15.07.2024 йилдаги 01/2-30-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи, 15.07.2024 йилдаги 01/2-30-сон
Date of entry into force
19.08.2024
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 19 августда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 275]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. ШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1997 йил 15 декабрдаги 84-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.03.07-98 «Тош ва ўзактошли қурилмалар» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, «Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазир Б. ЗАКИРОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 15 июль,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
01/2-30-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 26 июнь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Табиий пардозбоп тошлар ва бошқа тош маҳсулотлари ишлаб чиқаришни ривожлантириш бўйича раис ўринбосари Б. БОБОКУЛОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 5 июль
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 11 июль
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 15 июлдаги 01/2-30-сон буйруғига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) тош ва арматураланган тошли конструкциялардан бино ва иншоотларни лойиҳалаш, қуриш ва реконструкция қилишга оид талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.01.01-22 «Лойиҳалаш учун иқлимий ва физикавий-геологик маълумотлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚМҚ 2.01.03-19 «Сейсмик ҳудудларда қурилиш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.01.04-18 «Қурилиш иссиқлик техникаси»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚМҚ 2.01.07-96 «Юклар ва таъсирлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.02.01-19 «Бино ва иншоотлар асослари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.01-24 «Бетон ва темир-бетон конструкциялар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.05-23 «Пўлат конструкциялар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚМҚ 2.03.11-96 «Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 8462-85 «Девор материаллари. Сиқилиш ва эгилишдаги мустахкамлик чегараларини аниқлаш усуллари» (расмий манба: Материалы стеновые. Методы определения пределов прочности при сжатии и изгибе);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 10180-2012 «Бетонлар. Назорат намуналаридан мустахкамлигини аниқлаш усуллари» (расмий манба: Бетоны. Методы определения прочности по контрольным образцам);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 18105-2018 «Бетонлар. мустахкамликни назорат қилиш ва баҳолаш қоидалари» (расмий манба: Бетоны. Правила контроля и оценки прочности);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 23279-2012 «Темир-бетон конструкциялар ва маҳсулотлар учун пайвандланган арматура тўрлари. Умумий техник шартлар» (расмий манба: Сетки арматурные сварные для железобетонных конструкций и изделий. Общие технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 24992-2014 «Тош конструкциялари. Тош термада илишиш мустахкамлигини аниқлаш усули» (расмий манба: Конструкции каменные. Метод определения прочности сцепления в каменной кладке).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Атамалар ва таърифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
вертикал чок — сувоқ қоришмасининг горизонтал чок ва девор сиртига перпендикуляр бўлган чоки;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
горизонтал чок — тошлар (блоклар) таянч сиртлари орасидаги қоришма чоки;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деформация чоки — тош (ғишт) терилмаси текислигида эркин силжишларга имкон берувчи чок;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юк кўтарувчи девор — конструкцияларнинг хусусий оғирлиги ҳамда бошқа доимий ва ўзгарувчан юк ва таъсирларни қабул қиладиган девор.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Тош ва арматураланган тошли конструкцияларни лойиҳалашда юк кўтариш қобилияти, ёнғин хавфсизлиги талаблари, конструкцияларнинг иссиқлик-техник хоссалари ва ҳарорат-намлик режимларини таъминлай оладиган конструкцияси ечимлар ҳамда материаллар инобатга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Тош ва арматураланган тошли конструкцияларни лойиҳалашда қуйидаги конструктив ечим, маҳсулот ва материалларни қўллаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ичи ғовак сопол ва бетон тош ҳамда ғиштни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
плитасиман иситгичли ёки ғовак тўлдиргичли енгиллаштирилган ғиштни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар хил турдаги бетондан тайёрланган панель ва йирик блоклардан, шунингдек ғишт ёки тошлардан қилинган деворларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
беш ва ундан ортиқ қаватли биноларда, сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича маркаси камида 150 бўлган ғишт ва тошни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маҳаллий табиий тош маҳсулотларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишки шароитларда ғишт териш учун музлашга қарши кимёвий қўшимчали қоришмаларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қуруқ ва меъёрий намлик режимига эга хоналар ташқи деворларини қуриш учун узлуксиз тартибда териладиган сиртига яхлит танали сопол ғиштдан (пишиқ ғиштдан) ёки силикат ғиштларни қўллаш фақат уларнинг мустаҳкамлигини таъминлаш зарур бўлгандагина йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Нам режимли хоналар деворларида, уларнинг ички сиртига буғдан ҳимояловчи қоплама суртиш шарти билан силикат ғишт, ғовакли бетондан тайёрланган тош ва блокларни, ичи ғовак ғишт ва сопол тошларни, яримқуруқ ҳолатда қолиплаб тайёрланган сопол ғиштларни қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур материалларни ҳўл режимли хоналар, шунингдек ертўла ва ярим ертўла (цоколлар)нинг ташқи деворларига қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хоналарнинг намлик режимлари ШНҚ 2.01.04-18га мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Конструкциялар ва уларнинг элементларини қуриш ва фойдаланишда, шунингдек йиғма конструкцияларнинг элементларини ташиш ва монтаж қилишда уларнинг мустаҳкамлиги ҳамда устуворлиги таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Конструкциялар ҳисобида ҚМҚ 2.01.07-96 га мувофиқ ишончлилик коэффициенти инобатга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Лойиҳаланаётган тош ва арматураланган тошли конструкциялар хавфсизлик, фойдаланишга яроқлилик бўйича талабларни таъминлаши, бунда турли хилдаги ҳисобий таъсирларда, биноларнинг меъёрий фойдаланишини қийинлаштирувчи деформация ва бошқа турдаги шикастланишлар рўй беришига йўл қўйилмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош ва арматураланган тошли конструкцияларнинг хавфсизлиги, фойдаланишга яроқлилиги, энергия жиҳатидан самарадорлиги ҳамда ғишт, тош, блоклар, оғир ҳамда енгил қоришмаларга, елимловчи эритмалар, арматурага, конструкция ечимлари таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Юк ва таъсирларнинг меъёрий ва ҳисобий қийматлари, чегаравий деформациялар, ташқи ҳаво ҳарорати ва хона ичи нисбий намлигининг ҳисобий қийматлари, конструкцияларни агрессив муҳит таъсирларидан муҳофазалаш ҚМҚ 2.01.03-19, ҚМҚ 2.01.07-96, ҚМҚ 2.02.01-98, ҚМҚ 2.03.11-96, ШНҚ 2.01.01-22 га мувофиқ белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Қурилиш элементларининг конструкцияси ечими бино, иншоот, қурилма бўйлаб ёнғиннинг яширин тарқалишига олиб келмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош ва арматураланган тошли конструкцияларнинг ишчи чизмалари мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Материаллар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Тош ва арматураланган тошли конструкциялар учун ғишт, тош ва қоришмалар, шунингдек тош ва йирик блокларнинг бетони қуйидаги маркалар ёки синфларга мансуб бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) тошлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сиқилишга чегаравий қаршилиги бўйича (ғиштлар эса эгилишдаги мустаҳкамлигини ҳисобга олган ҳолдаги сиқилишга);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мустаҳкамлиги паст тошлар — енгил бетондан тайёрланган ва табиий тошлар (4, 7, 10, 15, 25, 35, 50);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўртача мустаҳкамликка эга тошлар — ғишт, сопол, бетондан тайёрланган ва табиий тошлар (75, 100, 125, 150, 200);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юқори мустаҳкамликка эга тошлар — ғишт, бетондан тайёрланган ва табиий тошлар (250, 300, 400, 500, 600, 800, 1000);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
совуққа бардошлигига кўра — F10, F15, F25, F35, F50, F75, F100, F150, F200, F300.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) бетонлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича қуйидаги синфларга мансуб бўлганлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оғир — В3,5, В5, В7,5, В12,5, В15, В20, В22,5, В25, В30.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ғовакли — В2, В2,5, В3,5, В5, В7,5, В12,5, В15, В20, В25, В30.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлдирувчилардаги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ғовакли — В1, В2, В2,5, В3,5, В5, В7,5, В12,5.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
полистиролбетон — В1,0, В1,5, В2,0, В2,5, В3,5.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йирик ғовакли — В1, В2, В2,5, В3,5, В5, В7,5.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ғоваклаштирилган — В2,5, В3,5, В5, В7,5.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
силикатли — В12,5, В15, В20, В25, В30.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қоришмалар — сиқилишга қарши ўртача чегаравий мустаҳкамлиги — 0,4 МPа ҳамда сиқилишга қарши мустаҳкамлик бўйича маркаларига кўра — М4, М10, М25, М50, М75, М100, М150, М200;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бетон ва қоришмаларнинг совуққа бардошлигига кўра маркалари ушбу ШНҚнинг 11-бандидагидек бўлиши (F10 маркаси бундан мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Деворларнинг ташқи қисми (12 cm қалинлигигача) ва пойдевор учун (унинг бутун қалинлиги бўйлаб) тош материалларнинг совуққа бардошлигига ҳамда конструкцияларнинг камида 100, 50 ва 25 йил бўлган хизмат муддатларига боғлиқ равишдаги лойиҳавий маркалари мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Совуққа бардошлилик бўйича лойиҳавий маркаларни фақат пойдеворнинг юқори қисмида қўлланилаётган материаллар учунгина олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Т/р

Конструкциялар тури

Конструкцияларнинг чамаланаётган хизмат муддати қуйидагича бўлганидаги тош терилмалари учун материалларнинг F совуққа бардошлилиги қийматлари, йил

100

50

25

1.

Хоналарининг намлик режими қуйидагича бўлган биноларда ташқи бир қатламли деворлар тош терилмаларининг юза қатлами:

а) қуруқ ва меъёрий

25

25

25

б) нам

35

25

25

в) ҳўл

50

35

25

2.

Хоналарининг намлик режими қуйидагича бўлган, ички тош терилмаси қатламининг зичлиги 1400 kg/m3 ва ундан ортиқ, икки қатламли деворлар тош терилмаларининг юза қатлами:

а) қуруқ ва норматив

25

25

25

б) нам

35

25

25

в) ҳўл

50

35

25

3.

Ички тош терилмаси қатламининг зичлиги 1400 kg/m3 дан кам бўлган, икки қатламли деворлар тош терилмаларининг юза қатлами

35

25

15

4.

Ички қатламнинг девор зичлиги 1400 kg/m3 дан кам бўлган ва юза қатламининг қалинлиги 120 mm ёки ундан кам бўлган, икки қатламли деворларнинг ички қатлами

25

25

15

5.

Самарали иссиқлик сақлаш қопламасига эга бўлган уч қатламли ташқи деворлар:

а) қалинлиги 120 mm бўлган тош терилмасининг юза қатлами

50

35

25

б) қалинлиги 250 mm ва ундан ортиқ бўлган тош терилмасининг юза қатлами

35

25

15

6.

Деворларнинг пойдеворлари, ярим пойдеворлари ва ер ости қисмлари:

а) бетон блоклардан пластик тарзда шакллантирилган яхлит танали сопол (шу жумладан, клинкерли) ғиштлардан, мустаҳкамлиги М200 ва ундан юқори бўлган силикат блоклардан ясалган

100

50

25

б) табиий тошлардан тайёрланган

35

25

25

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. ШНҚ 2.03.01-24га мувофиқ тош конструкцияларни арматуралаш учун қуйидагилар қўлланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўрсимон арматуралаш учун — А240 ва Вр500 синфларига мансуб арматура;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўйлама ва кўндаланг арматура, анкерлар ва боғичлар учун — А240, А300 ва Вр500 синфларга мансуб арматура;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўп қатламли деворларнинг юза қатламини бўйламасига арматуралаш учун — полимер композит материаллардан, шунингдек геотўрдан тайёрланган тўрлар;
(13-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 13 майдаги 01/2-21-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 404, 02.06.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдиндан ўрнатиладиган деталлар ва бирлаштирувчи устамалар учун ШНҚ 2.03.05-23 талабларига мувофиқ келадиган пўлат қўлланилиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўп қатламли ташқи деворларнинг эгилувчан боғичлари учун А240 синфига мансуб пўлат арматура, тўр кўринишидаги полимер-композит материаллар, шу жумладан геотўрлар, шунингдек анкер мосламалари билан жиҳозланган алоҳида стерженлар қўлланилиши лозим.
(13-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 13 майдаги 01/2-21-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 404, 02.06.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ғовакли бетон тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун ишлатиладиган арматурани ШНҚ 2.03.01-24 талабларига мувофиқ қўлланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Ҳисобий тавсифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Ҳисобий қаршиликлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Оғир қоришмаларда ётқизиладиган тош терилмаси қуйидагиларга мувофиқ бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қаторининг баландлиги 50 — 150 mm бўлганда барча турдаги ғиштлардан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эни 12 mm гача бўлган тирқишсимон вертикал ғовакларга эга ва ғоваклиги 27 фоиз бўлган сопол тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилиши R ҳисобий қаршилиги 2-жадвалга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмаси қаторининг баландлиги 77 — 100 mm бўлган ҳолда ғоваклилиги 48 фоиз, эни 12 — 16 mm ли вертикал тўртбурчак ҳамда кесими 20×20 mm ли квадрат шаклидаги ғовакларга эга бўлган сопол ғиштлардан тайёрланадиган тош терилмасининг R ҳисобий қаршилиги тадқиқот билан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу тадқиқотлар бўлмаганда, R катталик қийматини мазкур ШНҚнинг 2‑жадвалидан, камайтирувчи коэффициентлар қўллаш орқали қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маркаси 100 ва ундан баланд қоришмаларда — 0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маркаси 75, 50 бўлган қоришмаларда — 0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маркаси 25, 10 бўлган қоришмаларда — 0,75;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мустаҳкамлиги нолга тенглаштирилган ва 0,4 МPа (4 kgf/сm2) бўлган қоришмаларда — 0,65;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ғоваклилиги 39 — 48 фоиз бўлганда, камайтирувчи коэффициентларнинг қийматларини 0,9 га кўпайтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Тош терилмаси қатори қуйидагилардан қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
баландлиги 250 mm гача бўлганда, ғоваклилиги 55 фоизгача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эни 260 mm гача бўлган сополдан тайёрланган ҳамда «туйнук-қирра» усулида (қоришма солмай) вертикал тарзда бирлаштирилувчи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йирик ҳажмли тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршилигини тадқиқотлардан олиб тайинланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тадқиқотлар мавжуд бўлмаганда, ҳисобий қаршиликлар мазкур ШНҚнинг 3-жадвалидан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Автоклавда қотириб тайёрланган ғовакли бетон блоклардан оғир қоришмалар ишлатиб ётқизилган ҳамда қаторининг баландлиги 150‑300 mm бўлган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 4‑жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Тебратилиб тайёрланган ғиштдан ҳамда оғир қоришмаларда ётқизилган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 5‑жадвалига мувофиқ бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Барча турдаги бетонлардан тайёрланган йирик яхлит бетонли блоклардан ва (арралаб тайёрланган) табиий тош блоклардан тайёрланган ҳамда қаторининг баландлиги 500 — 1000 mm бўлган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 6-жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Яхлит бетонли тошлардан ва (арралаб тайёрланган) табиий тош блоклардан тайёрланган ҳамда қаторининг баландлиги 200‑300 mm бўлган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 7-жадвалига мувофиқ бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Ичи ғовак бетон тошлардан ва ғоваклилиги 25 фоизгача бўлган силикат блоклардан тайёрланган ҳамда қаторининг баландлиги 200‑300 mm бўлган тош терилмасининг сиқилишига R ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 8‑жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ғоваклиги 25 фоиздан 40 фоизгача бўлган бетон тошлардан тайёрланган тош терилмасининг сиқилишга R ҳисобий қаршилиги қуйидаги коэффициентларни инобатга олган ҳолда мазкур ШНҚнинг 6‑жадвалидан қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маркаси 50 ва ундан ортиқ бўлган қоришмаларда — 0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маркаси 25 бўлган қоришмаларда — 0,7;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маркаси 10 ва ундан паст бўлган қоришмаларда — 0,6.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Тош терилмаси қаторининг баландлиги 150 mm гача бўлганда (арралаб ёки бежирим ҳолатигача йўниб тайёрланган) табиий тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 9‑жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Парчалаб олинган харсангтошдан тайёрланган харсангтош терилмасининг сиқилишга R ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 10‑жадвалига мувофиқ бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Харсанг тошли (тебратилмаган) бетоннинг сиқилишга R ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 11‑жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Қалинлиги 88 mm бўлган ичи ғовак (диаметри 35 mm дан ошмайдиган думалоқ ғовакларга эга ва ғоваклиги 25 фоизгача бўлган) силикат ғиштлардан ҳамда қалинлиги 138 mm тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга R ҳисобий қаршиликлари, қуйидаги коэффициентларни қўллаган ҳолда мазкур ШНҚнинг 2‑жадвали бўйича қабул қилинишига йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мустаҳкамлиги нолга тенглаштирилган ва 0,2 МPа (2 kgf/cm2) бўлган қоришмаларда — 0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маркаси 4, 10, 25 ва ундан ортиқ бўлган қоришмаларда — мос равишда 0,85, 0,9 ва 1.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Тош терилмасининг сиқилишга R ҳисобий қаршиликларини қуйидагича аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
терилма қаторининг баландлиги 150 mm дан 200 mm гача оралиқдаги ўлчамга эга бўлган мазкур ШНҚнинг 2 ва 7-жадваллари бўйича қабул қилинган қийматларнинг ўртача арифметик миқдори каби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қатор баландлиги 150 mm дан 200 mm гача бўлганда эса мазкур ШНҚнинг 6 ва 7-жадваллари бўйича қабул қилинган қийматлараро интерполяциялаб.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ғишт ёки тош маркаси

Оғир қоришмаларда ётқизиладиган тош терилмаси қаторининг баландлиги 50150 m бўлган ҳолда барча турдаги ғиштлардан ҳамда эни 12 mm гача бўлган тирқишсимон вертикал ғовакларга эга ҳамда ғоваклилиги 27 фоиз бўлган, сопол тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишига R, МPа (kgf/cm2), ҳисобий қаршилиги

қоришма маркаси

қоришма мустаҳкамлиги

200

150

100

75

50

25

10

4

0,2 (2)

нолга тенг

300

3,9 (39)

3,6 (36)

3,3 (33)

3,0 (30)

2,8 (28)

2,5 (25)

2,2 (22)

1,8 (18)

1,7 (17)

1,5 (15)

250

3,6 (36)

3,3 (33)

3,0 (30)

2,8 (28)

2,5 (25)

2,2 (22)

1,9 (19)

1,6 (16)

1,5 (15)

1,3 (13)

200

3,2 (32)

3,0 (30)

2,7 (27)

2,5 (25)

2,2 (22)

1,8 (18)

1,6 (16)

1,4 (14)

1,3 (13)

1,0 (10)

150

2,6 (26)

2,4 (24)

2,2 (22)

2,0 (20)

1,8 (18)

1,5 (15)

1,3 (13)

1,2 (12)

1,0 (10)

0,8 (8)

125

-

2,2 (22)

2,0 (20)

1,9 (19)

1,7 (17)

1,4 (14)

1,2 (12)

1,1 (11)

0,9 (9)

0,7 (7)

100

-

2,0 (20)

1,8 (18)

1,7 (17)

1,5 (15)

1,3 (13)

1,0 (10)

0,9 (9)

0,8 (8)

0,6 (6)

75

-

-

1,5 (15)

1,4 (14)

1,3 (13)

1,1 (11)

0,9 (9)

0,7 (7)

0,6 (6)

0,5 (5)

50

-

-

-

1,1 (11)

1,0 (10)

0,9 (9)

0,7 (7)

0,6 (6)

0,5 (5)

0,35 (3,5)

35

-

-

-

0,9 (9)

0,8 (8)

0,7 (7)

0,6 (6)

0,45 (4,5)

0,4 (4)

0,25 (2,5)

Изоҳлар:

1. Тош терилмасининг сиқилишига ҳисобий қаршилигини аниқлашда сопол тошлар ва пластик тарзда шакллантирилган ғиштларнинг маркалари, намуналарини, уларнинг таяниш сиртларини қоришма билан текислаб олиб, синаш натижаларига кўра қабул қилинади.

Текислашнинг бошқа усуллари қўлланилганда ғишт ёки тошнинг ушбу жадвалда келтирилган маркаси, ГОСТ 8462-85 талабларига мувофиқ K ўтув коэффициентини инобатга олган ҳолда қабул қилинади.

2. Маркаси 4 дан 50 гача бўлган қоришмалардан тайёрланган тош терилмаларининг ҳисобий қаршиликларини қуйидаги коэффициентларини қўллаб камайтириб олиш лозим;

цементли дағал (таркибида оҳак ёки гилли қўшимчаларсиз) қоришмаларда ҳамда енгил ва оҳакли қоришмаларда ётқизиладиган тош терилмалари учун — 0,85;

органик пластификаторлар қўшиб қорилган (таркибида оҳак ёки гилли қўшимчаларга эга бўлмаган) цементли қоришмаларда ётқизилган тош терилмалари учун — 0,9.

Юқори сифатли тош терилмаси учун сиқилишга ҳисобий қаршиликни пасайтириш талаб қилинмайди қоришмали чок, қоришмани рейка воситасида текислаб ва зичлаб олган ҳолда рамка остига олиб бажарилиши, бунда лойиҳада оддий ҳамда юқори сифатли тош терилмаси учун қоришма маркаси кўрсатилиши керак.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош маркаси

Оғир қоришмалардан тайёрланган тош терилмаси қаторининг баландлиги 200250 mm, ғоваклилиги 40 фоиздан то 55 фоизгача, эни 16 mm гача бўлган вертикал ҳолатда жойлашган тирқишсимон ғовакларга эга йирик ҳажмли сопол тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга , МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршилиги

қоришма маркаси

200

150

100

75

50

300

4,1 (41)

3,8 (38)

3,5 (35)

3,2 (32)

3,0 (30)

250

3,7 (37)

3,6 (36)

3,2 (32)

3,0 (30)

2,7 (27)

200

3,5 (35)

3,2 (32)

2,9 (29)

2,7 (27)

2,4 (24)

150

2,8 (28)

2,6 (26)

2,4 (24)

2,3 (23)

2,2 (22)

125

-

2,5 (25)

2,3 (23)

2,2 (22)

2,1 (21)

100

-

2,2 (22)

2,0 (20)

1,9 (19)

1,8 (18)

75

-

-

1,6 (16)

1,5 (15)

1,4 (14)

50

-

-

-

1,1 (11)

1,0 (10)

Изоҳлар:

1. Юпқа чокли тош терилмалари учун қўлланиладиган йирик ҳажмли жилвирланган сопол тошлардан ва елимлаб яратилган тош терилмаларининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги экспериментал маълумотлар бўйича аниқланади.

2. Тош терилмаси қаторининг баландлиги 250 mm гача ва чокларининг эни 3 — 5 mm бўлгани ҳолда, ғоваклилик миқёси 62 фоиз гача бўлган ҳамда эни 55 mm гача вертикал ҳолатда жойлашган йирик ғовакларга эга бўлган, «туйнук-қирра» усулида (вертикал чокларига қоришма солмай) вертикал тарзда бирлаштирилувчи йирик ҳажмли сопол тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга ҳисобий қаршилигини экспериментал маълумотлардан олиб қўлланилиши, бунда маълумотлар мавжуд бўлмаганда, ҳисобий қаршиликлар М75 русумли тош учун 0,9 МPа, М50 русумли тош учун 0,7 МPа деб қабул қилиниши керак.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Бетон синфи

Ғовакли (автоклавда қотириб ясалган) бетон блоклардан оғир қоришмалар ётқизилган ҳамда қаторининг баландлиги 150300 mm бўлган тош терилмаларининг сиқилишга R, МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршилиги

қоришма маркаси

қоришма мустаҳкамлиги

100

75

50

25

10

4

0,2

нолга тенг

В7,5

2,3 (23)

2,2 (22)

2,0 (20)

1,8 (18)

1,7 (17)

1,5 (15)

1,3 (13)

1,0 (10)

В5

1,9 (19)

1,8 (18)

1,7 (17)

1,5 (15)

1,4 (14)

1,2 (12)

1,1 (11)

0,8 (8)

В3,5

1,5 (15)

1,4 (14)

1,3 (13)

1,2 (12)

1,0 (10)

0,9 (9)

0,8 (8)

0,6 (6)

В2,5

-

-

1,0 (10)

0,95 (9,5)

0,85 (8,5)

0,7 (7)

0,6 (6)

0,45 (4,5)

В2

-

-

0,8 (8)

0,75 (7,5)

0,65 (6,5)

0,55 (5,5)

0,5 (5)

0,35 (3,5)

В1,5

-

-

0,6 (6)

0,56 (5,6)

0,49 (4,9)

0,41 (4,1)

0,38 (3,8)

0,26 (2,6)

Изоҳлар:

1. Елимли таркиблар қўллаб яратилган тош терилмаларнинг сиқилишига ҳисобий қаршилиги экспериментал маълумотларга кўра белгиланади.

2. Ғовакли бетон блоклардан тайёрланган тош терилмаларнинг сиқилишга ҳисобий қаршилиги қуйидаги ҳоллар учун 0,9 коэффициенти билан қабул қилинади:

ноавтоклав усулида қотириб ясалган блоклардан тайёрланган тош терилмалари учун;

енгил қоришмалардан тайёрланган тош терилмалари учун;

чокининг эни 15 mm дан 20 mm гача бўлган тош терилмалари учун.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ғишт маркаси

Қоришма маркаси, тебраниб (вибрациялаб) тайёрланган ғиштдан ҳамда оғир қоришмаларда ётқизилган тош терилмаларининг сиқилишга R, МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршилиги

200

150

100

75

50

300

5,6 (56)

5,3 (53)

4,8 (48)

4,5 (45)

4,2 (42)

250

5,2 (52)

4,9 (49)

4,4 (44)

4,1 (41)

3,7 (37)

200

4,8 (48)

4,5 (45)

4,0 (40)

3,6 (36)

3,3 (33)

150

4,0 (40)

3,7 (37)

3,3 (33)

3,1 (31)

2,7 (27)

125

3,6 (36)

3,3 (33)

3,0 (30)

2,9 (29)

2,5 (25)

100

3,1 (31)

2,9 (29)

2,7 (27)

2,6 (26)

2,3 (23)

75

2,5 (25)

2,3 (23)

2,2 (22)

2,0 (20)

Изоҳлар:

1. Тебраниш столларда тайёрланган ғиштдан тош терилмаларининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги ушбу жадвал бўйича, 1,05 коэффициентини қўллаб қабул қилинади.

2. Тебрантириб тайёрланган ғиштдан ҳамда қалинлиги 30 cm дан ортиқ бўлган тош терилмаларининг сиқилишига ҳисобий қаршилиги ушбу жадвал бўйича, 0,85 коэффициентни қўллаб, қабул қилинади.

3. Мазкур жадвалда келтирилган ҳисобий қаршиликлар тош терилмасининг, кенглиги 40 cm ёки ундан ортиқ бўлган, қисмларига тааллуқлидир.

Ўз-ўзини кўтариб турувчи ва юк кўтармайдиган деворларда, эни 25 cm дан 38 cm гача бўлган, қисмлар мавжуд бўлишига рухсат берилади, бунда тош терилмасининг ҳисобий қаршилиги 0,8 коэффициентни қўллаб, қабул қилиниши лозим.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Бетон синфи

Блок маркаси

Барча турдаги бетонлардан ҳамда йирик яхлит бетонли блоклардан ва (арралаб ёки бежирим ҳолатигача йўниб ясалган) табиий тош блоклардан, шунингдек қаторининг баландлиги 5001000 mm бўлган тош терилмаларининг сиқилишга R, МPа (kgf/cm2), ҳисобий қаршиликлари

қоришма маркаси

қоришма мустаҳкамлиги нолга тенг бўлганида

200

150

100

75

50

25

10

В80

1000

17,9 (179)

17,5 (175)

17,1 (171)

16,8 (168)

16,5 (165)

15,8 (158)

14,5 (145)

11,3 (113)

В62,5

800

15,2 (152)

14,8 (148)

14,4 (144)

14,1 (141)

13,8 (138)

13,3 (133)

12,3 (123)

9,4 (94)

В45

600

12,8 (128)

12,4 (124)

12,0 (120)

11,7 (117)

11,4 (114)

10,9 (109)

9,9 (99)

7,3 (73)

В40

500

11,1 (111)

10,7 (107)

10,3 (103)

10,1 (101)

9,8 (98)

9,3 (93)

8,7 (87)

6,3 (63)

В30

400

9,3 (93)

9,0 (90)

8,7 (87)

8,4 (84)

8,2 (82)

7,7 (77)

7,4 (74)

5,3 (53)

В22,5

300

7,5 (75)

7,2 (72)

6,9 (69)

6,7 (67)

6,5 (65)

6,2 (62)

5,7 (57)

4,4 (44)

В20

250

6,7 (67)

6,4 (64)

6,1 (61)

5,9 (59)

5,7 (57)

5,4 (54)

4,9 (49)

3,8 (38)

В15

200

5,4 (54)

5,2 (52)

5,0 (50)

4,9 (49)

4,7 (47)

4,3 (43)

4,0 (40)

3,0 (30)

В12

150

4,6 (46)

4,4 (44)

4,2 (42)

4,1 (41)

3,9 (39)

3,7 (37)

3,4 (34)

2,4 (24)

В7,5

100

-

3,3 (33)

3,1 (31)

2,9 (29)

2,7 (27)

2,6 (26)

2,4 (24)

1,7 (17)

В5

75

-

-

2,3 (23)

2,2 (22)

2,1 (21)

2,0 (20)

1,8 (18)

1,3 (13)

В4

50

-

-

1,7 (17)

1,6 (16)

1,5 (15)

1,4 (14)

1,2 (12)

0,85 (8,5)

В2,5

35

-

-

-

-

1,1 (11)

1,0 (10)

0,9 (9)

0,6 (6)

В2

25

-

-

-

-

0,9 (9)

0,8 (8)

0,7 (7)

0,5 (5)

Изоҳлар:

1. Баландлиги 1000 mm дан ортиқ бўлган катта блоклардан тайёрланган тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги, 1,1 коэффициентини қўллаган ҳолда ушбу жадвал бўйича қабул қилинади.

2. Бетон синфларини ГОСТ 18105-2018 бўйича танланиши, йирик бетон блоклар ва табиий тошдан ясалган блокларнинг маркаси ГОСТ 10180-2012 ва ГОСТ 8462-85 талабларига мувофиқ cиновдан ўтказилиши, эталон деб қабул қилинган намунавий кубнинг сиқилишга чегаравий қаршилиги МPа (kgf/cm2) қабул қилиниши лозим.

3. Йирик бетон блоклардан ва табиий тошдан ясалган блоклардан тайёрланган ҳамда ўз таркибидаги қоришмали чоклари қолипга мослаб, рейка воситасида текислаб ва зичлаб бажарилган тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилигини, 1,2 коэффициентни қўллаган ҳолда ушбу жадвал бўйича қабул қилишга йўл қўйилади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош маркаси

Яхлит бетонли, гипс-бетонли ва (арралаб ёки бежирим ҳолатигача йўниб ясалган) табиий тошлардан қилинган ҳамда қаторининг баландлиги 200300 mm бўлган тош терилмаларининг сиқилишга R, МPа (kgf/cm2), ҳисобий қаршиликлари

қоришма маркаси

қоришма мустаҳкамлиги

200

150

100

75

50

25

10

4

0,2 (2)

нолга тенг

1000

13,0 (130)

12,5 (125)

12,0 (120)

11,5 (115)

11,0 (110)

10,5 (105)

9,5 (95)

8,5 (85)

8,3 (83)

8,0 (80)

800

11,0 (110)

10,5 (105)

10,0 (100)

9,5 (95)

9,0 (90)

8,5 (85)

8,0 (80)

7,0 (70)

6,8 (68)

6,5 (65)

600

9,0 (90)

8,5 (85)

8,0 (80)

7,8 (78)

7,5 (75)

7,0 (70)

6,0 (60)

5,5 (55)

5,3 (53)

5,0 (50)

500

7,8 (78)

7,3 (73)

6,9 (69)

6,7 (67)

6,4 (64)

6,0 (60)

5,3 (53)

4,8 (48)

4,6 (46)

4,3 (43)

400

6,5 (65)

6,0 (60)

5,8 (58)

5,5 (55)

5,3 (53)

5,0 (50)

4,5 (45)

4,0 (40)

3,8 (38)

3,5 (35)

300

5,8 (58)

4,9 (49)

4,7 (47)

4,5 (45)

4,3 (43)

4,0 (40)

3,7 (37)

3,3 (33)

3,1 (31)

2,8 (28)

200

4,0 (40)

3,8 (38)

3,6 (36)

3,5 (35)

3,3 (33)

3,0 (30)

2,8 (28)

2,5 (25)

2,3 (23)

2,0 (20)

150

3,3 (33)

3,1 (31)

2,9 (29)

2,8 (28)

2,6 (26)

2,4 (24)

2,2 (22)

2,0 (20)

1,8 (18)

1,5 (15)

100

2,5 (25)

2,4 (24)

2,3 (23)

2,2 (22)

2,0 (20)

1,8 (18)

1,7 (17)

1,5 (15)

1,3 (13)

1,0 (10)

75

-

-

1,9 (19)

1,8 (18)

1,7 (17)

1,5 (15)

1,4 (14)

1,2 (12)

1,1 (11)

0,8 (8)

50

-

-

1,5 (15)

1,4 (14)

1,3 (13)

1,2 (12)

1,0 (10)

0,9 (9)

0,8 (8)

0,6 (6)

35

-

-

-

-

1,0 (10)

0,95 (9,5)

0,85 (8,5)

0,7 (7)

0,6 (6)

0,45 (4,5)

25

-

-

-

-

0,8 (8)

0,75 (7,5)

0,65 (6,5)

0,55 (5,5)

0,5 (5)

0,35 (3,5)

15

-

-

-

-

-

0,5 (5)

0,45 (4,5)

0,38 (3,8)

0,35 (3,5)

0,25 (2,5)

Изоҳлар:

1. Қўнғир ва омихта кўмирларнинг ёнишидан қолган тошқолларни қўллаб ясалган яхлик тошқол-бетонли тошлардан қилинган тош терилмасиннинг ҳисобий қаршилиги, 0,8 коэффициентини қўллаган ҳолда мазкур жадвал бўйича қабул қилиниши лозим.

2. Гипс-бетонли тошларни фақат хизмат қилиш муддати 25 йил бўлган деворларнинг тош терилмаларини ётқизиш учунгина қўллаш йўл қўйилади, бунда ушбу тош терилмаларнинг ҳисобий қаршилигини: қуруқ иқлимли ҳудудлардаги деворларнинг тош терилмалари учун — 0,7, бошқа ҳудудларда — 0,5, ичкаридаги деворлар учун 0,8 коэффициентларни қўллаган ҳолда мазкур жадвалдан қабул қилиш лозим.

Иқлимий ҳудудлар ШНҚ 2.01.04-18 га мувофиқ қабул қилинади.

