигини аниқлаш ишларини бажармасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element373. Ҳаво электр узатиш линиялари йўналишларини лойиҳалашда геофизик тадқиқотлар мазкур ШНҚнинг 355-356-бандларида келтирилган жойларда ва таянчлар ўрнатиладиган нуқталарда ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲар бир таянч остида муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблигига кўра бирдан учтагача кузатув нуқталари белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element374. Лойиҳа ҳужжатларини тайёрлаш учун бир босқичли тадқиқотларни ўтказишда мазкур ШНҚнинг 355-356-бандларида келтирилмаган чизиқли иншоотлар йўналишлари ҳудудларида муҳандислик-геофизик изланишлар мазкур ШНҚнинг 190 — 192-бандлари ва мазкур ШНҚнинг 2-жадвали талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element375. Электр подстанциялари ва уларга ёндош ҳудудларда геоэлектрик тузилишни, грунтларнинг солиштирма электр қаршилигини (УЭС) аниқлаш мақсадида анодли ертуташтиргич қурилмалари ва станцияларини лойиҳалаш учун вертикал электр зондлаш (ВЭЗ) усули орқали электрразведка ишлари амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕртуташтиргич қурилмалари жойлашган майдонларда тадқиқот чуқурлиги ертуташтиргич қурилмасининг чуқурлигига боғлиқ ҳолда 50 дан 200 m гача бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element376. Грунтларни дала шароитида текшириш ишларини алоҳида олинган бино ва иншоотлар ҳудудларида бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтлар кўрсаткичларини аниқлаш усулларини мазкур ШНҚнинг 61 — 75 ва 193-194-бандларига кўра бино ва иншоотларнинг хусусияти ва тоифаларини ҳисобга олган ҳолда танлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element377. Грунтларнинг деформация ва мустаҳкамлик хусусиятлари мазкур ШНҚнинг 6-иловасига кўра амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element378. Грунтларни сатҳи 2500 ва 5000 cm2 штамплар ёрдамида статик босим остида синаш тажрибаларини тажриба шурфларида, лойиҳаланаётган пойдевор чуқурлигида ва ундан 2-3 m чуқурроқда амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element379. Грунтларининг сиқилувчан қатлами доирасида тажрибаларнинг сатҳи 600 cm² штамплар ёрдамида, бур-қудуқларда ёки грунт массивларида бурама (винт) штамплар ёрдамида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element380. Грунтларни штамплар ёрдамида синаш тажрибалари грунтларнинг лаборатория шароитида аниқланган деформация модули миқдорларига (юкламаси 0,15 MPa дан ортиқ бўлган III ва IV-тоифадаги бино ва иншоотлар асосини ҳисоблашда) аниқлик киритиш учун амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element381. Грунтларнинг деформациявий хусусиятларини аниқлаш ва уларга аниқлик киритишда эталон усул сифатида сатҳи 2500-5000 cm2 штамплар ёрдамида статик босим остида синаш тажрибаларини амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element382. Агар иншоотлар (0,15 MPa дан кам юкламаларда) асоси тўртламчи давргача бўлган грунтлар ёки ўзига хос грунтлар (кўпайиш коэффициентига эга бўлмаган) дан иборат бўлса, компрессион синовлари натижасида олинган грунтлар деформацияси модулларини тузатиш штамп синовлари натижалари асосида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element383. ГОСТ 20276-2012 да белгиланган ҳолларда, грунт синовлари натижасида радиал прессиометрлар ёрдамида олинган грунт деформацияси модулларини тузатиш учун штамплар билан грунт синовлари бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element384. Бур-қудуқларда радиал прессиометрлар ва ясси вертикал штамплар (парракли прессиометрлар) ёрдамида грунтларнинг прессиометрик синаш тажрибаларини, грунтлар кескин фарқ қилмайдиган анизотропия хусусиятларига (вертикал ва горизонтал йўналишлар бўйича) эга бўлган ҳолларда амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element385. Оддий ва ўрта муҳандислик-геология шароитли ҳудудларда, III-тоифадаги бир турдаги ва такрорий лойиҳалар бўйича қуриладиган бино-иншоотлар учун, шунингдек индивидуал лойиҳаланаётган чизиқли иншоотлар йўналишлари ҳудудларида, грунтларнинг деформациявий ва мустаҳкамлик хусусиятларини аниқлаш учун статик ва (ёки) динамик зондлаш ишлари бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element386. Статик ва динамик зондлаш ишлари қуйидаги махсус вазифаларни ечиш учун қўлланилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўкма ва ювма грунтларнинг (вақтга боғлиқ равишда) зичланиш ҳамда мустаҳкамланиш даражасини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувга тўйдириш ва сувини чиқариб юбориш натижасида қумли, гилли грунтларнинг зичлиги ҳамда мустаҳкамлиги ўзгаришини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувга тўйинтирилган қумли грунтларнинг динамик барқарорлигини аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element387. Статик зондлаш синовлари сони бур-қудуқларнинг умумий сонининг 50 фоиздан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБинонинг кенглиги ва узунлиги 25 m ёки ундан кам бўлганда эса учтадан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар қатлам кесимида сувга тўйинган қумли грунтлар мавжуд бўлса, статик зондлаш синовлари сони бур-қудуқлар сонининг 100 фоизигача кўпайиши, зондлаш чуқурлиги лойиҳада белгиланган қозиқнинг пастки учидан камида 2 m чуқурда бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element388. Қозиқли пойдеворлар чизиқли иншоотларини лойиҳалаш ҳудудларида (кўприклар, эстакад) ҳар бир таянч остига статик зондлаш амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТаянч кенглиги 12 m ва ундан ортиқ бўлса, зондлаш нуқталар сони кўпайиши ва улар орасидаги масофа 12 m дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element389. Статик ва динамик зондлаш қуйидаги махсус вазифалар учун қўлланилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўкма ва ювма грунтларнинг вақт ўтиши билан сиқилиш ва мустаҳкамлашув даражасини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсуғориш, дренажлаш пайтида қумли ва гилли грунтларнинг мустаҳкамлиги ва зичлигининг ўзгаришини аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element390. Қозиқли пойдеворларда лойиҳаланаётган ҳар бир бино ва иншоот чегарасида ШНҚ 2.02.03-21 талабларига мувофиқ эталон қозиқ ва статик зондлаш синовлар сони камида олтита ва тўлиқ ўлчамдаги қозиқларнинг статик синовлари сони камида иккита бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element391. Бир текисликда кесиш усулидан фойдаланган ҳолда грунтларнинг норматив хусусиятларини аниқлашда, қияликнинг барқарорлигини ёки массивнинг (йирик бўлакли ёки бир жинсли бўлмаган грунтлардан ташкил топган) мустаҳкамлик хусусиятларини ҳисоблаш учун, ҳар бир МГЭ учун мустаҳкамлик кўрсаткичларини аниқлаш сони учтадан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element392. Грунтларнинг ҳисобланган хусусиятларини аниқлашда ШНҚ 2.02.01-19 да белгиланган грунт ишончлилиги коэффициентларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element393. Грунтларнинг дала синовлари сони аввалги муҳандислик-геология ишларнинг натижаларини ҳисобга олган ҳолда дастурда асосланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element394. Гидрогеологик тадқиқотни грунтлар ва сувли горизонтларнинг гидрогеологик параметрларини ҳамда кўрсаткичларини аниқлаш, гидрогеологик шароитлар ўзгариши прогнозини тузиш учун ва сув сатҳини пасайтирувчи тизимларни лойиҳалаш, фильтрацияга қарши чора-тадбирлар кўриш, дренаж билан боғлиқ масалаларни ечиш, олинган маълумотларга аниқлик киритиш учун амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element395. Тажриба фильтрация ишларини (сувни тортиб олиш ва тўлдириш, шурфларга сув қуйиш, бур-қудуқларга босим остида сув қуйиш), лойиҳаланаётган қурилиш хандақлари контурида ва бевосита жойлаштирилиши лойиҳаланаётган ҳудудлардаги сув сатҳини пасайтирувчи, фильтрацияга қарши, дренаж ва бошқа тизимларнинг контурларида бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element396. Ерости сувларидан олинадиган намуналар ва кимёвий таҳлиллар миқдорини мазкур ШНҚнинг 277-банди талабларига кўра белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element397. Хавфли физик-геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар ривожланиш динамикасини, ерости сувлари режимини стационар кузатиш ҳамда бошқа изланишларнинг аввалги босқичларида бошланган кузатувлар мазкур ШНҚнинг 108 — 116-бандларига асосан давом эттирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element398. Изланишлар тугалланганидан сўнг стационар кузатиш тармоқларини бино ва иншоотларни қуриш ва фойдаланиш даврида кузатувларни давом эттириш учун қолдириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element399. Тоғ ковламаларидан олинган грунтлар намуналарининг физик-механик кўрсаткичларини лойиҳаланаётган ҳар бир бино ва иншоотлар ёки уларнинг гуруҳи жойлашган ҳудудларда лаборатория шароитида аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтлар намуналари лойиҳаланаётган объектлар билан геологик муҳитнинг ўзаро таъсир доирасидаги ҳар бир муҳандислик геологик элементлардан олинган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element400. Грунтларнинг физик, физик-кимёвий, механик (деформациявий ва мустаҳкамлик) кўрсаткичларини ҳамда уларнинг ўзига хос хусусиятларини лаборатория шароитида аниқлашнинг таркиби, ҳажми (миқдори) ва усулларини изланишлар дастурида, улар хусусиятларининг бино-иншоотлар асосида объектнинг қурилиши, шунингдек ундан фойдаланиш даврида ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚнинг 11-иловасига кўра асосланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element401. III ва IV-тоифадаги бино ва иншоотлар учун (0,15 MPa дан ортиқ юкламаларда) грунтларнинг деформация хусусиятлари компрессион сиқиш усули билан тузатиш коэффициентларини қўллаш ёрдамида аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, IV-тоифадаги бино ва иншоотлар учун тузатиш коэффициентлари штамп синовлари натижалари билан солиштирилиши, III тоифадаги бино ва иншоотлар учун штамп синовлари натижалари ёки уч ўқ бўйлаб сиқилиш натижалари билан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element402. Табиий асосда лойиҳаланаётган IV-тоифадаги бино ва иншоотлари учун (штампдан фойдаланиш чекланган тақдирда) грунт синовлари лаборатория шароитида уч ўқ бўйлаб сиқиш усули ёрдамида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element403. Сейсмик ҳудудларда қурилиш пайтида (техник топшириқда кўрсатилган умумий сейсмик ҳудудлаштириш харитаси бўйича норматив сейсмиклиги 6 ёки ундан ортиқ балл билан) грунтларнинг сейсмик суюлиши, мустаҳкамлиги йўқолишини ва деформацияланишини аниқлаш учун қуйидагиларда динамик синовлар ўтказилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсуюлувчи ва осон суюлувчи қумларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementоқувчанлик кўрсатгичи 0,25 дан юқори бўлган боғланган грунтларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйирик бўлакли грунтларнинг таркибидаги 30 фоиздан ортиқ бўлган сувга тўйинган дисперс тўлдирувчи грунтларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element404. Ташқи динамик таъсир манбалари бўлган транспорт ёки саноат ускуналар, шунингдек фойдаланиш жараёнида динамик таъсир манбалари бўлган иншоотлар яқинидаги бино ва иншоотларни лойиҳалашда, пойдевор асосидаги грунтлар (ҳар қандай намликдаги бўшанг қумлар, сув билан тўйинган ўртача зичликдаги қумлар, оқувчанлик кўрсаткичи 0,5 дан юқори бўлган боғланган грунтлар)нинг тебраниш-судралиш хусусиятларини аниқлаш учун динамик синовлар ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element405. Агар иншоотнинг пойдевори чегараси темир йўл ётқизиғининг четидан 100 m дан ортиқ масофада, I-тоифадаги автомобиль йўли ўқидан, трамвай линиясидан, метро линиясидан 50 m масофада, шунингдек динамик таъсирларга эга дастгоҳлар пойдевори чегараларидан 50 m масофада жойлашган бўлса, динамик синовларни бажармасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element406. Синов натижаларини статистик қайта ишлаш асосида, грунтларнинг норматив ва ҳисобий кўрсаткичларини ҳисоблаш учун зарур бўлган бир хил номдаги кўрсаткичларининг миқдорини, ҳисоблаш йўли билан аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБу ҳисоблашларни асос грунтларининг ҳар хиллик даражаси, кўрсаткични ҳисоблашнинг талаб қилинган аниқлигига (берилган ишончлилик эҳтимоли оралиғида) боғлиқ равишда, лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг тоифалари ва тури (қурилишдан мақсади)ни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element407. Грунтлар ҳисобий кўрсаткичларининг ишончлилик эҳтимоли оралиғини ШНҚ 2.02.01-19 (деформациялар бўйича ҳисоблашларда — 0,85 ва мустаҳкамлик кўрсаткичлари бўйича ҳисоблашларда — 0,95, аммо 0,99 дан ортиқ бўлмаслиги керак) талабларига кўра белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element408. Ҳисоблаш учун маълумотлар мавжуд бўлмаган ҳолларда, грунтлар кўрсаткичларининг миқдори мазкур ШНҚнинг 314-бандига мувофиқ ҳар бир иншоот ёки уларнинг гуруҳи учун ушбу ШНҚнинг 279-бандига мувофиқ ҳар бир муҳандислик геология элементи бўйича лойиҳа учун белгиланган грунт хусусиятлари кўрсаткичларининг миқдоридан кам бўлмаган миқдорда, аввал бажарилган аниқлаш ишлари, шу жумладан, яқин ҳудудда олинган маълумотларни инобатга олган ҳолда таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element409. Тоғ ковламаларидан олинган ерости сувлари намуналарининг миқдори ҳар бир сувли горизонт учун учтадан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСув намуналарининг миқдорини ерости сувлари кимёвий таркиби кўрсаткичларнинг катта ўзгаришида ёки лойиҳаланаётган бино ва иншоотлар ҳудудларни саноат ҳамда бошқа ифлослантирувчи манбалардан чиқадиган оқовалар босиши юз берганда кўпайтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element410. Ерости сувлари намуналарининг кимёвий таҳлиллари натижасида аниқланадиган кўрсаткичлар таркибини мазкур ШНҚнинг 117-бандига ва 12-иловасига кўра белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element411. Лойиҳа ҳужжатларини (ишчи ҳужжатларини) тузиш босқичида юзага келиши мумкин бўлган муҳандис-геологик шароитлари ўзгаришларни прогноз қилиш, лойиҳа ҳужжатларини тайёрлаш учун муҳандислик-геология тадқиқотларини бажариш, грунтларнинг таркиби ва хусусиятлари, геологик ва муҳандислик-геология жараёнларнинг пайдо бўлиши ва ривожланиш интенсивлигини (тезлигини) рақамли қийматларни белгилаш билан миқдорий прогноз шаклида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element412. Изланишлар ўтказиладиган майдон (ҳудуд, йўналишлар)нинг муҳандис-геологик шароитида юз бериши мумкин бўлган ўзгаришларнинг миқдорий прогнози лаборатория ва дала усуллари билан грунт таркибини, ҳолатини ҳамда хусусиятларини ўрганиш натижалари, маҳаллий маълумотлардан келиб чиқиб амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТабиий шароитда ўрганиш қийин бўлган хавфли геологик ва муҳандислик-геология жараёнларнинг ривожланишини прогноз қилиш учун физик моделлаштириш қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element413. Муҳандислик-геология шароитларидаги ўзгаришларнинг миқдорий прогнозини асослаш учун қўшимча ҳажмдаги дала ва лаборатория ишлари ҳамда изланишлар (лойиҳалаштирилган бино ва иншоотлар контуриция бундан мустасно) амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element414. Мураккаб муҳандис-геологик шароитларда, ўта хавфли, техник жиҳатдан мураккаб ва ноёб объектларни қуриш режалаштирилган ҳудудда муҳандис-геологик шароитларда юзага келиши мумкин бўлган ўзгаришларнинг миқдорий прогнозини тузиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element415. Ишчи ҳужжатлар ишлаб чиқиш учун техник ҳисоботнинг матнида мазкур ШНҚнинг 219, 307-бандларига қўшимча равишда мазкур ШНҚнинг 416 — 422 бандларида келтирилган маълумотлар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element416. Геологик тузилиши бўлимида аниқлик киритилган геологик тузилишнинг тавсифи ва лойиҳаланаётган ҳар бир бино (иншоот) ёки уларнинг гуруҳлари жойлашган ҳудудида ажратилган муҳандислик-геология элементларнинг таърифи ва ётиш шароитлари келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element417. Битта геоморфологик элемент ҳудудида майдон (йўналиш)нинг умумий ёки унинг қисмларининг (бино ва иншоотларнинг бир неча ҳудудлари учун умумий равишда) таърифи келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element418. Гидрогеологик шароитлар бўлимида гидрогеологик параметрларга, ерости сувлари ва грунтларнинг бетонга нисбатан агрессивлиги ва металларга нисбатан коррозион фаоллиги ўрганилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element419. Грунтларнинг физик-механик хусусиятлари бўлимида ҳар бир бино (иншоот) ёки уларнинг гуруҳлари учун аввал бажарилган муҳандислик изланишларини ҳисобга олган ҳолда, грунтлар хоссалари кўрсаткичларининг статистик ҳисоблари натижалари келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтларнинг тегишли ишончлилик чегараларида табиий, деформациявий, мустаҳкамлик ва кимёвий хусусиятларининг норматив ҳамда ҳисобий кўрсаткичлари ҳар бир ажратилган муҳандислик-геология элемент учун келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element420. Ўзига хос хусусиятли грунтлар бўлимида лойиҳаланаётган бино, иншоотлар ва уларнинг гуруҳлари жойлашган ҳудудлар муҳандислик-геология шароитларининг аниқлик киритилган тавсифи келтирилиши, ҳар бир ажратилган муҳандислик-геология элемент бўйича грунтларнинг физик, деформациявий, мустаҳкамлик, кимёвий ва ўзига хос бошқа хоссаларининг норматив ва ҳисобий кўрсаткичлари аниқланиши ҳамда улар ўзгаришининг прогнози, лойиҳалаш ва муҳандислик муҳофазаси бўйича таклифлар киритилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element421. Физик-геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар бўлимида лойиҳаланадиган иншоот ва улар гуруҳларининг ҳар бир ҳудуди бўйича аниқланган маълумотлар, геологик муҳит билан ўзаро таъсир доирасидаги жараёнларнинг кейинги ривожланиши бўйича аниқланган прогноз ва муҳандислик муҳофазаси ўрганилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element422. Муҳандис-геологик шароитлар бўлимида лойиҳаланадиган бино ва иншоотлар учун пойдеворлар турларини танлаш бўйича муҳандислик-геология тавсиялар, физик-геологик жараёнларнинг фаоллигига баҳо бериш, профилактика чора-тадбирлари ва муҳандислик муҳофаза иншоотлари бўйича таклифлар аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНоёб бино ва иншоотлар қурилиши ва улардан фойдаланиш жараёнида улар асоси деформацияларини кузатиш ҳамда ўлчаш ишларини бажариш зарурати тўғрисидаги талаблар келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element423. Техник ҳисоботда муҳандис-геологик шароитлар ўзгаришининг миқдорий прогнози белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element424. Техник ҳисобот бўлимларининг сони, номлари муҳандислик-геология шароитларнинг мураккаблигига, изланишлар майдони ёки йўналишнинг узунлигига, ишларнинг мақсади, ечилиши керак бўлган вазифаларга боғлиқ равишда ўзгартирилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element425. Аввал бажарилган изланишлар учун (лойиҳаолди ёки лойиҳа босқичларида) ёзилган техник ҳисоботда умумий маълумотлар (физик-геологик шароит, муҳандислик-геология ўрганилганлик) келтирилган бўлса ёки бу минтақада лойиҳа ташкилоти учун бир неча марта изланишлар олиб борилган бўлса, ушбу маълумотлар техник ҳисоботда келтирилмаслигига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element426. Ишчи ҳужжатларни ишлаб чиқиш учун техник ҳисоботнинг матний иловалар таркиби мазкур ШНҚнинг 218 ва 307-бандлари талабларига жавоб бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандислик-геология изланишлар натижаларини ҳар бир бино (иншоот) ёки ҳудудлар гуруҳи учун алоҳида келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element427. Ишчи ҳужжатларни ишлаб чиқиш учун техник ҳисоботнинг график қисмида мазкур ШНҚнинг 219 ва 307-бандларига қўшимча равишда қуйидагилар бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган объект ёки бино ва иншоотларнинг фактик материаллар харитаси (бу харитада техник топшириққа илова қилинган бош режага кўра бино ва иншоотларнинг контурлари ва экспликациялари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган бино (иншоотлар)нинг ҳар бир ҳудуди, ёки ҳудудлар гуруҳи учун алоҳида муҳандислик-геология кесималар, бу кесималарда бино (иншоот)ларнинг контурлари ва ерости қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзондлаш графиклари, грунтларни дала шароитида ўрганилгани, фильтрация ишлари натижаларини қайта ишлаш материаллари, геофизик кесималар ва графиклар, стационар кузатувлар графиклари ва бажарилган ишларнинг бошқа график материаллари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element428. Чизиқли иншоотлар йўналишлари бўйича муҳандислик-геология кесималарни муҳандислик геодезия изланишлари профиллари билан бирга қўшиб чизиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-боб. Бино ва иншоотларнинг қурилиши, фойдаланиш ва тугатиш давридаги муҳандислик геология изланишлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element429. Бино ва иншоотлар қурилиши, улардан фойдаланиш, тугатиш давридаги муҳандислик-геология изланишлар объект ҳудудида геологик муҳит айрим кўрсаткичларининг ҳолати ва ўзгариши тўғрисидаги маълумотларни олишни таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element430. Қурилиш даврида қурилиш ўйиқлари ва иншоотлар асосларининг геологик ҳужжатларини юритиш ва грунт ишларининг бажарилиши бўйича геотехник назорат амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element431. Изланишлар ишларининг таркиби ва ҳажмини изланишлар дастурида, қурилиш хандақларини ҳужжатлаштириш натижаларини ва ушбу ШНҚнинг талабларини ҳисобга олган ҳолда белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element432. Муҳандислик-геология изланишларига бериладиган техник топшириқ мазкур ШНҚнинг 5-банди талабларига қўшимча равишда қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш ишларининг бажарилиш босқичлари ва муддатларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўлланиладиган техник воситаларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилишнинг ҳар бир босқичида назорат олиб боришнинг талаб қилинадиган вазифалари ва кетма-кетлигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementизланишлар натижаларини тақдим этиш тартибини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementолинган натижаларни қурилиш ишларини ишлаб чиқариш билан боғлаш масалаларни тезкор ҳал қилинишни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element433. Техник топшириққа ҳудуд бўйича асосни тайёрлаш муҳандислик-геология хариталари ва кесималари, ўйиқлар чуқурлиги кўрсатилган бош режа, белгиланган қурилиш ишларини олиб бориш графиги илова қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element434. Техник топшириқда тажриба ишларининг махсус турларини (грунтлар хусусиятларини сунъий йўл билан яхшилаш) бажариш тўғрисида талаблар қўйилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element435. Қурилиш даврида олиб бориладиган муҳандислик-геология изланишлари, лойиҳа ҳужжатларида кўрсатилиши ва қуйидаги ҳолларда бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIII ва IV-тоифали бино ва иншоотлар (ноёб бино ва иншоотлар) ҳамда мураккаб муҳандис-геологик шароитли ҳудудларда II-тоифали бино ва иншоотлар қурилишида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшаҳарнинг тор жойларидаги қурилишларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасос грунтларининг техник мелиорацияси бўйича чора-тадбирларни амалга оширишда ва бино, иншоотларга сунъий йўл билан асос яратишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари режимини ва хавфли физик-геологик ҳамда муҳандислик-геология жараёнлар ривожланиш динамикасининг стационар кузатувларини давом эттириш (ёки янгидан бошлаш), шунингдек улар ривожланиши ва фаоллашишини прогноз қилишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementизланишлар тугаллангани билан объект қурилиши орасида узоқ вақт ўтгани сабабли ҳамда бошқа объектлар ҳудуди ёнига қурилганда, улар янги қурилиш натижасида зарар кўрадиган бўлса ёки янги қурилиш (гидротехник қурилиш, ерларнинг сувини қуритиш, қишлоқ хўжалик экинларини суғориш ва бошқалар) геологик муҳитнинг жиддий ўзгаришини келтириб чиқарса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектлар қурилиши даврида кутилмаган ҳолатлар (бино ва иншоотлар деформацияси, лойиҳа ҳужжатларида қабул қилинган ҳамда амалда аниқланган муҳандис-геологик шароитлар орасидаги фарқлар, хандақлар ва ўйиқларни ерости сувлари босиши, улар ёнбағирларининг ўпирилиши) содир бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектлар бош режаларининг ўзгариши, бино ва иншоотлар контурлари изланишлар олиб борилган контурларга нисбатан сурилган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектлар юқори даражадаги хавфли зоналарда қуриладиган бўлса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element436. Изланишлар ҚР 02.01-23 талабларига кўра, қурилиш учун тайёрланган хандақларда, сунъий ўйиқларда, траншеяларда, муҳандислик тайёрлаш ишлари олиб борилган ҳудудларда, ювма ёки тўкма грунтли грунт иншоотлари ҳудудларида, улар қурилиши жараёнида, грунт массивлари мустаҳкамлангандан ва мелиорация қилингандан сўнг амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element437. Қурилиш даврида муҳандислик-геология изланишлари олиб борилганда лойиҳа ҳужжатларида қабул қилинган ва амалда аниқланган муҳандис-геологик шароитларнинг қанчалик мос келганини аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element438. Хандақлар, траншеялар ва бошқа ўйиқларни текшириш ҳамда грунтларнинг қатламланишини, уларнинг таркибини, ерости сувларининг сизиб чиқишини ҳужжатлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element439. Изланишлар таркибига хандақлар, траншеялар деворлари ҳамда тубининг тавсифини ёзиш, уларнинг расмини чизиш ва суратга олиш, 1:500-1:50 масштаблардаги батафсил кесималар ва хариталар тузиш, ерости сувлари пайдо бўлган ва барқарор туриб қолган чуқурликларни, грунтларнинг тўйинган капилляр зонасини рўйхатга олиш ҳамда ўйиқларга келиб тушадиган сувларнинг хусусиятларини, сувни чиқариб олиш миқдорини, шунингдек бунинг учун қўлланилган усулнинг самарадорлигини аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element440. Сув оқимлари ва саноат чиқиндилари тўпловчиларини ўраб турувчи ва сувни тартибга солувчи тўғонлар (дамбалар), баланд тўшамалар ва чуқур ўйиқлар, шунингдек автомобиль йўллари, темир йўллар ва бошқа чизиқли иншоотлар трассалари қуриладиган ҳудудларда муҳандислик-геологик ҳужжатлаштириш ва қурилиш котлованлари ҳамда траншеяларида кузатув ишлари тегишли турдаги қурилиш учун идоравий қурилиш нормаларини инобатга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element441. Лойиҳа ҳужжатларида қабул қилинган ва амалда аниқланган муҳандис-геологик шароитлар орасида жиддий фарқлар топилганда, агар улар қабул қилинган лойиҳа ечимларига ўзгартириш киритадиган бўлса, бунда лойиҳани тўғрилаш учун етарли ҳажмда муҳандислик-геология изланишларини бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element442. Амалда аниқланган ва лойиҳадаги муҳандис-геологик шароитлар орасида жиддий фарқлар топилганда, муҳандислик-геология изланишлари хулосаларида лойиҳа ечимларига аниқлик киритиш тўғрисидаги таклифлар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element443. Қурилиш даврида муҳандислик-геология изланишлари олиб борилганда грунт ишлари қурилиши (грунтларни жойига ётқизиб тўшаш, зичлаш ва сув ёрдамида ётқизиш), ювма ёки тўкма грунтли асосларда муҳандислик тайёрлаш ишлари олиб борилиши, мунтазам равишда барпо қилинадиган тоғ жинслари уюмлари (отваллари) ва грунт иншоотлари ҳудудлари сифатининг геотехник назорати амалга оширилганда уларнинг сифатини қуйидаги йўллар билан баҳолаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг амалда аниқланган қуруқ ҳолдаги зичлиги кўрсаткичларини уларнинг лойиҳадаги миқдорлари билан солиштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзичланган грунтларнинг амалда аниқланган намлиги кўрсаткичларини уларнинг оптимал намлиги миқдорлари билан солиштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element444. Қумли ва йирик бўлакли грунтларнинг гранулометрик таркиби аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element445. Грунтларнинг зичлигини аниқлаш учун қуйидаги дала-экспресс усулларини қўллаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвиброзондлаш кичик (габаритли зондларни, зарбли, ботириб киргизиладиган);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеофизик, зичлик-намликни аниқловчи ядровий усулларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкрилчатка ёрдамида айланма кесиш тажрибаларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзичлик-намликни кескир цилиндр ёки (таркибида ҳар хил аралашма бўлган қумли ва йирик бўлакли грунтлар учун) махсус шурфларда аниқлаш усулларини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element446. Грунтларни текшириш ҚР 02.01-23 талабларига асосан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element447. Асослар грунтларининг техник мелиорацияси (уларни мустаҳкамлаш) бўйича назорат мустаҳкамланган грунтлар намуналарини, бур-қудуқлардан олинган лаборатория шароитида ёки хандақлар тубида бажариладиган дала синовлари маълумотлари асосида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element448. Ер остига чуқурлаштирилиб қурилган иншоотларда, дренаж ва бошқа иншоотлар қуриш мақсадида хандақлар ковланганда, қурилиш учун сув сатҳини пасайтириш бўйича чора-тадбирлар самарадорлигини назорат қилиш, махсус ковланган гидрогеологик бур-қудуқларда бажариладиган кузатувлар асосида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element449. Объектларнинг қурилиши даврида муҳандис-геологик шароитлар ўзгаришининг, гидрогеологик шароитлар ўзгаришининг ва физик-геологик ҳамда муҳандислик-геология жараёнлар ривожланиш динамикасининг ёки янги жараёнлар пайдо бўлишининг стационар кузатувлари мазкур ШНҚнинг 108 — 116-бандларига асосан амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element450. Қурилиш даврида бажариладиган махсус муҳандислик-геология тадқиқотлари (кузатувлари)ни қуйидаги вазифаларни ечиш учун амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхандақлар (ўйиқлар) четидаги грунтларнинг нураш тезлигини ва барқарорлигини, уларнинг ўзини тутишини (нураш интенсивлигини) мунтазам равишда кузатувлар асосида аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехноген таъсирлар остида тоғ жинслари массивлари параметрларининг ўзгаришини, хандақлар ва туннелларда геофизик тадқиқотларни, сейсмоакустик тадқиқотларни бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёнбағир ва суффозия жараёнлари ривожланишини, хандақлар четидаги грунтларнинг сиқиб чиқарилиши ва қалқиб чиқишини кузатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтлар белгиланган талабларга жавоб бермаган ҳолларда грунт иншоотларини сув ёрдамида ётқизиш тажрибасининг фрагментида синовлар ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларни ер остида зичлаш, мустаҳкамлаш усуллари билан бино ва иншоотлар асосида муҳандислик тайёрлаш ишларини олиб бориш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element451. Объектларнинг қурилиши ва улардан фойдаланиш даврларида изланишлар олиб борилганда, мазкур ШНҚнинг 140-банди келтирилган вазифаларни ечиш мақсадида, мавжуд бино ва иншоотлар пойдевори асосини текшириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element452. Мавжуд бино ва иншоотлар пойдевори асосини текшириш учун шурф ва бур-қудуқлар ковлаш, грунтлар ва ерости сувлари намуналарини олиш, зондлаш ишларини ва геофизик тадқиқотлар ва бошқа муҳандислик-геология изланишларини бажариш ҳамда бино ва иншоотлар пойдевори асоси деформацияси ва ерости сувлари режимини стационар кузатиш ишларини олиб бориш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element453. Шурфларнинг чуқурлигини, очиладиган пойдевор тубидан 0,5 — 1,0 m чуқурроқ ковлашни ҳисобга олиб белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element454. Шурфларни бино ва иншоотлар асоси пойдеворига кўндаланг равишда ковлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element455. Барча ковланган шурфларда улар деворларининг ва асос пойдевори