Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қошидаги Алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш инспекцияси фаолиятини ташкил этиш тўғрисида» 2024 йил 3 июндаги ПҚ-204-сон қарорига мувофиқ Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Қуйидагилар:

Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари бозорини тартибга солиш ҳамда уларнинг ноқонуний айланмасининг олдини олиш чора-тадбирларини кучайтириш тўғрисида» 2024 йил 3 июндаги ПФ-84-сон Фармонига асосан Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қошида Алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш инспекцияси ташкил этилганлиги;

Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қошидаги Алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш инспекцияси фаолиятини ташкил этиш тўғрисида» 2024 йил 3 июндаги ПҚ-204-сон қарори билан Инспекция тузилмаси тасдиқланганлиги маълумот учун қабул қилинсин.

2. Қуйидагилар:

Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қошидаги Алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш инспекцияси тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ;

Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қошидаги Алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш инспекциясининг бюджетдан ташқари жамғармаси тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

3. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазир ўринбосари — иқтисодиёт ва молия вазири Ж.А. Қўчқоров зиммасига юклансин.

1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қошидаги Алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш инспекциясининг (кейинги ўринларда — Инспекция) асосий вазифалари, функциялари, ҳуқуқлари ва жавобгарлигини, шунингдек, фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.

2. Инспекция:

Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти (кейинги ўринларда — Департамент) таркибидаги мустақил бўлинма ҳисобланади;

Ўзбекистон Республикаси Бош прокурорига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Бош прокурорининг ўринбосари — Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти бошлиғига (кейинги ўринларда — Бош прокурор ўринбосари — Департамент бошлиғи) бўйсунув ва ҳисобдорлик асосида фаолият кўрсатади;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ҳамда улгуржи савдосини лицензиялаш, ушбу соҳасида лицензия ва хабардорлик тартиб-таомилларига риоя этилишини назорат қилувчи ваколатли давлат органи ҳисобланади.

3. Инспекция ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлис палаталарининг қарорларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишларига, Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, бошқа қонунчилик ҳужжатларига, шунингдек, ушбу Низомга амал қилади.

4. Инспекция юридик шахс ҳисобланади, мустақил балансга, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Ғазначилик хизмати қўмитасида очиладиган ҳисобварақларига, Ўзбекистон Республикаси Давлат герби тасвири туширилган ва ўз номи давлат тилида ёзилган муҳрга ва бланкаларга эга бўлади.

5. Инспекциянинг ўз ваколатлари доирасида қабул қилган қарорлари барча давлат органлари, ташкилотлар, мансабдор шахслар ва фуқаролар томонидан бажарилиши мажбурий ҳисобланади.

6. Инспекциянинг расмий номи:

а) давлат тилида:

тўлиқ номи — Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қошидаги Алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш инспекцияси, қисқартирилган номи — Алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш инспекцияси;

б) инглиз тилида:

тўлиқ номи — Inspectorate for regulation of the alcohol and tobacco market at the Department on Combating Economic Crimes at the General Prosecutor's Office of the Republic of Uzbekistan, қисқартирилган номи — Inspectorate for regulation of the alcohol and tobacco market;

в) рус тилида:

тўлиқ номи — Инспекция по регулированию алкогольного и табачного рынка при Департаменте по борьбе с экономическими преступлениями при Генеральной прокуратуре Республики Узбекистан, қисқартирилган номи — Инспекция по регулированию алкогольного и табачного рынка.

7. Инспекция ўз фаолиятини ҳар қандай давлат органлари, бошқа ташкилотлар ва уларнинг мансабдор шахсларидан мустақил равишда, фақат қонунчилик ҳужжатларига бўйсунган ҳолда амалга оширади.

8. Инспекциянинг молиявий ва моддий-техник таъминоти Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети ҳамда бюджетдан ташқари маблағлар ҳисобидан молиялаштирилади.

9. Инспекцияда шакллантириш ва фойдаланиш тартиби қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ белгиланадиган бюджетдан ташқари жамғармалар ташкил этилади.

10. Инспекция ўзига юкланган вазифаларни бажариш мақсадида қонунчиликда белгиланган тартибда давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва бошқа ташкилотлар билан ҳамкорлик қилади ҳамда аниқланган ҳуқуқбузарликларга оид мавжуд материаллар тўғрисидаги ахборот билан, шу жумладан, бошқа ахборот билан электрон шаклда алмашади.

