26.02.2008 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 1773
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг буйруғи, 26.02.2008 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 1773
Date of entry into force
07.03.2008
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ПАРВОЗЛАР ХАВФСИЗЛИГИНИ НАЗОРАТ ҚИЛИШ ДАВЛАТ ИНСПЕКЦИЯСИ БОШЛИҒИНИНГ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
БУЙРУҒИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг авиация қоидалари «Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида учиш ишларини ташкил этиш бўйича қоидалар»ни (ЎзР АҚ-92) тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2008 йил 26 февралда 1773-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилди]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясининг фаолиятини тартибга солувчи норматив ҳужжатларини такомиллаштириш ва уларни Халқаро фуқаро авиацияси ташкилоти (ИКАО) стандартлари ва тавсияларига мувофиқлаштириш мақсадида буюраман:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида учиш ишларини ташкил этиш бўйича қоидалар (ЎзР АҚ-92) иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида рўйхатдан ўтказилгандан кейин ўн кун ўтгач амалга киритилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур Қоидалар амалга киритилган вақтдан бошлаб «Дававианазорат» инспекцияси бошлиғининг 1999 йил 8 ноябрдаги 163-сон «Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида парвоз ишларини ташкил этиш бўйича қўлланмани тасдиқлаш тўғрисида»ги буйруғи ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғи Х. ТРОБОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2008 йил 30 январь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2008 йил 30 январдаги 16-сон буйруғи билан
ТАСДИҚЛАНГАН
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
(илова номи Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғига (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида учиш ишларини ташкил этиш бўйича қоидалар»
(ЎзР АҚ-92)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикасининг Ҳаво кодекси (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 йил, 6-сон, 247-модда), Халқаро стандартлар (Халқаро фуқаро авиацияси тўғрисидаги Конвенциянинг 6-иловаси), Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), «Фуқаро авиациясининг авиация ходими гувоҳномасини бериш» Ўзбекистон Республикасининг авиация қоидаларига (ЎЗР АҚ-61) (рўйхат рақами 3609, 2025 йил 24 февраль) мувофиқ учиш ишларини ташкил этиш қоидаларини белгилайди.
(муқаддима Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу Қоидалар мақсадида қуйидаги асосий атамалар, қисқартмалар ва тушунчалардан фойдаланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
AUTOLAND — ҲКда автоматик равишда қўндириш тизими.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
CAT I-II-III— ИКАО томонидан белгиланган қўнишга аниқ киришиш ва қўнишлар тоифаси.
(1-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2015 йил 28 сентябрдаги 66-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-2, 13.10.2015 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 41-сон, 529-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
СВТ — ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКга таълим беришнинг компьютер дастури (COMPUTER BASE TRAINING)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ETOPS — икки газ турбинали куч ўрнатмалари ўрнатилган самолётларнинг узайтирилган масофали парвозлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
FAА/JAA — Америка — Европа авиация қоидалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
KHT «FLITEPRO» — компьютерлаштирилган навигация тренажёри.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
MNPS — минимал навигация хусусиятларига талаблар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NAT DOC 001 — Шимолий Атлантика устида парвоз қилиш учун йўриқнома материаллари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
RVSM — вертикал эшелонлашнинг қисқартирилган минимуми.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SIM-CHECK — учувчи гувоҳномасининг амал қилиш муддатини узайтириш, парвозлар турига берилган рухсатлар ва берилган минимумлар бўйича малакани тасдиқлаш учун тренажёр текшируви.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
АГНЕС — тўхтаб туриш жойига бурилиш вақтида ҲК экипажига узатиладиган ёруғлик сигналлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
АТИС — аэродром ҳудудида ахборотларни автоматик узатиш тизими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Джеппесен — аэронавигация маълумотларини етказиб берувчи фирма.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ИКAO — Халқаро фуқаро авиацияси ташкилоти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
МАРШАЛ — ҲКнинг ердаги ҳаракатини тартибга солувчи шахс.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НОТАМ, СНОУТАМ — аэродромлар, радио-техника воситалари, қўндириш тизимлари ва ҳ. к.лар тўғрисида учувчиларга бериладиган маълумотлар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
СПНБ — Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлигининг Сертификатлаш ва парвозларни амалга оширишни назорат қилиш бўлими.
(1-банднинг ўн саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
СМТ (FFS) — самолётнинг мажмуавий тренажёри.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
CAPTAIN (СРТ) — ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг командири.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
CAPTAIN SUPERVISOR — иккинчи учувчиларга йўналиш машқларини ўргатувчи, ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг командири.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
CHECK-CAPTAIN (CH-CPT) — амалдаги учувчи гувоҳномасига эга, учувчилар таркибини ғарбда ишлаб чиқарилган ҳаво кемаларида тўлиқ назарий, машқий парвоз қилиш, парвоз тайёргарлиги, текшириш ва уларнинг парвозига рухсат бериш ҳуқуқига эга авиация ходими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
FIRST-OFFICIER (F/O) — қатъий минимум бўйича экипаж таркибига иккинчи учувчи сифатида мустақил парвозларга киритилган, ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКдаги иккинчи учувчи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
PILOT — ФА УТТДга мувофиқ иккинчи учувчи бўлиб сафга киритиш дастурини ўтовчи Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКдаги иккинчи учувчи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NAVIGATOR (NAV) — ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг штурмани.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ААЭ — алоҳида авиаэскадрилья.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
АДП — аэродром диспетчерлик пункти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
АМТ (AIP) — аэронавигация маълумотлари тўплами — ичига узоқ муддатли аэронавигация маълумотларини олган, давлат томонидан чиқарилган ёки рухсат берилган нашр.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
АМС(Ф) — Авиация-метеорология станцияси (фуқаро).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
АМХ — авиация-муҳандислик хизмати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
АТБ — авиация-техника базаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ИЧДХ — корхонанинг ишлаб чиқариш-диспетчерлик хизмати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
КТҚТ — кўринишни тақлид қилиш тизими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«МАИ» А/К — «Махсус авиация ишлари» авиакомпанияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
МАХ — муҳандислик-авиация хизмати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
МК — Малака комиссияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ММК — Маҳаллий малака комиссияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
МОК — малака ошириш курслари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ММШ — мураккаб метеошароитлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
МДҲ — Мустақил давлатлар ҳамдўстлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ОМК — Олий малака комиссияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ПАҚ — Авиакомпания (авиакорхона)нинг парвозларини амалга ошириш бўйича қўлланмаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ПХИ — авиакомпания (авиакорхонанинг) парвозлар хавфсизлиги инспекцияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ПЭҚ — Парвоз эксплуатацияси бўйича қўлланма (FCOM, OM).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ПХ — парвозлар хавфсизлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
РУУР — радиомаркерли узоқ узатиш радиостанцияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ТКБ — тажриба-конструкторлик бюроси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ТУЭК — Тиббий-учиш эксперт комиссияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
УИТЭ — учиш ишини ташкил этиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
УО — учувчилар отряди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
УСБ — учиш-синов бўлинмаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
УТТД — учувчилар таркибини тайёрлаш дастури.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
УУБ — учувчилар-услубият бўлими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
УУК — учувчилар-услубият кенгаши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
УУХ — учувчилар-услубият хонаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ФА — фуқаро авиацияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШЭҲМ — шахсий электрон ҳисоблаш машинаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМ — ўқув маркази.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎММ — ўқув-машқ маркази.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎУТД — Ўқув-учиш тайёргарлик дастури.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎУТК — ўқув-учиш тайёргарлик курси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎШКТ — ўзгарувчан шаффофликдаги кўзгулар тизими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҚҚБ — қарор қабул қилиш баландлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҲК — ҳаво кемаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Авиакомпания (авиакорхона) — мунтазам ҳаво транспорт қатновини амалга оширувчи ёки шу соҳада ўз хизматларини таклиф қилувчи ҳар қандай авиатранспорт корхонаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Авиация ишларини бажариш учун ҳаво кемаси экипажи — фуқаро ҳаво кемаси экипажини, шунингдек «буюртмачи»нинг амалдаги учувчилар таркиби гувоҳномасига эга бўлган мутахассисларини ўз ичига олувчи мутахассислар гуруҳи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Авиация ходимлари — фаолиятлари учишни ташкил қилиш, бажариш ва таъминлаш, шунингдек ҳаво транспорти қатновига хизмат кўрсатиш билан боғлиқ бўлган ходимлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аэродром босими (QFE) — учиш-қўниш йўлагининг ишчи остонаси сатҳидаги атмосфера босими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буйруқ-бошқарув таркиб (ББТ) — амалдаги парвоз гувоҳномасига эга бўлмаган ва буйруқ чиқарувчи — раҳбар лавозимини эгалловчи авиация ходимлари.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ўзавиация» агентлиги — Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги.
(1-банднинг етмишинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Дастлабки тайёргарлик — экипажнинг парвоз (парвозлар)га тайёргарлигининг асосий тури бўлиб, унинг жараёнида материалларни ўрганиш, ҳужжатларни тайёрлаш ва ҳаракатларни маромига етказиш олиб борилади ҳамда экипажнинг парвозга берилган топшириқни бажаришга тайёрлиги назорат қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Командир-учувчилар таркиби — амалдаги учувчилар таркиби гувоҳномасига, мутахассислик бўйича инструкторлар ишлари бўйича рухсатномага эга бўлган ва бошқарув (инспекторлик) учувчи лавозимини эгалловчи авиация ходимлари.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кузатувчи — йўналишда назорат ўтказиш мақсадида экипаж таркибига киритилган «Ўзавиация» агентлигининг командир-учувчилик таркибининг шахси.
(1-банднинг етмиш учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кузатувчи, текширувчидан фарқли ўлароқ, ҲК командири ва экипаж аъзоларининг парвоз хавфсизлигини таъминлаш ва авиация қоидаларига риоя қилишдаги бевосита масъулиятига шерик бўлмайди ва уни камайтирмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Парвоз олди тайёргарлиги — АДПга келиш вақтидан (авиация ишларида — ишчи аэродромга) парвоз учун двигатель (двигателлар)нинг ишга туширилишигача бўлган операцияларни ўз ичига олувчи, ушбу парвозни бажаришга экипажни тайёрлаш босқичи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Текширувчи — ушбу турдаги ҲКда парвоз қилишга рухсат этилган ва экипаж аъзолари (аъзоси)ни ўқитиш, текшириш, касбий тайёрлаш ва ўзаро ҳаракатлари, шунингдек инспекторлик текширувини ўтказиш, ҲК парвозининг хавфсизлигини таъминловчи белгиланган қоидалар ва нормаларга риоя қилиш мақсадида экипаж таркибига киритилган командир-учувчи, инструкторлик таркибдаги шахс.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учиш иши — парвозга топшириқни бажариш бўйича экипаж (учувчилар таркиби) томонидан ўтказиладиган иш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учиш ишини режалаштириш — белгиланган муддатларда учувчилар бўлинмалари авиакорхоналари (авиакомпаниялари)да ва ҲКнинг экипажларида устувор, кундалик ва тезкор чора-тадбирларни бажаришнинг тартиби ва самарадорлигининг кетма-кетлигини ишлаб чиқиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учиш ишини ташкил этиш — учиш ишини режалаштириш ва учувчилар бўлинмалари ҳамда ҲК экипажларини бошқариш, хавфсизликни таъминлаш, парвозларнинг мунтазамлиги ва иқтисодий самарадорлиги бўйича чора-тадбирлар тизими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учиш машқлари — парвоз ишлари тажрибасига эга бўлиш (тиклаш) мақсадида учувчилар таркибини ўқитиш жараёни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг учувчилар таркиби учун: BASE TRAINING — аэродром шароитларида; LINE TRAINING — рейс шароитларида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учишдан кейинги иш — парвозга топшириқни бажариш билан боғлиқ бўлган двигатель (двигателлар)нинг ўчирилиш вақтидан то барча операциялар тугатилишигача ҲК экипажи томонидан бажариладиган иш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учувчилар-инструкторлик таркиби — амалдаги учувчилар таркиби гувоҳномаси, мутахассислик бўйича инструкторлик ишлари рухсатномасига эга бўлган ва инструктор лавозимини (ғарбда ишлаб чиқарилган ҳаво кемаларида «CAPTAIN — SUPERVISOR» ва «CHECK — CAPTAIN») эгалловчи авиация ходимлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учувчилар таркибининг ишини текшириш — билим, амалий тажриба ва экипаж (экипаж аъзолари) қобилиятларини ва ушбу Қоидалар ва ФА учувчилар таркибини тайёрлаш дастурлари билан кўзда тутилган муддатларда аниқлаш жараёни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг учувчилар таркиби учун: FINAL CHECK (F/CH) — рейс шароитларида биринчи мустақил парвоздан олдин; LINE CHECK (L/CH) рейс шароитларида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги — учувчилар таркибининг учиш ишини бажариш учун зарур бўлган билим ва тажрибаларга эга бўлиш, сақлаш ва такомиллаштириш жараёни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҲК командири (ҲКК) — ҲКни бошқаруви ва парвоз вақти давомида унинг хавфсизлигига масъул бўлган учувчи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҲК экипажи — ҳаво кемаси командири, учувчилар таркибига кируви шахслар ва хизмат кўрсатувчи ходимлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҲК экипажини тузиш — малакавий, ишчанлик қобилиятлари ҳисобга олинган ҳолда экипаж аъзоларини танлаш ва тайёрлаш жараёни, экипаж ишида уйғунликни инобатга олган ҳолда ҳамда белгиланган талабларга мувофиқ парвозларга рухсат бериш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҲКни бошқариш — фазода ҳаракатларининг траекториясини ёки ҲКнинг ҳаводаги вазиятини сақлаш (ўзгартириш)га йўналтирилган учувчининг ҳаракатлар мажмуаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Экипажнинг хизмат кўрсатувчи ходимлари — махсус тайёргарлик ва ҲКнинг парвоз эксплуатацияси билан боғлиқ бўлмаган парвозга топшириқларни бажариш вақтида аниқ хизмат мажбуриятларини бажаришга ҳуқуқ берувчи гувоҳномага эга бўлган экипаж аъзолари (борт кузатувчилар, юк ташувчи ҳаво кемаларининг бортоператорлари ва парвоз топшириғига киритилган авиация ходимларининг бошқа шахслари).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Экипажда парвозлар муҳокамаси — ҲК командири (текширувчи)нинг экипаж аъзоларининг касбий тайёргарлигини такомиллаштириш, экипаж ишида четга чиқишларни бартараф қилиш ва олдини олиш мақсадида ҳар бир экипаж аъзосининг парвозга топшириқни бажариш сифатининг таҳлили.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Экипажнинг учувчилар таркиби — махсус тайёргарлик ва ушбу ҲКнинг тури ва (ёки) унинг жиҳозлари парвоз эксплуатациясига ҳуқуқ берувчи гувоҳномага эга бўлган экипаж аъзолари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эксплуатант — ҳаво кемаларини эксплуатация қилиш билан шуғулланувчи ёки ушбу соҳада ўз хизматларини таклиф этувчи шахс, ташкилот ёки корхона.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида учиш ишини ташкил этиш масалаларини тартибга солади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу Қоидаларнинг талаблари барча командир-учувчилар, учувчи-инструкторлар, учувчилар таркиби ва ҲКнинг бортоператорлари, шунингдек шу соҳага тегишли бўлган бошқа хизматларнинг мансабдор шахслари ва ходимлари учун мажбурий ҳисобланади ва Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясининг авиакомпаниялари (авиакорхоналари) ва учувчилар бўлинмаларига татбиқ этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Учиш ишларини ташкил этиш ФА авиакомпаниялари (авиакорхоналари), ташкилотлари ва бўлинмаларининг раҳбар, командир-учувчилар ва учувчилар таркиби томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Учиш ишини ташкил этиш масалалари бўйича буйруқ чиқарувчи — раҳбар, командирлар, учувчилар ва ҳаво кемалари командирларининг мажбуриятлари Ўзбекистон Республикасининг Ҳаво кодекси, Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), ушбу Қоидалар ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур мансабдор шахсларнинг учиш ишини ташкил этиш масалалари бўйича жавобгарлиги уларнинг ўз мажбуриятларини бажармаслиги ёки лозим даражада бажармаслиги ёхуд уларга берилган ҳуқуқлардан фойдаланмаслиги оқибатида вужудга келади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Инсонлар ҳаётини сақлаш ёки табиий офатлар билан боғлиқ бўлган учиш ишларини ташкил этишда учувчи бўлинмаларининг командирлари кечиктириб бўлмайдиган ҳолатларда ўз зиммаларига шахсий жавобгарликни олган ҳолда ушбу Қоидалар талабларидан четга чиқиш ҳуқуқига эгадирлар. Қабул қилинган ҳаракатлар ҳақида улар зудлик билан ўзларининг бевосита раҳбарлари ва «Ўзавиация» агентлигини хабардор қилишлари лозим.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Учиш ишини ташкил этиш ўз ичига қуйидагиларни олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учиш ишини режалаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ҲК экипажини тузиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) учувчилар таркибига парвозларни бажаришга рухсат бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) экипажларнинг парвозларга дастлабки ва парвоз олди тайёргарлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) учувчилар таркибининг ишини текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) экипаж таркибида текширувчи ва кузатувчилар билан парвозларни ташкил этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) парвозлар ва учиш ишларининг муҳокамаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к) парвоз ишини назорат ва таҳлил қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
л) учувчилик-услубият иши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Учиш ишининг юқори самараси қуйидагилар билан эришилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) авиакорхоналар (авиакомпаниялар), ташкилотлар ва учувчилар бўлинмаларининг фан, техника ва амалий тажриба ютуқларидан фойдаланиш асосида учиш ишини ташкил этиш шакллари ва услубларининг такомиллаштирилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учувчилар таркиби томонидан ҲКнинг янги турлари, навигация ва қўндириш тизимларининг ўзлаштирилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) учувчилар таркибининг малакасини ошириш ва парвозларга юқори сифатли тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) мажмуавий ва махсуслаштирилган тренажёрлардан самарали фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) парвоз маълумотларининг таҳлили материалларидан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) парвозлар хавфсизлиги даражасини ошириш бўйича профилактик чора-тадбирларни замонавий равишда ишлаб чиқариш ва ўтказиш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. ФА авиакорхоналар (авиакомпаниялар)да парвозларни режалаштириш, ташкиллаштириш ва таъминлашда фойдаланиладиган учиш-штаб ҳужжатларининг шакллари ҳамда уларни юритиш тартиби «Ўзавиация» агентлиги билан келишилган ҳолда эксплуатант томонидан белгиланади.