грунтларининг расмини чизиш (1:20 ёки 1:50 масштабларда) ва суратга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element456. Монолитларни очиладиган пойдевор тубида жойлашган грунтларнинг барча турлари қатламидан бевосита пойдевор тубидаги ва унга қарама-қарши томондаги қатламлардан олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element457. Шурфлар ёрдамида очилган пойдеворларнинг конструкцияси, материали ва ҳолати аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element458. Тоғ ковламаларини ковлаш жараёнида бино ва иншоотлар пойдевор асосидаги грунтларнинг тузилмаси ва ҳолати (намлаш, музлаш, ювилиб кетиш, юмшаш) бузилишининг олдини олиш чора-тадбирлари кўрилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element459. Мавжуд бино ва иншоотлар пойдевори асосини текшириш натижалари асосида тузиладиган техник ҳисоботда мазкур ШНҚнинг 207 — 219-бандларга қўшимча равишда қуйидагилар келтирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларнинг қурилиши ва улардан фойдаланиш даврларида геологик муҳитнинг, гидрогеологик шароитлар, грунтларнинг деформациявий ва мустаҳкамлик хусусиятларининг ўзгариши ва бу ўзгаришларнинг аввал қилинган прогнозга мос келганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворлар тубида ва уларнинг таъсир зонасидан ташқарида алоҳида-алоҳида ажратилган муҳандис-геологик элементлари учун грунтларнинг норматив ва ҳисобий кўрсаткичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаввалги йилларда бажарилган изланишлар маълумотларга асосан, бу бино ва иншоотлар қурилгунга қадар аниқланган муҳандис-геологик элементлари учун грунтларнинг норматив ва ҳисобий кўрсаткичлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element460. Бино ва иншоотлардан фойдаланиш даврида геологик муҳит айрим кўрсаткичларининг стационар кузатувларини (локал мониторинг) олиб боришни изланишларнинг аввалги босқичларида тузилган кузатув пунктлари (бур-қудуқлар, постлар, нуқталар) тармоғи асосида, улар бўлмаганда янги тузиладиган кузатув пунктлари асосида амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element461. Кузатишлар хавфли физик-геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар ривожланишининг мониторингини олиб бориш, бино ва иншоотлар деформацияларини аниқлаш ва бино ва иншоотлар барқарорлигига салбий таъсир этувчи бошқа омилларни кузатиш учун олиб борилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element462. Стационар кузатувларни геофизик ва геодезик усуллар, зондлаш, лаборатория синовлари ва бино ва иншоотлар асосида ҳамда хавфли физик-геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар тарқалган ҳудудларда ўрнатилган ўлчов ускуналари ёрдамида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element463. Кузатув тармоқларининг зичлиги, кузатувларни олиб бориш усуллари ва даврийлиги, иншоотнинг ўзига хос хусусиятларидан, муҳандислик-геология ҳамда гидрогеологик шароитлардан, жараёнлар содир бўлишининг тезлиги (интенсивлиги)дан келиб чиқиб, изланишлар дастурида белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element464. Грунтлар ва ерости сувларининг ифлосланиш даражасини ҳамда ифлослантирувчи кўрсаткичларнинг таркибини аниқлаш учун уларнинг кимёвий таҳлилини амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element465. Муҳандислик-геология изланишлари натижаларини мазкур ШНҚнинг 207 — 219-бандларига асосан тузиладиган техник ҳисоботда келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element466. Лойиҳа ҳужжатлари ишлаб чиқиш учун бажарилган муҳандислик-геология изланишларда тузилган миқдорий прогнознинг ишончлилигини бино ва иншоотни қуриш, улардан фойдаланиш даврида бажариладиган изланишлар натижаларига кўра текшириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element467. Корхона, бино ва иншоотларни тугатиш даврида бажариладиган изланишлар ҳудудларнинг санацияси (соғломлаштириш) ҳамда рекультивацияси (грунтларни, ерларни қайтадан тиклаш) бўйича лойиҳа ечимларини асослаш учун, шунингдек изланишлар натижасида техник ҳисобот тузиш учун зарур бўлган материаллар ва маълумотларни олишни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element468. Муҳандислик-геология изланишларининг таркиби ва ҳажмини, изланишлар дастурида белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element469. Изланишлар давомида қуйидагилар амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик муҳитда аҳоли соғлиги учун хавфли бўлган ифлослантирувчи моддаларнинг мавжудлигини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementифлослантирувчи моддаларни зарарсизлантириш ва утиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунт қатламининг ҳолатини текшириш ва ҳудуднинг айрим ҳудудларида грунтлар ва грунтларни алмаштириш, объектни тугатишдан содир бўладиган хавфни баҳолаш тўғрисида таклифлар киритиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element470. Грунтли қурилиш материаллари ҳамда объект тугаллангандан сўнг амалга ошириладиган ерни тиклаш материаллари учун грунт изланишлари ШНҚ 1.02.07-19 талабларига асосан бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element471. Объект тугатилгандан сўнг ҳудудни соғломлаштиришга қаратилган ҳудудни қуритиш ва бошқа мелиоратив чораларни амалга ошириш зарурати билан боғлиқ бўлган геологик муҳитнинг алоҳида кўрсаткичларини ўрганиш, дастурда кўзда тутилган комплекс ёки алоҳида иш турларини бажариш асосида олиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element472. Объектларни қуриш ва улардан фойдаланиш даврида олиб борилган муҳандислик-геология изланишлар натижасига кўра тузиладиган техник ҳисобот мазкур ШНҚнинг 207 ва 298-бандларига қўшимча равишда қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуд қурилиши учун асос муҳандислик тайёргарлиги қабул қилинганлиги тўғрисида далолатнома ва хулосаларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасос грунтларида ўтказилган техник мелиорациянинг сифати тўғрисида хулосаларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларни карьердан ковлаб олиш тўғрисидаги хулосаларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув ёрдамида ётқизилган грунтларнинг қаватма-қават назорати ва сув ёрдамида ётқизиб тайёрланган алоҳида ҳудудларни қабул қилингани тўғрисида маълумотларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш ишларини ташкил қилиш ва ишлаб чиқишнинг усулларига аниқлик киритиш, грунтларни сунъий йўл билан мустаҳкамлаш технологиялари, профилактик ва муҳофаза чора-тадбирларини ишлаб чиқиш бўйича таклифларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-боб. Ўзига хос грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандислик геология изланишларини олиб бориш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element473. Ўзига хос грунт турлари ва уларнинг асосий хусусиятлари мазкур ШНҚнинг 14-иловасига асосан амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element474. Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишларини мураккаб шароитларда ва ўзига хос шароитга эга бўлган ҳудудларда (иқтисодиёт тармоқларининг объектларини жойлаштириш кўзда тутилган ер қаъри лаҳимларида, Орол денгизининг шельф зонаси ва бошқалар) мазкур ШНҚга қўшимча равишда муҳандислик-геология изланишларини ШНҚ 1.02.23-2022 талаблари ҳисобга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element475. Муҳандислик-геология изланишлари лойиҳаланаётган ҳудуд (майдон, ҳудуд, йўналиш)нинг муҳандислик-геология шароитининг комплекс равишда ўрганиш (ҳудуднинг рельефи, геологик тузилиши, геоморфологик ва гидрогеологик шароити, грунтлар таркиби, ҳолати ва хусусиятлари, геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар, ўзлаштирилган (қурилиш олиб борилган) ҳудудларнинг ўзгаришлари)ни таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element476. Геологик муҳитдан рационал фойдаланиш ва муҳофаза қилишни ҳисобга олган ҳолда объектларни лойиҳалаш, қуриш, улардан фойдаланиш учун етарли ҳамда зарур материалларни олиш мақсадида, лойиҳаланаётган объектлар билан геологик муҳитнинг ўзаро таъсир доирасида муҳандис-геологик шароитлар ўзгариш эҳтимоллигини прогноз қилишни таъминлаш муҳандислик-геология шароитни комплекс ўрганиш доирасига кириши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element477. Ўзига хос грунтлар ва хавфли геологик жараёнлар тарқалган ҳудудларда олиб бориладиган муҳандислик-геология изланишлари таркибига мазкур ШНҚнинг 14-бандида келтирилган иш турлари ва комплекс текширишлар кириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element478. Қурилиши лойиҳаланаётган ҳудуднинг муҳандис-геологик ва гидрогеологик шароитлари тўғрисидаги материалларни йиғиш, таҳлил қилиш ва умумлаштириш ишлари лойиҳаолди ва лойиҳа ҳужжатлари ишлаб чиқишнинг барча босқичларида, аввалги босқич натижаларини ҳисобга олган ҳолда олиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element479. Йиғилиши, қайта ишланиши керак бўлган материаллар ва уларнинг таркиби мазкур ШНҚнинг 15-бандига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element480. Аввалги йилларда бажарилган изланишлар тугагандан лойиҳа бошлангунга қадар 2-3 йилдан кўп вақт ўтган бўлса улардан фойдаланиш имконияти геологик муҳит, гидрогеологик шароитлар, рельефнинг ўзгарганлиги ва техноген таъсирлар мазкур ШНҚнинг 9-жадвалини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element481. Муҳандислик-геология изланишлари дастури тузилгунга қадар ўтказиладиган кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширишлар натижаларига кўра аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element482. Аввалги йилларда бажарилган барча изланишларнинг материаллари геологик муҳитнинг техноген таъсирлар натижасида ўзгариш динамикасини тиклаш учун фойдаланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element483. Аввалги йиллардаги бажарилган изланишлар маълумотлар ва бошқа маълумотларни йиғиш, қайта ишлаш, таҳлил қилиш ва умумлаштириш натижасида изланишлар дастури ва техник ҳисоботни тузишда ўрганилаётган ҳудуд муҳандис-геологик шароитларининг ўрганилиш даражаси ва бу материаллардан лойиҳаолди ва лойиҳа масалаларини ечиш учун (унинг қачон бажарилганлигини ҳисобга олган ҳолда) фойдаланиш имконияти баҳоланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-жадвал | ||
Муҳандислик-геологик шароитларнинг хусусиятлари | Амалдаги натижаларнинг чеклаш муддати, йил | |
Қурилмаган (ўрганилмаган) ҳудудларда | Қурилган (ўрганилган) ҳудудларда | |
Геологик тузилиши | муддатсиз | муддатсиз |
Гидрогеологик шароитлар | 5 | 2 |
Грунтларнинг физик-механик хоссалари, ерости сувларининг кимёвий таркиби | 5 | 2 |
Геологик ва муҳандислик-геология жараёнлар | 5 | 2 |
Геокриологик ва муҳандислик-геокриологик жараёнлар | 5 | 2 |
Сейсмик ёки сейсмотектоник шароитлар | муддатсиз | муддатсиз |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element484. Йиғилган материаллар асосида ўрганилаётган ҳудуднинг муҳандис-геологик шароитлари тўғрисида ишчи гипотеза шакллантирилиши ва ушбу шароитларнинг мураккаблик даражаси белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБу маълумотларга асосан қурилиш объектининг изланишлар дастурида қидирув ишларининг таркиби, ҳажми, уларни бажариш услуби ва технологияси белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element485. Муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражасини мазкур ШНҚнинг 1-иловасида келтирилган алоҳида олинган омилларга (уларнинг асосий лойиҳа ечимига) таъсирини ҳисобга олган ҳолда белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element486. Ерни масофадан туриб зондлаш маълумотларининг дешифровкаси ва аэровизуал кузатувлар катта майдонлардаги (узунликдаги) ҳудудларнинг муҳандис-геологик шароитларини ўрганиш ва баҳолаш ҳамда бу шароитларнинг ўзгариш динамикасини ўрганиш зарурати туғилганда қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element487. Ерни масофадан туриб зондлаш маълумотларининг дешифровкаси ва аэровизуал кузатувларини мазкур ШНҚнинг 23 — 25-бандларига кўра амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДешифровка материалларига кўра ердан туриб текширишлар натижасида аниқлик киритилган геоморфологик харита тузилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element488. Изланишларни амалга ошириш даврида муҳандис-геологик кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширувларнинг вазифаларига қуйидагилар кириши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementизланишлар ҳудудини кўздан кечириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуд рельефини кўз билан чамалаб (визуал) баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд очилмаларнинг, табиий очилмалар, жарликлар, карьерлар, қурилиш ковламалари тавсифини ёзиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув чиқадиган жойлар тавсифини ёзиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеодинамик жараёнларнинг ташқи кўринишини ёзиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик ва экологик шароитларнинг геоботаник индикаторлари тавсифини ёзиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element489. Кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текшириш йўналишлари аэрофото ва съёмканинг бошқа турлари натижасида ажратилган асосий контурларни кесиб ўтиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element490. Табиий очилмалар мавжуд бўлмаган ёки улар етарли бўлмаган ҳолларда қўшимча дала ишларини амалга ошириш (аэровизуал кузатувлар, алоҳида ковламаларни ковлаш, геофизик тадқиқотлар, зондлаш, грунтлар, ерости сувлари намуналарини олиш ва уларнинг лаборатория таҳлили) изланишлар дастурида асосланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element491. Ҳудудни кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текшириш йўналиш кузатувлари йўли билан амалга оширилиши ва улар бошқа дала ишларидан олдин бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element492. Йўналиш кузатувлари ўрганилаётган ҳудуд муҳандис-геологик шароитларининг асосий ҳолатларини аниқлаш ва ўрганиш учун кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширувлари, муҳандис-геологик съёмкасини бажариш жараёнлари мазкур ШНҚнинг 31 — 39-бандларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element493. Тоғ ковламалари ва бур-қудуқларни ковлаш мазкур ШНҚнинг 41 — 56-бандларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element494. Изланишлар дастурида белгиланадиган бур-қудуқларни бурғилаш усуллари бурғилашнинг юқори даражадаги самарадорлигини, грунт қатламлари чегараларини белгилашдаги зарур аниқликни (хатоликлар 0,25 — 0,50 m дан ошмаслиги), грунтларнинг турлари, ётиш шароити, таркиби, ҳолати ва хусусиятларини, уларнинг ўзига хос текстурасини табиий шароитда ётган ҳолатда ўрганишни таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element495. Шнек билан бурғилашни унинг кесим тавсифини белгилашда йўл қўйиладиган хатоликлар ва грунт қатламлари орасидаги контактларни белгилашдаги аниқликлар паст (хатоликлар 0,5 — 0,75 m ва ундан ҳам юқори) бўлгани сабабли, изланишлар дастурида асосланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element496. Шахта ва штольнялар юқори даражадаги масъулиятли ва ноёб бино ҳамда иншоотларни лойиҳалашда, шунингдек ер қаъри лаҳимларида жойлаштириладиган иқтисодиёт объектларида, изланишлар дастурида асосланганда ковланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШахта ва штольняларда тоғ жинсларининг ётиш шароити, сув билан тўйинганлик даражаси, уларнинг ҳарорати, сақланганлик даражаси, геологик тузилмалар ва узилмаларнинг хусусиятини ўрганиш ҳамда намуналар олиш, тоғ жинсларининг хусусиятларини ўрганиш ва бошқа махсус ишларни бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element497. Ишлар тугаллангандан сўнг барча тоғ ковламалари йўқ қилиниши, шурф ва дудкалар гилли грунтлар билан шиббалаб тўлдирилиши, бур-қудуқлар гил ёки цемент-қумли аралашма билан табиий муҳит ифлосланишининг ва физик-геологик ҳамда муҳандис-геологик жараёнлар фаоллашишининг олдини олиш мақсадида, беркитиш ҳамда рекультивация ишлари бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element498. Геофизик тадқиқотлар ўзига хос грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандислик-геология изланишларини олиб боришда муҳандислик-геология изланишларининг барча босқичлари мазкур ШНҚнинг 57 — 60-бандларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element499. Грунтларни дала шароитларида тадқиқ қилиш ўзига хос грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандислик-геология изланишларини олиб бориш мазкур ШНҚнинг 61 — 75-бандларига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element500. Гидрогеологик тадқиқотлар муҳандислик-геология изланишлари мазкур ШНҚнинг 76 — 107-бандларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element501. Стационар кузатувлар ўзига хос грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандислик-геология изланишларини олиб бориш мазкур ШНҚнинг 108 — 116-бандларига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element502. Грунтларнинг лаборатория тадқиқотлари ўзига хос грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандислик-геология изланишларини олиб бориш мазкур ШНҚнинг 117 — 123-бандларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-боб. Чўкувчан грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандислик-геология изланишларини олиб бориш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element503. Чўкувчан грунтлар тарқалган ҳудудларда лойиҳаолди ҳужжатлари ишлаб чиқиш учун муҳандислик-геология изланишлари олиб борилганда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 207 — 219-бандларига қўшимча равишда қуйидагилар техник ҳисоботда кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчан грунтларнинг тарқалган жойлари ва уларнинг маълум геоморфологик элементлар ва рельеф шаклларига боғлиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрельефнинг ўзига хос шакллари (товоқ шаклидаги чўкмалар, суффозия чўкмалари) ва уларнинг маълум геоморфологик элементларга боғлиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчан қатламнинг қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўмилган грунтларнинг, карбонатли ва гипсли тузилмаларнинг, юмронқозиқ инларининг мавжудлиги ва уларнинг тарқалганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўхшаш шароитли ҳудудларда грунтларнинг чўкувчанлик хусусиятларини ўрганиш ва хандақларда ўтказилган тажриба-намлаш синовларининг натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг чўкувчанлик хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчанлик бўйича грунт шароитларининг тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнамлаш манбалари, амалдаги бино ва иншоотлардаги мавжуд деформацияларнинг ҳолати ва хусусияти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element504. Лойиҳаолди ҳужжатлари учун грунтларнинг чўкувчанлик хусусиятлари (грунтларнинг ўз оғирлиги остида ва қўшимча босим остидаги нисбий чўкувчанлиги, чўкувчанликнинг бошланғич босими) лаборатория шароитларида текширишларга асосан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element505. Ҳар бир геоморфологик элементда шурфлар (дудкалар) ковлаш ва грунтларнинг чўкувчанлик хусусиятларини аниқлаш учун ҳар бир литологик қатламдан камида учтадан монолит олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element506. Лойиҳа ва ишчи ҳужжатлар босқичи учун муҳандислик-геология изланишларига бериладиган техник топшириғида мазкур ШНҚнинг 5-бандида келтирилган талабларга қўшимча равишда асос ва пойдеворлар, лойиҳа ечимлари ҳамда чўкувчанликка қарши белгиланадиган чора-тадбирлар тўғрисидаги маълумотлар берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element507. Лойиҳа ҳужжатлари учун изланишларда мазкур ШНҚнинг 298, 307-бандларига қўшимча равишда қуйидагилар аниқланиши ва техник ҳисоботда кўрсатилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмикрорельефнинг хусусияти, чўкувчанлик жараёни ҳамда ҳодисаларининг ривожланиши (товоқ шаклидаги чўкмаларнинг, адирлараро чўкмаларнинг, тақирларнинг, шўртоб ва шўрланган ерларнинг ўлчамлари ва шакллари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлёсс ётқизиқлари ва чўкувчан қатламнинг қалинлиги, уларнинг майдон узра ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлёсс ётқизиқлари тузилма (вертикал ва горизонтал бўйича макроғовакларнинг хусусияти, уларнинг чуқурлик ва майдон узра жойлашиши, агрегатлилиги, чанглилиги) ҳамда таркиб (ингичка қатламлилик, дарзлилик, конкрециялар, гипс тўпламларининг мавжудлиги)ининг ўзига хос хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10 фоизли НCl да қайнаш даражаси, карбонатларнинг кесимда тақсимлангани;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчан қатламнинг циклли тузилиши, қатламлар ва улар комплекслари орасидаги контактларнинг ўзига хос хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтлар таркиби ва хусусиятларининг тавсифи ва улар чўкувчанлигининг миқдорий кўрсаткичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгранулометрик таркиби (таҳлилларга тайёрлашнинг ҳар хил схемаларида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг табиий намлик ва тўлиқ сувга тўйинтирилган ҳолатларидаги деформациявий ва мустаҳкамлик хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчан грунтларнинг фильтрация хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг ўз оғирлиги натижасида чўкиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчанлик бўйича грунт шароитларининг тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчанликнинг майдон ва чуқурлик бўйича ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрельефнинг пасайган жойларида грунтларнинг чўкувчанлик хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementажратилган муҳандислик-геологик элементларида чўкувчан грунтларнинг табиий намлик ва тўлиқ сувга тўйинтирилган ҳолатларидаги чўкувчанлик, деформациявий ва мустаҳкамлик хусусиятлари кўрсаткичларининг норматив қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчан бўлмаган тўшама грунтларнинг жойлашиш чуқурлиги, литологик таркиби ва кўрсаткичлари, уларнинг фильтрация хусусиятларини (қўшимча топшириқ бўйича) баҳолаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element508. Лойиҳа учун изланишларда тоғ ковламалари ҳар бир геоморфологик элементда муҳандислик-геология кесимлар (бўйлама ва кўндаланг) ўтказиш имкониятини ҳамда товоқ шаклидаги чўкмалар ва улар оралиғини, суффозия воронкаларни ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши керак. Бунда, тоғ ковламалари сув ёки гилли эритмалардан фойдаланмаган ҳолда ковланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element509. Лойиҳа учун изланишларда тоғ ковламаларининг бир қисмини шурфлар ва дудкалар ташкил қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲар бир муҳандислик геологик элементлар доирасида жойлашган шурфлар ва дудкалардаги чўкувчан грунтлардан камида олтитадан монолит олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element510. Чўкувчан қатламнинг қалинлиги 25 m дан ортиқ бўлганда ҳамда сувли горизонт очилганда, грунт олгичлар (грунтонослар) билан монолитлар олиб шурф ва дудкаларнинг чуқурлигини бур-қудуқлар ёрдамида охиригача етказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element511. Монолитлар ва намуналарни тоғ ковламаларидаги ҳар бир муҳандислик геологик элементдан, бироқ 1-2 m дан кам бўлмаган оралиқдан олиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМонолитлар товоқ шаклидаги чўкмалар ва уларнинг орасида жойлашган тоғ ковламаларидан олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element512. Лаборатория шароитида чўкувчан грунтларнинг қуйидаги физик-механик хусусиятлари аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг ўз оғирлиги ва умумий босим (ўз оғирлиги ва лойиҳаланаётган бино ва иншоотлардан ва майдон текисланган ҳолатларда тўкма грунтлар оғирлигидан пайдо бўладиган босим) натижасида нисбий чўкувчанлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбошланғич чўкиш босими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбошланғич чўкиш намлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнисбий чўкувчанликнинг босимга боғлиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтлар чўкувчанлик хусусиятларининг майдон ва чуқурлик бўйича ўзгариш даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий намлик ва тўлиқ сувга тўйинтирилган ҳолатларидаги деформация модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчан грунтларнинг табиий намлик ва тўлиқ сувга тўйинтирилган ҳолатларидаги мустаҳкамлик хусусиятлари (солиштирма илашиш ва ички ишқаланиш бурчаги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувда эрувчан тузлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг физик хусусиятлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element513. Лаборатория шароитида чўкувчан грунтлар ўрганилганда уларнинг гранулометрик ва микроагрегет таркиблари ГОСТ 12536-2014, Oʻz DSt ASTM D 6913:2022 (ASTM D6913/D6913M-17, IDT) талабларига кўра аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element514. Лаборатория шароитида синовлар ўтказиб, чўкувчанлик бўйича грунт шароитларининг турини аниқлашда бур-қудуқлар ва шурфлардан олинган монолитлар бўйича грунтларнинг ўз оғирлигидан тушган босим остида аниқланган нисбий чўкувчанлик кўрсаткичларидан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element515. Бур-қудуқлардан олинган монолитлар бўйича аниқланган натижаларни, уларнинг шурфлардан олинган монолитлар бўйича натижалари билан мос келишини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element516. Хандақларда тажриба-намлаш синовларини оммавий тарзда янги ўзлаштириладиган майдонларда ва йирик объектларни лойиҳалашда, чўкувчанлиги II тур грунт шароитли ҳудудларда, қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда амалга ошириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчанлик бўйича грунт шароитлари турини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтлар чўкувчан қатламининг қалинлигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг ўз оғирлигидан тушган босим остида чўкиши бошланадиган чуқурликни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг ўз оғирлигидан тушган босим остида чўкиш миқдорини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбошланғич чўкиш босимини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнамлаш бошлангандан ҳар хил вақт ўтгандан кейинги намлик ва намлик даражаси миқдорларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчан қатламни тўлиқ намлаш учун кетган вақт ва бунинг учун зарур бўлган сув ҳажмини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдевор асосини тайёрлаш дастлабки намлаш йўли билан амалга оширилганда чўкишнинг ривожланиши учун кетадиган вақтни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element517. Грунтларнинг чўкувчанлик хусусиятлари катта ўзгаришларга учрайдиган ҳудудларда тажриба-намлаш синовлари ўтказилганда, синовларни кичик юзали хандақларда тезкор намлаш йўли билан амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, олинган натижаларни бир ёки иккита ҳудудларда амалга ошириладиган катта юзали хандақларни намлаш натижалари билан солиштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element518. Хандақларда тажриба-намлаш синовлари билан бирга намланган чўкувчан грунтларни прессиометрлар ва айланма кесиш ёрдамида синаш ишларини бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element519. Грунтларни штамплар ёрдамида асосни намлаб синаш ишларини ГОСТ 20276-2012 талабларига кўра, III ва IV-тоифали бино ва иншоотларни лойиҳалашда деформация модулини, штамп тагидаги грунтларнинг намланиш натижасида чўкиш миқдорини, бошланғич чўкиш босимини, нисбий чўкувчанликни аниқлаш учун амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element520. Қурилиш тугалланган ҳудудларда изланишларни, бино ва иншоотлар қурилиши ҳамда улардан фойдаланиш даврларида муҳандис-геологик шароитларда юз берган ўзгаришларни (ҳолати, деформациялар, бино-иншоотлар асос ва пойдеворлари ҳамда конструктив схемалари техник ечимларининг хусусиятлари, уларнинг нотекис чўкишларга сезгирлиги) ҳисобга олган ҳолда бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element521. Ишчи ҳужжатларни ишлаб чиқиш учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари мазкур ШНҚнинг 415 — 427-бандларига қўшимча равишда қуйидагилар аниқланиши ва техник ҳисоботда кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementалоҳида олинган бино ва иншоотлар ҳудудларининг, чўкувчан қатламининг қалинлиги, грунтларнинг ўз оғирлигидан тушган босим остида чўкиш эҳтимоли кўрсатилган ҳолда, чўкувчанлик бўйича грунт шароитларининг тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳар бир муҳандислик геологик элемент учун чўкувчан грунтларнинг табиий намлик ва тўлиқ сувга тўйинтирилган ҳолатларидаги деформациявий ҳамда мустаҳкамлик хусусиятлари кўрсаткичларнинг норматив ва ҳисобий қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунт сувлари режими ўзгаришини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳар хил босим остида нисбий чўкувчанликнинг чуқурлик бўйича ўзгариш графиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуддаги чўкувчан грунтлар қатламида муваққат сувли горизонтлар мавжудлиги тўғрисида маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектдан фойдаланиш даврида пайдо бўлиш эҳтимоли бўлган муваққат сувли горизонтларнинг жойлашиш ўрни ва чуқурлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementалоҳида олинган ҳудудларда чўкувчанлик жараён ва ҳодисаларининг пайдо бўлишини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчанликка қарши чора-тадбирлар ҳамда пойдеворлар турини танлаш бўйича таклиф ва тавсиялар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element522. Техник топшириққа мувофиқ грунт асослари ва грунт таянчлари қурилиши учун грунтлар ўрганилиши ва ҳисоботда уларнинг бир хиллик даражаси, зичлиги, максимал зичлиги, сув ўтказувчанлиги келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАсоснинг чўкувчан грунтларини кимёвий ва физикавий-кимёвий усуллар билан мустаҳкамлаш, қўшимча равишда уларнинг кимёвий-минерал таркиби, сув ўтказувчанлиги, муҳитнинг водород кўрсаткичи (рН) аниқланиши ва техник ҳисоботда келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЛойиҳаланаётган II — IV-тоифали алоҳида олинган бино ва иншоотларнинг ҳудудларида ковланадиган тоғ ковламалари чўкувчан грунтлар қатламини тўлиқ кесиб ўтиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element523. Чўкувчанлик тури — I бўлган грунтларда лойиҳаланаётган I-тоифали бинолар (иншоотлар) ва чизиқли иншоотлар йўналишлари мазкур ШНҚнинг 320 — 325-бандлари ва 5-жадвал талаблари билан чегараланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element524. Қозиқ таянчлар чўкувчан бўлмаган грунт тўшамаларига бирлаштириб (тақаб) лойиҳаланиши лозим бўлган ҳолларда тоғ ковламалари чўкмайдиган ва қоятош бўлмаган грунтларни 10 m дан кам бўлмаган чуқурликкача кесиб ковланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element525. Чўкувчанлик тури — II бўлган грунтларнинг устида бино ва иншоотларни лойиҳалашда, қурилишдан олдин ҳудудларни намлаш мўлжалланганда хандақларни тажриба-намлаш синовларини ўтказиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, хандақларда тажриба-намлаш синовлари билан бирга намланган чўкувчан грунтларни прессиометрлар, зондлаш, штамплар ва айланма кесиш ёрдамида синаш ишларини бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element526. Чўкувчанлик тури — I ва II бўлган грунтларда, чўкувчан грунтларни зичлаш ёки мустаҳкамлаш (шиббалаш, силикатлаш, цементлаш) мўлжалланган бўлса, қўшимча равишда грунтларнинг фильтрация хусусиятларини, зичланишга мойиллигини, кимёвий таркибини (махсус техник топшириқ бўйича) ҳамда мустаҳкамланган грунтларнинг хусусиятларини аниқлаш учун тажриба ишлари амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element527. Чўкувчанлик тури — II бўлган грунтларда лойиҳаланаётган II — IV-тоифали бино ва иншоотлар ҳудудларида ковланадиган тоғ ковламаларидан, грунтларнинг ўз оғирлиги ва иншоот оғирлигидан тушган босимлар йиғиндиси бошланғич чўкиш босимидан кўп бўлган зонада ҳар 1 m оралиқда, ундан кам бўлганда ҳар 2 m оралиқда, монолитлар олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element528. IV-тоифали бино ва иншоотларни лойиҳалашда лаборатория шароитларида олинган чўкувчан грунтларнинг табиий намлик ва тўлиқ сувга тўйинтирилган ҳолатларидаги