11. Қуйидагилар Инспекциянинг асосий вазифалари ҳисобланади:

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқариш ва реализация қилиш ҳамда унинг назоратини таъминлаш бўйича ягона давлат сиёсатини юритишда иштирок этиш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва реализация қилиш соҳасини ривожлантиришга йўналтирилган комплекс дастурларни амалга ошириш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, шунингдек, алкоголь маҳсулотларининг улгуржи савдоси бўйича фаолиятни лицензиялаш;

давлат стандартлари ва қонунчилик ҳужжатлари талабларига қатъий амал қилган ҳолда, истеъмол ҳамда техник этил спирти, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқаришда техник ва технологик жорий этиш уларга риоя этилишини назорат қилиш ишларини тегишли ваколатли органлар билан биргаликда ташкил қилиш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, уларнинг улгуржи савдоси соҳасида лицензия ва хабардорлик тартиб-таомилларига риоя этилишини текшириш ҳамда мониторинг қилиш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, уларнинг айланмаси ҳажмларини мониторинг ва назорат қилиш бўйича замонавий ахборот тизимларини жорий этиш ҳамда ривожлантириш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ноқонуний ишлаб чиқариш ҳамда айланмасининг олдини олиш, уларни аниқлаш ва уларга барҳам бериш, бунга имкон берувчи сабаблар ҳамда шароитларни бартараф этиш борасида ваколатли органлар билан ҳамкорлик қилиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари учун янги намунадаги акциз маркаларини ишлаб чиқишда қатнашиш ҳамда уларнинг ноқонуний ишлаб чиқарилиши ва сотилишига йўл қўймасликка қаратилган профилактика ҳамда тушунтириш ишларини амалга ошириш.

12. Инспекция ўзига юкланган вазифаларга мувофиқ қуйидаги функцияларни амалга оширади:

а) истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқариш ва реализация қилиш ҳамда унинг назоратини таъминлаш бўйича ягона давлат сиёсатини юритишда иштирок этиш соҳасида:

алкоголь маҳсулотларини ишлаб чиқариш саноатини диверсификация қилиш ва рақобатбардошлигини ошириш, ушбу соҳага халқаро стандартларни жорий қилиш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва реализация қилиш соҳасида давлат сиёсати амалга оширилишини таъминлаш, ушбу йўналишда давлат органлари ва ташкилотлари, ишлаб чиқариш ва савдо фаолиятини амалга оширувчи субъектлар билан ҳамкорлик қилиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги давлат дастурларининг ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, тамакини ҳамда никотинни истеъмол қилиш мосламаларининг улгуржи ва чакана савдоси тартибини белгилашда иштирок этиш;

б) истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқариш ва реализация қилиш соҳасини ривожлантиришга йўналтирилган комплекс дастурларни амалга ошириш соҳасида:

виночилик соҳасида мутахассисларни тайёрлаш ва қайта тайёрлаш, маҳаллий алкоголь, шу жумладан, вино маҳсулотларини ишлаб чиқаришни ва сотишни халқаро майдонда тарғиб қилиш мақсадида фестиваллар, кўргазмалар ва ярмаркаларни ташкил этиш, шунингдек, уларда маҳаллий ишлаб чиқарувчиларнинг иштирок этишига кўмаклашиш;

коллекцион вино ва коньяк маҳсулотларини захирага қўйиш ҳамда сара миллий бренд маркаларининг коллекцион маҳсулотларини аукцион савдоларига қўйишга кўмаклашиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилишини ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш, салбий таъсирининг олдини олиш борасида давлат органлари билан ҳамкорлик қилиш;

алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш соҳасида халқаро ташкилотлар ҳамда хорижий давлатларнинг ваколатли ташкилотлари билан халқаро ҳамкорлик қилиш;

алкоголь ва виночилик соҳасида юқори малакали хорижий мутахассислар ҳамда маслаҳатчиларни жалб қилиш, тармоқ мутахассисларининг республиканинг етакчи корхоналари, илмий-тадқиқот институтларида малакасини ошириш ва уларнинг қайта тайёрлашни, шунингдек, чет элда малакасини оширишни ташкил этишда кўмаклашиш;

алкоголь маҳсулотларини ишлаб чиқарувчи корхоналарга тегишли дегустация ҳудудлари туроператорларнинг йўналиш дастурларига киритилишини ташкил этишда кўмаклашиш;

в) истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, шунингдек, алкоголь маҳсулотларининг улгуржи савдоси бўйича фаолиятни лицензиялаш соҳасида:

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, шунингдек, алкоголь маҳсулотларининг улгуржи савдоси бўйича фаолиятга қонунчилик ҳужжатлари талаблари асосида лицензия бериш, қайта расмийлаштириш ҳамда унинг амал қилишини тўхтатиб туриш ва қайта тиклаш;

лицензияни ўзгартириш, бекор қилиш ёки қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда ва тартибда лицензияни бекор қилиш тўғрисида судга мурожаат қилиш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, шунингдек, алкоголь маҳсулотларининг улгуржи савдоси бўйича фаолиятни амалга ошириш ҳуқуқини берадиган лицензияга эга бўлган ташкилотлар реестрини юритиш;

жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатларига асосан истеъмол ҳамда техник этил спирти, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқарувчилар, шунингдек, алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг улгуржи савдоси билан шуғулланувчи субъектлар томонидан лицензия ва хабардорлик тартиб-таомиллари талабларига риоя этилишини ўрганиш;

г) давлат стандартлари ва қонунчилик ҳужжатлари талабларига қатъий амал қилган ҳолда, истеъмол ҳамда техник этил спирти, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқаришда техник ҳамда технологик жорий этиш, уларга риоя этилишини назорат қилиш ишларини тегишли ваколатли органлар билан биргаликда ташкил қилиш соҳасида:

ваколатли органлар билан биргаликда истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш жараёнларига стандартлар, техник ва технологик регламентлар, санитария-гигиена нормаларини ишлаб чиқиш, жорий этиш ва такомиллаштириш ҳамда уларни халқаро стандартларга мувофиқлаштириш;

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги билан биргаликда корхоналарда алкоголь, узум, мевалар ва реза мевалардан тайёрланадиган алкоголли маҳсулотлар ишлаб чиқариш бўйича халқаро стандартларни жорий қилишга кўмаклашиш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқаришда техник ва технологик нормаларга риоя этилишини, маҳсулотларни сақлаш сифатини ҳамда уларни айланмасини, шу жумладан, фойдаланиладиган хомашё ва ёрдамчи материаллар сифатини назорат қилиш;

истеъмолчиларнинг ишлаб чиқарилаётган ва сотилаётган алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларининг сифати бўйича мурожаатларини тегишли ваколатли органлар билан ҳамкорликда ўрганиб чиқиш;

алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солишга қаратилган норматив-ҳуқуқий базани, шунингдек, техник ва технологик регламентлар, халқаро стандартларни такомиллаштириш масалалари бўйича халқаро ташкилотлар йиғилишларида, конференция ва семинарларида иштирок этиш;

зарур асбоб-ускуналар, приборлар, кимёвий реактивлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар билан жиҳозланган, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда назарда тутилган барча зарур физик-кимёвий, микробиологик ва бошқа кўрсаткичларни таҳлил қилиш имконини берувчи ишлаб чиқариш лабораториялари мавжудлигини ўрганиш;

д) истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ҳамда уларнинг улгуржи савдоси соҳасида лицензия ва хабардорлик тартиб-таомилларига риоя этилишини текшириш ҳамда мониторинг қилиш соҳасида:

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, уларнинг улгуржи савдоси соҳасида лицензия ва хабардорлик тартиб-таомилларига риоя этилишини ташкилотлар томонидан тақдим этиладиган маълумотлар ҳамда ахборот тизими маълумотлари асосида мониторинг қилиш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, уларнинг улгуржи савдоси бўйича лицензия ва хабардорлик тартиб-таомиллари ўз вақтида ҳамда тўлиқ бажарилишини жойига чиққан ҳолда ўрганиш;

ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат органлари билан ҳамкорликда этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ноқонуний ишлаб чиқариш ва сотиш ҳолатларини аниқлаш ҳамда бартараф этиш чораларини кўриш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, уларнинг улгуржи савдоси билан шуғулланувчи субъектларга нисбатан огоҳлантириш, молиявий санкция, лицензия ёки хабардорлик ҳужжатининг амал қилишини тўхтатиб туриш ёки тугатиш каби ҳуқуқий таъсир чораларини белгиланган тартибда қўллаш;

ишлаб чиқариш ва савдо соҳасида истеъмол ҳамда техник этил спирти, алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг назорат харидини амалга ошириш, ваколатли органлар билан ҳамкорликда уларнинг техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини назорат қилиш мақсадида синов лабораторияларида экспертизадан ўтказиш;

лицензия тартиб-таомили бўйича йиғимлар ва йиллик лицензия тўловлари ўз вақтида тўланишини назорат қилиш;

е) истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, уларнинг айланмаси ҳажмларини мониторинг ва назорат қилиш бўйича замонавий ахборот тизимларини жорий этиш ҳамда ривожлантириш соҳасида:

алкоголь ва тамаки бозори соҳасини рақамлаштириш ҳамда ривожлантириш чораларини амалга ошириш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарилиши ва айланмасини ҳисобга олиш, хавфларни аниқлаш, мониторинг ва назорат қилиш имконини берувчи ахборот тизимини жорий этиш ҳамда вазирлик ва идораларнинг ахборот тизимлари билан интеграция қилиш чораларини кўриш;

мулкдорларнинг ўз маблағлари ҳисобидан истеъмол ва техник этил спирти ҳамда алкоголь маҳсулотларини ишлаб чиқаришда ўлчов ускуналарини ва ҳисобга олиш ахборот тизимига ахборот узатувчи бошқа ҳисобга олиш ва қайд этиш воситаларини ўрнатишда кўмаклашиш;

ишлаб чиқариш корхоналарида «Asl belgisi» маҳсулотларни маркировкалаш ва кузатиб бориш миллий ахборот тизими, ишлаб чиқариш ҳажмларини ҳисобга олиш ахборот тизими жорий этилишини таъминлаш;

ж) алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ноқонуний ишлаб чиқариш ҳамда айланмасининг олдини олиш, уларни аниқлаш ва уларга барҳам бериш, бунга имкон берувчи сабаблар ҳамда шароитларни бартараф этиш борасида ваколатли органлар билан ҳамкорлик қилиш:

алкоголь маҳсулотларини ишлаб чиқарувчилар томонидан истеъмол этил спиртидан мақсадли фойдаланишини қонунчиликда белгиланган тартибда текшириш ва назорат қилиш;

истеъмол этил спиртининг ҳар бир ишлаб чиқарилган маҳсулот намуналари уларнинг сифати норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини аниқлаш мақсадида синовдан ўтказиш ҳамда синов натижалари бўйича истеъмол этил спирти маҳсулотларининг мувофиқлиги ёки ишлаб чиқариш жараёнига қайта ишлаш учун қайтариш тўғрисида хулосалар бериш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқаришда техник ва технологик нормаларга риоя этилишини, маҳсулотларни сақлаш сифатини ва уларнинг айланмасини, шу жумладан, фойдаланиладиган хомашё ва ёрдамчи материаллар сифатини назорат қилиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ноқонуний ишлаб чиқариш ҳамда уларнинг айланмасини аниқлаш ва чек қўйишда ҳуқуқни муҳофаза қилиш ва назорат органлари билан ҳамкорлик қилиш;

лицензия ҳамда хабардорлик тартиб-таомилини бузган субъектлар, шунингдек, алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг ноқонуний айланмаси билан боғлиқ маълумотларнинг марказлашган ҳисобини юритиш, бундай ҳолатлар харитасини тузиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ноқонуний ишлаб чиқариш ҳамда уларнинг айланмаси кўламини, шунингдек, бунга имкон бераётган шароитларни таҳлил қилиш ҳамда бартараф этиш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;

з) алкоголь ва тамаки маҳсулотлари учун янги намунадаги акциз маркаларини ишлаб чиқишда қатнашиш ҳамда уларнинг ноқонуний ишлаб чиқарилиши ва сотилишига йўл қўймасликка қаратилган профилактика ҳамда тушунтириш йилларини амалга ошириш соҳасида:

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари акциз маркаларининг ҳимоя даражасини ошириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш, янги намунадаги акциз маркаларини ишлаб чиқишда қатнашиш;

акциз маркалари айланмаси ҳисобини юритиш, эски намунадаги акциз маркаларини йўқ қилишда иштирок этиш;

ҳуқуқни муҳофаза қилиш ва назорат органлари билан ҳамкорликда истеъмол ҳамда техник этил спирти, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ноқонуний ишлаб чиқариш ва реализация қилиш ҳолатларининг олдини олиш чораларини кўриш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ноқонуний айланмасига қарши курашишга кенг жамоатчиликни жалб қилиш, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш;

аҳоли ўртасида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ноқонуний ишлаб чиқариш ҳамда сотиш оқибатлари ҳақида тарғибот тадбирларини амалга ошириш, ушбу соҳада оммавий ахборот воситалари билан ўзаро ҳамкорлик қилиш.

Инспекция қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа функцияларни ҳам амалга ошириши мумкин.

13. Инспекция ўзига юкланган вазифалар ва функцияларни амалга ошириш учун қуйидаги ҳуқуқларга эга:

Инспекцияга юкланган вазифалар ва функцияларнинг бажарилиши билан боғлиқ норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва белгиланган тартибда киритиш;

ташкилотлар, мансабдор шахслар ва фуқаролардан ўз ваколатларига кирувчи масалалар бўйича материаллар, маълумотлар ҳамда тушунтиришларни олиш;

ўзига юкланган вазифаларни амалга ошириш учун давлат органлари ва ташкилотларининг маълумотлари базасига белгиланган тартибда уланиш ва улардан реал вақт режимида фойдаланиш;

ўз ваколатига кирувчи масалалар бўйича зарур статистика маълумотларни бепул олиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари сифатини белгилаш ҳамда назорат қилиш бўйича қўшма тадбирлар ўтказиш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқарувчилар, алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг улгуржи савдоси билан шуғулланувчи ташкилотлар фаолиятини белгиланган тартибда текшириш;

текширилаётган ташкилотларнинг раҳбарлари ва мутахассисларидан уларнинг фаолияти билан боғлиқ масалалар бўйича зарур ҳужжатлар ва тушунтиришлар олиш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, сақлаш ва сотиш билан шуғулланувчи ташкилотларда аниқланган ҳуқуқбузарлик ҳолатлари бўйича ҳужжатларни тегишли ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга юбориш;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотлари улгуржи савдоси соҳасида лицензия ва хабардорлик тартиб-таомилларини бузган субъектларга нисбатан ҳуқуқий ва молиявий таъсир чораларини қўллаш;

солиқ органларидан алкоголь ва тамаки маҳсулотлари билан чакана савдо қилувчи субъектлар ҳақидаги (савдо нуқталари сони, уларни жойлашув жойи ва бошқалар) маълумотларни сўраб олиш ва ҳисобини олиб бориш;

зарур ҳолларда, текширилаётган ташкилотларга аниқланган қонун бузилишларини бартараф этиш, шунингдек, давлат стандартлари ва техник регламентлар талабларига жавоб бермайдиган маҳсулотлар ишлаб чиқарилиши ҳамда сотилишини тўхтатиш тўғрисида тақдимнома киритиш;

қонунчиликка асосан истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, шунингдек, алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг улгуржи савдоси билан шуғулланиш ҳуқуқини берувчи лицензия ва хабарнома ҳужжатининг амал қилишини тўхтатиб туриш ёки бекор қилиш тўғрисида қарор қабул қилиш ёки мазкур масалаларда судларга аризалар билан мурожаат қилиш.