3. Сирти ҳавар ҳамда ўлчамлари бўйича қўйимлари ± 2 mm дан ошмайдиган ва маркаси 150 ва ундан юқори бўлган бетон ва табиий тошлардан тайёрланган ҳамда цемент пасталари ёки елимли таркибларда бажарилган қоришмалардан тайёрланган чокларининг эни 5 mm гача бўлган тош терилмаларининг ҳисобий қаршилигини 1,3 коэффициентини қўллаган ҳолда ушбу жадвалга мувофиқ қабул қилишга йўл қўйилади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош маркаси

Ичи ғовак бетон тошлардан ва ғоваклиги 25 фоизгача бўлган силикат блоклардан тайёрланган ҳамда қаторининг баландлиги 200300 mm бўлган тош терилмасининг сиқилишига R, МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршиликлари

қоришма маркаси

қоришма мустаҳкамлиги

100

75

50

25

10

4

0,2 (2)

нолга тенг

300

4,6 (46)

4,4 (44)

4,2 (42)

3,9 (39)

3,6 (36)

3,2 (32)

3,0 (30)

2,7 (27)

200

3,4 (34)

3,3 (33)

3,0 (30)

2,9 (29)

2,6 (26)

2,4 (24)

2,1 (21)

1,7 (17)

150

2,7 (27)

2,6 (26)

2,4 (24)

2,2 (22)

2,0 (20)

1,8 (18)

1,7 (17)

1,3 (13)

125

2,4 (24)

2,3 (23)

2,1 (21)

1,9 (19)

1,7 (17)

1,6 (16)

1,4 (14)

1,1 (11)

100

2,0 (20)

1,8 (18)

1,7 (17)

1,6 (16)

1,4 (14)

1,3 (13)

1,1 (11)

0,9 (9)

75

1,6 (16)

1,5 (15)

1,4 (14)

1,3 (13)

1,1 (11)

1,0 (10)

0,9 (9)

0,7 (7)

50

1,2 (12)

1,15 (11,5)

1,1 (11)

1,0 (10)

0,9 (9)

0,8 (8)

0,7 (7)

0,5 (5)

35

-

1,0 (10)

0,9 (9)

0,8 (8)

0,7 (7)

0,6 (6)

0,55 (5,5)

0,4 (4)

25

-

-

0,7 (7)

0,65 (6,5)

0,55 (5,5)

0,5 (5)

0,45 (4,5)

0,3 (3)

15

-

-

-

0,45 (4,5)

0,4 (4)

0,35 (3,5)

0,3 (3)

0,2 (2)

Изоҳ. Қўнғир ва омихта кўмирларнинг ёнишидан қолган тошқоллардан ясалган ичи ғовак тошқол-бетон тошлардан, шунингдек гипс-бетонли ва ичи ғовак тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга ҳисобий қаршиликлари 7‑жадвалнинг 1 ва 2-изоҳларига мувофиқ равишда камайтириш керак.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош терилмаси тури

Тош маркаси

Тўғри шаклдаги (арралаб ёки бежирим ҳолатигача йўниб ясалган) ва мустаҳкамлиги паст бўлган табиий тошлардан тайёрланган тош терилмаларининг сиқилишга R, МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршиликлари

қоришма маркаси

қоришма мустаҳкамлиги

25

10

4

0,2 (2)

нолга тенг

1. Табиий тошлар­дан тайёрланган тош терилмаси қаторининг баландлиги 150 мм гача бўлганда

25

0,6 (6)

0,45 (4,5)

0,35 (3,5)

0,3 (3)

0,2 (2)

15

0,4 (4)

0,35 (3,5)

0,25 (2,5)

0,2 (2)

0,13 (1,3)

10

0,3 (3)

0,25 (2,5)

0,2 (2)

0,18 (1,8)

0,1 (1)

7

0,25 (2,5)

0,2 (2)

0,18 (1,8)

0,15 (1,5)

0,07 (0,7)

2. Тош терилмаси қаторининг баландлиги 200300 mm гача

10

0,38 (3,8)

0,33 (3,3)

0,28 (2,8)

0,25 (2,5)

0,2 (2)

7

0,28 (2,8)

0,25 (2,5)

0,23 (2,3)

0,2 (2)

0,12 (1,2)

4

-

0,15 (1,5)

0,14 (1,4)

0,12 (1,2)

0,08 (0,8)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Парчалаб олинган харсанг тош маркалари

Парчалаб олинган харсангтошдан тайёрланган харсангтош терилмасининг сиқилишга R, МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршиликлари

қоришма маркаси

қоришма мустаҳкамлиги

100

75

50

25

10

4

0,2 (2)

нолга тенг

1000

2,5 (25)

2,2 (22)

1,8 (18)

1,2 (12)

0,8 (8)

0,5 (5)

0,4 (4)

0,33 (3,3)

800

2,2 (22)

2,0 (20)

1,6 (16)

1,0 (10)

0,7 (7)

0,45 (4,5)

0,33 (3,3)

0,28 (2,8)

600

2,0 (20)

1,7 (17)

1,4 (14)

0,9 (9)

0,65 (6,5)

0,4 (4)

0,3 (3)

0,22 (2,2)

500

1,8 (18)

1,5 (15)

1,3 (13)

0,85 (8,5)

0,6 (6)

0,38 (3,8)

0,27 (2,7)

0,18 (1,8)

400

1,5 (15)

1,3 (13)

1,1 (11)

0,8 (8)

0,55 (5,5)

0,33 (3,3)

0,23 (2,3)

0,15 (1,5)

300

1,3 (13)

1,15 (11,5)

0,95 (9,5)

0,7 (7)

0,5 (5)

0,3 (3)

0,2 (2)

0,12 (1,2)

200

1,1 (11)

1,0 (10)

0,8 (8)

0,6 (6)

0,45 (4,5)

0,28 (2,8)

0,18 (1,8)

0,08 (0,8)

150

0,9 (9)

0,8 (8)

0,7 (7)

0,55 (5,5)

0,4 (4)

0,25 (2,5)

0,17 (1,7)

0,07 (0,7)

100

0,75 (7,5)

0,7 (7)

0,6 (6)

0,5 (5)

0,35 (3,5)

0,23 (2,3)

0,15 (1,5)

0,05 (0,5)

50

-

-

0,45 (4,5)

0,35 (3,5)

0,25 (2,5)

0,2 (2)

0,13 (1,3)

0,03 (0,3)

35

-

-

0,36 (3,6)

0,29 (2,9)

0,22 (2,2)

0,18 (1,8)

0,12 (1,2)

0,02 (0,2)

25

-

-

0,3 (3)

0,25 (2,5)

0,2 (2)

0,15 (1,5)

0,1 (1)

0,02 (0,2)

Изоҳлар:

1. Парчалаб олинган харсангтош терилмалари учун ушбу жадвалда келтирилган ҳисобий қаршиликлар тош терилманинг ётқизилиш муддати 3 ой ҳамда қоришманинг маркаси 4 ва ундан ортиқ бўлган ҳолат учун берилади. Бунда, қоришманинг маркаси 28 кунлик муддатда аниқланади. 28 кунлик муддатга эга тош терилмалари учун мазкур жадвалда келтирилган ҳисобий қаршиликларни 4 ва ундан ортиқ маркали қоришмалар учун 0,8 коэффициентини қўллаб қабул қилиш лозим.

2. Парчалаб олинган тўшамабоп харсангтошдан тайёрланган, тош терилмалари учун мазкур жадвалдан қабул қилинган ҳисобий қаршиликларни 1,5 коэффициентга кўпайтириш лозим.

3. Ҳар тарафидан тупроқ билан кўмилган пойдеворларнинг парчалаб олинган харсангтош терилмалари ҳисобий қаршилигини қуйидаги қийматларга орттириб олиш йўл қўйилади: ётқизиб бўлгач, котлован бўшлиқларига тупроқ тўкиб кўмиладиган тош терилмаларида — 0,1 МPа (1 kgf/cm2), траншея ичида ишлов берилмаган табиий ҳолатдаги тупроққа «тираб» ётқизиладиган ҳамда устқурмалардаги тош терилмаларида — 0,2 МPа (2 kgf/cm2).

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Парчалаб олинган харсантош тури

Парчалаб олинган харсангтошдан тайёрланган бетоннинг R, МPа (kgf/cm2) ҳисобий қаршилиги, бетоннинг қуйидаги синфлари учун

В15

В12,5

В10

В7,5

В3,5

В2,5

парчалардан иборат харсангтошнинг маркалари:

200 ва ундан ортиқ

4 (40)

3,5 (35)

3 (30)

2,5 (25)

2,0 (20)

1,7 (17)

100

-

-

-

2,2 (22)

1,8 (18)

1,5 (15)

50 ёки ғишт парчалари билан омихта

-

-

-

2,0 (20)

1,7 (17)

1,3 (13)

Изоҳ:

Парчалаб олинган харсангтош-бетонни тебранган (вибрацияланган)да, унинг сиқилишга ҳисобий қаршилиги 1,15 коэффициентни қўллаб қабул қилиниши лозим.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Тош терилмасининг ушбу ШНҚнинг 4 — 10-жадвалларида келтирилган сиқилишга ҳисобий қаршиликларнинг қийматлари қуйидагича бўлган иш шароитлари коэффициентларига кўпайтириб олиш лозим, бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесимининг юзаси 0,3 m2 ва ундан кам бўлган устунлар ва орадеворлар учун — 0,8 га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лекалобоп бўлмаган ғиштдан тайёрланган ҳамда тўрсимон арматура билан арматураланмаган, доирасимон кесимли элементлар учун — 0,6 га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мустаҳкамлик бўйича синфи В25 дан юқори бўлган, оғир бетонлардан ва табиий тошлардан (1800 kg/m3) тайёрланган йирик блоклар ва тошлар учун — 1,1 га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мустаҳкамлик бўйича синфлари B25 дан юқори бўлган, автоклавланган ғовакли ҳамда силикат бетонлардан тайёрланган тош терилмаси учун — 0,9 га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йирик ғовакли бетонлардан ва автоклавланмаган ғовакли бетонлардан тайёрланган блоклар ва тошлардан тайёрланган тош терилмалар учун — 0,8 га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Б туридаги ғовакли бетонлардан, блоклар ва тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун — 0,7 га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қоришма узоқ (1 йилдан ортиқ) муддат давомида қотиб бўлгандан сўнг тош терилмалари учун — 1,15 га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таркибига ишқор қўшиладиган қоришмаларда ётқизиладиган силикат ғиштлардан тайёрланган тош терилмалари учун — 0,85 га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
музлатиш усулида бажариладиган қишки тош терилмалари учун мазкур ШНҚнинг 37-жадвали бўйича иш шароити коэффициентларига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Турли хилдаги ичи ғовак йирик бетон блоклардан тайёрланган тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги экспериментал маълумотларга кўра тайинланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай маълумотлар мавжуд бўлмаганда, ҳисобий қаршиликлари қуйидаги коэффициентларни қўлаган ҳолда мазкур ШНҚнинг 6-жадвалидан олиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
блокларнинг ғоваклилиги ≤ 5 фоиз бўлганда — 0,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
блокларнинг ғоваклилиги ≤ 25 фоиз бўлганда — 0,5;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
блокларнинг ғоваклилиги ≤ 45 фоиз бўлганда — 0,25.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда, ғоваклигининг фоизи ўртача горизонтал кесим бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ғоваклилик фоизининг оралиқ қийматлари учун уқтириб ўтилган коэффициентларни интерполяция қилиб аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Табиий тошлардан тайёрланган тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 6, 7 ва 9-жадвалларида келтирилган, сиқилишга ҳисобий қаршиликларини қуйидаги коэффициентларни қўллаган ҳолда қабул қилиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бежирим бўлмаган ҳолатигача йўниб ясалган тошлардан тайёрланган тош терилмаси (девордан 10 mm гача бўртиб чиқиб турган жойлар) учун — 0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дағал тарзда йўниб ясалган тошлардан тайёрланган тош терилмалари (девордан 20 mm гача бўртиб чиқиб турган жойлар учун) — 0,7.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм — Тош терилмасининг боғичланмаган кесим бўйлаб чўзилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-расм — Тош терилмасининг чўзилиши:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) боғичланган кесим бўйлаб; б) қия штраба бўйлаб
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-расм — Тош терилмасининг боғичланган кесим бўйлаб эгилиш мобайнида чўзилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Хом ғишт ва грунт тошлардан тайёрланган тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги, қуйидаги коэффициентларни ҳисобга ҳолда мазкур ШНҚнинг 9-жадвали ҳамда қуйидаги қийматлардан олиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуруқ иқлимли соҳалардаги ташқи деворларнинг тош терилмалари учун — 0,7;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ички деворлар тош терилмалари учун — 0,8.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хом ғишт ва грунт тошларини хизмат муддати 25 йилдан ошмайдиган биноларнинг деворлари учунгина фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Цемент-оҳак ва оҳакли қоришмалардан фойдаланиб бажарилган яхлит тошлардан тайёрланган тош терилмасининг, унинг горизонтал ва вертикал чоклари бўйлаб ўтувчи кесимларини ҳисоб-китобида қўлланиладиган ўқ бўйлаб чўзилишга , эгилиш мобайнидаги чўзилишга ва эгилиш мобайнидаги чўзувчи бош зўриқишларга , ҳамда қирқилишга ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 12-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Тўғри шаклга эга ғишт ва тошлардан тайёрланган тош терилмасининг унинг ғишт ёки тош бўйлаб ўтувчи боғичланган кесими бўйлаб ҳисоб-китобида қўлланиладиган, ўқ бўйлаб чўзилишга , эгилиш мобайнидаги чўзилишга , қирқилишга ва эгилиш мобайнидаги чўзувчи бош зўриқишларга ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 13-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Харсангтошли бетоннинг ўқ бўйлаб чўзилишга , эгилиш мобайнидаги чўзилишга , чўзувчи бош зўриқишларга ва эгилиш мобайнидаги чўзилишларга ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 14-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Арматуранинг ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ қабул қилинадиган, ҳисобий қаршиликларини конструкцияларни арматуралаш турига боғлиқ тарзда мазкур ШНҚнинг 15-жадвалига мувофиқ бўлиши лозим, иш шароити коэффициентларига кўпайтириб олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Кучланган ҳолат тури

Шартли белгилар

Цемент-оҳак ва оҳакли қоришмалардан бажарилган яхлит тошлардан тайёрланган тош терилмасининг унинг горизонтал ва вертикал чоклари бўйлаб ўтувчи кесимларини ҳисоб-китобида қўлланиладиган, ўқ бўйлаб чўзилишга, эгилиш мобайнидаги чўзилишга ва эгилиш мобайнидаги бош чўзувчи зўриқишларга, ҳамда қирқилишга R, МPа (kgf/cm2), ҳисобий қаршиликлари

қоришма маркасии

қоришманинг мустаҳкамлиги 0,2 (2) бўлганда

50 ва ундан баланд

25

10

4

А. Ўқ бўйлаб чўзилиш

Rt

1. Барча турдаги тош терилмаларининг боғичланмаган ке­симлари бўйлаб меъёрий илашувчанлик (1‑расм)

0,08 (0,8)

0,05 (0,5)

0,03 (0,3)

0,01 (0,1)

0,005 (0,05)

2. Боғичланган кесим бўйлаб (2, а расм)

а) тўғри шаклдаги тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун

0,16 (1,6)

0,11 (1,1)

0,05 (0,5)

0,02 (0,2)

0,01 (0,1)

б) харсангтош терилмалари учун

0,12 (1,2)

0,08 (0,8)

0,04 (0,4)

0,02 (0,2)

0,01 (0,1)

Б. Эгилиш мобайнидаги чўзилиш

Rtb(Rtw)

3. Барча турдаги тош терилмалари учун боғичланмаган ке­симлар бўйлаб ва қия штраба бўйлаб (эгилиш мобайнидаги чўзувчи бош зўриқишлар, 2 б расм)

0,12 (1,2)

0,08 (0,8)

0,04 (0,4)

0,02 (0,2)

0,01 (0,1)

4. Боғичланган кесим бўйлаб (3-расм)

а) тўғри шаклдаги тошлардан қилин­ган тош терилма­лари учун

0,25 (2,5)

0,16 (1,6)

0,08 (0,8)

0,04 (0,4)

0,02 (0,2)

б) харсангтош терилмалари учун

0,18 (1,8)

0,12 (1,2)

0,06 (0,6)

0,03 (0,3)

0,015 (0,15)

В. Қирқилиш

Rsq

5. Барча турдаги тош терилмалари учун боғичланмаган кесимлар бўйлаб (уринма илашувчанлик)

0,16 (1,6)

0,11 (1,1)

0,05 (0,5)

0,02 (0,2)

0,01 (0,1)

6. Харсангтош терилмалари учун боғичланган кесим бўйича

0,24 (2,4)

0,16 (1,6)

0,08 (0,8)

0,04 (0,4)

0,02 (0,2)

 

Изоҳлар:

1. Ҳисобий қаршиликлар тош терилмасининг зўриқиш йўналишига (қирқилиш мобайнида) перпендикуляр ёки параллел бўлган, синиб узилиш ёки қирқилишга оид буткул кесимига тегишли деб ҳисобланади.

2. Тош терилмасининг ушбу жадвалда келтирилган ҳисобий қаршиликлари қуйидаги коэффициентларни инобатга олган ҳолда қабул қилиниши лозим:

айрим ўзига хос таъсирларга ҳисоб-китоб қилиш мобайнида тебраниш столларида вибрация қилиб олинадиган ғишт терилмалари учун — 1,4;

пластик ҳолатда прессланган сопол ғиштлардан тайёрланган ҳамда тебранган (вибрацияланган) ғишт терилмалари учун, шунингдек сертешик ва тирқишли ғиштлардан ва ичи ғовак бетон тошлардан тайёрланган оддий тош терилмалари учун — 1,25;

гил ёки оҳак қўшмай бажарилган цементли дағал қоришмаларда бажарилган тебратиш орқали тайёрланмаган ғишт терилмалари учун — 0,75;

яхлит ва ичи ғовак силикат ғиштлардан тош терилмалари учун — 0,7;

майин (бархан) қумлардан фойдаланган ҳолда ишлаб чиқарилган силикат ғиштлардан тош терилмалари учун эса — тадқиқотлар асосида;

музлатиш усулида бажариладиган қишки тош терилмаси учун — 37‑жадвал бўйича.

Дарзларнинг очилиши бўйича ушбу ШНҚнинг (33) формуласига кўра ҳисоб-китоблар мобайнида барча турдаги тош терилмалар учун эгилишга Rtb ҳисобий қаршиликлар мазкур ШНҚнинг 12‑жадвалидан эслатмада келтирилган коэффициентларни эътиборга олмаган ҳолда қабул қилиниши лозим.

3. Тўғри шаклдаги ғиштнинг (тошнинг) боғичланиш чуқурлигининг тош терилмаси қаторининг баландлигига нисбати бирдан кам бўлганда, тош терилмасининг ўқ бўйлаб чўзилишга ва боғичланган кесимлар бўйлаб эгилишидаги чўзилишига ҳисобий қаршилиги 12-жадвалда кўрсатилган қийматларини, боғичланиш чуқурлигининг тош терилмаси қатор баландлигига нисбатининг қийматларига кўпайтирилиб олинган ҳолдаги катталикларга тенг қабул қилинади.

4. Йирик ҳажмли сопол тошлардан ва полистиролли бетон блоклардан тайёрланган тош терилмасининг ҳисобий қаршилиги экспериментал маълумотларга кўра аниқланади.

5. Йирик ҳажмли тошлардан, ғовакли бетондан ва елимли таркиблардаги полистиролли бетон блоклардан тайёрланган тош терилмалари мазкур жадвалнинг 1‑устунида келтирилган барча турдаги зўриқишли ҳолатлар учун ҳисобий қаршиликлари экспериментал маълумотлар бўйича аниқланади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Зўриқиш ҳолатининг тури

Шартли белгилар

Тўғри шаклга эга ғишт ва тошлардан тайёрланган тош терилмасининг унинг ғишт ёки тош бўйлаб ўтувчи боғичланган кесими бўйлаб ҳисоб-китобида қўлланиладиган ўқ бўйлаб, эгилиш мобайнидаги чўзилишга, қирқилишга ва эгилиш мобайнидаги чўзувчи бош зўриқишларга ҳисобий қаршиликлари, R, МPа (kgf/cm2)

200

150

100

75

50

35

25

15

10

1. Ўқ бўйлаб чўзилиш

Rt

0,25 (2,5)

0,2 (2)

0,18 (1,8)

0,13 (1,3)

0,1 (1)

0,08 (0,8)

0,06 (0,6)

0,05 (0,5)

0,03 (0,3)

2. Эгилиш мобайнидаги чўзилиш ва чўзувчи бош кучланишлар

Rtb(Rtw)

0,4 (4)

0,3 (3)

0,25 (2,5)

0,2 (2)

0,16 (1,6)

0,12 (1,2)

0,1 (1)

0,07 (0,7)

0,05 (0,5)

3. Қирқилиш

Rsq

1,0 (10)

0,8 (8)

0,65 (6,5)

0,55 (5,5)

0,4 (4)

0,3 (3)

0,2 (2)

0,14 (1,4)

0,09 (0,9)

Изоҳлар:

1. Ўқ бўйлаб чўзилишга Rt, эгилиш мобайнидаги чўзилишга Rtb ва чўзувчи бош зўриқишларга Rtw ҳисобий қаршиликлар тош терилмаси синиб узилишига тегишли кесимига тааллуқли деб ҳисобланган.

2. Боғичланган кесим бўйича қирқилишга Rsq ҳисобий қаршиликлар фақат ғишт ёки тош кесими майдонидан вертикал чоклар кесимларининг юзаларини айириб олинган катталикка (нетто кесим юзасига) тааллуқли.

3. Йирик ҳажмли ғоваклаштирилган тошлар ва полистиролли бетон блоклардан тайёрланган тош терилманинг ҳисобий қаршилиги экспериментал маълумотларга кўра аниқланади.

4. Тош терилмасининг, ғишт ёки тош бўйлаб ўтадиган боғичланган кесими бўйича ҳисоблашда ўқ бўйлаб ҳамда эгилиш мобайнидаги зўриқиш, қирқилиш ва чўзувчи бош зўриқишларга ҳисобий қаршиликни аниқлаш мобайнида сопол тошлар ва пластик ҳолатида шаклланган ғиштларнинг маркалари уларнинг таянч сиртларини текислаб олган ҳолда ўтказилган синов натижаларига кўра қабул қилинади.

Сирт текислашнинг бошқача услублари қўлланилганда ғишт ёки тошнинг мазкур жадвалда келтирилган маркалари ГОСТ 8462-85 га мувофиқ K ўтиш коэффициентини инобатга олган ҳолда қабул қилинади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Зўриқишли ҳолат тури

Шартли белгилар

Бетон синфи қуйидагича бўлган ҳолатлар учун харсангтошли бетоннинг ўқ бўйлаб ҳамда эгилиш мобайнидаги чўзилишга, чўзувчи бош зўриқишларга ва эгилиш мобайнидаги чўзилишларга R, МPа (kgf/) ҳисобий қаршиликлари

В15

В12,5

В7,5

В5

В3,5

В2,5

1. Ўқ бўйлаб чўзилиш ва чўзувчи бош зўриқиш

Rt(Rtw)

0,2 (2,0)

0,18 (1,8)

0,16 (1,6)

0,14 (1,4)

0,12 (1,2)

0,1 (1,0)

2. Эгилиш мобайни­даги чўзилиш

Rtb

0,27 (2,7)

0,25 (2,5)

0,23 (2,3)

0,2 (2,0)

0,18 (1,8)

0,16 (1,6)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Конструкцияни арматуралаш тури

Қуйидагича  синфдаги арматура учун γcs иш шароити коэффициентлари

А240

A300

Bр500

1. Тўрсимон арматуралаш

0,75

-

0,6

2. Тош терилмасидаги бўйлама арматура:

а) чўзилган бўйлама арматура

1

1

1

б) чўзилган бўйлама сиқилган арматура

0,85

0,7

0,6

в) букилган арматура ва хомутлар

0,8

0,8

0,6

3. Тош терилмаси ичидаги анкерлар ва боғичлар:

а) маркаси 25 ва ундан ортиқ бўлган қоришмалардаги

0,9

0,9

0,8

б) маркаси 10 ва ундан паст бўлган қоришмалардаги

0,5

0,5

0,6

Изоҳлар:

1. Бошқа турдаги арматура пўлатлари қўлланилганда ШНҚ 2.03.01-24 да келтирилган ҳисобий қаршиликлар, синфи A300 ёки мос равишда B500 бўлган арматураникидан юқори бўлмаган ҳолда қабул қилинади.

2. Музлатиш йўли билан тайёрланган қишки тош терилмани ҳисоб-китоб қилишда мобайнида тўрсимон арматуралаш қўлланилган тақдирдаги арматуранинг ҳисобий қаршилиги ушбу жадвалда келтирилган қўшимча γcs1 иш шароитлари коэффициенти қўллаб қабул қилиш лозим.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Тош терилмасининг қисқа муддатли ва узоқ муддатли юк таъсирлари остидаги эластиклик ва деформация модуллари, тош терилмасининг эластик хоссалари, киришишга оид деформациялар, чизиқли кенгайиш ва ишқаланиш коэффициентлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Тош терилмасининг қисқа муддатли юк остидаги эластиклик модули (деформациянинг бошланғич модули) қуйидагиларга тенг қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
арматураланмаган тош терилмаси учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўйламасига арматураланган тош терилмалари учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 1 ва 2-формулаларида — тош терилмасининг эластик хоссаси ушбу ШНҚнинг 36-бандидан қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўрсимон арматуралашга эга тош терилмасининг эластиклик модули арматураланмаган тош терилмасидаги каби қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бўйлама арматурага эга тош терилмаси учун эластиклик хоссасини арматураланмаган тош терилмаси каби қабул қилиниши, — тош терилмасининг сиқилишга вақтинча қаршилиги (мустаҳкамликнинг ўртача чегараси) қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 16-жадвалига мувофиқ қабул қилинадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 11-жадвалига кўра қабул қилинадиган, сиқилишга ҳисобий қаршилиги бўлиб, ушбу жадвал изоҳларда келтирилган коэффициентларни, шунингдек мазкур ШНҚнинг 26 — 31-бандларининг талабларини ҳисобга олган ҳолда қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўрсимон арматурага эга тош терилмасининг эластиклик хоссасини қуйидаги формула орқали аниқлаш зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ШНҚнинг 2 ва 4-формулаларида — ғишт ёки тошлардан терилган тош терилмасининг, терилма қаторининг баландлиги 150 mm дан ортиқ бўлмагандаги сиқилишга вақтинча қаршилиги (мустаҳкамликнинг ўртача чегараси) бўлиб, у қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўйлама арматурали тош терилмаси учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(5)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўрсимон арматурали тош терилмаси учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(6)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг арматураланиш фоизи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бўйлама арматурали тош терилмаси учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — арматураланиш фоизи бўлган, тўрсимон арматурали тош терилмас учун мос равишда арматура ва тош терилмасининг кўндаланг кесими юзалари улар мазкур ШНҚнинг 77‑бандидан аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— арматураланган тош терилмасидаги арматуранинг А240, А300 ва B500 синфларидаги арматуралар учун ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ 0,6 иш шароити коэффициенти билан қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Т/р

Тош терилмасининг тури

Коэффициент k

сиқилишдаги

чўзилиш, эгилиб чўзилиш ва қирқилиш мобайнидаги чўзилиш

1.

Барча турдаги ғишт ва тошлардан, йирик блоклардан тайёрланган ғоваклар фоизи кўпи билан 55 фоиз бўлганда титратиб (вибрация) тайёрланган ғиштни ҳамда парчалаб олинган харсангтошдан ва харсангтошли бетондан тайёрланган қалинлиги 20 сm дан ортиқ бўлган деворлар учун

2,0

2,25

2.

Барча турдаги ғишт ва тошлардан, ғовакларнинг фоизи кўпи билан 55 фоиз бўлган ёриқ блоклардан тайёрланган ҳамда қалинлиги 20 cm дан ортиқ бўлган деворлар учун

2,3

2,4

3.

Ғиштдан, тошлардан ҳамда қалинлиги 20 сm гача, бироқ камида 8,5 cm бўлган блоклардан тайёрланган деворлар учун

2,3

боғланмаган кесим бўйлаб:

4,0*

боғланган кесим бўйлаб

2,4

4.

Ғовакли бетондан, катта ва кичик блоклардан тайёрланганлар учун

2,2

2,25

* Синовлар ўтказилган ва қурилиш майдончасида ГОСТ 24992-2014 бўйича мунтазам текширувлар ўтказилганда коэффициентнинг қийматини олишга йўл қўйилади, бироқ унинг қиймати камида 2,4 бўлиши керак.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Арматураланмаган тош терилмасининг эластиклик хоссаси қийматлари қуйидаги 17-жадвал бўйича қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош терилмасининг тури

α эластиклик хоссаси

қоришма маркалари

қоришма мустаҳкамлиги

25-200

10

4

0,2 (2)

нолга тенг

1. Оғир тўлдирувчилар ва вазмин табиий тошлардан (γ ≥1800 kg/m3) ҳамда оғир ва йирик ғовакли бетондан тайёрланган йирик блоклардан иборат

1500

1000

750

750

500

2. Оғир бетон, оғир табиий тошлар ва хар-санг тошлардан тайёрланган тошлардан иборат

1500

1000

750

500

350

3. Енгил тўлдирувчилардан, ғовакли тўлдирувчилар ва ғоваклаштирилган ва йирик ғовакли бетондан, зич силикат бетондан ва табиий енгил тошдан тайёрланган  йирик блоклардан иборат

1000

750

500

500

350

4. Қуйидаги турдаги ғовакли бетонлардан тайёрланган йирик блоклардан иборат:

Автоклавли

750

750

500

500

350

автоклав бўлмаган

500

500

350

350

350

5. Қуйидаги турдаги ғовакли бетонлардан тайёрланган тошлардан иборат:

Автоклавли

750

500

350

350

200

автоклав бўлмаган

500

350

200

200

200

6. Сопол тошлардан иборат (йирик ҳажмли лар бундан мустасно)

1200

1000

750

500

350

7. Пластик тарзда прессланган, ичи яхлит ва ичи ғовак сопол ғиштлардан, ичи ғовак силикат тошлардан, ғовакли тўлдирувчиларда ва ғоваклиштирилган бетондан тайёрланган тошлардан, табиий енгил тошлардан иборат

1000

750

500

350

200

8. Ичи яхлит ва ичи ғовак силикат ғиштдан иборат

750

500

350

350

200

9. Ярим қуруқ пресслаш йўли билан тайёрланган ичи яхлит ва ичи ғовак сопол ғиштдан иборат

500

500

350

350

200

Изоҳлар:

1. Эгилувчанлиги l0/i≤28 ёки l0/h нисбатлар билан тавсифланадиган элементлар учун бўйлама эгилиш коэффициентларини аниқлашда, пластик тарзда прессланган ғиштдан тайёрлангани каби барча турдаги ғиштлардан тайёрланган тош терилмасининг эластиклик хоссалари катталигини қабул қилишга йўл қўйилади.

2. Ғишт терилмаси α эластик хоссаси ушбу жадвалда келтирилган қийматлари виброғиштли панеллар ва блокларга қўлланилади.

3. Харсангтошли бетоннинг эластиклик хоссаси α = 2000 қабул қилинади.

4. Енгил қоришмаларга ётқизилган тош терилмалари учун α эластиклик хоссасининг қийматлари мазкур жадвал бўйича 0,7 коэффициентини қўллаб қабул қилиниши лозим.

5. Экспериментал тадқиқотлар натижалари асосида аниқланган табиий тошлардан тайёрланган тош терилмаларнинг эластиклик хоссаларига аниқлик киритилишга йўл қўйилади.

6. Йирик шаклли тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун α кўрсаткични 0,7 коэффициентни қўллаб сопол тошлардаги каби қабул қилиш лозим.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Тош терилмасининг модуль деформацияси қуйидагиларга мувофиқ олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмаси деформациялари уларнинг конструкциялардаги бошқа материаллардан тайёрланган элементлар билан биргаликдаги иши томонидан белгиланиш шарт эканлигида сиқилишдаги чегаравий ҳолатида кўриб чиқилаётган, тош терилмасидаги зўриқишларни аниқлаш учун (равоқ тортмаларидаги, кўп қатламли кесимлардаги зўриқишларни, рандбалкалар усти ёки тақсимловчи белбоғлар остидаги тош терилмасини ҳисоб-китоб қилиш мобайнида ҳароратга оид деформациялар келтириб чиқарувчи зўриқишларни аниқлаш учун) тош терилмасининг мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблаш мобайнида қуйидаги формулага кўра:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(7)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг (1) ва (2) формулаларга кўра аниқланадиган, эластиклик модули (деформациялар бошланғич модули).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўйлама ёки кўндаланг кучлар таъсиридан тош терилмасида пайдо бўладиган деформацияларни конструкцияларнинг элементлари бошқа материаллардан тайёрланган элементлар билан биргаликда ишлайдиган статик жиҳатдан ноаниқ қолипли тизимлардаги зўриқишларни, тош конструкциялар тебраниш даврийлигини, конструкцияларнинг бикрлигини аниқлашда қуйидаги формулага кўра аниқлаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(8)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Тош терилмасининг нисбий деформацияси қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(9)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
катталик аниқланадиган кучланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмаси силжувчанлик таъсирини ҳисобга олувчи коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тирқишсимон вертикал ғовакларга эга бўлган, сопол тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун (тош баландлиги 138 mm дан 220 mm гача);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— пластик ва ярим қуруқ пресслаш йўли билан тайёрланган сопол ғиштлардан тайёрланган тош терилмалари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— оғир бетонлардан ясалган йирик блоклардан ёки тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— яхлит танали ва ичи ғовак силикат ғишт ва тошлардан, шунингдек ғоваксимон тўлдирувчиларда қорилган ёки ғоваклаштирилган бетондан ясалган, тошлардан ва йирик силикат блоклардан тайёрланган тош терилмаси учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— автоклавда тайёрланган ғовакли бетонлардан ясалган, йирик блоклардан ёки тошлардан қ тайёрланган тош терилмалари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ноавтоклавли ғовакли бетонлардан ва полистиролбетондан тайёрланганлари учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ночизиқли ҳисоб-китоблар учун тош терилмаларининг қисқа муддатли юк таъсирдаги e нисбий деформациялари ҳар қандай кучланишлар учун қуйидаги формулага кўра аниқланишига йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(10)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зўриқишлар ва деформациялар мазкур ШНҚнинг 10-формуласига мувофиқ боғлиқлик мавжуд бўлганда, деформацияларнинг тангенциал модули қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(11)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Тош терилмасининг, доимий ва узоқ муддатли юклар таъсири остида, унинг силжувчанликни инобатга олган ҳолда эластиклик модулини силжувчанлик коэффициентига бўлиб камайтириб олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Табиий тошлардан тайёрланган тош терилмаларнинг эластиклик ва деформация модулини тажрибалар ўтказиш йўли билан аниқланган тадқиқотларга мувофиқ қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Сопол ғишт ва сопол тошлардан тайёрланган тош терилмасининг киришишидан пайдо бўлган деформациясини ҳисобламасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмалари киришишдан пайдо бўлган деформацияни қуйидагича қабул қилиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
силикат ёки цемент боғловчилардан ясалган, ғишт, тош, майда ва йирик блоклардан тайёрланганлари учун —
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қум ва турли рудаларни бойитиш иккиламчи маҳсулотларидан автоклавда, ғовакли бетонлардан тайёрланган тошлар ва йирик блоклардан учун —
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурум қўшиб, автоклавда тайёрланган бетонлар учун —
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Тош терилмасининг силжиш модулини юкларнинг алоҳида (сейсмик) уйғунликларида эса катталикларга тенг деб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда: — сиқилишдаги эластиклик модули.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Тош терилмаси чизиқли кенгайиш коэффициентларининг катталикларини қуйидаги 18-жадвал бўйича қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош терилмаси материали

Тош терилмасининг чизиқли кенгайиш коэффициенти αt, град-1

1. Яхлит, ичи ғовак сопол ғишт ва сопол тошлар

0,000005

2. Силикат ғишт, бетон ва харсангтошли бетондан тайёрланган тошлар ва блоклар

0,00001

3. Табиий тошлар, ғовакли бетонлардан тайёрланган тошлар ва блоклар

0,000008

Изоҳ. Полистиролбетон ва бошқа материаллардан тайёрланган тош терилмалари учун чизиқли кенгайиш коэффициентлари катталикларини тажриба маълумотларига асосан қабул қилишга йўл қўйилади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Ишқаланиш коэффициентини қуйидаги 19-жадвал бўйича қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Материал

Сирт юзасининг қуйидагича бўлгандаги μ ишқаланиш коэффициенти

қуруқ

нам

1. Тош терилмаси ёки бетон узра тош терилмаси

0,7

0,6

2. Тош терилмаси ёки бетон узра ёғоч

0,6

0,5

3. Тош терилмаси ёки бетон узра пўлат

0,45

0,35

4. Қум ёки шағал узра тош терилмаси ёки бетон

0,6

0,5

5. Қум ёки шағал узра тош терилмаси ёки бетон суглинка узра

0,55

0,4

6. Қум ёки шағал узра тош терилмаси ёки бетон гил тупроқ узра

0,5

0,3

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Конструкцияларнинг элементларини биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича (юк кўтариш қобилияти бўйича) ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Тош конструкциялар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Арматураланмаган тошли конструкцияларни марказий сиқилишдаги ҳисоб-китобларини қуйидаги формула орқали аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(12)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий бўйлама куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 4 — 11-жадваллари бўйича аниқланадиган, сиқилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 46-бандига кўра аниқланадиган бўйлама эгилиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элемент кесимининг юзаси мазкур ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ белгиланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— узоқ муддатли юк таъсирини эътиборга олувчи ва (16) формулага кўра ҳолат учун аниқланадиган коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Элементларнинг тўғри бурчакли кўндаланг кесимлари кичикроқ ўлчамдаги см бўлганда (ихтиёрий кесимга эга элементларнинг инерция радиуси кичикроқ сm бўлганда) коэффициентни бирга тенг деб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Узунлиги бўйлаб доимий кесимга эга элементлар учун бўйлама эгилиш коэффициентини мазкур ШНҚнинг 20-жадвалидан элементнинг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(13)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эгилувчанлигига боғлиқ тарзда ёки тўғри бурчакли яхлит кесим учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(14)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нисбат ўринли бўлганда ҳамда тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 17-жадвалидан қабул қилинувчи, эластик хусусиятидан келиб чиқиб, шунингдек тўрсимон арматураланишга эга тош терилмаси учун эса (4) формуладан қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ШНҚнинг 13 ва 14-формулаларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементнинг ушбу ШНҚнинг 47-бандига мувофиқ аниқланадиган ҳисобий баландлиги (узунлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элемент кесимининг энг кичик инерция радиуси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўғри бурчакли кесимнинг кичик ўлчами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Эгилувчанлик

Тош терилмасининг α эластиклик хоссаси қуйидагича бўлгандаги φ бўйлама эгилиш коэффициенти

λh

λi

1500

1000

750

500

350

200

100

4

14

1

1

1

0,98

0,94

0,90

0,82

6

21

0,98

0,96

0,95

0,91

0,88

0,81

0,68

8

28

0,95

0,92

0,90

0,85

0,80

0,70

0,54

10

35

0,92

0,88

0,84

0,79

0,72

0,60

0,43

12

42

0,88

0,84

0,79

0,72

0,64

0,51

0,34

14

49

0,85

0,79

0,73

0,66

0,57

0,43

0,28

16

56

0,81

0,74

0,68

0,59

0,50

0,37

0,23

18

63

0,77

0,70

0,63

0,53

0,45

0,32

-

22

76

0,69

0,61

0,53

0,43

0,35

0,24

-

26

90

0,61

0,52

0,45

0,36

0,29

0,20

-

30

104

0,53

0,45

0,39

0,32

0,25

0,17

-

34

118

0,44

0,38

0,32

0,26

0,21

0,14

-

38

132

0,36

0,31

0,26

0,21

0,17

0,12

-

42

146

0,29

0,25

0,21

0,17

0,14

0,09

-

46

160

0,21

0,18

0,16

0,13

0,10

0,07

-

50

173

0,17

0,15

0,13

0,10

0,08

0,05

-

54

187

0,13

0,12

0,10

0,08

0,06

0,04

-

Изоҳлар:

1. Эгилувчанликларнинг оралиқ қийматларида φ коэффициенти интерполяция бўйича аниқланади.

2. Ўз чегаравий мазкур ШНҚнинг 118-119-бандларида келтирилган қийматларидан ортиб кетувчи λh нисбатлар учун φ коэффициентлар худди катта эксцентриситетга эга бўлган номарказий сиқилишга ҳисоб-китобларда φc мазкур ШНҚнинг 52-банди қийматини аниқлаш мобайнида қўлланилади.