деформация модули, нисбий чўкувчанлиги ва бошланғич чўкиш босими қийматларига аниқлик киритиш учун дала шароитида ГОСТ 20276-2012 талабларига кўра махсус шурфларда юзаси 5000 cm2 бўлган штамплар ёрдамида синов-тажриба ишлари амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element529. Қурилиш даврида асос чўкувчан грунтларини зичлаш ва мустаҳкамлаш натижаларини назорат қилиш мақсадида уларнинг табиий ва оптимал намлигини, намланиш даражасини, зичлиги ва максимал зичлигини, бошланғич чўкиш босимини (чуқурлик бўйича ва мустаҳкамланган қатламдан пастки қатлам учун) аниқлаш ҳамда зичланган ва мустаҳкамланган грунтларнинг табиий намлик, тўлиқ сувга тўйинтирилган ҳолатларидаги деформациявий, шунингдек мустаҳкамлик хусусиятлари (солиштирма илашиш ва ички ишқаланиш бурчаги)ни аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-боб. Кўпчувчан грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандислик-геология изланишларини олиб бориш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element530. Кўпчувчан грунтлар тарқалган ҳудудларда лойиҳаолди ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 207, 219-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўпчувчан грунтларнинг тарқалган жойлари ва уларнинг қалинлиги, литологик ҳамда минерал таркиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдарзликлар зонасининг қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрельефнинг ўзига хос шакллари, кўпчувчан грунтлар билан боғлиқ жараён ва ҳодисалар мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнисбий эркин кўпчувчанлик ва қуриш натижасида киришиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларни нисбий эркин кўпчувчанлик бўйича таснифлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element531. Кўпчувчан грунтларда лойиҳалаш бўйича тавсияларда қурилиш объектига кўпчувчан жараёнининг таъсирини баҳолаб, ҳудуднинг қурилишни ривожлантириш имконияти ва мақсадга мувофиқлигини белгилашда, қурилиш объекти жойлашадиган ҳудудни танлашда ва кўпчувчан жараёнининг таъсирини бартараф қилиш ёки камайтириш чораларининг хусусиятини аниқлашда ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element532. Техник ҳисоботнинг кейинги босқичларида олиб бориладиган муҳандислик-геология изланишлари, махсус ишлар ва тадқиқотлар олиб бориши тўғрисида тавсиялар берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element533. Лойиҳа учун муҳандислик-геология изланишларида мазкур ШНҚнинг 298 ва 307-бандларига қуйидагилар қўшимча қилиниши ва ҳисоботда келтирилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўпчувчан грунтлар билан боғлиқ бўлган жараёнлар ва ҳодисаларнинг мавжудлиги, уларнинг айрим геоморфологик элементлар билан боғлиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўпчувчан грунтларнинг ётиш шароитлари, кўпчувчан грунтлар қатламининг қалинлиги, минерал ва литологик таркиби, тузилиши (чангсимон ва қумли материаллар линзалари, чўнтак ва қатламчаларининг мавжудлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқоплама ва тўшама грунтларнинг тузилиши ҳамда таркибини ўзига хос хусусиятлари, ётиш хусусияти ва шароитлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқуригандан сўнг ҳосил бўладиган ёриқларнинг эни, чуқурлиги ва тарқалиш йўналиши, дарзликлар зонасининг қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнисбий эркин кўпчувчанлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтнинг кўпчишдан кейинги намлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўпчиш босими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбосим остида нисбий кўпчувчанлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтнинг чизиқли чўкиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтнинг ҳажмий чўкиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтнинг чўкиш чегарасидаги намлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектлардан фойдаланиш даврида кўпчувчан грунтлар хусусиятларининг ўзгаришини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementажратилган муҳандислик геологик элементларида кўпчувчан грунтларнинг табиий намлик ва тўлиқ сувга тўйинтирилган ҳолатларидаги деформациявий ҳамда мустаҳкамлик хусусиятлари кўрсаткичларининг норматив ва ҳисобий қийматлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element534. Қўшимча топшириқ бўйича қуйидагилар аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўпчиш пайтидаги горизонтал босим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг оғирлик бўлмаган ҳолда ва берилган оғирликлар остидаги кесиш кучига (силжитиш кучига) қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг оғирлик бўлмаган ҳолда ва берилган оғирликлар остидаги деформация модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг эритмалар (лойиҳаланаётган объектлардан чиқадиган техноген сувлар ва саноат оқовалари) таъсирида кўпчиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element535. Кўпчувчан грунтларнинг хусусиятларини бур-қудуқ, шурф ва дудкалардан олинган монолитлар бўйича ўрганиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўпчувчан грунтлар жуда чуқур (20 m дан чуқурроқда) жойлашган тақдирда бур-қудуқлардан олинган монолитлар бўйича ўрганилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element536. Ҳар бир ажратилган муҳандислик геологик элементлари учун кўпчувчан грунтлар хусусиятлари кўрсаткичларининг миқдори олтитадан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element537. Кўпчувчан грунтларни дала шароитида ўрганиш ишлари (штамплар ёрдамида намлаб, синов-тажриба ишларини амалга ошириш, хандақларда тажриба намлаш ишлари ва бошқалар) йирик ва мураккаб объектлар бўйича, оммавий қурилиш олиб бориладиган ўрта ҳамда кучли кўпчувчан грунтлар тарқалган ҳудудларда лойиҳа ва ишчи ҳужжатлар учун изланишларда бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element538. Бошқа ҳолларда кўпчувчан грунтларни дала шароитида ўрганиш зарурати изланишлар дастурида белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element539. Тажриба хандағининг ўлчами кўпчиш зонасининг қалинлигидан кам бўлмаслиги, бироқ 8х8 m дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementХандақларда чуқурлик ва юзаки белгилар (маркалар) ўрнатилиши ва зарурий ҳолатларда штамп синовлари бажарилиши лозим. Ўлчамлари тадқиқот дастури билан белгиланадиган махсус хандақлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element540. Кўпчувчан грунтларнинг тарқалган ҳудудларида, кўпчиш жараёнининг стационар кузатувларини олиб бориш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, грунтнинг қуриши, айрим дарзликларнинг ёрилиш динамикаси ва чуқурлиги, грунт намлигининг ўзгариши кузатиб борилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element541. Ишчи ҳужжатлар учун изланишларда лойиҳаланаётган бино ва иншоотлар ҳудудларининг муҳандис-геологик шароитларига 310-банд талабларига кўра аниқлик киритиш ва мазкур ШНҚнинг 415 — 428-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда уларнинг натижалари келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12-боб. Бўшанг грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандислик-геология изланишларини олиб бориш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element542. Бўшанг грунтлар турли хил моддий таркибли ва генезислардан иборат бўлган грунтлар (балчиқлар (ботқоқ грунтлари), сапропеллар, торфлар, торфлашган грунтлар, оқувчан қайишқоқ, оқувчан чангсимон ва гилли грунтлар) тушунилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element543. Бўшанг грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандислик-геология изланишлари уларнинг ўзига хос хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда олиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element544. Грунтларнинг ўзига хос хусусиятлари қуйидагилар кириши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкатта қийматларга эга бўлган ғоваклик ва намлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкам даражадаги мустаҳкамлик ва кучли сиқилиш хусусияти ҳамда зичланганда консолидациянинг (мустаҳкам бирлаштирувчи) узоқ давом этиши ва силжиганда мустаҳкамлигининг пасайиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг табиий тузилиши бузилганда ҳамда зичланиш ва қуриш (қуритилиш) жараёнларида мустаҳкамлик, деформация ва фильтрация хусусиятларининг кескин ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдинамик таъсирларга сезгирлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқуриш (қуритилиш) жараёнида киришиш натижасида ёриқлар (дарзликлар) пайдо бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэрация зонасида органик бирикмаларнинг, ўсимлик қолдиқлари ва уларнинг чириш маҳсулотларининг барқарор эмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг ва ерости сувларининг бетон ҳамда металларга нисбатан юқори даражада агрессивлиги ва коррозион фаоллиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюқори даражадаги гидрофиллиги ва паст даражадаги сув қайтариш хусусияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмустаҳкамлик, деформациявий ва фильтрация хусусиятларининг анизотроплиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдинамик таъсирлар натижасида суюлиш ва тиксотроп мустаҳкамлигини йўқотишга мойиллиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёрқин намоён бўлган реологик хусусиятларининг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэрация зонасида ўсимлик қолдиқларининг чириши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий газ (метан)нинг мавжудлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element545. Изланишлар давомида олинган материаллар қуйидагиларни таъминлаш учун керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбўшанг грунтларни бино ва иншоотлар асоси сифатида сақлаб қолиш ёки уларни олиб ташлаш, алмаштириш ҳамда қозиқ таянчлар ёрдамида кесиб ўтиш заруратини баҳолашни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудудни муҳандислик тайёрлаш ва ёндош ҳудудни ободонлаштириш усулларини белгилашни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш амалга ошириладиган ҳудудда муҳандис-геологик шароитларининг ўзгариш эҳтимолини ҳисобга олган ҳолда барпо этиладиган бино ва иншоотларни фойдаланиш ишончлилигини таъминловчи асос турини танлашни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбелгиланган чора-тадбирларни амалга ошириш учун зарур бўлган ишларнинг ҳажми ва технологиясини аниқлашни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element546. Бўшанг грунтлар тарқалган ҳудудларда лойиҳаолди ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун изланишлар олиб борилганда 1:10000-1:5000 масштабларда муҳандис-геологик съёмка бажарилиши ва мазкур ШНҚнинг 207 — 219-бандларига қўшимча тарзда қуйидагилар техник ҳисоботда кўрсатилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementторфлар, торфлашган грунтлар учун — ботқоқларнинг генезиси ва геоморфологик турлари, ботқоқ грунтларининг тарқалганлиги ва қалинлиги, ботқоқ юзи, минерал тубининг рельефи ва нишаблиги, уни сув билан таъминлайдиган манбалар, айрим ҳудудларнинг сувга тўлганлиги, ботқоқ ётқизиқларининг ҳамда тўшама минерал грунтларнинг таркиб ва хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳар хил турдаги кўмилган грунтлар учун — генезиси, чуқурлиги, ётиш шароити, таркиби, хусусиятлари ҳамда тўшама ва қоплама грунтларнинг таркиби ва хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementторфлар ва торфлашган грунтлар учун — органик моддаларининг таркиби, уларнинг чириганлик даражаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element547. Торфлар учун чириганлик даражасини, ташқи белгиларини қуйидаги 10-жадвалда келтирилган талабларни ҳисобга олган ҳолда, тўлиқ сув сиғдириши ёки ғоваклик коэффициенти бўйича аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-жадвал | ||||
Тўлиқ сув сиғдириши | Ғоваклик коэффициенти | Чириганлик даражаси, фоиз | Торф | Ташқи белгилари |
12 дан кўп | 18 дан кўп | 20 дан кам | Кучсиз чириган | Мохлар ва ўт ўланларнинг чиримаган тўқималаридан таркиб топган оч жигарранг ёки сариқ торф Оч сариқ ёки сариқ жигарранг сув, эластик массадан суви осон сиқилиб чиқади |
8 дан 12 гача | 18 дан 12 гача | 20 дан 45 гача | Ўрта чириган | Таркибида мохлар, қамиш ва қўғанинг илдизлари бўлган жигарранг ёки тим қора-кулранг торф Массадан жигарранг ёки қаҳва рангидаги сув томчилаб сиқилиб чиқади Торф қўлни кам булғайди, сезиларли эластикликка эга |
4 дан 8 гача | 6 дан 12 гача | 45 дан кўп | Кучли чириган | Жигарранг ёки заҳил қора ранг торф Сув сиқилиб чиқмайди, масса бармоқлар орасидан сиқилиб чиқади ва қўлни жуда булғайди |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element548. Лойиҳа учун изланишларда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 298 ва 307-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementторфнинг тури (пастки, юқориги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementторфланган грунтларнинг турлари, уларнинг таркиби ва хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқатламни сув билан таъминлайдиган манбалар (атмосфера, грунт, ерусти ёки аралаш турдаги сувлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбулоқларнинг чиқиш жойи, кўллар ва ўсимлик билан қопланган сув ҳавзаларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementботқоқлик ривожланишининг умумий йўналиши (унинг камайиб бориши ёки ёндош ҳудудларнинг аста-секин ботқоқланиши);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementторф ва торфланган грунтлар учун — ГОСТ 23740-2016 талабларига мувофиқ сувга тўйинган ҳолатдаги намлиги ҳамда зичлиги, органик моддалар миқдори, чириганлик даражаси, қўлланиш даражаси, ботаник таркиби (қўшимча топшириқ бўйича);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбалчиқ ва сапропеллар учун — гранулометрик таркиби, органик моддаларни, корбонатларни ўз ичига олганлиги, сувда эрувчан тузларнинг таркиби (шўр сув ҳавзаларининг чўкиндилари учун);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг консолидация ва сирғалувчанлик кўрсаткичлари (қўшимча топшириқ бўйича).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element549. Бўшанг грунтлар тарқалган ҳудудларда лойиҳа учун изланишларда 1:2000-1:1000 масштабларда муҳандис-геологик съёмкасини бажариш ва қуйидагилар бўйича стационар кузатувлар олиб борилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўхшаш грунт шароитли ҳудудларда аввалги пайтларда қурилган бино ва иншоотларнинг чўкиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектларни қуриш ва улардан фойдаланиш жараёнида тўкма грунтлар билан зичланадиган бўшанг грунтларнинг деформацияси, мустаҳкамлик ва фильтрация хусусиятларининг ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгоризонтал ва вертикал дренажлар ётқизиладиган ҳудудларда содир бўладиган деформация кўринишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари режимини ҳамда ботқоқларни сув ва минерал билан таъминлайдиган манбалар (торф қатламларида изланишлар олиб борилганда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларни қуриш ҳамда улардан фойдаланиш жараёнида ерости сувлари агрессивлигининг ўзгариши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element550. Бўшанг грунтлар тарқалган ҳудудларда ишчи ҳужжатлар учун изланишларда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 415 — 427-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда кўрсатилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларни қуриш, улардан фойдаланиш жараёнида бўшанг грунтларнинг зичланиши ёки қуришини ҳисобга олган ҳолда, мустаҳкамлик, деформация хусусиятларининг норматив ва ҳисобий қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзичланиш ёки қуриш натижасида ва белгиланган мелиоратив чора-тадбирлар ҳамда ҳудудни муҳандислик тайёрлаш ишлари таъсирида мустаҳкамлик хусусиятларининг ва сирғалувчанлигининг ўзгариши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13-боб. Шўрланган грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандислик-геология изланишларини олиб бориш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element551. Шўрланган грунтлар тарқалган ҳудудларда лойиҳаолди ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун изланишлар олиб борилганда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 207 — 219-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшўрланган грунтларнинг тарқалганлиги ва ётиш шароитлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшўрланган грунтларда шўрланиш, ювилиб кетиш, механик суффозия жараёнларига таъсир қилувчи геоморфологик ва гидрогеологик шароитларининг, хўжалик фаолиятининг ўзига хос хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшўрланган грунтларнинг таркиби, миқдори, грунтларнинг шўрланиши ва улардаги тузларнинг ювилиб кетиши билан боғлиқ ўзига хос микрорельеф шакллари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element552. Лойиҳа учун изланишларда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 301 ва 307-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда кўрсатилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшўрланган грунтларнинг ётиш шароитлари — қалинлиги, литологик таркиби, майдон ва чуқурлик бўйича тарқалганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтдаги сувда эрувчан тузларнинг сифати ва миқдорий таркиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг генезиси (келиб чиқиши), уларнинг шўрланиш даражаси ва хусусиятининг литологик таркиби, ётиш шароити билан ўзаро боғлиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтдаги тузли бирикмаларнинг шакли, ўлчамлари ва тарқалиш (жойлашиш) хусусияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтузли бирикмаларнинг кристалланиш ва дисперсланиш даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтузларнинг мавжудлиги билан боғлиқ грунтларнинг тузилмавий хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшўрланган грунтларда содир бўладиган суффозия ва тузлар эритилиб олиб ташлаш жараёнларининг ер юзасида намоён бўлиши, уларнинг шакллари ва ўлчамлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementинсоннинг замонавий иқтисодий фаолияти натижасида шўрланган грунт майдонларининг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий намликдаги ва сувга, берилган таркибдаги эритмаларга, тўйинган грунтларнинг табиий, кимёвий ва механик хоссалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрокимёвий шароитлар (ерости сувларининг минерализацияси ва кимёвий таркиби, уларнинг шўрланган грунтларни эритиш қобилияти, грунтларда сув ҳаракатланиш эҳтимолининг хусусияти);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг шўрланганлигига таъсир этувчи ер юзасидаги сувларнинг таркиби ва тавсифи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element553. Шўрланган грунтлар тарқалган ҳудудларда ишчи ҳужжатлар учун изланишларда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 415 — 427-бандларига қўшимча тарзда техник ҳисоботда келтирилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг нисбий суффозиявий сиқилиши ва суффозиявий сиқилишининг бошланғич босими кўрсаткичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшўрланиш ва тузлар эритиб олиб ташланиши натижасида грунтларнинг физик-механик ва кимёвий хусусиятларининг ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари сатҳининг кўтарилиш эҳтимоли, бино ва иншоотлар қурилиши ва улардан фойдаланиш жараёнида уларнинг асосига сувлар сизилиб киришининг давомийлиги ва интенсивлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларининг кимёвий таркибидаги ўзгаришлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхўжалик фаолиятининг шўрланиш ва тузлар эритиб олиб кетилишига таъсирини баҳолаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element554. Тоғ ковламаларини шўрланиши максимал бўлган ерлар ва грунтлар шўрланиши ва тузларни эритиб чиқариш билан боғлиқ равишда содир бўладиган жараён ҳамда ҳодисалар тарқалган ҳудудларда ковлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element555. Нотекис шўрланган ерларда лойиҳаланаётган II — IV-тоифали алоҳида олинган ҳар бир бино ва иншоотларнинг ҳудудларида иккитадан кам бўлмаган тоғ ковламаларидан, I-тоифали бино ва иншоотлар ҳудудларида эса битта тоғ ковламасидан грунт намуналари олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element556. Кимёвий таҳлил учун мўлжалланган намуналар грунтдаги тузларнинг нисбатан бир хил тақсимланишини таъминлаган ҳолда, ҳар 0,5 — 1,0 m оралиқда, оғирлиги 1 — 1,5 kg бўлган узлуксиз жўяк намунаси шаклида олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element557. Намуналар ковланган тоғ ковламасининг бошидан охиригача бўлган қисмларидан олиниб, тоғ ковламасининг тик кесимаси бўйлаб шўрланганликнинг юқори ва пастки чегаралари белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element558. Тузлари линзалар, қатламчалар, алоҳида тўпламлар кўринишларда бўлган грунтларда, намуналар қатламнинг ҳар бир хусусиятли жойидан олиниши лозим. Бунда, туз қўшилмаларининг тавсифи (уларнинг тоғ ковламаси майдони ёки ҳажмига нисбатан миқдори, шакли, ўлчами) ёзилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element559. Шурфлар ва бошқа очиқ тоғ ковламаларини тавсифлашда улар деворларининг тасвири, тузли қатлам ва қўшилмаларининг чегаралари кўрсатилган ҳолда, чизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element560. Сувда эрувчан тузлари бўлган ва табиий шароитларда қуруқ (сувга тўйинмаган) ҳолда бўлган грунтлар хусусиятларининг ўзгаришини прогноз қилишда, кўрсатилган тузлар лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг асосига сув тушганда эритиб чиқиб кетишини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element561. Таркибида гипс бўлган грунтлар тарқалган ҳудудларда изланишлар олиб борилганда, тузларнинг эриши ва чиқиб кетилиши мумкинлиги ва интенсивлигининг прогнозини, ерости ва инфильтрацион сувларнинг шўрланган грунтларга нисбатан агрессивлигини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element562. Таркибида қийин эрувчан тузлар бўлган грунтлар хусусиятларининг ўзгаришини фақат ерости сувларида агрессив кўмир кислотаси мавжуд бўлганда ёки карбонатли тузларга нисбатан эритувчанлик хусусиятига эга бўлган эритмалар грунтга сингган ҳоллардагина ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element563. Қўшимча топшириқ бўйича чангсимон ва гилли грунтларда уларнинг ютиш ҳажмини ва алмашинувчи катионлар таркибини, сувга тўйинган шўрланган грунтларда эса ғоваклардаги сув таркибини аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element564. III ва IV-тоифали бино ва иншоотлар учун грунтларнинг нисбий суффозион сиқилиши дала шароитида грунтларни штамплар ёрдамида узоқ вақт давомида намлаб синаш натижалари бўйича, ёки (ва) лаборатория усуллари билан компрессия-фильтрация синаш натижалари бўйича аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element565. I-тоифали бино ва иншоотлар лойиҳаланаётганда грунтларнинг нисбий суффозион сиқилишини лаборатория усуллари билан компрессия-фильтрация синаш натижалари бўйича ёки қиёслаб аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element566. Дала шароитида грунтларни штамплар ёрдамида узоқ вақт давомида намлаб синаш пунктларини, энг юқори тоифада бўлган бино ва иншоотлар контурларида, грунтлар максимал даражада шўрланган ерларда жойлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element567. III ва IV-тоифали бино ва иншоотлар учун ҳамда асосни узоқ вақт давомида намланган ҳолларда шўрланган грунтларнинг мустаҳкамлик хусусиятларини, ўз таркибида сувда эрувчан тузлар бўлган грунтлар намуналарида, сувга тўйинган ҳолда, тузлар батамом эриб чиқиб кетгандан сўнг аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element568. Сувда ўрта ёки қийин эрувчан тузлар бўлган грунтлар учун шўрланган грунтларнинг мустаҳкамлик хусусиятлари мазкур нормаларнинг 560 — 570-бандларига асосан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element569. I-тоифали бино ва иншоотлар лойиҳалари учун изланишларда, асосни узоқ вақт давомида намланган ҳолларда ҳамда асосни узоқ вақт давомида намлаш имкони бўлмаган ҳолларда, шўрланган грунтларнинг мустаҳкамлик хусусиятларини, грунтлар намуналари сувга тўйинган ҳолда (тузлар эриб чиқиб кетмасдан) аниқланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, олинган мустаҳкамлик хусусиятларининг кўрсаткичларини, тузлар эриб чиқиб кетилиш жараёнининг таъсирини ҳисобга олувчи эмпирик коэффициентлар билан олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element570. Шўрланган грунтлар тарқалган ҳудудларда, стационар кузатувлар олиб борилиши, бунда кузатувларда қуйидагилар ўрганилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшўрланиш ва шўр ювилиши жараёнларини ва уларнинг кўриниш шаклларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмеханик суффозиянинг интенсивлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсуффозия-чўкувчанлик деформациясининг хусусияти ва қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари режими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14-боб. Элювиал грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандислик-геология изланишларини олиб бориш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element571. Нураш қобиғининг профилида дисперс, бўлакли ва дарзлик зоналарини ажратиб кўрсатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element572. Йирик бўлакли, чангсимон ва гилли грунтлар номларида, йирик бўлакли фракциянинг миқдори 30 фоиздан ортиқ бўлган ҳолларда мазкур ШНҚнинг 11-жадвалига кўра йирик бўлакли фракциянинг нураш даражасини ҳам кўрсатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element573. Элювиал грунтлар тарқалган ҳудудларда лойиҳаолди ҳужжатлари ишлаб чиқиш учун изланишлар олиб борилганда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 207 — 219-бандларига қўшимча равишда қуйидагилар техник ҳисоботда кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэлювиал грунтларнинг тарқалганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementётиш шароити ва шаклланиш хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқоплама ва бирламчи тоғ жинсларининг ётиш шароитлари, таркиби ва хусусиятлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-жадвал | ||
Элювиал грунтлар йирик бўлакли фракциясининг нураш даражаси бўйича номи | Нураш коэффициенти kuw ҳосил қилувчи бирламчи тоғ жинслари бўлганда | |
Магматик ва метаморфик | Цементланган чўкма | |
Кучсиз нураган | 0 дан 0,5 гача | 0 дан 0,33 гача |
Нураган | 0,5 дан 0,75 гача | 0,33 дан 0,67 гача |
Кучли нураган | 0,75 дан 1,0 гача | 0,67 дан 1,0 гача |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ. Элювиал грунтлар йирик бўлакли фракциясининг нураш коэффициентини (kuw) айланма барабанда ишқалаб синаш йўли билан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element574. Лойиҳаолди ҳужжатлари ишлаб чиқиш учун изланишлар олиб борилганда ва нураш қобиғининг сезиларли ўзгарувчанлигида муҳандис-геологик съёмка 1:10000-1:5000 масштабда бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element575. Лойиҳа учун изланишларда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг мазкур ШНҚнинг 298 ва 307-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнураш қобиғининг тузилиши, тектоник бузилишлар, нураш қобиғининг ёши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнураш қобиғининг профилидаги зоналар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнураш қобиғи грунтларининг литологик ва петрографик таркиби, тузилиши, текстураси ва дарзлангилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқоплама, элювиал ва бирламчи тоғ жинсларида ажратилган муҳандислик геологик элементларининг таркиби ва хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнураган грунтларнинг кўпчишга, чўкувчанликка, музлаш таъсирида шишишга, тузлар эриши натижасида суффозион ювилишга мойиллиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element576. Лойиҳа учун изланишларда ва нураш қобиғининг сезиларли ўзгарувчанлигида муҳандис-геологик съёмкани 1:2000-1:1000 масштабларда бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element577. Нураш қобиғи дисперс ва бўлакли зоналарининг муҳандис-геологиг кесимини тузиш, элювиал грунтларнинг ётиш шароитларини аниқлаш ва монолитлар олишни таъминлаш учун тоғ ковламаларининг бир қисми шурфлар (дудкалар) ёрдамида ковланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element578. Элювиал грунтлар тарқалган ҳудудларда ишчи ҳужжатлар учун изланишларда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 415 — 427-бандларига қўшимча тарзда техник ҳисоботда кўрсатилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбирламчи тоғ жинсларининг таркиби, уларнинг ётиш ва бўйлама элементлари (бўйлама азимути, ётиш азимути ва бурчаклари), қатламлар, чўнтаклар ва уялар мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбўлакли қўшилмаларнинг морфометрик хусусиятлари, таркиби ва миқдори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэлювиал грунтларнинг таркиби, намлиги ва зичлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэлювиал грунтларнинг чўкувчанлик ва кўпчиш кўрсаткичлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element579. III ва IV-тоифали бино ва иншоотлар ҳудудларида дисперс ва бўлакли нураш зоналаридаги элювиал грунтларнинг мустаҳкамлик ва деформация хусусиятларини дала шароитида (штамп, прессиометр синовлари, грунт бутун устунларини (целиклар) кесиш ёрдамида) аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15-боб. Техноген грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандислик-геология изланишларини олиб бориш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element580. Муҳандислик-геология изланиш усулларини танлашда техноген грунтлар жуда катта диапазонларда табиий грунтларга яқин турларидан тортиб, табиий грунтларга умуман ўхшамайдиган турларга ўзгаришини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element581. Техноген грунтларни пойдеворлар асоси сифатида ишлатилишини ҳисобга олиб, техник топшириқда мазкур ШНҚнинг 5-бандига қўшимча тарзда қуйидагилар киритилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехноген грунтларнинг пайдо бўлиш йўллари ва ҳосил бўлган вақти тўғрисидаги мавжуд маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрежа бўйича сув ёрдамида ётқизилган (ювилма) ёки тўкма (кўтармалардаги) грунтларнинг (грунтли иншоотлар) ва саноат чиқиндилари тўпламларини ишлаб чиқариш ва технологиялари бўйича маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеотехник назорат натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишлаб чиқаришнинг ўзига хос технологик хусусиятларини (улар ҳосил бўлиш манбаларини) ҳисобга олган ҳолда грунтларнинг таркиби ва бошқа кўрсаткичлари тўғрисида маълумотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element582. Бўшанг грунтлар тарқалган ҳудудларда (торф, балчиқ, сапропеллар ва бошқалар), техник топшириққа кўра, муҳандис-геологик шароитларини аниқлаш ва уларнинг кейинчалик ўзгаришини баҳолаш мақсадида, муҳандислик-геология изланишлари ҳудуд ободонлаштирилгунча ва ободонлаштирилгандан кейин (сув ёрдамида ётқизилган ёки тўкма грунтлар ёрдамида) ҳам амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтлар консолидациясини ҳисоблаш сув ёрдамида ётқизилган ва бўшанг тўшама грунтларнинг фильтрация коэффициентини аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element583. Техноген грунтлар тарқалган ҳудудларда лойиҳаолди ҳужжатлари ишлаб чиқиш учун изланишлар олиб борилганда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 207 — 219-бандларига қўшимча тарзда техник ҳисоботда қуйидагилар кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехноген грунтларнинг тарқалиши, пайдо бўлиш шартлари, тузилиши, таркиби ва хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехноген грунтлар кўрсаткичларининг вақт ва маконда ҳамда ҳарорат-намлик режими ўзгаришига боғлиқ равишда ўзгаришлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехноген грунтлар тарқалган ҳудудларда мавжуд бўлган қурилиш тажрибалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур ШНҚнинг 581-банди талабларига кўра мавжуд маълумотларга аниқлик киритиш ва йиғиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element584. Лойиҳа учун изланишларда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 298 ва 307-бандларига қўшимча тарзда техник ҳисоботда техноген грунтлар консолидациясининг тугалланиш даражаси ва хусусиятларининг вақтга боғлиқ равишда ўзгариши кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБошқа иш турлари билан бир қаторда, изланишлар дастурига асослаган ҳолда, махсус жиҳозланган тажриба ҳудудларида, ўзида техноген грунтларнинг физик-механик хусусиятларини аниқлаш, ғоваклик босимни ўлчаш ишлари (қўшимча топшириқ бўйича)ни қамраб олган стационар кузатувлар олиб бориш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element585. Техноген грунтлар тарқалган ҳудудларда лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг ишчи ҳужжатлари учун, улар жойлашган ҳудудларда олиб бориладиган изланишларда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 415 — 427-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда техноген грунтларнинг физик-механик хусусиятларини ва уларнинг лойиҳаланаётган бино ва иншоотлар қурилиши ҳамда улардан фойдаланиш даврида вақтга боғлиқ равишда ўзгаришини баҳолаш кўрсатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element586. Пойдеворлар ёки грунтли иншоотлар асоси сифатида ишлатилиши мўлжалланган техноген грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандис-геологик съёмкаси, лойиҳаолди ҳужжатлари ишлаб чиқиш учун изланишлар олиб борилганда 1:10000-1:5000 масштабларда ва лойиҳа учун изланишларда 1:2000-1:1000 масштабларда бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element587. Тартибсиз равишда ҳосил бўлган техноген грунтлар тарқалган ҳудудларда муҳандис-геологик съёмкани амалга ошириш лозим ва ишчи ҳужжатлари учун изланишларда тоғ ковламаларининг орасидаги масофани 20 m дан камроқ олиш ёки ҳар бири алоҳида олинган пойдевор остида ковлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element588. Тоғ ковламаларининг чуқурлигини техноген қатламнинг умумий қалинлигидан чуқурроқ қилиб белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТоғ ковламаларини техноген қатлами тагидаги табиий грунтлар қатламига чуқурлаштирилиши, асос сиқилиш қалинлигининг ўлчамига нисбатан белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТехноген қатлами тагидаги грунтлар бўшашган грунтларга мансуб бўлган ҳолда, ковламаларни улардан пастда жойлашган мустаҳкамроқ қатламгача ковлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element589. Техноген грунтларининг таркиби бир хиллиги ва улар хусусиятларининг ўзгарувчанлигини асосан зондлаш ва бошқа муҳандислик-геология изланишлари билан бирга, геофизик тадқиқотлар ёрдамида (георадарлар ва бошқа масофадан туриб зондлаш асбобларини ҳам қўшиб) аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element590. Техноген грунтларнинг мустаҳкамлик ва деформация хусусиятларининг норматив ва ҳисобий қийматларини аниқлашда, уларнинг ҳосил бўлган вақти ҳамда изланишлар ва бино (иншоотлар) қурилишига кетган вақтни ҳам ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБу қийматларни асосан дала шароитларида олиб бориладиган тадқиқотлар усуллари ёрдамида аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16-боб. Хавфли геологик жараёнлар тарқалган ҳудудларда муҳандислик-геология изланишларини олиб бориш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Карст