Инспекция қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

14. Инспекция ўзига юкланган вазифа ва функцияларнинг бажарилиши, шунингдек, алкоголь ҳамда тамаки бозорини тартибга солиш бўйича давлат сиёсатини самарали амалий амалга оширилиши учун жавоб беради.

15. Инспекция қуйидагиларга мажбур:

ўзига юкланган вазифа ва функцияларни ўз вақтида ҳамда сифатли бажариш;

давлат, тижорат сирларининг ҳамда назорат объектларининг қонунчилик билан қўриқланадиган манфаатлари ҳимоя қилинишини таъминлаш.

16. Инспекция ходимларига ушбу Низомда белгиланмаган вазифаларни топшириш ҳамда фаолиятига боғлиқ бўлмаган вазифаларга жалб этиш тақиқланади.

17. Инспекцияга Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси билан келишган ҳолда Бош прокурор ўринбосари — Департамент бошлиғининг тақдимномасига асосан Бош прокурор томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимдан озод қилинадиган бошлиқ раҳбарлик қилади.

18. Инспекция бошлиғи мақоми, меҳнатга ҳақ тўлаш шартлари, тиббий ва транспорт хизмати кўрсатиш шароитлари бўйича Департамент бошлиғи ўринбосарига тенглаштирилади.

19. Инспекция ходимлари Инспекция бошлиғининг тақдимномасига асосан Бош прокурор ўринбосари — Департамент бошлиғи томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимдан озод этилади.

20. Прокуратура органлари ходимлари хизматда қолдирилган ҳолда Инспекцияда лавозимга тайинланиши мумкин. Бунда лавозимга тайинланган ходимнинг фаолият даври навбатдаги даражали унвон бериш, кўп йиллик хизмати учун устама ҳақ тўлаш, маошини белгилаш, пуллик таъминот ва пенсия тайинлаш ҳуқуқини бериш учун прокуратура органларидаги хизмат стажига қўшиб ҳисобланади, шунингдек, даражали унвонлар ва меҳнатнинг алоҳида шароитлари учун устамалар тўланади.

21. Инспекцияда хизматни ўташ тартиби Бош прокурор томонидан белгиланади. Бунда ходимларни лавозимга тайинлаш ва лавозимдан озод этишда Департамент органларига хизматга қабул қилиш ва хизматдан бўшатиш талаблари ҳамда шартлари татбиқ этилади.

22. Инспекция бошлиғи:

Инспекция фаолиятига умумий раҳбарлик қилади ҳамда Инспекцияга юкланган вазифа ва функцияларнинг самарали бажарилишини таъминлайди;

Инспекцияга юкланган вазифаларнинг бажарилиши учун шахсан жавоб беради;

Инспекция ваколатига кирувчи масалалар бўйича буйруқ, кўрсатма ва фармойиш қабул қилади;

ходимларни хизмат сафарларига юбориш тўғрисида буйруқ чиқаради, ходимларни хорижий давлатларга хизмат сафарига юбориш масалалари бўйича Бош прокурор ўринбосари — Департамент бошлиғига таклиф киритади;

Бош прокурор ўринбосари — Департамент бошлиғига Инспекция ходимларини ишга қабул қилиш, ишдан бўшатиш ва бошқа ишга ўтказиш юзасидан таклифлар киритади;

Инспекция ходимларини интизомий жавобгарликка тортиш, рағбатлантириш ҳамда давлат мукофотларига тақдим этиш ҳақида таклифлар киритади;

Инспекция фаолиятини режалаштиришни ташкил қилади, Инспекция ва таркибий бўлинмаларининг иш режаларини тасдиқлайди;

Инспекция таркибий бўлинмалари бошлиқларининг ҳисоботларини эшитади;

Инспекция фаолиятига оид масалалар юзасидан тезкор йиғилишлар ўтказади;

бошқа давлат органлари ва ташкилотлари, корхоналар, муассасалар, шунингдек, чет эл давлатлари ваколатли органлари билан ҳамкорлик тўғрисида келишувлар ва бошқа шартномалар тузади;

Инспекция фаолиятида ижро интизомини мустаҳкамлаш чораларини кўради ва назорат қилади;

Инспекция ходимларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишни ташкил қилади.

Инспекция бошлиғи қонунчиликда назарда тутилган бошқа функцияларни ҳам бажариши мумкин.

23. Инспекция ходимларини рағбатлантириш ёки интизомий жазо чораларини қўллаш Инспекция ходимларини лавозимга тайинлаш ва лавозимдан озод этиш ваколатига эга бўлган Бош прокурор ва Бош прокурор ўринбосари — Департамент бошлиғи томонидан амалга оширилади.

