20.05.2023 йилдаги 209-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 20.05.2023 йилдаги 209-сон
Date of entry into force
22.05.2023
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Замонавий талаблар ва жамият эҳтиёжларига жавоб берадиган янги ўқув режалари, дастурлари ва ўқув-методик адабиётларни ишлаб чиқиш ҳамда амалиётга киритиш муносабати билан Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотлари хавфсизлиги талабларини белгилашнинг умумий техник регламентига ўзгартиришлар киритиш ҳақида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сўнгги йилларда таълим ташкилотларида ўқитиш методикасини такомиллаштириш, замонавий талаблар ва илғор хорижий тажриба асосида янги дарсликлар ва ўқув-методик мажмуаларни нашр қилиш, уларни тажриба-синовдан ўтказиш ҳамда экспертиза қилишни ташкиллаштириш борасида салмоқли ишлар амалга ошириб келинмоқда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хусусан, таълим жараёнига инновацион педагогик технологияларни жорий қилиш, замонавий талаблар ва жамият эҳтиёжларига жавоб берадиган янги ўқув режалари, дастурлари ва ўқув-методик адабиётларни ишлаб чиқиш ҳамда амалиётга киритиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Илмий-методик ва тадқиқот ишлари сифатини ошириш орқали таълим тизимини комплекс ривожлантиришни жадаллаштириш бўйича чора-тадбирлар тўғрисида» 2023 йил 20 апрелдаги ПҚ-128-сон қарори билан илмий-методик ва тадқиқот ишлари сифатини ошириш орқали таълим тизимини комплекс ривожлантиришни жадаллаштириш чоралари белгиланди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шу муносабат билан, ушбу қарорга Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларини мувофиқлаштириш зарурати юзага келмоқда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Илмий-методик ва тадқиқот ишлари сифатини ошириш орқали таълим тизимини комплекс ривожлантиришни жадаллаштириш бўйича чора-тадбирлар тўғрисида» 2023 йил 20 апрелдаги ПҚ-128-сон қарори ижросини таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 28 декабрдаги 726-сон қарори билан тасдиқланган Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотлари хавфсизлиги талабларини белгилашнинг умумий техник регламентига иловага мувофиқ ўзгартиришлар киритилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси мактабгача ва мактаб таълими вазири Х.У. Умарова зиммасига юклансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2023 йил 20 май,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 20 майдаги 209-сон қарорига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотлари хавфсизлиги талабларини белгилашнинг умумий техник регламентига киритилаётган ўзгартиришлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. 17-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«17. Ўқув нашрлари ҳамда ўқитувчилар учун методик қўлланмалар параметрлари ушбу Регламентга 4-иловада келтирилган талабларга жавоб бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўқув нашрларини ишлаб чиқаришда фақат ушбу мақсадлар учун мўлжалланган қоғоздан, шу жумладан офсет, типографик, китоб-журнал, машинада енгил бўрланган (Machine Finished Coated) ва шунга ўхшаш турдаги қоғозлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўқув нашрларини ишлаб чиқаришда газета қоғози ва ялтироқ (тўлиқ бўрланган) қоғоздан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қуйидагиларга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўқув нашрларининг муқовасини ишлаб чиқаришда ялтироқ (тўлиқ бўрланган) қоғоздан фойдаланишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қайта фойдаланиш учун мўлжалланмаган босма маҳсулотларни (имтиҳон билетлари, топшириқли карточкалар, тест саволлари, кроссвордлар ва шу турдагилар) ишлаб чиқаришда газета қоғози ва ялтироқ (тўлиқ бўрланган) қоғозлардан фойдаланишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўқув нашрлари ҳамда қўшимча таълим учун нашрларнинг муқовалари ва матнида рангли расм, коллаж ёки композицион тасвир, иллюстрация ва дизайн элементларини ҳосил қилишда тўрт хилгача рангли бўёқлар (CMYK)дан фойдаланишга рухсат этилади».
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) «б» кичик банддаги «18» рақами «12» рақами билан алмаштирилсин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) «д» кичик банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«д) қўллаш мумкин эмас:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тор ёзиладиган шрифтлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
матннинг асосий қисмини бўёқ фонида чоп этиш (выворотка);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёзув, машқ ва иш дафтарларида ёзиш учун мўлжалланган майдонларда рангли ва кулранг фон;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосий ва қўшимча матн учун учта ёки ундан ортиқ устунли териш».
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) «б» кичик банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«б) устунлардаги сўзлар рўйхати ва устунлар орасидаги масофа 12 mm дан кам бўлмаган ҳолатда йўл қўйилади»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) «г» кичик банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«г) қатор узунлиги тартибга солинмайди».
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. 28-банднинг «б» — «д» кичик бандлари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«б) рангли (кулранг) фонда 200 белгидан кўпроқ ҳажмдаги матнни чоп этишда оқ қолип-плашкадан (нашр қоғозининг белгиланган оқлик даражаси) фойдаланилади — шрифтнинг қўшимча ажратилиши талаб этилмайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) сўзлараро оралиқ асосий матн шрифти баландлигининг 110 фоиздан 150 фоизгача қисмини ташкил этиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) 1 — 4-синфлар нашрларидаги шрифтли ажратишда ранглардан фойдаланишда 4 хил рангдан, шунингдек, уларнинг тусларидан ошишига йўл қўйилмайди. Матнни қолип-плашкали ажратишда ранглар интенсивлиги 70 фоиздан кам бўлмаслиги зарур. Ушбу талаблар билан методик материалларни (схемалар, диаграммалар, жадваллар) тартибга солиниши мажбурий эмас. 5 — 11-синфлар нашрлари учун иккидан кўп ранг бўёғидан, ўрта махсус таълим нашрлари учун умуман ранг бўёқларидан фойдаланиш тавсия этилмайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) расм остига ёзув қўйиш учун баландлиги асосий матн шрифти баландлигидан 4 пунктдан кўп бўлмаган шрифтдан фойдаланиш тавсия этилади».
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. 4-илова (Таълим муассасалари учун ўқув нашрлари параметрлари)нинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Таълим муассасалари учун ўқув нашрлари
ПАРАМЕТРЛАРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Номланиши