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element591. Карст ривожланган ҳудудларда муҳандислик-геологик тадқиқотлар давомида қуйидагилар амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарст ривожланишининг геологик, гидрогеологик ва геоморфологик шароитларини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарстнинг тарқалиши, хусусияти ва намоён бўлишининг тезлиги, унинг тарихи ва ривожланиш мунтазамлигини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуднинг карст ўпқонлари ва чўкмаларига нисбатан мустаҳкамлигини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарст билан боғлиқ бўлган грунтлар физик-механик хусусиятларининг ва гидрогеологик шароитларининг ўзига хослигини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотлар қурилиши ва улардан фойдаланиш даврида табиий ва техноген омиллар таъсирида карст ривожланишини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарст ривожланган ҳудудлардан оқилона фойдаланиш ва карстга қарши тадбирлар бўйича инженер-геологик тавсиялар бериш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element592. Лойиҳаолди ҳужжатлари ишлаб чиқиш ва лойиҳалашнинг ҳар бир босқичи учун олиб борилган муҳандислик-геология изланишлари таркибида карстологик текширишлар билан йўналиш кузатувлар ҳамда бошқа ишлар билан бирга олиб бориладиган геофизик тадқиқотлар бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element593. Лойиҳаолди ҳужжатлари ишлаб чиқиш учун изланишлар олиб борилганда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 207 — 219-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкмалар, ер сатҳининг ўпирилган ва чўккан жойлари ва карстнинг ер юзидаги бошқа кўринишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарстга учраган тоғ жинсларининг ётиш шароитлари, тарқалганлиги, ерости карстланиш даражаси (карстнинг ер остидаги кўриниши)ни баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарст ривожланишининг гидрогеологик шароитлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳар хил даражада карстланган ҳудудларнинг чегаралари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарст ривожланишини ва унинг лойиҳаланаётган бино ва иншоотлар учун хавфини дастлабки баҳолаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element594. Лойиҳа учун изланишларда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 298 ва 307-бандларига қўшимча тарзда техник ҳисоботда кўрсатилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарстга учраган тоғ жинсларининг ётиш шароитлари, минерал ва литологик-петрографик таркиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўмилиб кетган қадимги водийларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтектоник тузилиш шароитлари, карстланаётган тоғ жинслари устки қатламининг рельефи, заифлашган тектоник зоналарнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарстга учраган, қоплама ва тўшама тоғ жинсларининг дарзланганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарстга учраган, қоплама ва тўшама тоғ жинслари қатламларидаги гидрогеологик шароитлар, уларнинг гидрогеологик параметрлари, шу жумладан ерости сувларининг кимёвий таркиби, ҳарорати ва режими, гидродинамик ва гидрокимёвий чегараланиши, уларнинг таъминланиш, ҳаракатланиш ва ер юзига чиқиш шароитлари, ерости сувли горизонтларининг бир-бири билан ва ерустидаги сувлар билан ўзаро боғлиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувларининг карстланаётган жинсларни эритиш қобилияти ва уларга нисбатан агрессивлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementковланган тоғ ковламаларига кўра карстнинг ер остидаги кўринишлари — эриш натижасида кенгайган дарзликлар, ўйиқлар ва ҳар хил бўшлиқлар, уларнинг тарқалганлиги ҳамда ўлчамлари, тоғ жинсларининг зичлиги камайган ва ётиш шароитлари ўзгарган чегаралари, карст бўшлиқларини тўлдирган жинслар таркиби, бўшлиқларнинг тўлганлик даражаси, заифлашган тектоник зоналар, шунингдек карстнинг бошқа кўринишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехник ҳисоботга қўшиб тузиладиган ерости карстланиш (карстнинг ер остидаги кўриниши) харитаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарстнинг ер юзасидаги кўринишлари — каррлар, понорлар, воронкалар, чўкмалар, ерусти сувлари карстга учраган тоғ жинсларига сингиб кетадиган ўчоқлар, ер сатҳининг ўпирилган ва чўккан жойлари ҳисобига деформацияга учраган бино ва иншоотлар, улардаги деформацияларнинг хусусияти ҳамда бошқа аниқланган ҳодисалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехник ҳисоботга қўшиб тузиладиган карстнинг ер юзидаги кўриниши харитаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарстга учраган майдонларда бино ва иншоотлар қуриш ва улардан фойдаланиш тажрибалари ва карстга қарши чора-тадбирлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий шароитларнинг бино ва иншоотлар қуриш ва улардан фойдаланиш даврида карст фаоллашиши натижасида ўзгаришини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд ва лойиҳаланаётган бино ва иншоотлар учун геологик муҳит ўзгариши натижасида содир бўладиган хавфли оқибатларнинг олдини олиш бўйича таклифлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element595. Изланишлар натижасига кўра муҳандислик-геология ҳудудлаштиришда ўпқонлар ҳосил бўлиш интенсивлигига кўра мазкур ШНҚнинг 12‑жадвалига ҳамда ўпқонлари диаметрига кўра 13-жадвалга мувофиқ ҳудуднинг карст ўпқонларига нисбатан барқарорлик даражасини аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12-жадвал | |
Ҳудуднинг карст ўпқонларига нисбатан барқарорлик даражаси | Ўпқонлар ҳосил бўлиш интенсивлиги, ҳодиса km2 йил |
I | 1,0 дан кўп |
II | 0,1 дан 1,0 гача |
III | 0,05 дан 0,1 гача |
IV | 0,01 дан 0,05 гача |
V | 0,01 гача |
VI | ўпқонлар ҳосил бўлмайди |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13-жадвал | |
Ҳудуднинг карст ўпқонларига нисбатан барқарорлик даражаси | Карст ўпқонлари диаметри, m |
А | 20 дан кўп |
Б | 10 дан 20 гача |
В | 3 дан 10 гача |
Г | 3 гача |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element596. Изланишларда карстнинг қуйидаги учта турини ажратиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарбонатли (оҳактош, бўр, доломит ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсульфатли (гипс, ангидрит);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтузли (ош тузи).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element597. Лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг ишчи ҳужжатлари учун, улар жойлашган ҳудудларда олиб бориладиган изланишларда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 415 — 427-бандларига қўшимча тарзда техник ҳисоботда кўрсатилиши керак: карстланиш даражаси ва хусусияти, алоҳида бино ва иншоотлар ҳудудларида карст ривожланишининг муҳандис-геологик шароитлари, ҳудудлардаги грунтлар, шу жумладан ер юзининг ўпқонлар ҳосил бўлиш ҳамда чўкишига нисбатан барқарорлигини баҳолаш, карстга қарши чора-тадбирлар кўриш бўйича аввал берилган таклифлар, шунингдек, уларни лойиҳалаш учун дастлабки маълумотлар келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element598. Лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг ишчи ҳужжатлари учун изланишларда, карст ўпқонларини ажратиб олиш ва улар тарқалган чегараларни аниқлаш учун, тоғ ковламалари орасидаги масофани 20 m дан ҳам камайтириш ҳамда карстга қарши кўриладиган чора-тадбирларни асослаш ва лойиҳа ечимларига аниқлик киритиш учун алоҳида турган таянч устунлар ва пойдеворлар остидан бур-қудуқлар ковланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element599. Йўналиш кузатувлар ҳамда олиб бориладиган геофизик тадқиқотлар натижасида аниқланган карст интенсив ривожланган ҳудудларда, айрим бур-қудуқлар унинг фаол ривожланган қатламини тўлиқ кесиб ўтиши ва карстланмаган тоғ жинсларига камида 5 m чуқурлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element600. Карстни ўрганиш учун мўлжалланган бур-қудуқларнинг конструкцияси, бурғилаш технологияси ва тоғ жинсларининг геологик тузилиши, гидрогеологик шароитлари, ҳолати, хусусиятлари, дарзланганлиги, карстланганлиги, дарзликлар, ўпқонлар зоналари (карст бўшлиқларини тўлдирган тоғ жинсларининг таркиби, бўшлиқларнинг тўлганлик даражаси), тоғ жинсларининг зичлиги камайган ҳамда емирилган зоналари тўғрисидаги батафсил маълумотлар олишни таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element601. Бур-қудуқларни тоғ жинси намунаси (керн) олмасдан бурғилашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбурғилашга давомида карстланган тоғ жинсларидан ва карст бўшлиқларини тўлдирган жинслардан имкон борича кўпроқ тоғ жинси намунаси (керн) олинишини таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТузли қатламлар бурғиланганда, бур-қудуқларни ковлаш давомида тузлар эриб кетишини олдини олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element602. Изланишлар давомида ер юзида ва бур-қудуқларда бажариладиган геофизик усуллар ёрдамида қуйидаги масалалар ҳал қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарстнинг ривожланиш шароитларини ўрганишда геологик кесимнинг литологик тақсимланиши, тектоник хусусиятлари, қадимги водийлар ва ерости сувлари сатҳини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўмилиб кетган карст рельефини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарстланаётган тоғ жинслари қатламининг қалинлиги, дарзланиш даражаси ва каваклилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарст ўпқонларини, карстланаётган тоғ жинслари қатлами ҳамда устки қатламидаги тоғ жинсларининг зичлиги камайган ва емирилган зоналарини хариталаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдарзлик-карст сувларини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоғ жинсларининг (карстланаётган тоғ жинсларининг қатламидаги ва устки қатламидаги) физик-механик хусусиятларини ўрганиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element603. Статик, тебранма (вибрацион) ва динамик зондлаш, георадар ҳамда пенетрация-каротажи тадқиқотлари қуйидаги масалаларни ечиш учун бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementустки қатламлардаги тоғ жинсларининг зичлиги камайган заиф зоналарини, ўпқонларни қидириб топиш ва чегаралаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер юзидаги ҳамда кўмилиб кетган рельефнинг карст шаклларида бўшашган грунтларни қидириб топиш ва чегаралаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик кесимга аниқлик киритиш, агар қоятош грунтлар зондлаш имкони бўлган чуқурликда ётган бўлса, уларнинг тепа қисми рельефини ўрганиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element604. Тоғ жинсларининг фильтрация хусусиятларини аниқлаш, ерости сувлари сизиб ўтадиган зоналарни ва оқими йўналишини, фильтрация тезлигини белгилаш учун дала шароитида тажриба-фильтрация ишларини бажариш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбир неча йўналишдаги кузатув бур-қудуқларидан иборат тўп (куст) сув тортиб олиш ва тўлдириш (откачка)ларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбур-қудуқларга тўп (куст) сув қуйишлар (налив)ни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбур-қудуқларга сув ва ҳавони босим остида юборишни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element605. Лаборатория тадқиқотлари карстланаётган тоғ жинслари қатлами ҳамда устки қатламидаги эрувчан ва эримайдиган тоғ жинсларининг таркиби, ҳолати ва физик-механик хусусиятларини ўрганишни, карст бўшлиқларини тўлдирган жинслар таркибини ўрганишни ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕрости ва ерусти сувларининг кимёвий таркиби ўрганилиши ҳамда уларнинг карстланаётган тоғ жинсларига нисбатан агрессивлиги таҳлилий ва тажриба йўллар билан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element606. Ерости ва ерусти сувларининг намуналарини олиш давомида уларнинг ҳароратини, бевосита дала шароитида водород кўрсаткичи (рН)ни, эркин СО2 ни ва бошқа беқарор кўрсаткичларни (НСО3, СО3, Ғе2, Ғе3, NО2, NО3) ўлчаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚолган кўрсаткичларни (Са, Мg, Nа, К, NН4, Сl, SО4, қуруқ қолдиқ ва SiO2) стационар лаборатория шароитларида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСувнинг тиниқлигини, муаллақ (сувда муаллақ сузиб юрувчи) заррачалар мавжудлиги, чўкма ҳосил бўлишини, сувнинг вақт ўтиши билан идишда ўзгаришини, рангини, ҳидини, перманганат оксидланишини ҳамда сувли горизонтларнинг техноген ифлосланиш эҳтимолини ҳисобга олган ҳолда бошқа физикавий хусусиятларини ва кимёвий таркибини аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element607. Лаборатория таҳлиллари миқдорини карстланаётган тоғ жинслари қатлами ва устки қатлами, карст бўшлиқларини тўлдирган жинслар, гидрокимёвий зоналар таркибига кирувчи барча асосий литологик турлар ва муҳандислик геологик элементларни тавсифлаш зарурлигини ҳисобга олган ҳолда белгилаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕрости ва ерусти сувларининг таркиби ҳар хил даражада карстланган тоғ жинслари зоналарида ўрганилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element608. Тоғ жинсларини агрессив сувлар ва саноат оқовалари ёрдамида эритиш билан, суффозион барқарорлигини аниқлаш бўйича махсус тажрибалар олиб бориш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЙирик ва мураккаб объектларни ҳамда кичик объектларни ҳам лойиҳалаш учун изланишлар олиб борилганда, ерости сувлари режимини ҳамда карст жараёнлари ривожланишининг ер юзидаги кўринишларининг стационар кузатувларини йўлга қўйиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУларни гидрометеорологик, бино ва иншоотлар, ер сатҳи ва грунт қатламларининг деформациясини геодезик стационар кузатувлари билан бирга олиб бориш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element609. Карстли ҳудудларда изланишлар олиб борилганда атроф ва табиий муҳит муҳофазаси талабларига қатъий риоя қилиниши, грунтлар қатламларида, ер юзида суффозион жараёнлар, ўпқонлар ва чўкмалар ҳосил бўлиши билан боғлиқ равишда карстнинг хавфли даражада фаоллашувига олиб келувчи бундай ҳолатларнинг геологик-гидрогеологик бурғилаш, тажриба-фильтрация ҳамда бошқа ишлари сабабли бузилишига йўл қўймаслик чора-тадбирлари кўрилиши ва амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБурғилаш ишлари тугаллангандан сўнг бур-қудуқларни гил ёки цемент эритмаси ёрдамида тампонаж қилиниши ва бу ишлар ўз вақтида ҳамда сифатли бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Тоғ ёнбағир жараёнлар (сурилмалар, кўчкилар, солифлюкция)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element610. Кенг тарқалган хавфли тоғ ёнбағир жараёнлар тоғ жинсларининг қияликка силжиши ўз оғирлиги ва ҳар хил таъсирлар (гидродинамик, тебраниш, сейсмик) натижасида ёнбағирлардан силжиш кўринишидаги сурилмалар, кўчкилар, солифлюкция, сочилмалар ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element611. Сурилмалар, кўчкилар, солифлюкция содир бўлиш хавфи бўлган ёнбағирлар учун қўшимча равишда қуйидагилар аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрельефнинг шакллари (ўлчамлари, гипсометрик ҳолати, морфологик элементларининг оғиш бурчаги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёнбағирларнинг ривожланиш тарихи, пайдо бўлиши, ёши ва морфологик элементлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсурилмалар, кўчкилар содир бўлиш хавфи бўлган ёнбағирлар учун заифлашган сатҳ ва зоналарнинг массивда ётиш шароитлари (фаол, эски ва қадимги сурилмаларнинг силжиш сатҳи) ҳамда тоғ жинсларининг бу сатҳ ва зоналар бўйича физик-механик хусусиятлари (силжишга қарши мустаҳкамлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсолифлюкция содир бўлиш хавфи бўлган тоғ ёнбағирларидаги музлаган тоғ жинсларининг ётиш шароитлари, уларнинг тузилиши ва таркибидаги муз даражаси ҳамда мавсумий музлаш-эриши, намлик динамикаси ва эриётган тоғ жинсларининг реологик хусусиятларининг кўрсаткичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоғ жинсларининг тектоник емирилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсурилмалар, кўчкилар, солифлюкция жараёнлари ривожланишига таъсирини баҳолаш билан тоғ жинсларининг ёши, ётиш шароитлари, пайдо бўлиши, тузилиши ва таркибига оид ўзига хос хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳозирги замон тектоник ҳаракатлари, сейсмик микроҳудудлаштириш натижалари билан сейсмиклик даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари горизонтларининг сатҳ ва босим режимлари ва уларнинг ёнбағирдан оқиш таъсирини, ерости сувларининг сурилмалар, кўчкилар, босим, солифлюкция жараёнлари содир бўлишига таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсурилмалар, кўчкилар, солифлюкция жараёнлари ривожланишига таъсир қилувчи нураш, эрозия, қирғоқлар емирилиши ҳамда бошқа геологик жараёнларнинг ўзига хос хусусиятлари ва интенсивлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсилжиш тури ва механизмини кўрсатган ҳолда сурилмалар, кўчкилар, солифлюкция жараёнлари мазкур ШНҚнинг 14-жадвалига асосан майдон бўйича силжиш ўлчамлари, тоғ ёнбағирини ўйиб олиш чуқурлиги, уларнинг силжиш асоси, сурилмалар, кўчкилар, солифлюкция ётқизиқларининг ёши, бу жараёнларнинг ёнбағирлар морфологик элементларида жойлашганлиги ва уларнинг геологик тузилиш, литология, гидрогеологик ҳамда геокриологик шароитларга боғлиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган объект ҳудуди ва муҳандис-геологик шароитлари ўхшаш ҳудудлардаги сурилмаларга қарши, кўчкиларга, солифлюкцияга қарши кўрилган чора-тадбирларнинг ижобий ва салбий тажрибалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14-жадвал | |
Жараёнларнинг гуруҳлари | Жараёнларнинг ва силжиётган массаларнинг турлари |
Сурилмалар | Силжиш (сирғалиш), сиқиб чиқариш, қайишқоқ эгилувчан (қайишқоқ эгилувчан оқувчи), гидродинамик емирилиш (қалқувчан), тўсатдан суюлувчан, мураккаб механизмли сурилмалар |
Кўчкилар | Кўчкилар, сочилмалар, ағдарилмалар |
Кўчки-сурилмалар | Кўчки ва сурилма жараёнларининг ҳар хил бирикмалари |
Солифлюкция | Ёпишқоқ қайишқоқ оқим, қайишқоқ оқим |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element612. Изланиш ишларининг таркиби ва ҳажмини, тоғ ёнбағир жараёнининг ривожланиш босқичи (фазаси)ни ҳамда кўламининг кенглиги қуйидаги 15‑жадвални ҳисобга олган ҳолда аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15-жадвал | |
Ёнбағир жараёнлар кўламининг кенглиги | Сурилма ва кўчкиларнинг ҳажми, mЗ |
Кичик | Минглар |
Ўрта | Ўн минглар |
Катта | Юз минглар |
Жуда катта | Миллионлар |
Ўта катта | Ўнлаб миллионлар ва ундан ортиқ |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element613. Муҳандислик-геология изланишлари асосида қуйидагилар бажарилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудудни сурилмалар, кўчкилар, солифлюкция жараёнлари содир бўлиш хавфи ва уларнинг ривожланиш хусусиятлари бўйича муҳандислик-геология ҳудудлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёнбағирларнинг барқарорлигини ва унинг прогноз қилинган ўзгаришини, сурилмалар, кўчкилар, солифлюкция жараёнларининг турлари, уларнинг жойлашган ўрни, ўлчами ҳамда силжиётган грунт массаларининг миқдори ва тезлиги кўрсатилган ҳолда баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсурилмалар, кўчкилар ҳаракатлари натижасида келтириб чиқарадиган билвосита оқибатларни (кўчки сурилмалар натижасида ҳосил бўлган тўғонларнинг сув йўлини тўсиши оқибатида водийларни сув босиши, грунт массаларининг акваторияга тез силжиб бостириб кириши натижасида юқори босимли тўлқинларнинг ҳосил бўлиши) баҳолаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element614. Сурилмалар, кўчкилар содир бўлиш хавфи бўлган ёнбағирларда муҳандислик-геология изланишлар, бутун ёнбағир бўйлаб ва юқори қирғоғига ёндош зонада (қирғоқ ёнбағирларда уларнинг сув ости қисмлари изланишлар доирасига кириши лозим), шунингдек лойиҳаланаётган объект ёнбағирнинг бир қисмини эгаллаганда олиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element615. Сурилмалар, кўчкилар, солифлюкция жараёнлари ривожланган жойларда лойиҳаолди ҳужжатлари ишлаб чиқиш учун изланишлар олиб борилганда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 207 — 219-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда қуйидагилар кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёнбағирларда содир бўладиган сурилмалар, кўчкилар, солифлюкция жараёнлари эгаллаб оладиган майдон ҳамда уларнинг ёнбағирни ўйиб олиш чуқурлиги, уларнинг геологик тузилиши ва морфологик хусусиятларига, ерости ва ерусти сувлари режимига, музлаш, шунингдек эришига боғлиқ равишда вақт ва маконда ривожланиш динамикаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсилжиш базиси, сурилмалар, кўчкилар, солифлюкция ётқизиқларининг ёши, бу жараёнларнинг ёнбағирлар морфологик элементларида жойлашганлиги ва уларнинг геологик тузилиш, литология, гидрогеологик ва геокриологик шароитларга боғлиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўрилаётган жараёнлар таъсирида ёнбағирлар барқарорлигининг бузилиш эҳтимоли ва уларнинг лойиҳаланаётган қурилиш учун хавфлилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбевосита ҳудуддаги ҳамда табиий шароитига кўра унга яқин бўлган мавжуд муҳандислик муҳофаза қилиш иншоотларининг самарадорлигини, ҳудудни ёнбағир жараёнлардан муҳандислик муҳофазаси чора-тадбирларини амалга ошириш зарурлиги бўйича таклифлар ва тавсиялар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element616. Лойиҳаолди ҳужжатлари ишлаб чиқиш учун ҳал қилувчи ҳудудларда изланишлар олиб борилганда 1:5000-1:2000 масштабларда муҳандис-геологик съёмка ишлари бажариш ва сурилмалар, кўчкилар, солифлюкция жараёнларининг стационар кузатувларини амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element617. Лойиҳа учун изланишларда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 298 ва 307-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёнбағирларнинг мустаҳкамлигини белгилаб берувчи омилларнинг силжиш тезлигини ва силжиш юзаси чегараларини кўрсатган ҳолда миқдорий тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёнбағирларнинг ўзгармаган табиий шароитларда макон ва вақтда барқарорлигини ҳамда ҳудудни хўжалик жиҳатдан ўзлаштириш билан боғлиқ прогноз қилинган ўзгаришларини ҳисобга олган ҳолда баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудудни тоғ ёнбағир жараёнларидан муҳандислик муҳофазасини амалга ошириш бўйича таклифлар, объектлар қурилиши давридаги муваққат ҳимоя чора-тадбирлари бўйича тавсиялар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element618. Лойиҳа учун изланишларда 1:2000-1:1000 масштабларда муҳандис-геологик съёмкасини бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЛойиҳаланаётган II — IV-тоифали алоҳида олинган ҳар бир бино ва иншоотларнинг ҳудудларида сурилмалар, кўчкилар, солифлюкция жараёнларининг уларни келтириб чиқарувчи омилларнинг ҳамда муҳандислик муҳофазаси иншоотларининг ҳолати ва ишлаши бўйича стационар кузатувларини амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element619. Ишчи ҳужжатлари учун олиб бориладиган изланишларда мазкур ШНҚнинг 415 — 427-бандларига қўшимча тарзда техник ҳисоботда лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг ҳудудлари ҳамда йўналишларида сурилмалар, кўчкилар, солифлюкция жараёнларининг муҳандис-геологик шароитларига аниқлик киритилиши, шунингдек улар ривожланишини баҳолаш кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Селлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element620. Сел тарқалиш хавфи бўлган ҳудудларда барча ҳолатларда муҳандислик-геология изланишларини, селларни комплекс ўрганишни таъминловчи муҳандислик-гидрометеорологик ва муҳандислик-геодезик изланишлар ҳамда ландшафт тадқиқотлари билан биргаликда амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element621. Лойиҳаолди ҳужжатлари ишлаб чиқиш учун изланишлар олиб борилганда мазкур ШНҚнинг 207 — 219-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда сел жараёнлари мавжудлиги, келиб чиқиши, селларнинг ҳосил бўлиши, содир бўлиш тезлиги, сел ҳосил бўлиш частотаси (такрорийлиги), уларнинг генетик турлари сел жараёнлари кўламининг кенглигини қуйидаги 16-жадвал бўйича ҳамда муҳандислик муҳофазаси чора-тадбирлари бўйича таклифлар ва лойиҳаланаётган қурилиш натижасида сел жараёнлари ҳосил бўлиш шароитининг ўзгаришини баҳолаш кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16-жадвал | |
Кўлами | Сел оқимларининг ҳажми, m3 |
Кичик | Юзлаб |
Ўрта | Минглаб |
Катта | Ўн минглаб |
Жуда катта | Юз минглаб |
Ўта катта | Миллионлаб |
Улкан | Ўнлаб миллион |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element622. Техник ҳисоботнинг график материалларига ҳудуднинг сел хавфи харитаси киритилиши керак. Бунда, харитада сел ҳосил бўладиган ҳавзаларнинг чегаралари, ўзанларининг нишаблиги кўрсатилган гидрографик тармоқлар, сел оқимларининг пайдо бўлиши, ҳаракатланиши (транзит) ҳамда йиғилиш (аккумуляция) зоналари, музликлар, қадимги ва ҳозирги замон мореналари, кўл ва сув омборлари, гидротехник иншоотлар, мавжуд селга қарши иншоотлар ва халқ хўжалиги объектлари ажратиб кўрсатилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element623. Лойиҳаолди ҳужжатлар ишлаб чиқиш учун изланишлар олиб борилганда ҳудудда сел хавфи борлигини баҳолашни, сел хавфининг билвосита белгиларини ўрганиш, топографик ва муҳандислик-геология хариталарни, аэрофото ва космик съёмка материалларини хонаки шароитда таҳлил қилиш асосида ҳамда йўналиш кузатувларини бажариш асосида амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element624. Йўналиш кузатувларни бажариш жараёнида қуйидагилар амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэрофото ва космик съёмка материалларини дала шароитида дешифровка қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудудларнинг тавсифини ёзиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element625. Лойиҳа учун изланишларда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 298 ва 307-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementселларнинг генетик турлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсел ҳосил бўладиган ҳавзаларнинг геоморфологик турлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсел оқимларининг шаклланиш механизми ва турлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсел бир вақтда олиб чиққан массанинг максимал ҳажми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementселларнинг динамик параметрлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсел пайдо бўладиган жойларда ва улар олиб бориб ётқизган зоналардаги грунтларнинг физикавий-механик хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган объектнинг селлар пайдо бўлиш шароитига таъсирини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган объектнинг муҳандислик муҳофазасини амалга ошириш усуллари бўйича таклифлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган объектнинг сел тошқинларини ҳосил бўлиш шароитларига таъсирини баҳолаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element626. Техник ҳисоботнинг график материалларига таркибига ҳудуддаги сел ҳавзаларининг харитаси қўшилиши ҳамда мазкур ШНҚнинг 622-бандига қўшимча равишда қуйидагилар кўрсатилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсел ҳосил бўладиган ўчоқлардаги сел ҳосил қилувчи дисперс ётқизиқлар ва туб тоғ жинслари комплекслари ва улардаги чақиқ материалнинг ҳажми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув йиғувчи рельефининг ўйдим-чуқурлиги ва майдон юзасининг грунт-ўсимлик қатлами билан қопланиш даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсел ўзанининг ҳисобий створлар ҳудудларида бўйлама ва кўндаланг профиллар кўринишидаги тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementселнинг транзит зонасидаги тиқилиб қолиш эҳтимоли бор жойлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсел ҳосил бўлишига имкон берувчи геологик жараёнлар, сурилма, кўчки, тўкилмалар тарқалганлиги ҳамда фаоллиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementселлар аккумуляцияси зоналаридаги сел ётқизиқларининг тарқалганлиги ва хусусияти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element627. Сел ҳосил қилувчи грунтлар ва ётқизиқларнинг таркиби ва физик-механик хусусиятларининг гранулометрик таркиби, табиий намлиги, зичлиги, грунт зарраларининг зичлиги, намликнинг қуйи ва юқори чегаралари, сувда ивиши (эриш), табиий нишаблик бурчаги (ҳар хил намликда ва сув остида), фильтрация коэффициенти, тиксотроп хусусиятлари, деформация ва мустаҳкамлик хусусиятлари аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element628. Лойиҳа учун изланишларда бошқа ишлар билан бир қаторда, стационар кузатувлар олиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАввалги йилларда селларни ўрганиш ишлари бажарилган бўлса, у ҳолда бир йил давомида стационар кузатувлар олиб бориш билан чегараланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМахсус кузатувлар олиб борилмаганда стационар кузатувлар камида уч йил давомида олиб бориш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element629. Ишчи ҳужжатлари учун олиб бориладиган изланишларда мазкур ШНҚнинг 415 — 427-бандларига қўшимча тарзда техник ҳисоботда аниқ чора-тадбирлар ва селга қарши иншоотларни асослаш ва ҳисоблаш учун зарур бўлган материаллар келтирилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element630. Техник ҳисоботнинг график материалларига махсус сел харитасини ёки қуйидагиларни кўрсатган ҳолда сел ҳаракатланиш эҳтимоли бўлган схемани келтириш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсел оқимларининг максимал параметрлари — тезлиги, чуқурлиги, эни ва сарфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсел босадиган зоналар (ҳалокатли вайронагарчиликлар, сел ётқизиқлари билан қопланиш келтирилган ҳолда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсел оқимларининг таъсир зоналари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсел таъсирида ювилиши оқибатида ёнбағирлар барқарорлигининг бузилиш эҳтимоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфсиз зоналар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэвакуация йўллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳаланаётган иншоотларнинг контурлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Дарёлар, кўллар ва сув омборлари қирғоқларининг емирилиш жараёнлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element631. Дарёлар, кўллар ва сув омборлари қирғоқларининг емирилиш жараёнлари учун муҳандислик-геология изланишлари муҳандислик-гидрометеорология изланишлари билан бирга олиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element632. Лойиҳаолди ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун изланишлар олиб борилганда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 207 — 219-бандларига келтирилганларидан қўшимча равишда қуйидагилар техник ҳисоботда кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқирғоқлар емирилишининг асосий минтақавий-геологик ва зонал-иқлимий омиллари ҳамда ривожланиш шароитлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўзгармаган табиий шароитларда макон ва вақтда қирғоқ бўйи емирилиш тезлигини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбевосита изланишлар ҳудудида унинг табиий шароитига ўхшаш ҳудудларда қирғоқлар муҳандислик муҳофазасининг самарадорлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element633. Лойиҳаолди ҳужжатлари ишлаб чиқиш учун қирғоқлар емирилиши жараёнининг омиллари ва ривожланиш шароитлари, сув омборлари (кўллар, дарёлар) турига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 17-жадвалга кўра батафсил аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element634. Лойиҳаолди ҳужжатларини ишлаб чиқиш учун изланишлар олиб борилганда қуйидагилар бажарилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқирғоқлар емирилиши ва муҳандислик муҳофазаси чора тадбирларининг самарадорлиги бўйича аввалги йиллардаги ва архив материалларини йиғиш ҳамда таҳлил қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд материалларни батафсил ўрганиш, қирғоқлар емирилишининг омиллари ва ҳозирги замонда ривожланиш тўғрисидаги янги маълумотларни олиш учун йўналиш кузатувларни амалга ошириш ҳамда турли йилларда олинган аэрофото ва космик съёмка материалларини дешифровка қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеформация эҳтимоли мавжуд зоналар доирасида, ўрганилаётган майдондан икки томонга қирғоқ бўйлаб 2 — 10 km чегарасида, дарёларнинг икки бурилган жойида оқим бўйлаб қуйига ва мазкур ШНҚнинг 17-жадвалга кўра лойиҳаланаётган қурилиш ва ёндош соҳил майдонининг муҳандис-геологик съёмкаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиши лойиҳаланаётган майдонда қирғоқлар емирилишининг ва уларни аниқловчи омилларнинг стационар кузатувлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element635. Стационар кузатувларни лойиҳаолди ҳужжатлари учун изланишлар пайтида бошлаб, лойиҳа ҳужжатлар учун изланишлар олиб борилганда ҳам узлуксиз давом эттириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element636. Объектда лойиҳалашнинг айрим босқичлари учун изланишлар оралиқларидаги даврларда ва улар тугалланганда, стационар кузатувлар олиб борилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element637. Лойиҳа учун изланишларда қуйидагилар аниқланиши ва мазкур ШНҚнинг 298, 307-бандларига қўшимча равишда техник ҳисоботда кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқирғоқларни емирувчи омилларнинг миқдорий тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўзгармаган табиий шароитда, шунингдек лойиҳалаштирилаётган объектни қуриш ва ундан фойдаланиш пайтида маконда ва замонда қирғоқлар емирилишининг интенсивлигини аниқ баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқирғоқларнинг муҳандислик муҳофазасини амалга ошириш бўйича тавсиялар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element638. Лойиҳа учун изланишларда қуйидаги 17-жадвал талаблари доирасидаги масштабларда муҳандис-геологик съёмкасини бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17-жадвал | ||||