24. Инспекциянинг бошқарув ходимлари тиббий хизмат шароитлари ва ижтимоий ҳимоя чоралари бўйича Департамент органлари ходимларига тенглаштирилади.

25. Инспекция фаолиятига ноқонуний аралашиш ёки тўсқинлик қилиш, нотўғри маълумотларни тақдим этиш ёки тақдим этишдан бўйин товлаш, шунингдек, Инспекциянинг мансабдор шахсларини қонунчилик ҳужжатлари билан юкланмаган вазифаларни бажаришга мажбурлаш ҳамда уларга ҳар қандай шаклда таъсир кўрсатиш тақиқланади ва қонунчиликда белгиланган жавобгарликка сабаб бўлади.

26. Мазкур Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.

1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти қошидаги Алкоголь ва тамаки бозорини тартибга солиш инспекциясининг (кейинги ўринларда — Инспекция) бюджетдан ташқари жамғармасини (кейинги ўринларда — Жамғарма) ташкил этиш, Жамғарма маблағларини шакллантириш ва улардан фойдаланиш тартибини белгилайди.

2. Жамғарма юридик шахс ташкил этмаган ҳолда, бюджет ташкилотларининг бюджетдан ташқари жамғармаси шаклида, маблағлардан Инспекциянинг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, ходимларини моддий рағбатлантириш ва ижтимоий қўллаб-қувватлаш мақсадида ташкил этилади.

3. Жамғарма маблағлари қуйидаги манбалар ҳисобидан шакллантирилади:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ноқонуний ишлаб чиқарганлик ёки истеъмол этил спирти ҳамда алкоголь маҳсулотларининг ноқонуний айланмаси учун тўланадиган жарима суммасининг 50 фоизи;

истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь ҳамда тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш, улгуржи ва чакана савдо йўналишида лицензиялаш ҳамда хабардор қилиш тартиб-таомиллари соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар учун юридик шахсларга солинадиган жарималар;

истеъмол ва техник этил спиртидан мақсадсиз фойдаланилганлик учун ундириладиган молиявий жарима суммасининг 20 фоизи. Бунда солиқ органлари томонидан қўлланиладиган харид қилинган истеъмол ва техник этил спирти ҳажмига ҳисобланадиган акциз солиғи суммасининг 2,5 баравари миқдоридаги молиявий жарима суммасидан келиб чиқилади;

истеъмол ва техник этил спиртини транспорт воситаларида ташиш бўйича лицензия талабларини бузганлик учун ундириладиган молиявий жарима суммасининг 50 фоизи;

тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ҳуқуқига лицензия берганлик учун давлат божи, шунингдек, истеъмол ва техник этил спирти, алкоголь маҳсулотларини ишлаб чиқаришга, алкоголь маҳсулотларининг улгуржи савдосини амалга оширишга лицензиялар бериш учун тўланадиган йиғимлар ва йиллик лицензия тўловлари;

халқаро молия институтлари ва хорижий ҳукумат молия ташкилотларининг кредитлари (қарзлари) ҳамда грантлари;

Жамғарманинг вақтинча бўш турган маблағларини тижорат банкларига депозитга қўйишдан олинган фоиз тарзидаги даромадлар;

қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар.

4. Жамғармага тушган маблағлар Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Ғазначилик хизмати қўмитасида очилган махсус ҳисобварақда жамланади.

5. Тасдиқланган даромадлар ва харажатлар сметасидан ортиқча ҳақиқий тушумлар сметаларга тегишли ўзгартиришлар киритилгандан сўнг сарфланади.

6. Жамғарма маблағларидан қуйидаги мақсадларда фойдаланилади:

а) Инспекция ходимларига кўп йиллик хизмати учун ҳар ойда тўланадиган устамаларни тўлаш учун (рағбатлантириш коэффициентини инобатга олган ҳолда лавозим маошига нисбатан коэффициентларда);

б) Инспекция ходимларини моддий рағбатлантириш учун:

ходимларни моддий рағбатлантириш ва уларга моддий ёрдам кўрсатиш;

мамлакат иқтисодий манфаатларини ҳимоя қилиш борасида шахсий ҳиссасини қўшган, меҳнатда юқори натижаларга эришган, хизмат вазифаларини сидқидилдан ва самарали бажараётган малакали, ташаббускор раҳбар ва ходимларга лавозим маошининг 300 фоизгача бўлган миқдорларда ойлик лавозим маошларига (рағбатлантириш коэффициентини инобатга олган ҳолда) белгиланадиган шахсий устамаларни тўлаш. Бунда, Инспекцияга прокуратура органларидан ўтган ходимларга нисбатан 200 фоизгача этиб белгилансин;

байрам саналарида — Мустақиллик куни, Конституция куни, Хотин-қизлар куни, Наврўз, Янги йил, диний байрамларда («Рўза ҳайити» (Ийд-ал-Фитр) ва «Қурбон ҳайити» (Ийд-ал-Адҳа) байрамларида ҳамда прокуратура органлари ходимлари куни муносабати билан ходимларни ойлик лавозим маошининг икки баробари миқдоригача мукофотлаш;