(8-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II. Учиш ишини режалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 §. Асосий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Учиш ишини режалаштириш ФА авиакорхоналари (авиакомпаниялари), ташкилотлари ва бўлинмалари ишларининг келгусида бажариладиган, жорий ва тезкор (ойлик, суткалик) режаларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Учиш ишини режалаштириш мақсади бўлиб қуйидагилар ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) авиаташишлар ва махсус авиация ишларида давлат, тижорат ташкилотлари ва фуқароларнинг эҳтиёжларини қондириш бўйича вазифаларнинг бажарилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) парвозлар хавфсизлигининг юқори даражаси ва мунтазамлилигини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) командир-учувчи, инструкторлар ва учувчилар таркибининг касбий тайёргарлигининг талаб этиладиган даражасини таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Иш режаларини тузишда қуйидагиларга таяниш зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) авиакорхоналар (авиакомпаниялар), ташкилотлар ва учувчилар бўлинмалари олдида турувчи масалалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь) ва ушбу Қоидалар талабларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) учиш ишини ташкил этиш ва парвозлар хавфсизлиги ҳолатининг таҳлилига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси фаолиятини тартибга солувчи бошқа ҳужжатларга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 §. «Ўзавиация» агентлигида учиш ишларини режалаштириш
(2-параграф номи Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. «Ўзавиация» агентлигида қуйидаги учиш ишлари режалари ишлаб чиқилади:
(12-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) асосий чора-тадбирларнинг йиллик режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) командир-учувчилар таркибини (зарурият бўлганда) тайёрлаш, машқ қилдириш ва текширишнинг йиллик режа-жадвали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) йўналишларда (авиайўналишларда) инспекторлик текширувларининг йиллик режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ойлик иш режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) инспекторлар таркибининг ойлик парвоз режаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Асосий чора-тадбирлар йиллик режаси қуйидагиларни назарда тутиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учиш ишини ташкил этиш ва парвозлар хавфсизлиги бўйича меъёрий ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва такомиллаштиришни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учиш ишини ташкил этишни яхшилаш, авиация ҳодисалари ва нохуш ҳодисаларнинг олдини олиш бўйича ишлар йўналишларини ишлаб чиқишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) учиш ишини ташкил этиш ва парвозлар хавфсизлигини таъминлаш масалалари бўйича авиакорхоналар (авиакомпаниялар), ташкилотлар ва учувчилар бўлинмаларида инспекторлик текширувларини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Йўналишларда (авиайўналишларда) инспекторлик текширувларининг йиллик режаси Ўзбекистон Республикаси ФА ҲКнинг экипажлари томонидан амалга ошириладиган парвозларнинг барча йўналишлари (авиайўналишлари)ни ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Ойлик иш режасига келгуси ойда амалга ошириш режалаштирилаётган учиш фаолиятини тартибга солиш ва парвозлар хавфсизлигини таъминлаш бўйича асосий чора-тадбирлар киритилиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Ойлик иш режасига «Ўзавиация» агентлиги командир-учувчилар таркиби ва инспекторлик таркибининг келгуси ойда бажарилиши лозим бўлган барча парвозлари киритилиши лозим.
(16-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Режаларнинг бажарилиши устидан назорат «Ўзавиация» агентлиги аҳбари томонидан амалга оширилади.
(17-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 §. Авиакорхона (авиакомпания)ларнинг парвозлар хавфсизлиги инспекциясида учиш ишларини режалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Парвозлар хавфсизлиги бўйича инспекцияда қуйидагилар ишлаб чиқилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) асосий чора-тадбирларнинг йиллик режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) командир-учувчилар таркибини тайёрлаш, машқ қилдириш ва текширишнинг йиллик режа-жадвали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ойлик иш режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) инспекторлик таркибининг ойлик парвозлари режаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Режалар ПХИ раҳбари томонидан ишлаб чиқилади ва авиакомпания (авиакорхона) раҳбари томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Асосий чора-тадбирлар режаси қуйидагиларни назарда тутиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учиш ишини ташкил этишни яхшилаш, авиация ҳодисалари ва нохуш ҳодисаларнинг олдини олиш бўйича таклифлар ишлаб чиқишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учиш ишини ташкил этиш ва парвозлар хавфсизлиги бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) учиш ишини ташкил этиш ва парвозлар хавфсизлигини таъминлаш масалалари бўйича авиакомпания таркибига кирувчи, авиакомпаниянинг учиш хизмати (учувчилар мажмуаси, учувчилар отрядлари) ва авиатаъмирлаш заводи учиш-синов бўлинмасида инспекторлик текширув ўтказишни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Тайёргарлик, машқ қилиш ва текшириш режа-жадвали белгиланган тартибда расмийлаштирилиши лозим ва инспекторлик таркибга ПХИ, авиакомпания учиш хизмати, мажмуаси раҳбари, ЎММ директори ва унинг УИТЭ бўйича ўринбосари, «МАИ» А/К директори ва унинг УИТЭ бўйича ўринбосарининг маълумотларини инобатга олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Ойлик иш режасига парвозлар хавфсизлиги инспекцияси томонидан келгуси ойда амалга ошириш мўлжалланаётган УИТЭ ва парвозлар хавфсизлиги бўйича асосий чора-тадбирлар киритилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Ойлик парвозлар режасига келгуси ойда бажарилиши лозим бўлган инспекторлик таркибининг барча парвозлари киритилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. ПХИнинг режаларини бажариш устидан назорат ПХИ бошлиғи ёки у тайинлаган шахс томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4 §. Авиакорхона (авиакомпания)нинг учувчилар-услубият бўлими ва учувчилар мажмуасида учиш ишини режалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Авиакорхона (авиакомпания)нинг УУБ ва УМда қуйидагилар ишлаб чиқилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) асосий чора-тадбирларнинг йиллик режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) командир-учувчилар таркибини тайёрлаш, машқ қилдириш ва текширишнинг йиллик режа-жадвали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ойлик иш режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) командир-учувчилар таркибининг ойлик парвозлари режаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Режалар УУБ ва учувчилар мажмуаси (учиш хизмати) раҳбари томонидан зарурий мутахассислар жалб этилган ҳолда ишлаб чиқилади ва юқори турувчи раҳбар томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Учувчилар мажмуасининг асосий чора-тадбирлар йиллик режасининг лойиҳаси тасдиқланишидан олдин авиакорхона (авиакомпания)нинг парвоз-услубият кенгашида кўриб чиқилиши лозим. Асосий чора-тадбирларнинг йиллик режаси қуйидагиларни ташкил этиш ва ўтказишни кўзда тутиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учиш ишини кузги-қишки ва баҳорги-ёзги даврларга тайёрлаш бўйича командир-учувчилар таркиби билан йўриқнома-услубий мажлислар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учиш ишини ташкил этишни такомиллаштириш масалалари бўйича учувчилар бўлинмаларининг командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби билан услубий мажлислар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) парвоз таълими услубияти масалалари бўйича мажмуавий тренажёрлар инструкторлари билан услубий мажлислар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) учувчилар таркибининг айби билан вужудга келган авиация ҳодисалари ва нохуш ҳодисаларнинг олдини олишга йўналтирилган профилактик ишлар масалалари бўйича командир-учувчилар таркиби билан услубий мажлислар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) кутилаётган шароитлар ва алоҳида ҳолатларда ҲКни бошқаришнинг ўзига хос хусусиятлари ва унинг тизимларининг эксплуатацияси бўйича учувчилик-техник анжуманлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) командир учувчи лавозимларига тайинланиши мумкин бўлган захирадаги ходимлар билан услубий мажлислар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) учувчилар таркиби айби билан вужудга келадиган авиация ҳодисалари ва нохуш ҳодисаларнинг олдини олиш бўйича чора-тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги тизимида ўқув-услубий базани ривожлантириш ва компьютер техникасидан самарали фойдаланиш бўйича чора-тадбирлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Командир-учувчилар таркибини тайёрлаш, машқ қилдириш ва текшириш режа-жадвали қуйидагилар ҳақидаги маълумотларни инобатга олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) бўлим (гуруҳ) бошлиқлари, учувчилар мажмуаси (учиш хизмати) дирекциясининг командир-учувчи ва инструкторлар таркиби, УУБ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учувчилар отрядлари командирлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Ойлик иш режаси келгуси ойда бажарилиши мўлжалланаётган парвоз ва методик ишларни ташкил этиш бўйича асосий чора-тадбирларни ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Авиация ишларида учувчилар таркиби билан манёврлар қилиш режаси зарурият бўлганда МАИ А/Книнг УУБда тузилади ва Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари»нинг (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь) белгиланган қоидаларига мувофиқ расмийлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Парвозлар режаси учувчилар мажмуаси (учиш хизмати) командир-учувчилар таркиби дирекцияси ва УУБнинг келгуси ойга барча парвозларини ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Режаларни бажариш устидан назорат учувчилар мажмуаси (учиш хизмати), УУБ раҳбарининг ёрдамчиси ёки у тайинлаган шахс томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5 §. Учувчилар отряди (алоҳида авиаэскадрилья)да учиш ишини режалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Учувчилар отрядида қуйидагилар ишлаб чиқилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) асосий чора-тадбирларнинг йиллик режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) командир-учувчилар таркибини тайёрлаш, машқ қилдириш ва текшириш йиллик режа-жадвали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) базадан ташқарида ишлаётган экипажни текшириш режа-жадвали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ойлик иш режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) командир-учувчилар таркиби ва учувчилар отряди (ААЭ) инструкторлар таркибининг ойлик парвозлари режаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Режалар учувчилар отряди штаби раҳбари томонидан зарур бўлган мутахассислар жалб этилган ҳолда ишлаб чиқилади ва учувчилар отряди командири томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Асосий чора-тадбирлар режаси қуйидагиларни назарда тутиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учиш ишини ташкил этиш жараёнларини такомиллаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учувчилар-услубият базасини ривожлантириш ва ундан учувчилар таркибини касбий тайёрлашда фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) авиация ҳодисалари ва нохуш ҳодисаларнинг олдини олиш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) иш турларига талаб даражасидаги касбий тайёргарликка эга бўлган ҲК экипажларининг зарурий сонини тайёрлашни ташкил этиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Тайёргарлик, машқ қилдириш ва текшириш режа-жадвали қуйидаги шахсларнинг маълумотларини инобатга олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) УИТЭ бўйича учувчилар отряди командирининг ўринбосари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учувчилар отрядининг катта авиация мутахассислари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) авиация эскадрильялари командирлари (эскадрильясиз тузилмадаги авиация звенолари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) учувчилар отрядининг учувчи-инструкторлари (эскадрильясиз тузилмада авиация звенолари).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Базадан ташқарида ишлаётган экипажларни текшириш режа-жадвали Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари»да (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь) белгиланган талабларга мувофиқ шакллантирилиши ва авиация ишларини бажариш даврига тузилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Ойлик иш режаси келгуси ойда бажарилиши мўлжалланаётган ташкилий ва учиш-услубий чора-тадбирларни ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Парвозлар режаси командир-учувчилар таркиби ва УО таркибининг келгуси ойга режалаштирилаётган барча парвозларини ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Режаларни бажариш устидан назоратни учувчилар отряди штабининг раҳбари амалга оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6 §. Авиация эскадрильясида (эскадрильясиз авиация звеноси тузилмаларида) учиш ишларини режалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Авиация эскадрильяси (звеноси)да қуйидагилар ишлаб чиқилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учувчилар таркибини тайёрлаш, машқ қилдириш ва текширишнинг йиллик режа-жадвали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ойлик иш режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) командир-учувчилар таркиби ва АЭ (звено) инструкторлар таркибининг ойлик парвозлари режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) учувчилар таркибининг иши ва дам олишининг ойлик режа-жадвали.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Режалар авиация эскадрильяси (звеноси) командири томонидан зарур бўлган мутахассисларни жалб этган ҳолда ишлаб чиқилади ва учувчилар отряди командири томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Тайёргарлик, машқ қилдириш ва текшириш режа-жадвали қуйидаги шахсларнинг маълумотларини инобатга олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) авиация эскадрильяси командирининг ўринбосари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) АЭ (звено) штурмани;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) авиация звенолари командирлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) учувчи-инструкторлар ва бошқа мутахассисликка эга бўлган инструкторлар таркиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) ҳаво кемалари командирлари ва экипаж аъзолари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Ойлик иш режаси келгуси ойда бажарилиши мўлжалланаётган ташкилий ва учиш-услубий чора-тадбирларни ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Парвозлар режаси командир-учувчилар таркиби ва АЭ (авиация звеноси) инструкторлар таркибининг келгуси ойдаги барча парвозларини ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Режаларни бажариш устидан назорат штаб ишлари бўйича АЭ (авиация звеноси) командири ёрдамчиси томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7 §. Учувчилар бўлинмаларида парвозларни тезкор (суткалик) режалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Парвозларни тезкор режалаштириш учувчилар бўлинмалари штаблари томонидан ҲКнинг ҳаракатлари рўйхати, авиация ишларига топшириқлар, махсус рейсларни бажаришга сўровлар, машқ қилдирувчи ва бошқа парвозларга асосан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Парвозлар режалари учувчилар бўлинмаларида тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Авиация ишларида парвозларни тезкор режалаштириш келгуси суткада бажариладиган ишларга бериладиган сўровларга асосан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Базадан ташқарида ишлаётган экипажларни текшириш учун режалаштирилган учувчилар отрядининг раҳбар ва командир-учувчилар таркиби аъзолари авиация ишлари бажариладиган ҳудуд пунктлари ва текширув муддатлари кўрсатилган ҳолда суткалик режага киритиладилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Парвозларнинг тезкор режаси учувчилар отряди командири томонидан тасдиқланади ва парвозларни таъминловчи барча хизматларга тарқатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Тезкор режанинг бажарилиши ва хизматларнинг ўзаро муносабатларини ташкил этиш устидан назоратни аэропортнинг ИЧДХ (АДП) амалга оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III. Учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 §. Асосий қоидалар
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги кутилаётган шарт-шароитларда, шунингдек мураккаб фазовий ҳолатларга тушиб қолишнинг олдини олиш ва бундай вазиятлардан чиқиб кетишда ўз вақтида ва тўғри ҳаракатланиш учун экипаж аъзоларида зарур билим ва тажрибани шакллантириш ва уларни ошириб бориш орқали парвозларнинг юқори хавфсизлигини таъминлаш мақсадида амалга оширилади.
(49-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) дастлабки тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) бошқа янги турдаги ҲКга қайта тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) малака ошириш, касбий билимлари ва амалий тажрибаларини лозим даражада ушлаб туриш, авария жараёнлари ва хавфли юкларни ташиш бўйича тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) учувчилар бўлинмаларида тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) ФА бўлинмаларида тренажёр бўйича тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) ФА бўлинмаларида парвоз тайёргарлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) мавсумий тайёргарлик.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Касбий тайёргарлик тасдиқланган ўқув режалари, дастурлари, йўриқномалар, ўқув-учиш тайёргарлик курслари (дастурлари)га мувофиқ ўтказилади ва қуйидаги тамойилларга асосланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ҳар бир таълим олувчининг ўқув жараёнида онгли ва фаол иштироки;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) якуний мақсад бўлиб парвозда кутилаётган шарт-шароитлар ва алоҳида ҳолатларда экипаж аъзоларининг бехато ва ўз вақтида ҳаракат қилишига йўналтирилган билимлар ва амалий тажрибаларга эга бўлиш ҳисобланган тайёргарлик жараёнининг эксплуатация йўналиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) таълим олувчиларнинг индивидуал хусусиятларини инобатга олишга имкон берувчи ШЭҲМ ва бошқа техник таълим воситаларидан фойдаланган ҳолда дастурий таълимни қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) парвозлар хавфсизлигининг талаб даражасини таъминловчи олинган малакавий билимлар ва амалий тажрибаларни лозим бўлган даражада ушлаб туриш мақсадида учиш фаолияти жараёнида экипаж аъзоларининг мунтазам мустақил таълими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Авиация ходимларининг касбий тайёргарлигини ўтказишда қуйидагилардан фойдаланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиацияси ва эсплуатантлар фаолиятини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) авиация таълим ташкилотлари ва авиакорхона (авиакомпания)ларнинг услубий жиҳатдан тайёр ва тажрибали мутахассислари жалб этилган ҳолда ЎМ (ЎММ) томонидан ишлаб чиқилган ва «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланган ўқув режалари ва дастурлари;
(52-банднинг «б» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ЎМ (ЎММ)да ишлаб чиқилган ва тасдиқланган услубий ва ўқув ҳужжатлари (лекциялар конспектлари, ўқув дарсликлари).