Муҳандислик-геология изланишлар | Муҳандис-геологик съёмкасининг масштаби | |||
Лойиҳаланаётган қурилиш майдонида ва асосий соҳил ҳудудларида | Соҳилга туташган ҳудудда | |||
Текисликда | Тоғли ва тоғолди | Текисликда | Тоғли ва тоғолди | |
Лойиҳаолди ҳужжатлари ишлаб чиқиш учун: | ||||
лойиҳаланаётган сув омборларида | 1:10000 — 1:5000 | 1:5000 — 1:2000 | 1:100000 — 1:50000 | 1:50000 — 1:25000 |
кўллар, дарёлар ва фойдаланилаётган сув омборларида | 1:5000 — 1:2000 | 1:5000 — 1:2000 | 1:50000 — 1:25000 | 1:25000 — 1:10000 |
лойиҳа учун | 1:2000 — 1:1000 | 1:2000 — 1:1000 | 1:25000 — 1:10000 | 1:10000 — 1:5000 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element639. Муҳандис-геологик съёмкаси қурилиш майдонини ва унга туташган соҳил ҳудудини лойиҳаланаётган қурилиш майдонидан барча томонга 1-2 km чегарасида ҳамда дарёларнинг оқим бўйлаб қуйи ва юқори қисмларидаги биттадан бурилган жойини ҳам қўшиб олган ҳолда қамраб олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element640. Ишчи ҳужжатлари учун олиб бориладиган изланишларда мазкур ШНҚнинг 415 — 427-бандларига қўшимча тарзда техник ҳисоботда аввал олинган маълумотлар муҳандислик муҳофазаси ва иншоотларни ҳисоблаш бўйича узил-кесил лойиҳа ечимларини қабул қилиш учун зарур бўлган қирғоқлар емирилиши жараёнларини баҳолаш натижалари ҳамда уларнинг параметрлари келтирилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Сейсмик ҳудудлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element641. Қурилиш майдонларининг сейсмиклиги муҳандислик геология изланишлари таркибида бажариладиган сейсмик микроҳудудлаштириш асосида ҳамда ҚМҚ 2.01.03-19 талаблари доирасида аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element642. Сейсмик микроҳудудлаштириш ишларининг натижалари бўйича сейсмик микроҳудудлаштириш харитаси ва унга тушунтириш хати тузилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element643. Сейсмик микроҳудудлаштириш хариталари муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражасига ва қурилиш объекти хусусиятига боғлиқ равишда 1:25000-1:5000 масштабларда тузилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element644. Амалдаги сейсмик микроҳудудлаштириш хариталари чегараларида жойлашган аниқ бино (иншоотлар) қурилиши мўлжалланган ҳудудлардаги изланишлар жараёнида сейсмикликка таъсир қилувчи омиллар (локал доирада ҳар хил тузилишга эга бўлган грунтлар, узоқ вақт давом этган техноген таъсирлар ва бошқалар) борлиги аниқланган бўлса ҳамда бино (иншоотлар)ни ҳар хил сейсмикликдаги ҳудудлар чегарасида жойлаштириш мўлжалланган ҳолларда, қурилиш ҳудудининг сейсмиклигига аниқлик киритиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element645. Қурилиш ҳудудларининг сейсмиклигига аниқлик киритиш ишлари сейсмик микроҳудудлаштириш харитасини амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17-боб. Корхона, бино ва иншоотларни реконструкция қилиш ва техник қайта жиҳозлаш учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element646. Объектларни реконструкция қилиш ва техник қайта жиҳозлаш учун муҳандислик-геология изланишлари бажарилганда корхона, бино ва иншоотлар қурилиши ҳамда улардан фойдаланиш даврида муҳандис-геологик шароитларининг ўзгаришларини, рельефининг, геологик тузилишининг, гидрогеологик шароитларининг, грунтларнинг таркиби, ҳолати ва хусусиятларининг, геологик жараёнларининг фаоллиги ўзгаришларини аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element647. Муҳандислик-геология изланишлари давомида қўшимча геологик муҳит ўзгаришини келтириб чиқарувчи ёки бу ўзгаришлар оқибатда юзага чиқувчи бино ва иншоотлар деформациясининг хусусияти ва сабаблари, дренажлар, сув пасайтириш тизимлари, фильтрацияга қарши қурилмалар мавжудлиги ва уларнинг ишлаш самарадорлиги, ер юзасининг чўкканлиги, ботқоқланиш ривожлангани, вертикал текислашдаги хатоликларни, газонлар ва дарахтларни суғориш даражалари (кам ёки ҳаддан зиёд суғориш) ҳамда муҳандислик муҳофазаси иншоотлари ва геологик муҳитни муҳофаза қилиш бўйича чора-тадбирларнинг самарадорлиги аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element648. Нефть-кимё, металлургия ва шунга ўхшаш саноат корхоналари учун ўзлаштирилган (қурилиш олиб борилган) ҳудудларда муҳандислик изланишлари олиб борилганда, ерости сувларининг сатҳ ўзгаришлари режимини, уларнинг бетонларга нисбатан агрессивлигини, металларга нисбатан коррозия фаоллиги, грунтларнинг мустаҳкамлик ва деформация хусусиятлари, уларнинг макон ва замонда маълум даражада ўзгаришларини ҳисобга олган ҳолда ҳамда «нам» технологик жараён ва катта миқдордаги сув элтгич, чиқинди элтгич, технологик тармоқлар мавжудлигини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element649. Реконструкция қилиш ва техник қайта жиҳозлаш бўйича муҳандислик-геология изланишларида қуйидаги иш турлари ҳамда комплекс ўрганишлар амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementреконструкция қилинаётган ва техник қайта жиҳозланаётган бино, иншоотлар учун бажарилган изланишлар ҳамда аввалги йилларда бажарилган изланишлар ва ҳудуднинг муҳандис-геологик шароитлари тўғрисидаги маълумотлар, шунингдек материалларини йиғиш, қайта ишлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдаланилаётган бино ва иншоотларга ёндош ҳудудларни муҳандислик-геология текширувлар (кўздан кечириш (рекогносцировка)), мавжуд бино ва иншоотлар асосидаги грунтларнинг текширувлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоғ ковламаларини ковлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеофизик тадқиқотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик тадқиқотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementстационар кузатувлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларни, ерусти ва ерости сувларини лаборатория шароитида ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementматериалларни хонаки шароитда қайта ишлаб техник ҳисобот тузиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element650. Ишлар турларининг мақсади вазифалари ва бажарилиш технологиялари мазкур ШНҚнинг 4-бобига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element651. Дала ва лаборатория тадқиқотлари натижалари бўйича олинган материаллар хона шароитида комплекс равишда қайта ишланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element652. Лойиҳалаш ва қурилиш ҳужжатлари (қурилиш лойиҳаси, муаллифлик назорати журнали, хандақларни қабул қилиш далолатномалари) билан танишиб чиқиш ишлари бажарилиши керак. Бунда, асоснинг геологик-литологик тузилишига ҳамда уни тайёрлаш бўйича қабул қилинган лойиҳа ечимига эътиборни қаратиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element653. Ишларнинг натижасида мазкур ШНҚнинг 18-бобида келтирилган бўлим ва маълумотларни ўз ичига олган грунтлар асоси, бино ва иншоотлар пойдеворлари ҳолати бўйича техник ҳисобот тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18-боб. Геотехник тадқиқотлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Мавжуд бино ва иншоотлар асоси ва пойдеворларининг грунтларини текшириш учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element654. Геотехник тадқиқотлар муҳандислик-геология изланишларнинг иккинчи босқичида лойиҳа ҳужжатларини тайёрлаш учун, шунингдек бинолар ва иншоотларни қуриш ҳамда улардан фойдаланиш жараёнида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element655. Геотехник тадқиқотлар, муҳандислик-геология тадқиқотлар таркибида ўта хавфли, техник жиҳатдан мураккаб ва ноёб объектларни лойиҳалашда, мураккаб муҳандислик-геология ҳамда зич қурилиш шароитларида бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element656. Геотехник тадқиқотлар қуйидагиларни ўз ичига олиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтнинг алоҳида хусусиятларини махсус тадқиқ қилишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпрогноз масалаларини ечишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтажриба майдонларида иш олиб боришни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element657. Муайян турдаги геотехник ишларни бажариш зарурати муҳандислик-геология тадқиқотлар дастурида асослаб берилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element658. Грунтлар хусусиятларини махсус тадқиқ қилиш ишларига қуйидагилар киритилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбинолар ва иншоотларнинг пойдеворлари ҳамда асосларини ҳисоблаш учун алоҳида дастурлар бўйича грунт хусусиятларини (дала ёки лаборатория шароитида) ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбинолар ва иншоотларнинг грунт асосларини рақамли моделлаштириш учун (атрофдаги қурилиш бинолари ва иншоотлари пойдеворидаги грунтларнинг зўриқиш-деформацияланиш ҳолатини ҳисобга олган ҳолда) бошланғич маълумотларни олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдала шароитида грунтларни махсус техника ва асбоб-ускуналар ёрдамида катта чуқурликда синовдан ўтказиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element659. Геотехник ҳисоблашлар ва грунт асосини моделлаштириш учун зарурий грунт параметрлари ечиладиган вазифалар ва қўлланадиган моделларга боғлиқ ҳолда техник топшириқда кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element660. Грунт хусусиятларини махсус тадқиқ қилишда бур-қудуқлар чуқурлигини, сони ва жойлашишини белгилашда ҳисоблаш модели ўлчамларини кенгликда ва чуқурликда ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲисоблаш моделининг ўлчамлари техник топшириқда кўрсатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element661. Прогноз қилиш вазифалари қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидрогеологик шароитнинг ўзгариш эҳтимолини инобатга олган ҳолда пойдевор асосидаги грунт хусусиятларининг ўзгаришини прогноз қилишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхандақ (котлован) ва қурилаётган иншоот тўсиқларини ўрнатиш натижасида грунтлардаги кучланиш-деформация ҳолатининг ўзгаришини прогноз қилишни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element662. Тажриба майдонларидаги ишларга қуйидагилар киритилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқозиқларни статик ва динамик синаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасос ва пойдеворларнинг фрагментларини синовдан ўтказиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Мавжуд бино ва иншоотларнинг пойдеворлари асосини текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element663. Мавжуд бино ва иншоотларнинг пойдеворлари асосини текшириш ишларини бино ва иншоотлар кенгайтирилаётган, реконструкция қилинаётган ва техник қайта жиҳозланаётганда, янги иншоотларни мавжуд бино ва иншоотлар таъсир доирасида (таъсир зонаси яқинида) қурилаётганда ҳамда бино-иншоотлар деформация ва аварияга учраган ҳолатларда амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element664. Текшириш ишлар қуйидаги вазифаларни ечиш учун зарур бўлган маълумотлар олиш мақсадида амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворлар турини, уларнинг режадаги шаклини, ўлчамларини, конструкциясини, жойлашиш чуқурлигини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementковланган шурфларда асос грунтларини тадқиқ қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидроизоляция мавжудлигини, унинг тури ва материалларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлаборатория текширишлари учун грунтлар намуналарини олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдевор ҳамда асос грунтларига тушадиган вақтинча ва доимий юкламаларни ошириш билан бино ва иншоотларни реконструкция қилиш ва қўшимча қаватлар қуриш эҳтимоли ва шароитларини аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element665. Бино ёки иншоот девор ва пойдеворларида деформация мавжуд бўлганда қуйидагилар амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеформация содир бўлиши сабабларини аниқлаш ва уларнинг кейинчалик ривожланишини тўхтатиш учун чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ҳамда бино ва иншоотлардан нормал фойдаланиш шароитларини тиклаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиши ёки фойдаланилиши тўхтатилиб, узоқ вақт ўтгандан кейин пойдевор асоси грунтларининг ҳолатини ҳамда бино ва иншоотларнинг устига қўшимча қаватлар қуриш имкониятларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд бино ва иншоотларга лойиҳалаштирилиб қуриладиган қўшимча бино ва иншоотларнинг барқарор туришини таъминловчи чора-тадбирлар ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementертўласи бўлмаган биноларда ертўла қуриш, бинонинг цоколь ва ертўла қаватларини чуқурлаштириш имкониятларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementертўла ва бошқа ерости иншоотларини сув босишининг сабабларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости маконини ўзлаштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element666. Бино ва иншоотларни тадқиқ қилиш мақсадига боғлиқ равишда қуйидаги 18-жадвалда келтирилган ишлар бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18-жадвал | |
Бинони текширишдан мақсад | Бажариладиган ишлар |
Томларини алмаштирмай ва оғирликларини оширмай тўлиқ таъмирлаш | Назорат шурфларини ковлаш — пойдеворларни очиш |
Барча қаватлардаги томларини алмаштириб реконструкция қилиш ёки капитал таъмирлаш Девор ва пойдеворларнинг деформациялари мавжуд | Ҳудуднинг грунтларини бурғилаб ўрганиш, пойдеворлар асосини батафсил ўрганиш, грунтлар ва ерости сувларининг лаборатория таҳлиллари, пойдеворлар материалларининг лаборатория таҳлиллари Асос ва пойдеворларни текшириш учун ҳисоб ишлари |
Бино ёки иншоот ертўлаларида сув ёки деворларида захлик пайдо бўлиш сабабларини аниқлаш | Сув элтгич коммуникацияларни тафтиш қилиш, ҳудуд грунтларини бурғилаб ўрганиш, назорат шурфларини ковлаш — пойдеворларни очиш, гидроизоляция ҳолатини текшириш, ерости сувлари сатҳини кузатиш |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element667. Назорат шурфлари пойдеворларнинг конструкциясини, ўлчамларини, материалларини, жойлашиш чуқурлигини ва гидроизоляция мавжудлигини, асос грунтларининг литологик таркибини аниқлаш учун ковланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element668. Назорат шурфларнинг сони текширишлар мақсадига боғлиқ ҳолда қуйидаги 19-жадвалга асосан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19-жадвал | |
Бинони текширишдан мақсад | Шурфлар сони |
Оғирликларни оширмай реконструкция қилиш ёки мукаммал таъмирлаш | Бино ичида 2-3 та |
Ертўлаларга сув киришини ёки ертўлалар ва биринчи қават деворларидаги захликни бартараф қилиш | Ҳар бир сув босган ёки захлаган бўлмада биттадан |
Ертўлани чуқурлаштириш | Чуқурлаштириладиган хонанинг ҳар бир девори ёнида биттадан |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element669. Асос ва пойдеворларни батафсил текширишда тоғ ковламаларининг сони қуйидагича бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэнг кўп босим тушган жойда ҳар бир конструкция тури ёнида ва босим кам тушган ҳудудларда ҳар бир секцияда биттадан шурф;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбир-бирига ўхшаш ва такрорланувчи (режаси ва контурлари бўйича) секцияларнинг биттасида барча зарур шурфлар ковланиши, қолганларида эса энг кўп босим тушган жойларда 1-2 дан шурф;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳар бир иншоот учун қўшимча равишда тоғ ковламаси ковланган жойга қарши томондаги девор ёнидаги энг кўп босим тушган жойда иккита шурф;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўшимча оралиқ таянч устуни ўрнатилиши мўлжалланган жойларда ҳар бир секцияда биттадан шурф;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеворлар ва пойдеворлар деформацияга учраган жойларда биттадан шурф.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, иш жараёнида бўшанг грунтлар тарқалган чегараларни (агар улар мавжуд бўлса) аниқлаш учун қониқарсиз аҳволдаги пойдеворларнинг асоси ёки чегараларида қўшимча шурфлар бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element670. Шурфлар чуқурлигини, очиладиган пойдевор тагидан 0.5 — 1.0 m чуқурроқ ковланишини ҳисобга олган ҳолда белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element671. Ўзига хос хусусиятга эга грунтлар (чўкувчан, кўпчувчан, шўрланган, ўта сиқилувчан, техноген) ва сувга тўйинган бўшашган грунтлар (торф, балчиқ) тарқалган ҳудудларда ковламалар грунтларнинг қатламини тўлиқ кесиб ўтиши ёки бу грунтлар бино ва иншоотларнинг мустаҳкамлигига таъсир қилмайдиган чуқурликкача ковланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element672. Хавфли муҳандислик-геология ва табиий-геологик жараён ва ҳодисалар тарқалган ҳудудларда ковламалар уларнинг фаол ривожланиш зонасидан 3 — 5 m чуқурроқ ковланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element673. Шурфларнинг режадаги минимал кесимини пойдеворлар жойлашиш чуқурлигига боғлиқ равишда қуйидаги 20-жадвал бўйича аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20-жадвал | |
Пойдевор жойлашиш чуқурлиги, m | Шурфлар кесимининг юзаси, m2 |
1,5 гача 1,5 — 2,5 2,5 дан чуқур | 1,25 2 2,5 ва ундан катта |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element674. Муҳандислик-геология изланишлари натижасида қуйидагилар аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқатламларнинг ётиш кетма-кетлигини ва барқарорлигини, линза ва чиқиш жойларининг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино чегарасида ўта сиқилувчан грунтлар линзаларини ва қатламчаларини ўта синчковлик билан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element675. Муҳандислик-геология текширишлар материаллари пойдевор асосининг геологик-литологик кесими кўринишида ифодаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element676. Бурғилаш жараёнида геологик қатламларнинг кўрсаткичлари аниқланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунт қатламлари баландлик кўрсатгичларга боғланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element677. Грунтлар ГОСТ 25100-2020 номенклатурасига кўра тавсифланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element678. Бур-қудуқлар сони бинодаги секциялар миқдори ва муҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражасига кўра қуйидаги 21-жадвалга мувофиқ аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21-жадвал | ||
Бинодаги секциялар сони | Мураккаблик даражасига кўра бур-қудуқлар сони | |
I (оддий) | II (ўртача) ва III (мураккаб) | |
1-2 3-4 4 дан ортиқ | 2 3 4 | 4 6 8 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ. Аввалги йиллар изланишлари материаллари мавжуд бўлганда жадвалда кўрсатилган бур-қудуқлар сони камайтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element679. Барча ковланган шурфларда пойдеворлар асоси грунтларининг тавсифи ва шурф деворларининг хомаки расмлари келтирилган бўлиши керак (1:20 ёки 1:50 масштабларда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element680. Грунтлардан монолитлар (тузилиши бузилмаган намуналар)ни бевосита пойдеворлар тагидан ва шурфнинг қарама-қарши девори ва унинг тагидан, пойдеворлар тагида жойлашган тузилиши бузилмаган грунтларнинг ҳар бир туридан олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element681. Грунтлар монолитларини олиш, ўраш, сақлаш ГОСТ 12071‑2014 талабларига кўра амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМонолитларни тоғ ковламасининг бутун чуқурлиги бўйлаб олиш интервали 0,4в (в пойдевор эни, m) дан ошмаслиги, бироқ 0,5 m дан ортиқ бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБино ва иншоотлар таъсири доирасида эса ҳар 0,5 m дан олиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element682. Грунтларнинг кимёвий таҳлили учун намуналар ер юзасидан пойдевор тагигача бўлган оралиқдан олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element683. Сув намуналари бур-қудуқлардан ёки шурфлардан олиниши, битта бино ёки иншоот остидан ўтган сув намунасидан олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element684. Шурф ва бур-қудуқларнинг чуқурлиги умумий ҳолларда қуйидаги формула ёрдамида аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementН = h1 +hф + С
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementh1 — пойдеворнинг ер юзасидан жойлашиш чуқурлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhф — пойдевор асоси фаол зонасининг чуқурлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementС — доимий (ўзгармас) катталик, m уч қаватгача бўлган бинолар учун — 2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementуч қаватдан юқори бинолар учун — 3 га тенг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element685. Ўзига хос хусусиятга эга грунтлар (чўкувчан, кўпчувчан, шўрланган, ўта сиқилувчан, техноген) ва сувга тўйинган бўшашган грунтлар (торф, балчиқ) тарқалган ҳудудларда ковламалар бу грунтларнинг қатламини тўлиқ кесиб ўтиши ёки бу грунтлар бино ҳамда иншоотларнинг мустаҳкамлигига таъсир қилмайдиган чуқурликкача ковланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element686. Намланиш манбалари аниқланган жойларда бур-қудуқлар бурғиланиши, бундан бур-қудуқларнинг ҳар 1 m чуқурлигидан грунт намлигини аниқлаш учун намуналар олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБино ва иншоотнинг 10 m дан кам бўлмаган масофада (бино ва иншоот таъсири доирасидан ташқарида), грунтларнинг табиий намлиги сақланган зонада, назорат бур-қудуқлари бурғиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element687. Пойдеворларни очиш учун шурфларни ковлаш жараёнида ҳар 25 cm чуқурлик ковланганда, грунтлар ва пойдеворлар кузатиб борилиши ва бу кузатув натижалари махсус журналда қайд қилиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЖурналда шурфлар ковланган сана, уларни ковлаш жараёнидаги шароит ва атмосфера ҳолати қайд қилиб борилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element688. Асослар текширилиши жараёнида грунтлар ГОСТ 25100-2020 га мувофиқ грунт қатламлари тавсифланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element689. Бевосита пойдеворлар тагида жойлашган грунтларнинг хусусиятлари ёзиб борилиши, лаборатория тадқиқотлари учун монолитлар ҳамда ерости сувларидан намуналар олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element690. Олинган намуналардан лаборатория шароитида асос грунтларининг физик-механик хусусиятлари аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element691. Текшириш ишлари натижасида олинган материалларни хона шароитда қайта ишлаб мавжуд пойдеворларнинг режаси тузилиши, уларнинг умумий юзаси ва пойдеворлар эгаллаган майдон қурилишининг умумий майдонига нисбати, жойлашиш чуқурлигининг мутлақ ҳамда ўртача қийматлари, пойдеворлар тагининг кенглиги, пойдеворлар остидаги солиштирма босим аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Мавжуд бино ва иншоотлар пойдеворларини текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element692. Мавжуд бино ва иншоотлар пойдеворларини тадқиқ қилиш натижасида қуйидагилар аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдевор тури, унинг режа бўйича шакли, ўлчами, жойлашиш чуқурлиги, конструкцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворлар материаллари текширилиши, ундаги носозликлар ва бетоннинг синфи (маркаси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаввал бажарилган мустаҳкамлаш қурилмалари ҳамда сунъий асослар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementғишт терилган деворларни механикавий ва электрофизик усуллар ёрдамида текшириш ҳамда ғишт ва қоришманинг мустаҳкамлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидроизоляция мавжудлигини унинг тури ва материаллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлаборатория текширишлари учун пойдевор материалларидан намуналар олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларда дарзликлар (бўйлама, кўндаланг, қия) мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетон ва ғишт деворларида ўпирилиш мавжудлигини, ковакларни, ҳимоя қатламининг бузилганлигини, бетоннинг ранги ўзгарганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementарматура, ўрнатилган деталлар, пайвандлаш чоклари шикастланишиининг мавжудлиги (коррозия натижасида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйиғма конструкцияларнинг таянч схемаларини аниқлаш ва амалдаги геометрик ўлчамларнинг лойиҳа ўлчамларидан оғишиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворлар конструкцияларидаги шикастланган ва авария ҳолатидаги ҳудудларининг мавжудлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element693. Пойдеворлар конструкцияларини, деворни диаметри 8 — 16 mm бўлган электр дрель билан зондлаш йўли билан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПойдевор тури унинг режа бўйича шакли, ўлчами, жойлашиш чуқурлигини ўлчов асбоблари ёрдамида ўлчаб аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНазорат зондлаш бинонинг конструкцияси ва майдонига боғлиқ равишда танлаб олинган ҳудудларда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element694. Ертўла пойдеворлари ва деворларини тўлиқ текшириш ультратовуш усуллари ёрдамида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТерилган ғиштлар (деворлар) мустаҳкамлигини Физдел ва Кашкаров болғалари ёрдамида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element695. Устун қозиқли пойдеворларда устун қозиқларнинг конструкцияларини, уларнинг ўлчамини ва миқдорини пойдеворларнинг 1 погон метрида аниқланиши, бунда шурфларнинг кўндаланг кесим юзасини кенгайтириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element696. Пойдевор материалларидан олинган намуналар, сиқилиш ва эгилишдаги мустаҳкамлик чегараларини махсус лабораторияда пресслар ёрдамида текширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element697. Пойдевор тагининг энини, унинг жойлашиш чуқурлигини, икки томонлама шурфларда, ўлчов асбоблари ёрдамида аниқланиши, кам босим тушадиган ҳудудларда эса пойдеворлар симметрик тарзда ривожланиши қабул қилиниши ва бир томонлама шурфларда аниқланган ўлчамларга мувофиқ қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element698. Пойдеворлар ва шурфларнинг жойлашиш чуқурлиги нивелирлаш усули ёрдамида белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element699. Қўшимча қаватлар қуриш мўлжалланган бинолар учун пойдеворларни ўлчаш ишлари натижасида пойдеворларнинг режаси олиниши ва пойдеворлар эгаллаган умумий майдонининг қурилиш майдонига нисбатини белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВизуал равишда пойдеворларнинг ҳолати, ғишт ва қоришманинг тавсифи, бўш чоклар мавжудлиги, қопламаси, кўчган, бузилган жойлар мавжудлиги, пойдеворлар юзасида ҳимоя қатлами мавжудлиги баҳоланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element700. Ертўлаларнинг деворлари ва пойдеворлар тузилишини, жойида олинган ўлчовлар орқали ўрганиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element701. Лаборатория синовлари учун пойдевор материалларининг намуналари қўшимча юклама бериш имкониятини аниқлашда уларнинг мустаҳкамлиги ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлган ҳолларда олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element702. Ғишт терилган деворнинг сиқилиш ва эгилишдаги мустаҳкамлигини синаш учун пойдеворнинг ҳар хил ҳудудларидан 10 тадан ғишт олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementХарсангтошларни мустаҳкамлигини синаш учун 5 та намуна олиниши ва уларнинг минимал ўлчамлари 5х10х20 cm бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚоришма намуналарининг миқдори улардан ўлчамлари 7х7х7 ёки 4х4х4 cm бўлган 5 та кубикни ёпиштириш учун етарли бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЛаборатория синовлари учун бетон пойдеворлардан бурғилаш йўли билан диаметри 10 cm ва узунлиги 12 cm дан кам бўлмаган бешта тоғ жинси намунаси (керн) шаклида олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБарча олинган намуналар учун қайдномалар тўлдирилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Мавжуд бино ва иншоотларнинг асоси ва пойдеворларини текшириш учун бажариладиган муҳандислик-геология изланишлар натижалари асосида техник ҳисобот тузиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element703. Мавжуд бино ва иншоотларнинг асоси ва пойдеворларини текшириш бўйича муҳандислик-геологик изланишлар натижалари асосида тузилган техник ҳисобот матни қуйидаги бўлим ва маълумотлардан иборат бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудуднинг физик-географик шароити;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик шароитлар ўрганилганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик тузилиши ҳамда гидрогеологик шароитлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфизикавий-геологик ва муҳандис-геологик жараёнлар ва ҳодисалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандис-геологик шароитлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудудни ўрганиш (текшириш) натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотлар асосини фойдаланишнинг ишончлилигини белгилайдиган омиллар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element704. Кириш қисмида умумий маълумотлар, ишларни амалга ошириш учун асос, муҳандислик-геология изланишларнинг вазифалари, муҳандислик-изланишлар майдонининг жойлашган жойи, лойиҳа ва муҳандислик-изланишлар ҳужжатларининг мавжудлиги, изланишлар дастури тўғрисида маълумотлар, лойиҳаланаётган бино ва иншоотлар тўғрисида маълумотлар, уларнинг тавсифи, бажарилган ишлар тури, ҳажми, уларни бажариш муддатлари, алоҳида иш турларини амалга ошириш услублари, ижрочилар таркиби, изланишлар дастурлардан четга чиқилганда уларни асослаш тўғрисидаги маълумотлар, ишни назорат қилиш, қабул қилиш ва бошқалар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element705. Физик-географик шароитлар бўлимида ҳудуд рельефи, иқлим шароити, гидрографияси, геоморфологияси ҳамда бино ва иншоотлар ҳолатига таъсир этувчи бошқа омиллар (хандақлар, ер ишловидаги ҳудудлар, траншеялар, турли хил ерости қурилиш коммуникациялари ва бошқалар) тўғрисидаги маълумотлар келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element706. Муҳандис-геологик шароитларни ўрганилганлиги бўлимида аввал бажарилган изланишлар мақсади ва чегаралари, ишлар амалга оширилган давр, материалларнинг қаерда сақланиши тўғрисидаги маълумотлар, муҳандислик-геология шароитни баҳолаш учун аҳамиятга эга бўлган асосий натижалар, ҳудудни ўзлаштириш ва ундан фойдаланиш, маҳаллий қурилиш тажрибалари тўғрисида маълумотлар, мавжуд бино ва иншоотларнинг ҳолати, улардаги деформациялар мавжудлиги ҳамда ҳосил бўлиш сабаблари тўғрисидаги маълумотлар, шунингдек аввал ўтказилган изланишлар маълумотларини тартибга солиш ва баҳолаш натижаларининг ишончлилиги келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲисоботнинг бу бўлими сўнгида келажакда бажарилиши керак бўлган тадқиқотларнинг вазифалари белгилаб олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element707. Геологик тузилиш ва гидрогеологик шароит бўлимида грунтларнинг юқоридан пастга кўра жойлашиш тартиби, стратиграфияси, грунтларнинг келиб чиқиши ва петрографик таркиби, уларнинг тарқалиши ҳамда жойлашиш шароитлари, туб қоятош (қоятош) грунтлар учун уларнинг тектоник бузилишлари хусусиятлари ва нураганлиги келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element708. Бўлимда бино ва иншоотнинг геологик муҳит билан ўзаро таъсир доирасида бўлган барча ерости сувлари горизонтлари, ер юза қисмида бино ва иншоотлардан фойдаланиш даврида ҳосил бўлган сунъий сув горизонтлари, ерости сувларининг турлари, уларни ўзида сақловчи тоғ жинслари таркиби ҳамда ерости сувлари горизонтлари жойлашиш шароитларининг таърифи келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕрости сувлари горизонтларининг гидрогеологик параметрлари, кимёвий таркиби, сув билан таъминланиш шароити, ерости сувлари ҳаракатланиши ва чиқиб кетиши, бошқа сув горизонтлари ҳамда ерусти сувлари билан боғлиқлиги, ерости сувлари режими ва унинг ўзгаришларини прогноз қилиш тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element709. Физик-геологик жараёнлар ва ҳодисалар бўлими ўзига хос физик-геологик жараён ва ҳодисалар ривожланган ҳудудларда изланишларни ўтказишни тартибга солувчи ШНҚ 1.02.07-19 ва ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ тузилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element710. Муҳандис-геологик шароитлар бўлимида бино ва иншоотлар жойлашган ҳудудларнинг тавсифи, бино ва иншоотлар асосини ташкил этувчи грунтларнинг таркиби, ҳолати, хусусиятлари, уларнинг маконий ўзгариши келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element711. Ўзига хос хусусиятли грунтлар (лёссимон чўкувчан, техноген, шўрланган, бўшанг, сувга тўйинган) тарқалган ҳудудларда грунтларнинг деформациявий, мустаҳкамлик, кимёвий ва ўзига хос бошқа хоссаларининг ўзгариши келтирилиши ҳамда пойдеворлар ва уларнинг таъсир доирасидан ташқаридаги зоналарда ҳар бир ажратилган муҳандислик геологик элементлар бўйича грунтларнинг норматив, шунингдек ҳисобий кўрсаткичлари келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element712. Чўкувчан грунтлар тарқалган ҳудудларда қўшимча равишда қуйидагилар кўрсатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрельефнинг ўзига хос шакллари (товоқ шаклидаги чўкмалар (ботиқлар), суффозия) ва уларнинг маълум геоморфологик элементларга боғлиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчан қатламнинг қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўмилган грунтларнинг, карбонатли ва гипсли тузилмаларнинг, юмронқозиқ инларининг мавжудлиги ва уларнинг тарқалиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўхшаш шароитли ҳудудларда грунтлар чўкувчанлик хусусиятларини ўрганиш ва хандақларда ўтказилган тажриба-намлаш синовларининг натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг чўкувчанлик хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўкувчанлик бўйича грунт шароити тури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқадимги ёки ҳозирги замонда суғорилганлик ёки намлаш белгиларининг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнамлаш манбалари, мавжуд бино ва иншоотлардаги мавжуд деформацияларининг ҳолати ва хусусияти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element713. Ҳудудни текшириш натижалари бўлимида текшириш усуллари, унда қўлланилган техника ва технологиялар баён қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБу ерда, ҳар бир қўлланилган усуллардан (визуал, топографик, геодезик, геофизик ва бошқалар) олинган натижалар алоҳида-алоҳида кўрсатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element714. Мавжуд бино ва иншоотлар асоси ва пойдеворларини текшириш натижалари бўлимида, ўлчашларнинг техника ва технологиялари кўрсатилган ҳолда, текширишларни ўтказиш усуллари, пойдеворлар материалларининг, конструкцияларининг деформациявий, мустаҳкамлик кўрсаткичларини кўрсатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНуқсонлар қайдномалари кўринишида пойдеворлар конструкцияларининг ҳолати, уларда деформациялар, чўкишлар, материаллар нуқсонлари ва бошқа шикастланган жойлар келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element715. Бино ва иншоотларнинг фойдаланиш ишончлилигини белгиловчи омиллар бўлимида биноларнинг асоси ва уларнинг конструкцияларида юз берган деформация ҳодисаларини келтириб чиқарган асосий омиллар рўйхати келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБу рўйхатда келтирилган ҳар бир омилнинг таҳлили бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element716. Техник ҳисоботнинг хулосасида қисқа тарзда ҳудуддаги бино ва иншоотларнинг ҳолати ва фойдаланиш ишончлилигига таъсир қилувчи табиий шароитлар келтирилиши, бино ва иншоотлардан фойдаланиш ва уларни қайта қуриш шароитини умумий тарзда баҳолаш, пойдеворлар асосининг деформациялари сабаби ёки содир бўлган бошқа салбий жараён ва ҳодисалар тафсилоти (агар улар мавжуд бўлса), уларни келтириб чиқарган омилларни алоҳида таъкидлаб келтирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТавсияларда салбий жараён ва ҳодисалар таъсирининг олдини олиш ҳамда уларни тугатиш чора-тадбирлари келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element717. Тавсияларда салбий жараён ва ҳодисалар таъсирининг олдини олиш ҳамда уларни тугатиш чора-тадбирлари келтирилиши лозим. Бундан ташқари бино ва иншоотлардан фойдаланувчи ташкилотларга ўзига хос хусусиятларга эга бўлган грунтлар тарқалган ҳудудларда иншоотлардан фойдаланиш тартиби ва қоидалари ҳам тавсия қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element718. Ҳисобот матнига қуйидагилар илова қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбинонинг (иншоотнинг) муҳандис-геологик профиллари, режаси ва кесими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва пойдеворларнинг конструктив хусусиятлари, уларнинг геометрияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementреперлар, маркаларнинг жойлашиш схемалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюз берган горизонтал ва вертикал силжишларнинг, оғишларнинг, дарзликлар ривожланишининг график ва эпюралари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандис-геологик шароитларнинг мураккаблик даражаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОмиллар | I (оддий) | II (ўртача) | III (мураккаб) |
Геоморфологик шароитлар | Майдон битта геоморфологик элемент доирасида, юзаси горизонтал, бир текис | Майдон келиб чиқиши бир хил бўлган бир неча геоморфологик элементлар доирасида, юзаси қия, бироз нотекис бўлинган | Майдон ҳар хил йўл билан ҳосил бўлган бир неча геоморфологик элементлар доирасида; юзаси жуда нотекис |
Бино ва иншоотларнинг геологик муҳит таъсири доирасидаги геологик омиллар | Горизонтал ёки бироз (қиялиги 0,1 гача) қия жойлашган, литологияси бўйича иккитадан ортиқ бўлмаган қатламлар; қатлам қалинлиги майдон бўйлаб барқарор; қатлам грунтларининг бўйи ва чуқурлиги бўйича табиий ўзгарувчи хусусият кўрсаткичларининг турдош эмаслиги кам даражада; қоятош грунтлар ер юзасида жойлашган ёки қоятош бўлмаган грунтларнинг юпқа қатлами билан қопланган | Литологияси бўйича тўрт хилдан кўп бўлмаган қия шаклида жойлашган қатламлар; грунтлар хусусияти кўрсаткичларининг сатҳ ва чуқурлик бўйича ўзгариши табиий; қоятош грунтларнинг усти нотекис ёки қоятош бўлмаган грунтлар билан қопланган | Литологияси бўйича тўрттадан ортиқ турли қатламлар; қатламлар қалинлиги кескин ўзгаради; қатлам грунтларининг сатҳ ва чуқурлик бўйича ноқонуний ўзгарувчи хусусият кўрсаткичларининг турдош эмаслиги юқори даражада. Қоятош грунтларнинг юқори қисми бўлакланган ва қоятош бўлмаган грунтлар билан қопланган; ҳар хил даражадаги дарзликлар мавжуд |
Бино ва иншоотларнинг геологик муҳит билан ўзаро таъсири доирасидаги гидрогеологик омиллар | Ерости сувлари йўқ ёки бир хил кимёвий таркибга эга, битта барқарор ерости сувли горизонти мавжуд | Икки ва ундан ортиқ барқарор ерости сувлари сатҳи, баъзи жойларда турли кимёвий таркибли ёки босимга эга ва ифлосланган таркибли | Ерости сувлари горизонтлари бўй-ламаси ва қалинлиги бўйича ҳар хил; баъзи жойларда сувли ва сув ўтказмайдиган тоғ жинсларининг қатламлари мураккаб ҳолда алмашиниб туради; ерости сувларининг босими ва уларнинг гидравлик боғлиқлиги бўйламасига ўзгарувчан |
Бино ва иншоотлар қурилиши ва фойдаланиши шарт-шароитларига салбий таъсир қилувчи геологик жараёнлар | Мавжуд эмас | Тарқалиши чекланган ва (ёки) объектларнинг лойиҳа ечимларини қабул қилишга, қурилишига, улардан фойдаланишга ҳал қилувчи таъсир кўрсатмайди | Кенг тарқалган ва (ёки) объектларнинг лойиҳа ечимларини қабул қилишга, қурилишига, улардан фойдаланишга ҳал қилувчи таъсир кўрсатади |
Бино ва иншоотларнинг геологик муҳит билан ўзаро таъсири доирасидаги ўзига хос грунтлар | Мавжуд эмас | Тарқалиши чекланган ва (ёки) объектларнинг лойиҳа ечимларини қабул қилишга, қурилишига, улардан фойдаланишга ҳал қилувчи таъсир кўрсатмайди | Кенг тарқалган ва (ёки) объектларнинг лойиҳа ечимларини қабул қилишга, қурилишига, улардан фойдаланишга ҳал қилувчи таъсир кўрсатади |
Техноген таъсирлар ва ўзлаштирилган ҳудудларнинг ўзгарганлиги | Муҳандислик-геология изланиш ва лойиҳалашда ҳисобга олинмайди | Лойиҳа ечимларини қабул қилишга ва муҳандислик-геология изланишларни олиб боришга ҳал қилувчи таъсир кўрсатмайди | Лойиҳа ечимларини қабул қилишга ҳал қилувчи таъсир кўрсатади ва муҳандислик-геология изланишларни олиб боришни, уларнинг таркиби ва ҳажми ортишига олиб келадиган даражада, мураккаблаштиради |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ. Муҳандислик-геология шароитларнинг мураккаблик даражасини ушбу иловада келтирилган омиллар йиғиндисига кўра белгилаш керак. Агар бирорта омил юқорироқ мураккаблик даражасига эга бўлса ва асосий лойиҳа ечимларини қабул қилишда ҳал қилувчи рол ўйнаса, у ҳолда муҳандислик-геология шароитларнинг мураккаблик даражасини шу омил бўйича белгилаш керак. Бу ҳолда ишлар ҳажми кўпайтирилиши ёки қўшимча равишда лойиҳаланаётган бино ва иншоотларга худди шу омил таъсирини аниқлаш учун зарур бўлган иш турларини бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандислик-геология изланишларида қўлланиладиган геологик ковламаларнинг турлари, чуқурлиги ва фойдаланиш шарт-шароитлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГеологик ковламанинг тури | Максимал чуқурлиги, m | Фойдаланиш шарт-шароитлари | Лойиҳа босқичи |
Ўйиқлар | 0,6 | Юқоридан қопловчи қатламнинг қалинлиги 0,5 m дан кам бўлган ҳоллардаги грунтларни очиш учун | Лойиҳаолди ҳужжатлари ва лойиҳа босқичи |
Очилмалар | 1,5 | Юқоридан қопловчи қатламнинг қалинлиги 1 m дан кам бўлган ҳолда ёнбағирларда жойлашган грунтларни очиш учун | Лойиҳаолди ҳужжатлари ва лойиҳа босқичи |
Хандақлар (ариқлар) | 3,0 | Юқоридан қопловчи қатламнинг қалинлиги 2,5 m дан кам бўлган ҳолларда тик ётувчи грунтлар қатламини очиш учун | Лойиҳаолди ҳужжатлари ва лойиҳа босқичи |
Траншеялар | 6,0 | Юқоридан қопловчи қатламнинг қалинлиги 2,5 — 5,5 m бўлган ҳолларда тик ётувчи грунтлар қатламини очиш учун | Лойиҳаолди ҳужжатлари ва лойиҳа босқичи |
Шурф ва дудкалар | 20 | Горизонтал ёки унча катта бўлмаган бурчак остида ётган грунтларни очиш учун | Лойиҳалашнинг барча босқичлари |
Шахталар | Изланиш дастурларида аниқлаб берилади | Мураккаб муҳандислик-геология шароитларда | Алоҳида ҳолатларда |
Ерости горизонтал тоғ ковламалари | Изланиш дастурларида аниқлаб берилади | Мураккаб муҳандислик-геология шароитларда, шунингдек ерости ковламаларида тажрибаларини амалга оширишда | Алоҳида ҳолатларда |
Бур-қудуқлар | Изланиш дастурларида аниқлаб берилади | Изланиш дастури ва мазкур ШНҚнинг 3-иловаси бўйича аниқланади | Лойиҳалашнинг барча босқичлари |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандислик-геология изланишларида бур-қудуқларни бурғилаш усуллари ва уларнинг турлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБурғилаш усули | Бурғилаш усулларининг турлари | Бурғилаш диаметри (обсадка қувурлари диаметрига кўра), mm | Қўлланилиш шароитлари (грунтларнинг турлари ва тавсифи) |
Колонкали | Сув билан ювиш | 34 — 146 | Нурамаган (монолит) ва кам нураган (дарзли) қоятош грунтлар |
Гилли эритма билан ювиш | 73 — 146 | Кам нураган (дарзли), нураган, ўта нураган (илвираган) қоятош грунтлар, йирик бўлакли, қумли, гилли грунтлар | |
Ҳаво ёрдамида (музлаган грунтларни ковлашда совитилган ҳаво билан) | 73 — 146 | Нурамаган (монолит) ва кам нураган (дарзли), сувга тўйинмаган (сув босмаган) ҳамда музлаган ҳолатдаги қоятош грунтлар; қаттиқ ва қайишқоқ музлаган дисперс грунтлар | |
Тузли ва совитилган эритма билан ювиш | 73 — 146 | Музлаган ҳолатдаги барча грунт турлари | |
Ювувчи суюқликнинг бур-қудуқ тубида айланишини таъминлаган ҳолда | 89 — 146 | Сув остидаги гилли грунтлар, кам нураган (дарзли), нураган, ўта нураган (илвираган) қоятош грунтлар | |
Қуруқ ҳолда | 89 — 219 | Нураган, ўта нураган (илвираган) қоятош грунтлар, сувга тўйинмаган (сув босмаган) ва кам тўйинган қаттиқ ва қайишқоқ музлаган ҳолатдаги йирик бўлакли, қумли, гилли грунтлар | |
Ҳалқа забойли канат зарбли | Зарб билан киргизиш | 108 — 325 | Сувга тўйинмаган (сув босмаган) ва кам тўйинган, қайишқоқ музлаган ҳолатдаги қумли ва гилли грунтлар |
Зарб билан чўқиш | 89 — 168 | Сувга кам тўйинган гилли грунтлар | |
Яхлит забойли канат зарбли | Долота ва желонкаларни қўллаш | 127 — 325 | Сувга тўйинган ва кам тўйинган йирик синиқ ва қумли грунтлар |
Титратмали | Титратма ёки титратма болғани қўллаш | 89 — 168 | Сувга тўйинган ва кам тўйинган йирик қумли ва гилли грунтлар |
Шнекли | Рейсли (ҳалқа забойли) | 146 — 273 | Сувга тўйинган ва кам тўйинган йирик бўлакли, қумли ва гилли грунтлар |
Узлуксиз | 108 — 273 | Сувга тўйинган ва кам тўйинган йирик бўлакли, қумли ва гилли грунтлар |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ. Бошқа бурғилаш усуллари тадқиқот дастурида асосланган ҳолда қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандислик-геология изланишларида қўлланиладиган асосий ва ёрдамчи геофизик усулларнинг вазифалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзланишларнинг вазифалари | Геофизик усуллар | |
Асосий | Ёрдамчи | |
Массивнинг геологик тузилишини аниқлаш | ||
Қоятош ва музлаган грунтлар тепа қисмининг рельефи, қоятош бўлмаган, эриган қоплама грунтларнинг қалинлиги | Электрразведка усуллари билан: электропрофиллаш (ЭП) ва туюлучи қаршилик усуллари билан вертикал электр зондлаш (ВЭЗ КС); сейсморазведка усуллари билан: қайтган тўлқин усули (МОB) ва синган тўлқин усули (МПВ) | Икки бирикма ёрдамидаги ВЭЗ (ВЭЗ МДС); частотали электрмагнит зондлаш (ЧЭМЗ); диполь-электрмагнит профиллаш (ДЭМП); қайтган тўлқин усули (MOB); гравиразведка |
Кесимани қатламларга ажратиш, қоятош ва дисперс грунтларда ҳар хил литологик таркибли қатламлар орасидаги чегараларни белгилаш | ВЭЗ, МПВ, MASW (юзаки тўлқинларни кўп каналли тахлили), каротажнинг ҳар хил турлари — акустик, электрик, радиоизотоп | ВЭЗ МДС, потенциалларни қўзғатиш усули билан ВЭЗ (ВЭЗ ВП); ЧЭМЗ; вертикал сейсмик профиллаш (ВСП); акваторияларда узлуксиз сейсмоакустик профиллаш; георадиолокация |
Локал ҳодисаларнинг жойлашган ўрни, жойлашиш чуқурлиги ва шакллари | ||
Дарзликлар ва тектоник узилмалар зоналари, уларнинг ҳозирги замонда фаоллигини баҳолаш | ВЭЗ КС; ВЭЗ МДС; айланма вертикал зондлаш (КВЭЗ), табиий майдон усуллари (ПС); МПВ; МОГТ; ВСП; расходометрия; каротажнинг ҳар хил турлари; радиокип; газ-эманация съёмкаси; георадиолокация | ВЭЗ ВП; радиотўлқинлар ёрдамида текшириш; ДЭМП; магнитразведкаси, Ернинг табиий импульс электрмагнит майдонини (ЕИЭМПЗ) қайд қилиш; |
Карст бўшлиқлари ва ерости ковламалари | ЭП; ВЭЗ; ВЭЗ МДС; ВСП; расходометрия, радиотўлқинли зондлаш-георадар тадқиқотлари, резистивиметрия, газ-эманация съёмкаси | МОГТ; сейсмоакустика йўли билан текшириш; радиотўлқинлар ёрдамида текшириш; гравиразведка; георадиолокация |
Қоятош асосдаги кўмилган қолдиқлар ва локал ўйиқлар | МОГТ; ВЭЗ; ВЭЗ МДС; ЭП; гравиразведка, магнитразведкаси; газ-эманация съёмкаси | ДЭМП; сейсмик йўл билан текшириш; георадиолокация |
Музлар ва музлаган грунтлар | ЭП; ВЭЗ; ВЭЗ МДС; МПВ; каротажнинг ҳар хил турлари | ВЭЗ ВП; ДЭМП; ЧЭМЗ; микромагнит съёмкаси, гравиразведка |
Гидрогеологик шароитларни ўрганиш | ||
Ерости сувларининг жойлашиш чуқурлиги | МПВ, ВЭЗ | ВЭЗ ВП |
Шўр ва чучук сувлари линзаларининг жойлашиш чуқурлиги, қалинлиги | ЭП; ЭП МДС; ВЭЗ; резистивиметрия | ВЭЗ МДС; ВЭЗ ВП; ЧЭМЗ; расходометрия |
Ерости сувлари сатҳи ва ҳароратининг динамикаси | Стационар кузатувлар ВЭЗ; МПВ; нейтрон-нейтрон каротажи (НН); термометрия | - |
Ерости сувлари ҳаракатининг йўналиши, тезлиги, бўшаш жойи, улар таркибининг ўзгариши | Резистивиметрия; расходометрия; зарядланган жисм усули (МЗТ); ПС; ВЭЗ | Термометрия; спектрометрия |
Ерости сувларининг ифлосланиши | ВЭЗ; резистивиметрия | ПС |
Грунтларнинг таркиби, ҳолати ва хусусиятларини ўрганиш | ||
Қоятош: Ғоваклик ва дарзлик, эластикликнинг статик модули, деформация модули, бир ўқ бўйлаб сиқилишга муваққат қаршилик, муқобиллик коэффициенти, кучланганлик ҳолати | Каротажнинг ҳар хил турлари, МПВ; сейсмоакустика йўли билан текшириш; ВСП; солиштирма электр қаршилигини (УЭС) ва эластик тўлқинлар тезлигини лаборатория шароитида ўлчаш, | ВЭЗ; радиотўлқинли зондлаш-георадар тадқиқотлари; |
Қумли, гилли ва чангли, йирик бўлакли: намлик, зичлик, деформация модули, ички ишқаланиш бурчаги ва уланиши | Каротажнинг ҳар хил турлари, ВСП | МПВ, сейсмик йўл билан текшириш; солиштирма электр қаршилигини (УЭС) ва эластик тўлқинлар тезлигини лаборатория шароитида ўлчаш |
Музлаган қумли, гилли: намлик, зичлик, ғоваклик, деформация модули, бир ўқ бўйлаб сиқилишга муваққат қаршилик | Каротажнинг ҳар хил турлари; ВСП; солиштирма электр қаршилигини (УЭС) ва эластик тўлқинлар тезлигини лаборатория шароитида ўлчаш | ВЭЗ; ВЭЗ МДС |
Грунтларнинг коррозион фаоллиги ва адашган токларнинг мавжудлиги | ВЭЗ; ЭП; ПС: лаборатория шароитида поляризацияловчи токнинг зичлигини ўлчаш; адашган токларни қайд қилиш | - |
Геологик жараёнлар ва уларнинг ўзгаришини ўрганиш | ||
Грунтларнинг кучланганлик ҳолати ва зичланишини ўрганиш | МПВ; ВСП; сейсмоакустика йўли билан текшириш; каротажнинг ҳар хил турлари; бур-қудуқлар ва сув ҳавзаларида резистивиметрия: гравиметрия | Ернинг табиий импульс электромагнит майдонини (ЕИЭМПЗ) қайд қилиш; ПС; эманация съёмкаси |
Сурилмалар | МПВ, ЭП; ВЭЗ; каротажнинг ҳар хил турлари | ПС; акустик эмиссиянинг режим кузатувлари; магнит маркалари; эманация съёмкаси; ЕИЭМПЗ |
Карст | ВЭЗ МДС; ЭП; ПС; МПВ; ОГТ; каротажнинг ҳар хил турлари; бур-қудуқлар ва сув ҳавзаларида резистивиметрия; гравиметрия | ВЭЗ; ВЭЗ ВП; МЗТ, эманация съёмкаси |
Музлаган грунтларнинг эрувчан қатлами, ҳарорати ва хусусиятларининг ўзгариши | ВЭЗ; ЭП; МПВ; ВСП; каротажнинг ҳар хил турлари | ПС;ЧЭМЗ |
Ҳудудларни сейсмик микроҳудудлаштириш | МПВ; ВСП; гамма-гамма каротаж (ГГК); кучсиз зилзилаларни, портлашларни қайд қилиш | Кучли зилзилаларни қайд қилиш, микросеймларни қайд қилиш, грунтларда сейсмик тебранишларнинг сўниш ва ютилиш кўрсаткичларини аниқлаш |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ. Мураккаб даражали муҳандислик-геология шароитларда вертикал электр зондлаш ВЭЗ МДС модификациясида олиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚисқартмалар — ЭП — электрпрофиллаш; ВЭЗ — вертикал электр зондлаш; ВЭЗ МДС — икки бирикма ёрдамидаги ВЭЗ; ЧЭМЗ — частотали электрмагнит зондлаш; ЭП МДС — икки бирикма ёрдамидаги электрпрофиллаш; ДЭМП — диполь-электрмагнит профиллаш; ВЭЗ ВП — потенциалларни қўзғатиш усули билан ВЭЗ; КВЭЗ — айланма вертикал электр зондлаш; ПС — табиий электр майдон; УЭС — солиштирма электр қаршилиги; МЗТ — қувватланган жисм усули; ЕИЭМПЗ — Ернинг табиий импульс электрмагнит майдони; МПВ — синган тўлқин усули билан сейсмик разведкаси; MOB — қайтган тўлқинлар усули билан сейсмик разведкаси; МОГТ — умумий чуқурликдаги нуқта усули билан сейсмик разведка; ВСП — вертикал сейсмик профиллаш; ННК — нейтрон-нейтрон каротаж; ГГК — гамма-гамма каротаж; ВЭЗ КС — туюлувчи қаршилик усуллари билан вертикал электр зондлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандислик-геология изланишларида қўлланиладиган геофизик тадқиқотларнинг вазифалари, усуллари ва ҳажми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГеофизик тадқиқотларнинг вазифалари | Электрразведка | Сейсмик-разведка | Магнитраз-ведкаси | Гравиразведка | Акустик тадқиқотлар | Радиоизотоп тадқиқотлар | Газ-эманация съёмкаси | |||||
Профиллар орасидаги масофа, m | профиль бўйлаб нуқталар оралиги, m | Профиллар орасидаги масофа, m | профиль бўйлаб нуқталар оралиги, m | Профиллар орасидаги масофа, m | профиль бўйлаб нуқталар оралиги, m | Профиллар орасидаги масофа, m | профиль бўйлаб нуқталар оралиги, m | Профиллар орасидаги масофа, m | профиль бўйлаб нуқталар оралиги, m | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
Қоятош грунтлар тепа қисмининг рельефи, кесимни қатламларга ажратиш, ерости сувларининг жойлашиш чуқурлигини аниқлаш | 50 — 500 | 10 — 100 | 50 — 500 | Узлуксиз профиллаш | - | - | - | - | - | - | - | - |
Дарзликлар ва тектоник узилмалар зоналарини, кўмилиб кетган сойликларни аниқлаш * | 50 — 500 | 25 — 100 | 50 — 500 | Узлуксиз профиллаш | 50 — 100 | 25 — 50 | 50 — 100 | 25 — 50 | 25 — 50 | - | 25 — 50 | 5 — 10 |
Грунтларнинг карстланиш ва дарзланиш даражаларини, нураган тоғ жинсларининг бўшлиқларини аниқлаш, сурилмаларни ўрганиш | 25 — 100 | 10 — 20 | 50 — 200 | Узлуксиз профиллаш | 20 — 50 | 10 — 25 | 20 — 50 | 10 — 25 | 10 — 25 | - | 25 — 50 | 5 — 10 |
Грунтларнинг таркиби ва физик-механик хусусиятларини аниқлаш, мониторинг режимида | Шурфлар ва бур-қудуқларда, ер юзасида туриб алоҳида нуқталарда кузатувлар | алоҳида зондлаш ёки профилларнинг бўйлама ва кўндаланг, ВСП, сейсмик каротаж, сейсмоакустик зондлаш йўли билан текшириш | - | - | - | - | - | - | штольнялар, шурфлар, бур-қудуқлар, ўлчамлари намунада | Шурфлар, бур-қудуқларда грунтларнинг намлиги ва зичлигини махсус зондлар ёрдамида ўлчашлар | - | - |
Ерости сувлари ҳаракатининг йўналиши, тезлигини аниқлаш | Бур-қудуқдан 8 радиус доирасидаги алоҳида нуқталарда кузатувлар (қувватланган жисм усули) | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
Грунтларнинг коррозион фаоллигини аниқлаш: | ||||||||||||
майдонда; | 50 — 100 | 25 — 50 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
йўналишлар бўйлаб: майдондан ташқаридаги коммуникациялар ҳудудида; | - | 50 — 100 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
магистраль қувур ўтказгичлар ҳудудида | - | 300 — 500 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
Адашган токларнинг интенсивлигини аниқлаш: | ||||||||||||
майдонда; | 100 — 200 | 50 — 100 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
йўналиш бўйлаб | - | 100 — 500 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element* Аниқланган ҳудудларда бир нечта азимут орқали кузатиб айланма вертикал электр зондлаш ва сейсмозондлаш ёрдамида янада батафсил маълумот олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДала шароитида муҳандислик-геология изланишларида грунтлар хусусиятларини ўрганишнинг мақсади ва усуллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДала шароитида грунтлар хусусиятларини ўрганиш усуллари | Дала шароитида грунтлар хусусиятларини ўрганиш | Ўрганиладиган грунтлар | Тадқиқотлар усулларининг стандартларнинг белгилари | ||||||||
Кесимни қатламларга ва муҳандислик-геологик элементларига ажратиш | Кўрсаткичларни аниқлаш | Грунтлар хусусиятларининг маконда ўзгаришини баҳолаш | Қозиқ таянчларни грунтлар қатламига ботириш ва уларнинг кўтариш қобилиятини баҳолаш | йирик бўлакли | қумли | гилли | |||||
Грунтларнинг физик хусусиятлари | Грунтларнинг деформация хусусиятлари | Грунтларнинг мустаҳкамлик хусусиятлари | Қозиқ таянчлари асосидаги грунтларнинг қаршилик кўрсаткичларни | ||||||||
Статик зондлаш | + | + | + | + | + | + | + | - | + | + | ГОСТ 19912-2012 |
Динамик зондлаш | + | + | + | + | - | + | + | - | + | + | ГОСТ 19912-2012 |
Георадар ёрдамида радиотўлқин текширишлар | + | - | - | - | - | - | - | + | + | + | |
Штамп билан синаш | - | - | + | - | - | - | - | + | + | + | ГОСТ 20276-2012 |
Прессиометр билан синаш | - | - | + | - | - | + | - | - | + | + | ГОСТ 20276-2012 |
Грунт устунларида кесишга қаршилик синовлари | - | - | - | + | - | - | - | + | + | + | Oʻz DSt 684-96 ГОСТ 20276-2012 |
Айланма кесиш | + | - | - | + | - | + | - | - | - | + | ГОСТ 20276-2012 |
Баравар қўзғаладиган кесиш | + | - | - | + | - | + | - | - | + | + | ГОСТ 20276-2012 |
Эталон қозиқ устун билан синаш | - | - | - | - | + | - | + | + | + | + | ГОСТ 5686-2020 |
Натурал қозиқ устун билан синаш | - | - | - | - | + | - | + | + | + | + | ГОСТ 5686-2020 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБелгилар: «+» — тадқиқотлар бажарилади; «-» — тадқиқотлар бажарилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ. Қоятош грунтларни ўрганиш ишларида дала усулларини қўллаш зарурати изланишлар дастурида, уларнинг таркиби, ҳолатига боғлиқ равишда белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандислик-геология изланишларида грунтларнинг физик-механик кўрсаткичларини статик ва динамик зондлаш натижаларига кўра аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Грунтларнинг физик-механик кўрсаткичларини аниқлашда зондлаш кўрсаткичлари сифатида қуйидагилар қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) статик зондлашда (ГОСТ 19912-2012 бўйича) — зонд конуси остидаги грунтнинг солиштирма қаршилиги q3 ва грунтнинг зонд муфтаси бўйича ишқалишига солиштирма қаршилиги f3. Агар I тур зонди қўлланилса грунтнинг ёнлама юза бўйича қаршилиги Q3 ҳар бир муҳандислик геологик элемент учун грунтнинг ишқаланишга солиштирма қаршилиги бўйича f3 қайтадан ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБу ерда, f3 — грунтнинг зонд ёнлама юзаси бўйича ўртача қаршилиги, кПа (тс/м2), грунтнинг зонд ёнлама юзаси бўйича ўлчанган умумий қаршилигини унинг зондлаш нуқтасидаги муҳандислик геологик элементнинг тагидан тепасигача бўлган ёнлама юзаси майдонига нисбати билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) динамик зондлашда (ГОСТ 19912-2012 бўйича) — грунтнинг зонд ботишига шартли динамик қаршилиги p.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Грунтларнинг физик-механик кўрсаткичларини аниқлашда бир метр чуқурликкача бўлган ҳамда кичик габаритли зондлар қўлланилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. I-тоифали бинолар ва иншоотларнинг пойдевор турини танлашда, асос ва пойдеворларини лойиҳалашда ҳамда II-тоифали бино ва иншоотлар асосларининг деформациясини ҳисоблашда грунтларнинг мустаҳкамлиги ва физик хусусиятларини аниқлаш учун ушбу иловада келтирилган жадваллардан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ушбу илова бўйича аниқланадиган кўрсаткичлар солиштирма илашишлиги 0,01 MPa дан кам бўлган тўртламчи давр кварцли ва кварц-далашпатли қумларга ва таркибида органик моддаларининг миқдори 10 фоиздан кам бўлган тўртламчи давр гилли грунтларига тааллуқлидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Грунтларнинг физик-механик кўрсаткичларини статик зондлаш маълумотларига кўра аниқлашда ушбу илованинг 1 — 5 жадвалларидан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Грунтларнинг физик-механик кўрсаткичларини динамик зондлаш ГОСТ 19912-2012 маълумотларига кўра аниқлашда ушбу илованинг 6, 7-жадвалларидан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Динамик босимлар остида қумларнинг суюлиш эҳтимолини ушбу илованинг 8-жадвалидан фойдаланган ҳолда аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Ушбу илованинг 6, 7-жадвалларда келтирилган маълумотлар сувга тўйинган чангли қумларга татбиқ қилинмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Грунтларнинг физик-механик кўрсаткичларини динамик зондлаш SPT-тест маълумотларига кўра аниқлашда ушбу илованинг 9, 10-жадвалларидан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-жадвал | |||
Қумлар | q3 га боғлиқ равишда зичлиги, MPa | ||
Зич | Ўртача зичликда | Увалоқ | |
Намлигидан қатъи назар йирик ва ўртача йирик | 15 дан катта | 5 дан 15 гача | 5 дан кичик |
Намлигидан қатъи назар майда | 12 дан катта | 4 дан 12 гача | 4 дан кичик |
Чангли: | |||
кам намли ва нам | 10 дан катта | 3 дан 10 гача | 3 дан кичик |
сувга тўйинган | 7 дан катта | 2 дан 7 гача | 2 дан кичик |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-жадвал | ||||||||||
Қумлар | q3 га боғлиқ равишда қумли грунтлар деформация модулининг норматив кўрсаткичлари Е, MPa | |||||||||
2 | 4 | 6 | 8 | 10 | 12 | 14 | 16 | 18 | 20 | |
Аллювиал ва флювиогляциаллардан ташқари барча генетик турлар | 6 | 12 | 18 | 24 | 30 | 36 | 42 | 48 | 54 | 60 |
Аллювиал ва флювиогляциал турлар | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 | 55 | 60 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-жадвал | ||
q3, MPa | Қумли грунтларнинг ички ишқаланиш бурчагининг j (град.), зондлаш чуқурликларига боғлиқ равишда, норматив кўрсаткичлари, m | |
2 m | 5 m ва ундан ортиқ | |
1,5 | 28 | 26 |
3 | 30 | 28 |
5 | 32 | 30 |
8 | 34 | 32 |
12 | 36 | 34 |
18 | 38 | 36 |
26 | 40 | 38 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ. Ички ишқаланиш бурчаги 
норматив кўрсаткичларининг қиймати 2 дан 5 m гача чуқурликлар оралиғида интерполяция йўли билан аниқланади.