Саҳифалар учун ишлатиладиган қоғоз тури

Қоғознинг оқлиги, %

Бичими*

Қоғознинг зичлиги g/m2

Ношаффофлик, %

Муқова билан бириктириш**

Ўқув нашрлари

Мактабгача таълим учун
ўқув нашрлари

Офсет қоғози

84 дан кам бўлмаган

60 х 84 1/8,
60 х 84 1/16,
60 х 90 1/8,
60 х 90 1/16,

62 х 84 1/8,

62 х 90 1/16,

70 х 90 1/16,

70 х 1001/16,

70 х 1081/16,
84 х 1081/16,
84 х 1081/32,

70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган

86 91

1. Муқова 13мкм ± 3 ламинация плёнкаси билан қўшиб бириктирилади1.

Саҳифаларни блокларга ва блокларни муқова билан бириктириш учун notch ёки burst binding технологияси бўйича махсус кучайтирилган елимланган чоксиз бирикмалардан фойдаланилади.

Шунингдек, саҳифаларни блокларга ва блокларни муқова билан бириктириш учун ўқув нашрлар капрон (ёки армирланган) ипда камида 5 та чок2 билан тикилиши ёки белгиланган елимлаш технологиясидан фойдаланган ҳолда бириктирилиши мумкин.

2. Блокни жамлашда корешок ва унинг икки томонидаги биговка учун ажратилган қаттиқ муқова учун 10 mm, юмшоқ муқова учун 5-6 mm гача қисмлари тўлиқ муқовага елимланади.

Муқова орқа ва олд томонидан биговкақилинади.

3. Дарсликлар ва амалий қўлланмалар уч томонидан тўғри ва текис қирқилади.

Дарсликларнинг тепадаги ўнг ва пастдаги ўнг бурчаклари радиуси 5 — 10 ммга тенг бўлган юмалоқ шаклга келтирилади.

4. Амалий қўлланмалар учун муқова ва саҳифалар ўртадан (букилган ҳолатда) иккита сим ҳалқа билан мустаҳкамланади.