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Учувчилар таркибининг касбий тайёргарлигини услубий таъминловини таълим ташкилотлари, ўқув марказлари, учиш-услубият бўлимлари ва учиш-услубият хоналари амалга оширадилар.
(53-банд Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. ҲК командири лавозимига номзодлар тайёрлашни ташкил этиш авиакомпания (авиакорхона) раҳбари томонидан тасдиқланган номзодларни танлаш ва тайёрлаш бўйича услубий тавсияларга мувофиқ олиб борилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Касбий билимлар ва моҳирлик даражасини баҳолаш мезонлари Фуқаро авиациясининг авиация ходими гувоҳномасини бериш» Ўзбекистон Республикасининг авиация қоидалари (ЎЗР АҚ-61) (рўйхат рақами 3609, 2025 йил 24 февраль) талабларига мувофиқ беш баллик тизим бўйича ўтказилади.
(55-банд Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 §. Дастлабки тайёргарлик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Учиш бўлинмаларида дастлабки тайёргарлик қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) назарий тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) авиация техникасида амалий машғулотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) тренажёрда машқларни бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) учиш тайёргарлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Дастлабки тайёргарлик авиация ходимларига гувоҳномаларни беришда талаб этиладиган талабларни қондирувчи ва ФА ҲК экипаж аъзоси сифатида функционал мажбуриятларни бажариш учун зарур бўлган касбий билим ва тажрибаларни олиш ва мустаҳкамлаш мақсадида ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Дастлабки тайёргарлик қуйидагилар учун ўтказилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учувчилар — ФАнинг олий ва ўрта махсус учиш таълим ташкилотларида;
(58-банднинг «а» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) штурманлар — ФАнинг олий ва ўрта махсус учиш таълим ташкилотларида, шунингдек штурманлик факультети мавжуд бўлган таълим ташкилотларида;
(58-банднинг «б» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) бортмуҳандислар (бортмеханиклар) — сертификатлаштирилган ЎМ (ЎММ)да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) бортрадистлар, учувчи-кузатувчилар, бортоператорлар (махсус ишларни бажарувчи), юк ҲКнинг бортоператорлари — кўрсатилган мутахассисларни тайёрлашга сертификати мавжуд бўлган ФА ЎМ (ЎММ)да махсус дастурлар бўйича.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Курсантларга таълим бериш ФАнинг учиш таълим ташкилотларида ташкил этилади ва кундузги таълим шакли бўйича ўтказилади.
(59-банд Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Учиш таълим ташкилотига номзодларни қабул қилиш қабул комиссияси томонидан касбий танлов асосида ёши, билими, соғлиғи, психофизиологик тавсиялар бўйича парвоз мутахассислигига ўқитиш учун энг лаёқатли номзодларни қабул қилиш мақсадида амалга оширилади.
(60-банд Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Таълим жараёни тасдиқланган ёки қабул қилинган ўқув-учиш тайёргарлик ўқув режалари, дастурлари ва курслари асосида ўтказилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Учувчиларга таълим ташкилотини битирганлик ҳақидаги белгиланган шаклдаги диплом берилади.
(62-банд Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Бортмуҳандислар (бортмеханиклар), юк ҲКнинг бортоператорлари, бортрадистлар, учувчи-кузатувчилар ва махсус авиация ишларини бажарувчи бортоператорларга бирламчи тайёргарликнинг бутун курси тугатилганидан сўнг назарий ва учиш-услубий таълимининг «тўрт» баҳосидан паст бўлмаган баҳолари билан ЎМ (ЎММ)нинг гувоҳномаси ва «Ўзавиация» агентлиги ОМКнинг тақдимномаси асосида малака тоифаси берилмасдан мутахассислик гувоҳномаси берилади. Мутахассисга малака тоифаси Фуқаро авиациясининг авиация ходими гувоҳномасини бериш» Ўзбекистон Республикасининг авиация қоидалари (ЎЗР АҚ-61) (рўйхат рақами 3609, 2025 йил 24 февраль) билан кўзда тутилган тартибда, УТТД асосида сафга киритилганидан сўнг берилади.
(63-банд Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Малака тоифасига эга бўлмаган мутахассис гувоҳномаси унинг эгасига стажёр сифатида, ФА УТТДга асосан сафга киритиш дастурини ўтаганидан ва малака тоифаси берилганидан сўнг экипаж аъзоси сифатида (мутахассислиги бўйича) парвозларни бажариш ҳуқуқини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 §. Бошқа (янги) турдаги ҲКга қайта тайёрлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Учувчилар таркибини қайта тайёрлаш бошқа (янги) турдаги ҲКда экипаж аъзоси сифатида функционал мажбуриятларини бажариш учун зарур бўлган касбий билим ва амалий тажрибаларни олиш ва мустаҳкамлаш мақсадида ўтказилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Учувчилар таркибини янги турдаги ҲКга қайта ўқитиш тегишли сертификатига эга бўлган учиш таълим ташкилотларида, авиация корхоналарида, ЎМ (ЎММ)да амалга оширилади.
(66-банд Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Бошқа (янги) турдаги ҲКга қайта тайёргарлик кундузги таълим шакли бўйича ташкил этилади ва ўтказилади ҳамда қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ўқув-услубий ҳужжатларни тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ўқитувчи ва инструкторлар таркибини тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ўқув базасини тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) қайта тайёргарлик учун номзодларни танлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) ўқув жараёнини ташкил этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) тренажёрларда машғулотларни ташкил этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) учиш тайёргарлигини ташкил этиш (учувчилар, штурманлар, бортмуҳандислар, бортмеханиклар учун).
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. ПЭҚ бўйича ҲК экипаж таркибида штурманнинг мавжуд бўлиш зарурияти кўзда тутилмаган бўлса, бундай ҳолларда штурманларни якка тартибда ҳаво кемаларига қайта тайёрлаш «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланган мустақил қайта тайёргарлик махсус дастурига мувофиқ йўл қўйилади. Бундай ҳаво кемаларига қайта тайёрлаш кундузги таълим шакли бўйича тегишли тартибда сертификатлаштирилган ЎМ қошида ташкил этилади.
(68-банд Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Қайта тайёрлаш учун номзодларни танлаш ўз ичига қуйидаги босқичларни олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) номзодлар таркибини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) тиббий лаёқатлилигини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) касбий ва психологик тайёргарлигини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) таклиф этилган номзодларни белгиланган талабларга мувофиқлилигини кўриб чиқиш ва қарор қабул қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Номзодларни танлаш ва уларни ўқишга юбориш эксплуатант томонидан белгиланган талаблар ва қабул қилинган қарорларга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Номзодлар ҳужжатлари ўқиш бошланишидан кечиктирилмаган ҳолда ЎМ (ЎММ)га тақдим этилиши лозим. Танловдан ўтмаган ва тақдимномалари тегишли равишда расмийлаштирилмаган учувчилар таркиби ва хизмат кўрсатувчи ходимлар қайта ўқитиш учун ЎМ (ЎММ)га қабул қилинмайдилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Янги (бошқа) турдаги ҲКга қайта тайёргарлик тугаганидан сўнг авиамутахассисга УТТДга мувофиқ сафга киритиш ҳуқуқини берувчи назарий ва учиш-амалий таълим натижалари кўрсатилган қайта ўқиганлик ҳақида гувоҳнома, Ғарбда ишлаб чиқарилган ҳаво кемаларига қайта тайёргарлик тугаганидан сўнг эса, Ғарбда ишлаб чиқариладиган ҳаво кемаларига қайта ўқитиш курси «Type rating transition training» бўйича (бортрадистлар учун назарий ва машқий таълим натижалари кўрсатилган) назарий ва учиш-амалий таълим бўйича тайёргарлиги натижалари кўрсатилган гувоҳнома берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. МДҲдан ташқарида Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКга қайта ўқитишда авиамутахассисга қайта ўқитиш амалга оширилган мамлакатнинг фирмаси (заводи, ЎММ) намунасидаги гувоҳнома (сертификат) берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Қайта ўқитиш тўғрисидаги ҳужжатларни бўлиб-бўлиб расмийлаштиришга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) назарий тайёргарликни тугатганлик ҳақидаги гувоҳнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ЎУТК (ЎУТД) дастури асосида тренажёрлар бўйича тайёргарликни тугатганлиги ҳақида далолатнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ЎУТК (ЎУТД) дастури бўйича учиш тайёргарликни тугатганлиги ҳақида далолатнома.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Учиш техникаси, самолётни йўналиш бўйича бошқариш ёки амалий иш бўйича 3 (уч) баҳо, касбий фанларнинг назарий тайёргарлиги бўйича иккита ёки ундан ортиқ 3 (уч) баҳо олган тингловчилар — янги (бошқа) турдаги ҲКда парвоз қилишга рухсат этилмайдилар. Уларни янги (бошқа) турдаги ҲКда парвоз қилишига кейинги тайёргарлиги ҳақидаги қарорни «Ўзавиация» агентлигининг ОМК қабул қилади.
(75-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Авиация ходимларининг қайта ўқитилиши қуйидаги ҳолларда асоссиз ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) Шарқий флотда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) назарий ва тренажёрлар бўйича тайёргарлик тугатилган вақтидан ЎУТК (ЎУТД)га мувофиқ учиш машқлари бошланишигача бир йил (бортрадистлар ва бортоператорлар учун эса — сафга киритилганига қадар) ва ундан ортиқ вақт ўтган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) ЎУТК (ЎУТД)га мувофиқ учиш-амалий таълим тугатилган вақтдан ФА УТТД бўйича сафга киритишнинг бошигача бир йил ва ундан ортиқ вақт ўтган бўлса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) Ғарбий флотда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) СВТга мувофиқ назарий тайёргарлик тугатилган вақтдан Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКга қайта ўқитиш курси «Type rating transition training» (FBS/FFS) асосида тренажёрлар бўйича учиш машқлари бошланишига қадар бир йил ва ундан ортиқ вақт ўтган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) СВТ ва (FBS/FFS) ва Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКга қайта ўқитиш курси «Type rating transition training»га мувофиқ учиш-амалий таълим тугатилган вақтдан Ғарбда ишлаб чиқилган ҲК УТТД бўйича сафга киритилганига қадар бир йил ва ундан ортиқ вақт ўтган бўлса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4 §. Малака ошириш, касбий билимлари ва амалий тажрибаларини лозим даражада ушлаб туриш, авария жараёнлари ва хавфли юкларни ташиш бўйича тайёргарлик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг малакасини ошириш, уларнинг касбий билимлари ва амалий тажрибаларини лозим даражада ушлаб туриш ва такомиллаштириш мақсадида, лавозимга илк бор тайинланаётган командир-учувчилар ва учувчи-инструкторлик таркиби учун эса учиш ва услубий ишни ташкил этиш уларнинг билим ва тажрибаларини такомиллаштириш мақсадида ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг малакасини ошириш қуйидагилар орқали эришилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) сертификатлаштирилган ЎМ (ЎММ)ларида «Ўзавиация» агентлиги билан келишилган дастурлар бўйича МОКда ўқишлар;
(78-банднинг «а» кичик банди Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) бошқа турдаги ҲКга қайта ўқитиш (қайта тайёрлаш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) тоифани ошириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Малака ошириш курсларини ўтиш шартлари, даврийлиги ва тартиби эксплуатант томонидан белгиланади ва авиакомпаниянинг ПАҚга киритилади. МОКни ўтаган мутахассисга белгиланган намунадаги гувоҳнома берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Бир неча турдаги ҳаво кемаларида парвозларни бажарувчи учувчи мутахассислар юқори тоифали ҲК тури ёки улар бирор тоифаси бўйича, агар ҲК битта тоифада бўлса, МОКни ўтайдилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Учувчилар таркибини мутахассисликлари бўйича тайёрлаш, чет тилларини ва халқаро парвоз қоидаларини ўргатиш, илк бор тайинланадиган командир-учувчилар ва инструкторлик таркибини методик тайёрлаш, шунингдек ҳаво транспортида хавфли юкларни ташиш ҳамда авария-қутқарув ишлари бўйича тайёрлаш курслари сертификатланган ЎМ (ЎММ)ларда авиакомпания (авиакорхона)лардаги учувчилар бўлинмаларининг буюртмалари бўйича ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. ЎМ (ЎММ)нинг тайёрлаш бўйича тасдиқланган режа-жадвали авиакомпания (авиакорхона)ларга календарь йили бошланишидан бир ой олдин бўлган муддатдан кечиктирилмаган ҳолда тарқатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Ушбу Қоидаларнинг 81-бандида кўрсатилган тайёргарликлар бўйича учувчи мутахассислар ва бортоператорларни ўз вақтида тайёргарликларини ташкиллаштириш бўйича жавобгарлик қуйидагиларга юкланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) авиакомпания (авиакорхона)ларда — раҳбарнинг парвоз ишларини ташкил этиш бўйича ўринбосарига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учувчилар бўлинмаларида — учувчилар отряди командирининг ўринбосарига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Сертификатланган ЎМ (ЎММ)ларда ўқитишнинг сифати, ШЭҲМда тест синовларини ташкил этиш ва ўтказиш учун жавобгарлик ЎМ (ЎММ) ёки тест синовлари ўтказувчи учувчилар бўлинмасининг раҳбарига юкланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. ФА ташкилотларининг сертификатланган ЎМ (ЎММ)ларига эга бўлмаган авиакомпания (авиакорхона)лари шартнома асосида бошқа авиакомпания (авиакорхона)лардаги тегишли сертификатга эга бўлган ЎМ (ЎММ)ларида учувчи мутахассислар ва бортоператорларни мазкур Қоидаларнинг 81-бандида кўрсатилган тайёргарликдан ўтишларини таъминлашлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Мутахассислик, чет тили, халқаро парвоз қоидалари, хавфли юкларни ташиш қоидалари бўйича МОКдан ўтганлик тўғрисидаги гувоҳномалар, авария-қутқарув тайёргарлиги бўйича гувоҳнома нусхаси, парвоз гувоҳномасини узайтириш бўйича тақдимнома уларнинг амал қилиш муддати тугагунига қадар учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг парвоз ҳужжатлари йиғмажилдида сақланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Услубий тайёргарлик курсларини тугатганлик тўғрисидаги гувоҳномалар, малака даражасини ошириш (тасдиқлаш) бўйича тақдимномалар учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг парвоз ҳужжатлари йиғмажилдида унинг парвоз фаолияти тугагунига қадар сақланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Малака даражасини бериш, ошириш ва тасдиқлаш Фуқаро авиациясининг авиация ходими гувоҳномасини бериш» Ўзбекистон Республикасининг авиация қоидаларига (ЎЗР АҚ-61) (рўйхат рақами 3609, 2025 йил 24 февраль) мувофиқ амалга оширилади.
(87-банд Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Касбий билимлари ва амалий тажрибаларини лозим даражада ушлаб туриш қуйидаги йўллар билан эришилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) авиакомпания (авиакорхона)лар, ташкилотларнинг учувчилар бўлинмаларида эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва тасдиқланган ўқув режаси бўйича касбий ва техник ўқитиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ҳар қандай билим текширувларида ШЭҲМда тест назорати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) СМТ (FFS)да машқлар ва текширувлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) аэродром ва рейс парвозларида ҲКдаги машқлари ва текширувлари;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчилар гувоҳномасининг амал қилиш муддатини узайтириш учун «Фуқаро авиациясининг авиация ходими гувоҳномасини бериш» Ўзбекистон Республикасининг авиация қоидаларида (ЎЗР АҚ-61) (рўйхат рақами 3609, 2025 йил 24 февраль) белгиланган тартибларни бажариш.
(88-банднинг «д» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. ШЭҲМда ўтказилган тест синовларининг натижалари малака тоифасини беришда (оширишда, тасдиқлашда), парвозларга рухсат беришда, гувоҳноманинг амал қилиш муддатини узайтиришда, шунингдек ЎМларда (ЎММларда) ўқитишда инобатга олинади.
(89-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. ШЭҲМда тест синовларини ўтказиш компьютер техникаси билан жиҳозланган ва бундай текширувлар учун «Ўзавиация» агентлиги томонидан сертификатланган учувчилар бўлинмаларида, шунингдек зарурият бўлганда авиакомпаниялар учувчилар бўлинмаларининг сўровномалари бўйича ЎМ (ЎММ)да амалга оширилиши мумкин.