3. Тўрсимон арматураланган тош терилмаси учун (4) формулага кўра аниқланадиган, эластик хоссаларининг катталиги камида 200 бўлиши мумкин.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Деворлар ва устунларнинг бўйлама эгилиш коэффициентларини аниқлашдаги ҳисобий баландликлари уларнинг горизонтал таянчларига таяниш шартидан келиб чиқиб қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) шарнирли қўзғалмас таянчларда (4, а расм);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) юқори таянч эластик ва пастки таянч бикир қистириб қўйилган бўлган ҳолатларда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир оралиқли биноларда ,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўп оралиқли биноларда (4, б расм);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) эркин ҳолатда алоҳида турган конструкциялар учун (4, в расм);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) қисман қистириб маҳкамланган таянч кесимларга эга конструкциялар учун — амалдаги қистирилиш даражасини эътиборга олган ҳолда, бироқ камида ,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ораёпмалараро ёки бошқа горизонтал таянчлараро масофа темир-бетон горизонтал таянчларда — улараро соф масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бикр таянчлар ва деворларга йиғма темир-бетон ораёпмалар қистириб қўйилганда тўрт томони бўйлаб деворларга таянувчи монолит темир-бетон ораёпмаларда эса —
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юк элементнинг фақат ҳисоб-китоб қилинаётган чегараларидаги хусусий массасидан иборат бўлса, бунда сиқилган элементларнинг ҳисобий баландлигини ушбу ШНҚнинг 47-бандида келтирилган 0,75 коэффициентга кўпайтириш орқали камайтириб олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-расм — Сиқилган девор ва устунларнинг баландлиги бўйича ва коэффициентлари
а — қўзғалмас таянчларга шарнирли таянган; б — пастидан қистирилган ва тепасида эластик таянчларга эга; в — эркин ҳолатда алоҳида турган
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Шарнирли қўзғалмас таянчларга таянган ҳамда ҳисобий баландлиги бўлган девор ва устунлар учун ва коэффициентларининг қийматлари баландликнинг ўртадаги учдан бир қисмида жойлашган, ҳисобий кесимларни ҳисоб-китобида мазкур элемент учун аниқланган ва ҳисобий қийматларига тенг бўлган доимий қийматларида қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
четки учдан бир қисмларида жойлашган кесимларни ҳисоб-китоб қилишда ва коэффициентлар таянчда бир рақамигача чизиқли ошириб борилади (4, а расм).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пастидан қистирилган ва тепаси эластик таянчларга эга бўлган деворлар ва устунлар учун девор ёки устуннинг баландлигигача бўлган пастки қисмининг қисмларини ҳисоблашда ва ҳисобий қийматлар девор ёки устуннинг тепа қисмини ҳисоб-китобларида ушбу кесимлар учун ва қийматлари чизиқли бир рақамигача оширилади (4, б расм).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эркин ҳолатда алоҳида турган девор ва устунлар учун уларнинг пастки қисмларида баландлигигача бўлган кесимларда ҳисоб-китоб бажариш мобайнида ва ҳисобий қийматлари қабул қилинади, тепа қисмидаги кесимлар учун эса ва қийматлари бир рақамигача чизиқли орттириб борилади (4, в расм).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бўйлама ва кўндаланг деворлар кесишув жойида уларнинг ўзаро ишончли туташуви таъминланганлиги шарти бажарилганда, ва коэффициентларини 1 га тенг қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворлар кесишувидан масофада ва коэффициентлари мазкур ШНҚнинг 11 — 13-бандлари бўйича аниқланади. Вертикал оралиқ майдонларида ва коэффициентлари интерполяциялаб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Туйнуклар билан кучсизланган деворлардаги ора деворларни ҳисоб-китоб қилишда коэффициенти девор эгилувчанлиги бўйича қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кенглиги девор қалинлигидан кам бўлган тор ора деворлар учун унинг девор текислигидаги ҳисоб-китоби амалга оширилиши, бунда ора деворнинг ҳисобий баландлиги туйнук баландлигига тенг деб қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Тепа қисми пастроғидагига қараганда кичикроқ кесимга эга бўлган пиллапоясимон деворлар ва устунлар учун ва коэффициентлари қуйидагича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворлар (устунлар) шарнирли қўзғалмас таянчларга — баландлик бўйлаб ( — девор ёки устуннинг баландлиги) ҳамда баландликнинг ўртадаги учдан бир қисмида жойлашган энг кичик кесими билан таянганида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тепа қисмида эластик таянч мавжуд бўлса ёки бундай бўлмаганда, ушбу ШНҚнинг 11-бандига мувофиқ аниқланган, ҳисобий баландликка ва пастки таянч олдидаги кесимга кўра, баландлиги бўлган, девор (устун) тепа майдончасини ҳисоб-китоб қилишда эса ҳисобий баландликка ва ушбу майдоннинг кўндаланг кесими бўйича, — худди каби аниқланади, бироқ бунда бўлиши керак
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Тош конструкцияларнинг марказдан ташқари сиқилган арматураланмаган элементлар ҳисоб-китобларини қуйидаги формулага мувофиқ аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(15)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кучланишларнинг эпюраси тўғри бурчакли бўлганда, кесим сиқилган қисмининг ўз оғирлик маркази ҳисобий бўйлама кучнинг қўйилиш нуқтаси билан мос келиши шартидан келиб чиқиб аниқланадиган юзаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юза чегарасининг ҳолати ушбу майдоннинг статик моменти, ўзининг тўғри бурчакли кесими учун оғирлик марказига нисбатан нолга тенг бўлиш шартидан келиб чиқиб аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(16)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(17)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ШНҚнинг 15 — 17-формулаларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элемент кесими юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесимнинг эгувчи момент таъсир қилиш текислигидаги баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий кучнинг кесим оғирлик марказига нисбатан эксцентриситети;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— эгувчи момент таъсир қилиш текислигидаги буткул кесим учун элементнинг ҳисобий баландлигига кўра) мазкур ШНҚнинг 20-жадвали бўйича аниқланадиган бўйлама эгилиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесимнинг сиқилган қисм учун элементнинг ҳақиқий баландлигига кўра мазкур ШНҚнинг 20-жадвали бўйича эгувчи момент таъсир қилиш текислигида қуйидагича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нисбат учун ёки қуйидагича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эгилувчанлик учун аниқланадиган бўйлама эгилиш коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — кўндаланг кесим сиқилган қисмининг эгувчи момент таъсир қилиш текислигидаги баландлиги ва инерция радиуси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-расм — Номарказий сиқилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-расм — Кўндаланг юк билан юклатилган ҳамда номарказий сиқилган элемент учун эгилиш моментининг ўзгарувчан ишорали эпюраси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўғри бурчакли кесим учун .
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таврли кесимлар учун ( бўлганда) ва қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
элемент кесимининг оғирлик марказидан унинг эксцентриситет томондаги четигача бўлган масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— таврли кесимнинг эксцентриситет йўналишига боғлиқ тарздаги сиқилган токчаси кенглиги ёки деворчаси қалинлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эгувчи моментнинг эпюраси элемент баландлиги бўйича ўзгарувчан ишорали бўлганда, мустаҳкамлик бўйича ҳисоб-китобни максимал эгувчи моментлари турли ишораларга мансуб бўлган кесимларда бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бўйлама эгилиш коэффициентини қуйидаги нисбатлар ёки эгилувчанликлардаги элементнинг эгилиш моменти бир хил ишорали эпюраси чегараларидаги қисми баландлиги бўйлаб аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёки
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва ёки
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — элементнинг, бир хил ишорали эгувчи момент эпюрасига эга бўлган, қисмлари баландликлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, ва , — элементларнинг максимал эгувчи моментларга эга бўлган сиқилган қисмлари баландликлари ва инерция радиуслари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 21-жадвалида келтирилган формулаларга кўра аниқланадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қуйидаги формулага кўра аниқланадиган коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(18)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— узоқ муддатли юклардан тушувчи ҳисобий бўйлама юк;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 22-жадвали бўйича қабул қилинадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— узоқ муддатли юклар таъсиридан пайдо бўлган эксцентриситет.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
см ёки см бўлганда коэффициентни бир рақамига тенг деб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош терилмасининг тури

Қуйидаги шаклдаги кесимлар учун  қийматлари

ихтиёрий шаклдаги

тўғри бурчакли шаклдаги

1. Барча кўринишдаги тош терилмаси 2‑позиция бундан мустасно

2. Ғоваклилиги 25 фоиздан ортиқ бўлган сопол ғишт, тош ва блоклардан, ғовакли бетондан, полистиролбетондан ва йирик ғовакли бетондан тошлар ва катта блоклардан, шунингдек табиий тошлардан (шу жумладан, харсангтошлардан ҳам) қилинган тош терилмалари

1

1

Изоҳ.

 бўлганда,  коэффициентни аниқлаш мобайнида  ўрнига  катталикни қабул қилиш лозим.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Эгилувчанлик

Тош терилмаси учун  коэффициенти

сопол ғишт ва тошлардан, оғир бетондан тайёрланган тошлар ва йирик блоклардан, барча турдаги табиий тошлардан тайёрланган тош терилмалари учун

силикат ғишт ва силикат тошлардан, ғовакли тўлдирувчи, қорилган бетондан ясалган тошлардан, ғовакли бетондан тайёрланган йирик блоклардан тош терилмалари учун

бўйлама арматураланиш фоизи қуйидагича бўлганда

0,1 ва ундан кам

0,3 ва ундан ортиқ

0,1 ва ундан кам

0,3 ва ундан ортиқ

≤10

≤35

0

0

0

0

12

42

0,04

0,03

0,05

0,03

14

49

0,08

0,07

0,09

0,08

16

56

0,12

0,09

0,14

0,11

18

63

0,15

0,13

0,19

0,15

20

70

0,20

0,16

0,24

0,19

22

76

0,24

0,20

0,29

0,22

24

83

0,27

0,23

0,33

0,26

26

90

0,31

0,26

0,38

0,30

Изоҳ.

Арматураланмаган тош терилмаси учун  коэффициентининг қийматлари арматураланиш фоизи 0,1 фоиз ва ундан кам бўлган тош терилмаси учун олингани каби қабул қилиниши лозим.

Арматураланиш фоизи 0,1 фоиздан ортиқ ва 0,3 фоиздан кам бўлганда,  коэффициенти интерполациялаш йўли билан аниқланади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. бўлганда номарказий сиқилган элементларни мазкур ШНҚнинг 13-формуласи орқали ҳисоблашдан ташқари, тош терилмасида мазкур ШНҚнинг 93‑бандига мувофиқ дарзлар очилиши бўйича ҳисоб-китоблар ҳам амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Қалинлиги 25 см ва ундан кичик бўлган юк кўтарувчи ва ўз-ўзини кўтариб турувчи деворларни ҳисоб-китобларида мазкур ШНҚнинг 103-бандига ҳамда бўйлама кучнинг эксцентриситети билан қўшиб олиниши, бунда тасодифий эксцентриситетини ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Тасодифий эксцентриситетнинг катталигини қуйидагиларга тенг деб қабул қилиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юк кўтарувчи деворлар учун — 2 cm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз-ўзини кўтариб турувчи деворлар учун, шунингдек уч қатламли юк кўтарувчи деворларнинг алоҳида олинган қатламлари учун — 1 сm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пардеворлар ва юк кўтарувчи деворлари учун, шунингдек фахверкли деворларни тўлдирувчилари учун тасодифий эксцентриситетни эътиборга олмасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Чўзилган соҳасида бўйлама арматурага эга бўлмаган номарказий сиқилган конструкциялардаги эксцентриситети (тасодифийсини эътиборга олган ҳолда) қуйидаги қийматлардан ошмаслиги керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкларнинг асосий уйғунликлари учун — ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
алоҳида махсус юклар учун — ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қалинлиги 25 cm ва ундан энсиз бўлган деворлар учун — 0,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
алоҳида махсус юклар учун —
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Куч таъсир этаётган нуқтадан юк кўтарувчи деворлар ва устунлар учун кесимнинг энг сиқилган четигача бўлган масофа камида 2 cm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Номарказий сиқилишга ишлайдиган, элементлар кесимининг кенглиги бўлганда, эгувчи моментнинг таъсир этиш текислигига перпендикуляр текисликда марказий сиқилишга ҳисоб-китоб қилиш орқали текшириб кўрилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Элементларнинг қиялама марказдан ташқари сиқилишидаги ҳисоб-китоби зўриқишларнинг эпюраси ҳар иккала йўналишда ҳам тўғри бурчакли бўлгани ҳолда мазкур ШНҚнинг15-формуласига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кесим сиқилган қисмининг майдони шартли равишда оғирлик маркази куч қўйилиш нуқтаси билан устма-уст тушадиган ва ҳар икки томони элемент кесимининг сирти билан чекланиши, тўғри бурчак кўринишида қабул қилиниши мазкур ШНҚнинг 7‑расмида келтирилган, бунда ва .
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда: ва кучнинг қўйилиш нуқтасидан кесимнинг энг яқин чегарасигача масофалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кесим ўз шаклига кўра мураккаб бўлган ҳолларда, ҳисоб-китобни соддалаштириш учун кесимнинг тўғри бурчакли қисмини унинг шаклини мураккаблаштирадиган майдонларини эътиборга олмаган ҳолда қабул қилиш йўл қўйилади мазкур ШНҚнинг 8-расмида келтирилган).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва катталиклар икки марта аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесимнинг баландлиги ёки йўналишдаги инерция радиуси ва эксцентриситет бўлган ҳолатда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесимнинг баландлиги ёки йўналишдаги инерция радиуси ва эксцентриситет бўлган ҳолатда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисобий юк кўтариш қобилияти сифатида унинг ва ларнинг иккита қийматлари учун мазкур ШНҚнинг 15-формуласига кўра ҳисоблаб топилган иккита катталигидан кичикроғи қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ёки бўлса, бундай ҳолатларда юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоб-китоблардан ташқари, мазкур ШНҚнинг 93-бандига мувофиқ тегишли йўналишдаги дарзларнинг очилиши бўйича ҳисоб-китоблар ҳам амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-расм — Қиялама марказдан ташқари сиқилишдаги тўғри бурчакли кесимнинг ҳисобий схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-расм — Қиялама марказдан ташқари сиқилишдаги мураккаб кесимнинг ҳисобий схемаси, ҳисоб-китоблар мобайнида ва майдонлар эътиборга олинмайди
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Юклар кесимнинг бир қисмидагина тақсимланганда кесимнинг эзилишга ҳисоб-китоблари қуйидаги формулага кўра амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(19)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— маҳаллий юклардан тушадиган бўйлама сиқувчи куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 57-бандига мувофиқ аниқланадиган эзилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— юк узатилаётган, эзилиш юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ғишт ва виброғиштли тош терилмалари учун, шунингдек оғир ва енгил бетондан яхлит тошлардан ёки блоклардан тайёрланган тош терилмалари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ичи ғовак бетон ёки яхлит тошлардан ҳамда йирик ғовакли бетондан тайёрланган тош терилмалари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ичи ғовак бетон ёки яхлит тошлардан ҳамда блоклардан тайёрланган тош терилмалар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— босим эпюрасининг маҳаллий юклар билан таъминланганлик коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тенг таралган босим учун босим эпюраси учбурчак шаклида бўлганда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар эгилувчи элементларнинг таянчлари остида тақсимловчи плиталар ўрнатилиши талаб қилинмаса, бундай ҳолларда мазкур ШНҚнинг 70-жадвалининг 1 ва 2-жадвалларида келтирилган материаллардан тайёрланган тош терилмалари учун , шунингдек мазкур ШНҚнинг 71-жадвалида келтирилган материаллардан тайёрланган тош терилмалари учун қабул қилиш йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Тош терилмасининг эзилишга ҳисобий қаршилигини қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(20)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(21)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесимнинг мазкур ШНҚнинг 59-бандига мувофиқ аниқланадиган ҳисобий юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмаси материалига ва юк қўйилиш жойига боғлиқ бўлган коэффициент мазкур ШНҚнинг 23 ва 24-жадвалларига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўрсимон арматурага эга бўлган тош терилмасининг эзилишга ҳисоб-китобида, тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 19-формуласидаги ҳисобий қаршилиги сифатида қуйидаги иккита қийматдан арматураланмаган тош терилмаси учун ушбу ШНҚнинг 20-формуласига кўра аниқланадиган ёки қийматлари орасидан каттароғи қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда, тўрсимон арматурага эга бўлган тош терилмасининг ўқ бўйлаб сиқилишидаги мазкур ШНҚнинг 29 ёки 30-формулалар билан аниқланадиган ҳисобий қаршилик.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ораёпмалар ва тўсинларнинг 25 cm ёки ундан камроқ чуқурликда таянишида, ғоваклилиги 48 фоиз ва ундан ортиқ бўлган тошлар ва блоклардан тайёрланган тош терилмасида унинг синиб ёрилиш ва қирқилиши мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош терилмасининг материали

схемаларга кўра юклар учун, ξ1

мазкур ШНҚнинг 9, а, в, в1, д, ж расмида келтирилган

мазкур ШНҚнинг 9, б, г, е, з расмида келтирилган

маҳаллий юклар

маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндиси

маҳаллий юклар

маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндиси

1. Бутун яхлит ғишт, яхлит тошлар ва оғир бетон ёки ғоваксимон тўлдирувчилардан тайёрланган B3,5 ва ундан юқори синфдаги бетондан тайёрланган йирик блоклар

2

2

1

1,2

2. Ғовакларга эга бўлган (йирик ҳажмлилари бундан мустасно), сопол ғишт ва тошлар, харсангтошли бетон

1,5

2

1

1,2

3. Бетондан тайёрланган ичи ғовак тошлар ва блоклар

    B35 бетондан тайёрланган блоклар ва яхлит тошлар

    ғовакли бетон ва табиий тошлардан тайёрланган тошлар ва блоклар

1,2

1,5

1

1

4. Қоришма маркаси <М10 бўлган тош терилмаларининг барча хиллари учун

1

1

1

1

Изоҳлар:

1. Қотиб улгурмаган ёки қиш мавсумида ётқизилаётган тош терилмалари учун музлаган қоришма узра унинг эриётган даврида музлатиш усулида ётқизиб бажарилган, барча турдаги тош терилмалари учун ушбу жадвалда келтирилган ξ1 қийматлари қабул қилинади.

2. Ғоваклилиги 27 фоиздан ортиқ бўлган ҳамда сополдан тайёрланганлари ғишт, тош ва блоклар учун ξ1 коэффициенти қиймати 1 га тенг деб қабул қилинади.

3. Ғоваклилиги 27 фоиздан ортиқ бўлган, сопол ғишт ва тошлар учун ξ1 коэффициент қийматини 24-жадвал бўйича қабул қилишга йўл қўйилади.

4. Полистиролбетонли блоклар учун ξ1 қиймати экспериментал маълумотлар бўйича қабул қилинади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Маҳаллий (тўсинларнинг, сарровлар ҳамда таянч реакциялари) ва асосий юклар (мазкур тош терилмасига узатилаётган, ўзидан юқорида ётган тош терилмаси оғирлиги ва юклар) бир вақтнинг ўзида таъсир этган тақдирда ҳисоб-китоб маҳаллий юк учун алоҳида ва маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндиси учун алоҳида амалга оширилади, бунда қийматлари мазкур ШНҚнинг 23 ва 24-жадвалларига мувофиқ қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндисини ҳисоблашда, маҳаллий юкнинг, эзилиш майдонини асосий юк билан юклангунигача қўйилган қисмини қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош терилмасининг материали

Қуйидаги схемаларга кўра юклар учун

мазкур ШНҚнинг 9, а, д, ж расмида келтирилган

мазкур ШНҚнинг 9, б, г, е, з расмида келтирилган

мазкур ШНҚнинг 9, в, в1 расмида келтирилган

маҳаллий юклар

маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндиси

маҳаллий юклар

маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндиси

маҳаллий юклар

маҳаллий
ва асосий юкларнинг йиғиндиси

Ғоваклилиги 40 фоиздан 55 фоиз гача бўлган, йирик ҳажмли сопол тош

1,1

1,2

1,0

1,0

1,1

1,2

Изоҳлар:

1. Тўсинларнинг тош терилмаси устига таяниш чуқурлиги мазкур ШНҚнинг 9 в ва 9 в1 расмларида келтирилган камида 380 mm бўлиши керак.

Таяниш чуқурлиги бундан камроқ бўлганда тақсимловчи плиталарни қўллаш зарур.

2. Тошнинг ғоваклилиги катта бўлганда  коэффициенти 1 га тенг деб қабул қилинади.

3. г, е, з схемаларида чоклари қоришма тўлдирилган НФ тошларидан ва 1 НФ ғиштдан тайёрланган тош терилмалари қўлланилади (ёки тақсимловчи плиталари қўлланилади).

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Кесимнинг ҳисобий юзаси қуйидагиларга кўра аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
девор қалинлиги қамраб олганда, эзилишнинг ҳисобий юзаси ичига, маҳаллий юк чегарасидан ҳар томонга девор қалинлигидан ошмайдиган, масофадаги майдонлари ушбу ШНҚнинг 9а-расмига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эзилиш майдони, деворнинг бутун қалинлиги бўйлаб, унинг четида жойлашганда, ҳисобий юза пачоқланиш юзасига тенг, маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндисига ҳисоб-китоб қилиш мобайнида эса ҳисобий юза ушбу ШНҚнинг 9б-расмда келтирилган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворга сарровлар (прогон) ва тўсинларнинг учки қисмлари таянганда, эзилишнинг ҳисобий юзаси таркибига деворнинг кесимининг, сарров (прогон) ёки тўсин таяниш қисми суқиб киритилиш чуқурлигига тенг бўлган, кенглигидаги ва тўсинлар аро икки қўшни оралиқлар ўқлари аро масофадан ортиқ бўлмаган узунликдаги кесими юзаси киритилади (9в-расм), тўсинлар орасидаги масофа девор қалинлигининг икки баробаридан ортиқ бўлса, кесим ҳисобий юзасининг узунлиги тўсиннинг эни ва девор қалинлигининг икки баробарлари йиғиндиси сифатида аниқланади ушбу ШНҚнинг 9в-расмига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворнинг бурчакли қиррасига таъсир этувчи чеккадаги юк остида пачоқланишда, ҳисобий юза эзилиш юзасига тенг бўлади, маҳаллий ва асосий юклар йиғиндисига ҳисоб-китоб қилинганда ушбу ШНҚнинг 9г-расмида нуқта чизиқ билан чекланган, ҳисобий майдон қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эзилиш майдони, кесимнинг узунлиги ва кенглигининг бир қисмида жойлашган тақдирда, ҳисобий юза 9-д-расмга мувофиқ қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар пачоқланиш майдони кесимнинг четига яқин жойлашган бўлса, бунда маҳаллий ва асосий юкнинг йиғиндисига ҳисоб-китоб қилишда кесимнинг 9-г-расм бўйича деворнинг бурчакли қиррасига қўйилган юклар каби аниқланадиган камроқ бўлмаган, ҳисобий юзаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пилястрани эзилиш майдони сарҳадида жойлашганда ҳисобий юза пачоқланиш майдонига тенг, маҳаллий ва асосий юкларнинг йиғиндисига ҳисоб-китоб мобайнида эса, 9-е-расмида нуқта чизиқ билан чекланган, ҳисобий юза қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эзилиш майдони пилястра ва девор ёки орадеворларнинг бирор қисми саҳнида жойлашганида, пачоқланиш майдонига нисбатан ҳисобий юзанинг ортиб боришини фақат, тенг таъсир этувчиси токча (девор) чегараларида ёки қовурға (пилястра) чегараларида девор томон эксцентриситет билан қўйилган, юк учунгина эътиборга олиш (бу ерда — эзилиш майдонининг узунлиги, — эзилиш майдони ўқига нисбатан эксцентриситет).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай ҳолларда, кесимнинг ҳисобий юзасига, эзилиш майдонидан ташқари, токча кесими юзасининг, таянч плитасининг девор тош терилмасига суқилиш чуқурлигига тенг бўлган, С кенгликка ва плита четидан ҳар қайси томонга кўпи билан девор қалинлигига баробар узунликка эга қисми ҳам киритилади ушбу ШНҚнинг 9-ж-расмига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесим мураккаб шаклга эга бўлса, кесимнинг ҳисобий юзасини аниқлашда, юклатилган майдон билан боғланиши босимни қайта тақсимлаш учун етарли бўлмаган, майдонларни эътиборга олишга йўл қўйилмайди ушбу ШНҚнинг 9-з-расмдаги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ШНҚнинг 9-расмда келтирилган барча ҳолатларда кесимнинг А ҳисобий юзаси жумласига эзилиш юзаси ҳам киритилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Тош терилмасининг четига, элемент учлари билан биргаликда бурилиш мавжуд бўлмаганда, тақсимловчи плиталарсиз ёки тақсимловчи плиталарга эга бўлган, эгилувчи элементлар (тўсинлар) таянганда элемент таяниш майдончасининг узунлиги ҳисоб-китобга асосан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур банднинг талаблари осма деворлар таянчлари ҳамда ушбу ШНҚнинг 56 ва 100‑бандларига мувофиқ амалга ошириладиган ҳисоби бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч плиталари остидаги эзилиш майдонини орттириш зарурати бўлганда уларнинг пўлат орақистирмалар ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасининг, маҳаллий юкланмалар билан юклатилган майдонларига қўйиладиган конструкциявий талаблар мазкур ШНҚнинг 135 — 138-бандларида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-расм — Кесимларнинг маҳаллий сиқилишдаги ҳисобий юзаларини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — з — маҳаллий сиқилишнинг турли ҳоллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Арматураланмаган эгилувчи элементлар ҳисоб-китобини қуйидаги формулага асосан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(22)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий эгувчи момент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг эластик ишлаши мобайнидаги унинг кесими қаршилик моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг боғичланган кесими бўйлаб эгилишидаги чўзилишга ҳисобий қаришилиги мазкур ШНҚнинг 12 — 14-жадвалга мувофиқ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Арматураланмаган эгилувчи элементларни кўндаланг кучга қуйидаги формулага асосан аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(23)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг эгилишдаги чўзувчи бош кучланишларга 13-14-жадвал бўйича ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесим эни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўғри бурчакли кесим учун ички жуфт кучларнинг елкаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош конструкцияларнинг, боғичланмаган кесими бўйлаб эгилишга ишлайдиган, элементларини лойиҳалаш фақат ғиштнинг (тошнинг, блокнинг) тош терилмасига мансуб қоришма билан норматив илашиш мустаҳкамлигини ГОСТ 24992-2014 га мувофиқ аниқлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Арматураланмаган тош конструкцияларнинг элементларини ўқ бўйлаб чўзилишдаги мустаҳкамликка ҳисоб-китоблари қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(24)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— чўзилиш мобайнида ўқ бўйлаб таъсир қилувчи ҳисобий куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 12 — 14-жадваллари бўйича қабул қилинадиган чўзилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесимнинг нетто ҳисобий юзаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош конструкцияларнинг боғичланмаган кесим бўйича ўқ бўйлаб чўзилишга ишлайдиган элементларини лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Арматураланмаган тош терилмасини, боғичланмаган чоклар ва харсангтош терилмалари учун боғичланган чоклар бўйлаб қирқилишга ҳисоб-китоби қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(25)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қирқилишга ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг чоки бўйлаб ғишт ва тўғри шаклдаги тошлар учун 0,7 га тенг деб қабул қилинувчи ишқаланиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— энг кам ҳисобий юклар таъсири остида сиқилиши 0,9 замланиш коэффициенти билан аниқланадиган ўртача кучланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бутун яхлит ғишт ва тошлардан тайёрланган тош терилмалар учун 1,0 га ҳамда ичи ғовак ғишт ва вертикал ғовакларга эга тошлардан тайёрланган тош терилмалар учун, шунингдек парчаланган харсангтошдан тайёрланган тош терилмалар учун 0,5 га тенг деб қабул қилинадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — кесимнинг ҳисобий юзаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасининг боғичланган кесими бўйича (ғишт ёки тош бўйича) қирқилишга ҳисоб-китобини ушбу ШНҚнинг 25-формуласига мувофиқ сиқилишни ҳисобга олмаган ҳолда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасининг ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 13-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кесим ядроси чегараларидан ташқарига чиқадиган эксцентриситет эга бўлган, номарказий сиқилишда (тўғри бурчакли кесимлар учун ), кесимнинг ҳисобий юзаси сарҳадига кесимнинг фақат сиқилган қисми юзаси киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Кўп қатламли деворлар (енгиллаштирилган тош термали деворлар ва пардоз қатламига эга деворлар)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Кўп қатламли деворларнинг алоҳида-алоҳида қатламлари бикр ёки эгилувчан боғичлар билан ўзаро туташтирилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Кўп қатламли деворларни мустаҳкамликка ҳисоблаш қўйидагича амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қатламларнинг бикр туташиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қатламларнинг турлича мустаҳкамлик ва эластик хусусиятларини, шунингдек деворда биргаликда ишлашда уларнинг мустаҳкамликларидан тўлиқ фойдаланилмаслигини кесим юзасини асосий юк кўтарувчи қатламнинг материалига келтириш йўли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барча зўриқишларнинг эксцентриситетлари келтирилган кесимнинг ўқига нисбатан аниқланиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қуйидаги боғланишлар бикр ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар қандай иссиқлик изоляция қатламида ва ғишт ёки тошларнинг тиқма қаторларидан тайёрланган вертикал диафрагмаларнинг ўқлари орасидаги масофалар кўпи билан 120 сm бўлганда (бу ерда — анча юпқа конструктив қатламнинг қалинлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сиқилишдаги мустаҳкамлик чегараси 0,7 МPа дан кам бўлмаган монолит бетондан тайёрланган иссиқлик изоляцияловчи қатламда ёки ётқизиш баландлиги бўйича қаторлар ўқлари орасидаги масофада жойлашган тишли горизонтал ётқизиш қаторларида камида М25 маркали тошлардан терилганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қаттиқ боғламли кўп қатламли деворларни ҳисоблаш қуйидаги тартибда бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг (12) формуласи бўйича марказий сиқишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
марказдан ташқари сиқишда ушбу ШНҚнинг (15) формуласи бўйича, бунда вертикал диафрагмали тўшама учун коэффициент 1,0 га тенг деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Девор кесимини битта материалга келтиришда қатламлар қалинлиги ҳақиқий деб қабул қилиниши, қатламлар кенглиги эса (девор узунлиги бўйича) ҳисобий қаршиликлар нисбатига ва қатламлар мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициентларига пропорционал равишда қуйидаги формула бўйича ўзгариши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(26)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қатламнинг келтирилган кенглиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қатламнинг амалдаги кенглиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесим қатламнинг ҳисобий қаршилиги ва мустаҳкамликдан фойдаланиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— деворнинг бошқа ҳар қандай қатламининг ҳисобий қаршилиги ва мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўп қатламли деворларда қатламларнинг мустаҳкамлик коэффициентларидан ва фойдаланиш ушбу ШНКнинг 25-жадвалида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Бикр боғичларга эга кўп қатламли деворларнинг ҳисоби қуйидагиларга асосан амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
марказий сиқилишда мазкур ШНҚнинг 10-формуласига асосан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
марказ ташқарисидан сиқилишда ушбу ШНҚнинг 13-формуласига мувофиқ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 10 ва 13-формулаларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
келтирилган кесимнинг юзаси , келтирилган кесимнинг сиқилган қисми юзаси ва кесим келтирилаётган қатламнинг ҳисобий қаршилиги ундан фойдаланиш коэффициентини .
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бўйлама эгилиш коэффициентлари ва коэффициенти келтирилаётган кесимнинг қатлам материали учун мазкур ШНҚнинг 47 — 52-бандларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келтирилган кесим ўқига нисбатан эксцентриситетлар дан ортиб кетганда, дарзлар очилиши бўйича мазкур ШНҚнинг 93-бандига мувофиқ ҳисоблар амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қатламлар мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициентлари

бетон тошлардан тайёрланган

қуйидаги материаллардан тайёрланган

сопол тошлар

пластик пресслаш йўли билан тайёрланган сопол ғишт

силикат ғишт

нимқуруқ ҳолатда пресслаш йўли билан тайёрланган сопол ғишт

Ғоваксимон тўлдирувчиларда қорилган бетонлар ва ғоваклаштирилган бетонлардан тайёрланган М25 маркали тошлар

0,8

1

0,9

1

1

0,9

1

0,85

Автоклавда ишлов берилган серғовакли бетонлардан тайёрланган М25 ва ундан юқори маркали тошлар

-

-

0,85

1

1

0,8

1

0,8

Автоклавда ишлов берилмаган Б турига мансуб серғовакли бетонлардан тайёрланган М25 ва ундан юқори маркали тошлар

-

-

0,7

1

0,8

1

0,9

1,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Эгилувчан боғичларга мавжуд бўлган (кўндалангига терилган қатор бўйлаб боғичларсиз), кўп қатламли деворларни ҳисоблашда ва коэффициентларни, иккита конструкциявий қатлам қалинликлари йиғиндисига тенг бўлган ҳамда 0,7 коэффициентига кўпайтириб олинган, шартли қалинлик учун мазкур ШНҚнинг 47 — 52-бандларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қатламларнинг материаллари турлича бўлганда, у қуйидаги формулага кўра аниқланиши, бунда келтирилган эластиклик хоссаси қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(27)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — қатламларнинг эластиклик хоссалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и — қатламларнинг қалинликлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Икки қатламли деворларда, қатламлар ўзаро бикр боғланганда, кесимнинг оғирлик маркази орқали ўтадиган, ўққа нисбатан иссиқлик изоляцияси қатлами томон йўналтирилиши, бунда бўйлама кучнинг эксцентриситет дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Плитасимон иссиқлик изоляцияси (минерал-момиқли, полимерли) мавжуд бўлган ҳамда сиқилишга мустаҳкамлик чегараси 1,5 МPа (15 kgf/cm2) ва ундан паст бетон билан тўлдирилган кўп қатламли деворларни иссиқлик изоляцияси қатламнинг юк кўтариш қобилиятини ҳисобга олмаган ҳолда тош терилмасининг кесими бўйича ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Пардоз қатлами мавжуд деворларнинг кесимини унинг асосий қатлами материалига келтириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пардозлаш қатламида мавжуд бўлган кўп қатламли деворларда кўндаланг кесимнинг юк кўтарувчи қатлами мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициентининг қиймати сифатида ушбу ШНКнинг 25 ва 26-жадвалларида келтирилган кўрсаткичларнинг энг пастини қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юкланиш эксцентиситети пардоз қатлами томон бўлганда мазкур ШНҚнинг 15-формуладаги коэффициентни бир рақамига тенг деб қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмаси томон эксцентриситет кесимнинг ўқига нисбатан дан ошганда, кесимнинг чўзилган томонидаги чокларнинг очилиб кетиши бўйича ҳисоб-китоблар мазкур ШНҚнинг 48-бандига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қопламали деворларда қатламларнинг мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициентлари ва мазкур ШНҚнинг 26-жадвалида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Пардоз қатлами материали

Девор материали

сопол тошлар

пластик пресслаш йўли билан тайёрланган сопол ғишт

силикат ғишт

нимқуруқ ҳолатда пресслаш йўли билан тайёрланган сопол ғишт

Деворнинг юза тарафига териладиган, пластик пресслаш йўли билан тайёрланган ҳамда баландлиги 65 mm бўлган, ғиштлар

0,8

1

1

0,9

1

0,6

1

0,65

Деворнинг юза тарафига териладиган, тирқишсимон ғовакларга эга ҳамда баландлиги 140 mm бўлган, сопол тошлар