норматив кўрсаткичларининг қиймати 2 дан 5 m гача чуқурликлар оралиғида интерполяция йўли билан аниқланади.Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-жадвал | |||||||||||
q3, MPa | f3, MPa га боғлиқ равишда гилли грунтларнинг оқувчанлиги IL | ||||||||||
0,02 | 0,04 | 0,06 | 0,08 | 0,10 | 0,12 | 0,15 | 0,20 | 0,30 | 0,40 | 0.50 | |
1 | 0,50 | 0,39 | 0,33 | 0,29 | 0,26 | 0,23 | 0,20 | 0,16 | - | - | - |
2 | 0,37 | 0,27 | 0,20 | 0,16 | 0,12 | 0,10 | 0,06 | 0,02 | -0,05 | - | - |
3 | 0,22 | 0,16 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,03 | 0,01 | -0,03 | -0,06 | - |
5 | 0,09 | 0,04 | 0,01 | 0,00 | -0,02 | -0,03 | -0,05 | -0,07 | -0,09 | -0,11 | -0,13 |
8 | 0,01 | -0,02 | -0,04 | -0,06 | -0,07 | -0,08 | -0,09 | -0,11 | -0,13 | -0,14 | -0,15 |
10 | - | -0,05 | -0,07 | -0,08 | -0,09 | -0,10 | -0,11 | -0,13 | -0,14 | -0,16 | -0,17 |
12 | - | - | -0,09 | -0,11 | -0,11 | -0,12 | -0,13 | -0,14 | -0,16 | -0,17 | -0,18 |
15 | - | - | - | -0,13 | -0,14 | -0,15 | -0,16 | -0,17 | -0,18 | -0,19 | -0,20 |
20 | - | - | - | - | -0,17 | -0,18 | -0,18 | -0,19 | -0,20 | -0,20 | -0,21 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-жадвал | |||||
q3, MPa | Суглиноклар ва гилларнинг (музлик комплекс (моренали ва кўл-музлик)ларидан ташқари) деформация модули Е, солиштирма уланишлиги С ва ички ишқаланиш бурчагининг j норматив кўрсаткичлари | ||||
Е, MPa | Суглиноклар | Гиллар | |||
j, град. | С, кПа | j, град | С, кПа | ||
0,5 | 3,5 | 16 | 14 | 14 | 25 |
1 | 7 | 19 | 17 | 17 | 30 |
2 | 14 | 21 | 23 | 18 | 35 |
3 | 21 | 23 | 29 | 20 | 40 |
4 | 28 | 25 | 35 | 22 | 45 |
5 | 35 | 26 | 41 | 24 | 50 |
6 | 42 | 27 | 47 | 25 | 55 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-жадвал | |||
Қумлар (чангли ва сувга тўйинганлардан ташқари) | р га боғлиқ равишда зичлиги, MPa | ||
Зич | Ўртача зичликда | Увалоқ | |
Намлигидан қатъи назар йирик ва ўртача йирик | 9,8 дан катта | 2,7-9,8 | 2,7 дан кичик |
Майда: | |||
Кам намли ва нам | 8,6 дан катта | 2,3-8,6 | 2,3 дан кичик |
Сувга тўйинган | 6,6 дан катта | 1,6-6,6 | 1,6 дан кичик |
Чангли кам намли ва нам | 6,6 дан катта | 1,6-6,6 | 1,6 дан кичик |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-жадвал | |||||||||||
Қумлар (Чангли ва сувга тўйинганлардан ташқари) | Грунтлар хусусиятларининг кўрсаткичлари | Норматив Е, MPa ва j, градус, р, MPa остида | |||||||||
2 | 4 | 6 | 8 | 10 | 12 | 14 | 16 | 18 | 20 | ||
Аллювиал ва флювиогляциал турлардан ташқари барча генетик турлар: | Е, MPa | 21 | 31 | 39 | 45 | 51 | 55 | 59 | 62 | 64 | 66 |
Намлигидан қатъи назар йирик ва ўрта | j, градус | 31 | 34 | 36 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 43 |
Намлигидан қатъи назар майда | Е, MPa, j, градус | 15 29 | 23 32 | 30 33 | 34 35 | 39 36 | 42 37 | 45 38 | 48 39 | 51 40 | 53 41 |
Чангли (сувга тўйинмаган) | Е, MPa, j, градус | 10 27 | l8 29 | 23 31 | 27 32 | 30 33 | 33 34 | 36 35 | 38 36 | 40 37 | 42 37 |
Аллювиал ва флювиогляциал | Е, MPa | 15 | 24 | 32 | 41 | 49 | 57 | 65 | 73 | 81 | 89 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-жадвал | ||
р, MPa | Динамик босимлар остида қумларнинг суюлиш эҳтимоли | |
ўртача | минимал | |
1,5 дан кам | 0,5 дан кам | Суюлиш эҳтимоли катта (увалоқ тузилишли қумлар, уланишлик мавжуд эмас) |
1,5 дан 2,7 гача | 0,5 дан 1,1 гача | Суюлиш эҳтимоли бор (увалоқ ёки кам ривожланган уланишлиги бўлган ўртача зичликдаги қумлар) |
2,7 дан 3,8 гача | 1,1 дан 1,6 гача | Суюлиш эҳтимоли кам (ривожланган уланишлиги бўлган ўртача зичликдаги қумлар) |
3,8 дан юқори | 1,6 дан юқори | Суюлиш эҳтимоли амалда мавжуд эмас (зич ва яхши ривожланган уланишлиги бўлган ўртача зичликдаги қумлар) |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ. Қумларнинг суюлиш эҳтимоли р нинг ўртача қийматига кўра аниқланади. Минимал қийматларни ҳисобга олиш прогнознинг ишончлилигини оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-жадвал | |||||
Қумли грунтлар учун N, N60 орасидаги γ, ID, φ ларнинг корреляцияси | |||||
N | N60 | Грунтинг ҳолати | Солиштирма зичлик γ, kN/m3 | Зичлик коэффициент ID , фоиз | Ички ишқаланиш бурчаги j (град.) |
0 — 5 | 0 — 3 | жуда увалоқ | 11 — 13 | 0 — 15 | 26 — 28 |
5 — 10 | 3 — 9 | увалоқ | 14 — 16 | 16 — 35 | 29 — 34 |
10 — 30 | 9 — 25 | ўрта зич | 17 — 19 | 36 — 65 | 35 — 40* |
30 — 50 | 25 — 45 | зич | 20 — 21 | 66 — 85 | 38 — 45* |
>50 | >45 | жуда зич | >21 | >86 | >45* |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element* Ички ишқаланиш бурчагининг юқори қийматлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-жадвал | ||
Гилли боғланган грунтлар учун N60 орасидаги барқарор бўлмаган мустаҳкамлик Сu корреляцияси | ||
N60 | Консистенция бўйича | барқарор бўлмаган мустаҳкамлик Сu, кРа |
0 — 2 | Оқувчан ва оқувчан юмшоқ | <10 |
3 — 5 | Ўта юмшоқ | 10 — 25 |
6 — 9 | Таранг юмшоқ | 25 — 50 |
10 — 15 | Ярим қаттиқ | 50 — 100 |
15 — 30 | Қаттиқ | 100 — 200 |
>30 | Жуда қаттиқ | >200 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандислик-геология изланишларида грунтлар ва сувли горизонтларнинг кўрсаткичлари ҳамда гидрогеологик параметрларини аниқлаш усуллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГидрогеологик параметр ва кўрсаткичлар | Аниқлаш усуллари | Қўлланилиш шароитлари |
I. Грунтлар (тоғ жинслари) нинг параметр ва кўрсаткичлари: Фильтрация коэффициенти (сув ўтказиш тезлиги) | ГОСТ 23278-2014 талабларига кўра дала тажрибалари, экспресс-тортишлар (откачка), сув қуйишлар, лаборатория усуллари ва эмпирик формулалар бўйича ҳисоблар | Сувга тўйинган ва сувга тўйинмаган грунтлар |
Сув қайтариб бериш коэффициенти (гравитацион ёки эластик) | Бур-қудуқлардан куст тортишлари (откачка); ерости сувлари сатҳи стационар кузатувлари; лаборатория усуллари. | Сувга тўйинган грунтлар |
Сувга тўйинмаганлик коэффициенти | Шурфларга сув қуйиш | Сувга тўйинмаган грунтлар |
Капилляр тортиш (кўтарилиш) баландлиги (капилляр вакуум) | Шурфларга сув қуйиш, лаборатория усуллари | Сувга тўйинмаган грунтлар |
Солиштирма сув ютилиши (нисбий сув ўтказувчанлик) | Бур-қудуқларга сув қуйиш | Сувга тўйинган ва сувга тўйинмаган грунтлар |
Бур-қудуқларга сувни босим остида юбориш | Сувга тўйинган грунтлар | |
Бур-қудуқларга ҳавони босим остида юбориш | Сувга тўйинмаган грунтлар | |
II. Сувли горизонтларнинг параметр ва кўрсаткичлари: Сувли горизонтнинг қалинлиги | Гидрогеологик кесиманинг таҳлили; интерваллар бўйича тажриба — фильтрация синовлари | Сувга тўйинган грунтлар |
Ерости сувлари оқимининг йўналиши | Гидроизогипс (гидроизопьез) харитаси бўйича | Сувга тўйинган грунтлар |
Ерости сувлари оқимининг гидравлик градиенти (нишаблиги) | гидроизогипс (гидроизопьез) харитаси бўйича | Сувга тўйинган грунтлар |
Сув ўтказувчанлик коэффициенти | Бур-қудуқлардан тажриба сув тортишлари (откачкалари) | Сувга тўйинган грунтлар |
Сатҳ ўтказувчанлик коэффициенти (пьезо ўтказувчанлик) | Бур-қудуқлардан тўп (куст) сув тортишлари (откачкалари). | Сувга тўйинган грунтлар |
Бир сувли горизонтдан иккинчисига сизиб ўтиш ва вертикал сув алмашиш коэффициентлари | Бур-қудуқлардан тўп (куст) сув тортишлари. Ерости сувлари сатҳи стационар кузатувлари. | Қат-қат сувли қатламлар |
Сув ҳавзалари тагининг фильтрацияга қаршилиги | Ерости ва ерусти сувлари сатҳининг стационар кузатувлари. | Сувга тўйинган грунтлар |
Ерости сувлари ҳаракатининг ҳақиқий тезлиги | Дала геофизик ва индикатор усуллари | Сувга тўйинган грунтлар |
Инфильтрация йўли билан таъминланиш (қатламнинг таъминланиш модули) | Ерости сувлари сатҳининг стационар кузатувлари. Баланс ҳисоблар | Сувга тўйинган грунтлар |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
9-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтларнинг таркиби, тузилиши ва хусусиятларини геофизик усуллар ёрдамида аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Муҳандислик-геология изланишларида геофизик тадқиқот усуллари ёрдамида қуйидагилар амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг зичлиги ва намлигини массивда ва грунтларнинг юза қатлами ва материалларда ўлчаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўкма ва улардан пастки қатламдаги грунтларининг тури ва қалинлигини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерости сувлари филтрация оқимлари сатҳини, тезлигини, йўналишини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтлар қатламида амалдаги ва ташлаб юборилган коммуникацияларни ва уларнинг тешилган жойларини қидириб топиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтлар қатламида ҳамда асфальт, бетон ва бошқа қопламалар остидаги бўшлиқларни қидириб топиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш ҳудудининг карстланиш эҳтимолини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementташлаб юборилган қудуқлар, ерости йўлларини қидириб топиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўмилиб қолган пойдеворларни қидириб топиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementертўла хоналарида гидроизоляциянинг бузилган ҳудудларини қидириб топиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг коррозион фаоллигини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворлар конструкцияларининг ҳолатини (пойдеворлар материалларини шурфлар ва траншеяларда визуал текширишлар ва бузмасдан туриб назорат қилиш усуллари билан бирга), устун қозиқларнинг узунлиги ва бутунлигини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбиологик ва экологик жиҳатдан хавфли ҳисобланган зоналар ва локал ҳудудларни баҳолаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Бино ёки иншоотлар асоси ҳудудларининг ва уларга ёндош ҳудудларнинг литологик тузилишига аниқлик киритиш учун георадарлар ёрдамида радиотўлқинлар билан зондлаш ёки вертикал электр зондлаш усуллари (ВЭЗ) билан текшириш қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Электр зондлашни оғиш бурчаги 20 градус ёки ундан кам бўлган қатламли кесимлардаги айрим геоэлектрик горизонтларнинг қалинлиги ва солиштирма электр қаршилигини аниқлашда қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Вертикал электр зондлаш унча чуқур бўлмаган (0,5 — 1,0 m дан 25 — 30 m гача) чуқурликларни разведка қилиш учун қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Асос грунтларини намловчи манбаларни аниқлаш учун табиий потенциаллар усули, қувватланган жисм усули ва георадарлар ёрдамида радиотўлқинлар билан текшириш усуллари қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Грунтлар қатламининг намланишига сабаб бўлувчи ерости сувлари филтрация оқимлари йўналишини аниқлаш учун электрразведка усулларини аномал зоналарда табиий потенциаллар усули ёрдамида ажратилган қувватланган жисм усулини қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Георадарлар ёрдамида радиотўлқинлар билан текшириш усуллари юқорида келтирилган икки усулни тўлдиради ва грунтлар қатлами кесимига аниқлик киритиш учун ҳамда муҳандислик ерости коммуникацияларининг жойлашган ўрнини топиш учун хизмат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Табиий электр майдон усули
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Табиий потенциаллар усули (ТП) билан бажариладиган ишлар иккита қутбланмайдиган электродлар ёрдамида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭлектрод потенциаллар (Vэ) доимий бўлиши ва ±1-2 милливолтдан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИдишларни дистилланган сув билан ювиб уларга тоза мис купоросининг эритмаси қуйилиши, мис стерженлар наждак қоғози билан тозаланиши (яхшиси азот кислотасининг 10 — 15 фоизли эритмаси билан ювиш керак) ва улар идишларга ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭлектродларнинг бир нечтаси бир-бирига уланиб фаянс ёки пластмасса идишга мис купоросининг эритмаси билан, электрод потенциалларни мувозанатга келтириш учун, бир суткага қолдирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Ишлар бошланишидан аввал электродларни чуқурчаларга жойлаштирилиб улар орасидаги потенциаллар ўлчаниши ва Vэ < 1-2 бўлган жуфтлик электродлар танлаб олиниши, электродлар қутбланишининг барқарорлиги Vэ ни иш куни мобайнида (бошланиши, охири ва баъзи ҳолларда иш куни ўртасида) кўп марта такрорий ўлчашлар ёрдамида текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Ўлчов воситалари сифатида АЭ-72, АНЧ-3, МЭРИ Смарт, SGD-EEM MEDUSA-B2, ЭНИКС-01, ERA-MAX доимий ток потенциометрлари (милливольтметрлар) қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТекшириладиган юзалар нуқталари орасидаги потенциаллар фарқининг ҳақиқий қиймати ∆VMN ўлчанган ∆Vнинг электродли Vэ айирмасига тенг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element∆VMN=∆V-Vэ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПотенциаллар съёмкаси жараёнида грунт юзаси билан контактдан кейин иккала электрод ҳам сим ўтказгичлар ёрдамида ўлчов воситаларига уланиши ва потенциаллар фарқи аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Табиий майдонлар съёмкасининг икки тури фарқланади: потенциаллар съёмкаси ва потенциаллар градиентининг съёмкаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБино ва иншоотлар асоси деформацияларининг сабаби ўрганилиш жараёнида потенциаллар съёмкаси қўлланилади, потенциаллар градиентининг съёмкаси ёрдамчи усул ҳисобланиши, аномал қийматларни чиқариб ташлаш учун қўлланилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Потенциал усули билан битта қўзғалмас нуқта N ва ўрганилаётган ҳудуддаги бошқа барча кузатув пунктлари М1.2.3… орасидаги потенциаллар фарқи ўлчанади. Потенциаллар градиентининг съёмкаси ёрдамида бир-биридан ўзгармас масофада жойлашган ва кузатув профили бўйлаб баравар силжитиладиган иккита электрод орасидаги потенциаллар фарқи ўлчанади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Потенциал усули билан ишлаган пайтда профилларнинг йўналиши, N нуқтасининг ўрнини, съёмка умумий жойлашиш ўрнининг тизимини танлаш барча мавжуд маълумотлар асосида, барча ерости коммуникацияларини, ток элтувчи объектлар (электр етказиб берувчи линиялар, трамвай, троллейбус, электровоз линиялари)ни ва бошқа халал берувчи омилларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Дала шароитида оператор (муҳандис-геофизик) ўлчов воситалари, сим ўтказгич ғалтаги билан ўлчов воситаларининг N клеммасига уланган қўзғалмас электрод ёнида жойлашади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚўзғалмас электродни тинч, потенциаллар фарқи кескин ўзгармайдиган майдонга ўрнатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИккинчи оператор қўзғалувчан электродни (сим ўтказгичга уланган унинг ёрдамида эса ўлчов воситасининг М клеммасига уланган) барча нуқталар бўйлаб кетма-кет улаб чиқилиши (бу нуқталар объект харитаси (режаси)да аввалдан аниқланган бўлиши керак) ва ҳар бир нуқтанинг потенциалини қўзғалмас Nга нисбатан ўлчаб чиқилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИш бошланиши ва охирида Vз нинг қиймати ўлчаниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Қўзғалмас нуқтанинг потенциали нолга тенг деб олинади ва бошқа ҳар қандай i-нуқтанинг потенциали қуйидагича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVi=∆Vi-Vэ.ўр+ ∆V1 /n∙i,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element∆Vi — i-нуқтанинг ўлчанган потенциал фарқи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVэ.ўр — потенциалларнинг ўртача электрод фарқи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element∆V1 — полигон бўйича хатолик, биринчи нуқтадаги кун бошланиши ва кун охиридаги ўлчовлар фарқи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementn — кузатув нуқталарининг кун давомидаги умумий сони (назорат нуқталарини ҳам қўшган ҳолда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Ҳудуднинг съёмкаси битта нуқтада жойлашган қўзғалмас электрод ёрдамида бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар унинг жойи ўзгарса, кўплаб такрорий ўлчовлар натижасида барча нол пунктларни бир-бири билан боғлаб чиқиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Юқори даражадаги халал берувчи омиллар мавжуд бўлган шароитларда градиент усулида бажариладиган съёмкада, ишлар бошланғич ва охирги нуқталарга боғланган ҳолда, ёпиқ полигонлар бўйича олиб борилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКузатувлар қадами МN чизиғи узунлигига тенг деб олиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКузатувлар давомида ҳар бир ўлчашдан кейин орқадаги электрод олдинги электроднинг жойини эгаллаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Потенциалнинг белгиси олдинги электрод съёмка давомида доим воситанинг М клеммасига уланган бўлиши керак. Бунда, иккита қўшни ўлчов пунктларида ∆V нинг қиймати қарама-қарши белгили потенциалнинг электрод фарқини ўз ичига олган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Съёмка маълумотлари қайта ишланишида кузатув профилининг кейинги ва ундан аввалги нуқталари орасидаги потенциал градиенти ∆Vi i=∆V-Vэ ҳисоблаб чиқилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБаъзи пайтларда маълум градиентлар бўйича барча нуқталарнинг қиймати бошланғич нуқтага нисбатан ҳисоблаб чиқилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Съёмканинг аниқлигини баҳолаш учун кузатув нуқталарининг 20 — 30 фоизини такрорий ва назорат нуқталари ташкил этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТакрорий ўлчашларда ҳар 5-10 нуқтага ҳамда умум миқдордан четга чиқиб қолган нуқталарга асосий ўлчашдан ташқари иккинчи ўлчаш ҳам амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунинг учун электродлар ёнма-ён ўрнатилиши ва Vэ қайтадан ўлчаниши зарур. Алоҳида профиллар ёки ҳудудлар съёмкаси тугаллангандан сўнг ҳар 5 — 10 нуқтада (тескари юриш пайтида) назорат ўлчовлари амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Съёмканинг аниқлигини баҳолаш такрорий ва назорат нуқталаридаги кузатувларнинг ўртача хатолик қийматлари бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНормал ҳолатларда ўртача хатолик қийматлари ±5 милливолтдан, интенсив аномалия шароитларида эса ±15 милливолтдан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Табиий потенциаллар усули билан бажарилган съёмка натижасига кўра графиклар, потенциаллар графиклари хариталари ёки потенциаллар градиентлари ва потенциаллар хариталари тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрафикларни тузишда горизонтал ўқ бўйича кузатув нуқталари (кузатув нуқталари орасидаги масофа 5 — 10 mm га тенг бўлиши керак), вертикал бўйича эса потенциаллар фарқи (∆V) жойлаштирилади: юқорига қараб мусбат, пастга эса манфий.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementХариталар графиклари тузишда хариталарга кузатувлар профиллари уларга перпендикуляр равишда эса ∆Vнинг қийматлари туширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Потенциаллар харитасини тузишда съёмканинг барча пунктлари режага туширилади ва ҳар бир нуқта қаршисида унинг учун аниқланган потенциалнинг қиймати милливольтларда ёзиб қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНуқталарни потенциалнинг бир хил қийматлари билан боғловчи эквипотенциал чизиқлар ўтказилади. Бунда, чизиқлар 5 ёки 10 милливолт каррали қийматлар учун ўтказиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Вертикал электр зондлаш усули — ВЭЗ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Электр зондлаш усуллари ётиш бурчаги 200 дан кам бўлган қатламлардаги геоэлектрик горизонтларнинг қалинлигини ва солиштирма электр қаршилигини аниқлаш учун қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Муҳандислик геология изланишларида ВЭЗ 0,5 — 1,0 m дан 25 — 30 m гача чуқурликларни разведка қилиш учун қўлланилади. Бунда, ВЭЗ асосан симметрик тўрт электродли АМNВ қурилма (АВ электр токини таъминловчи, MN кучланишни қабул қилувчи) ёрдамида бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Кучланишни қабул қилувчи МNнинг қиймати ўзгармас бўлиб қолиши ва таъминловчи (АВ) электродлар орасидаги масофа 1,3 — 1,5 геометрик прогрессия бўйича ортиб бориши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. ВЭЗ усулини амалга ошириш учун таъминловчи (AB) ва қабул қилувчи (МN) электродлар тўғри чизиқ бўйлаб 0 нуқтага симметрик жойлашган ҳолда ерга қоқилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAB таъминловчи электродларга ток юбориб, унинг ток кучи (I) ўлчанади. MN қабул қилувчи электродлар ёрдамида потенциаллар айирмаси (∆V ) ўлчанади ва туюлувчи қаршилик (ρκ) қуйидаги формула орқали ҳисобланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementρκ = К х ∆V/ I
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда, К қурилманинг коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСимметрик қурилмалар учун К қуйидаги формула орқали ҳисобланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementК=π* АМ*AN/10*МN
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда π=3,14; АМ, AN ва МN тегишли равишда электродлар орасидаги ҳисобланган масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТаъминловчи электродлар кейинги етказиб берувчига ўтказилади, ρκ қайтадан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТаъминловчи электродлар етказиб бериладиган йўналиш 50 аниқликдаги тўғри чизиқ бўйича бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚабул қилувчи МN таъминловчи AB бўйлаб жойлаштирилади. МN етказиб берувчилари АВ нинг 1/3қийматидан кичик бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВЭЗ эгри чизиқларини яратишда МNнинг икки линиясидаги ўлчашлар АВ нинг иккита етказиб берувчиси орқали амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАВ ва МN қийматлари ҳамда қурилманинг коэффициенти қуйидаги жадвал ёрдамида танлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАВ/2 | 1,5 | 2 | 3 | 3 | 4,5 | 4,5 | 6 | 9 | 12 | 15 | 15 | 25 | 25 | 40 | 65 | 65 | 100 | 100 | 15 | 250 |
МN/2 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 1 | 0,5 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 5 | 1 | 5 | 5 | 5 | 20 | 5 | 20 | 20 | 20 |
К= π*АМ | ||||||||||||||||||||