(90-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. ШЭҲМда тест синовларини ўтказиш тартиби, унинг натижаларини расмийлаштириш ва улардан фойдаланиш авиакомпания (авиакорхона), ташкилот, ЎМ (ЎММ)нинг раҳбарлари томонидан тасдиқланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Инструкторлик ва командир-учувчилар лавозимларига номзодлар танлаш ва тайёрлашни ташкил этиш авиакомпания (авиакорхона)ларда ўрнатилган талабларга мувофиқ олиб борилади. Командир-учувчи, учувчи-инструкторлик лавозимларига илк бор тайинланаётган авиация ходимлари «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланган дастур бўйича ЎМ (ЎММ)да услубий тайёргарлик курсларини ўташи лозим.
(92-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Авиация ходимлари инструкторлар ишига (шу жумладан штатдан ташқари) киритилишидан олдин услубий тайёргарлик курсларида аниқ турдаги ҲКга қўлланиладиган ФА УТТДга мувофиқ тайёргарликдан ўтишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Экипаж аъзолари ва бортоператорларни авария ишлари ва хавфли юкларни ташиш қоидалари бўйича тайёрлаш авария шароити ёки ғайриоддий ҳолат юзага келганда, парвозлар хавфсизлигини таъминлаш билан боғлиқ бўлган ўз мажбуриятлари ва вазифаларини бажаришда касбий билим ва амалий тажрибаларини олиш, лозим даражада ушлаб туриш ва такомиллаштириш мақсадида сертификатланган ЎМ (ЎММ)ларида ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Ҳаво кемаларининг учиш экипажи аъзолари ва бортоператорларнинг авария-қутқарув тайёргарлиги бир йилда бир марта даврийлиги билан, сувда ўтказилиши лозим бўлган жараёнлар (бундан кейинги матнда — сув тадбирлари деб юритилади) бўйича эса «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланган дастурлар бўйича икки йилда бир марта ўтказилади.
(95-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу тайёргарликдан ўтган учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларга белгиланган намунадаги, амал қилиш муддати кўрсатилган гувоҳномага илова берилади (ушбу тайёргарлик тугаган санадан бир йил, сув тадбирлари бўйича эса икки йил). Мазкур тайёргарликдан белгиланган муддатларда ўтмаган ҲК учиш экипажи аъзолари ва бортоператорлар парвозларни бажаришга қўйилмайдилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. ҲК экипаж аъзолари маҳаллий парвозларни бажаришда сув тадбирлари бўйича тайёргарликдан ўтмайдилар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Хавфли юкларни ташиш қоидалари бўйича учиш экипажи аъзолари ва бортоператорларнинг тайёргарлиги «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланган дастурлар бўйича икки йилда бир марта даврийлиги билан ўтказилади. Кўрсатилган тайёргарликдан ўтган мутахассисга белгиланган намунадаги гувоҳнома берилади. Олинган гувоҳнома асосида, авиакорхона бўлинма раҳбарининг имзоси ва гербли муҳри билан тасдиқланган, амал қилиш муддати (тайёргарликнинг тугаш санасидан бошлаб икки йил) кўрсатилган гувоҳнома-илова расмийлаштирилади. Мазкур тайёргарликдан белгиланган муддатларда ўтмаган ҲК учиш экипажи аъзолари хавфли юкларни ташишга қўйилмайдилар.
(97-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5 §. Учувчилар бўлинмаларида тайёргарлик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. ФА бўлинмаларида учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларни тайёрлаш қуйидаги мақсадларни назарда тутади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ишлаб чиқариш шароитларида (ихтисослиги бўйича) мустақил ишлаш учун тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) касбий тайёргарлигини такомиллаштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларни парвозларга (ишга) тайёрлаш, одатда, инструкторлик ишига рухсат этилган битта шахс томонидан ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларни мустақил ишга тайёрлаш қуйидагиларга бўлинади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) таълим ташкилотини битирганидан сўнг тайёрлаш ёки бошқа турдаги ҲКга қайта ўқитиш (сафга киритиш);
(99-банднинг «а» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) янги турдаги авиация ишларини бажаришга тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) тегишли метео шароитлар ва сутка вақтларидаги парвозларга, шунингдек ҲКда янги ўрнатилган ускуналардан фойдаланиш бўйича тайёрлаш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юқорида санаб ўтилган тайёргарлик турлари эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланган учувчилар таркибини тайёрлаш дастурлари (УТТД) бўйича ўтказилади. Дастурларнинг ўтилиши машқ бажариш топшириғида ҳисобга олинади.
(99-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. ҲК командирлари ва иккинчи учувчиларни сафга киритиш авиакомпанияларнинг УТТДларига мувофиқ амалга оширилади.
(100-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(101-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғига (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) асосан ўз кучини йўқотган — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Штурманлар, бортмуҳандислар, бортмеханиклар, бортрадистлар ва бортоператорларни сафга киритиш, штатдаги (штатдан ташқари) инструктор ёки ихтисослиги бўйича командир-учувчилар таркиби аъзоси томонидан УТТДга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Экипаж кабинасида ажратилган иш жойига эга бўлган ҲКнинг бортмуҳандислари (бортмеханиклари)ни сафга киритиш, штатдаги бортмуҳандис-инструктор ёки ушбу ихтисосликдаги командир-учувчилар таркиби аъзоси томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. Барча турдаги тайёргарликларда мустақил ишлашга мутахассисларни тайёрлашни ташкил этиш учун жавобгарлик қуйидагиларга юкланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) авиакомпания (авиакорхона)ларда — учиш ишини ташкил этиш бўйича раҳбар ўринбосарларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учувчилар бўлинмаларида — учувчилар бўлинмалари командирларига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. Касбий тайёргарликни такомиллаштириш қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) назарий тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) авиация техникасида амалий машғулотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) тренажёрлар бўйича тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) парвоз тайёргарлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. Назарий тайёргарлик мустақил тайёргарлик ёки зарурат бўлганда синф-гуруҳ машғулотлари шаклида ўтказилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Мустақил тайёргарлик мутахассислар назарий тайёргарлигининг асосий шакли ҳисобланади. ҲК экипажи аъзоларининг билими ва касбий тайёргарлик даражасини текшириш учун авиакомпания (авиакорхона)нинг ММК (МК)да суҳбатлар, ШЭҲМда билимларнинг тест назорати ва «Ўзавиация» агентлигининг МКда имтиҳон текширувлари ўтказилади.
(107-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108. Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), авиация техникасидан парвозда фойдаланиш қўлланмаси қоидаларининг бузилганлиги, шунингдек учувчилар таркиби ва бортоператорлар билимларининг етарли эмаслиги аниқланган ҳолларда, уларга ёзма жавоб берилиши лозим бўлган аниқ саволлар шаклида индивидуал топшириқлар берилиши, ШЭҲМда билимларнинг тест назоратида текшириш ва топшириқни берган командир-учувчилар таркиби билан суҳбатдан ўтишлари лозим. Индивидуал топшириқни ўз вақтида бажармаган ёки қониқарсиз баҳо олган учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчилар парвозларни бажаришга қўйилмайдилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Синф-гуруҳ машғулотларини ўтказиш учун ўқитувчилар командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркибидан танланади ва учувчилар бўлинмаси командирининг буйруғи билан бутун ўқув йилига тасдиқланади. Зарурият бўлганда машғулотларни ўтказиш учун ЎМ (ЎММ), АТБ, АМС(Ф), авиация хавфсизлик хизмати, авария-қутқарув хизматларининг ўқитувчилари ушбу бўлинмалар раҳбарлари билан келишилган ҳолда жалб этилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Авиация-техника мавзуси бўйича машғулотларни катта бортмуҳандислар (бортмеханиклар), бортмуҳандис (бортмеханик), учувчилар бўлинмаларининг муҳандислари (механиклари), АТБ муҳандислари ўтказадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. Мутахассис-ўқитувчилар машғулотлар бошланишидан олдин конспектларни келишиш учун катта мутахассисга (мутахассислиги бўйича) ва тасдиқлаш учун УО командирига тақдим этишлари лозим. Машғулотлар ўтказилганидан сўнг конспектлар нусхалари учувчилар бўлинмасининг учувчилик-услубият хонаси (синфи)да қолдирилиши ва машғулотларда иштирок этмаган учувчилар таркиби аъзолари ва бортоператорларнинг мустақил тайёргарлигида фойдаланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Учувчилар таркиби ва бортоператорларнинг назарий таълимини ташкил этиш, услубий таъминоти ва сифати учун жавобгарлик учувчилар бўлинмаси командирининг УИТЭ бўйича ўринбосарига юклатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. Синф-гуруҳ машғулотларининг, шунингдек индивидуал топшириқларни бериш ва бажариш ҳисоби касбий тайёргарлик ҳисоби бўйича журналда олиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Синф-гуруҳ машғулотларида иштирок этмаган учувчилар таркиби ва бортоператорлар учун машғулотлар мавзуси уларнинг мустақил тайёргарлигига (индивидуал топшириқлар берилади) киритилади ва уларнинг билимлари кейинчалик катта мутахассислар томонидан текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Авиация техникасида амалий машғулотлар касбий таълим режалари бўйича ўтказилади. Машғулотлардан ўтиш ҳисоби касбий таълим ҳисоб журналида олиб борилади. Авиация техникасида амалий машғулотларни ташкил этиш ва таъминлаш учун жавобгарлик учиш хизмати (бўлинмаси) раҳбарига юклатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6 §. Фуқаро авиацияси бўлинмаларида тренажёрлар бўйича тайёргарлик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Учувчилар таркибининг тренажёрлар бўйича тайёргарлиги экипаж ҳаракатларининг турли шароитлар ва парвознинг алоҳида ҳолатларида амалий тажрибаларини олиши, лозим даражада ушлаб туриши ва такомиллаштириш мақсадида ўтказилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) Ғарбда ишлаб чиқарилган ҳамда Ил-114-100 ҲКда парвозларни бажараётган учувчилар таркиби учун тренажёр (FFS)да учувчи гувоҳномасининг амал қилиш муддатини узайтириш, минимумнинг берилиши ва берилган минимумнинг тасдиқланиши, УТТДга мувофиқ минимумнинг CАТ II-III гача (ИЛ-114-100 ҲК учувчилари учун CАТ I гача) камайтирилиши, шунингдек ушбу Қоидаларнинг 136-бандига мувофиқ минимум бўйича қўнишга киришиш ва қўнишларни бажариш бўйича машқлар ва турли кўринишдаги парвозларга тайёргарлик учун СМТда SIM CНECK текширувлари ўтказилади;
(116-банднинг «а» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2015 йил 28 сентябрдаги 66-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-2, 13.10.2015 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 41-сон, 529-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКларида парвоз қилувчи учувчилар таркиби учун тренажёр (СМТ)да учувчи гувоҳномасининг амал қилиш муддатини узайтириш учун текшириш ўтказилади. МК (ОМК) раисининг қарори бўйича эса малака бериш, ошириш ва тасдиқлашда ҳамда ходимлар айби билан юз берган авиаҳодисалардан кейин парвозга рухсат беришда, шунингдек ушбу Қоидаларнинг 136-бандига мувофиқ қўнишга киришиш ва қўнишларни бажариш бўйича минимум машқларни бажариш ҳамда турли кўринишдаги парвозларга ва авария ҳолатларга тайёрлаш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Учувчилар таркиби учун мазкур Қоидаларнинг III, IV ва VI бобларида кўрсатилган тренажёр тайёргарлиги «Ўзавиация» агентлиги томонидан рухсат этилган СМТларда ўтказилиши мумкин.
(117-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
118. СМТ (FFS)да машқлар ва текширувларни ташкил этиш ҳамда ўтказиш тартиби авиакомпанияларнинг ФА учувчилар таркибини ҲК тренажёрларида машқ қилдириш ва текширишни ташкил қилиш бўйича ҳужжатларида кўрсатиб ўтилган талаблар асосида амалга оширилади.
(118-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
119. Тренажёрлар бўйича тайёргарлик қуйидаги турдаги тренажёрларда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) функционал тизимларининг махсуслаштирилган тренажёрларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) экипаж аъзоларининг махсуслаштирилган тренажёрларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) кабинада ўтказиладиган тадбирлар тренажёрларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) самолётнинг мажмуавий тренажёрларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) парвознинг тўлиқ тақлиди билан ҳаракатланувчан платформадаги мажмуавий учувчилик тренажёрларида (FFS);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) парвознинг тўлиқ тақлиди билан ҳаракатланмайдиган платформадаги мажмуавий учувчилик тренажёрларида (FFS);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) авария тарк этиш тренажёрларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) навигация тренажёрларида.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120. Тренажёрлар бўйича тайёргарлик эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва «Ўзавиация» агентлиги тасдиқлаган ФА ЎУТК ва УТТД дастурлари бўйича амалга оширилади.
(120-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. Эгаллаб турган лавозимидан ва учиш иши тажрибасидан қатъи назар, учувчилар таркибининг барча аъзолари гувоҳноманинг амал қилиш муддатини узайтириш учун ҳар йилги текширувдан ўтиши ва ҳар чоракда уч соатдан кам бўлмаган ҳажмда мажмуавий тренажёрларда СМТ (FFS) мунтазам машқларни бажариши зарур. Машқ қилишдаги узилишлар 3 ойдан ошмаслиги лозим (айрим ҳолларда экипаж базавий аэродромдан ташқарида бўлган ҳолларда узилиш муддати бир ойдан ошиши мумкин). Мажмуавий тренажёрда ҳар чоракдаги машқ қилиш ҳисобига, агар у ҳар чорак машқ қилиш элементларига эга бўлган бўлса, тренажёрлар бўйича тайёргарликнинг ҳар қандай турини ҳисобга олинишига рухсат этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ғарбда ишлаб чиқарилган ва Ил-114-100 ҲКларининг штурман-инструкторлари тренажёр текширувидан ўтказилмайди.
(121-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғига (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) асосан хатбоши билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(122-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғига (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) асосан ўз кучини йўқотган — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(123-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғига (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) асосан ўз кучини йўқотган — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Авиакомпания раҳбариятининг қарори бўйича ҲКнинг бошқа турларидаги ҳаво кемаларининг учувчи ва штурманлари «Ўзавиация» агентлиги томонидан белгиланган тартибга мувофиқ компьютер-навигация тренажёри КНТ «FLITEPRO»да машқларни ўтишларига йўл қўйилади.
(124-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
125. Тренажёрлар бўйича тайёргарлик учувчилар бўлинмалари командирлари томонидан ҳар ойга режалаштирилади.
(125-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Тренажёрда режали машқлар ва текширувлардан ташқари, учувчилар бўлинмалари командирлари, авиакомпания (авиакорхона)лар раҳбарлари ва «Ўзавиация» агентлигининг кўрсатмалари бўйича режадан ташқари текширувлар тайинланиши мумкин.
(126-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Экипаж аъзоларига учиш кунида, шунингдек захирада бўлган вақтларида тренажёрда машқ қилиш ёки текширишни режалаштириш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Тренажёрлар бўйича тайёргарлик қуйидаги босқичларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) парвоз олди тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) тренажёрда машқ қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) парвоздан кейинги муҳокама.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Тренажёрлар бўйича тайёргарликнинг ҳар қандай турини тренажёрнинг инструкторлик штатидаги таркиби ўтказади. Учувчилар таркибининг тренажёрда машқ қилиши ва текширилиши ушбу турдаги ҲКда парвоз қилиш ва ушбу турдаги тренажёрда учувчилар таркибини машқ қилдиришга рухсат этилган командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби томонидан бажарилишига рухсат этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
130. Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида тегишли турдаги ҲКнинг мажмуавий тренажёри мавжуд бўлмаганда, шунингдек унинг носозлиги сабабли узоқ туриб қолиши ҳолатида, тренажёрлар бўйича тайёргарлик шартнома асосида бошқа давлатларнинг авиакомпания (авиакорхона)ларида ўтказилиши мумкин ёки «Ўзавиация» агентлигининг ухсати билан ва у томонидан тасдиқланган дастур бўйича ҲК кабинасида тренаж билан алмаштирилиши мумкин.