1

0,9

1

0,8

0,85

0,6

1

0,5

Силикат бетондан тайёрланган йирик ўлчамли плиталар

0,6

0,8

0,6

0,7

0,7

0,6

0,9

0,6

Силикат ғишт

0,6

0,85

0,6

1

1

1

1

0,8

Баландлиги 138 mm бўлган силикат тошлар

0,9

1

0,8

1

1

0,8

1

0,7

Оғир цементли бетондан тайёрланган йирик ўлчамли плиталар

1

0,9

1

0,9

1

0,75

1

0,65

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Пардоз қатлами мавжуд деворлар ҳисобида юкнинг пардоз қатламидан эксцентриситети катталикдан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда, — келтирилган кесимнинг оғирлик марказидан кесимнинг эксцентриситет томон йўналишидаги қирғоғигача бўлган масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворнинг ички тарафига йўналган эксцентриситет , бироқ камида бўлганда, мазкур ШНҚнинг 10 — 15-формулаларига мувофиқ ҳисоблар мазкур ШНҚнинг 25 ва 26-жадвалларида келтирилган ва коэффициентларини ҳисобга олмаган ҳолда деворнинг асосий юк кўтарувчи қатламининг материали бўйича бир қатламли кесим сифатида амалга оширилиши, бунда ҳисобга элемент кесимининг майдони киритилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўп қатламли тош терилмасининг ташқи ва ички қатламларининг вертикал кўчишлари мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Вертикал диафрагмали деворлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Тош терилмасининг қатламларини туташтирувчи ғиштли вертикал диафрагма тош терилмалари қуйидаги формулага кўра қирқилишга текширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (28)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
диафрагма орқали ўтадиган вертикал текисликда таъсир кўрсатадиган ҳамда вертикал юк ва ҳарорат намлик деформацияларининг биргаликдаги таъсири оқибатида вужудга келадиган уринма зўриқишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмаларининг диафрагмалар қирқилишига ушбу ШНҚнинг 65‑бандига мувофиқ аниқланадиган ҳисобий қаршилиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Марказий ва марказдан ташқари сиқишни ҳисоблашда икки таврли кесимли девор фрагменти кўриб чиқилиши, юкламани марказдан ташқарида қўллашдан ҳосил бўладиган эгувчи моментлар фақат қават чегарасида қўйилган юкламадан келиб чиққан ҳолда ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вертикал кучлардан ташқари ҳарорат таъсиридан ҳосил бўладиган эгувчи ҳолатларни ҳам ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-расм — Деворни ҳисоб-китоб қилинаётган парчасининг келтирилган кесими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бўйлама эгилиш коэффициентлари ва коэффициентини диафрагма орқали ўтувчи кесим учун аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 10 ва 15-формулаларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
келтирилган кесимнинг юзи , келтирилган кесимнинг сиқилган қисмининг юзи ва кесим келтириладиган қатламнинг ҳисобий қаришилиги унинг мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициентини ҳисобга олган ҳолда қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қатламнинг келтирилаётган кесими материали учун диафрагма орқали ўтувчи кесим учун бўйлама эгилиш коэффициентлари коэффициентлари ва коэффициентини мазкур ШНҚнинг 47 — 52-бандларига мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворнинг ҳисоб-китоб қилинаётган майдони горизонтал кесимининг юзаси қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (29)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ички қатлам горизонтал кесимининг юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи қатлам горизонтал кесимининг юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
диафрагма горизонтал кесимининг юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи қатлам қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
диафрагма қалинлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташқи қатлам ва диафрагманинг материалини ички қатлам материалига келтириш мазкур ШНҚнинг 68-69-бандлари бўйича амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сиқилган соҳанинг баландлиги вертикал зўриқиш қўйилган ўққа нисбатан вертикал зўриқиш эпюраси статик моментларининг йиғиндиси нолга тенг бўлиши шартидан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, чегаравий ҳолатдаги вертикал зўриқишлар эпюраси тўғри бурчакли шаклга эга деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вертикал диафрагмали кўп қатламли тўшама учун қуйидаги формула билан аниқланадиган тўшаманинг келтирилган эластиклик хоссаси қабул қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, (30)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; ; — ички, ташқи қатламлар ва диафрагмаларнинг эластиклик хоссалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Сиртқи юза қатлами қаватма-қават таяниб борувчи ҳамда эгилувчан боғичлари мавжуд бўлган кўп қатламли деворлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Чўзувчи зўриқишларнинг девор текислиги бўйлаб таъсирида арматураланмаган тош терилмасининг боғичли (вертикал) кесим бўйича ҳисоби қуйидаги шартдан келиб чиқиб амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(31)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сиртқи юза қатлам остида таъсир қиладиган ҳароратга оид таъсирлардан вужудга келувчи чўзувчи горизонтал зўриқишлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг ушбу ШНҚнинг 13-жадвалига мувофиқ қабул қилинадиган боғлаб чирмалган кесими бўйича ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг вертикал кесими юзаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Арматураланмаган тош терилмасини ҳарорат таъсирида вертикал дарзлар пайдо бўлиши эҳтимолини текшириш қуйидаги шартдан келиб чиқиб бажарилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(32)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлари бўйича чўзилишга ҳисоблари мобайнидаги иш шароити коэффициенти, у хизмат муддати 100 йил бўлган бинолар учун 1,5, хизмат муддати 50 йил бўлганлари учун 2,0 ва хизмат муддати 25 йил бўлганлари учун эса 3,0 этиб белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Конструктив арматураланишга эга сиртқи юза қатлам тош терилмаси учун вертикал деформация чоклари ўртасидаги масофалар мазкур ШНҚнинг 36‑жадвалига мувофиқ аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Арматураланган тошли конструкциялар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Тўрсимон арматурали элементларни марказий сиқилишдаги ҳисобини қуйидаги формулага кўра амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(33)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий бўйлама куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— марказий сиқилишдаги тирқишсимон вертикал ғовакларга эга бўлган барча турдаги ғиштлар ва сопол тошлардан тайёрланган арматураланган тош терилмаси учун аниқланадиган ҳисобий қаршилиги қўйидагича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(34)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ғиштнинг (тошнинг) ғоваклилиги 20 фоизгача бўлганда 2,0 га, ғоваклилиги 20 фоиздан 30 фоизгача бўлганда 1,5 га, ғоваклилиги 30 фоиздан ортиқ бўлганда 1,0га тенг деб қабул қилинадиган коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қоришманинг мустаҳкамлиги 2,5 МPа (25 kgf/cm2) дан кам бўлганда, тош терилмасини қуриш жараёнида вертикал тирқишсимон ғоваклари бўлган барча турдаги ғиштлар ва сопол тошлар учун ҳисобни қуйидаги формулага мувофиқ амалга ошириш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(35)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қоришма мустаҳкамлиги 2,5 МPа дан (25 kgf/cm2) ортиқ бўлганда нисбат 1 рақамига тенг деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— арматураланмаган тош терилма қоришманинг қотиб бўлиш муддатидаги ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг қоришма маркаси 25 бўлгандаги ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесим юзаси бўлган арматурадан тайёрланган, баландлиги С бўйлаб бўйича ўлчамли А " кесимли арматурадан квадрат катаклари бўлган тўрлар учун ҳажм бўйича арматуралаш фоизи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 18-формуласига кўра аниқланадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и — арматура ва тош терилмасининг ҳажми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўрсимон арматурали тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 4-формуласига асосан аниқланадиган эластиклик хоссаси бўлганда, бўйлама эгилиш коэффициентлари ёки мазкур ШНҚнинг 20-жадвалидан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўрсимон арматурали тош терилмасининг марказий сиқилишдаги арматураланиш фоизи қуйидаги формулага кўра аниқланадиган қийматлардан ошмаслиги керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўрсимон арматуралашга эга элементлар, тош терилмаси қаторининг баландлиги 150 mm дан ошмаган ҳолларда маркаси 50 дан паст бўлмаган қоришмаларда бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Арматураланиш миқдори 0,1 фоиздан кам бўлганда кесим арматураланмаган каби ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-расм — Тош конструкцияларини кўндалангига (тўрсимон) арматуралаш
1 — арматура тўри, 2 — арматура тўрини ётқизилиш ҳолатини назорат қилиш учун унинг чиқариб қўйилган учлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Тўрсимон арматураланишга эга бўлган марказ ташқарисида сиқилган элементларнинг кесим ядросидан ташқарига чиқмайдиган, кичик (тўғри бурчакли кесим учун ) эксцентриситетларга эгалигидаги ҳисоблари қуйидаги формулага мувофиқ амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(36)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўғри бурчакли кесим учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(37)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қоришманинг маркаси 50 ва ундан ортиқ бўлганда марказдан ташқари сиқилишдаги арматураланган теримнинг ҳисобий қаршилиги қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
; (38)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қоришма маркаси 25 дан паст бўлганда (тош терилмасини қуриш жараёнида унинг мустаҳкамлигини текширишда) ҳисобий қаршилиги қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
. (39)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қолган катталиклар мазкур ШНҚнинг 46 ва 52-бандларига мувофиқ белгиланган қийматларга эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кесим ядросидан ташқарига чиқадиган эксцентриситетларда (тўғри бурчакли кесимлар учун ), шунингдек ёки бўлганда тўрсимон арматуралашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Марказдан ташқари сиқилиш таъсири остидаги тош терилмасини тўрсимон арматура арматураланиш фоизи қуйидаги формула бўйича аниқланадиганларидан ошиб кетмаслиги керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Арматураланиш фоизи 0,1 фоиздан кам бўлганда кесим арматураланмаган каби ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Бўйлама арматурага эга бўлган тош конструкцияларнинг элементларини марказий сиқилиш таъсири остидаги ҳисоб-китоблари қуйидаги формуларга кўра амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(40)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(41)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(42)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сиқилган бўйлама арматуранинг мазкур ШНҚнинг 59-банди бўйича қабул қилинадиган ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бўйлама арматура кесимининг юзаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасининг бўйлама арматураланиш эластик хоссаси ушбу ШНҚнинг 36‑банди бўйича қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Марказдан ташқари сиқишда марказдан ташқари сиқилган элементларининг иккита ҳолати фарқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-ҳолат бўйича қуйидаги шартлар бажарилиш таъминланса:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесим ихтиёрий шаклли бўлганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(43)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесимнинг шакли тўғри бурчакли бўлганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(44)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-ҳолат бўйича қуйидаги шартлар бажарилиш таъминланса:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесим ихтиёрий шаклли бўлганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(45)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесимнинг шакли тўғри бурчакли бўлганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(46)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чўзилган ёки нисбатан камроқ сиқилган арматуранинг оғирлик марказига нисбатан тош терилмаси буткул кесимининг статик ҳолати ҳам кесимнинг ихтиёрий шакллари учун қуйидаги бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(47)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесимнинг ишчи баландлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— буткул кесим баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳимоялов қатламининг арматура тарафидан қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— буткул кесимнинг оғирлик марказидан энг сиқилган қиррасигача бўлган масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кесимнинг тўғри бурчакли шакли учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(48)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўғри бурчакли шаклнинг эни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмаси сиқилган соҳасининг чўзилган ёки нисбатан камроқ сиқилган арматурасининг статик ҳолати кесимнинг шакли ва ўлчамларига, нейтрал ўқнинг ва оғирлик марказига нисбатан ҳимоя қатламининг ҳолатига боғлиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Стерженли арматурага эга бўлган тўғри бурчак кесимли эгилувчи арматураланган элементларнинг ҳисоб-китоблари қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иктали арматурада:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(49)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, нейтрал ўқ ҳолати қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(50)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
якка арматурада:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(51)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нейтрал ўқ ҳолати қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(52)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмаси сиқилган соҳасининг баландлиги барча ҳолатларда қуйидаги шартлар орқали бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва (53)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Эгилувчи элементларнинг кўндаланг кучга ҳисоблари қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(54)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўғри бурчакли кесимларда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(55)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Бўйламасига арматураланган тош терилмаларининг элементларини марказий чўзилишдаги ҳисоблари қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(56)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Комплекс элементларни марказий сиқилишга ҳисобида қуйидаги шарт бажарилишини таъминлаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(57)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бетон ва арматуранинг марказий сиқилишдаги ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бетон кесимининг юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— арматура кесимининг юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бўйлама эгилиш коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(58)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Комплекс элементларнинг келтирилган эластиклик модули ва комплекс кесимнинг вақтинча қаршилиги қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(59)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(60)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 57 ва 60-формулаларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмаси ва бетон учун ушбу ШНҚнинг 36-бандига асосан бетон учун эса ШНҚ 2.03.01-24 бўйича аниқланадиган бошланғич эластиклик модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмаси ва бетон кесимининг инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг сиқилишга вақтинча қаршилиги (мустаҳкамликнинг ўртача чегараси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сиқилишдаги бетоннинг ШНҚ 2.03.01-24 бўйича қабул қилинадиган норматив призматик мустаҳкамлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Кичик эксцентриситетларда қуйидаги шарт бажарилганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(61)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китоб қуйидаги формулага кўра амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(62)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, куч ва арматуралар оғирлик марказлари аро қўйилган бўлса қуйидаги қўшимча шарт ҳам бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(63)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Якка арматурани () ҳисоби қуйидаги формулага кўра амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(64)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 61 — 64-формулаларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— комплекс кесим (тош терилмасига келтирилган) майдонининг чўзилган ёки нисбатан камроқ сиқилган арматура оғирлик марказига нисбатан статик моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— комплекс кесим сиқилган соҳасининг арматура оғирлик марказига нисбатан статик моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — тош терилмасининг бетон ва арматура кесимлари соҳа майдонларининг арматура оғирлик марказига нисбатан статик моментлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, , ва — тош терилмасининг бетон ва арматура кесимлари майдонларининг арматура оғирлик марказига нисбатан статик моментлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, ва — тош терилмасининг бетон ва арматура кесимлари майдонларининг арматура оғирлик марказига нисбатан статик моментлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва кучнинг қўйилиш нуқтасидан мос равишда ва арматураларнинг оғирлик марказларигача бўлган масофалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ва арматураларнинг оғирлик марказлари кесимларнинг қирраларидан 5 сm дан ортиқ масофада жойлашган бўлса, бунда 63 ва 64-формулаларидаги статик моментлар ва ва эксцентриситетлар кесими аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Комплекс конструкцияларнинг шарти бажариладиган марказдан ташқари сиқилган элементлари учун ҳисоблар қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(65)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ҳолларда нейтрал ўқнинг вазияти қуйидаги тенгламадан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(66)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 66-формулаcида куч ва арматуралар оғирлик марказлари аро масофадан ташқарида қўйилган бўлса «мусбат» ишора, куч ва арматуралар оғирлик марказлари аро қўйилган бўлса «манфий» ишора қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Якка арматура () бўлган ҳолатда ҳисоб қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(67)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нейтрал ўқ вазияти қуйидаги тенгламадан ҳисоблаб топилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(68)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 65 — 68-формулаларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилманинг сиқилган соҳасини юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бетон сиқилган соҳасининг юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— куч қўйилган нуқтага нисбатан тош теришнинг сиқилиш соҳасининг статик моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бетон сиқилган соҳасининг куч қўйилиш нуқтасига нисбатан статик моменти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Комплекс конструкциялар эгилувчи элементларининг ҳисоби қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(69)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нейтрал ўқ вазияти қуйидаги тенгламадан ҳисоблаб топилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(70)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Комплекс кесим сиқилган соҳасининг баландлиги қуйидаги шартларга кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва (71)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва ҳамда ва қийматлари марказдан ташқари сиқилишдагидек, ички кучлар жуфтлигининг елкаси эса ва зўриқишларнинг тенг таъсир этувчисининг қўйилиш нуқтасидан арматуранинг оғирлик марказигача бўлган масофага тенг деб қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эгилувчан якка арматура () бўлган ҳолатда ҳисоб қуйидаги формулага кўра амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(72)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нейтрал ўқ вазияти қуйидаги тенгламадан ҳисоблаб топилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(73)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Комплекс конструкциялар эгилувчи элементларининг кўндаланг куч таъсирига ҳисоби қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(74)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг чўзувчи бош зўриқишларга мазкур ШНҚнинг 12 ва 13-жадвалларига мувофиқ қабул қилинадиган ҳисобий қаршилиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесимнинг эни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўғри бурчакли кесимдаги ички кучлар жуфтлигининг елкаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Обоймалар билан кучайтирилган ғишт терилмасининг эксцентриситетлар кесим ядросидан ташқарига чиқмайдиган, марказий ва марказдан ташқари сиқилишдаги ҳисоби қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пўлат обоймалар бўлган ҳолат учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(75)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
темир обоймалар бўлган ҳолат учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(76)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
арматураланган қоришмали обоймалар учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(77)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва коэффициентлари марказий сиқилишда ва , марказдан ташқари сиқилишда қуйидагича қабул қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(78)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(79)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу ШНҚнинг 75 — 79-формулаларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бўйлама куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— зўриқтирилаётган тош терилманинг кесимини юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— пўлат обоймани бўйлама металл бурчакларини ёки темир-бетон обоймани бўйлама арматурасининг кесимини юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— хомутлар ва тош терилмаси аро ўрнашган обойма бетони кесимининг юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— обойма кўндаланг арматурасининг ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— металл бурчаклар ёки сиқилган бўйлама арматуранинг ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бўйлама эгилиш коэффициенти ( аниқланаётган пайтда худди зўриқтирилмаган тош терилмаси учун каби қабул қилинади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 46, 52-бандлари бўйича юкларнинг узоқ муддатли таъсирини эътиборга олувчи коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг шикастланишларсиз тош терилмаси учун 1 рақамига тенг деб ҳамда дарзларга эга бўлган, тош терилмалари учун эса 0,7 деб қабул қилинувчи иш шароити коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— юкларни обоймага узатилганида ва обойма остида таянч мавжудлигида 1 рақамига тенг деб, юкларни обоймага узатилганида ва обойма остида таянч мавжуд эмаслигида 0,7 деб ва юкларни обоймага бевосита узатилмаганида 0,35 деб қабул қилинадиган иш шароити коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— хомутлар ва кўндаланг планкалар билан арматуралашда қуйидаги формулага кўра аниқланадиган фоизи:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — зўриқтирилаётган элемент томонларининг ўлчамлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— пўлат обоймалардаги кўндаланг боғичлар ўқлари аро (, бироқ кўпи билан 50 cm) ёки темир-бетон ва сувоқли обоймалардаги ( cm) хомутлар аро масофалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Обоймалар ўрнатишда қўлланиладиган арматуранинг ҳисобий қаршиликлари қуйидагиларга тенг бўлган, пасайтирувчи коэффициентлар билан ШНҚ 2.03.01-24 бўйича қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўндаланг арматура — 0,65;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкларни обоймага бевосита узатувисиз бўйлама арматура — 0,19;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкларни обоймага бевосита узатувисиз бўйлама арматура, бироқ юкларни обоймага бир тарафлама:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатилувидаги — 0,56;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатилувидаги, бироқ бунда юкларни обоймага икки тарафлама:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узатилувидаги — 0,83.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Элементнинг ён томонларидан бири (масалан, девор) сезиларли узунликка эга бўлса, бундай ҳолларда тош терилмаси орқали ўтказиладиган қўшимча кўндаланг боғичлар ўрнатилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўндаланг боғичлар аро деворнинг баландлиги ва узунлиги бўйлаб масофа дан кам ва кўпи билан 100 cm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда, — девор қалинлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Боғичларнинг иш шароити коэффициенти 0,5 га тенг қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Конструкциялар элементларининг иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатларига кўра (дарзлар пайдо бўлиши ва очилиши бўйича ҳамда деформациялар бўйича) ҳисоби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Тош терилмани чокларида дарзлар пайдо бўлиши ва очилишига кўра қуйидагиларни ҳисоб-китоб қилиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўлганда марказдан ташқари сиқилган арматураланмаган элементларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
турлича деформация (эластиклик модули, силжувчанлик, киришиш хоссалари турлича) бўлган материаллардан тайёрланган тош терилмасининг бир-бири билан ёндош ҳамда биргаликда ишлайдиган ёки ушбу элементларда юзага келадиган зўриқишлар сезиларли даражада фарқланишга эга бўлган конструктив элементларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
каркаслар билан боғланган ва кўндаланг эгилишга ишловчи ҳамда деворларнинг юк кўтариш қобилияти юкларни мустақил равишда (каркассиз) қабул қилиш учун етарли бўлмагани ҳолда, ўзини-ўзи кўтариб турувчи деворларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
каркасларнинг деворга оид тўлдирмасини деворлар текислигидаги тоб ташлашга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
арматура учун агрессив муҳитлар мавжуд бўлган шароитларда фойдаланишда, марказдан ташқари сиқилган ва чўзилган ҳамда бўйламасига арматураланган, эгилувчи элементларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сувоқли ёки плитасимон изоляция қопламаларининг ўзи орқали ўтқазмаслик талаблари мавжуд бўлган ҳолда, бўйламасига арматураланган идишларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бино ва иншоотларнинг, дарзларнинг пайдо бўлишига йўл қўйилмайдиган ёки дарзларнинг очилиши фойдаланиш шартларига кўра чекланиши лозим бўлган бошқа элементлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Тош ва арматураланган тошли конструкцияларнинг иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлари бўйича ҳисобларда норматив юкларнинг асосий уйғунликлар таъсирида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Марказдан ташқари сиқилган арматураланмаган элементларнинг бўлгандаги дарзлар очилишига ҳисоблари ҳисобий юклар таъсири учун амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Марказдан ташқари сиқилган арматураланмаган тошли конструкциялар дарзларининг (тош терилмалари чокларининг) очилишига ҳисоблар, бўлганда қуйидаги талаблардан келиб чиқиб амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китоб мобайнида марказдан ташқари сиқилиш зўриқишларининг худди эластик тана учун бўлгани каби чизиқли эпюраси қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китоблар чўзилишнинг қиррага доир, чўзилган соҳадаги дарзларни очилиш катталигини тавсифлайдиган,шартли зўриқиши бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоб-китоб қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(80)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесимнинг эгувчи момент таъсир қилиш текислигидаги инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесим оғирлик марказидан ўзининг энг сиқилган қиррасигача бўлган масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган тош терилмасининг боғичланмаган кесими бўйича эгилишдаги чўзилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг дарзлар очилишига кўра ҳисоби мазкур ШНҚнинг 27-жадвалига мувофиқ қабул қилинадиган иш шароити коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Фойдаланиш шартларига кўра сувоқли ва бошқа қопламаларида дарзлар пайдо бўлишига йўл қўйиб бўлмайдиган, конструкциялар чўзилган сиртларнинг деформацияларига текшириб кўрилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Арматураланмаган тош терилмалари учун ушбу деформацияларни сувоқ ёки бошқа қопламалар тортилишдан сўнг таъсир қила бошлайдиган, норматив юклар учун мазкур ШНҚнинг 81 — 84-формуларга кўра аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Улар мазкур ШНҚнинг 28-жадвалида келтирилган нисбий деформацияларнинг катталикларидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош терилмасининг тавсифи ва иш шароитлари

Конструкцияларнинг хизмат муддатлари қуйидагича бўлганлигидаги γr иш шароити коэффициентлари, йил

100

50

25

1. Арматураланмаган марказдан ташқари юклатилган ва чўзилган тош терилмаси

1,5

2,0

3,0

2. Арматураланмаган марказдан ташқари юклатилган ва чўзилган тош терилмаси, бироқ меъморий талаблари юқорироқ бўлган конструкциялар учун декоратив пардозловга эга бўлганлар

1,2

1,2

-

3. Суюқликларнинг гидростатик босими остида ишлайдиган, конструкциялар учун гидроизоляция сувоққа эга бўлган, арматураланмаган марказдан ташқари юклатилган тош терилмаси

1,2

1,5

-

4. Суюқликларнинг гидростатик босими остида ишлайдиган, конструкциялар учун гидроизоляция сувоққа эга бўлган, арматураланмаган марказдан ташқари юклатилган тош терилмаси, бироқ кислотабардошли сувоқли ёки суюқ шишадан суртиб қилинган пардозлов қатлами

0,8

1,0

1,0

Изоҳ. Бўйламасига арматураланган тош терилмасини марказдан ташқари сиқилишга, эгилишга, ўқ бўйлаб ва марказдан ташқари чўзилишга ҳамда чўзувчи бош зўриқишларга ҳисоб-китоб қилишда γr иш шароити коэффициенти ушбу жадвалдан қуйидаги коэффициентларни қўллаб қабул қилинади:

μ≥0,1 бўлганида; k=1,25

μ≤0,05 бўлганида. k=1

Арматуралашнинг оралиқ фоизларида k=0,75+5μ формулага кўра интерполяция орқали аниқланади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Арматураланмаган тош терилмасидан тайёрланган тош конструкциялар чўзилган сиртларининг деформациялар бўйича ҳисобини қуйидаги формулаларга кўра аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўқ бўйлаб чўзилишда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(81)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эгилишда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(82)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Марказдан ташқари сиқилишда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(83)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Марказдан ташқари чўзилишда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(84)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ШНҚнинг 81 — 84-формулаларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — тош терилмасининг юза сиртига сувоқ ёки плитасимон қопламалар туширилганидан сўнг қўйиладиган норматив юклардан тушувчи бўйлама куч ва моментлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 28-жадвалига мувофиқ қабул қилинадиган чегаравий нисбий деформациялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг оғирлик марказидан қопламанинг энг олис қиррасигача бўлган масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесимнинг инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг 8-формулага кўра аниқланадиган деформациялар модули.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Кўп қаватли биноларнинг тош терилмаларидан тайёрланган деворларининг дарзларни очилиши бўйича вертикал юкларга ҳисоб-китоби ушбу ШНҚнинг 5-иловасига кўра бажарилиши лозим
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Деформация диафрагмалари қўлланилган тош ва арматураланган тошли конструкцияларнинг ҳисоби ушбу ШНҚнинг 7-иловасига кўра бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қопламаларнинг турлари ва вазифаси

Суюқликларнинг гидростатик босимига учраган конструкциялар учун цементли гидроизоляциявий сувоқ

Суюқ шиша негизидаги кислотабардошли сувоқ ёки кислотабардошли замазка негизидаги қуйма тошли (диабаз, базальт) плиткалардан тайёрланган бир қатламли қоплама

Кислотабардошли тўлдириш негизидаги қуйма тошли (диабаз, базальт) плита қопламалардан тайёрланган икки ва уч қатламли қопламалар:

Плита қопламаларнинг узун томони бўйлаб;

Плита қопламаларнинг калта томони бўйлаб

Изоҳ. Конструкцияларни бўйламасига арматураланишда, шунингдек арматураланмаган конструкцияларга тўр бўйлаб сувоқ тортилганда нисбий   деформацияларни 25 фоизга оширишга йўл қўйилади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-боб. Конструкцияларни лойиҳалаш бўйича талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Биноларни қуриш жараёнида деворлар, устунлар, карнизларнинг мустаҳкамлигини ва устуворлигини аниқлашда ораёпмаларнинг элементлари (тўсинлар, плиталар) тош терилмаларининг йўналиши бўйлаб ётқизилиши, бунда бино элементларининг янги ётқизилган тош терилмаси устига таяна олиш имконияти бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Силикат ғишт ва тошлар, ичи ғовак сопол ғиштлар ва тошлар, ғовакли бетондан тайёрланган блоклар, ғоваклари мавжуд бетон блоклар, ярим қуруқ ҳолатда прессланган сопол ғиштлар, уларнинг ички сиртларига буғ изоляция қопламасини солиш шарти бажарилиши, нам режимли хоналарнинг ташқи деворлари учун қўлланилади, шунингдек келтирилган материалларни ертўлалар, цоколлар, пойдеворларнинг деворларида қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келтирилган материалларни, уларнинг ички сиртларига гидроизоляция қатламини солиш шарти бажарилган ҳолларда, ҳўл режимли хоналарнинг деворлари учун қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Гипс асосидаги ва гипс-бетонли маҳсулотларни нам ва ҳўл ҳароратли хоналарнинг деворлари, шунингдек ертўлалар, цоколлар, пойдеворларнинг деворлари учун қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. Пойдевор ва ертўлаларнинг ташқи деворларини қуриш учун яхлит силикат блоклари ушбу ШНҚнинг 176-бандига мувофиқ ҳолда қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Силикат ғишт, пардевор блоклари ва плиталар санитария тугунларида, душхоналарда, ваннахоналарда, деворларнинг ички сиртларини (биноларни пардозламай «топширишда» — фақат ташқи деворларни) вертикал гидроизоляция билан қоплаб ёки плиткалар билан пардозлаб олиш шарти билан қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Фойдаланиш режими нам бўлган хоналарнинг ташқи деворлари учун самарали иссиқлик қопламаларига эга уч қатламли тош терилмалари уларнинг ички сиртларига буғ изоляцияловчи қоплама бўлиши шарти билан қўлланилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланиш режими ҳўл бўлган хоналарнинг ташқи деворлари учун, шунингдек ертўлаларнинг ташқи деворлари учун бундай тош терилмаларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. Ғишт, тош ва майда блоклардан қурилган сидирғасига яхлит тош терилмасидан тайёрланган деворларнинг иссиқлик узатувчанликка қаршилигини ошириш учун девор тош терилмаларини самарали иссиқлик тутиб қолувчи материал билан тўлдириладиган ҳамда тош терилмасининг ташқи юза қатлами ва асосий қатламлари аро, эни 50 mm дан ошмайдиган кенгайтирилган чок билан бажаришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Йирик ҳажмли сопол тошдан лойиҳаланаётган, ташқи деворларнинг иссиқлик узатувчанликка қаршилиги етарлича бўлмаганда тош терилмасини ўзининг ҳар бир қаторида, қоришманинг тош ғовакларига кириб қолишига монелик қиладиган композит материаллардан тайёрланган тўрларни ёки деворнинг иссиқлик узатувчанликка қаршилигини оширадиган бошқа услубларни қўллаб қуришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Конструкцияларнинг йирик ўлчамли элементлари (панеллар, йирик блоклар) уларни ишлаб чиқариш, ташиш ва монтаж қилиш босқичлари учун ҳисоб-китоб қилиш йўли билан текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоб-китобларда йиғма конструкциялар элементларининг хусусий оғирлигини, катталиги қуйидагича қабул қилинадиган, динамиклик коэффициенти эътиборга олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташиш мобайнида — 1,8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўтариш ва монтаж қилиш пайтида — 1,5, бунда элементнинг хусусий оғирлигига юкнинг ортиб кетиши коэффициенти ҳисоб-китобларга киритилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар бундай элементларни қўллаш узоқ муддатли тажриба орқали аниқланган бўлса, юқорида келтирилган динамиклик коэффициентларни камайтиришига йўл қўйилади, бироқ камида 1,25 қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Тўғри шаклдаги тошлардан тайёрланган узлуксиз тош терилмалар учун ғишт панеллари бундан мустасно қилган ҳолда, боғлашга қуйидаги минимал талабларни бажариш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қалинлиги 65 mm бўлган сидирғасига яхлит ғиштдан тайёрланган тош терилмалари учун тош терилмасининг олти қатордан иборат бўлган ҳамда тошлари (ғиштлари) кўндалангига терилган битта қатор;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қалинлиги 88 mm бўлган ғиштдан ва қалинлиги 65 mm бўлган ичи ғовак ғиштдан тайёрланганлари учун тош терилмасининг тўрт қатордан иборат бўлган ҳамда тошлари (ғиштлари) кўндалангига терилган битта қатор;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қатор баландлиги 200 mm гача бўлганда, тўғри шаклдаги тошлардан тайёрланган тош терилмаси учун тош терилмасининг учта қатордан иборат бўлган ҳамда тошлари (ғиштлари) кўндалангига терилган битта қатор.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эни 260 mm гача, қалинлиги 250 mm гача ва узунлиги 510 mm гача бўлган, йирик ҳажмли тошлардан тайёрланган тош терилмаси учун девор қалинлиги бўйлаб боғичлашни ҳар бир қаторда тошнинг (ғиштнинг) ярим баландлигида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чокларни боғичлашнинг минимал катталиги бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Деворлар ва устунларни пойдевор тарафдан намланишидан, шунингдек уларга келиб туташувчи тротуарлар ва отмосткалар тарафидан намланишидан муҳофазалашни, тротуарлар ва отмосткалар сатҳидан баландроқда жойлаштириладиган, гидроизоляция қатламини ўрнатилишини бажарилишини таъминланиши, шунингек гидроизоляция қатламини ертўла полидан пастроқда ҳам ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворларнинг дераза токчалари, белбоғчалари, парапетлари ташқарига бўртиб чиқиб турадиган ҳамда намланишга ўта мойил қисмлари учун цемент қоришмаларидан, томёпма пўлатидан тайёрланган муҳофаза қопламаларини билан лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворларнинг бўртиб чиқиб турадиган қисмлари атмосфера намликлари оқимларини четлатишни таъминлай оладиган нишабликларга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. Тош материалларидан тайёрланган арматураланмаган тош терилмаларини уларнинг тури, шунингдек тошлари ва қоришмаларининг мустаҳкамлигига кўра қуйидаги 29-жадвалга мувофиқ тўртта гуруҳга бўлиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош терилмасининг тури

Тош терилмасининг гуруҳи

I

II

III

IV

1

2

3

4

5

1. Маркаси 50 ва ундан баланд бўлган ғишт ва тошлардан тайёрланган узлуксиз тош терилмаси

маркаси 10 ва ундан баланд қоришмадаги

маркаси 4 бўлган қоришмадаги

-

-

2. Маркаси 35 ва 25 ва ундан баланд бўлган ғишт ва тошлардан тайёрланган узлуксиз тош терилмаси

-

маркаси 10 ва ундан баланд қоришмадаги

маркаси 4 бўлган қоришмадаги

-

3. Маркаси 15, 10 ва 7 ва ундан баланд бўлган ғишт ва тошлардан тайёрланган узлуксиз тош терилмаси

-

-

ихтиёрий қоришмадаги

ихтиёрий қоришмадаги

4. Маркаси 4 ва ундан ва ундан баланд бўлган ғишт ва тошлардан тайёрланган узлуксиз тош терилмаси

-

-

-

ихтиёрий қоришмадаги

5. Ғишт ёки тошлардан тайёрланган (тебранган ва тебранмаган) йирик блоклар

маркаси 25 ва ундан баланд қоришмадаги

-

-

-

6. Грунтли материаллардан тайёрланган тош терилмаси (грунт-блоклар ва хом ғишт)

-

-

оҳакли қоришмадаги

хом грунтли лой қоришмадаги

7. Ғишт ва тошлардан қилинган ҳамда горизонтал ва тошлари кўндалангига ётқи­зилувчи қаторлар ёки чегалар билан боғичлаб чирмалган, енгиллаштирилган тош терилмаси

Синфи камида B2 бўлган бетон ёки B2 синфидаги бетондан тайёрланган ўрнатма билан тўлдирлувчи ҳамда маркаси камида 50 бўлган қоришма

Бетон билан ёки B1 синфидаги бетондан тайёрланган ўрнатма билан тўлдирлувчи ҳамда маркаси 25 бўлган қоришма

Тупроқ тортиб тўлдирилувчи ҳамда 10 маркали қоришма

-

8. Ғишт ёки тошлардан қилинган, қудуқбоп енгиллаштирилган (вертикал диафрагмалар билан боғичлаб чирмалган) тош терилмаси

Иссиқлик изоляцияловчи плиталар билан ёки тупроқ тортиб тўлдирилган ҳамда маркаси 50 ва ундан юқори бўлган қоришмалар

Иссиқлик изоляцияловчи плиталар билан ёки тупроқ тортиб тўлдирилган ҳамда маркаси 25 бўлган қоришмалар

-

-

9. Тўшамасимон харсангтошдан тайёрланган тош терилмаси

-

Маркаси 25 ва ундан баланд бўлган қоришмалар

Маркаси 10 ва 4 бўлган қоришмалар

Хом тупроқли лой қоришма

10. Парчаланган харсангтошдан тайёрланган тош терилмаси

-

Маркаси 50 ва ундан баланд бўлган қоришмалар

Маркаси 25 ва10 бўлган қоришмалар

Маркаси 4  бўлган қоришмалар

11. Харсангтошли бетон

В7,5 ва ундан баланд синфдаги бетон

В5 ва В3,5 синфидаги бетон

В2,5 синфидаги бетон

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. Бинонинг конструктив схемасига кўра тош деворлар қуйидагиларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юк кўтарувчи деворлар (ўзини оғирлиги ва шамолдан тушадиган юклардан ташқари қопламалар, ораёпмалар, кранлардан тушувчи юкларни ҳам қабул қиладиган);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз-ўзини кўтарувчи деворлар (фақат бинонинг ўзидан юқорида жойлашган барча қаватлар деворларининг хусусий оғирлигидан ва шамол таъсиридан тушадиган юкларни қабул қилувчи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юк кўтармайдиганлар (осмаларига) деворлар (бино қаватининг баландлиги кўпи билан 6 m бўлгани ҳолда битта қават чегарасидаги хусусий оғирликдан ва шамол таъсиридан тушадиган юкларни қабул қилувчи);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пардеворлар (бино қаватининг баландлиги кўпи билан 6 m бўлгани ҳолда, битта қават чегарасидаги хусусий оғирликдан ва шамол (дераза тешиклари очиқ ҳолатда бўлганлигидаги) таъсиридан тушадиган юкларни қабул қилувчи ички деворларга);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз-ўзини кўтариб турувчи деворлар (қават баландлиги каттароқ бўлганда ушбу турдаги деворларни шартли равишда тааллуқли деб топилади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Биноларда ўз-ўзини кўтарувчи ва кўтармайдиган ташқи деворларга қопламалар, ораёпмалардан тушувчи юклар биноларнинг каркасига ёки кўндаланг конструкцияларига узатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. Биноларнинг тош деворлари ва устунлари горизонтал юклар, марказдан ташқари ва марказий сиқилишга ҳисоблаганда, горизонтал йўналишда уларни қаватлар аро ораёпмаларга, қопламаларга ва кўндаланг деворларга таянган деб қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Бикр таянч сифатида қуйидагиларни қабул қилиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қалинлиги камида 12 cm бўлган кўндаланг тош ва бетон деворлар, қалинлиги камида 6 сm бўлган темир-бетон деворлар, контрфорслар, бикр тугунли кўндаланг рамалар, кўндаланг деворларнинг майдонлари ва горизонтал юкни қабул қилиш учун мўлжалланган бошқа конструкцияларни ушбу ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу ШНҚ 30-жадвали бўйича кўндаланг бикр конструкциялар орасидаги масофа қопловчи ва тўсувчи қаватлар орасидаги масофадан ошмаслиги керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворлардан шамолдан узатилаётган горизонтал юкни қабул қилиш учун мустаҳкамликка ва деформациялар бўйича белбоғлар, фермалар, шамолга оид боғичлар ва темир-бетон чирмалма боғичлар ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўндаланг бикр конструкциялар орасидаги масофалар мазкур ШНҚнинг 30-жадвалида келтирилгандан ортиқча бўлса ҳамда изоҳларда «в» бандда келтирилган шамолга оид боғичлар мавжуд бўлмаганида қопламалар ва қаватлар ораёпмаларни эластик таянчлар сифатида қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворлар ва устунларни ораёпмалар билан боғланишга эга бўлмаган (ғалтакли таянчлар ва бошқалар ўрнатилганда) эркин ҳолатда тик турган сингари ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қопламалар ва ораёпмалар тури

Тош терилмасининг гуруҳи бўйича кўндаланг бикр конструкциялар орасидаги масофа, m

I

II

III

IV

А. Монолитлаштирилган ва монолит йиғма темир-бетондан тайёрланган

54

42

30

-

Б. Йиғма темир-бетонли тўшамалардан ва плита ва тошлардан тайёрланган тўшамага эга бўлган, темир-бетон ёки пўлат тўсинлардан тайёрланган

42

36

24

-

В. Ёғочдан тайёрланган

30

24

18

12

Изоҳ:

1. Ушбу жадвалда келтирилган чегаравий масофалар қуйидаги ҳолларда камайтирилиши мумкин:

а) шамолнинг шиддатли 70, 85 ва 100 kgf/m2 босимларида мос тарзда 15, 20 ва 25 фоиз;

б) бинонинг баландлиги 22 — 32 m бўлганда — 10 фоиз, 33 — 48 m — 20 фоиз ҳамда 48 m дан ортиқ бўлганида — 25 фоиз;

в)  эни қават  баландлигининг икки баробаридан торроқ бўлган, энсиз биноларда —  нисбатга мутаносиб равишда.