1-синф учун дарсликлар

Машинада енгил бўрланган китоб-журнал қоғози (Machine Finished Coated Paper)

87 дан кам бўлмаган

80,0 ± 4,0 дан кам бўлмаган

88 дан кам бўлмаган

Офсет қоғози

87 дан кам бўлмаган

80,0 ± 4,0 дан кам бўлмаган

1-синф учун ўқув қўлланмалар

Офсет қоғози

86 дан кам бўлмаган

60 дан кам бўлмаган енгил вазнли қоғоз***

2 4-синфлар учун дарсликлар

Машинада енгил бўрланган китоб-журнал қоғози (Machine Finished Coated Paper)

84 дан кам бўлмаган

80,0 ± 4,0 дан кам бўлмаган

86 91

Офсет қоғози

84 дан кам бўлмаган

80,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган

2 4-синфлар учун ўқув қўлланмалар

Офсет қоғози

86 дан кам бўлмаган

60 дан кам бўлмаган енгил вазнли қоғоз***

5 9-синфлар учун дарсликлар

Офсет
қоғози

80 дан кам бўлмаган

70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган

86 91

5 9-синфлар учун ўқув қўлланмалар

Офсет қоғози

86 дан кам бўлмаган

60 дан кам бўлмаган енгил вазнли қоғоз

10-11-синфлар ва ЎМПТлар учун дарсликлар

Офсет қоғози

74 дан кам бўлмаган

70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган

86 дан кам бўлмаган

10-11-синфлар ва ва ЎМПТлар учун ўқув қўлланмалар

Офсет қоғози

86 дан кам бўлмаган

60 дан кам бўлмаган енгил вазнли қоғоз

1-синф учун машқ, ҳуснихат,
иш ва ижодий вазифалар дафтарлари

Офсет қоғози

86 дан кам бўлмаган

70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган

88 дан кам бўлмаган

2- ва ундан юқори синфлар учун машқ, ҳуснихат,
иш ва ижодий вазифалар дафтарлари

Офсет қоғози

86 дан кам бўлмаган

70,0 ± 3,0 дан кам бўлмаган

86 дан кам бўлмаган

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Бичим (ўлчам) бўйича чегаравий фарқланишлар ±2 mm дан кўп бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** Ўқув қўлланмаларининг муқоваси учун 190±5 g/m2 дан кам бўлмаган қоғоздан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
*** Енгил вазнли қоғознинг ғоваклилик даражаси 1,4 — 1,8 sm3/g., зичлиги 70 g\м² ва 80 g\м² бўлган офсет қоғознинг ғоваклилик даражаси — 1,2 sm3/g, зичлиги 80 g\м² бўлган машинада енгил бўрланган китоб-журнал қоғозининг (Machine Finished Coated Paper) ғоваклилик даражаси — 1,0 sm3/g бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Машқ дафтарлари муқоваси плёнка билан қопланмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бичими 70 х 1081/16, 70 х 1001/16, 70 х 90 1/16, 60 х 90 1/16 бўлган ва бошқа кичик форматдаги ўқув нашрлар камида 4 та чок билан тикилган ёки белгиланган елимлаш технологиясидан фойдаланган ҳолда бириктирилган бўлиши лозим».
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. 5 ва 6-иловалар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Умумий техник регламентга
5-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Матбаа маҳсулотларида матн шрифти
ЎЛЧАМЛАРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Шрифт кегли

Бош ҳарф баландлиги (mm)

5

1,25

6

1,5

7

1,75

8

2

9

2,25

10

2,5

11

2,75

12

3,0

14

3,5

16

4,0

18

4,5

20

5,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Умумий техник регламентга
6-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўқув нашрларининг матнли безатилишига қўйиладиган
ТАЛАБЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Синфлар

Кегль

Интерлиньяжни ошириш, пунктдан кам бўлмаган

Максимал қатор узунлиги

Бл/кв сиғими, кўпи билан

квадрат

mm

Биринчи

18

2

9 1/4

167

6,0

Иккинчи

16/14*

2

9 1/4

167

6,0 (6,3)**

Учинчи

14/12*

2

8 1/2

153

6,7 (7,2)**

Тўртинчи

14/12*

2

7 3/4

140

7,7 (8,0)**

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Ҳажми 200 белгидан кўп бўлмаган қўшимча матн учун рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** Қавсларда лотин алифбосида чиқариладиган нашрлар учун шрифт сиғими кўрсатилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Катта бичимлардан, яъни 60 х 90 1/8, 70 х 90 1/8, 60 х 84 1/8 форматлардан фойдаланганда, саҳифада қатор узунлиги максимум 185 mm дан ошмаслиги керак».
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 22.05.2023 й., 09/23/209/0290-сон)