(130-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
131. Икки турдаги ҲКда парвозларни бажарувчи командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркиби шахслари, тегишли турдаги тренажёрларда ҳар чоракдаги машқларни кетма-кет алмаштирган ҳолда ҳар бир турда 6 ой давомида бир мартадан кам бўлмаган ҳисобда ўтайдилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
132. Парвозларга ягона рухсатномага эга бўлган Боинг-767-300ER ва Боинг-757-200ER ҳаво кемаларининг учувчилари учун тренажёрда машқ қилиш бир турли ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
133. Бир неча турдаги ҲКларида парвозларни бажарувчи командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркиби аъзолари тренажёрларда қуйидаги тартибда машқларни ўтайдилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) I ва III чоракларда — ҲКнинг олий тури бўйича СМТда, II ва IV чоракларда эса — ҲКнинг бошқа турлари бўйича СМТда (агар парвозлар турли тоифадаги ҳаво кемаларида бажарилса);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) чоракда бир мартадан кам бўлмаган ҳолда — ҳар қандай СМТда ва бир йилда бир мартадан кам бўлмаган ҳолда ҳар бир СМТда (агар парвозлар бир тоифадаги ҳаво кемаларида бажарилса).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
134. Белгиланган муддатларда тренажёрда машқларни ўтамаган ёки қониқарсиз баҳо олган, шунингдек ҳар чоракдаги машқ қилиш дастурини тўлиқ ҳажмда бажармаган шахслар СМТ (FFS)да тегишли машқ қилишни ўтамагунига қадар парвозларни бажаришга қўйилмайдилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
135. Тренажёрларда машқ қилиш сифати учун жавобгарлик тренажёрнинг таркиби ёки машқни ўтказган командир-учувчилар ва инструкторлик таркибининг аъзоларига юклатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7 §. ФА бўлинмаларида парвоз тайёргарлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
136. ФА бўлинмаларида парвоз тайёргарлиги парвознинг турли шароитларида ҲКни бошқариш ва унинг тизимларини эксплуатация қилиш тажрибаларини лозим даражада ушлаб туриш ва такомиллаштириш мақсадида бажарилади. Парвознинг турли шароитларида ҲКни бошқариш ҳамда унинг тизимларини эксплуатация қилиш тажрибаларини лозим бўлган даражада ушлаб туриш ва такомиллаштириш қуйидагилар билан таъминланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учувчилар таркибининг мажмуавий тренажёрларда мунтазам равишда машқ қилишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ҲК командири томонидан ўтган 3 ой давомида учтадан кам бўлмаган автоматик равишдаги қўнишлар «AUTOLAND» (бундай тизим билан жиҳозланган самолётларда), ёки мураккаб метео шароитларда ҲКда учтадан кам бўлмаган қўнишлар билан қўнишга киришиш, ёки КТҚТ пардачаси, шунингдек ҚҚБ + 30 метрга тенг бўлган баландликкача текширувчи (инструктор) билан пардача орқасида шаффоф бўлмаган штатли пардача орқасида (юк ҲКларида ва ҲК бортида йўловчилар мавжуд бўлмаганда) бажариш. Кузги-қишки (сентябрь — февраль) мавсум даврида қўнишга киришишларнинг етишмаётган сони, баҳорги-ёзги (март — август) мавсум даврида эса ММШда учта қўнишга киришишнинг ҳаммасини ҲК командирининг минимуми бўйича СМТ (FFS)да машқ қилишда бажаришга рухсат этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҲКни бошқаришда машқ қилиш ва тажрибаларни такомиллаштириш мақсадида ишлаб чиқариш шароитларида, бортда йўловчилар билан ҲКнинг шаффоф бўлмаган штатли пардача орқасида 200 метрдан паст бўлмаган баландликда қўнишга киришишни бажариш рухсат этилади. Эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланган услубият бўйича шаффоф бўлмаган штатли пардачадан фойдаланиш фақатгина ҲКда экипаж иш жойининг бирини эгалловчи текширувчи (инструктор) билан амалга оширилади;
(136-банд «б» кичик бандининг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ҲК командири томонидан ўтган 12 ой ичида ҲКга берилган минимумга мувофиқ метео шароитларда ҲКда учта қўнишга киришишдан кам бўлмаган ёки КТҚТ пардачаси орқасида қўнишлар билан бажарилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ҲК командири томонидан ўтган 12 ой ичида аэродром шароитларида учтадан кам бўлмаган қўнишга киришиш ва битта қўниш ҳамда ҲКК минимумига мувофиқ реал метеошароитларда, булутлар баландлиги кўриниш масофаси ёхуд ЎШКТдан фойдаланган ҳолда (4-тоифали самолётларда ва барча тоифадаги вертолётларда), йўналиш бўйича ҲКда (умумий давомийлиги бир соатдан кам бўлмаган) иккитадан кам бўлмаган парвозни бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) ўтган 3 ой давомида ишлаб чиқариш ёки аэродром шароитларида қуйидагиларни бажариш:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҲКК учун — камида 6 та учиш ва 6 та қўниш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иккинчи учувчилар учун (ҲКК назорати остида учиш ва қўнишни бажаришга рухсат этилган) — камида 3 та учиш ва 3 та қўниш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
137. ММШда қўнишга киришишлар бўйича ва берилган минимумни тасдиқлашга 136-бандда санаб ўтилган талаблар ғарбда ишлаб чиқарилган ҳамда Ил-114-100 ҲКнинг иккинчи учувчиларига F/O қўлланилади.
(137-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2015 йил 28 сентябрдаги 66-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-2, 13.10.2015 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 41-сон, 529-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
138. ММШда учишлар, парвозлар, қўнишга киришишлар ва қўнишларнинг ҳисоб-китоби машқ қилиш топшириғи варақасида олиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
139. Ишлаб чиқариш ёки аэродром шароитларида бажарилган учишлар ва қўнишларнинг ҳисоб-китоби учувчилар таркибининг иши ва дам олиши бўйича ҳар ойги режа-жадвалларида ва машқ қилишнинг топшириқ варақаларида олиб борилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
140. Кўриниш бўйича 500 метрдан паст бўлган учиш метеоминимумига эга бўлган ҲК (ғарбда ишлаб чиқарилган ҳамда Ил-114-100 ҲКдаги иккинчи учувчи (F/O) унинг тасдиғи учун ўтган 12 ой ичида КТҚТдан фойдаланган ҳолда, кўриниш бўйича 500 метрдан паст бўлган шароитда камида битта учишни бажариши ёки учиш-қўниш йўлагида — 200 метр кўринишига тақлид қилинган СМТ (FFS)да рухсат этилган минимумни тасдиқлаши учун камида иккита учишни бажариши лозим.
(140-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2015 йил 28 сентябрдаги 66-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-2, 13.10.2015 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 41-сон, 529-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
141. Командир-учувчилар ва инструкторлик таркибига ўнг томондаги учувчи ўриндиғидан парвозларни бажаришда мураккаб метеорологик шароитларда, шу жумладан минимум бўйича бажарилган қўнишларга киришишлари ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
142. Бир нечта турдаги ҲКларида парвоз қилишга рухсат этилган командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби шахсларига қуйидагиларни бажариш зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ушбу Қоидаларнинг 136-бандида белгиланган мураккаб метео шароитлар ёки КТҚТдан фойдаланган ҳолда, ҳар бир турдаги ҲКда навбатма-навбат учта қўнишга киришишни ҳар уч ойда бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ҳар бир турдаги ҲКда берилган метеоминимум бўйича парвозлар ҳуқуқини тасдиқлаш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
143. Ғарбда ишлаб чиқарилган ҳамда Ил-114-100 ҲКда парвозларни бажараётган учувчилар таркиби учун ушбу Қоидаларнинг 136-бандида кўрсатилган тренажёрда (FFS) бажарилган ММШда учишлар, қўнишга киришишлар ва қўнишлар ҳисобга олинади.
(143-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2015 йил 28 сентябрдаги 66-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-2, 13.10.2015 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 41-сон, 529-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
144. Учувчилар таркиби об-ҳавонинг энг сўнгги метеоминимумларида парвозларга машқ қилдириш учун командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланган дастур бўйича тайёргарликдан ўтадилар ва машқ минимумлари бўйича парвозларга рухсат этиладилар.
(144-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
145. Ушбу Қоидаларнинг 136-бандида кўрсатилган ММШда қўнишга киришишлар ва қўнишларни бажармаган ҲКнинг командирлари, ММШда ёки КТҚТ пардачаси орқасида, ёки ҚҚБ + 30 метрга тенг бўлган баландликкача шаффоф бўлмаган штатли пардача орқасида (юк ҲКда ва йўловчилар мавжуд бўлмаганда йўловчи самолётларида), ёки метео шароитларда мажмуавий тренажёрда текширувчи (инструктор) билан ҲК командирининг берилган минимумигача мувофиқ етишмаётган қўнишга киришишлар сонини олгунига қадар, парвозларни мустақил бажаришга қўйилмайдилар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
146. Ушбу Қоидаларнинг 136-бандида кўрсатилган метео шароитларда берилган минимумга мувофиқ қўнишга киришишлар ва қўнишларни бажармаган ҲКнинг командирлари, олдин берилган минимумни «Ўзавиация» агентлиги томонидан киритилган СМТда, катта учувчи командир (бошлиғи) назорати остида ва жавобгарлигида тасдиқлашлари мумкин. Берилган минимум бўйича парвозларга ҳуқуқни тасдиқламаган ҲКК, бир поғонага кўтарилган метеоминимум бўйича, лекин биринчи марта рухсат этилган метеоминимумидан баланд бўлмаган, агар УТТДда бошқа тартиб кўзда тутилмаган бўлса, парвозга рухсат этиладилар.
(146-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
147. Ушбу Қоидаларнинг 136-бандида белгиланган ҲКда учиш ва қўнишнинг минимал сони бажарилмаганда ҲКК мустақил парвозларни бажаришга ва иккинчи учувчи экипаж таркибида парвозларни бажаришга қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҲККнинг мустақил парвозларга, иккинчи учувчини — экипаж таркибида учиш ва қўниш ҳуқуқи билан парвозларга рухсат этилиши, зарур бўлганда қўшимча парвоз тайёргарлиги ҳажмини белгиловчи бевосита (ёки юқори турувчи) учувчи командир (бошлиқ) томонидан бажарилган навбатдан ташқари учиш текшируви натижалари бўйича хулоса асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
148. Барча мутахассисликдаги командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби аъзосининг учиш малакасини лозим бўлган даражада ушлаб туриш учун ҲК туридан қатъи назар, камида иккита парвозни мустақил равишда (аэродром ёки рейс шароитларида), шу жумладан чап томондаги ўриндиқдан камида битта ва ўнг томондаги ўриндиқдан (учувчилар учун) камида битта парвозни ҳар ойда бажариши лозим. Мустақил парвозлар қуйидаги ҳолларда бажарилган ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) текширувчилар сифатида парвоз топшириғига белгиланган тартибда киритилган командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркиби аъзоларига (учувчиларга), улар учишдан қўнишгача парвозни мустақил равишда бажарганларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркиби аъзолари (учувчиларга) топшириққа қўшилганда ва парвозни ҲКК сифатида бажарганларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) бошқа мутахассислар (текширувчилар) учишдан қўнишгача текширилаётган экипаж аъзосининг жойини эгаллаганларида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
149. Бир нечта турдаги ҲКларида парвозлар бажарилганида — олий турдаги ҲКда (ёки тоифаси бўйича унга тенг бўлган) бир ойда камида иккита мустақил парвозлар ва ўтган уч ой ичида бошқа турдаги ҳар бир ҲКда камида битта мустақил парвоз бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мустақил парвозларнинг белгиланган нормалари бажарилмаганда, барча мутахассисликдаги командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби ушбу Қоидаларнинг 247-бандида белгиланган ҳажмда тайёргарликни ўтиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150. Мустақил равишда бажарилган парвозлар (учувчи ўриндиғи кўрсатилган ҳолда) ва парвозлар миқдори ҳақидаги ёзувни командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркиби рейс ҳақидаги ҳисоботнинг юқори чап бурчагида қайд этадилар ва шахсий имзоси билан тасдиқлайдилар. Мустақил парвозлар ва парвозлар сони машқ қилиш топшириғида ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151. Учиш малакасини лозим бўлган даражада ушлаб туриш учун инструкторлар ишига рухсати бўлган ҲККлари, учувчиларнинг ўнг томондаги ўриндиғидан камида битта парвозни (аэродром ва рейс шароитларида) ҳар ойда мустақил равишда бажаришлари лозим. Парвозларнинг бажарилиши (учувчи ўриндиғи кўрсатилган ҳолда) машқ қилиш топшириғида ҳисобга олинади. Ушбу талаб 60 кун давомида бажарилмаганда, ҲКК учувчининг ўнг томондаги ўриндиғидан парвозларни бажариш ҳуқуқини йўқотади. Ушбу рухсатномани тиклаш учун ишлаб чиқариш шароитларида текширув парвози (1 та учиш ва 1 та қўниш) бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
152. Экипаж аъзоларининг парвоз тайёргарлиги назорати ва жавобгарлиги учувчилар бўлинмаси (учувчилар отряди) командирининг учиш ишлари бўйича ўринбосарига юклатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8 §. Мавсумий тайёргарлик
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
153. Мавсумий тайёргарлик 2 — 4 тоифадаги ҲК ва барча тоифадаги вертолётларнинг учувчилар таркиби учун ўтказилади.
(153-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
154. Мавсумий тайёргарлик ФА авиакомпания (авиакорхона)лари, ташкилотлари бўйича буйруқ билан белгиланган муддатларда куз-қиш ва баҳор-ёз даврларда учувчилар бўлинмаларини парвозларга тайёрлаш бўйича ташкилий-методик кўрсатмаларда кўзда тутилган тартибда ва ҳажмларда ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
155. Ташкилий-методик кўрсатмалар ушбу Қоидалар талабларига мувофиқ эксплуатант томонидан ишлаб чиқилади ва авиакомпания (авиакорхона) раҳбари томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
156. Куз-қиш ва баҳор-ёз даврларида парвозларга назарий тайёргарлик ҳар ойги касбий таълим билан қўшилади ва тасдиқланган мавзу бўйича ўтказилади. Тайёргарликнинг асосий тури бўлиб, мустақил тайёргарлик бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
157. Ташкилий-услубий кўрсатмасида мавжуд бўлган, куз-қиш ва баҳор-ёз даврларда парвозларнинг назарий тайёргарлиги мавзуси учувчилар отрядларининг касбий таълим режасига махсус бўлим сифатида қўшилади. Индивидуал топшириқлар мустақил тайёргарлик учун саволлар рўйхатидан тузилади ва зарурият бўлганда ташкилий услубий кўрсатмасида назарда тутилган тартибда учувчилар таркибига берилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(158-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғига (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) асосан ўз кучини йўқотган — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
159. 2—4-тоифадаги самолётларда ва вертолётларда мавсумий тайёргарлик қуйидаги босқичларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) парвоз тайёргарлиги (4-тоифадаги самолётлар ва барча тоифадаги вертолётларда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учиш-техник анжумани;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) мавсумий даврда парвозларни бажаришга рухсат этишдан олдин билимларнинг назорати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
160. Куз-қиш ва баҳор-ёз даврларида парвозларга рухсат этиш учун тренажёрларда махсус машқ қилиш талаб этилмайди. Барча турдаги ҲКлари учувчилар таркибининг ҳар чоракда машқ қилиши йилнинг аниқ мавсумида парвозларни бажариш ва ҲК парвоз эксплуатациясининг ўзига хос хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда мавсумий даврда СМТда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
161. Назарий тайёргарликдан сўнг келгусида парвозларни бажаришга рухсат этишдан олдин 2—4-тоифадаги самолётлар ва барча тоифадаги вертолётлар учувчилар таркибининг билимлари назорати ўтказилади. Билимлар ШЭҲМда ёки имтиҳон билетлари бўйича касбий таълим ҳисоби журналида натижалар расмийлаштирилган ҳолда текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
162. Экипажлар назарий тайёргарлигининг якуний босқичи бўлиб, энг муҳим масалалар бўйича маърузалар қилинадиган, ўтган даврларда УИТЭ таҳлили ва ПХ ҳолатлари эшитиладиган, келгусидаги ишлар бўйича тавсиялар бериладиган учиш-техник анжумани ҳисобланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
163. 2 — 4-тоифадаги ҲК ва барча тоифадаги вертолётларнинг учувчилар таркиби иштирокидаги учиш-техник анжуманлар бир йилда икки марта (куз-қиш даври ва баҳор-ёз даврлари учун тайёргарликнинг охирида) ўтказилади.
(163-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
164. Парвоз тайёргарлиги 4-тоифадаги самолётлар ва барча тоифадаги вертолётларни эксплуатация қилувчи бўлинмаларда амалга оширилади ва ФА УТТДда назарда тутилган ҳажмда ўтказилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
165. «Ўзавиация» агентлигининг командир-учувчилар таркиби мавсумий тайёргарликни эксплуатантнинг учувчилар бўлинмаларининг бирида ўтайди.
(165-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
166. Бир нечта турдаги ҲКларида парвозларни бажарувчи командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби мавсумий тайёргарликдан тўлиқ ҳажмда учувчилар бўлинмаларида олий турдаги (тоифа бўйича тенг бўлган) ҲКда ўтайдилар ва бошқа турдаги ҲКлари бўйича учиш-техник анжуманида қўшимча равишда иштирок этадилар, 4-тоифадаги самолётлар ва вертолётларда парвозларни бажарувчилар эса — ушбу турдаги ҲКларида парвоз тайёргарлигидан ҳам ўтадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
167. Инструкторлик таркибининг тренажёрдаги мавсумий тайёргарлиги, уларнинг ҲК турлари бўйича учиш-техник анжуманидаги иштироки билан аниқланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
168. Учувчилар таркибини мавсумий даврда 2—4-тоифадаги ҲК ва барча тоифадаги вертолётларда парвозларга рухсат этиш тўғрисидаги тегишли ёзув парвоз дафтарчаларида учувчилар бўлинмаси командири авиакомпания (авиакорхона), учувчилар мажмуаси, ЎМ (ЎММ) раҳбари)нинг буйруғи асосида расмийлаштирилади.