2. А туридаги монолитланган йиғма ораёпмалардаги плиталар орасидаги чоклар, улар орқали чўзувчи зўриқишларини ўтқазиш учун (арматура чиқариб қўйилган учларини пайвандлаш, оғир бетондан тайёрланган плита чокларини — маркаси 100 дан паст бўлмаган қоришма ва енгил бетондан тайёрланган плита чокларига — маркаси 50 дан паст бўлмаган қоришма билан тўлдириб, шунингдек уларнинг ичига қўшимча арматура ётқизиш йўли билан ёки монолитлашнинг бошқа усулларида) кучайтирилган бўлиши керак.

3. Б туридаги ораёпмалардаги плиталар ёки тошлар ораси, шунингдек тўлдирувчи элементлар ва тўсинлар орасидаги чоклар, маркаси 50 дан паст бўлмаган, қоришма билан изчил тарзда тўлдирилиши лозим.

4. В туридаги ораёпмалар икки қатламли ёғоч тўшамага (полга) эга бўлиши керак.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108. Рамаларни ҳисоблашда ғишт ёки тош терилмадан тайёрланган, девор ёки устунларнинг бикрлигини мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ тош терилмасининг эластиклик модули бўлганда ва кесимнинг, чокларнинг очилишини эътиборга олинмаган, инерция моментида аниқлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ораёпмалар ва қопламаларни эса деворлар билан бикр боғланган, бикр ригеллар (ҳовонлар) каби қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Пилястрали ёки пилястрасиз деворларнинг ҳисобларида девор кенглигини қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қоплама конструкцияси ўзининг девордаги тешиклар аро кенгликка тенг бўлган, буткул таяниш узунлиги бўйлаб, ҳеч қандай тешикларсиз деворларда эса оралиқларнинг ўқлари аро жойлашган девор майдонларининг кенглиги бўйлаб, босимни деворга тенг таралган ҳолда узатилишини таъминланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
девордан тушувчи ён босим қопламага ферма ёки сарровларнинг деворларга таяниш жойларида узатилган бўлса, бунда пилястрага эга девор баландлиги бўйлаб доимий кесимли рама устуни ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Токча кенглиги пилястранинг иккала тарафидан га тенг деб қабул қилинади, бироқ кўпи билан ва деворнинг тешиклари аро кенглигидан ортиқ бўлмаган катталикда олинади (бу ерда — деворнинг қистирилиш жойидан ўлчанган баландлиги, — деворнинг қалинлиги).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пилястралар мавжуд бўлмаганда ва деворларга мужассамланган юклар узатилганда, майдонининг кенглиги, фермалар ёки сарровларнинг таянчлари остига ўрнатилган тақсимловчи плита қиррасидан ҳар иккала тарафга қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Қаватлараро ораяпмаларнинг текисликларида таянчларга эга бўлган ҳамда мазкур ШНҚнинг 109-бандига мувофиқ бикр деб қараладиган эшиклар ва устунлар марказдан ташқари юк таъсирига вертикал туташ тўсинлар сифатида ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворлар ёки устунлар баландлик бўйлаб, таянч шарнирлари эса бир оралиқли балкаларга бўлинган тўсиқлар таянч текислигида жойлашган деб ҳисоблашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юқоридаги қаватлардан тушувчи юкларни тепадаги қават девори ёки устунининг оғирлик марказига қўйилган деб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч босим ҳолатини қайд қилувчи махсус таянчлар бўлмаса, таянч таъсирлар қўйилган жойдан тўсиқлар ёки тўшамалар қўйилган жойдан девор ёки таянч плитанинг ички четигача бўлган масофани қисқич чуқурлигининг учдан бирига тенг, бироқ 7 см дан ортиқ деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳар бир қават чегараларида шамол юки таъсирида эгилиш моментлари учлари қистирилган тўсиқлар каби аниқланиши керак (юқориги қават бундан мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташқи деворларни шамол юкига ҳисоб-китоб қилиш мазкур ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. Деворларни (ёки унинг алоҳида олинган вертикал майдонларини) вертикал ва горизонтал юкларга ҳисоблашда қуйидагилар текширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
горизонтал кесимларни сиқишга ёки марказдан ташқари сиқишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қия кесимлар девор текислигида эгилганда чўзувчи асосий кучланишларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзаро боғланган ва ҳар хил юкланган деворлардан ёки турли баландликдаги девор майдончаларидан келаётган вертикал юклар таъсирида дарзларнинг очилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Горизонтал юк таъсирида кўндаланг ва бўйлама деворларнинг биргаликдаги ишини ҳисобга олишда уларнинг бир-бирига туташиш жойларида қуйидаги формула бўйича аниқланадиган ҳаракатланувчи кучларнинг қабул қилиниши таъминланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(85)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— битта қават чегарасидаги силжитувчи зўриқишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қават баландлигинг ўртасида горизонтал юклардан тушувчи ҳисобий кўндаланг куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бўйлама девор ўқидан девори кесимининг оғирлик марказидан ўтадиган ўққача режа- тасвирдаги масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— токча кесимининг (бўйлама деворнинг ҳисобларда олинадиган майдон) юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— деворлар кесимларининг, режа-тасвирдаги девор кесимининг оғирлик марказидан ўтадиган ўққа нисбатан инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кўндаланг деворнинг қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қават баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг боғичланган вертикал кесими бўйлаб қирқилишга ҳисобий қаршилиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-расм — Бўйлама деворлардаги кўндаланг девор ва ора деворларнинг режа-тасвирлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — бўйлама девордаги ора девор, 2 — кўндаланг девор
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Токчанинг кесимнинг юзасини ва деворлар кесимларининг инерция моментларини аниқлашда мазкур ШНҚнинг 106-бандида келтирилган талаблар ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Деворларни чўзувчи бош зўриқишлар ҳисобини қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(86)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворда кесимнинг чўзилган қисми мавжудлиги қуйидаги формулага асосан амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(87)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 86 ва 87-формулаларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қават баландлигининг ўртасида горизонтал юкдан тушадиган ҳисобий кўндаланг куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(88)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ушбу ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган тош терилмасининг чоклари бўйлаб чўзувчи бош зўриқишларга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ортиқча юкланиш 0,9 коэффициенти билан аниқланадиган ҳисобий куч билан сиқилган тош терилмасининг синиб ёрилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(89)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворда кесимнинг чўзилган қисми мавжуд бўлганда қуйидагича қабул қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(90)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кўндаланг деворнинг кесимини ҳисобга олган ҳолда (ёки ҳисобга олмаган ҳолда) бўйлама деворнинг майдони (мазкур ШНҚнинг 12-расмида келтирилган);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— девор кесимининг фақат кесим ядроси чегараларидан ташқарига чиқадиган, сиқилган қисми юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— агар кўрилаётган майдончанинг узунлиги қават баландлигининг ¼ қисмидан ёки девор узунлигининг ¼ қисмидан ортиқ бўлса, девор қалинлиги энг кичик бўлади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
агар деворлар ичида каналлар бўлса, уларнинг кенглиги девор қалинлигидан чиқариб ташланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кўндаланг деворининг режа-тасвирдаги узунлиги, агар кесим ичига ташқи деворларнинг бўлаклари кўринишида токчалар ҳам киритиладиган бўлса, — нуқталар ўқлари орасидаги масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесимдаги уринма зўриқишларнинг равон бўлмаган коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қийматини қуйидагича қабул қилишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўштаврли кесимлар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таврли кесимлар учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўғри бурчакли кесимлар учун (бўйлама деворларнинг ишини эътиборга олинмаган ҳолдаги)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесимнинг унинг оғирлик маркази орқали ўтувчи ўққа нисбатан бир тарафлама жойлашган қисмининг статик моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— буткул кесимнинг, кесим оғирлик маркази орқали ўтадиган ўққа нисбатан инерция моменти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. Тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 86-87-формулаларига кўра аниқланадиган, синиб ёрилишга қаришилиги етарлича бўлмаганда уни горизонтал чоклар бўйлаб бўйлама арматура билан арматуралашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Арматураланган тош терилмасининг синиб ёрилишга ҳисобий қаршилигини қуйидаги формулага кўра аниқлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(91)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— деворнинг вертикал кесими бўйича аниқланадиган арматураланиш фоизи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Бинонинг кўндаланг деворларига ўзларининг текисликлари бўйлаб таъсир қиладиган горизонтал юкларни ҳисоблашда деворлардаги тешикларни қоплайдиган дераза ва эшиклар устидаги тўсин (перемычка)лар деворларнинг вертикал майдонлари орасидаги шарнирли ўрнатмалар деб ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бино қия деворларига уларнинг текисликлари бўйлаб таъсир қилувчи горизонтал юкларни ҳисоблашда деворлардаги тешикларни қоплайдиган дераза ва эшиклар усти тўсин (перемычка)лар деворларнинг вертикал майдончалари орасидаги шарнирли қурилмалар сифатида ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар тешикларга эга кўндаланг деворларнинг горизонтал юклар таъсир этганда мустаҳкамлиги фақат дераза ва эшиклар усти тўсин (перемычка)ларнинг бикрлигини эътиборга олинганидагина таъминланадиган бўлса, у ҳолда дераза ва эшиклар усти тўсин (перемычка) лар уларнинг ўзларда пайдо бўладиган ҳамда қуйидаги формулага кўра аниқланадиган қирқувчи кучларни қабул қила олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(92)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисоб-китоб қилинаётган дераза ва эшиклар усти тўсин (перемычка)ларга туташувчи ораёпмалар сатҳида қабул қилинадиган, горизонтал юкдан тушадиган ҳисобий кўндаланг куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қават баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кўндаланг деворнинг режа-тасвирдаги узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 114-банди бўйича қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Дераза ва эшиклар усти тўсини (перемычка)ларни мазкур ШНҚнинг 92-формуласига кўра аниқланадиган, горизонтал юклардан тушадиган қирқувчи кучга ҳисоб-китоблари мазкур ШНҚнинг 93-94-формулалари бўйича синиб ёрилишга ва эгилишга синалиши, бунда олинган иккита катталиклардан кичикроғи қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(93)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(94)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)нинг баландлиги ва (соф) оралиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 92-формуласида келтирилган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)нинг кўндаланг кесими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — мазкур ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)ларнинг мустаҳкамлиги етарлича бўлмаса, у ҳолда улар бўйлама арматуралаш ёки эгилишга мўлжалланган темир-бетон тўсинлар билан мустаҳкамланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(95)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 92-формуласига кўра кўндаланг кучга ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ эгилиш ва синиб ёрилишга ҳисоб-китоб қилинадиган темир-бетон тўсинлар билан кучайтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўсинларнинг икки учларини тош терилмаси ичига қистириб ўрнатилган жойининг ҳисоблари мазкур ШНҚнинг 155‑бандига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Девор ва устунлар баландлигининг уларнинг қалинлигига йўл қўйиладиган нисбати
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Девор ёки устун баландлигининг ўз қалинлигига нисбати ҳисоб-китоб натижаларидан қатъи назар мазкур ШНҚнинг 119 — 122-бандлари белгиланган қийматлардан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Ораёпма ёки қопламалардан тушувчи юкларни кўтариб турадиган ҳамда тешикларга эга бўлмаган деворлар учун нисбат (бу ерда — қават баландлиги, — девор қалинлиги ёки устун тўғри бурчакли кесимининг кичик томони), деворнинг эркин узунлиги бўлганда ушбу ШНҚнинг 31-жадвалида (тўғри шаклдаги тош материаллардан қилинган тош терилмаси учун) келтирилган катталиклардан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қоришма маркаси

Тош терилмасининг гуруҳи қуйидагича бўлган β нисбат

I

II

III

IV

50 ва ундан ортиқ

25

22

-

-

25

22

20

17

-

10

20

17

15

14

4

-

15

14

13

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пилястраларга эга деворлар учун ва мураккаб кесимли устунлар учун ўрнига шартли қалинлик қабул қилинади, бу ерда , думалоқ кесимли ва айланага ички чизилган, кўпбурчак шаклидаги кесимлар учун , бу ерда — устун кесимининг диаметри.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қаватнинг H H баландлиги деворнинг эркин узунлигидан каттароқ бўлса нисбат мазкур ШНҚнинг 28-жадвали бўйича қийматдан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
118. Деворлар ва орадеворлар учун нисбатлар мазкур ШНҚнинг 62-бандида келтирилганларидан фарқланувчи шарт-шароитларда мазкур ШНҚнинг 32-жадвалида келтирилган тузатувчи коэффициентлар билан қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Устунлар учун чегаравий нисбатлар мазкур ШНҚнинг 31 ва 33-жадвалида келтирилган коэффициентлар билан қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
119. Деворлар ва пардеворлар учун мазкур ШНҚнинг 31-жадвалида келтирилган ва мазкур ШНҚнинг 32-жадвали бўйича коэффициентларга кўпайтирилган нисбатларни тош терилмасини бир йўналишда (тош терилмасининг горзионтал чоклари бўйлаб) бўйламасига конструктив арматураланшда ( бўлганлигида) — 20 фоизга орттирилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворлар билан боғланишга эга бўлган барқарор кўндаланг конструкциялар орасидаги масофалар бўлганда деворларнинг баландлиги чекланмайди ва мустаҳкамлик ҳисоблари билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эркин узунлик га тенг ва ундан каттароқ бўлиши, бироқ кўпи билан (бу ерда — қават баландлиги) бўлганда қуйидаги шартни бажарилишини таъминланиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(96)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120. Тепа кесимида маҳкамланмаган пардеворлар ва устунлар учун нисбатларнинг қийматлари мазкур ШНҚнинг 119 — 121-бандларида келтирилган қийматлардан 30 фоизга кичикроқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Деворлар ва пардеворлар тавсифи

 коэффициенти

1. Қуйидаги қалинлигида тўсиқлар ёки қопламалардан юк кўтармайдиган деворлар ва тўсиқлар, сm:

25 ва ундан каттароқ

1,2

10 ва кичикроқ

1,8

2. Тешикларга эга деворлар

3. Тешикларга эга пардеворлар

0,9

4. Ўзларига туташувчи кўндаланг деворлар ёки устунлар орасида эркин узунликлари 2,5 дан 3,5 гача бўлган деворлар ва пардеворлар

0,9

5. Ўзларига туташувчи кўндаланг деворлар ёки устунлар орасида эркин узунликлари  бўлган деворлар ва пардеворлар

0,8

6. Харсангтошли ва харсангтош бетонли деворлар

0,8

Изоҳлар:

1. Алоҳида олинган   пасайтирувчи  коэффициентига кўпайтириб олиш йўли билан аниқланадиган,  нисбатларни пасайитирувчи умумий коэффициент, устунлар учун ушбу жадвалда келтирилган,  пасайтирувчи коэффициентидан кам бўлмаганда қабул қилинади.

2. Юк кўтарувчи деворлар ва пардеворларнинг қалинлиги 10 cm дан ортиқ ва 25 cm дан кам бўлганда, тузатиш киритувчи  коэффициентининг катталиги интерполяция бўйича аниқланади.

3.  — нетто юза ва  — брутто юзаларнинг қийматлари деворнинг горизонтал кесими бўйича аниқланади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Устун кўндаланг кесимининг кичикроқ томони ўлчами, (сm)