пенсияга чиқиши муносабати билан пенсияга чиқаётганда, ходимга лавозим маошининг уч баробари миқдоригача қимматбаҳо совғалар бериш ёки шу миқдорда пул мукофоти тўлаш;

ходимларнинг меҳнат таътили пулини, шунингдек, фойдаланилмаган меҳнат таътиллари учун пулли компенсация пулининг тегишли қисмини тўлаш;

в) Инспекция ходимларини ижтимоий ҳимоя қилиш учун:

уй-жой билан таъминланмаган ходимларга амалдаги сарф-харажатлар доирасида уй-жойни ижарага бериш шартномасига мувофиқ уй-жойларни ижарага олганлик (ижарада турганлик) учун базавий ҳисоблаш миқдорининг етти бараваридан ошмаган миқдорда ҳар ойлик компенсация тўлаш;

жамоат транспортидан (маршрут ва йўналишли таксилардан ташқари) фойдаланиш харажатларини қисман қоплаш учун базавий ҳисоблаш миқдорининг икки баравари миқдорида компенсация тўлаш;

ходимларни ижтимоий муҳофаза қилиш ва уларнинг меҳнати самарадорлигини ошириш мақсадида ҳар ойда овқатланиш харажатларини қисман қоплаш учун базавий ҳисоблаш миқдорининг икки баравари миқдорида компенсация тўлаш;

ходим вафот этганда, ходимнинг ойлик лавозим маошининг ўн бараваридан ошмаган миқдорда бир йўла моддий ёрдам бериш. Бунда моддий ёрдам турмуш ўртоғига тўлаб берилади, агар ходимнинг турмуш ўртоғи бўлмаса, моддий ёрдам фарзандларига ёки қонуний вакилларига (васийлари ва ҳомийларига) ёхуд уларнинг вояга етмаган фарзандларини асраб олган шахсларга тўланади, шунингдек, ходим турмуш қурмаган бўлса, моддий ёрдам унинг ота-онаси ёки боқимандалари ўртасида тенг улушларда тақсимланади;

алоҳида заруратга кўра (юбилей саналарида, ходимлар 50 ва 60 ёшга тўлганда, бахтсиз ҳодиса, оғир касаллиги сабабли даволаниш, соғлиғини тиклаш, оиланинг кам таъминланганлиги ва молиявий ҳолатининг оғирлиги) лавозим маошининг икки баравари миқдорида моддий ёрдам бериш;

қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини сотиб олиш учун йилда бир марта (қоида тариқасида куз ойларида) базавий ҳисоблаш миқдорининг саккиз бараваригача миқдорида моддий ёрдам пули бериш;

ходим ёки унинг фарзандлари никоҳдан ўтиши муносабати билан лавозим маошининг (рағбатлантириш коэффициентини инобатга олган ҳолда) икки баравари миқдоригача моддий ёрдам бериш;

ходимнинг яқин қариндоши (ота-онаси, турмуш ўртоғи, фарзанди) вафот этганда — вафоти тўғрисида гувоҳнома нусхаси тақдим этилганда, меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорининг тўрт ярим баравари миқдорида моддий ёрдам бериш;

ходимларнинг меҳнат шарт-шароитларини яхшилаш ва меҳнатини муҳофаза қилиш;

г) Инспекциянинг моддий-техник базасини ривожлантириш учун:

Инспекция бино ва иншоотларини мукаммал ҳамда жорий таъмирлаш, қўшимча объектларни (маъмурий бинолар ва бошқалар) қуриш, реконструкция қилиш, сотиб олиш, ижара ҳамда объектларни сақлаш харажатлари;

Инспекция фаолиятини таъминлаш билан боғлиқ маъмурий ва хўжалик харажатларини (коммунал хизматлар, сафар харажатлари, автотранспорт воситаларини ижара олиш ва бошқалар) қоплаш;

ахборот-коммуникация технологияларини такомиллаштириш, инновацион ва илғор технологияларни жорий этиш, алоқа воситалари, ҳисоблаш техникаси, жиҳозлар, компьютер ҳамда ташкилий техникани сотиб олиш, таъмирлаш, уларга техник хизмат кўрсатиш ва улардан фойдаланиш, дастурий таъминот воситаларини харид қилиш ва уларга хизмат кўрсатиш;

Ўзбекистон Республикасининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари тўпламларини, ўқув-методик қўлланмалар ва матбаа маҳсулотларини сотиб олиш;

Инспекция фаолияти учун инвентарлар ва хўжалик жиҳозлари, автотранспорт воситалари, эҳтиёт қисмлар ҳамда бошқаларни сотиб олиш, шунингдек, жорий ва мукаммал таъмирлаш;

конференция, симпозиум, семинар, тренинг, йиғилиш, учрашув, байрам, маданий ва спорт тадбирларини ташкил қилиш ҳамда ўтказиш;

истеъмол этил спирти ишлаб чиқарувчи корхоналарда этил спиртнинг сифатини аниқлаш бўйича лабораторияларни ташкил этиш, сақлаш ва ходимлар меҳнатига ҳақ тўлаш харажатлари.