(168-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
169. Мавсумий даврда учувчилар таркибини парвозларга тайёрлаш сифати учун жавобгарлик экипаж аъзоларининг тайёргарлиги ва тайёр бўлганликларининг назоратини амалга оширувчи командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби аъзоларига юклатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IV. Гувоҳноманинг амал қилиш муддатини узайтириш
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
170. Гувоҳноманинг амал қилиш муддатининг узайтирилиши «Фуқаро авиациясининг авиация ходими гувоҳномасини бериш» Ўзбекистон Республикасининг авиация қоидалари (ЎЗР АҚ-61) (рўйхат рақами 3609, 2025 йил 24 февраль) талабларига мувофиқ амалга оширилади.
(170-банд Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
171. Гувоҳноманинг амал қилиш муддатини узайтириш ҳақидаги ёзув тиббий хулоса, билимлар текшируви, парвоз ва тренажёрлар бўйича текширувлар натижалари асосида амалга оширилади. Билимлар «Ўзавиация» агентлигининг ОМК, авиакомпания (авиакорхона)лар ва учувчилар отрядларининг ММК (МК)ларида, ЎМ (ЎММ)да МОКларда текширилади. Баҳолар 6 ой давомида ҳақиқий ҳисобланади.
(171-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
172. Командир-учувчилар, инструкторлик, учувчилар таркиби ва бортоператорларнинг (бортоператорлар учун фақат парвоз текширувлари) парвоз ва машқий текширувлари уларнинг ушбу турдаги ҲКда парвоз қилиш учун берилган рухсатномага эга бўлган бевосита ёки юқори турувчи командирлари (бошлиқлари, катта мутахассислар, ихтисослиги бўйича штатдаги инструкторлар), уларда бундай рухсатнома бўлмаганида эса бошқа учиш бўлинмаларининг (авиакомпаниялар ичида) юқори турувчи командир-учувчилар ва инструкторлик таркиби — авиакомпания (авиакорхона)нинг ПХИ бошлиғи рухсати бўйича, ёки бошқа авиакомпания (авиакорхона)лардан — «Ўзавиация» агентлигининг рухсати бўйича қуйидаги муддатларда ўтказадилар:
(172-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учувчиларни учиш техникаси (малака тоифасидан қатъи назар) — бир турдаги ҲКда парвозларни бажарувчилар учун олти ойда камида бир марта, бир неча турдаги ҲКларида парвозларни бажарувчилар учун эса — олий турдаги ҲКда олти ойда камида бир марта ва ҳар бир бошқа турдаги ҲКда бир йилда камида бир марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) Боинг-767-300ER ва Боинг-757-200ER ҲКларида парвоз қилишга ягона рухсатномага эга бўлган учувчиларнинг ҳар бир турдаги ҲКда LINE-CHECK ҳажмидаги учувчилик техникаси ва амалий иш текшируви — камида олти ойда бир марта, бунда ҲК турлари навбатма-навбат алмаштирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) учувчиларнинг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси (малака тоифасидан қатъи назар) — бир турдаги ҲКда парвозларни бажарувчилар учун — бир йилда камида бир марта, бир неча турдаги ҲКларида парвозларни бажарувчилар учун эса — олий турдаги ҲКда (тоифаси бўйича тенг бўлган ҲКнинг биттаси) бир йилда камида бир марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) штурманлар, бортмуҳандислар, бортмеханиклар, бортрадистларнинг амалий иш — 1-2-тоифадаги авиамутахассислари учун бир йилда камида бир марта ва 3-тоифадаги авиамутахассислар учун олти ойда камида бир марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) бортоператорларнинг амалий ишлари — бир йилда камида бир марта (малака тоифасидан қатъи назар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) учувчилар таркибининг барча мутахассислари ва бортоператорлари ушбу турдаги ҲКда парвозларга (ҲКК ёки экипаж аъзоси сифатида) рухсат этилгандан сўнг биринчи меҳнат йили давомида — малака тоифасидан қатъи назар, уч ойда камида бир марта (ихтисослиги бўйича);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) учувчилар таркибининг барча мутахассисларини тренажёрлар бўйича текширув ҳар бир турдаги ҲКда бир йилда камида бир марта ўтказилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Командир-учувчилар таркиби учун парвоз ва тренажёрлар бўйича текширувларни «Ўзавиация» агентлигининг ОМК томонидан тайинланган шахслар бажаради.
(172-банднинг тўққизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Парвоз текширувлари рейс (ишлаб чиқариш) ёки аэродром шароитларида ФА УТТДда кўзда тутилган ҳажмларда, тренажёрлар бўйича текширувлар эса тегишли турдаги ҲКда СМТ (FFS)да УТТДда кўзда тутилган ҳажмларда бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
173. Парвоз текширувининг натижаси, гувоҳномани унинг бутун амал қилиш муддати давомида узайтириш учун тренажёрлар бўйича текширувлар, битта турдаги ҲКда парвозларни бажарувчилар учун 6 ой давомида, бир нечта турдаги ҲКларида парвозларни бажарувчилар учун эса олий (тоифаси бўйича тенг бўлган биттасида) турдаги ҲКда 6 ой давомида ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
174. Тегишли турдаги ҲКда парвоз ва (ёки) тренажёрлар бўйича текширувнинг амал қилиш муддати тугаганидан сўнг, мутахассис ушбу турдаги ҲКда парвозларни мустақил бажариш ҳуқуқини йўқотади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
175. Бир нечта турдаги ҲКларида парвозларга рухсат этилган авиация ходимларининг халқаро ҳаво йўналишлари бўйича рейс шароитларида учиш техникаси, самолётни йўналиш бўйича бошқариш ва амалий ишининг текшируви ҲК турларининг бирида ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
176. Бошқа турдаги ҲКга қайта ўқитилган 1-2-тоифадаги учувчилар таркиби шахслари учун бундай турдаги ҲКда биринчи меҳнат йили давомида календарь парвоз текширувларида ва гувоҳноманинг амал қилиш муддати узайтирилишида учиш техникаси, самолётни йўналиш бўйича бошқариш ва ҳавода амалий иш бўйича 4 (тўрт) баҳо қўйилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
177. Гувоҳноманинг амал қилиш муддати ўз вақтида узайтирилиши учун командир-учувчилар таркиби аъзолари ва УО катта мутахассислари (фаолият йўналишлари бўйича) жавобгар бўладилар. Гувоҳноманинг амал қилиш муддатини узайтириш бўйича чора-тадбирларни ташкил этиш ва ўтказиш учун жавобгарлик учувчилар бўлинмаларининг командирларига юклатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
178. Командир-учувчилар, инструкторлик, учувчилар таркиби ва бортоператорлар гувоҳномаларининг амал қилиш муддатини узайтириш бўйича чора-тадбирларни режалаштириш ва бажариш йиллик режаларга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
179. Гувоҳномани узайтириш тақдимномасининг баҳолар варақасида билимлар текширувининг натижалари қайд этилади ва имтиҳон қабул қилувчининг (ММК, МК аъзоси) имзоси билан тасдиқланади, учиш техникаси, самолётни йўналиш бўйича бошқариш, ҳавода амалий иш текшируви натижалари — парвоз дафтарчаси ва Гувоҳномани узайтириш тақдимномасида, СМТ (FFS)да текширувлар натижалари — машқ қилиш топшириғи (далолатнома) ва гувоҳномани узайтириш тақдимномасида тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
180. ОМК (МК, ММК) қарори гувоҳномани узайтириш тақдимномасида расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
181. Гувоҳноманинг амал қилиш муддатини узайтириш ҳақидаги ёзув мутахассиснинг парвоз дафтарчасига ва гувоҳномасига киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
182. Гувоҳноманинг яроқлилик муддати, ТУЭК натижалари бўйича мутахассиснинг парвоз ишига яроқлилик муддати билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
183. Бир неча турдаги ҲКларида парвозни бажараётган командир-учувчилар таркиби ва учувчилар таркибининг билимларини текшириш ҲКнинг олий тури бўйича ўтказилади ва қўшимча равишда бошқа турдаги ҲКда ПЭҚ бўйича билимлари текширилади, парвоз текшируви эса ҲКнинг ҳар бир турида бажарилади (Боинг-767-300ER ва Боинг-757-200ER ҲКларида парвоз қилишга ягона рухсатномага эга бўлган командир-учувчилар таркиби ва учувчилар таркибининг билимлар текшируви Боинг-767 ҲК бўйича ўтказилади ва қўшимча равишда «Боинг-767/757 ҲКларининг фарқлари» курсининг билимлари текширилади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
184. Агар учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчилар гувоҳномасининг амал қилиш муддати янги (бошқа) турдаги ҲКга қайта ўқиш ёки сафга киритиш даврида тугаган ва бошқа турдаги ҲКда парвозлар бажарилмаётган бўлса, учувчилар таркиби мутахассисларига гувоҳнома ТУЭК тиббий маълумотномаси асосида узайтирилади, назарий билимлар ва парвоз текшируви эса янги (бошқа) турдаги ўзлаштирилган ҲКда мустақил парвоз (иш)га рухсатноманинг расмийлаштирилишида бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
185. Агар гувоҳноманинг ва парвоз текширувининг амал қилиш муддатлари тугаган бўлса, учувчилар таркиби мутахассисининг гувоҳномаси ТУЭК тиббий маълумотномаси ва назарий билимлар текшируви натижалари асосида узайтирилади. Парвоз текшируви учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчилар гувоҳномаси узайтирилгандан сўнг бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
186. Самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникасини текшириш — бу экипаж аъзолари (учувчи, штурман)нинг ҳаво навигацияси соҳасининг ва парвозларни бажаришнинг барча босқичларидаги тайёргарлиги бўйича билимлари, кўникмалари ва маҳоратини мажмуавий текшириш бўлиб, бунинг натижасида қуйидагилар аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) келгуси парвознинг бажарилишини тартибга солувчи асосий ҳужжатлар ва йўриқномалар талабларини билиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) тайёргарликнинг барча босқичларида ва парвозларни бажаришда (иш технологияси ва ПЭҚ талабларига мувофиқ) текширилаётган экипаж аъзолари (учувчи, штурман) ҳаракатларининг кетма-кетлиги, тўғрилиги ва асосланганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) белгиланган йўналиш бўйича самолёт бошқарувининг аниқлиги ва белгиланган объектга чиқиш аниқлиги (аэродром, қўниш майдончаси, юкни ташиш майдончаси, назорат мўлжали ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) парвознинг навигация элементлари ҳисоб-китобини аниқлашнинг ўз вақтидалиги, тўғрилиги, аниқлиги, тезлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Текширув натижасида текширувчи текширувнинг алоҳида элементлари бўйича баҳо қўяди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувининг натижалари парвоз ва штаб ҳужжатларини олиб бориш талаблари ҳисобга олинган ҳолда, текширилувчи парвоз дафтарчасининг тегишли бўлимига киритилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
187. Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКда командир-учувчилар таркиби, учувчи ва штурманларининг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини штат бирлигидаги штурман-инструктор ва ундан юқори турувчи мутахассислар, «Ўзавиация» агентлигининг командир-учувчилар таркибининг эса — «Ўзавиация» агентлигининг рухсати билан Ўзбекистон Республикаси авиакомпания (авиакорхона)лари командир-учувчилар таркиби ва учувчи-инструкторлик таркибининг мансабдор шахслари ўтказадилар.
(187-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
188. Шарқда ишлаб чиқарилган ҲК учувчилари, шу жумладан командир-учувчилар таркиби ва учувчи-инструкторлик таркиби (учувчи)нинг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникасини текшириш қуйидаги шахслар томонидан бажарилишига рухсат берилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) командир-учувчилар таркиби аъзолари — штурманлар, текширилувчининг малака тоифасидан қатъи назар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) командир-учувчилар таркиби аъзолари — ушбу Қоидаларнинг 191, 192-бандларига мувофиқ олинган, тегишли рухсатнома ва текширилувчи тоифасидан паст бўлмаган малакага эга бўлган 3, 4-синф ҲК ва вертолёт учувчилари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
189. Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲК учувчиларининг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини рейс шароитларида, парвоз текшируви (LINE CHECK) жараёнида командир-учувчилар таркиби ва учувчилар таркиби (CHECK CAPTAIN) шахслари бажарадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
190. Самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текшируви, дастлабки таништирув парвози ёки машқ қилиш учун текширувчилар сифатида парвоз экипажига киритилган командир-учувчилар таркиби мансабдор шахслари ва учувчилар таркиби — штурманлар, ҲКнинг бевосита командирига бўйсунадилар ва қуйидагилар учун жавобгар бўладилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) экипажнинг парвоз олди тайёргарлиги сифати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) самолёт йўналиши бўйича бошқарувининг аниқлиги ва бортдаги навигация ускуналарининг тўғри эксплуатацияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) парвозда экипаж томонидан йўналиш бўйича мўлжални сақлаш ва самовий ҳудуддан фойдаланишнинг белгиланган тартибига риоя қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) текширилаётган учувчи (штурман)нинг касбий тайёргарлиги даражаси ва тажрибасининг мазкур Қоидаларнинг талабларига мувофиқлилигини тўғри аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) қўйилаётган баҳолар ва хулосаларнинг объективлилиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191. Командир-учувчилик таркиби — 3-тоифадаги ҲК учувчилари, командир-учувчилар таркиби, учувчи-инструкторлик ва учувчилар таркиби (учувчилар) шахслари самолётни йўналиш бўйлаб бошқариш техникаси бўйича текширувидан қуйидагиларни ўтагандан сўнг бажаришга рухсат этиладилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) УО катта штурмани ва ундан юқори лавозимни эгалловчи штурман томонидан ҳаво навигацияси масалалари бўйича назарий билимлар текширувидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) АЭ штурмани ва ундан юқори бўлган мансабдор шахс томонидан парвозда самолётни йўналиш бўйича бошқаришнинг амалий тажрибалари текширувидан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
192. Командир-учувчилик таркиби — 4-тоифадаги ҲК ва вертолётлар учувчилари, командир-учувчилар таркиби, парвоз-инструкторлар ва учувчилар таркиби (учувчилар) шахсларининг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини амалга оширишда қуйидагилардан ўтгандан сўнг бажаришга рухсат этиладилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) УО катта штурмани ва ундан юқори лавозимни эгалловчи штурман томонидан ҳаво навигацияси масалалари бўйича назарий билимлар текширувидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувига рухсатномага эга бўлган юқори турувчи командир-учувчилар таркиби мансабдор шахси ёки учувчи томонидан парвозда самолётни йўналиш бўйича бошқаришнинг амалий тажрибаларининг текширувидан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
193. Назарий билимлар текширувини 191 ва 192-бандларга мувофиқ ўтказиш самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини ўтказишга дастлабки қўйишда ўтказилади. Бу ҳақда учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг парвоз дафтарчасига «Ҳаво навигацияси масалалари бўйича назарий билимлар даражаси ... ҲКда учувчиларнинг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникасини текширишга рухсат олишга мувофиқдир» ёзуви киритилади ва текширувчининг лавозими, имзоси, фамилияси кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
194. Парвозда самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси амалий билимларининг текширув натижалари 191 ва 192-бандларга мувофиқ учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг парвоз дафтарчасининг «Парвоз текширувлари ва машқлари» бўлимида тегишли рухсатнома расмийлаштирилади: «…турдаги ҲК учувчиларининг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини ўтказишга рухсат этилган». Мазкур рухсатнома самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникасининг навбатдан ташқари текширувида тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
195. Текширувчи (штурман)га учувчилар кабинасида бирга бўлган штурман ва учувчининг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини қўшиб ўтказишга рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
196. Штурман томонидан учувчини самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси ва бир вақтнинг ўзида, унинг учувчилик техникасини (текширувчи учувчи томонидан) текширишга ушбу Қоидаларнинг 268-бандига риоя қилган ҳолда рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
197. Парвоз топшириғига мувофиқ ҲК штурмани мажбуриятларини бажарувчи катта мутахассис-штурман томонидан учувчиларнинг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникасининг текширувини ўтказишга рухсат этилмайди.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
198. Номзодларга 1-тоифани беришда самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини ўтказиш «Ўзавиация» агентлиги ОМК раисининг рухсати билан УО катта штурмани ва ундан юқори турувчи ОМК аъзолари ва учувчилар бўлинмаларининг командир-учувчилар таркиби томонидан амалга оширилади.