Ғишт ва тўғри шаклдаги тошлардан тайёрланган

Харсангтош терилмасидан ва харсангтош-бетондан тайёрланган

устунлар учун  коэффициенти

90 ва ундан ортиқ

0,75

0,6

70 — 89

0,7

0,55

50 — 69

0,65

0,5

50 дан кичик

0,6

0,45

Изоҳ. Девор қалинлигидан камроқ кенгликка эга бўлган, юк кўтарувчи энсиз орасидаги деворларнинг  чегаравий нисбатлари, тешиклар баландлигига тенг бўлган, баландликка эга устунлар учун қабул қилиниши керак.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Панеллар ва йирик блоклардан тайёрланган деворлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. Ғишт панеллари маркаси 75 дан паст бўлмаган, сопол ёки силикат ғиштлардан ҳамда маркаси 50 дан паст бўлмаган қоришмалардан лойиҳаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
122. Панелларни лойиҳалашда қоришмали чокларни титратиб (вибрация) қўлланилган ҳолда тўлдирилиши, титратилган (вибрацияланган) тош терилмасининг ҳисобий қаршиликларини мазкур ШНҚнинг 18‑банди бўйича қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташқи деворларнинг қалинлиги ярим ва икки тошли ҳамда иссиқлик техникаси жиҳатидан самарали ичи ғовак сопол тошлардан тайёрланган бир қатламли панелларни титратмани (вибрация) қўлламай лойиҳалашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, тош терилмасининг ҳисобий қаршилигини мазкур ШНҚнинг 15‑банди бўйича қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тебраниш қўлланилмаган ҳолда ичи бўш керамик тошлардан тайёрланган панелларда тош терилмасининг вертикал чоклари чирмаб боғлашини бажарилишини таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
123. Ташқи деворларнинг ғишт панелларини икки қатламли ёки уч қатламли қилиб лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Икки қаватли панеллар қалинлигини ярим ёки ундан ортиқ ғиштдан лойиҳаланиши, бунда уларнинг ташқи ёки ички томонида ўрнатиладиган ҳамда камида 50 маркали қоришмадан тайёрланган ва қалинлиги камида 40 mm бўлган арматураланган пардозлаш қатлами билан ҳимояланган бикр иссиқлик изоляция плиталари бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
125. Уч қатламли панелларни ташқи қатламлари чорак ёки ярим ғиштли ва оралиқ қатламни бикр ёки ярим бикр иссиқлик изоляциясига мансуб плитали қилиб лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташқи деворлар панелидаги каркаслар панелларнинг периметри ва тешиклар контури бўйлаб панелларнинг бутун қалинлиги доирасида жойлашган қирралар ёки чокларга ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Каркаслар ўрнатиладиган қовурғаларнинг эни 30 mm дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташқи девор панелларини лойиҳалашда панелларнинг ташқи қатламини ғишт ва тошнинг очиқ фактураси ёки қоришмадан пардозлаш қатлами билан бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Ички девор ва пардеворларнинг ғишт панелларининг қалинлиги бир қатламли — чорак ғишт (8,5 cm), ярим ғишт (14 cm), бир ғишт (27 cm) ва икки қатламли ҳар бирининг қалинлиги чорак ғишт (18 cm) бўлиб.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ички деворларнинг панелларидаги каркаслар панелларнинг периметри бўйлаб ва тешиклар горизонтал конструкциялар ҳисобига мувофиқ ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қалинлиги чорак ғишт панелларини фақат пардеворлар учун лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Деворларнинг ғишт ва сопол панеллари талаблари бўйича вертикал ва шамол юклари таъсир учун мазкур ШНҚнинг 52-53-бандларида келтирилган талаблари бўйича марказдан ташқари сиқилишга, шунингдек ташиш ва монтаж қилиш жараёнида пайдо бўладиган зўриқишларга ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар панелнинг талаб этилган мустаҳкамлиги арматурани ҳисобга олмаган ҳолда таъминланса, у ҳолда каркаслар бўйлама стерженларининг кесим юзаси панелнинг 1 m горизонтал ва вертикал кесимларига 0,25 cm2 дан кам бўлмаслиги шартидан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Панелнинг юк кўтариш қобилиятини аниқлашда арматурани эътиборга олиш керак бўлганда унинг ҳисоб-китоби худди арматураланган тошли конструкция каби амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қалинлиги 27 cm ва ундан кам бўлган панелларни ҳисоб-китоб қилишда катталиги юк кўтарувчи бир қатламли панеллар учун — 1 cm тебранланган, ўзини-ўзи кўтариб турадиган панеллар, шунингдек юк кўтарувчи уч қатламли панелларнинг айрим қатламлари учун — 0,5 cm бўлган тасодифий эксцентриситет ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юк кўтарувчи панеллар ва пардеворлар учун тасодифий эксцентриситет эътиборга олинмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Арматураланган қовурғали панеллар, юк кўтарувчи қатламлар материаллари турлича бўлганда мазкур ШНҚнинг 67 — 69-бандларига мувофиқ қатламлари бикр боғланган кўп қатламли деворлар каби ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Ташқи ва ички деворлар панеллари, шунингдек ташқи деворлар панеллари билан тўсиқлар панеллари ўртасидаги уланишларни ўрнатиш деталларига ёки каркас пластиналарига пайвандланган пўлат боғланишлар ёрдамида лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Панеллар орасидаги боғланишлар панелларнинг бурчакларида жойлашган чуқурчаларда ўрнатилиши ва қалинлиги 10 mm дан кам бўлмаган эритма қатлами билан қопланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдиндан ўрнатилувчи деталлар ва бириктирувчи стерженлар оддий пўлатдан тайёрланганда улар коррозиядан ҳимояланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Панеллардан тайёрланган деворларнинг монтаж чоклари учун қоришма маркасини ҳисобларга кўра қабул қилиниши, бироқ камида 50 деб олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
130. Ташқи ва ички деворлар учун мўлжалланган йирик блокларни цемент ёки силикатли оғир бетонлардан, ғоваксимон тўлдирувчиларда тайёрланган бетонлардан, ғовакли бетонлар ва табиий тошлардан, шунингдек ғишт, сопол, бетон ва табиий тошлардан тайёрланган тош терилмаларидан қилинадиган деб лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Йирик блоклардан тайёрланган тош терилмасининг ҳисобий қаршилигини мазкур ШНҚнинг 19-банди, ғишт ва тошлардан тебранмасдан тайёрланган блоклар учун ушбу ШНҚнинг 15, 20 ва 22-бандлари бўйича қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ғишт ёки тошлардан тайёрланган тош терилмасининг монтаж чоклари учун қоришма маркаларини блокларнинг қоришма маркасидан бир поғона баландроқ қилиб қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
131. Баландлиги 5 қават бўлган, йирик блокли биноларда қават баландлиги 3 m гача бўлганда, бўйлама ва кўндаланг деворлар ўртасидаги боғланишни қуйидагича амалга ошириш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи бурчакларда тош терилмасини бурчакка махсус блоклар билан боғлаб (ҳар бир қаватга блокларнинг камида битта қатори);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ички кўндаланг деворларнинг бўйлама деворларга, шунингдек ўрта бўйлама деворнинг ён деворларга туташган жойларида — ҳар бир қаватдаги бир қаватда тўсиқлар даражасида битта горизонтал чокда йўл-йўл пўлатдан ёки арматура тўрларидан Т-симон анкерлар қўйиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Баландлиги 5 қаватдан юқори бўлган йирик блокли бинолар учун ва баландлиги 3 m дан юқори бўлган бинолар учун деворлар ўртасида бурчакларда ҳам ички деворларнинг ташқи деворларга туташган жойларида ҳам қаттиқ алоқалар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Боғичларни пайвандлаш йўли билан қистирмалар билан бириктириладиган блокларда ўрнатиладиган деталлар кўринишида лойиҳаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўсувчи конструкцияларга силикатли тўсиқ плиталаридан пардеворларни маҳкамлаш рухланган пўлатдан тайёрланган скобалар ёрдамида ёки ГОСТ 5632 бўйича коррозияга чидамли пўлатнинг перфорацияланган тасмадан тайёрланган ясси анкерлар ёрдамида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Кўп қатламли, енгиллаштирилган тош терилмали ва пардозга эга деворлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
132. Кўп қатламли деворларни ҳисобида конструктив қатламлар ўртасидаги боғичларни қуйидаги ҳолатларда бикр деб ҳисоблаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ихтиёрий иссиқлик изоляцияловчи қатламлар учун ва кўндалангига терилган ғишт ёки тошлар қаторидан тайёрланган вертикал диафрагмаларнинг ўқлари орасидаги масофалар ортиғи билан ва кўпи билан 120 cm бўлганда, бу ерда — юпқа конструктив қатлам қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сиқилишга мустаҳкамлик чегараси камида 0,7 МPа (7 kgf/cm2) бўлганда монолит бетондан тайёрланган иссиқлик изоляцияловчи қатлам, қаторларининг ўқлари орасидаги масофалар тош терилмаси баландлиги бўйича кўпи билан ва ортиғи билан 62 cm қилиб жойлаштирилган, кўндалангига ётқизилувчи горизонтал орақистирма қаторлардаги тошларининг маркаси камида 10 бўлган тош терилмаларини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
133. Эгилувчан боғичларни коррозияга чидамли пўлатлардан ёки коррозиядан муҳофазаланган пўлатлардан, шунингдек полимер материаллардан лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эгилувчан пўлат боғичлар кесимларининг жамланма юзаси девор сиртининг 1 m2 учун камида 0,4 cm2 бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Полимер боғичларнинг кесимлари пўлат боғичларнинг мустаҳкамлигига тенг бараварлик шартидан келиб чиқиб тайинланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иситувчи қатламга ва ғишт ёки тошдан тайёрланган пардозлаш қатламига эга бўлган кўп қатламли деворлардаги эгилувчан боғичлар вертикал йўналишдаги зўриқиш, ҳароратдан киришиш ва ўта чўкишга доир деформацияларини қабул қилишини таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
134. Деворнинг пардозлаш қатлами ва асосий тош терилмаси бир-бири билан ўзаро бикр боғланган бўлса, улар бир-бирига яқин деформация хоссаларга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз баландлиги асосий тош терилмасининг баландлигига тенг бўлган пардозлаш ғиштини ёки тошини қўллашга йўл қуйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қатламларнинг мустаҳкамлик ва деформация хоссалари турлича бўлганда деворларнинг ҳисоблари мазкур ШНҚнинг 66 — 74-бандларига мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
135. Лойиҳаларда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмаси билан мазкур ШНҚнинг 105-банди талаблари бўйича бикр боғланган пардозлаш қатламини чирмаб боғлашни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуйилма материалларни ёки ғоваксимон тўлдирувчилардан солинган тўлдирмани;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ғишт ва тошдан тайёрланган кўп қаватли деворларда иссиқлик изоляция (пенополистирол)дан, толаларининг тузилиши гофрланган минералмомиқли плитасимон иситувчи қатламларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворларнинг иссиқлик-техникасига оид хоссаларини ошириш учун иссиқлик изоляциясининг ташқи фасадга доир тизимларини қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
136. Қоплама билан қаттиқ боғланган деворга кесиклар ўрнатишда, деворнинг бўртиб чиққан қисми доирасида унинг бутун қалинлиги бўйича лойиҳада арматура тўрларининг қирқимига камида учта чокда арматура тўрларини ётқизишни ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
137. Кўп қатламли деворларда қўлланиладиган маҳсулотлар ва материалларнинг умрбоқийлиги, конструкцияларнинг хизмат муддатларини эътиборга олиб қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ғишт ва тошлар совуққа бардошлилик бўйича мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган талабларга жавоб бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасини сиқилишга мустаҳкамлик бўйича М75-М100 маркали қоришма учун қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Енгил ва серғовакли бетонлардан тайёрланган кўп қатламли конструкциялар ички қатламлари тош терилмасига оид материалларининг мустаҳкамлигини камида В2 синфига тегишли деб қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юза қатламни арматуралашни мазкур ШНҚнинг 76 ва 142-бандларига мувофиқ полимер композит материаллардан тайёрланган тўрлар билан бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пўлат тўрлар учун рух қопламасининг минимал қалинлиги ҚМҚ 2.03.11-96га мувофиқ аниқланиши ва гальваник услубда сиртга туширилган тақдирда 30 μm дан иборат бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўрларнинг конструкцияси мазкур ШНҚнинг 77-бандига асосан бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳарорати минус 40 °С дан минус 60 °С гача бўлган, совуқ иқлим шароитларида фойдаланишда мустаҳкамлик хоссаларини ҳисобларига 0,7 га тенг бўлган пасайтирувчи иш шароити (мўртлик) коэффициентларини киритиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворларнинг юзаси ва ички қатламлари ўртасида тош терилмасининг чокларида ўрнатиладиган якка эгилувчан боғичлар ва боғич тўрларидан фойдаланилганда, пардозлаш қатлами тош терилмасининг баландлиги тош терилмасининг асосий (ички) қатламига тегишли қатор баландлигига каррали бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қатор баландлигининг карралигини ҳисобга олмаган ҳолда, асосий қатламнинг қалинлигига монтаж қилинадиган ёки баландлиги бўйича бошқариладиган эгилувчан боғламлардан фойдаланишда қадоқлаш буюмларини ишлатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
138. Қатламларнинг мустаҳкамлик ва деформация хоссаларида фарқланишлар мавжудлигида бикр боғичли деворларнинг ҳисоблари мазкур ШНҚнинг 66 — 75-бандларига мувофиқ олиб борилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмаси билан кўндалангига ётқизилган ғишт ёки тош қаторлари воситасида бикр боғланган пардозлаш қатламининг чирмаб боғланиши мазкур ШНҚнинг 101-бандига мувофиқ бажарилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
139. Самарали иситгичдан тайёрланган оралиқ қатлами билан эгилувчан боғичларга бўлган уч қатламли деворларни лойиҳалаш мазкур ШНҚнинг 140‑бандига кўра бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
140. Қалинлиги 85 — 100 mm бўлган юза қатлам учун ичи сидирғасига яхлит танали (жумладан ғоваклилиги 13 фоизгача бўлган) ғишт, ташқи деворчаси камида 20 mm ли йўғонлаштирувга эга ичи ғовак ғишт, шунингдек сидирға бўлмаган ғовакли ғишт қўллаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасидаги қоришмали чокнинг шакли сидирғасига яхлит танали ғишт учун ихтиёрий тарзда қабул қилиниши, ичи ғовак ғиштдан тайёрланган тош терилмасида чуқурлаштирилган чокларга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Совуққа чидамлилиги бўйича мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ келтирилган ташқи деворнинг қалинлиги 12 — 20 mm бўлган ичи бўш ғиштлардан фойдаланишга йўл қўйилади (агар чуқур чокларга йўл қўйилмаслиги шартлари) қуйидаги талаблардан бири бажарилганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўғридан-тўғри горизонтал деформация чокининг остида жойлашган бир ёки бир нечта қаторларни ётқизиш яхлит ғиштдан (бўшлиқлиги 13 фоизгача), ташқи девори камида 20 mm қалинлашган ичи бўш ғиштдан, горизонтал бўшлиқли ғиштдан амалга оширилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
горизонтал деформация чок юқоридаги девор текислигидан камида 50 мм чиқиб турадиган металл-пластик соябон билан девор сиртидан ташқарига камида 50 mm га бўртиб чиқиб турувчи, ораёпма плитаси билан ҳимояланган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ғиштларнинг юқори қаторидаги бўшлиқлар қоришма билан тўлдирилади ва ғиштни ётқизишдан олдин унинг юқори юзасини гидроизоляциялаш амалга оширилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юза қатлам қалинлиги 85 mm дан кам бўлганда девор конструкцияси осма фасад тизими бўйича бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмаси юза қатламининг қаватлар аро темир-бетон ораёпмалари устига таянишини уларнинг баравар сиртлари билан бир текис қилиб лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юза қатлам тош терилмасининг бинонинг баландлиги 50 m гача, темир-бетондан тайёрланган ёки бино баландлиги 36 m гача бўлганда коррозияга пўлатдан тайёрланган, заводда тайёрланган деталлар устига таянишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмаси юза қатламининг пўлат таянч элементларидан чиқиб туриши кўпи билан 10 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эгилувчан боғичли ташқи деворлар тош терилмаларининг ички қатлами, деворнинг юза қатламидан ва тешикларни тўлдирувчилардан узатилиши мумкин бўлган шамол юкларни қабул қилишни таъминлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иситгич плитасини асосга маҳкамланиши ҳамда уни асосга зич ёпиштирилган ҳолда бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Девор конструкциясида вентиляцияланадиган тирқишларни таъминлаш учун тош терилмасининг юза қатламида майдонлари ҳисоб билан тайинланадиган вентиляция тешиклари қолдирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қурилиш шароитида қоплама плиталарининг ташқи томонига пардозлаш элементлари қўйишга, томонни сувоқ билан текислашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворларнинг эгилувчан боғичларга эга бўлган юза қатламларга тортқичлар, вентиляция ва бошқа дастгоҳларни маҳкамлашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
141. Горизонтал деформация чокларга эга бўлган икки қатламли деворлардаги юза қатлам конструкциясига қўйиладиган талаблар уч қатламли деворлар учун мазкур ШНҚнинг 140‑бандида келтирилган талабларга мувофиқ бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Юза қатлам тош терилмасининг арматуралаш бўйича талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
142. Юза қатламнинг эгилувчан боғичли ва қаватма-қават таянишга эга бўлган тош терилмасини арматуралашни таянчдан 1 m баландликда, баландлик бўйлаб кўпи билан 40 сm қадам билан ўрнатиладиган тўрлар воситасида бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Арматуралаш учун кўпроқ полимер композит материаллардан тайёрланган тўрларни қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянчдан 1 m дан баландроқда арматуралаш баландлик бўйлаб қадами кўпи билан 60 сm бўлган тўрлар воситасида конструктив тарзда бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасининг ҳар бир қатлами ўз бурчакларида баландлик бўйлаб кўпи билан 60 сm қадамлатиб Г‑симон пўлат тўрлар билан бурчакдан камида 1 m масофа ичида ёки вертикал деформация чоки бундан яқинроқ жойлашган бўлса, вертикал чоккача арматураланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Текис майдонларда тўрларни устма-уст тушириб ётқизишга йўл қўйилади, бунда устма-уст тушириш эни камида 25 cm дан бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қатламлари ғиштли вертикал диафрагмалар билан бириктирилган деворларнинг ҳар бир қатламларини арматуралаш баландлик бўйлаб кўпи билан 1 m оралатиб жойлаштириладиган, тўрлар воситасида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Диафрагмалар баландлик бўйлаб қадами кўпи билан 60 cm ҳамда диаметри камида 3 mm бўлган арматура ёки диаметри камида 5 mm бўлган Z-симон стерженлар билан арматураланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Юза қатлам тош терилмасининг ички қатламга маҳкамлаш учун эгилувчан боғичларни ўрнатишга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
143. Эгилувчан боғичларнинг тўрлари алоҳида-алоҳида стерженлар, пластиналар кўринишида бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Боғичларнинг материаллари пўлат арматура, полимер композит материаллардан тайёрланишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Якка боғичларни камида 5 дона/m2 бўлиши ҳамда шахмат тартибида ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Боғичларга тўрларнинг баландлик бўйлаб қадами камида 60 cm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бўшлиқлар периметри бўйлаб бинонинг бурчакларида ва ҳароратга оид вертикал чоклар яқин атрофида, вертикал ва горизонтал йўналишдаги қадами кўпи билан 25 cm бўлган қўшимча боғичлар ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пўлат арматурадан тайёрланган боғичлар қуйидагиларни таъминлаши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қоришмали чок ичида букилган (Z ва Г-симон) учи билан маҳкамланган якка пўлат стерженлар диаметри камида 5 mm бўлишини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўр кўринишидаги якка боғичлар, шунингдек горизонтал чокларда жойлашган тўрлар ёки стерженларга пайвандлаш воситасида қотириладиган боғичлар диаметри 3 mm бўлган пўлатдан бажарилишини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Якка боғичлар қоришмали вертикал чоклардан камида 2 cm да ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Боғичли тўрлар диаметри 3 — 5 mm бўлган пўлат арматурадан бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўрларни тайёрлашга қўйиладиган талаблар ГОСТ 23279-2012 мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Композит материаллардан тайёрланган боғичлар ўрнатилганда тош терилма қоришмасининг мустаҳкамлиги M100 дан паст бўлмаган маркага мос бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Якка боғичларни қоришмали горизонтал чоклар ичига жойлаштириш чуқурлиги боғич материалига ва тош терилмасининг қалинлигига боғлиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фақат чўзилиш учун ишлаганда бикрлиги ва мустаҳкамлиги таъминланган боғланишларда қатламлар орасидаги тирқишларга тиргаклар ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Полимер композит материаллардан тайёрланган тўрларни тош терилмаси юза қатламининг қалинлигига сидирға киритилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пўлат арматура ва полимер композит материаллардан тайёрланган конструксиялар, баландлиги бўйича бошқариладиган боғланишлар мустаҳкамлиги ва қаттиқлиги бўйича экспериментал синовдан ўтиши, бунда барча турдаги боғланишларнинг горизонтал силжишининг максимал қиймати боғланишнинг ўзи каби деформацияларни ҳисобга олган ҳолда ҳисобий юкланиш таъсирида 1 mm дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Боғичларнинг коррозияга бардошлилиги мазкур ШНҚнинг 138‑бандига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворларнинг юза қатламидаги бурчакларида вертикал деформацияли чоклар бўлмаган деворлар учун, деворларнинг бурчакларидаги алоқалар, келтирилган конструкция талабларга мувофиқ ҳарорат-намлик деформациялари ва шамол оғирлигининг умумий таъсиридан тортилиш учун алоқалар ва уларнинг анкерлаш узелларини ҳисоблаш натижалари бўйича танланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасининг ички ва ташқи қаторларида боғичлар жойлашган сатҳда бир-бири билан ўзаро камида 5 mm устма-уст тушмаганда асосий тош терилмасининг тошлари ичига монтаж қилинадиган ёки баландлик бўйлаб тартибга солинадиган эгилувчан боғичлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Девор ва устунларни анкерлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
144. Тош деворлар ва устунлар ораёпмалар ва қопламаларга 1 m узунликдаги кесими камида 0,5 сm2 бўлган анкерлар билан маҳкамланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
145. Тўсинлар, сарровлар, фермаларнинг учлари деворларга анкерлар билан қотирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворларга таянадиган йиғма панеллар ёки панеллардан тайёрланган анкерлар аро масофа кўпи билан 3 m бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Масофа ортиб борган сайин деворни қоплама билан бириктирувчи қўшимча анкерларни ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сарровлар ички деворлар ёки устунлар узра ётқизиладиган тўсин ва плиталарнинг учлари анкерланган ҳамда икки тарафлама таянишда ўзаро бирлаштирилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
146. Каркасли бинолардаги ўзини-ўзи кўтариб турувчи деворлар устунлар билан девор ва устунларнинг ўзаро бир-бирига боғлиқ бўлмаган, вертикал деформацияларига йўл қўювчи, эгилувчан боғичлар воситасида бирлаштирилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Устунларнинг баландлиги бўйлаб ўрнатиладиган боғичлар деворларнинг устуворлигини, шунингдек уларга таъсир кўрсатувчи шамол юкларини каркас устунларига узатилишини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
147. Анкерларнинг ҳисоблари қуйидаги ҳолатлар учун олиб борилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
анкерлар аро масофа 3 m дан ортиқ бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
устун ёки девор қалинлиги носимметрик ўзгарувчанлигида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
норматив кучнинг катталиги 1000 kN (100 t) дан ортиқ бўлган ҳолатдаги оралиқ деворларида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Анкердаги ҳисобий зўриқиши қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(97)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ораёпма ёки қопламаларнинг деворга, анкерлар аро масофага (ушбу ШНҚнинг 13-расмида келтирилган) тенг бўлган кенгликда таяниш жойларидаги сатҳда мазкур ШНҚнинг 112-бандига кўра таъсир қилувчи ҳисобий юклардан пайдо бўладиган эгувчи момент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қават баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— анкернинг, анкерлар аро масофага тенг бўлган кенгликдаги жойлашув сатҳида таъсир кўрсатувчи ҳисобий нормал кучи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур банднинг кўрсатмалари вибро-ғиштли панеллардан қилинган деворларга йўл қуйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-расм. Анкерда, ораёпма сатҳидаги эгувчи момент таъсирида пайдо бўлаётган зўриқиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
148. Девор ёки пардеворларнинг қалинлиги уларнинг контури бўйлаб таянишини ҳисобга олган ҳолда тайинланган бўлса, уларнинг ён тарафдан туташаётган конструкцияларга ва тепадаги ораёпмага қотирилишини ҳисобга олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Конструкциялар элементларининг тош терилмасига таяниши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
149. Маҳаллий юкларни тош терилмасига узатувчи элементларнинг таяниш майдонлари остидаги қалинлиги кўпи билан 15 mm бўлиши, бунда лойиҳада қоришма қатламини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150. Пачоқланишга ҳисоблар бўйича талаб қилинганда маҳаллий юкларнинг қўйилиш жойларида арматуранинг умумий миқдори бетон ҳажмининг 0,5 фоизидан ортиқ бўлган иккита тўр билан ҳисоб-китоб бўйича арматураланган ҳамда қалинлиги тош терилмаси қаторларининг қалинлигига каррали, бироқ камида 15 сm бўлган тақсимловчи плиталар ўрнатиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151. Фермалар, қоплама тўсинлари, кран ости тўсинлари пилястраларга таянганда, тақсимловчи плиталарнинг тош терилмасининг таяниш майдонларида асосий девор билан боғлаб қўйишни ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 14-расмида келтирилган плиталарнинг декор ичига қистирилиш чуқурлиги камида 12 cm дан бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Плиталар устида жойлашган ғишт терилмасини бевосита плиталар ўрнатилгандан кейин амалга оширишни ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворларни тахлашда плиталар остига эгатлар қуриш ва уларга плиталар ўрнатишга (монтаж қилиш) йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-расм. Тақсимловчи темир-бетон плиталар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
152. Маҳаллий сиқилганда чегаравий юкламалар тош терилмасининг ҳисобий юк кўтариш қобилиятининг 80 фоиздан ортиқ бўлганда, тош терилмаси конструкциясининг таянч қисми майдонини диаметри камида 3 mm дан кам бўлмаган, катаклар ўлчами 60х60 mm дан ортиқ бўлмаган, камида учта юқори горизонтал чокларга жойлаштирилган стерженлар билан арматураланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Маҳаллий юклар дераза ва эшик усти тўсиини (перемычка)ларга узатилганда, тақсимловчи плиталардан 1 m пастда жойлашган майдони тош терилмасининг ҳар учта қатор орқали ушбу бандда келтирилган тўрлар билан арматураланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўрлар дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)нинг таянч майдонларини деворнинг асосий қисми билан бирлаштириши ва деворга камида 12 cm чуқурликкача қистириб қўйилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Элементларнинг ғишт терилмасига таяниш тугунларининг ҳисоби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
153. Темир-бетон сарровлар, тўсинлар ва тўшамаларнинг тош деворлар ва устунларга таянганда, таяниш тугунидан пастроқда жойлашган кесимларни марказдан ташқари сиқилишга ва пачоқланишга ҳисобидан ташқари, шунингдек тош терилмаси ва темир-бетон элементлар бўйича кесим марказий сиқилишга ҳам текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таяниш тугунининг марказий сиқилишидаги ҳисобини қуйидаги формулага кўра амалга ошириш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(98)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— таяниш тугунидаги тош терилмаси ва темир-бетон элементлар кесимларининг, ушбу элементлар ётқизилган девор ёки устун контури чегараларидаги жамланма майдони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тугундаги темир-бетон элементлари таяниш майдонининг катталигига боғлиқ бўлган коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— темир-бетон элемент таркибидаги ғоваклар хилига боғлиқ бўлган, коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Барча турдаги темир-бетон элементларнинг (сарровлар, тўсинлар, дераза ва эшик усти тўсиини (перемычка)лар, белбоғлар ва тўшамаларнинг) таянишидаги коэффициент қуйидагича қабул қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўлган тақдирда ,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўлган тақдирда,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тугундаги темир-бетон элементларининг жами юзаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нинг оралиқ қийматларида коэффициенти интерполяция бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар тош терилмасига турлича тарафдан таянган темир-бетон элементлар (тўсинлар, тўшамалар) бир хил баландликка ва уларнинг тугундаги таяниш майдонлари бўлса ҳисобни коэффициентини эътиборга олмаган ҳолда мазкур ШНҚнинг 91-формуласига мувофиқ деб амалга оширилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
коэффициенти қуйидагича қабул қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ичи сидирғасига яхлит элементларда ва думалоқ ғовакларга эга тўшамаларда — 1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тухумсимон шаклдаги ғовакларга эга ва таяниш майдонларида хомутлар мавжуд бўлган тўшамаларда — 0,5.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
154. Тўлғазилмаган ғовакларга эга бўлган йиғма темир-бетон тўшамаларда таяниш тугунининг умумий юк кўтариш қобилиятини текширишдан ташқари, тўшама қовурғаларини кесиб ўтувчи горизонтал кесимнинг юк кўтариш қобилияти қуйидаги формулага кўра текшириб кўрилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(99)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бетоннинг ўқ бўйлаб сиқилишга ҳисобий қаршилиги ШНҚ 2.03.01-24га мувофиқ қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўшаманинг, унинг тош терилмасига таяниш узунлиги бўйлаб, ғоваклар билан кучсизланган горизонтал кесимининг юзаси (қовурғалар кесимининг жамланма юзаси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг таяниш тугуни чегарасидаги (тўшамалар майдонлари эгаллаган, кесим қисмларни истисно қилинган) кесими юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— оғир бетонлар учун ва ғоваксимон тўлдирувчиларда тайёрланган бетон учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-расм. Консолли тўсинларнинг қистирилиш ҳисобий схемалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
155. Консолли тўсинлар тош терилмаси ичига қистирилишининг мазкур ШНҚнинг 15а-расмида келтирилган схема ҳисобини қуйидаги формулага кўра амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(100)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўсин вазни ва унга қўйилган юклардан тушаётган ҳисобий юк;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг пачоқланишдаги ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўсиннинг тош терилмаси ичига қистирилиш чуқурлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўсин токчаларининг кенглиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий кучнинг қистирилиш ўртасига нисбатан эксцентриситети:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучнинг девор сиртидан масофаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қистирилишнинг зарурий чуқурлигини қуйидаги формулага кўра аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(101)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар тўсин учи қистирмаси мазкур ШНҚнинг 100-формуласи бўйича ҳисобни бажарилиш таъминламаса, бунда қистирилиш чуқурлигини орттириш ёки тўсин ости ва устидан тақсимловчи орақистирмалар ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар юкнинг қистирилиш майдони марказига нисбатан эксцентриситети қистирилиш чуқурлигидан 2 баравар ортиқроқ бўлса (), сиқилишдан вужудга келаётган зўриқишлар ҳисобга олинмаслиги мумкин, бунда ҳисоблашда қўйидаги формула бўйича амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(102)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кенглиги қистирма чуқурлигининг 1/3 қисмидан ортиқ бўлмаган энсиз тўсинлар кўринишидаги тақсимловчи остликлар қўлланилганда уларнинг остида тўғри бурчакли зўриқишлар эпюрасини мазкур ШНҚнинг 15б-расмида келтирилган схемага кўра қабул қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Дераза ва эшик усти тўсини (перемычка) ва осма деворлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
156. Темир-бетон дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)ларни янги қўйилган, қотишга улгурмаган тош терилмасининг юкига ва босимига ҳисоблаб чиқиш керак,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, тош терилмасининг баландлиги, ёзги шароитларда ғишт учун 1/3 ва қиш шароитларида тош терилмаси учун бутун бир қатламга тенг бўлиши керак (эришиш босқичида).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тегишли конструктив тадбирлар мавжуд бўлганда (йиғма дераза ва эиш усти тўсинларда бўртиқлар, арматура чиқармалари) дераза ва эшик усти тўсини билан биргаликдаги ишни ҳисобга олишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар тўсинлар ва ораёпма тўшамалари, дераза ва эшиклар усти тўсини (перемычка) оралиғига тенг бўлган томонга эга тош терилмаси квадратидан баландроқда, музлатув усулида бажарилган ҳамда муздан эриб тушувчи тош терилмасида, дераза ва эшик усти тўсини (перемычка) соф оралиғининг икки бараварига тенг, баландликка эга тўғри бурчакли тош терилмасидан баландроқда жойлашган бўлса, улардан дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)га тушувчи юк инобатга олинмаслигига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Дераза ва эшик усти (перемычка)нинг тош терилмасини муздан эритиб туширилганда, эритиш ва тош терилмасининг дастлабки қота бошлаш даврида поналарга эга муваққат поялар ўрнатиб кучайтиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бруссимон дераза ва эшиклар усти тўсин (перемычка)лар аро вертикал чокларда уларнинг иссиқлик узатиш бўйича талаб қилинувчи қаршилиги таъминланмаганда иситувчи ётқизишни ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
157. Рандбалкалар кўтариб турадиган осма деворларнинг тош терилмаларини рандбалкаларнинг таянчлари усти соҳасидаги ҳамда тош терилмасининг мустаҳкамлиги, шунингдек рандбалкалар таянчлари остида пачоқланишга қарши мустаҳкамликка текшириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Девор ва рандбалка туташиш текислигидаги босимнинг тақсимланиш эпюраси узунлигини тош терилмаси ва радбалканинг бикрликларига боғлиқ тарзда аниқланиши, бунда рандбалка бикрлиги бўйича эквивалент бўлган баландлиги қуйидаги формулага кўра аниқланадиган шартли тош терилма белбоғи билан алмаштирилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(103)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бетоннинг бошланғич эластиклик модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— рандбалка келтирилган кесимининг ШНҚ 2.03.01-24га мувофиқ қабул қилинадиган инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 7-формуласига кўра аниқланадиган деформация модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— осма деворнинг қалинлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пўлат рандбалкаларнинг бикрлиги қуйидаги кўпайтирма сифатида аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва — пўлатнинг эластикликк модули ва рандбалка кесимининг инерция моменти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
158. Узлуксиз рандбалкаларнинг оралиқ таянчлари устидаги тош терилмасидаги босимнинг тақсимланиш эпюрасини мазкур ШНҚнинг 16 а-расмида келтирилган учбурчак шаклида ва ушбу ШНҚнинг 16 б-расмида келтирилганда кичик асоси тенг бўлган трапеция шаклида қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пачоқланиш зўриқишларининг максимал катталиги (учбурчак ёки трапециянинг баландлиги) рандбалка босими ва таянч реакцияси эпюраларининг ҳажми ўзаро тенглиги шартидан келиб чиқиб қуйидаги формулаларга кўра аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
босим эпюраси учбурчак шаклда бўлганда ()
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(104)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
босим эпюраси трапеция шаклида бўлганида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(105)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— таянч узунлиги (орадевор кенглиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— рандбалканинг унинг оралиғи ва таянч узунлиги сарҳадида жойлашган ҳамда унинг хусусий оғирлигини истисно қилинган, юклар таъсирида вужудга келадиган таянч реакцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— босимнинг таянч қиррасидан ҳар тарафга тақсимланиш эпюраси майдонларининг узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— девор қалинлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар бўлса, у ҳолда мазкур ШНҚнинг 105-формуласидаги қийматнинг ўрнига таянчнинг орадеворнинг ҳар тарафидаги узунлиги бўлган мазкур ШНҚнинг 16 в-расмида келтирилган иккита майдончасидан иборат ва қийматга тенг бўлган ҳисобий узунлигини қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
159. Рандбалкаларнинг четки таянчлари узра, шунингдек бир оралиқли рандбалкаларнинг таянчлари узра босимларнинг тақсимлиниш эпюрасини асоси қуйидагига тенг бўлган мазкур ШНҚнинг 16г-расмида келтирилган учбурчак шаклида қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(106)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— босимнинг таянч қиррасидан бошлаб тақсимланиш майдончаси узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— рандбалка таяниш майдончасининг узунлиги, бироқ кўпи билан ( — рандбалка баландлиги).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рандбалканинг таянч устидаги максимал зўриқиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(107)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-расм. Босимнинг осма деворлар таянчлари устидаги тош терилмасида тақсимланиши
а — узлуксиз тўсинларнинг ўртадаги таянчларида бўлгандаги;
б — узлуксиз тўсинларнинг ўртадаги таянчларида бўлгандаги;
в — узлуксиз тўсинларнинг ўртадаги таянчларида бўлгандаги;
г — рандбалкалар узлуксиз тўсинларининг четки таянчларидаги ва бир оралиқли рандбалкалар таянчларидаги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
160. Осма деворлар тош терилмаларининг рандбалкалар таянчлар устида жойлашган маҳаллий сиқилишдаги мустаҳкамлигини мазкур ШНҚнинг 58 — 61‑бандларида келтирилган талаблар бўйича текшириб кўриш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узлуксиз рандбалкалар таянчлари остидаги тош терилмасининг маҳаллий сиқилишга ҳисоб-китобини бир оралиқли рандбалкалар ва узлуксиз рандбалкаларнинг четки таянчлари учун унинг қиррасидан кўпи билан узунликка эга ( — рандбалка баландлиги), таянч чегараларида жойлашган ҳамда ортиғи билан узунликка эга бўлган майдон учун амалга оширилиши, шунингдек бир оралиқли рандбалкалар таянчларининг узунлиги камида бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ҳисоб-китоб қилинаётган кесим рандбалка қиррасидан баландликда жойлашган бўлса, майдонларнинг ва узунлигини аниқлашда тош терилмаси белбоғининг баландлигини деб қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Осма деворларнинг маҳаллий сиқилишга ҳисоблашда кесимнинг ҳисобий юзасини узлуксиз радбалкаларнинг оралиқ таянчлари устида жойлашган соҳада кесимнинг ўрта қисмидан маҳаллий юклар билан юклатилган тош терилмаси каби бир оралиқли рандбалкалар таянчлари ёки узлуксиз рандбалкаларнинг четки таянчлари узра соҳада, шунингдек тош терилмаларининг ҳисобларида, кесимнинг қирғоғи бўйлаб юклатилган тош терилмаси учун каби рандбалкалар таянчлари остида қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
161. Осма кўприклар тош терилмаларидаги босимнинг тешиклари мавжудлигида тақсимланиш эпюрасини трапеция шаклида қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тешик сарҳадида босим эпюрасидан айриб ташланадиган учбурчак майдони эпюранинг қолган қисмига қўшиб қўйиладиган мазкур ШНҚнинг 17-расмида келтирилган параллелограммнинг тенг-баравар юза билан алиштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 160-бандига мувофиқ тешиклар рандбалка узра баландликда жойлашганида майдоннинг узунлиги мос тарзда катталашади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-расм. Тешиклар мавжуд бўлганлигида осма деворлар тош терилмаларидаги босимнинг тақсимланиш эпюраси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
162. Рандбалкаларни ҳисоблаш иккита юклаш ҳолати учун қуйидагилар амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворларни қуриш даврида таъсир қилувчи юкларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворлар ғиштдан, сопол тошлардан ёки оддий бетон тошлардан терилганда, ёз мавсумида терилаётган тош терилмаси учун баландлиги оралиқнинг 1/3 қисмига тенг бўлиши ҳамда қиш мавсумида терилаётган (тош терилмасини музлатиб бажарилганида муздан эриб тушиш босқичида мазкур ШНҚнинг 205-бандига мувофиқ), тош терилмаси учун оралиқнинг бутун узунлигига тенг бўлган, қотиб улгурмаган тош терилмасининг хусусий оғирлигидан тушаётган юк қабул қилиниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворлар йирик (бетон ёки ғишт) блоклардан териб қурилганда, тушаётган юкларга рандбалкалар ҳисоб қилиниши керак бўлган тош терилмаси белбоғининг баландлиги бир қатор блоклар баландлигидан ½ га тенг бўлиши, бироқ ундан кам бўлмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эшик ва дераза тешиклар мавжудлигида ва тош терилмаси белбоғининг рандбалкалар устидан дераза токчасигача бўлган баландлиги оралиқнинг 1/3 қисмидан камроқ бўлганлигида девор тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 18-расмида келтирилган темир-бетон ёки пўлат дераза ва эшик усти тўсинлар тепа қиррасигача бўлган вазни эътиборга олиниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
понасимон ва аркали дераза ва эшик усти тўсинларда деворлар тош терилмасининг дераза ва эшик тешик тепаси сатҳидан ўз кенглигинг 1/3 қисмидан ортувчи сатҳгача бўлган оғирлиги эътиборга олиниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилиши якунланган бинога таъсир этувчи юкларга, бунда ушбу юкларни таянчлардан ва тўсинлар кўтариб турадиган тўсинларга узатиладиган ҳамда юқорида келтирилган босимларнинг эпюраларидан келиб чиқиб аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўсинлардаги арматуранинг миқдори ва жойлашувининг ҳисоби, юқорида келтирилган иккита ҳолат бўйича аниқланган эгувчи моментлар ва кўндаланг кучларнинг максимал катталиклари бўйича тайинланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18-расм. Деворда тешик мавжудлигида рандбалкага тушадиган юклар схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — рандбалкага тушаётган юк, 2 — темир-бетон дераза ва эшиклар усти тўсини (перемычка)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-§. Карнизлар ва парапетлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
163. Деворлар тепа майдонларининг бевосита карнизлар остида жойлашган, кесимлардаги ҳисоби бино тайёрлининг иккита босқичи учун амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
том ва чордоқ ораёпмаси мавжуд бўлмаган якунланмаган бино учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилиши якунланган бино учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
164. Қурилиши якунланмаган бино учун карниз остидаги деворнинг ҳисобларида қуйидаги юкларни эътиборга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
агар (монолит темир-бетон ва арматураланган тош карнизлар учун) карниз ва қолиплар, тош терилмасида маҳкамланган, консоллар ёки ҳавонлар воситасида тутиб туриладиган бўлса, уларнинг хусусий оғирлигидан тушаётган ҳисобий юкларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
карниз қирғоғи бўйлаб арақанинг ҳар 1 m учун ёки, агар унинг узунлиги 1 m дан кам бўлса, йиғма карнизнинг битта элементи учун 100 kg ҳисобий вақтинча юкни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворнинг ички тарафига тушаётган норматив шамол юки.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Лойиҳага кўра карнизнинг устуворлигини таъминлаб турган анкерларнинг учлари чордоқ ораёпмаси остида қистириб маҳкамлаб қўйиладиган бўлса, у ҳолда ҳисобда чордоқ ораёпмасининг мавжудлигини (буткул ёки қисман) эътиборга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисобларда, шунингдек карнизнинг устуворлиги, тош терилмаси қотиб улгурмаган, ҳолат учун ҳам текшириб кўрилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
165. Қурилиши якунланган биноларнинг карнизлари ва карниз ости майдонлари қуйидаги юкларга ҳисоб қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бинонинг ҳам деворнинг ташқи қиррасига нисбатан ағдарувчи момент яратувчи, ҳам деворнинг устуворлигини орттирувчи барча элементлари оғирлигига, шу ўринда том вазни шамол юкининг сўрувчи таъсири катталигига камайтирилиб қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
карнизнинг 1 m учун ёки узунлиги 1 m дан кичик бўлган йиғма карнизнинг битта элементи учун 150 kg ҳисобий юкка;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисобий шамол юкининг тенг ярмига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Карнизлар ҳисобида қордан тушувчи юк эътиборга олинмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
166. Карнизнинг тош терилмалари қаторларини бўрттириб чиқариш воситасида шакллантирилган умумий бўрттирмаси девор қалинлигининг ярмидан ошмаслиги керак. Бунда, ҳар бир қаторнинг бўртиб чиқиб турилиши тош ёки ғишт узунлигининг 1/3 қисмидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Уч қатламли деворлардаги қаторларни бўрттириб чиқариб шакллантирилган ғиштдан карнизлар ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
167. Девор қалинлигининг ярмидан камроқ бўртиб чиқиб туришга эга бўлган, ҳамда 20 сm дан ортиқ бўлмаган, карнизларнинг тош терилмалари учун худди юқори қават тош терилмаси учун қўлланилган каби қоришмалардан фойдаланиш керак. Ғиштли карнизлар кўпроқ бўрттириб чиқарилганда қоришма маркаси камида 50 бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
168. Карниз ва панжара-тўсиқларнинг (парапетларнинг) устуворлиги етарлича бўлмаганда улар, тош терилмасининг пастки майдонларида қистириб қотириладиган, анкерлар билан маҳкамланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар анкерларнинг учлари алоҳида-алоҳида шайбалар билан маҳкамланадиган бўлса, анкерлар аро масофа кўпи билан 2 m бўлиши керак. Анкерларнинг учлари тўсин ортига ёки сарров учларининг ортига маҳкамланишида анкерлар аро масофани 4 m гача катталаштириш мумкин. Анкерларни қистириб қотирилиш ўрни, улар ҳисоб-китоб бўйича талаб қилинадиган кесимдан камида 15 cm пастроқ жойлашиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Темир-бетон чордоқ ораёпмаларида анкерларнинг учларини уларнинг остига қистириб қотириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Темир-бетон элементлардан қилинган йиғма карнизларда бунёд қилишда ҳар бир элементнинг устуворлиги таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
169. Анкерларнинг тош терилмаси ичида девор ички сиртидан ½ ғишт масофада жойлашиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасининг ташқарисида жойлашган анкерлар (анкер сиртидан ўлчанган) 3 cm қалинликдаги цементли сувоқ билан муҳофазаланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Маркаси 10 ва ундан паст бўлган қоришмаларда ётқизилган тош терилмаларида анкерлар кейинчалик бетон билан тўлдириб, суваладиган, жўякларга ботириб ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
170. Анкер кесимини қуйидаги формулага кўра аниқланадиган зўриқиш бўйича аниқлашга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(108)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий юклардан вужудга келадиган энг катта эгувчи момент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— девор кесимининг сиқилган қирғоғидан анкер ўқигача бўлган масофа (кесимнинг ҳисобий баландлиги).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
171. Карнизлар остидаги деворларнинг тош терилмалари марказдан ташқари сиқилишга текширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Анкерлар мавжуд бўлмаганда ҳамда уларнинг қистирилиб маҳкамланиш сатҳларидаги кесимларда анкерлар мавжудлигида дан ортиқ эксцентриситетларга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зўриқишларни узатишга тегишли барча тугунлар (анкерлар, анкер тўсинлари қистириб қотирилиш жойлари) ҳисоб-қитоб орқали текширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
172. Парапетларнинг пастки кесимларида хусусий оғирлигидан ҳамда 1,4 га тенг аэродинамик коэффициенти билан қабул қилинадиган ҳисобий шамол юки таъсирида вужудга келадиган юклар таъсирдаги марказдан ташқари сиқилишга ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Анкерлар мавжуд бўлмаганда дан ортиқ бўлган эксцентриситетга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
173. Карнизлар ва панжара-тўсиқлар (парапетлар) устуворлигини орттирувчи юклар 0,9 коэффициент билан қабул қилиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-§. Пойдеворлар ва ертўлаларнинг деворлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
174. Девор теришга тааллуқли материаллардан қуриладиган пойдеворларни, ертўла деворларини ва цоколларни йирик ва майда бетон блоклар ва тошлардан мунтазам ва мунтазам бўлмаган шаклдаги табиий тошлардан, монолит бетон ва харсангтошли бетондан, пластик тарзда шакллантирилган ичи сидирғасига яхлит сопол ғиштлардан лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Клинкерли ичи ғовак ғиштни ертўлаларнинг ички деворлари ва пардеворларида ҳамда ертўлаларнинг ташқи деворларини қоплашда қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мустаҳкамлиги 20,0 МPа ва совуққа бардошлилиги F100 ҳамда ундан юқори бўлган ичи сидирғасига яхлит силикат блокларни қуйидаги талабларга кўра пасайтирилган бинолардаги пойдеворларни ва ертўлаларнинг ташқи деворларини қуриш учун ишлатилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
горизонтал ва вертикал елимланма (камида икки қатламли) гидроизоляциянинг мавжудлигида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг вертикал чокларини қоришма билан тўлдиришда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ертўлалар деворларини қуришда иссиқлик изоляциясини қўллашда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кислотали ер ости сувлари ҳамда таркибида сульфатларга эга агрессив грунтлар ва ер ости сувларнинг мавжуд эмаслигида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пойдеворлар тош терилмаси маркаси М100 ва ундан юқори бўлган оғир қоришмаларда бажарилишида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Силикат блокларнинг совуққа бардошлилигига қўйиладиган талаблар ертўлалар ва пойдеворларнинг тупроқнинг музлаш сатҳидан пастроқда жойлашган, иссиқлаштирилган деворларига тегишли бўлган ҳамда ушбу кўрсаткич нормалаштирилмайдиган тош терилмаларига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ертўла ёки пойдевор деворини ҳисоблашда унинг қалинлиги айнан унинг ўз устида жойлашган девор қалинлигидан кам бўлганда тасодифий эксцентриситетни mm олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу эксцентриситетнинг қиймати бўйлама кучларнинг тенг таъсир этувчисининг эксцентриситети қиймати билан қўшилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Биринчи қават деворининг қалинлиги пойдевор деворининг қалинлигидан 200 mm дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 143-бандига мувофиқ биринчи қаватнинг бевосита кесилган устида жойлашган майдончаси тўрлар билан арматураланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
175. Пойдеворлар таги чуқурликларининг бир сатҳдан бошқасига ўтиб бориши поғоналар билан амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зич грунтларда битта пиллапоя баландлигининг унинг ўз узунлигига нисбати кўпи билан 1:1 ва битта пиллапоя баландлиги кўпи билан 1 m бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зич бўлмаган грунтларда битта пиллапоя баландлигининг унинг ўз узунлигига нисбати кўпи билан 1:2 ва битта пиллапоя баландлиги кўпи билан 0,5 m бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Харсангтошли бетондан ва харсангтошдан қилинган пойдеворларни уранинг ўз таглари томон кенгайтирмаси пиллапоясимон шаклда амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Харсангтошли бетон учун битта пиллапоя баландлиги камида 30 cm, харсангтошли терилмада тош терилмасининг икки қатори баравар (35 — 60 cm) қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Харсангтошли бетондан ва харсангтошдан тайёрланган пойдеворлар учун битта пиллапоя баландлигининг ўз кенглигига минимал нисбатлари қуйидаги 34-жадвалда келтирилганларидан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Бетон синфи

Қоришма маркаси

Ҳисобий юк қуйидагича бўлгандаги алоҳида-алоҳида олинган пиллапоялар баландликларининг ўз кенгликларига минимал нисбати, МПа (kgf/cm2)

 (2,0)

 (2,5)

В3,5 — В7,5

50 — 100

1,25

1,5

В1-В2

10 — 25

1,5

1,75

-

4

1,75

2,0

Изоҳ. Пиллапояларни эгилишга ва қирқилишга текшириш талаб қилинмайди.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
176. Пойдеворлар ва ертўла деворлари қуйидагича бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
харсангтошли бетонлардан тайёрланган деворларнинг қалинлиги камида 35 cm ва устунлар кесимларининг ўлчамлари камида 40 cm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
харсангтошли терилмадан тайёрланган деворларнинг қалинлиги камида 50 cm ва устунлар кесимларининг ўлчамлари камида 60 cm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
177. Ертўлаларнинг ташқи деворлари грунтнинг ён босими ҳамда ер юзасида жойлашган юк таъсирини эътиборга олган ҳолда ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Махсус талаблар мавжуд бўлмаганда, ер юзасидаги норматив юкни 1000 kg/m2 деб қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ертўлаларнинг деворларини иккита қўзғалмас шарнирли таянчларга эга тўсинлар сифатида ҳисоб-китоб қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-§. Юпқа деворли гумбазсимон қопламалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
178. Юпқа деворли гумбазсимон қопламаларни икки ёқлама гумбазлар кўринишида лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Икки ёқлама гумбазларнинг тош терилмалари учун қуйидагиларни қўллаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
гумбазлар оралиғи 18 m гача бўлгандаги маркаси камида 75 ва катта оралиқларда маркаси камида 100 бўлган сопол (ичи сидирғасига яхлит ёки ғовак) ёки силикат ғишт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оғир бетон, ғоваксимон тўлдирувчили бетон, цемент солиниб автоклавланган серғовакли бетон, шунингдек маркаси камида 50 бўлган табиий тошлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Гумбазларнинг оралиғи 12 m гача бўлганда маркаси 25 дан паст бўлган, табиий тошларни қўллашга йўл қўйилади, бунда гумбазларнинг қалинлиги камида 9 сm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
179. Икки ёқлама эгриликка эга бўлган гумбазларнинг тош терилмалари учун, уларнинг таркибига гумбаз таянчларини ҳамда тош терилмасининг гумбаз туташуви сатҳидан пастроқдаги 6-7 қатори чегараларида маркаси камида 50 бўлган қоришмаларни қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
180. Икки ёқлама эгиликка эга гумбазларнинг ҳисоби икки шарнирли ясси аркалар сингари шартли ҳисобий схема бўйича марказдан ташқари сиқилишга олиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Гумбазсимон қопламанинг максимал эгувчи моментларга эга кесимларидаги битта тўлқини ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Гумбазларнинг қалинлиги ¼ ғишт бўлган тош терилмасининг ҳисобий қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 17-бандига мувофиқ 1,25 коэффициент билан қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
181. Нормал кучнинг гумбазларнинг кўндаланг кесимларидаги ва деворлар тепа қисмларидаги қўйилиш эксцентриситети катталиги юкларнинг асосий уйғунликлари учун ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда, — гумбаз ёки девор кўндаланг кесими ўқидан эксцентриситет тарафдаги кесим четигача бўлган масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Гумбазларда, тортқилардинг марказдан ташқари жойлашишидан пайдо бўлувчи ҳисобий эгувчи моментни камайтириш учун деворларнинг ички тарафидан чиқарма таянчлар ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
182. Тортқичларнинг чўзилиши, гумбазнинг сиқилиши ва таянчларни силжиши натижасида ҳосил бўладиган ҳисобий эгувчи моментларни фақат гумбаз юмалоқлангандан кейин унга таъсир қиладиган юклардан (иситувчи қатлам, том ёпмаси, фонарлар, қор вазни) ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
183. Торқилардаги зўриқишларни аниқлашда тош терилмаларининг деформация модулларини мазкур ШНҚнинг 7-формуласига кўра қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-§. Арматураланган тош терилмаларига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
184. Тош терилмаси горизонтал чокларининг тўрсимон арматураланишини фақат ғишт, тош ва қоришма маркаларини орттириш тош терилмасининг талаб қилинувчи мустаҳкамлигини таъминлай олмаганида ва элемент кўндаланг кесими оширилиши мумкин бўлмагандагина қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Устунлар ва орадеворларни ҳисоблашда эътиборга олинадиган мазкур ШНҚнинг 77-бандига мувофиқ тўрсимон арматура миқдори тош терилмаси ҳажмининг камида 0,1 фоизидан иборат бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
185. Арматура тўрларини ичи сидирғасига яхлит сопол якка ғиштдан тайёрланган тош терилмасининг кўпи билан бешта қаторини оралатиб йўғонлаштирилган ғиштдан тайёрланган тош терилмасининг тўртта қаторини оралатиб ҳамда сопол тошлардан тайёрланган тош терилмасининг учта қаторини оралатиб ётқизиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўрларни уларнинг четини ўзаро устма-уст тушириб туташтириш соҳасининг узунлиги камида 150 mm дан иборат бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
186. Тўрсимон арматуранинг диаметри камида 3 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасининг горизонтал чокларидаги арматуранинг диаметри қуйидагилардан катта бўлмаслиги лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чоклардаги арматура ўзаро кесишганида — 6 mm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чоклардаги арматура ўзаро кесишмаганида — 8 mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўр стерженлари аро масофа кўпи билан 12 cm ва камида 3 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Арматураланган тошли конструкциялар тош терилмаларининг чоклари улардаги арматура диаметридан камида 4 mm га ортиқ бўлган қалинликка эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
187. Тош конструкцияларнинг бўйлама арматураланиши марказдан ташқари сиқилган (эксцентриситетлар катта бўлганда) ва эгилувчан элементлардаги чўзувчи зўриқишларни қабул қилиш учун, бўлганда юпқа деворларнинг мустаҳкамлиги ва устуворлигини ошириш учун иншоотнинг айрим қисмларини ва буткул иншоотни бутунлай монолитлилигини ва устуворлигини таъминлаш учун қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
188. Тош конструкцияларни бўйлама арматуралашда армутура ташқаридан цементли қоришма остида ёки тош терилмасининг штрабаси аро ушбу штрабани цементли қоришма билан тўлдириб ётқизиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
189. Арматуранинг устунлар ва орадеворлар ҳисобларида эътиборга олинадиган миқдори камида қуйидагидан иборат бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сиқилган бўйлама арматура — 0,1 фоиз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чўзилган бўйлама арматура — 0,05 фоиз.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
190. Тош терилмаси билан биргаликда ишлайдиган темир-бетон билан кучайтирилган (комплекс конструкциялар) тош терилмаси худди бўйлама арматурали тош терилмаси каби мазкур ШНҚнинг 187-бандига мувофиқ, шунингдек марказий ва марказдан ташқари сиқилишдаги юк кўтариш қобилиятини сезиларли даражада ошириш учун қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191. Комплекс конструкциялар учун B12,5 дан баланд бўлмаган синфдаги бетон қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Барча бўйлама арматуранинг кўндаланг кесими юзаси кўпи билан бетон кўндаланг кесими майдонининг 1,5 фоизини ташкил этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
192. Аввалдан мавжуд тош конструкцияларнинг юк кўтариш қобилияти биноларни реконструкциясида, устқурмаларда ёки тош терилмасида нуқсонлар мавжудлигида, тош терилмасини обоймалар таркибига киритиш йўли билан орттирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур пўлат темир-бетон ва арматураланган сувоқдан қилинган обоймалар қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
193. Пўлат обойма, кучайтирилаётган элементнинг бурчакларига ўрнатилади, вертикал бурчакли ва тасмасимон пўлатдан тайёрланган ҳамда бурчакларга пайвандлаб қўйилган хомутлардан иборат. Хомутлар аро масофалар кучайтирилаётган элемент кесимнинг кичикроқ баландлигидан ортиқ бўлмаслиги ва кўпи билан 50 cm бўлиши керак. Пўлат обойманинг қалинлиги 25-30 mm бўлган цементли қоришма қатлами билан коррозиядан ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қоришма билан ишончли илашиши учун пўлат бурчаклар ва тасмасимон пўлат металл тўр қоплаб беркитилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
194. Темир-бетон обойма вертикал стерженлар ва пайвандланма хомутлар билан арматураланганда В12,5 — В15 маркали бетондан бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
195. Қоришмадан тайёрланган обойма худди темир-бетондан қилинганига ўхшаш араматураланади, бироқ арматура бетон ўрнига 50-100 маркадаги цементли қоришма қатлам билан қопланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-§. Деформация чоклари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
196. Биноларнинг тош деворларидаги ҳарорат-киришувчанлик чоклари тош терилмасининг фойдаланиш шарт-шароитларига кўра йўл қўйиб бўлмайдиган, парчаланишларини, дарзларини, оғишларини ва ўз чоклари бўйлаб (чўзинчоқ арматура ва пўлат киритмаларнинг учлари бўйлаб, шунингдек деворлар, туйнуклар ёки тешиклар билан сезиларли даражада кучсизланган жойларидаги) кўчишларини келтириб чиқариши мумкин бўлган ҳароратга ва киришувчанликка доир деформацияларининг эҳтимолий мужассамланиш жойларида ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
197. Арматураланмаган ташқи деворлар учун ҳисобларсиз қабул қилишга йўл қўйиладиган ҳарорат-киришувчаник чоклари орасидаги максимал масофалари қуйидагича олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иситиладиган биноларнинг ер усти тош ва йирик блокли деворлари учун арматураланган бетон ва пўлат киритмаларнинг (дераза ва эшик усти тўсинлар, тўсинлар ва бошқалар) узунлиги 3,5 m кўп бўлмаган ва орадеворларнинг кенглиги камида 0,8 m бўлмаганда мазкур ШНҚнинг 35-жадвалга мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
киритмаларнинг узунлиги 3,5 m дан каттароқ бўлганда тош терилмасининг киритмалар учлари атрофидаги майдонларни мустаҳкамликка ва дарзларнинг очилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
харсангтошли бетонли деворлар учун мазкур ШНҚнинг 35‑жадвалига мувофиқ бетон тошлар 50 маркали қоришмалардан қилинган тош терилмаси бунда 0,5 коэффициент олиниши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўп қатламли деворларнинг қаттиқ боғланган қатламларнинг учун ушбу ШНҚнинг 35‑жадвалига мувофиқ деворларнинг конструкциявий асосий қатламлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иситилмайдиган тошли бино ва иншоотлар учун «а» бандида келтирилган шароитлар учун мазкур ШНҚнинг 35-жадвали бўйича қуйидаги коэффициентларга кўпайтириб:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
берк бино ва иншоотлар учун — 0,7;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
очиқ иншоотлар учун — 0,6;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ер ости иншоотлари ва биноларнинг пойдеворлари, тупроқларни мавсумий музлаб бориш соҳасида жойлашган, тош ва йирик блокли деворлари учун мазкур ШНҚнинг 35-жадвалига мувофиқ, бироқ икки баравар орттириб олиб грунтнинг мавсумий музлаб бориши чегараларидан пастроқда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
198. Темир-бетон ёки пўлат конструкциялар билан боғланган деворчалардаги деформация чоклари ушбу конструкциялардаги чоклар билан мос тушиши, шунингдек биноларнинг конструкция схемасига боғлиқ тарзда деворларнинг тош терилмаларида ҳароратга доир қўшимча чокларни ҳисобга олиш ҳамда ушбу жойларда темир-бетон ёки пўлат конструкцияларни чоклар томонидан қирқилмаслигини таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Йилнинг энг совуқ беш кунлигидаги ташқи ҳаво ўртача ҳарорати

Ҳарорат чоклари орасидаги масофа m

Сопол ғишт ва тошлардан йирик ҳажмли ва табиий тошлардан, бетондан тайёрланган йирик блоклардан ёки сопол ғиштлардан теримларда

Силикат ғиштлардан, бетон тошлардан, силикат бетон ва силикат ғиштлардан ясалган, йик блоклардан теримларда

Терим қоришмаларнинг маркаси

50 ва ундан юқори

25 ундан юқори

50 ундан юқори

25 ундан юқори

Минус 30 ºС ва ундан паст

70

90

50

60

Минус 20 ºС ундан баланд

100

120

70

80

Изоҳлар:

1. Ҳисобий ҳароратларнинг оралиқ қийматлари учун ҳароратга оид чоклар аро масофаларни интерполяциялаб аниқлашга йўл қўйилади.