Бунда, лаборатория ходимларига Инспекциянинг ходимлари учун белгиланган меҳнатга ҳақ тўлаш, моддий рағбатлантириш ва ижтимоий ҳимоя қилиш шартлари татбиқ этилади. Лаборатория ходимларнинг тариф сеткаси бўйича меҳнатга ҳақ тўлаш разрядлари Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳамда Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги билан келишилади;

д) Инспекциянинг идоравий харажатлари учун:

хорижий делегацияларни кутиб олиш ва кузатиш билан боғлиқ харажатлар учун (меҳмонларни кутиб олиш ва кузатиш, меҳмонхона, транспорт, таржимонларни ёллаш харажатлари ҳамда эсдалик совғаларини харид қилиш билан боғлиқ бўлган харажатлар ва бошқалар);

Инспекция ходимларининг хорижий давлатларга хизмат сафарлари харажатлари, хизмат сафари давридаги вакиллик харажатларига (расмий қабуллар, таржимонларни ёллаш ҳамда базавий ҳисоблаш миқдорининг эллик бараваригача миқдорда эсдалик совғаларини харид қилиш билан боғлиқ бўлган харажатлар ва бошқалар);

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг назорат харидини амалга ошириш ҳамда уларни экспертиза (тест)дан ўтказиш билан боғлиқ харажатларни қоплаш;

кадрларни тайёрлаш ва қайта тайёрлаш (шу жумладан, хорижий давлатларда) ҳамда Инспекция ходимларининг чет эл хизмат сафарларига бориши, шунингдек, хорижий давлатларда тажрибасини ошириши билан боғлиқ харажатларни қоплаш;

алкоголь маҳсулотлари ишлаб чиқарувчи корхоналарга ишлаб чиқариш жараёнларини мониторинг ва назорат қилиш имконини берувчи видеокузатув воситаларини ўрнатиш;

е) қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа харажатларга.

7. Ўзбекистон Республикаси Президентининг ёки Вазирлар Маҳкамасининг қарорларида назарда тутилмаган бўлса, Жамғарма маблағлари ҳисобидан қўшимча штат бирликларини жорий этиш тақиқланади.

8. Жамғарма маблағлари Жамғарма маблағларини тасарруф этиш бўйича кенгашнинг (кейинги ўринларда — Жамғарма кенгаши) қарори асосида сарфланади. Кенгаш Жамғарманинг юқори органи ҳисобланади.

9. Жамғарма кенгашининг таркиби Бош прокурор ўринбосари — Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти бошлиғи томонидан тасдиқланади.

10. Жамғарма кенгашининг қарори асосида Жамғарма маблағларини сарфлашнинг аниқ мақсадлари, йўналишлари ва унинг миқдорини кўрсатган ҳолда, Инспекция бошлиғининг буйруғи чиқарилади.

11. Жамғарма кенгаши:

Жамғарманинг кейинги йил учун даромадлар ва харажатлар сметасини ҳар йили 25 декабргача тасдиқлайди;

Жамғарманинг чорак якуни бўйича даромадлари ва маблағларининг харажатлари тўғрисидаги ҳисоботларини кўриб чиқади ва тасдиқлайди;

Жамғарманинг фаолиятини, шу жумладан, маблағлардан мақсадли ва самарали фойдаланишини, молиявий ёрдам кўрсатиш тўғрисида ўз вақтида қарор қабул қилишни назорат қилади;

Жамғарма маблағларини шакллантириш ва улардан фойдаланиш билан боғлиқ бошқа ваколатларни амалга оширади.

12. Жамғарма тушумларининг прогноз кўрсаткичлари йил бошида кутилаётган Жамғармадаги қолдиқ маблағлар ҳамда молия йили давомида тушадиган тушумлардан келиб чиқиб, жорий йилдаги прогноз кўрсаткичлари белгиланади.

13. Жамғарма маблағлари тушуми ва харажатлари тўғрисидаги ҳисоботлар белгиланган тартибда ҳамда муддатларда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигига тақдим этилади.

14. Жамғарма бўйича даромадлар ва харажатлар сметасига тегишли ўзгартиришлар Жамғарма кенгаши томонидан киритилади. Бунда тасдиқланган даромадлар ва харажатлар сметасига қўшимча маблағ талаб этилганда, унга ўзгартиришлар тушумларнинг ҳақиқий ҳажмидан келиб чиққан ҳолда, Жамғарма кенгаши томонидан киритилади ҳамда белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказилади.

15. Жамғарма маблағларининг шакллантирилиши ва мақсадли фойдаланилиши бўйича Жамғарма кенгаши ҳамда Инспекция бошлиғи масъул ҳисобланади.

16. Жамғарма маблағларининг мақсадли ишлатилиши юзасидан назорат қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

17. Жамғарманинг жорий йилда фойдаланилмай қолган маблағлари кейинги молия йилига ўтказилади ва Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети даромадларига олиб қўйилмайди.

18. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.