(198-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199. Қуйидаги тоифаларни бериш учун 4-тоифа ҲКлари ва вертолётларда командир номзодларининг самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси текширувини ўтказишга рухсат этилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) 1-тоифани бериш учун — «Ўзавиация» агентлиги билан келишув асосида ОМК аъзоси Командир-учувчилик таркиби учувчилари томонидан, уларда тегишли рухсатнома мавжуд бўлганда;
(199-банднинг «а» кичик банди Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) 2-тоифани бериш учун — Командир-учувчилик таркиби учувчилари (УО командири ва ундан юқори) томонидан, уларда тегишли рухсатнома мавжуд бўлганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V. Ҳаво кемалари экипажларини тузиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200. ҲК экипажларини тузиш тартиби эксплуатант томонидан белгиланади ва авиакомпания (авиакорхона)нинг ПАҚига киритилади. Экипажнинг таркиби мақсад ва вазифалардан келиб чиққан ҳолда ҲКнинг ПЭҚ билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201. Бошқа авиакомпания (авиакорхона)лардан ҲК экипажлари (ёки экипажнинг алоҳида аъзоларини) шартнома бўйича парвозлар учун жалб этилган ҳолларда уларга дастлабки тайёргарлик ва ҲК ПЭҚ ҳамда ҲК экипаж аъзоларининг ўзаро ҳаракатлари ва ишлаш технологияси йўриқномаси бўйича билимининг текширувлари ўтказилгандан сўнг парвозларга рухсат этиш текшируви натижаларини баҳолар варақасида расмийлаштириш билан бириктирилган услуб бўйича УО командирининг буйруғи билан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
202. ҲК командири парвозга тайёргарлик сифати, тартиб-интизом, ўз экипаж аъзоларининг ишини ташкил этиш ва парвоз топшириғининг муваффақиятли бажарилиши учун асосий ва жавобгар шахс ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VI. Учувчилар таркибига парвозларни бажаришга рухсат бериш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 §. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
203. Учувчилар таркибини мустақил парвозларга рухсат этиш белгиланган тартибда тасдиқланган УТТД га мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
204. Командир-учувчилар, инструкторлик, учувчилар таркиби шахсларини мустақил парвозларга, шунингдек авиация ишлари турларига дастлабки рухсат этилиши уларнинг машқ қилишлари ва ҲК турлари бўйича тайёргарлик дастурлари (УТТД)га мувофиқ текширувдан сўнг амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
205. Инструктор (машқ қилдирувчи) хулосаси, шунингдек назорат-текширув парвозини амалга оширган катта командирнинг якуний хулосаси парвозларга рухсат этишга асос бўлиб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
206. Командир-учувчилар, инструкторлик, учувчилар таркиби ва бортоператорларнинг машқ қилишларини таъминлаш тегишли турдаги ҲКда инструкторлик ишини бажаришга рухсат этилган командир-учувчилар, инструкторлик таркибида аъзолари томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
207. Авиакомпания (авиакорхона)ларнинг командир-учувчилар таркибида аъзолари учтадан кўп бўлмаган турдаги ҲКда парвозларни бажаришга рухсат этилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
208. Авиакорхоналар (авиакомпаниялар)нинг инструкторлик таркибидаги шахслар, ҲК командирлари ва экипаж аъзолари иккитадан кўп бўлмаган турдаги ҲКда парвозларни бажаришга рухсат этилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209. Иккита турдаги ҲКда парвозларни бажариш қуйидаги ҳолларда рухсат этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ҲКК сифатида — янги турдаги ҲКда камида 200 соат ва бошқа турдаги (олдин ўзлаштирилган) ҲКда камида 1000 соат мустақил парвоз соатларига эга бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) иккинчи учувчи, бортмуҳандис (бортмеханик) сифатида — ҳар бир турдаги ҲКда камида 200 соат парвоз соатларига эга бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) штурман, бортрадист, бортоператор сифатида — ҲКнинг ҳар бир турида парвозлар соатининг чекловларисиз.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
210. Мазкур Қоиданинг 207, 208-бандларида кўрсатилган авиация ходимларига бир нечта турдаги ҲКларида парвозларни бажаришга рухсат этилиши мумкин. Бунда ҲК турлари тоифаси фарқи биттадан ошмаслиги ва асбоб-ускуналари (инструментал ва дисплейли) индикациялари шартлари бўйича фарқларга эга бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
211. Командир-учувчилар, инструкторлик, учувчилар таркиби ва бортоператорлар ҲК экипажи таркибида парвоз топшириғини мустақил бажаришга қуйидаги шартларда рухсат этилиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) уларда амалдаги парвоз гувоҳномаси мавжуд бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) парвоз топшириғида кўрсатилган ҲКда, мутахассислиги бўйича мустақил ишга рухсатномасининг мавжудлигида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) парвоз олди дам олишнинг тартиби ва давомийлигига риоя қилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) иш вақти нормаларига риоя қилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) мутахассислик бўйича календарь текширув муддатларига риоя қилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) ТУЭКда тиббий кўрикдан ўтиш муддатлари ва учувчилар отряди шифокорида кўрикдан ўтишга риоя қилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) ушбу турдаги ҲКда инструкторлар ишига (текширувчилар учун) рухсатномага эга бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) парвоз топшириғида белгиланган махсус авиация ишларини бажаришга рухсатномага эга бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) ушбу турдаги ҲКда авария-қутқарув тайёргарлигини ўтиш (сертификат мавжуд бўлганда) муддатларига риоя қилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к) СМТ (FFS)да машқларни ўташ муддатларига риоя қилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
л) дастлабки тайёргарликдан ўтиш муддатлари ва шартларига риоя қилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
м) ушбу Қоидалар талабларига (учувчи ва штурманлар учун) мувофиқ трассалар бўйича ва аэродромлардаги (парвоз топшириғига мувофиқ) дастлабки таништирув парвозида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
н) ушбу Қоидаларнинг 136-бандига мувофиқ, ММШда қўнишга киришишлар ва қўнишларнинг (йўналиш бўйича) зарурий сони, шунингдек қўнишларни бажаришнинг (ҲККлари ва иккинчи учувчилар учун) минимал сони мавжуд бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
о) муҳокамаларда ва касбий таълим вақтида материал ҳамда кўрсатмаларни ўрганганда (уларнинг ўтказилишида иштирок этмаган ҳолларда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
п) берилган индивидуал топшириқларни бажарганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
р) парвозлар хавфсизлиги бўйича келган ҳужжатлар ва ахборотларни ўрганганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
212. Берилган минимумни тасдиқлаш учун қўнишга киришишлар бўйича талабларга риоя қилинмаганда, ҲК командири (экипажи) бир поғонага баланд бўлган минимум бўйича мустақил парвозларга рухсат этилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
213. Мустақил парвозлар ва авиация ишлари турларига рухсат этишни режалаштириш, учувчилар таркибини машқ қилдириш ва текшириш режа-жадвалига биноан амалга оширилади ва ойлик ҳамда суткалик режаларни тузишда инобатга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
214. Метеоминимум пасайтирилганда мустақил парвозлар, авиация ишлари турлари, кечки парвозларга тайёргарлик ва рухсат этиш ҳисоби машқ қилиш топшириғида расмийлаштирилади. Рухсатнома УТТД талабларига мувофиқ расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
215. Ушбу турдаги ҲКда парвозлар ёки авиация ишлари турларига киритишни тасдиқлаш машқ қилиш топшириғида ва парвоз дафтарчасининг «Парвоз текширувлари» бўлимида расмийлаштирилади. Қайдлар УТТДнинг намуналарига мувофиқ бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
216. 4-тоифадаги самолётлар ва вертолётларда суткалар вақти ва шасси турлари бўйича парвозларга киритиш, бундай турдаги ҲКда учувчилар таркибини тайёрлаш дастурларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
217. Учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларни аниқ турдаги ҲКда инструкторлар ишига рухсат этиш УТТД талабларига мувофиқ амалга оширилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Инструкторнинг учувчилар таркибини дастлабки тайёрлаш ва машқ қилдириш ҳуқуқини берувчи малакавий баҳоси «Ўзавиация» агентлиги таркибидаги ОМК томонидан расмийлаштирилади.
(217-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
218. Парвозларга рухсат этишнинг шартларига риоя қилиниши тўғри ва расмийлаштирилиши устидан жавобгарлик қуйидагиларга юклатилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) УО командирига — CHECK-CAPTAIN, АЭ командирлари, уларнинг ўринбосарлари ва УО (хизмати)нинг катта мутахассислари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) АЭ командирларига — авиазвено командирлари ва АЭ катта мутахассислари учун (звеносиз тузилмада ҲК командирлари учун);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) авиазвено командирларига (эскадрильясиз тузилмада штатдаги учувчига) — ҲК командирлари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) УО (хизмати)нинг катта мутахассисларига — экипаж аъзолари учун (мутахассислиги бўйича);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) ҲК командирларига — экипаж аъзолари учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219. Рухсат этиш шартларига риоя қилиш назорати парвозларни ойлик ва суткалик режалаштиришни амалга ошираётган учувчилар таркиби мутахассислари томонидан олиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 §. Учувчилар таркибини парвозларга рухсат этиш текшируви
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220. Учувчилар таркибини парвозларга рухсат этиш текшируви қуйидаги ҳолларда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) янги ўзлаштирилган ҲКда биринчи мустақил парвоздан олдин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) биринчи мустақил парвоздан олдин (авиация ишлари турлари бўйича);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) бошқа мураккаброқ метеошароитлар ва сутка вақтларида парвозлардан олдин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ҲКда олдин фойдаланилмаган янги ўрнатилган ускуна ва тизимлардан фойдаланадиган парвозлардан олдин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) тоифани бериш (ошириш) ва тасдиқлашда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) парвоз текширувининг календарь амал қилиш муддати узайтирилганда.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
221. Парвозларга рухсат этиш текширувининг тасдиқланиши, шунингдек «Ўзавиация» агентлиги, авиакорхоналар (авиакомпаниялар)нинг алоҳида кўрсатмалари бўйича амалга оширилади.
(221-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
222. Янги ўзлаштирилган ҲКдаги парвозлар, авиация ишлари турлари бўйича мустақил парвозлар, минимумни тасдиқлаш ва беришга рухсат этиш текширувлари ҲК тоифасининг УТТДга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
223. Парвоз текширувлари УТТД мувофиқ командир-учувчилар, инструкторлик таркибидаги шахслар томонидан бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
224. Иккинчи учувчида учувчилик техникаси текширувини бириктирилган экипаж таркибида ҲКнинг командири бажариши мумкин, агарда у:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ушбу турдаги ҲКда сўнгги метеоминимум бўйича парвозларга рухсатга эга бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) услубий тайёргарликдан ўтган ва ушбу турдаги текширувга УО командирининг буйруғи билан рухсат этилган бўлса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
225. Бир нечта турдаги ҲКда командир-учувчилар таркиби инструкторлик, учувчилар таркиби ва бортоператорларнинг парвозида ушбу Қоидаларнинг 172-бандида назарда тутилган календарь муддатлардаги парвоз текширувлари қуйидагиларда ўтказилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учувчиларда — учувчилик техникаси ҳар бир ҲК турида, самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси эса — олий турдаги ҲКда (тоифа бўйича тенг бўлган ҲК турида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) экипажнинг бошқа аъзоларида — мутахассислик бўйича ҳар бир ҲК турида амалий иши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
226. Парвоз таълим ташкилотлари ёки бошқа авиакомпания (авиакорхона)лардан келган учувчи ва штурманлар мустақил парвозларни бажаришдан олдин қуйидаги текширувлардан ўтишлари лозим:
(226-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учувчилик ва самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси (учувчилар учун);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) самолётни йўналиш бўйича бошқариш техникаси (штурманлар учун).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
227. Учувчилар отряди катта бортоператорини текшириш УО командирининг рухсати бўйича айнан ўша учувчилар отрядининг бортоператор-инструктори ёки учувчилар отрядининг катта бортмуҳандиси томонидан ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 §. Аэродромлар, трасса, маҳаллий ва халқаро йўналишлар бўйича дастлабки таништирув парвозлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
228. ҲК командирлари ва штурманларини учиш ва йўналиш пункти орасидаги йўналишлар бўйича аэродромларга мустақил парвозларни бажаришга рухсат этиш, қуйидаги дастлабки таништирув парвозидан сўнг амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) аэродромларга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) тоғли — камида икки марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) тоғли эмас — камида бир марта.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналиш бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) 1, 2, 3-тоифали ҲКдаги парвозларда — камида бир марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) 4-тоифадаги ҲК ва вертолётларда тоғли ҳудудлар устидаги парвозларда — камида икки марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) 4-тоифадаги ҲК ва вертолётларда тоғли бўлмаган ҳудудлар устидаги парвозларда — камида бир марта.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3) MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устидан:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) Шарқда ишлаб чиқарилган ҲК экипажининг аъзолари учун — камида икки марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲК экипажининг аъзолари учун — камида бир марта.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
229. Мазкур қоидаларнинг 228-бандида назарда тутилган таништирув парвозларини қўшиб ўтказишга рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
230. Дастлабки таништирув парвози бориш ва қайтиш йўналишида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
231. Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг иккинчи учувчилари ва Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКнинг бортрадистларини MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устидан парвозларга рухсат этиш ушбу Қоидаларнинг 228-бандида кўрсатилган дастлабки таништирув парвозидан сўнг амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
232. Дастлабки таништирув парвози командир-учувчилар таркиби аъзолари ёки тегишли мутахассислик бўйича (учувчи — учувчини, штурман — штурманни) штатдаги инструкторлар томонидан амалга оширилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
233. Учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича ва аэродромларга таништирув парвозлари САТ-II-III ҳамда САТ-I минимуми бўйича парвозларга рухсат берилган командир-учувчилар таркибидаги шахслар билан ўтказилади, MNPS самовий ҳудуди, Шимолий Атлантика устидаги самовий ҳудуд ҳамда авиакомпаниялар томонидан белгиланган махсус ва тоғли аэродромлар бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таништирув парвозлари ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКда штурман-инструктор сифатида парвозларга рухсати бўлган учувчилар отряди катта штурмани ва ундан юқори лавозимдаги штурманлар томонидан ўтказилади.
(233-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
234. Ил-114-100 ҲК командир-учувчилар таркибидаги шахслар билан учиш ҳамда қўниш пунктлари орасидаги йўналишлар бўйича ва аэродромларга таништирув парвозлари мазкур турдаги ҲКда штурман-инструктор сифатида парвозларга рухсати бўлган учувчилар отряди катта штурмани ва ундан юқори лавозимдаги штурманлар томонидан ўтказилади.
(234-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
235. ҲК экипаж аъзоларининг MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устида дастлабки таништирув парвозларини бажаришга, командир-учувчилар таркиби шахслари ёки ушбу Қоидаларнинг XIII боби 3 параграфига мувофиқ тайёргарликни ўтаган ва амалдаги дастлабки таништирув парвози кўникмасига эга бўлган штатдаги инструкторлар рухсат этиладилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
236. Аэродромларга, шунингдек учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича дастлабки таништирув парвозларисиз мустақил парвозларга рухсат этиш тўғрисидаги қарорни, учувчилар отряди командири (шеф-учувчи) қуйидаги шароитларда учувчи ёки штурманнинг тайёрлигига боғлиқ бўлган ҳолда қабул қилиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) тоғли бўлмаган аэродромларга ва МДҲ мамлакатлари чегарасида учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича, агарда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ҲК командири — биринчи малака тоифасидаги учувчи бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ҲК командири — малака тоифасидан қатъи назар, ҳаводан танланган майдончаларга қўнишлар билан трассадан ташқаридаги парвозларга рухсат этилган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ҲК штурмани — биринчи малака тоифасидаги штурман бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича ва аэродромларга, агарда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ушбу турдаги ҲКда (MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устидаги парвозлардан ташқари) инструкторлар ишига рухсат этилган, иккинчи малака тоифасидан паст бўлмаган ҲК командири ёки штурмани бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича ушбу аэродромларда, ўтган 36 ой мобайнида ҲК командири ёки штурмани 228-банднинг талабларига мувофиқ айнан ўша тоифадаги ҲКда (учувчи ҲКК сифатида) ёки ушбу турдаги ҲКда ҲКК ва штурмани стажёрлар сифатида парвозларни бажарган бўлсалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
237. Эксплуатант ушбу турдаги ҲКнинг барча командирлари ва штурманларининг малака тоифаси, эгаллаётган лавозими ва ушбу турдаги ҲКда иш тажрибасидан қатъи назар, дастлабки таништирув парвозларни бажариш мажбурий ҳисобланган махсус аэропортлар ва йўналишлар рўйхатини ишлаб чиқиши ва ПАҚга киритиши мумкин.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
238. Ғарбда ишлаб чиқарилган ҳамда Ил-114-100 ҲК командирлари СМТ (FFS)да тегишли тайёргарликни ўтганидан сўнг, аэродромларда мустақил парвозларга рухсатномани олишлари мумкин. Бунда, ҲКК ушбу аэродромга камида 3 та учиш ва қўнишга киришишни бажариши лозим, СМТ (FFS) эса ушбу аэродромда машқ қилиш учун сертификатлаштирилган бўлиши лозим. Олинган рухсатнома ҲК командири парвоз дафтарчасининг «Аэродромларга ва трассалар бўйича парвозларга рухсат этиш» бўлимида «СМТ (FFS)» қўшимча ёзуви билан расмийлаштирилади.