2. Пардозлаш қатламига эга деворлар учун ҳароратга оид чоклар аро масофалар ҳарорат-намликка доир деформациялар энг катта бўлган материал бўйича қабул қилиниши лозим.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199. Деворлардаги киришишга оид чоклар, бино ёки иншоот заминининг текис бўлмаган чўкиш имконияти мавжуд бўлган барча ҳолатларда қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200. Деформация ва киришишга доир чокларни шпунтли қилиб ёки чокларни пуфлаб олиш имкониятини истисно қилувчи эластик орақистирмалар билан чоракта тўлдирилган қилиб лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-§. Юк кўтармайдиган ташқи деворлардаги деформацияга оид горизонтал чоклар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201. Юк кўтармайдиган деворлардаги горизонтал чоклар унинг ички ва ташқи қатламларида, деворнинг бутун қалинлиги бўйлаб ораёпмаларнинг пастки сатҳида ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чокларнинг баландлиги деворга юқоридаги қават тош терилмаси ва ораёпмалардан тушадиган юкнинг узатилишини истисно қилиш шартидан келиб чиқиб тайинланиши ҳамда камида 30 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ораёпмалар ва уларнинг консолли бўртиқлари деворлар таянишидан тушадиган юкга ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деформацияга оид горизонтал чокларни ўрнатиш бўйича талаблар мазкур ШНҚнинг 140-бандига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-§. Юк кўтарувчи ва ўзини-ўзи кўтариб турувчи ташқи деворлардаги деформацияга оид горизонтал чоклар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
202. Эгилувчан боғичларга эга бўлган икки қатламли ва уч қатламли юк кўтарувчи ва ўзини-ўзи кўтариб турувчи деворларда, қатламлари бикр бирлаштирилган икки қатламли деворларда мазкур ШНҚнинг 68-69-бандларига кўра марказий ва марказдан ташқари сиқилишга ҳисобида қатламларнинг ўзаро биргаликда ишлашини таъминлаш бўйича шарт бажарилмаса тош терилмасининг юза сиртида қаватма-қават горизонтал деформацияли чокларни бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
203. Горизонтал деформация чокни ўрнатиш бўйича талаблар мазкур ШНҚнинг 201-бандига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, юза қатлам ораёпма плитасининг темир-бетон тўсиннинг асосий қатламида қистириб қотирилган учки қиррасига ёки пўлат кронштейнларига таяниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 10 ва 15-формулалари бўйича марказий ва марказдан ташқари сиқилишга ҳисобларда юза қатлам иши ушбу ҳолларда эътиборга олинмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18-§. Уч қатламли ташқи деворлар тош терилмаларининг юза қатламидаги деформацияга оид вертикал чоклар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
204. Конструкцияга оид арматураланишга ҳамда деформацияга доир горизонтал чокларга эга бўлган учта қатламли деворларнинг юза қатламидаги деформацияга оид вертикал чоклар аро масофалар қуйидаги 36-жадвалига мувофиқ белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

ҚМҚ 2.01.07-96 бўйича ҳароратлар ўзгариши, , °С

Ташқи деворлар тош терилмаси юза (ташқи) қатламидаги деформацияга оид вертикал чоклар аро масофаларнинг максимал қийматлари, m

Сопол ғишт, сопол ва табиий тошлардан тайёрланган деворнинг шакли

Силикат ғишт, бетон, серғовакли бетондан тайёрланган тошлардан қилинган деворнинг шакли

Тўғри чизиқли

L-симон

Тўғри чизиқли

L-симон

80

6,0

3,0

4,0

2,0

60

7,0

3,5

4,6

2,3

40

8,0

4,0

5,4

2,7

Изоҳлар:

1. Деформацияга оид вертикал чоклар аро масофалар тош терилмасининг конструкциявий арматураланиши ҳамда мазкур ШНҚнинг 142 ва 143-бандларига мувофиқ эгилувчан боғичлар ва бурчакларга жойлаштирилувчи боғич тўрлари ўрнатиладиган ҳоллар учун тайинланган деформцияга оид горизонтал чоклар аро масофалар кўпи билан 3,5 m.

2. Тош терилмасини қўшимча арматураланган ҳолларда вертикал чоклар аро масофаларни ҳисоб натижалари бўйича тайинлаш лозим.

3. Вертикал чоклар аро масофалар мазкур ШНҚнинг 35-жадвалига мувофиқ қалинлиги 12 cm бўлган, юза қатлам учун келтирилган.

Юза қатламнинг қалинлиги 19 — 25 cm бўлганида ушбу қийматлар 1,5 коэффициенти билан қалинлик 25 cm дан ортиқ бўлганда ушбу ШНҚнинг 35-жадвалига кўра қабул қилинади.

Юза қатламнинг қалинлиги 12 cm дан камроқ (бироқ камида 8,5 сm) бўлганида деформация чоклари орасидаги масофа махсус ҳисобларнинг натижаларига кўра аниқланади.

4. Ҳароратнинг  ўзгаришини, зўриқишларнинг мужассамланиш жойларида очилиш кенглиги 0,5 mm бўлган, дарзларга йўл қўйилган ҳолда юклар бўйича  ишончлилик коэффициенти билан аниқлашга йўл қуйилади. Қолган ҳолатларда  қабул қилинади ва жадвалда келтирилган иш шароити коэффициент  қийматига кўпайтирилади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юза қатлам тош терилмасига кетадиган арматура сарфини эгилувчан боғичларни ўрнатишни, деформацияга оид вертикал чокларнинг жойлаштирилиш ўринларини ва улар аро масофаларни мақбуллаштириш учун уларни тайинлаш деворларнинг ҳарорат-намлик таъсирларга ҳисоблаш асосида ўтқазишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисобларнинг натижаларидан қатъи-назар вертикал ҳароратли чокларни жойларини белгилашда қуйидаги талабларни бажарилишини таъминлаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
вертикал деформацияли чоклар билан режа бўйича синган девор конструкцияларини чизиқли бўлакларга ажратиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
z-симон режали бўлаклар тавсия этилмайди, бунда ўрта деворнинг узунлиги 2 m дан кам бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чокларни бурчакларда, деворлар кесишган жойларда, сатҳлар баланд-паст бўлган жойларда дераза ва эшик тешикларга яқин жойларда жойлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
режада z-симон бўлакларни ажратишда деформация чокни бўлакнинг ўрта девори билан кесишган жойдаги энг узун деворга қўйиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
вертикал чокларни дераза ва эшикларнинг чегаралари бўйлаб ойнаванд лоджия ва балконларда бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чокнинг қалинлиги 10 mm дан кам бўлмаслиги керак, чокни тўлдиришда эластик орақистирмалар ва ташқи об-ҳаво таъсирларига бардошли мастикаларни қўллаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-боб. Қишки мавсумда қуриладиган конструкцияларни лойиҳалаш бўйича талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
205. Қиш мавсумида манфий ҳароратда бино ва иншоотларни қуриш учун қўлланиладиган ётқизиш усули дастлабки техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан асосланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қишда ётқизишнинг қабул қилинган усули конструкцияларни қуриш даврида ҳам, кейинчалик ишлатиш даврида ҳам уларнинг мустаҳкамлиги ва барқарорлигини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ғишт, тўғри шаклдаги тошлар ва йирик блоклардан қишки ғишт теришни қуйидаги усуллардан бири билан амалга ошириши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
М50 маркадан паст бўлмаган, совуқда қиздирмасдан қотувчи, қотиш материалларини коррозияга олиб келмайдиган, совуққа қарши кимёвий қўшимчаларни қўллаган ҳолда эритмаларда норматив ҳужжатлар талабларини қаноатлантирадиган ва қабул қилиниши мўлжалланаётган қурилаётган конструксиялардан фойдаланиш шартлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кимёвий қўшимчаларсиз камида 10 маркадаги оддий эритмаларда музлатиш усули билан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Конструкция элементлари биринчи эритиш даврида ҳам (янги эриган эритманинг мустаҳкамлиги энг паст бўлганда), бинодан фойдаланишнинг кейинги даврида ҳам етарли даражада мустаҳкам ва барқарор бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош конструкцияларнинг баландлиги музлатиш, ҳисоб-китоб билан аниқланиши, бироқ кўпи билан 15 m ва тўрт қават бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
206. Совуққа қарши кимёвий қўшимчалар қўшилган қоришмаларда бажариладиган ғишт теришнинг ҳисобий сиқилиш қаршиликлари, агар ғишт териш ўртача суткалик ҳароратда бажариладиган бўлса, ушбу ШНҚнинг 4-10-жадвалда келтирилган ёзги ғишт теришнинг ҳисобий қаршиликларига тенг деб олиниши, бунда ташқи ҳаво ҳарорати минус 15°С гача ва 0,9 пасайтирувчи коэффициент билан минус 15°С дан паст ҳароратда бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
207. Музлатиш усули билан ва қурилган конструксиялари қиздириш билан музлатиш усули билан бажарилган теришни сиқишга бўлган ҳисобий қаршиликлари, эритмани эритиш ва мусбат ҳароратларда қотишдан сўнг, қуриб битказилган бинодаги музлашга қарши қўшимчаларсиз эритмаларда ушбу ШНҚнинг 2 — 8-жадваллар бўйича, пасайтирувчи коэффициентлар билан қабул қилиниши, бунда ғишт ва тош териш ишлари бажарилган ташқи ҳавонинг ўртача суткалик ҳароратида минус 15 °C гача — 0,9 ва минус 30 °C гача — 0,8 ни ташкил етиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
208. Қишки тош терилмасининг якуний мустаҳкамлигини таъминлашда (қоришмаларнинг маркаларини ошириш, юқори мустаҳкамликка эга ғишт ва тошларни қўллаш, ёки айрим ҳолларда, тўрсимон арматуралашни қўллаш) ишчи чизмаларда кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 206-бандига мувофиқ кимёвий қўшимчаларда бажариладиган тош терилмаси учун белгиланган чора-тадбирлар тош терилмасининг юк кўтариш қобилияти камида 90 фоизга фойдаланилаётган элементлари учун қўлланилиши, бунда музлатиш усулида бажаралидаган тош терилмаси мазкур ШНҚниг 207-бандига кўра юк кўтариш қобилияти камида 70 фоиз фойдаланилаётган элементлар учун қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209. Арматура коррозиясини келтириб чиқармайдиган, музлашга қарши қўшимчаларга эга қоришмаларда ётқизилувчи тош терилмаларида мазкур ШНҚнинг 37-жадвалда келтирилган ва иш шароити коэффициентлари ҳисобга олинмаслиги, бунда музлатиш усулида ва бунёд қилинган конструкцияларни исита туриб, музлатиш йўли билан бажарилувчи тош терилмаларида ҳисобий формулаларга кўра ва иш шароити коэффициентларини киритиб қоришманинг тош ва арматура билан сустлашиш таъсирини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош терилмасини қишки зўриқиш ҳолатининг тури

Иш шароити коэффициентлари

тош терилмаси учун

тўрсимон арматура учун

1. Ғиштдан қилинган ва (эриб тушишдан кейин) қотган тош терилмасининг сиқилиши

1,0

-

2. тўшамасимон харсангтошдан қилинган тош терилмасининг сиқилиши

0,8

-

3. Барча турдаги қотиб бўлган тош терилмаларининг қоришмали чоклари бўйлаб чўзилиши, эгилиши ва қирқилиши

0,5

-

4. Музлатиш усулида бунёд қилинувчи ҳамда эриб тушиш босқичидаги тўрсимон арматурали тош терилмасининг сиқилиши

-

0,5

5. Музлатиш усулида бунёд қилинувчи ҳамда эриб тушиш босқичидаги тўрсимон арматурали тош терилмасининг сиқилиши (эриб тушганидан сўнг) қотиб бўлганлари учун

-

0,7

6.  музлашга қарши қўшимчаларга эга бўлганлари, бунда совуқ шароитда қотишга дучор бўладиганлари ҳамда қоришманинг эриб тушиш пайтидаги мустаҳкамлиги камида 1,5 МPа (15 kgf/сm2) бўлганида

-

1,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
210. Қишда совуққа қарши кимёвий қўшимчалар қўшилган қоришмаларда қуриладиган юқори қаватли (9 қават ва ундан ортиқ) биноларнинг ишчи чизмаларида бинонинг тайёр бўлишининг турли босқичлари учун қаватлардаги қоришманинг талаб қилинадиган оралиқ мустаҳкамлиги кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
211. Оддий эритмаларда (совуққа қарши қўшимчаларсиз) музлатиш усули билан қуриладиган конструкцияларнинг юк кўтариш қобилиятини қуйидагича ҳисобланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эриб тушиш босқичида қоришма портландцементда қилинганда эриб тушаётган қоришманинг ҳисобий мустаҳкамлиги 0,2 МPа (2 kgf/cm2) ҳамда девор ва устунларнинг қалинлиги камида 38 cm бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
девор ва устунларнинг қалинлигидан қатъи-назар, эриб тушаётган қоришманинг мустаҳкамлиги нолга тенг бўлганда ва тошқолпортландцемент ёки пуццолан цементда қилинувчи қоришмаларда, шунингдек девор ва устунларнинг қалинлиги кўпи билан 38 cm бўлганда портландцементда қилинган қоришмалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эриш босқичида қоришманинг тош ва арматура билан сустлашиш ҳисобий формуласи мазкур ШНҚнинг 37-жадвалида келтирилган қўшимча ва иш шароити коэффициентларини киритиш йўли билан ҳисобга олиниши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
212. Қиздирилувчи музлатиш усулида бажариладиган қишки тош терилмасининг мустаҳкамлиги қоришманинг тош терилмаси кесими бўйлаб ёки унинг бир қисмида эришилган мустаҳкамланиб боришда ҳисоб-китобсиз аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Конструкцияларнинг тош терилмасини сунъий тарзда эритиш даврида юк кўтариш қобилиятининг етарлича эканлигини ҳисоб-китоблар асосида текшириб олинганидан кейингина уларни қиздира бошлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
213. Музлатиш усулида бажариладиган тош терилмасининг ҳисобларида эритилиш босқичида олдиндан зўриқишлар ошкор қилинган майдонларини (устунларни, орадеворларни) эритилиш ва тош терилмасининг кейинчалик қотиш даврида поналарда қилинган муваққат поялар ўрнатиш орқали кучайтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
214. Тош терилмасини оддий қоришмаларда музлатиш усули билан қуйидаги конструкцияларни қуришга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
харсангтошли бетонлар ва парчаланган харсангтошлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эритилиш босқичида вибрация ёки сезиларли динамик юк таъсирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эритилиш босқичида катталиги бўйлама юкларнинг 10 фоиздан ортиқ бўлган кўндаланг юк таъсилар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тепа қисмида таянчга эга бўлмаган конструкциялар учун эритилиш босқичида дан ва тепа қисмида таянчга эга бўлган, конструкциялар учун эритилиш босқичида дан ортувчи эксцентриситетларга эга бўлганлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкура ШНҚнинг 119 — 121-бандларига мувофиқ девор (устун) баландликларининг ўз қалинликларига нисбатлари эритилиш босқичида IV гуруҳ тош терилмалари учун ўрнатилган қийматларидан ортиб кетувчилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тепа қисмида таянчларга эга бўлмаган конструкциялар учун ушбу ШНҚнинг 122-бандига мувофиқ чегаравий нисбатларни икки баравар камайтириш ва кўпи билан деб олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Конструкциянинг йўл қуйилган чегаравий эгилувчанлигидан ортиб кетилганда, уларни бунёд қилишда, эритилиш давридаги уларнинг устуворлигини таъминлай оладиган муваққат қотиргичлар билан кучайтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
215. Қоришмалар учун музлашга қарши қўшимчалар сифатида қуйидаги ҳолларда фақат нитрий нитритини қўллашга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нам цехлар, ҳаммомлар, кир ювиш хоналари ва ҳавосининг ШНҚ 2.01.04-18 га мувофиқ аниқланадиган, намлиги ортиқча бўлган, бошқа хоналарда, ҳавосининг ҳарорати 40 ºС дан ортиқ бўлган хоналарни қуришда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сув сатҳи ўзгариб туриш соҳаларида ва сув остида жойлашган ҳамда гидроизоляцияга эга бўлмаган конструкцияларни қуришда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
216. Натрий нитритили, ишқорли, НКМ, ННХКМ каби қўшимчалар солинган қоришмаларнинг, протекторли қопламалар билан олдиндан ҳимоялаб олинмаган, руҳ тортилган ва алюминли олдиндан ўрнатилувчи қисмлар билан бевосита контактга киришишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
217. Маркаси 100 дан ва совуққа бардошлилиги F25 дан паст бўлган силикат ғиштдан қилинган деворларда ишқор қўшилган қоришмаларни қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
218. Қишки шароитларда тош терилмаси билан биргаликда ўрнатиладиган, плиталардан қилинган пардоз қатламли тош деворларни лойиҳалашда деворларнинг пардоз қатламлари ва тош терилмаларининг деформацияланиши турли эканлигини ҳамда лойиҳада дарзлар шаклланиши ва пардоз деворларнинг асосий қатламидан қат-қат бўлиб кўчишини истисно қиладиган чора-тадбирларни кўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219. Тош констукцияларни музлатиш усулида бунёд қилинадиган бино ёки иншоотларнинг ишчи чизмаларида мазкур ШНҚнинг 208-бандига мувофиқ қуйидагилар бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эритмани эритиш даврида йўл қўйилиши мумкин бўлган деворларнинг чегаравий баландликлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилишдан олдин ўрнатиладиган конструкцияларнинг вақтинчалик маҳкамлагичлари юқорида жойлашган қаватлар, уларнинг эриши ва ғишт қоришмасининг қотиши даврларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош ва арматураланган тошли конструкцияларнинг ишчи чизмаларига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Тош терилмаси, панеллар ва йирик блокларни қуришда қўлланиладиган ғишт, тошлар, пардозлаш материаллари ва бетонларнинг тури кўрсатилиши, бунда уларга тегишли ГОСТлар, МСТлар ёки техник шартларни ва уларнинг мустаҳкамлик ва совуққа бардошлилик бўйича лойиҳавий маркалари ёки синфларини белгиланиши, шунингдек ғоваксимон тўлдирувчиларда қилинган ҳамда серғовакли ва ғоваклаштирилган бетон учун зичлиги кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Тош терилма ишларнинг монтаж чоклари ёзги ҳамда қишки даврда амалга оширишда, шунингдек панеллар ва йирик блокларни ясаш учун ишлатиладиган, қоришмаларнинг лойиҳавий маркаларини ва боғловчиларнинг лойиҳавий турлари кўрсатилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Лойиҳа чизмаларида қуйидагилар бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
арматура, тасмасимон ва фасонли пўлатнинг синфлари ва маркалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворларнинг конструкциялари, сокларни чирмаб боғлаш тизими, тош терилмаси енгиллаштирилганда иссиқлик қатламининг тури ва қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Мазкур ШНҚнинг 9-бобига мувофиқ манфий ҳароратларда бажариладиган тош терилмаси учун тош терилмасининг усули ҳамда қишки тош терилмасини қуриш ва ундан кейинги фойдаланиш даврида унинг мустаҳкамлиги ва устуворлигини таъминлайдиган қўшимча чора-тадбирлар, шунингдек тош терилмаси манфий ҳароратларда амалга оширилиши мумкин бўлган чизмалар конструкцияларнинг ушбу ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ мустаҳкамлигини текшириб кўриш амалга оширилганлиги ва уни қишки шароитларда ҳам қуриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилишда ҳисобий юк кўтариш қобилияти 80 фоиздан ортиқ ишлатилаётган конструкциялар учун ғишт (тош) ва қоришманинг мустаҳкамлигини мунтазам текшириб бориш ҳақидаги талаблар ҳисобга олиниши, бунда ушбу конструкциялар ишчи чизмаларида белгилаб қўйилган бўлиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ишларни бажариш кетма-кетлиги, муваққат қотиргичларни ўрнатиш ҳамда конструкцияларни қуришда уларнинг мустаҳкамлигини ва устуворлигини таъминловчи бошқа чора-тадбирларни бажариш ҳақидаги кўрсатмалар, қоришмаларнинг лойиҳавий маркасидан фоизларда олинган ҳамда тош терилмасини юклантиришга йўл қўйиладиган мустаҳкамлиги таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Асосий ҳарфий белгилар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
арматура кесимининг юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмаси кесимининг юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A — элемент кесимининг ҳисобий юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
токча кесимининг (бўйлама деворнинг, ҳисобга олинадиган майдони) юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)нинг кўндаланг кесими юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ётқизилган элементлар, девор ёки устун контури чегараларидаги таянч тугунидаги тош терилмаси ва темир-бетон элементлар кесимларининг жамланма юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
зўриқишларнинг тўғри бурчакли эпюрасида кесимнинг сиқилган қисмининг юзаси, босим ўтказиладиган эзилиш юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нетто кесимнинг ҳисобий юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворни горизонтал кесимининг нетто юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўшаманинг тош терилмасига таяниш узунлигида бўшлиқлар билан заифлаштирилган горизонтал кесим юзаси (қовурғалар кесимининг умумий майдони);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
келтирилган кесимнинг юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
келтирилган кесимнинг сиқилган қисмини юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворнинг горизонтал кесимининг брутто юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
темир — бетон элементларнинг тугундаги умумий таяниш юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг эластиклик модули (бошланғич деформация модули);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
E — тош терилмасининг деформация модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бетоннинг бошланғич эластиклик модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пўлатнинг эластиклик модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
G — тош терилмасининг силжиш модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
H — тўсинлар ёки бошқа горизонтал таянчлар орасидаги масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қават баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворнинг тепа майдони баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рандбалканинг тепа қиррасини усти масофаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг бикирлигига кўра рандбалкага эквивалент бўлган шартли белбоғининг баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I — режадаги деворлар кесимининг оғирлик марказидан ўтадиган ўққа нисбатан деворлар кесимининг инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пўлат рандбалка кесимининг инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — элемент кесимларининг эзилишга ҳисоблардаги ўлчамлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
M — ҳисобий эгувчи момент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисобий юклардан тушадиган энг катта эгувчи момент момент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг сиртига сувоқ ёки плиткали қопламаларни тортиб бўлинганидан сўнг унга қўйиладиган норматив юклардан келувчи момент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ораёпмалар ёки қопламаларнинг деворга, анкерлар аро масофаларга тенг бўлган кенгликда таяниш жойларида, уларнинг сатҳларда ҳисобий юклардан вужудга келувчи эгувчи момент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — ҳисобий бўйлама куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чўзилишдаги ўқ бўйлаб таъсир қилувчи ҳисобий куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмаси сиртига сувоқ ёки плиткали қопламаларни тортилгач, унга қўйиладиган норматив юклардан тушувчи бўйлама куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
анкерлар аро масофага тенг бўлган кенгликда анкер жойлашган сатҳдаги ҳисобий норматив куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рандбалканинг ўз оралиғи ва таянч узунлиги сарҳадида жойлашган ҳамда рандбалканинг хусусий оғирлигини бундан истисно қилинган юклардан вужудга келувчи таянч реакцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узоқ вақт таъсир этувчи юклардан ҳисобий бўйлама куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маҳаллий юклардан вужудга келувчи бўйлама сиқувчи куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисобий юк кўтариш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
анкердаги ҳисобий зўриқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
арматураланмаган тош терилмасининг чўзилишга юк кўтариш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
боғични анкерлаш тугунининг мустаҳкамлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эгилувчан боғичларнинг чўзилишга мустаҳкамлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир қават баландликдаги Г-симон боғичлов тўрларнинг бўйлама стерженларининг чўзилишга умумий мустаҳкамлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Q — ҳисобий кўндаланг куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қават баландлигининг ўртасидаги горизонтал юкдан тушадиган ҳисобий кўндаланг куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қаралаётган дераза ва эшик усти тўсинларига туташувчи ораёпма сатҳидаги кўндаланг девор томонидан қабул қилинадиган, горизонтал юкдан тушадиган ҳисобий кўндаланг куч;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсин оғирлиги ва унга қўйилган юклардан тушадиган ҳисобий юкланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R — тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— оғир қоришмаларда қилинган вибро ғиштли тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг эгилишдаги чўзилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг чўзувчи бош зўриқишларга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасини қирқилишидаги ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— арматуранинг ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг сиқилишга вақтинча қаршилиги (мустаҳкамлигининг ўртача чегарси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ғишт ёки тошлардан қилинган, арматураланган тош терилмасининг сиқилишга вақтинча қаршилиги (мустаҳкамлигининг ўртача чегараси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— арматураланган тош терилмасидаги арматуранинг норматив қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг эзилишдаги ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— деворнинг бошқа ихтиёрий қатламининг ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўрсимон арматурали тош терилмасининг ўқ бўйлаб марказий сиқилишидаги ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қоришма қотишининг кўриб чиқилаётган муддатида арматураланмаган қатламнинг сиқилишдаги ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг қоришма маркаси 25 да ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
арматураланган тош терилмасининг марказдан ташқари сиқилишдаги ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўйлама арматура билан арматураланган пойдеворнинг эзилишининг ҳисобий қаршилиги горизонтал чоклардаги арматуралар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бетоннинг ўқ бўйлаб сиқилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг чирмаб боғланган, кесими бўйлаб чўзилишга ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесимнинг, кесим оғирлик маркази орқали ўтувчи ўққа нисбатан бир тарафлама жойлашган қисмининг статик моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S — босимнинг таянч қиррасидан унинг ҳар тарафига қараб йўналган тақсимланиш эпюрасининг майдон узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S1 — четки таянч рандбалкалари узра, шунингдек бир оралиқли рандбалкалар таянчлари узра босим учбурчак эпюрасининг таянч қиррасидан бошлаб тақсимланиш майдон узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
T — бир қават сарҳадидаги силжитувчи зўриқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
арматура ҳажми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг ҳажми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
W — тош терилмаси эластик ишлаётганда унинг кесимидаги қаршилик моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементлар кесимларининг мазкур ШНҚнинг 9-расмдаги схемаларга мувофиқ эзилишга (маҳаллий сиқилишга) ҳисоблашда геометрик ўлчамлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — тўсинни тош терилмаси ичига қистирилиш чуқурлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таянч узунлиги (орадевор кенглиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рандбалкани таяниш майдонининг узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — таврсимон кесимнинг эксцентриситет йўналишига боғлиқ тарздаги сиқилган токчаси кенглиги ёки деворчасининг қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўп қатламли деворлар ҳисобидаги қатламнинг амалдаги кенглиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
элемент кесимининг кенглиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсин токчасининг кенглиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсин кенглиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қатламнинг келтирилган кенглиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
c — тўр квадрат катагининг ўлчами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Q кучни қўйилиш нуқтасидан девор текислигигача бўлган масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Q кучни қўйилиш нуқтасидан элемент тўғри бурчакли кесимининг энг яқин чегараларигача масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳисобий юк таъсирининг эксцентриситети;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисобий кучнинг қистирилиш чуқурлигининг ўртасигача бўлган эксцентриситети;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— узоқ муддатли юклар таъсирининг эксцентриситети;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўғри бурчакли элемент кесимининг қия марказ ташқарисидан сиқилишдаги унинг томонларига мос тарздаги эксцентриситетлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g — темир-бетон элементларнинг тугундаги таяниш майдонининг катталигига боғлиқ бўлган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
h — тўғри бурчакли кесимнинг кичик томонининг ўлчами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
устуннинг тўғри бурчакли кесимининг кичик томони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
девор қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесим баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўндаланг деворнинг қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дераза ва эшик усти тўсинининг оралиқдаги соф баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементларнинг максимал эгувчи моментларга эга кесимларидаги сиқилган қисмларнинг баландликлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мураккаб кесимли деворлар устунларнинг шартли қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— деворнинг сиқилган четидан анкер ўқигача бўлган масофа (кесимнинг ҳисобий баландлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ac кўндаланг кесим эгувчи момент таъсир қилиш текислигидаги сиқилган қисмининг баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
i — элемент кесимнинг энг кичик инерция радиуси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мураккаб кесимли деворлар, устунларнинг инерция радиуси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ic — Ac кўндаланг кесим эгувчи момент таъсир қилиш текислигидаги сиқилган қисмининг инерция радиуси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўғри бурчакли элемент кесимининг қия марказ ташқарисидан сиқилишдаги унинг томонларига мос тарздаги инерция радиуслари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элементларнинг максимал эгувчи моментларга эга кесимларидаги сиқилган қисмларининг инерция радиуслари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k — мазкур ШНҚнинг 16-жадвали бўйича қабул қилинадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тузатиш коэффициентлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kp — устунлар коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— девор ва устунларнинг ҳисобий баландлиги (узунлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— девор тепа майдонининг ҳисобий баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l — кўндаланг деворнинг режа-тасвирдаги узунлиги; дераза ва эшик усти тўсинининг соф оралиғи; деворнинг эркин узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
lc — учбурчак шаклидаги тақсимланиш эпюраларининг рандбалкалари четки таянчлари узра, шунингдек бир оралиқли рандбалкалар таянчлари узра асослари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — кўп қатламли деворни ҳисоблашда кесим келтириладиган қатлам мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mgюкнинг узоқ муддатли таъсирини эътиборга олувчи коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
miдеворнинг ихтиёрий бошқа қатламининг мустаҳкамлигидан фойдаланиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — қирқилишга ҳисобларда ишлатиладиган эмпирик коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
p — темир — бетон элементдаги бўшлиқлар тўрига боғлиқ бўлган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
p1арматураланган тош терилмасининг ҳисобий қаршилигини аниқлашда ғишт (тош) бўшлиқларига боғлиқ бўлган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
s — баландлик бўйлаб тўрлар аро масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v — кесимдаги қия зўриқишларнинг текислиги бўлмаган коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
y — элемент кесимининг оғирлик марказидан эксцентриситет тарафидаги ўзининг сиқилган четигача бўлган масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўйлама девор ўқидан деворнинг режа-тасвирдаги кесими оғирлик марказидан ўтувчи ўқигача бўлган масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўғри бурчакли кесимга эга элементнинг оғирлик марказидан қия марказдан ташқари сиқилишдаги тарафларига мос эксцентриситети томонидаги четигача бўлган масофалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
z — ички кучлар жуфтлигининг елкаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг эластик тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг келтирилган эластик тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўрсимон арматураланишга эга тош терилмасининг эластик тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг чизиқли кенгайиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўп қатламли деворлардаги тош терилмаси қатламларининг эластик тавсифлари ва мос равишда уларнинг қалинликлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қават баландлигининг девор қалинлигига ёки устуннинг тўғри бурчакли кесимининг кичикроқ томонига нисбати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг иш шароити коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қишки тош терилмаси иш шароити коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг эриш босқичидаги иш шароити коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
арматуранинг иш шароити коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— зичлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг дарзлар очилиши бўйича ҳисобларидаги иш шароити коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эриш босқичида тош терилмасини ҳисоблашда тўрсимон арматуранинг иш шароити коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг нисбий деформацияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чегаравий нисбий деформация;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 22 — жадвали бўйича қабул қилинадиган коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мос равишда тўғри бурчакли ва ихтиёрий шаклдаги кесимларга эга элементларнинг эгилувчанлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
элементлар сиқилган қисмининг максимал эгувчи моментларга эга бўлган кесимларидаги эгилувчанлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг ўз ҳажми бўйлаб тўрсимон арматура билан арматураланиш фоизи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворнинг вертикал кесими бўйлаб арматураланиш фоизи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишқаланиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг силжувчанлигини эътиборга олувчи коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг материали ва юкнинг қўйилиш жойига боғлиқ бўлган мазкур ШНҚнинг 23 ва 24 — жадвал бўйича аниқланадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасидаги аниқланадиган ε зўриқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ортиқча юкланиш 0,9 коэффициенти билан аниқланадиган энг кам ҳисобий юклар таъсири остидаги ўртача сиқилиш зўриқишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рандбалка таянчи устидаги максимал зўриқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бўйлама эгилиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
элемент кесими сиқилган қисмининг бўйлама эгилиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
элементнинг марказ ташқарисидан сиқилишдаги бўйлама эгилиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— босим эпюрасининг маҳаллий юклар таъсирида тўлиқланиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 21-жадвали бўйича қабул қилинадиган коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бикр конструктив схемали бинолар деворларини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қаватлараро ораёпмалар текисликларида бикр таянчларига эга бўлган деворлар ва устунлар мазкур ШНҚнинг 55 — 58-бандларига мувофиқ ҳисоб-китоб қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворларни, шарнирли таянчларга эга бўлган туташ тўсинлар сифатида ҳисоб-китоб қилишдаги эгувчи моментларнинг эпюралари мазкур ШНҚнинг 1а-расмида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мустаҳакамлик заҳирасига деворларни бир оралиқли тўсинлар мазкур ШНҚнинг 1 б-расмдагидек бажарилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Девор кесимининг оғирлик марказидан ўтувчи ўққа нисбатан вертикал ва горизонтал (шамол) юклари таъсирида деворларда пайдо бўладиган эксцентриситетларнинг катталиклари қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кесимдаги эгувчи момент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
вертикал юкдан тушувчи нормал куч.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворлардаги эгувчи моментлар кўрилаётган қават чегарасида қўйилган юклардан, балконлар устидаги ёпилишлардан, шунингдек шамол юк таъсиридан ҳисобга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар деворнинг кесими шу қават устидаги ёпилиш даражасида ўзгарса, юқоридаги қаватлар юклама моментлари ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисобланаётган қават чегарасида деворнинг кесими ўзгарганда, девор ўқининг силжиши туфайли юзага келган моментни ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч босим ҳолатини белгиловчи махсус таянчлар бўлмаганда, таянч реакция қўйилган жойдан девор ёки таянч плитанинг ички қиррасигача бўлган масофани маҳкамлаш чуқурлигининг учдан бир қисмига тенг бўлиши, бироқ 7 сm дан ортиқ бўлмаган қилиб олишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шамол юкидан вужудга келадиган эгувчи моментларни ҳар бир қават доирасида учлари қистирилган тўсинлар каби аниқланиши (тепа таянчи шарнирли деб қабул қилинадиган юқори қават бундан мустасно) лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. Вертикал тарзда марказдан ташқари қўйилган юкларнинг ҳисобий схемалари ва улар таъсирида вужудга келадиган эгувчи моментларнинг эпюралари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — девор туташ тўсин каби ҳисоб-китоб қилинади, б — девор ҳар бир қават доирасида бир оралиқли тўсин сингари ҳисоб-китоб қилинади
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Бино деворларини уларга параллел равишда йўналган шамол юкларига ҳисоблашда шамол юкини юк ҳаракати йўналиши бўйича жойлашган кўндаланг ёки бўйлама деворлар аро тақсимланиши ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ўзаро перпендикуляр йўналишдаги деворлар чирмаб боғичланган ёки бошқа етарлича бикр ва мустаҳкам боғичлар билан бирлаштирилган бўлса, бунда ҳисоб-китоб қилинаётган девор ҳамда унга туташган деворларнинг биргаликдаги ишини эътиборга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ўзининг текислигида ҳаракат қилаётган горизонтал (шамолга оид) юкларни қабул қиладиган кўндаланг деворлар мазкур ШНҚнинг 114 ва 115‑бандлари бўйича чўзувчи бош зўриқишларга ҳисоб-китоб қилинган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар тешикларга эга кўндаланг деворларнинг мустаҳкамлиги фақат дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)ларнинг бикрлигини эътиборга олгандагина таъминланса, у ҳолда дераза ва эшик усти тўсини (перемычка)лар ўзларида пайдо бўладиган қирқувчи кучларга ҳисоб-китоб қилинган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Кўндаланг конструкциялари аро масофадан қатъи назар, эластик таянчлар қаторига, металл ёки темир-бетон фермалар, сарровлар, тўсинларга таянувчи, енгил конструкциялардан тайёрланган қопламалар ҳам киритилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Эластик таянчларда рамали тизимнинг ҳисоби бажарилади, унинг устунлари деворлар ва устунлар (темир-бетон, ғишт ва бошқалар), ригеллари эса тўсинлар ва қопламалар бўлиб, улар деворлар билан шарнирли боғланган қаттиқ тиргаклар сифатида қаралиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Рамаларнинг статикага оид ҳисобларида ғишт ёки тош терилмаларидан тайёрланган девор ёки устунларнинг бикрлигини тош терилмасининг эластиклик модули бўлганда ва кесим инерция моменти чокларнинг очилишини эътиборга олинмаган ҳолда аниқлашга йўл қўйилади, ораёпмалар ва қопламаларни деворлар билан шарнирли боғланган бикр ригеллар (ҳовонлар) сифатида қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Ораёпма ёки қопламадан тушувчи юк девор узунлиги бўйлаб тенг тақсимланган бўлса (қоплама темир-бетон тўшамадан қилинган бўлса), пилястрага эга девор токчасининг кенглиги сифатида орадеворнинг буткул кенглиги ёки, сидирғасига яхлит деворларда пилястрага туташувчи оралиқлар ўқлари аро деворнинг буткул узунлиги қабул қилиниши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ораёпмадан тушувчи юк алоҳида майдонларда тўпланган бўлса (фермалар, тўсинлар таяниш жойларида) статик ҳисобда қуйидагиларга мувофиқ тавр токчасининг кенглигини қабул қилишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ва тешиклар аро деворнинг кенглигидан оширмай ( — деворнинг қистирилиш сатҳидан ўлчанган баландлиги, — девор қалинлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пилястрлар мавжуд бўлмаган ва мужассамланган юкларни деворларга узатилганда майдоннинг кенглиги, фермалар ёки сарровлар остига ўрнатилган тақсимловчи плита четидан ҳар бир томонга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар девор қалинлиги пилястра кесимининг баландлигидан 0,1 дан кичик бўлса, у ҳолда деворнинг туташган қисмларини ҳисобга олмаган ҳолда кесим тўғри тўртбурчак деб қаралиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Битта ўқда жойлашган вертикал ва горизонтал элементлардан иборат бўлган ҳар бир кўндаланг рама бошқа оралиқларни юклантиришда раманинг сезиларли даражада ортиқча юклантирилиш имконияти мавжуд бўлган махсус шартлар мавжуд бўлмаганда, бошқа рамалардан мустақил тарзда ҳисоб-китоб қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бинонинг ҳисобланаётган рамага туташадиган оралиқларинг ўрта ўқлари аро жойлашган барча юклар таъсирига олиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Қопламалар қурилгандан кейин қўйилган юклар учун деворлар ва устунлар рама элементлари сифатида ҳисобланиши, бунда бу икки юкламада ҳисобланган зўриқишлар қўшилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳар бир устуннинг шарнирли юқори таянчидаги таянч реакциялари қўйилган барча юкламалардан кетма-кет аниқланади ва олинган қийматлар жамланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўп қатламли тош терилмаси ташқи ва ички қатламларининг вертикал кўчишлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Девор қатламларини юқори нуқтасини вертикал кўчишларининг уни қуриш бўлган пайтидан бошлаб аниқланадиган фарқини қуйидаги формулага кўра ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— девор қатламларининг вертикал юк ва хусусий вазни таъсиридаги вертикал зўриқишлари аро фарқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— девор қатламларининг тош терилмаси киришиши оқибатидаги вертикал зўриқишлари аро фарқ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ҳар бир қатлам тош терилмасининг деформацияларини ҳисоблаб топиш учун қуйидагига тенг бўлган узоқ муддатли деформациялар модули қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкнинг ортиб бориши тугаган пайтдан бошлаб ривожланган ҳамда қуйидаги формулага кўра ҳисоблаб топиладиган, силжувчанлик деформацияларини аниқлаш учун коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасинининг уни қуриш якунланган пайтдаги ёши (кун);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1/сут га тенг коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деформация хусусиятларини эътиборга олувчи коэффициент унинг қиймати қуйидагига тенг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,46 — сопол тошлардан тайёрланган тош терилмаси учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,7 — пластик тарзда прессаб олинган ғиштдан тайёрланган тош терилмаси учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1,1 — силикат ғиштдан қилинган тош терилмаси учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Силикат ғишт ва серғовакли бетондан тайёрланган тош терилмасининг вақт давомида ривожланиб борувчан киришиш деформацияларини қуйидаги формулага кўра аниқлашга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг ёши (кун).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасидан қурилган, кўп қаватли ( биноларни турлича юклантириш ёки деворлар қўшни майдонларининг бикрлиги турлича бўлганлигидаги дарзларнинг очилиши бўйича вертикал юкка ҳисоб-китоб қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташқи ва уларга туташувчи ички деворлар юклантирилишига кўра бир-биридан фарқланганида ёки турлича материаллардан бажарилганда деворларнинг улар ўзаро туташиш жойларига яқин бўлган майдонлари дарзлар вужудга келиш ва очилиши бўйича ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисобда ҳар иккала девор (битта деворнинг қўшни майдонлари) бир-бири билан ўзаро боғланмаган деб қабул қилинади ҳамда иккала девордан ҳар бирининг узоқ муддатли ҳисобий юклар таъсири давомидаги эркин деформацияси аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу деворлар эркин деформацияларининг айирмаси қуйидаги шартни бажаришини таъминлаши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деворлардан биттасининг (девор майдонининг) мутлақ эркин деформацияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иккинчи деворнинг мутлақ эркин деформацияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 1-жадвали бўйича аниқланадиган деформацияларнинг йўл қуйиладиган чегаравий фарқи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қаватлар сони