*АN/ МN | 0,628 | 1,18 | 2,75 | 1,26 | 6,28 | 3,0 | 5,5 | 12,6 | 22,5 | 35,2 | 6,28 | 98 | 18,8 | 19,5 | 132 | 30 | 313 | 75,4 | 173 | 486 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Ўлчашлар потенциометрлар ёрдамида токнинг ўзгармас манбалари (батарейкалар, аккумуляторлар), қабул қилувчи (мис) ва таъминловчи пўлат электродлар ҳамда бириктирувчи симларлардан фойдаланган ҳолда амалга ошириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. ВЭЗ бажарилгандан сўнг логаримф масштабли махсус бланкларда (модули 6,25 см га тенг) ρκ нинг ярим етказиб берувчи АВ га боғлиқлик графиги чизилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Радиотўлқин билан георадар тизими ёрдамида текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30. Радиотўлқинлар билан кузатув ишлари қўйилган масалалар ва ўрганиш чуқурлигига боғлиқ бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31. Георадар ёрдамида зондлаш узунлиги, сони ва жойлашиши бўйича аниқланадиган профилларда кузатувлар бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element32. Георадар ёрдамида зондлаш режими (узлуксиз ва нуқтали) ва фойдаланиладиган антеннанинг тури, унинг частотали хусусияти танланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element33. Георадар ёрдамида зондлаш съёмка ғилдираги ёрдамида амалга оширилса, уни калибрлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСъёмка ғилдираги мавжуд бўлмаганда профилга 1 — 5 m оралиқ масофада белгилар қўйиб чиқиш керак. Иккала ҳолда ҳам йўналиш профили, антенна ва кабелга таъсир кўрсатиши мумкин бўлган тўсиқлардан тозаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element34. Иш жараёнида кузатувлар дала журналига профилнинг рақами, ҳаракат йўналиши, файллар рақами, ускунани ўрнатиш параметрлари ва зондлашни амалга ошириш шароитлари ёзиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element35. Олинган материаллар таҳлили тоғ ковламаларининг параметрик маълумотлари билан уйғунлаштирилган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element36. Олинган натижаларга асосан жадваллар, кесмалар, схемалар, хариталар тузиш ва ҳисоботга киритиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Коррозион таъсирларни ўрганиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element37. Муҳитнинг коррозион фаоллик даражаси дала ва лаборатория усуллари ёрдамида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element38. Дала усуллари коррозион фаоллик миқдорини бевосита жойида, ерости иншоотларининг йўналиши бўйича, намуналар олмасдан, грунтнинг солиштирма электр қаршилигини ўлчаш орқали амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтнинг солиштирма электр қаршилигини ўлчаш учун Ф-416, М-416, МС-08 ва шу туридаги бошқа асбоб-ускуналар фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element39. Ўлчаш ва ерда адашган токлар мавжудлигини аниқлаш ишлари ГОСТ 9.602-2016 талабларига мувофиқ бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element40. Лаборатория усулларидан коррозион фаоллик даражасини дала геофизик ускунаси мавжуд бўлмаган ёки жойда ўлчаш ишларини олиб бориш имкони бўлмаган ҳолларда фойдаланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element41. Ўлчашлар учун М-82 туридаги миллиамперметр ҳамда бошланғич қаршилиги 10 МОm дан кам бўлмаган вольтметр ишлатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element42. Ўлчашларни тўрт электродли схема бўйича ўзгармас ёки паст частотали ўзгарувчан токда олиб бориш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда, А ва В электродлар ток манбаига уланиши, ток кучи (I) ўрнатилиши ва МN электродлар орасидаги кучланиш (U) нинг пасайиши ўлчаниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзгармас токда ишлаганда электродларнинг қутблари алмаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element43. Грунт қаршилигини Ri=Ui/Ii формуласи ёрдамида ҳисобланиб унинг ўртача қиймати аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element44. Грунтнинг солиштирма электр қаршилигини (ρ) Оm m қуйидаги формула ёрдамида ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementρ=Rўр(S/L),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementS — А ва В электроди бир томонининг юзаси, m²;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementL — М ва N электродлар орасидаги масофа, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element45. Қўрғошинга нисбатан коррозион фаоллик грунтлар таркибидаги мавжуд гумус, нитрат-ион, рН миқдори ва ерости сувлари таркибидаги мавжуд нитратион, умумий қаттиқлик ва рН миқдорига кўра аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element46. Алюминийга нисбатан коррозион фаоллик грунтлар ва ерости сувлари таркибидаги мавжуд хлориони, темир иони ва рН миқдорларига кўра аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-§. Динамик таъсирларни ўрганиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element47. Динамик таъсирларни ўрганишда объектнинг (бино ва иншоотларнинг) ва у жойлашган ҳудуднинг кўздан кечириш тарзидаги (рекогносцировка) текширишлар амалга оширилади. Бунда, объект яқинидан ўтган кўчалар, автомобиль йўллар, темир йўл, метрополитен мавжудлиги ва улардан транспорт воситалари қандай интенсивликда ўтиб туриши аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element48. Сезиларли даражада тебраниш берувчи манбалар (механизмлар, устун қозиқ қоқадиган қурилмалар) ва улардан объектгача бўлган масофа аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element49. Динамик таъсирлар натижасида юз берадиган тебранишлар сейсмик разведка усуллари ёрдамида бино ва иншоотлар бўйлаб жойлашган ҳар хил нуқталарда ва баландликларда (пойдевор цоколининг юқори қисмида, ер юзасида ва пойдевор тагида) ўлчовлар ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
10-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандислик-геология изланишларида бур-қудуқлардан сув тортиб олиш ва тўлдириш (откачка) турлари ва уларнинг давомийлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСув тортиб олиш ва тўлдириш (откачка) тури | Синовлар технологик схемаси | Тажрибанинг мақсади | Сув сатҳи пасайиши сони | Сув тортиб олиш ва тўлдириш (откачка) давомийлиги, d |
Тозалаш | Якка | Бурғилашдан кейин бур-қудуқни тозалаш, кальматацияни бартараф этиш учун фильтрни жойлаштириш ва кимёвий таҳлил учун намуналар олиш | 2 h дан 6 h гача сув тиниқлангунча ва лойни тозалаш тўхтагунча | |
Экспресс-откачка | Якка | Тоғ жинсларининг сув ўтказувчанлигини тахминий баҳолаш | 1 | 0,5 гача |
Синов-текширув откачкаси | Якка | Ҳар хил ҳудудларни қиёсий таърифлаш, тахминий ҳисоблашлар учун тоғ жинсларининг сув ўтказувчанлигини ва ерости сувлари кимёвий таркибини дастлабки баҳолаш; тажриба откачкасининг параметрларини белгилаш мақсадида бур-қудуқларнинг унумдорлигини аниқлаш | 1 | 0,5 — 1 |
Тажриба откачкаси | Якка | Фильтрация коэффициентларининг (сув ўтказувчанлигини) тахминий қийматини ва бу қийматларнинг майдонда ўзгаришини аниқлаш | 1 | 1 — 3; изланишлар дастурида асосланган тақдирда 12 гача |
Якка | Откачка жараёнида ерости сувлари кимёвий таркибининг ўзгаришини аниқлаш | 1 | 2 дан 30 гача изланишлар дастурида асосланган тақдирда | |
Якка | Дебитнинг сув сатҳи пасайишига боғлиқлиги асосида солиштирма дебитни аниқлаш, солиштирма сув ютилиши ва фильтрация коэффициенти орасидаги ўзаро боғлиқликни аниқлаш | 2 | 2 — 5, изланишлар дастурида асосланган тақдирда 12 гача | |
Тажриба откачкаси | Тўп (Куст) | Ҳисобланган гидрогеологик параметрларни аниқлаш: фильтрация коэффициентини (сув ўтказувчанлигини); сув қайтариб бериш коэффициентини (гравитацион ёки эластик); сувли горизонтлар, ерости ва ерусти сувлари орасидаги ўзаро боғлиқликнинг кўрсаткичларини ҳамда фильтрация оқимининг ҳаракатланиш шароитини | 1 | 3 — 10 |
Бир сувли горизонтдан иккинчисига сизиб ўтиш коэффициентини, ерости сувлари кимёвий таркибининг ўзгаришини аниқлаш | 1 | 5 — 30, изланишлар дастурида асосланган тақдирда 40 гача | ||
Тажриба-фойдаланиш откачкаси | Битта бур-қудуқдан ёки бур-қудуқлар гуруҳидан | Ҳисоблаш схема кўринишида ифода этиб бўлмайдиган мураккаб шароитларда ерости сувлари сатҳи ёки кимёвий таркибининг ўзгаришини: дренаж лойиҳасини асослаш учун сув сатҳини пасайтирувчи бур-қудуқлар тизими ёрдамида тажриба ишлаб чиқариш сув сатҳи пасайтирилиши | 1 | 30 дан ортиқ |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ. Тажриба-фойдаланиш откачкасини бажариш зарурати изланишлар дастурида асосланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
11-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандислик-геология изланишларида грунтларнинг физик-механик хусусиятларини лаборатория шароитларида аниқлаш турлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЛаборатория шароитларида аниқлаш турлари | Грунтлар | Грунтлар хусусиятларини аниқлаш усулларини белгилаб берувчи стандартлар | |||
Қоятош | Йирик бўлакли | Қумли | Чангли ва гилли | ||
Гранулометрик таркиб | - | + | + | С | ГОСТ 12536-2014 Oʻz DSt ASTM D 6913:2022 (ASTM D6913/D6913M-17, IDT) |
Петрографик таркиб | С | С | - | - | - |
Минерал таркиб | - | С | С | С | - |
Ялпи кимёвий таркиб | С | - | С | С | - |
Осон ва ўрта эрувчан тузларнинг жамланган миқдори | С | С | С | С | - |
Алмашинувчи катионларнинг ютилиш ҳажми ва таркиби | - | - | - | С | - |
Органик моддаларнинг нисбий миқдори | - | С | С | С | - |
Табиий намлик | С | + | + | + | ГОСТ 5180-2015 Oʻz DSt ASTM D2216:2021 (ASTM D2216-19, IDT) |
Зичлик | + | + | + | + | ГОСТ 5180-2015 Oʻz DSt ASTM D 7263:2022 (ASTM D 7263-21, IDT) |
Максимал зичлик (стандарт зичланиш) | - | С | С | С | ГОСТ 22733-2016 |
Ўта зичланган ва увалоқ ҳолдаги зичлик | - | С | С | - | - |
Грунт зарраларининг зичлиги | - | + | + | + | ГОСТ 5180-2015 |
Намликнинг қуйи ва юқори чегаралари | - | С | - | + | ГОСТ 5180-2015 |
Табиий нишаблик бурчаги | - | С | С | - | - |
Максимал молекуляр сув сиғдирувчанлик | - | - | С | С | - |
Фильтрация коэффициенти | - | - | С | С | Oʻz DSt 788:97 |
Сувда ивилиш (сувда ивилиш тезлиги) | С | - | - | С | - |
Эрувчанлик | С | - | - | - | - |
Нураш коэффициенти | С | С | - | - | - |
Коррозия фаоллиги | - | С | С | С | - |
Компрессион сиқилиш | - | С | С | + | Oʻz DSt ASTM D 2435:2022 (ASTM 2435 − 11, IDT) |
Уч ўқ бўйлаб сиқилиш | - | С | С | С | Oʻz DSt ASTM D2850:2022 (ASTM D2850-15, IDT) |
Грунтнинг кесилишга қаршилиги | - | С | С | + | Oʻz DSt ASTM D 3080:2022 (ASTM D3080-11, IDT) |
Бир ўқ бўйлаб сиқилишга грунтнинг муваққат қаршилиги | + | С | - | С | Oʻz DSt ASTM D2166/D2166M:2022 (ASTM D2166/D2166M-16, IDT) |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБелгилар : «+» — таҳлиллар бажарилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element«-» — таҳлиллар бажарилмайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element«С» — таҳлиллар қўшимча техник топшириқ бўйича бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
12-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕрости ва ерусти сувлари кимёвий таркибининг кўрсаткичлари, муҳандислик-геология изланишларида уларни лаборатория шароитларида аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСув кимёвий таркибининг кўрсаткичлари | Кабеллар қобиғига нисбатан коррозия фаоллиги | Хўжалик-ичиладиган сув манбаси сифатида сув таъминотида ишлатиладиган ерости сувларини таърифлаш учун бажариладиган махсус таҳлиллар тури | Синаш усуллари ёки сув хусусиятларини аниқлаш усулларини белгилаб берувчи стандартларнинг белгилари | ||
Қўрғошинли | Алюминийли | стандарт | Тўлиқ | ||
Физик хусусиятлар: намуна олиш пайтидаги ҳарорат, 0С; | + | + | + | + | - |
Ҳид: | |||||
20 0С ҳароратда; | - | - | - | + | ГОСТ 3351-74 |
60 0С ҳароратда; | - | - | - | + | ГОСТ 3351-74 |
таъм ва қўшимча таъм 20 0С ҳароратда; | - | - | - | + | ГОСТ 3351-74 |
ранги; | - | - | - | + | ГОСТ 3351-74 |
лойқаланган | - | - | - | + | ГОСТ 3351-74 |
Водород кўрсаткичи, рН | + | + | + | + | ГОСТ 31957-2012 |
Қуруқ қолдиқ | - | - | + | + | ГОСТ 18164-72 |
Гидрокарбонатлар | - | - | + | + | ГОСТ 31957-2012 |
Карбонатлар | - | - | + | + | ГОСТ 31957-2012 |
Сульфатлар | - | - | + | + | ГОСТ 4389-72 |
Хлоридлар | + | + | + | + | ГОСТ 4245-72 |
Кальций | - | - | + | + | Унифицикацияланган |
Натрий | - | - | - | + | Унифицикацияланган |
Калий | - | - | - | + | Унифицикацияланган |
Натрий + калий | - | - | Ҳисоблаш йўли билан | - | - |
Қаттиқлик: | |||||
умумий | + | - | Ҳисоблаш йўли билан | Ҳисоблаш йўли билан | ГОСТ 4151-72 |
карбонатли | + | - | Ҳисоблаш йўли билан | Ҳисоблаш йўли билан | - |
доимий | + | - | Ҳисоблаш йўли билан | Ҳисоблаш йўли билан | - |
Озод карбонат кислота | - | - | + | + | Унифицикацияланган |
Перманганатли оксидланиш | оксидланиш бўйича чиринди (гумус) | - | + | + | Унифицикацияланган |
Кремний кислотаси | - | - | - | + | Унифицикацияланган |
Азот бирлашмалари: | |||||
нитратлар; | +- | -- | ++ | + | ГОСТ 33045-2014 |
нитритлар; | + | + | + | + | ГОСТ 33045-2014 |
аммоний | - | - | + | + | ГОСТ 33045-2014 |
Темир: | |||||
умумий; | + | + | - | - | ГОСТ 4011-72 |
чала оксиди; | - | - | + | + | Унифицикацияланган |
оксиди | - | - | + | + | Унифицикацияланган |
Магний | - | - | + | + | Унифицикацияланган |
Фтор | - | - | - | + | ГОСТ 4386-89 |
Марганец | - | - | - | - | ГОСТ 4974-2014 |
Мис | - | - | - | - | ГОСТ 4388-72 |
Рух | - | - | - | - | - |
Бериллий | - | - | - | - | ГОСТ 18294-2004 |
Молибден | - | - | - | - | ГОСТ 18308-72 |
Мишьяк | - | - | - | - | ГОСТ 4152-89 |
Қўрғошин | - | - | - | - | - |
Селен | - | - | - | - | ГОСТ 19413-89 |
Стронций | - | - | - | - | ГОСТ 23950-88 |
Алюминий | - | - | - | - | ГОСТ 18165-2014 |
Полифосфатлар | - | - | - | - | ГОСТ 18309-2014 |
Полиактиламид | - | - | - | - | ГОСТ 19355-85 |
Уран | - | ||||
Радий | - | ||||
Микробиологик кўрсаткичлар: | |||||
Коли-индекс | - | - | - | - | ГОСТ 18963-73 |
1 ml сувдаги микроорганизмлар сони | - | - | - | - | ГОСТ 18963-73 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
13-ИЛОВА
13-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандислик-геология тавсифларнинг ва геофизик параметрларнинг ўлчов бирликлари ҳамда уларнинг боғланиш тенгламалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГрунтларнинг турлари ва ҳолати | Муҳандислик-геология тавсифларнинг номи, ўлчов бирлиги | Геофизик параметр, ўлчов бирлиги | Боғланишлар тенгламаси | |
Деформация хусусиятлари | ||||
Қоятош, ярим қоятош жинслар намуналари учун (В.Н. Никитин бўйича) | Эластикликнинг статик модули Еt, MPa | Юнг динамик модули EД, MPa | Еt=0,35ЕД1.14 | |
Музлаган дисперс грунтлар (Хазин бўйича) | Эластикликнинг статик модули Еt, MPa | Юнг динамик модули EД, MPa | Еt=0,6+0,116ЕД+0,01ЕД2 | |
Музлаган гил ва супеслар (Н.Н. Горяинов бўйича) | Деформация модули Е, MPa | р-тўлқин тезлиги Vp , m/s | Е=8,13·10-6-Vp2 | |
Қоятош жинслар (эффузив) (О.К. Воронков бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули ЕД (ЕД = 104-8·104) MPa | lgE=-0,75+1,14lgЕД | |
Қоятош жинслар (интрузив ва метаморфик) (О.К. Воронков бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули ЕД (ЕД = 104-8·104) MPa | lgЕ=-1,45+1,28lgЕД | |
Қоятош жинслар (чўкинди) (О.К. Воронков бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули ЕД (ЕД = 104-8·104) MPa | lgЕ = -1,5+1,26lgЕД | |
Қоятош, ярим қоятош грунтлар (А.И. Савич ва З.Г.Яшенко бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули ЕД MPa | Е = 0,826+10-4 ЕД1.632 | |
Йирик қум, чақиқ тош, йирик бўлакли тош грунтлар (В.И. Бондарев бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули ЕД MPa | Е=0,1ЕД -16 | |
Йирик қумдан гравийли қумгача ерости сувлари сатҳидан (ЕОСС) юқори (1 — В.Н. Агеев, В.И. Бондарев, В.Н. Шмаков; 2 — В.И. Бондарев; 3 — И.П. Мишурина бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модели ЕД MPa | 1) Е= 0,0854EД +3; Е= 0,116EД-4,7 | |
Деформация модули Е, MPa | р ва s-тўлқин тезлиги Vp Vs, m/s | 2) Е=0,14Vp+0,198Vs-27 | ||
Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули Е, MPa Пуассон коэффициенти ц. Чуқурлиги Z, m | 3) Е=11+0,03EД+12µ+0,1Z | ||
Нам қумлар (В.И. Бондарев бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули EД , MPa | Е=0,0445EД+3,1 | |
Табиий намликда қумли-гилли грунтларнинг қалинлиги (Е.С. Григорчук бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули EД , MPa | Е = 0,64 EД+3,5 | |
Қумли-гилли грунтларнинг қалинлиги, ерости сувлари сатҳидан юқори (В.И. Бондарев ва В.В. Писецком бўйича) | Деформация модули Е, MPa | s-тўлқин тезлиги Vs, m/s | Е=0,154Vs-12 | |
Қумли-гилли грунтларнинг қалинлиги, ерости сувлари сатҳидан пастда (В.И. Бондарев ва В.В. Писецком бўйича) | Деформация модули Е, MPa | s-тўлқин тезлиги Vs, m/s | 1) Е=0,1517Vs-18,9 | |
Юнг динамик модули Е, MPa Пуассон коэффициенти µ. Чуқурлиги Z, m | 2) Е=2,26110-4Vs 2+ 4,2 | |||
3) Е=2+0,03EД+10µ+0,1Z | ||||
Қумли-гилли грунтларнинг қалинлиги (В.Е. Василиевский бўйича) | Деформация модули Е, MPa | р-тўлқин тезлиги Vp , m/s. Зичлиги r, g/cm3 | Е=реVp/(0,126+31) 10-4 | |
Лёссли суглиник, ерости сувлари сатҳидан юқори (И.Г. Минделю бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули ЕД , MPa | Е = 0,045 ЕД + 7 | |
Лёссимон суглиник ва супес бўлакли қолдиқлар билан, ерости сувлари сатҳидан юқори (И.Г. Минделю бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули ЕД , MPa | Е = 0,033 ЕД + 6,5 | |
Юмшоқ қайишқоқ суглинок (И.П. Мишурина бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули ЕД , MPa Пуассон коэффициенти µ. Чуқурлиги Z, m | Е = 2,7+0,014ЕД+9,3µ+0,046Z | |
Қаттиқ суглинок (И.П. Мишурина бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули ЕД , MPa Пуассон коэффициенти µ. Чуқурлиги Z, m | Е=10,3+0,016ЕД+0,11µ+0,047Z | |
Гил қаттиқ ва ярим қаттиқ (И.П. Мишурина бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули Е, MPa Пуассон коэффициенти µ. Чуқурлиги Z, m | Е=12,2+0,007ЕД+8,6µ+0,03Z | |
Гилсимон грунтлар (В.И. Бондарев бўйича) | Деформация модули Е, MPa | Юнг динамик модули ЕД , MPa | Е=0,108ЕД — 1,9 | |
Мустаҳкамлик хусусиятлари | ||||
Музлаган грунтлар (Ю.Д.Зыков ва О.П. Червинска бўйича) | Сцепления С, MPa | р-тўлқин тезлиги Vp , m/s | C=1,8·10-5 Vp1,75 | |
Лёссимон жисмлар намлиги 8 фоиз — 20 фоиз (И.Г. Минделю бўйича) | Сцепления С, MPa | Силжиш модули G, kPa | С=4,8·10-4G-0,08 | |
Чўкувчан бўлмаган лёссимон суглиноклар (В.И. Бондарев бўйича) | Сцепления С, MPa | Силжиш модули G, kPa | С=7,5·15-4G-0,356 | |
Қумлар ерости сувлари сатҳидан юқори (В.И. Бондарев бўйича) | Ишчи ишқаланиш бурчаги ᵩ, градус | Силжиш модули G, kPa | ᵩ= 5,64·10-4G-29 | |
s-тўлқин тезлиги Vs, m/s | ᵩ = 4,98·10-2 Vs +23,3 | |||
Қумлар ерости сувлари сатҳидан пастда (В.И. Бондарев бўйича) | Ишчи ишқаланиш бурчаги ᵩ, градус | Силжиш модули G, kPa | ᵩ = 0,378·10-4G-28,6 | |
s-тўлқин тезлиги Vs, m/s | ᵩ = 8,468·10-5Vs3 + 27,8 | |||
Қоятош, ярим қоятош грунтлар намуналари учун (Ф.М. Ляховицком бўйича) | Мустаҳкамлик чегараси бир томонлама сиқилиш учун Rcж, MPa | р-тўлқин тезлиги Vр, m/s. Пуассон µД динамик коэффициент. зичлиги ρ, g/cm3 s-тўлқин тезлиги Vs, m/s | Rcж= Vр2ρ(1-2 µД)/2С(1-2 µД) ·10-3 Rcж=r Vs2/С·10-3 (С=240 оҳактош учун; С=180 метаморфик жинслар учун; С=120 қадимий интрузив жинслар учун; С=180 қумтош ва алевролитлар учун; С=55-65 ёш интрузив ва эффузив жинслар учун) | |
Қум, суглинок, гил (А.Д. Потапов бўйича) | Ҳисобланган қаршилик Ru, kg/cm2 | р-тўлқин тезлиги Vp, m/s | Ru= 0,265 + 7,04·10-4 + 8,439·10-6 Vp2 | |
Физик хусусиятлари | ||||
Ҳар қандай намлик даражасидаги қумлар (В.И. Бондарев бўйича) | Қуруқ грунтнинг зичлиги pd , g/cm3 | р-тўлқин тезлиги р, m/s | pd= 1,013 Vp0.125-0,390 pd= 0,332·10-3 Vp+ 1,660 | |
Лёсс (Н.Н. Горяинов ва Т.А. Полякова бўйича) | Қуруқ грунтнинг зичлиги pd, g/cm3 | Кўндаланг тўлқин тезлиги Vs , m/s | pd= 1,19 + 475·10-6 Vs | |
Қумли грунтлар ерости сувлари сатҳидан юқори (В.И. Бондарев бўйича) | Ғоваклик коэффициент е | Юнг динамик модули ЕД, MPa | e = 37,5 / ЕД + 0,364 | |
Ғоваклик п, фоиз | Юнг динамик модули ЕД, MPa | n = (15,58 / ЕД + 0,198) ·100 | ||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Комплекс изланишлар олиб борилганда аниқланадиган кўрсаткичлар таркибини муҳандислик экология изланишларига оид норматив ҳужжатлар талабларига кўра амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Геофизик усуллар билан олинган грунтларнинг физик-механик хусусиятлари тахминий (дастлабки) бўлиб, лаборатория ва (ёки) дала тадқиқотлари билан аниқлаштирилиши ҳамда грунт хусусиятларининг норматив, ҳисоб-китоб қийматларини аниқлаш учун тўғридан-тўғри ишлатилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-21 «Қурилиш учун муҳандислик-геология изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
14-ИЛОВА
14-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзига хос грунт турлари ва уларнинг асосий хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзига хос грунт турлари | Ўзига хос грунтлар хусусияти |
Чўкувчан грунт | 1. Грунтнинг устки қатламининг оғирлигига мос келадиган юк таъсирида сув билан намланганда вертикал деформацияга (чўкишга) учрайди ва чўкишнинг нисбий деформацияси Ɛsl ≥ 0,01 га тенг бўлган грунтлар. 2. Грунтнинг чўкиш пайтида ўз оғирлигига кўра, намланишида чўкиш қийматига қараб, улар чўкма грунтларга бўлинади: I тур — грунтнинг чўкиши асосан ташқи юк туфайли мумкин бўлган грунт шароитлари ва ўз оғирлиги туфайли грунтнинг чўкиши бўлмаган ёки 5 cm дан ошмайдиган; II тур — грунтнинг ташқи юкдан чўкишидан ташқари, уларнинг ўз вазнидан чўкиши мумкин бўлган, қиймати 5 cm дан ортиқ бўлган грунт шароитлари. |
Кўпчувчан грунт | Кўпчувчан грунтлар ГОСТ25100-2020 талабларига кўра сув ёки бошқа суюқлик билан намланиш жараёнида ҳажми ортадиган ва босимсиз нисбий чўкиш деформацияси Ɛsw > 0,04 бўлган ёки чекланган шароитларда кўпчиш босимини ҳосил қилади |
Органик ва органо-минерал | 1. Органик грунт — массасининг 50 фоиз ва ундан кўпроқ органик моддаларни ўз ичига олган грунт. 2. Органо-минерал грунт — массасининг 3 фоиздан 50 фоизгача органик моддаларни ўз ичига олган грунтлар ГОСТ 25100-2020 талабларига мувофиқ қуйидагиларга ажратилади: торфли грунт — таркибида массаси 3 фоиздан 50 фоизгача торфдан ташкил топган қумли ёки гилли грунтлар; торф грунт (торф) — массасининг 50 фоизни ўз ичига олган органик грунт ва кўпроқ органик моддалар, ўсимлик қолдиқлари ва гумус билан ифодаланади; балчиқ (ил) — замонавий денгиз ёки чучук сув органо-минераль чўкиндиси, таркибида 3 фоиздан ортиқ масса, суюқликнинг зичлиги Il >1 га тенг бўлган органик моддалар, ғоваклилик коэффициенти ℯ ≥ 0,9 ва таркибида 0,01 mm дан кичик заррачалар бўлган 30 фоиз ва ундан кўп масса; сапропель — сув ҳаракатсиз туриб сув ҳавзалари тубида, ўсимлик ва ҳайвон организмларининг чиришидан ҳосил бўлган ва таркибида 10 фоиздан ортиқ (массаси бўйича) органик моддалар ва гумуси бўлган чучук сувли балчиқ |
Шўрланган | Шўрланган грунтлар таркибига осон ва ўртача даражада эрийдиган (сувда эрувчан) тузларнинг таркиби ГОСТ 25100-2020 (22, 23 ва 28-жадваллар) да белгиланган қийматлардан кам бўлмаган |
Элювиал | Қоятош грунтларнинг нураши натижасида (физик, физик-кимёвий, кимёвий, биологик) ҳосил бўлган грунтлар |
Техноген | 1. Инсонларнинг муҳандислик ва хўжалик фаолияти натижасида ўзгартирилган, кўчирилган ёки шаклланган грунтлар. 2. Табиий ҳодиса шароитда техноген жиҳатдан ўзгартирилган грунт — бу пайдо бўлган жойда турли хил табиатнинг (кимёвий, физик, физик-кимёвий, биологик ва бошқалар) техноген таъсирига учраган бўлган табиий грунт. 3. Техноген кўчирилган (қайта ётқизилган) табиий грунт — табиий пайдо бўлган, у ёки бу сунъий усул билан ўзининг табиий пайдо бўлган жойидан сиқиб чиқарилган ва қисман трансформацияга учраган табиий грунт |