5

6

7

8

9

12 ва ундан ортиқ

Девор баландлиги , m

15

18

21

24

27

36 ва ундан ортиқ

, mm

7

8

9

10

12

15

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юк кўтарувчи деворларнинг ички юк кўтармайдиган бўйлама деворлар ёки девор парчалари билан кесишувигача бўлган эркин узунлиги 7,5 m дан ошмаган ҳамда эркин узунлик 7,5 m дан ортиқ бўлганида — 1,25 бараваридан ошмаган ҳолларда деворлар деформацияларининг йўл қуйилган чегаравий фарқини 1,5 баравар орттириш йўли қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эркин деформацияларнинг катталиклари бино қаватларининг пойдевор усти сатҳидан девор тепасигача бўлган тош терилмалари деформацияларининг йиғиндиси каби қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
-биринчи қават эркин турган деворининг тош терилмасидаги зўриқишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биринчи қават эркин иккинчи деворининг тош терилмасидаги зўриқишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
-қават биринчи девори тош терилмасининг деформация модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қават иккинчи девори тош терилмасининг деформация модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
-қават баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— биринчи ва иккинчи деворнинг деворлар материаллари киришиши нисбий қийматлари бўйича ҳисоблаб топилган ҳамда деворларнинг тегишли майдонлари баландликларига кўпайтириб олинган мутлақ киришиш деформациялари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ертўла полидан энг юқоридаги қават ёки қаралаётган оралиқ қаватгача мавжуд бўлган қаватлар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зўриқишлар ҳар бир қаватнинг ўртасида аниқланади ва барча узоқ муддатли юкларнинг ҳисобий қийматлари учун ҳисоблаб топилади. эластиклик модуллари қуйидаги формулага кўра ҳисоблаб топилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қават биринчи ёки иккинчи девори тош терилмаси мустаҳкамлигининг ўртача чегараси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— деформацияларнинг тош терилмаси материалига боғлиқ бўлган ва унинг тўлиқ деформацияларини (киришиш деформацияларини истисно қилиб) эътиборга оладиган хусусияти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Маркаси 25 ва ундан юқори бўлган қоришмада ётқизилган тош терилмаси учун хусусиятнинг қийматлари қуйидаги 2-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош терилмаси

Ёзги

Қишки қотиб бўлган

тош терилмаси учун

Ғишт:

пластик прессловли сопол

450

300

силикат ва ярим қуруқ ҳолатда прессланган сопол

250

170

баландлиги 140 — 220 mm бўлган сопол тошлардан

650

430

Изоҳ.Совуққа қарши кимёвий қўшимчалар билан қоришмаларда қўлланиладиган қишки тош терилмасида деформациялар тавсифининг қийматлари ёзги тош терилмасидаги каби қабул қилинади.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташқи деворларни шамол юкига ҳисоб-китоб қилиш бўйича талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Шамол кучи таъсирида деворларни ётқизишнинг зўриқиш-деформацияланганлик ҳолати ва эгилувчан боғланишлардаги зўриқиш ташқи ва ички қатламларнинг биргаликда ишлашини ҳисобга олган ҳолда аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Чегаравий зўриқишлар бўйича ҳисобларида чегара ҳолат чўзилган соҳанинг тош терилмасида чегаравий зўриқишларга эришиш билан тавсифланади деб қабул қилинади. Ҳисобларда зўриқишларнинг мужассамланиш жойларида узунлиги 15 сm дан ошмайдиган дарзлар ҳосил бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вертикал таянчларга эга бўлмаган орадеворларнинг ҳисобий эгувчи моментлари қуйидаги шартдан келиб чиқиб аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг эгилишидаги чўзилишга, тош терилмасининг чизиқли бўлмаган ишини эътиборга оладиган ҳамда мазкур ШНҚнинг 12-жадвали бўйича аниқланадиган ҳисобий қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— орадевор кўндаланг кесими қаршилигининг эластик моменти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қолган ҳолларда қуйидаги шартга кўра бажарилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда, — чўзувчи зўриқишлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Тош терилмасининг текисликдан ташқарига кўра эгилишидаги дарзлар пайдо бўлишига мазкур ШНҚнинг 80-формуласига кўра ҳисобларда деворларнинг айрим майдонларида (масалан, деразалар усти тепадонлари учлари бўйича, тешикларнинг бурчакларида, боғичларни ўрнатилиш жойларида) чўзувчи зўриқишларнинг мужассамланиш эҳтимоллиги мавжудлигини эътиборга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
четки зўриқишларнинг олинган қийматларига зўриқишларнинг таққосланма ҳисобларнинг маълумотлари мавжуд бўлмаганлигида 1,5 га тенг деб қабул қилинадиган эҳтимолий мужассамланиш коэффициентини киритиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Мазкур ШНҚнинг (1) ва (2) формулалари бажарилмаганда тош терилмасининг қатламларида ҳаракат қилаётган, эгувчи моментларнинг қийматлари қатламлар аро эгилувчан боғичлар миқдорини ошириш, тўрлар кўринишида ҳамда юза ва ички қатламларнинг эгилишга оид бикрлигини оқилона нисбатини танлаб олиш каби конструкциявий чора-тадбирлар эвазига камайтирилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Орадеворнинг барча кучларнинг тенг таъсир этувчиси кесим ядроси чегараларидан ташқарига чиқиб кетадиган, ҳолларда ағдарилиб кетишига қарши устуворлигини қуйидаги шартдан келиб чиқиб аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— таянчнинг эҳтимолий бурилиш ўқига нисбатан жамланма ағдарувчи момент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— таянчнинг эҳтимолий бурилиш ўқига нисбатан жамланма тутиб турувчи момент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сурилиш ва ағдарилишга устуворлигини текширишдаги иш шароити коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу коэффициентни тош терилмаси ораёпма плитасига бевосита таянишида 0,9 ва гидроизоляция қатламига қуйма тунука, металл-пластикларга таянишида 0,8 га тенг қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Орадевор устуворлигининг сурилишга қарши устуворлигини қуйидаги шартдан келиб чиқиб аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— устуворликни текширишдаги ишончлилик коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мос тарзда силжитувчи горизонтал юклар ва тутиб турувчи кучлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деформацияланиш диаграммаларидан фойдаланганда тош ва арматураланган тошли конструкцияларни вертикал юкка ҳисоб‑китоб қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ғишт устунларнинг вертикал юкка ҳисобларини кўндаланг деформацияларни устун усти бўйлаб тақсимловчи пўлат пластиналардан пайдо бўладиган ишқаланиш кучлари томонидан тутиб, камайтирилиб туриши эътиборга олганда умумий кўринишда олиб борилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Тош терилмасининг деформацияланиш ишчи диаграммалари сифатида эластик иш босқичи ва бузилишгача борадиган дарзлар шаклланиши жараёни мазкур ШНҚнинг 1а-расмида келтирилган ва дарзлар шаклланиши моментини аниқлаш ушбу ШНҚнинг 1б расмида келтирилган схема учун икки чизиқли диаграммалар қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. Деформацияланишнинг ҳисобий диаграммалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — сиқувчи вектор бўйлаб қисқаришга тегишли бўйлама деформациялар;
б — чўзилишга тегишли кўндаланг деформациялар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Диаграммалар параметрик нуқталарининг координаталарини қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дарзлар шаклланишининг бошланишига мос келувчи зўриқишлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— парчаланиб узилиш сирти майдони ҳамда элемент кўндаланг кесими ва сиқилиш ядроси юзалари аро фарқ нисбатининг хоссаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг чирмаб боғланган кесим бўйлаб чўзилишга ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг12‑жадвал бўйича аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— таянч олди соҳаларидаги сурилиш сиртларининг қиялик бурчаги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг сиқилишга вақтинча қаршилиги бўлиб мазкур ШНҚнинг (3) формуласига кўра аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— парчаланиб узилиш сиртларининг ва ларнинг йиғиндиси билан аниқланадиган жамланма майдони:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сиқилиб-чўзилган соҳаларнинг конструкция кесими томонларининг эҳтимолий тенг баравар эмаслигини эътиборга олган баландликлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элемент кўндаланг кесимининг юзаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(5)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сиқилиш ядросининг юзаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(6)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг сиқилишга вақтинча қаршилиги — :
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(7)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сурилиш сирти майдони ҳамда элемент кўндаланг кесими ва сиқилиш ядроси юзалари аро фарқ нисбатининг хоссаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таянч олди соҳасидаги сурилиш сиртининг майдонини:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(8)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг сурилишга қаршилиги бўлиб, у диапазонда қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
зўриқишларнинг катталиклари деформацияланиш диаграммасининг параметрик координаталари мазкур ШНҚнинг 1а-расмида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Конструкциянинг уларга мос келадиган бўйлама нисбий деформациялари қуйидагича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(9)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(10)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 17-жадвал ва 37-бандлари бўйича қабул қилинадиган эластик хоссаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— мазкур ШНҚнинг 1-жадвал бўйича қабул қилинадиган тузатиш киритувчи коэффициентлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Тош терилмаси гуруҳи

Таъриф-тавсиф

Тузатиш киритувчи коэффициент

дарз шаклланиши

бузилиш

1

яхлит сопол тош терилмаси ва 1НФ-1,4НФ силикат ғиштлардан қилинган

0,55

0,7

2

Бўшлиқли деворлардан 1НФ-2,1НФ қилинган тош терилмаси

1,0

1,25

3

Сопол, кўпик, газ, керамзит-бетон йирик шаклли  тошлардан, шу жумладан бўшлиқлардан қилинган тош терилмаси

1,75

1,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Элементнинг ўртача сиқилган чўзилган зона сатҳида ёриқлар ҳосил бўлгунга қадар кўндаланг кенгайиш деформацияси қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(11)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пуассон коэффициент
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Тўрсимон арматураланишга эга бўлган тош терилмаси деформацияланишининг ишчи диаграммалари сифатида арматураланмаган тош терилмаси каби бузилишгача эластик иши ва дарзлар шаклланиши босқичи мазкур ШНҚнинг 2а-расмида келтирилган ҳамда дарзлар шаклланиш пайтини аниқлаш ушбу ШНҚнинг 2б-расмида келтирилган схема учун икки чизиқли диаграммалари қабул қилинган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-расм. Деформацияланиш ҳисобий диаграммалари а — сиқувчи зўриқиш вектори бўйлаб қисқариш бўйлама деформациялари,
б — кўндалангига чўзилиш деформациялари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Диаграммалар параметрик нуқталарининг координаталари қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дарзлар шакллана бошлаши пайтига мос келадиган, зўриқишлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(12)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— парчаланиб узилиш сиртлари майдони ҳамда элемент кўндаланг кесими ва сиқилиш ядроси юзалари аро фарқ нисбатининг хоссаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг чўзилишга келтирилган қаршилиги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(13)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— чўзилган соҳа ҳамда унинг баландлиги чегаралари ичкарисидаги тўрлар стерженлари майдонларининг нисбати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— таянч олди соҳаларидаги силжиш сиртларининг қиялик бурчаги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(14)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тош терилмасининг ушбу ШНҚнинг (3) формуласига кўра аниқланадиган сиқилишга вақтинчалик қаршилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— парчаланиб узилиш майдонларининг ва ларнинг йиғиндиси билан аниқланадиган жамланма юзаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(15)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(16)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сиқилиб-чўзилган соҳаларнинг, конструкция кўндаланг кесими томонларининг эҳтимолий тенг баравар эмаслигини эътиборга оладиган баландликлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— элемент кўндаланг кесимининг юзаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳ (17)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сиқилиш ядросининг юзаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(18)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг тўрлар стерженларининг узилишида бузилишига йўл қуйиладиганда сиқилишга вақтинчалик қаршилиги :
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(19)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўрлардаги стерженлар кесимларининг чегараларидаги майдони ҳамда элемент кўндаланг кесими ва сиқилиш ядроси юзалари аро фарқларнинг ўзаро нисбати хоссаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сурилиш сирти майдони ҳамда элемент кўндаланг кесими ва сиқилиш ядроси юзалари аро фарқларнинг ўзаро нисбати хоссаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сурилиш сиртининг таянч олди соҳасидаги юзаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(20)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг, силжишга бўлган келтирилган қаршилиги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(21)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
силжиш сиртининг, тўрлар яратадиган обоймаларга тегишли зўриқишларнинг эътиборга олинган ҳолдаги қиялик бурчаги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(22)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— обоймага оид зўриқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қийматларини ҳисоблаш чегаравий ҳолатда тўрлар стерженларининг узилиб кетишига йўл қуйиладиган шартдан келиб чиқиб ўтказилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(23)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўрлар стерженлари пўлатининг норматив қаршиликлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
композицион металл бўлмаган тўрлардан фойдаланганда, уларнинг материали чўзилишга вақтинча қаршилигини ҳисобга олиниши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўрлар стерженларининг, чўзилган соҳа чегараларидаги кесими юзаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сиқилган элемент кесимнинг ўлчамлари ҳамда тўрларнинг тош терилмаси баландлиги бўйлаб қадами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмаси материалининг уч ўқли сиқилиш шароитларидаги вақтинча қаршилиги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(24)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар бўлса — компрессияга оид бузилишга йўл қуйилмайдиган ва арматуралаш кўрсаткичларини ўзгартириш талаб қилинмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар бўлса — тош терилмаси материалининг компрессияга оид бузилишга йўл қуйилмайди ва арматуралаш интенсивлигини пасайтириш талаб қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
зўриқишларнинг катталиклари деформацияланиш диаграммасининг параметрик координаталаридир мазкур ШНҚнинг 2 а расмида келтирилган. Конструкциянинг, уларга мос келадиган бўйлама нисбий деформациялари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(25)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(26)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг мазкур ШНҚнинг 17-жадвал ва 21-бандлари бўйича қабул қилинадиган эластик хоссаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 2-жадвал бўйича қабул қилинадиган тузатиш коэффициентлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ғишт

Тузатиш коэффициенти

дарз шаклланиши

бузилиш

Сопол

0,7

0,7

Силикат

0,7

1,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Элементнинг сиқилиб-чўзилган ўртадаги соҳа сатҳида дарзлар шаклланишигача бўлган кўндалангига кенгайиш деформациялари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(27)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пуассон коэффициенти,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(8) формула, ҳамда тўрлар стерженлари узунликлари бўйлаб чўзувчи зўриқишлар эпюрасининг бир текис кўринишга келиши ва уларнинг узилиши, билан биргаликда йўл қуйиладиган, чегаравий ҳолат вужудга келганда, ўрта соҳадаги пўлатнинг ва тегишли равишда, ҳисоб-китоб қилинаётган элементнинг деформациялари ўзаро бир-бирига тенг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(28)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-расм — Пўлатнинг деформацияланишга оид ҳисобий диаграммаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.07-21 «Тош ва арматураланган тошли конструкциялар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эзилишга (маҳаллий сиқилишга) ҳисоб‑китоблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Кесимларни эзилиши (маҳаллий сиқилиши)даги ҳисобларни кесим майдонининг бирор қисмига (тош терилмасига фермалар, тўсинлар, сарровлар, тепадонлар, ораёпма панеллари, устунлар таянганида) қўйилган юклар таъсирига ўтказиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасининг пачоқланишдаги юк кўтариш қобилияти босимнинг эзилиш майдони бўйлаб тақсимланиш хусусиятини эътиборга олган ҳолда аниқланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эзилишига ҳисоб-китобларни бинони қуриш жараёнида коструктив элементларнинг (тўсинлар, пиллапоя зиналари) янги ётқизилган ёки эрий бошлаган қишки тош терилмаси устига таяниши эҳтимолини эътиборга олиб ўтказиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Кесимларнинг эзилишишидаги ҳисоб-китоби мазкур ШНҚнинг 58 — 62-бандлар бўйича ўтказилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасининг маҳаллий юклар билан юклантирилган, майдонларига қўйилувчи конструкциявий талаблар ушбу ШНҚнинг 149 — 152-бандларида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч тугунлар, пачоқланишга ҳисоб-китоб қилинишидан ташқари, шунингдек мазкур ШНҚнинг 153 ва 154-бандлари бўйича марказий сиқилишга ҳам ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Тош терилмаси таянч майдонининг юк кўтариш қобилиятини оширишда қуйидаги конструктив чора-тадбирлар қўлланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг тош терилмасининг таянч майдонини тўрсимон арматуралаш 77 ва 78-бандлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тақсимловчи таянч плиталар ўрнатилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йирик оралиқларни қоплашда, а одамлар оммавий равишда жамланадиган (кинотеатрлар, спорт заллари ва бошқалар) биноларда тақсимловчи белбоғлар ўрнатилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пилястрлар ўрнатилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
комплекс конструкциялар (ғишт ёки тош терилмаси ичига бетонлаб юборилган, темир-бетон элементлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
элементларнинг тош терилмаси устига таяниш жойларида тош терилмасининг тепадаги 4-5 қаторини ичи сидирғасига яхлит ғиштдан бажарилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Тош терилмаси эзилишидаги ҳисобий юк кўтариш қобилиятининг 80 фоизидан ортиб кетадиган маҳаллий четки юкланишлар бўлганда маҳаллий юкланишни вужудга келтирадиган, элемент остидаги тош терилмасини тўрсимон арматуралаш воситасида кучайтириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўрлар диаметри камида 3 mm бўлган стерженлардан қилинган ўлчами кўпи билан 100×100 mm бўлган катакларга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Маҳаллий юкларни қўйилиш жойларида тош терилмасини тўрсимон арматуралаш воситасида кучайтирилиши етарлича бўлмаганда, тош терилмаси қаторларининг қалинлигига каррали, бироқ камида 14 cm бўлган қалинликка эга ҳамда ҳар бир йўналишда арматурасининг умумий миқдори камида 0,5 фоизли иккита тўр билан ҳисоб-китоблар асосида арматураланган тақсимловчи плиталарни ётқизишни ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир оралиқли тўсинлар, сарровлар, фермалар четки таянч босими 100 кN дан ортиқ бўлганда, тақсимловчи таянч плиталарини (ёки белбоғларини) ётқизиш ҳисоб-китобларга мувофиқ амалга оширилиши, бунда юкланишлар мавжудлигида тақсимловчи плиталарнинг қалинлигини камида 22 cm қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Тош терилмаларини эркин ҳолатда ётган эгилувчи элементлар (тўсинлар, сарровлар) тянчлари остидаги пачоқланишга ҳисоб-китобларини мазкур ШНҚнинг 62-бандига мувофиқ ҳамда 1‑расмда келтирилган таянчнинг амалдаги узунлиги ва фойдали узунлигига боғлиқ тарзда ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўсин учи остидаги зўриқишлар эпюраси ( бўлганида) трапеция бўйича ёки ( бўлганида) учбурчак бўйича қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар тўсиннинг таянувчи учи унинг баландлигидан кичикроқ бўлганда, асоси бўлган учбурчакли эпюрани тахминий равишда қабул қилишга йўл қуйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. Зўриқишларнинг тўсин учи остида тақсимланиши
а — зўриқишлар эпюраси — трапеция (), б — зўриқишлар эпюраси , учбурчак ()
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянчнинг фойдали узунлиги қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Трапеция кўринишидаги эпюрадаги четки зўриқишлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(4)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
учбурчак кўринишидаги эпюрадаги четки зўриқишлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(5)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(6)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1) — (6) формулаларда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таянчнинг фойдали узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсиннинг таянч реакцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсин, тўшама плитаси ёки тақсимловчи плиталар таянч майдонининг тўсин учи остидаги кенглиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсин таянчининг узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг тўсин учи остида пачоқланишидаги коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсин ўқининг таянч устида оғиш бурчаги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
коэффициенти қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қотиб бўлган тош терилмаси учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(7)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг сиқилишга бўлган ҳамда мазкур ШНҚнинг (3) формуласи бўйича аниқланадиган вақтинчалик қаршилиги (мустаҳкамликнинг ўртача чегараси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
янги ётқизилган тош терилмаси учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(8)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 маркали қоришмада ётқизилган тош терилмасининг вақтинчалик қаршилиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ни аниқлашда тўсин, таяниш учининг ўртасида жойлашган, шарнирга таянган деб қабул қилинади. Узлуксиз тўсинлар учун оралиқ таянчлар тегишли устунлар ёки деворларнинг ўқи бўйлаб жойлашган деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тенг таралган юкланишда эркин ётган тўсинлар учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(9)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тўсин оралиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсин бикирлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 58-банддаги 19-формуласида тўсин учи остидаги эпюра трапеция кўринишида бўлганда босим эпюрасининг замланиш тўлиқлиги коэффициенти ва юзасининг катталиклари қуйидаги формулаларга кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(10)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зўриқишлар эпюраси учбурчак кўринишда бўлганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(11)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоб-китоб натижаларига кўра янги терилган тош терилмасидаги таяниш майдонининг юк кўтариш қобилияти етарлича бўлмаганда, тўсин учларини кўтариб тутиб турадиган вақтинча пойлар ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Тош терилмасини иккита йўналишда эзилишга юклантиришда, унинг ишини эътиборга олишда зўриқишлар эпюрасини замланиш тўлиқлиги коэффициентларига кўпайтириб олиш йўли билан олиб борилади мазкур ШНҚнинг 58-бандига мувофиқ бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Дераза ва эшик усти тўсинининг ўз бўйлама ўқи атрофида буралиш бурчагининг тангенси ўрнига , ўрнига эса қўйиб ҳисобланадиган ушбу ШНҚнинг 1- формуласидан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Маҳаллий юкдан тушувчи босим эпюрасининг замланиш тўлиқлиги коэффициенти босим эпюрасининг ҳажмини ҳажмига нисбатидан келиб чиқиб аниқланиши керак
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Тош терилмасини бир оралиқли тўсинлар ёки қистирилган таянчли тўшамалар таянчлари остида эзилишининг ҳисоб-китоб қилиши мазкур ШНҚнинг 155-банд бўйича олиб борилади, бунда эксцентриситетининг катталиги қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(12)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
М — қистирмадаги эгувчи момент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Q — тўсиннинг таянч реакцияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўсин ёки тўшама плитасига тенг таралган юк таъсир этаётганидаги эгувчи момент қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(13)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Тош терилмасининг тақсимловчи плита остида жойлашган, кесимларини ҳисоблашда, плита устига қайд қилувчи орақистирмасиз ўрнатилган, тўсиндан (фермадан ва бошқалар) тушувчи юк, плитага таянувчи элементнинг таянч реакциясига тенг бўлган, жамланган куч кўринишида қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 2а расмида келтирилган куч қўйилган нуқта плитанинг ички четидан , бироқ ортиғи билан 7 cm масофада қабул қилиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч босимининг вазиятини қайд қиладиган, орақистирма мавжудлигида, мужассамланган куч қўйилган нуқтадан орақистирма ички четигача бўлган масофани мазкур банд талаблари бўйича аниқланиши керак. Бунда, ушбу ШНҚнинг 2б-расмида келтирилган ҳолатда — орақистирма узунлиги ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимловчи плита, юқоридан қўйилган, маҳаллий юкланиш ва тош терилмаси реакция босимининг пастдан таъсир қилишидаги маҳаллий сиқилиш, эгилиш ва ёрилиб синишга ҳисоб-китоб қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимловчи плитани ҳисоблашда мужассамланган куч, плитага таянувчи элементнинг таяниш майдонси кенглик ва га тенг узунликка эга бўлган, пачоқланиш майдони бўйлаб тенг таралган, юк билан алмаштирилади, ушбу ШНҚнинг 2-расмида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда, — плита ёки қайд қилувчи орақистирма четидан юкланиш ўқигача масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — қайд қилувчи орақистирмасиз тўсиннинг таяниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б — орақистирмали тўсиннинг таяниши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-расм Таянч плитасини ҳисоб-китобларидаги юклар ва зўриқишлар схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Юкланиш тош терилмасига тақсимловчи қурилма (масалан, темир-бетон ёки металл плита) орқали узатилганда, бундай ҳолларда ушбу қурилмалар ҳисобий схемада, режада худди тақсимловчи қурилмалар сингари ўлчамларга ҳамда бикирлиги бўйича, қуйидаги формулага кўра ҳисоблаб топиладиган эквивалент баландликка эга бўлган тош терилмаси белбоғи ёки устун билан алмаштирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(14)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тақсимловчи қурилма материалининг эластиклик модули (тақсимловчи темир-бетон қурилмалар учун бу ерда бетоннинг бошланғич эластиклик модули);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тақсимловчи қурилманинг инерция моменти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг, деб қабул қилинадиган эластиклик модули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тақсимловчи қурилманинг тақсимланиш йўналишига перпендикуляр бўлган йўналишдаги ўлчами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Тош терилмасининг тақсимловчи қурилмалар остидаги зўриқишлари мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган формулаларга кўра аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу формулаларда маҳаллий юкланишларнинг қуйидаги формулага кўра аниқланадиган таъсир этиш радиуси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(15)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маҳаллий юк қўйилган сатҳдан ҳисоб-китоб қилинаётган кесимгача бўлган масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимловчи қурилма остидаги кесимнинг ҳисоб-китобларида , ундан пастроқдаги кесимлар учун эса , бу ерда тақисимловчи қурилманинг пастки сиртдан ҳисоб-китоб қилинаётган кесимгача бўлган масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Тақсимловчи қурилмага бир нечта мужассамланган ва тақсимланган маҳаллий юклар қўйилган бўлса, унинг таги бўйлаб зўриқишлар эпюраси мазкур юклардан ҳар бирига мос келадиган эпюраларнинг йиғиндиси сифатида аниқланишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимланган юклар, ўз катталигига кўра эквивалент бўлган, бир нечта мужассамланган кучлар билан алмаштирилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Тақсимловчи қурилманинг ўлчамлари (ёки маҳаллий юкланишни келтириб чиқаётган, конструкция асосининг ўлчамлари) қуйидаги шарт бажарилганда танлаб олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(16)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61-банднинг (21) формуласи бўйича аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(3) формула бўйича.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимловчи плита узунлиги (агарда у тош терилмаси кесимининг ўлчамлари билан чекланмаган бўлса), плитага қайд қилувчи орақистирмасиз ўрнатилиши мазкур ШНҚнинг 3а расмида келтирилган схема тўсин таянган учининг узунлигидан каттароқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимловчи плитанинг зарурий узунлигини аниқлаш учун плитага тўсин учидан ташувчи босимнинг тенг таъсир этувчиси бевосита тўсин учида қўйилган мазкур ШНҚнинг 3б-расмида келтирилган схема бўйича қабул қилиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Юк қўйилиш ва зўриқишларнинг тақсимланиш схемалари

Формулалар қуйидаги ҳолатларда қўлланиши лозим

 ва зўриқишлар

1

2

3

1.

 

2.

 

3.

 

4.

 

5.

 

қотиб бўлган тош терилмаси учун:

 сm

янги ётқизилган ёки эриб тушган тош терилмаси учун:

 сm

 юк плита остидаги зўриқишларни сўндиради

6.

 

 қийматлари  каттароқ ва шу вақтнинг ўзида

7.

 

ва шу вақтнинг ўзида

8.

 

ва шу вақтнинг ўзида

9.

 

ва шу вақтнинг ўзида

Белгилашлар: q — юкланиш; d — элемент қалинлиги.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянчлар текис бўлмаган чўкишининг эҳтимоли ҳисобга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу босим тенг таъсир этувчисининг жойлашган ўрнини эътиборга олганда мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган формулаларга биноан тақсимловчи плитадан тош терилмасига тушадиган босим эпюраси аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тош терилмасининг юклантирилмаган қисмига туташадиган, тақсимловчи плитанинг четидаги босим эпюраси ушбу ШНҚнинг 3б расмида келтирилган ординатасининг катталиги тош терилмасининг сиқилишга ҳисобий қаршилигидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар конструкциявий мулоҳазалардан келиб чиққан ҳолда таяниш плитасининг узунлигини катталаштириш имкони бўлмаганда унинг кенглигини орттириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-расм Тўсиннинг тош терилмасига таяниш тугуни ҳисобий схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — тош терилмасининг таянч плитаси остида маҳаллий сиқилишига ҳисоб‑китоблардаги юк ва зўриқишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б — таянч плитасининг узунлигини аниқлашдаги юк ва зўриқишлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Тош терилмасининг, девор четида жойлашган, пачоқланиш майдонига келиб туташувчи, соҳасида, шунингдек қайсиники сифатида шартли равишда тенг таралган зўриқиш эпюраси, тақсимловчи плита ўрнатилганда, чўзувчи горизонтал зўриқишлар вужудга келиши, бунда амалий ҳисоб-китоблар учун етарлича бўлган, аниқлик билан чўзувчи зўриқишлар эпюраси, максимал ординатаси маҳаллий юклар плита таги сатҳида бўлган, мазкур ШНҚнинг 4-расмида келтирилган учбурчак кўринишида тасвирланишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-расм Тош терилмаси пачоқланишидаги чўзувчи зўриқишларнинг тақсимланиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — тақсимловчи плита мавжуд эмаслигида;
б — тақсимловчи плита ўрнатилган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — тақсимловчи плита; 2 — тош терилмаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чўзилган соҳанинг баландлиги қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(17)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юклантирилган соҳа узунлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
элементнинг юклантирилган майдонни ўз ичига киритадиган узунлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чўзувчи зўриқишлар эпюрасининг энг катта ординатаси қуйидаги формулага кўра аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(18)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маҳаллий сиқилиш майдони бўйлаб тенг таралган юкнинг катталиги, МPа (kgf/cm2).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўлганда ушбу коэффициенти га тенг қабул қилиш керак; бўлганда чўзувчи зўриқишлар эътиборга олинмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Арматураланмаган тош терилмаси чўзувчи зўриқишлар эпюраси энг катта ординатасининг катталиги қуйидаги шартни бажарилишни таъминлаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(19)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тош терилмасининг, чирмаб боғланган, кесими бўйлаб эгилишидаги чўзилишга мустаҳкамлик чегараси, унинг қиймати га тенг;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эгилишдаги чўзилишга ҳисобий қаршилиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чўзилган соҳа баландлиги чегарасидаги чўзувчи зўриқишларнинг катталикларини нисбатнинг турлича қийматлари учун қуйидаги 2-жадвалга кўра аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,383

0,295

0,216

0,157

0,116

0,089

0,770

0,580

0,430

0,310

0,230

0,180

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, (19) формула бажарилмаганда (девор қалинлиги) горизонтал зўриқиш тош терилмасининг горизонтал чокларида чўзилган соҳа баландлиги чегараларида ётқизилган, тўрсимон арматура томонидан қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Арматура тўрларининг узунлиги уларнинг етарлича анкерланишини тахминлай олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунинг учун тўрлар бир тарафидан буткул пачоқланиш майдони чегараларигача, ҳамда худди шундай узунликка қарама-қарши томонга киритилади, шу ўринда тўрларнинг узунлиги девор чети билан чекланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Элементларнинг, ғоваклилиги камида 55 фоиз тошлар ва блоклардан қилинган тош терилмасига таянишида кесимни мазкур ШНҚнинг 19 формуласи бўйича текширилиши, бунда кесимни вертикал текислик бўйлаб қирқилишига текширишни ҳам бажариш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
элемент четининг тошга таянишидаги чирмаб боғланган кесим бўйлаб қирқилишга ҳисобий қаршилиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Тақсимловчи узлуксиз қурилмалар (масалан, темир-бетон белбоғлар) эластик таянчдаги тўсинлар сифатида ҳисоб-китоб қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақсимловчи темир-бетон қурилмаларни арматураланиши ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Ҳисоб-китоблари тахмин қилиниши мумкин бўлган мураккаб таяниш тугунлари мавжуд бўлганда (масалан, девор ёки устунга сарровлар, тўсинлар ва плиталарнинг бир нечта йўналишда таянганда), таяниш тугунининг ишончлилигини оширадиган ҳамда мазкур ШНҚнинг 4-бандида келтирилган конструкциявий чора-тадбирлар қўлланиши ёки тугун монолитлаб қўйилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Фермалар, қоплама тўсинлари, краности тўсинлари ва пилястраларга таянганда, тош терилмасининг таяниш майдонидаги тақсимловчи плиталарнинг асосий девор билан ушбу ШНҚнинг 153‑бандига мувофиқ боғланишларини қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Плиталар устида жойлашган, тош терилмасини териш плиталарни ўрнатилишидан сўнг амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Плиталарни, деворларга тош териш мобайнида қолдириб кетиладиган, жойларга ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Қайд қилувчи орақистирма плита усти сиртида ундан чиқариб қўйилган анкерлар ёрдамида маҳкамлаб қотириб қўйилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Орақистирманинг ички чети таяниш плитаси четидан камида 100 mm да туриши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Элементларнинг, маҳаллий юкларни тош терилмасига узатадиган, элементларнинг таянч майдонлари остида, маркаси камида 50 ва қаинлиги кўпи билан 15 mm бўлиши, бунда қоришма қатламини кўзда тутиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу элементларни ёки тақсимловчи плиталарни тош терилмасига «қуруқлигича» ўрнатиш йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворларнинг, таянчлар остидаги камида 10 қатор баландликкача бўлган, тош терилмалари ўзининг барча қаторларида ҳам бўйлама ва ҳам кўндаланг йўналишда занжирсимон чирмаб боғичланишга, устунлар ёки пилястрларнинг тош терилмалари эса занжирсимон ёки тўрт қаторли чирмаб боғланишга эга бўлиши керак.