(238-банд Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2015 йил 28 сентябрдаги 66-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-2, 13.10.2015 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 41-сон, 529-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
239. Командир-учувчилар таркиби ва штатдаги (учувчилар, штурманлар) дастлабки таништирув парвозларисиз мустақил парвозларга, шунингдек ушбу Қоидаларнинг 232, 233, 234-бандларига мувофиқ аэродромларда ва улар томонидан аввал парвозлар бажарилмаган учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича (MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устидаги парвозлардан ташқари) парвозларни бажаришга рухсат этиладилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
240. Учиш ва қўниш пункти орасидаги йўналишлар бўйича тоғли аэродромларга, шу жумладан МДҲдан ташқаридаги (MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устидаги парвозлардан ташқари) дастлабки таништирув парвозлари, уларни бажариш муддатидан ёки аввалги парвоз муддатидан (дастлабки таништирув парвозидан сўнг) 36 ой мобайнида ҳақиқий ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
241. MNPS самовий ҳудуди ва Шимолий Атлантика устидаги дастлабки таништирув парвозлари, уларни бажариш муддатидан ёки аввалги парвоз муддатидан (дастлабки таништирув парвозидан сўнг) 24 ой мобайнида ҳақиқий ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
242. Бажарилган дастлабки таништирув парвози ҳақидаги қайд учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларнинг парвоз дафтарчасида, парвозни амалга оширган шахс томонидан ёзилади. Дастлабки таништирув парвозининг мавжудлиги, шунингдек ушбу Қоидаларнинг 240-бандига мувофиқ, унинг муддати узайтирилишига ҳуқуқ берувчи, келгуси парвоз санаси жадвалда кўзда тутилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
243. Дастлабки таништирув парвозининг муддати тугаган ҳолда, ушбу Қоидаларнинг 228-бандига мувофиқ, қайта дастлабки таништирув парвози бажарилади ва бу ҳақда парвоз дафтарчасига қайд қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
244. Парвозга ҲКК, штурманлар ва бортрадистларни, уларнинг дастлабки таништирув парвозлари ҳисобга олинган ҳолда (шу жумладан, келгуси/ўтган давр учун парвозларни бажариш муддатлари ҳисобга олинган ҳолда), режалаштириш учун назорат ва жавобгарлик тегишли мутахассислик бўйича учувчилар бўлинмасининг командир-учувчилар таркибига юклатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
245. Айрим ҳолларда, ҲК экипажи базадан ташқари иш учун йўналтирилаётган (шу жумладан, хорижга) бўлса, экипаж билан тўлиқ ҳажмда дастлабки тайёргарлик амалга оширилганидан сўнг, унинг таркибига дастлабки таништирув парвозларини амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлган шахсларни киритишнинг имкони бўлмаганда, иш жойига учиш ва у ерда парвозларни бажаришга — дастлабки таништирув парвозларисиз рухсат этилади, бу ҳақда учувчилар отряди командири (шеф-учувчи) томонидан дастлабки тайёргарлик ҳисоби журналининг парвоз топшириқлари (хизмат белгилари) бўлимида тегишли ёзув қайд этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4 §. Парвоз ишида (парвозларда) узилишлардан сўнг учишга рухсат этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
246. Командир-учувчилар, инструкторлик ва учувчилар таркиби шахсларининг парвоз ишида (парвозларда) узилишлардан сўнг парвозга рухсат этиш, улар томонидан узилишнинг давомийлиги, ушбу турдаги ҲКда парвозлар стажи (тажрибаси) ва мутахассиснинг касбий тайёргарлигига боғлиқ бўлган ҳолда аниқланадиган тартиблардан ўтишлари шарти билан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
247. Парвоз ишида (парвозларда) 30 кундан 60 кунгача бўлган узилишлардан кейин парвозларга рухсат этиш, қуйидагилардан сўнг амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ушбу даврда ўзлаштириш сифати назорати билан касбий таълим ва муҳокама материаллари, шунингдек парвозлар хавфсизлиги бўйича келган ҳужжатлар ва ахборотларни ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) дастлабки тайёргарлик.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учувчилар таркиби мутахассиси учун тренажёрлар бўйича ва (ёки) учиш тайёргарлик (текширув)нинг заруриятини ушбу мутахассиснинг касбий тайёргарлигига бевосита жавобгар бўлган парвоз командири (бошлиғи) аниқлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тайёргарлик касбий ва дастлабки тайёргарлик журналларида ҳамда машқ қилиш топшириғида расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
248. Парвоз ишида (парвозларда) 60 кундан 90 кунгача бўлган узилишлардан кейин учишга рухсат этиш, қуйидагилардан сўнг амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ушбу даврда ўзлаштириш сифати назорати билан касбий таълим ва муҳокама материаллари, шунингдек парвозлар хавфсизлиги бўйича келган ҳужжатлар ва ахборотларни ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) дастлабки тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ҳар чоракдаги дастур ҳажмида СМТда машқлар (ММШда қўнишга киришишлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) аэродром шароитларида (камида учта қўнишга киришиш, иккита қўниш, улардан биттаси кечаси) ёки ишлаб чиқариш парвозларида (камида иккита қўниш, улардан биттаси кечаси) — барча турдаги ҲКлари командирлари ва Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг иккинчи ва Ил-114-100 ҲК учувчилари учун. Бошқа мутахассислар (Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКнинг иккинчи учувчиси, штурмани, бортмуҳандиси, бортмеханиги, бортрадисти) учун учиш машқларининг заруриятини ушбу мутахассиснинг касбий тайёргарлигига бевосита жавоб берувчи учувчи командири (бошлиғи) аниқлайди. (Ан-2 ҲКда парвозлар узилишидан сўнг кечаси ўтказиладиган машқий парвозлар бажарилмайди. Авиация-кимёвий ишларида парвозларда узилишларидан сўнг командир-учувчилар таркиби назорати остида ишлаб чиқариш шароитларида 5 та парвоз бажарилади.).
(248-банднинг «г» кичик банди биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2015 йил 28 сентябрдаги 66-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-2, 13.10.2015 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 41-сон, 529-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тайёргарлик касбий, дастлабки тайёргарлик журналларида, машқ қилиш топшириғида расмийлаштирилади. Агар учиш машқлари календарь муддат бўйича парвоз текшируви билан тўғри келган бўлса, бунда ижобий натижалар бўлганда, учиш машқлари парвоз дафтарчасига қайднинг киритилиши билан парвоз текшируви сифатида қабул қилиниши ва расмийлаштирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
249. Парвоз ишида (парвозларда) 90 кундан бир йилгача бўлган узилишлардан кейин парвозларга киритиш, қуйидагилардан сўнг амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ушбу даврда ўзлаштириш сифати назорати билан касбий таълим ва муҳокама материаллари, шунингдек парвозлар хавфсизлиги бўйича келган ҳужжатлар ва ахборотларни ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) амалий аэродинамика ва ҲК ПЭҚ бўйича мустақил тайёргарлик (қайтариш) (Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг парвоз ходимлари учун — СВТ);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) катта мутахассислар раҳбарлигида ҲК конструкциялари ва парвоз эксплуатациясидаги ўзгаришларини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) мавсумий тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) дастлабки тайёргарлик;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) САТ II-III ёки аввал берилган минимум бўйича қўнишга киришиш билан SIM CHECK ҳажмида FFS тренажёрида текширувлар (Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКнинг учувчилари учун) ҳамда САТ I ёки аввал берилган минимум бўйича қўнишга киришиш билан СМТ ҳажмида тренажер текширувлари (Ил-114-100 ҲКнинг учувчилари учун);
(249-банднинг «е» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2015 йил 28 сентябрдаги 66-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-2, 13.10.2015 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 41-сон, 529-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) ҲК командирларига берилган минимумга мувофиқ метеошароитларда қўнишга киришишлар билан ҳар чоракдаги дастурлар ҳажмларида СМТда машқ қилиш (Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКнинг парвоз ходимлари учун);
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) аэродром шароитларида (ММШда камида олтита қўнишга киришиш ва тўртта қўниш, улардан иккитаси кечаси) ёки ишлаб чиқариш парвозларида (ММШда камида тўртта қўниш, улардан иккитаси кечаси) (Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКнинг командирлари учун), иккинчи учувчилари учун эса — иккита парвоз (улардан биттаси кечаси). Бошқа экипаж аъзолари учун (штурман, бортмуҳандис, бортмеханик, бортрадист) — сутка вақтидан қатъи назар, мутахассислик бўйича инструктор билан камида иккита қўниш. АН-2 ҲКда парвозларда узилишлар бўлганда машқий парвозлар кечаси бажарилмайди. Авиация-кимёвий ишлардаги парвозларда узилишлар бўлганда ишлаб чиқариш шароитларида 5 та парвоз Командир-учувчилар таркиби назорати остида бажарилади.
(249-банднинг «з» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2015 йил 28 сентябрдаги 66-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-2, 13.10.2015 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 41-сон, 529-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) Ғарбда ишлаб чиқарилган ҳамда Ил-114-100 ҲКларда рейс шароитларидаги (LINE CНECK) парвоз текширувида ҲКК (СРТ) учун — камида тўртта парвоз, иккинчи учувчилар учун эса — камида иккита парвоз.
(249-банднинг «и» кичик банди биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2015 йил 28 сентябрдаги 66-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-2, 13.10.2015 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 41-сон, 529-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ММШ мавжуд бўлмаган ҳолда, ҲК бортида йўловчилар бўлмаганда, юк ва йўловчи самолётларида — кўришни тақлид қилиш тизими пардачаларидан, ЎШКТдан фойдаланган ҳолда, шунингдек штатдаги шаффоф бўлмаган пардача орқасида ҚҚБ + 30 метрга тенг бўлган баландликкача, ҲК бортида йўловчилар бўлганда эса 200 м дан паст бўлмаган учиб ўтиш баландлигигача, эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланган махсус «Услубиёт» бўйича фойдаланиш билан қўнишга киришишларни бажаришга рухсат этилади.
(249-банднинг ўн биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тайёргарлик касбий, дастлабки тайёргарлик журналларида, машқ қилиш топшириғида расмийлаштирилади. Агар учиш машқлари календарь муддат бўйича парвоз текшируви билан тўғри келган бўлса, бунда ижобий натижалар бўлганда, учиш машқлари парвоз дафтарчасига қайднинг киритилиши билан парвоз текшируви сифатида қабул қилиниши ва расмийлаштирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250. Ушбу турдаги ҲКда инструкторлик парвозларга рухсат этилган учувчиларнинг учиш машқлари (текшируви) худди шу ҳажмда олиб борилади, бу ҳолда, ўнг томондаги учувчи ўриндиғидан камида битта парвоз бажарилиши лозим. Парвоз таълими бўйича билими ва услубиётнинг қўлланилиши қўшимча равишда баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
251. Парвоз ишида (парвозларда) бир йилдан беш йилгача бўлган узилишлардан кейин учишга рухсат этиш, қуйидагилардан сўнг амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ЎМ (ЎММ)да малака ошириш курсларида ўқишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) сафга киритишда УТТДнинг ҳажмида СМТ (FFS)да машқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) мавсумий тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) бириктирилган инструктор билан бирга ишлаб чиқариш парвозларида учиш машқлари УТТДга мувофиқ, сафга киритиш дастурининг трасса парвозлари сонининг камида 50% ҳажмида, бошқа мутахассислар (иккинчи учувчи, штурман, бортмуҳандис, бортрадист) учун эса — аэродром ва ишлаб чиқариш шароитларида машқ қилишларнинг камида олтита парвоз (қўниш) ҳажмида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) УТТДга мувофиқ ишлаб чиқариш парвозларида парвоз текширувлари;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) авиакомпания (авиакорхона)нинг ММК (МК) ва «Ўзавиация» агентлигининг ОМКда малака тоифасини тасдиқлаш. Ушбу турдаги ҲКда парвоз ишининг узилишларида, агар бошқа турдаги ҲКда парвоз иши узилишлари бўлмаган бўлса — малака тоифасини тасдиқлаш талаб этилмайди;
(251-банднинг «е» кичик банди Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) ҳужжатларнинг расмийлаштирилиши:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) ЎМ (ЎММ)да малака ошириш курслари тугатилганидан сўнг гувоҳнома берилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) УТТДга мувофиқ, учиш машқлари, тренажёрда машқ қилишлар ва текширувлар, машқ қилиш топшириғида расмийлаштирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3) мавсумий тайёргарлик машқ қилиш топшириғида ва касбий таълим журналида расмийлаштирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4) парвоз текшируви натижалари машқ қилиш топшириғида ва парвоз дафтарчасида расмийлаштирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5) малака тоифасини тасдиқлаш Малакани тасдиқлаш тўғрисидаги тақдимномада расмийлаштирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6) парвозларга рухсатнома УО командирининг буйруғи билан расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
252. Агар мутахассис парвоз ишидан авиакомпания (авиакорхона) раҳбарининг буйруғи билан четлаштирилган бўлса, узилишнинг муддатидан қатъи назар, қуйидагилар расмийлаштирилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учувчилар бўлинмаси командирининг аризаси билан авиакорхона (авиакомпания) раҳбарининг номига мутахассиснинг билдиришномаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) лавозимга тайинлаш тўғрисидаги тақдимнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) малакани тасдиқлаш тўғрисида тақдимнома.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Материаллар авиакомпания (авиакорхона)нинг МК (ММК)га тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Масала ижобий ҳал қилинганда ва авиакомпания (авиакорхона) раҳбарининг мутахассисни парвоз ишига тиклаш ҳақидаги буйруғи чиққанида, ушбу Қоидаларнинг 248, 249, 251-бандларига мувофиқ унинг парвозларга рухсат этилиши, парвоз иши (парвозлар)да узилиш муддатидан келиб чиққан ҳолда амалга оширилади ва тегишли тартибда расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
253. Бошқа турдаги ҲКда парвозларда беш йилдан ортиқ узилиш бўлганда (агар парвоз иши узилмаган бўлса), бундай турдаги ҲКда парвозларга рухсатномани тиклаш ЎМ (ЎММ)да МОКдан ва ФА ЎТТДга мувофиқ, тўлиқ ҳажмда учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчиларни сафга киритишдан сўнг амалга оширилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Парвоз ишида беш йилдан кўп муддатга узилиш бўлганда парвоз ва хизмат кўрсатиш ходимларининг мутахассислари (учувчилар, штурманлар, бортмуҳандислар, бортмеханиклар, бортрадистлар, бортоператорлар) парвозларга рухсатномани тиклаш ҳуқуқини йўқотадилар. Бундай учувчилар таркиби мутахассислари ва борткузатувчилардан парвоз ишида фойдаланиш масаласи «Ўзавиация» агентлигининг ОМК билан келишилган ҳолда ёшга доир ўрнатилган талабларга риоя этиш билан ҳал этилиши мумкин.
(253-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
254. Бир нечта турдаги ҲКларида парвозларни бажараётган командир-учувчилар, инструкторлик таркибига парвоз ишида ёки юқори тоифадаги ҲКларида парвозларда узилишлар бўлганда, ушбу Қоидаларнинг 247, 248, 249, 252-бандларига мувофиқ бундай турдаги ҲКда парвозларга рухсат этиш узилиш муддатига боғлиқ бўлган ҳолда амалга оширилади. Бошқа турдаги (тоифаси бўйича тенг ёки қуйи бўлган) ҲКларида парвозларда узилишлар бўлганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) 60 кундан 90 кунгача — парвозларни давом эттиришдан олдин, ушбу турдаги ҲКнинг ПЭҚ даги қўшимчалар ва ўзгартиришларни ўрганиш бўйича мустақил тайёргарликни ўтишлари лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) 90 кундан бир йилгача — парвозларга рухсат этиш, ушбу Қоидаларнинг 248-бандига мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) бир йилдан беш йилгача — ушбу Қоидаларнинг 249-бандига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
255. Авиация ишлари турлари бўйича парвозларда 12 ойдан кўп муддатга узилишлар бўлганда, учувчилар таркибининг ушбу турдаги авиация ишлари (парвозлар) турларига рухсатномалар ўз кучини йўқотади, рухсатномаларнинг тикланиши УТТДга мувофиқ аниқ турдаги ҲКга қўлланилган ҳолда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
256. Юк ҲК бортоператорларининг парвоз иши (парвозлар) узилишида парвозларга рухсат этиш қуйидаги ҳолларда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) 60 кундан 90 кунгача узилиш бўлганда ўзлаштириш сифати назорати билан, ушбу даврда касбий таълим ва муҳокама материаллари, шунингдек парвозлар хавфсизлиги бўйича келган ҳужжатлар ва маълумотларни ўрганиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тайёргарлик тегишли журналларда акс эттирилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) 90 кундан бир йилгача узилиш бўлганда, қуйидагилардан сўнг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ҲК ПЭҚ, Иш технологияси бўйича йўриқнома, ўзлаштириш сифати назорати билан, ушбу даврда касбий таълим ва муҳокама материаллари, шунингдек парвозлар хавфсизлиги бўйича келган ҳужжатлар ва маълумотларни мустақил ўрганиб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) мавсумий тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) дастлабки тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ҲКнинг юк кабинасидаги машқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) иккита тўлиқ «ортиш-тушириш» циклдаги рейс шароитларида амалий ишнинг текшируви.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тайёргарлик тегишли журналларда, машқ қилиш топшириғи ва бортоператорнинг парвоз дафтарчасида акс эттирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3) бир йилдан беш йилгача узилиш бўлганда қуйидагилардан сўнг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ЎМ (ЎММ)да МОКларида ўқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ҲКнинг юк кабинасидаги машқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) мавсумий тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) бириктирилган инструктор билан ФА УТТДга мувофиқ сафга киритиш дастурининг 50 фоизигача ҳажмидаги рейс шароитларидаги машқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) рейс шароитларидаги амалий ишнинг текшируви.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тайёргарлик тегишли журналларда, машқ қилиш топшириғида ва бортоператорнинг парвоз китобчасида акс эттирилади. Парвозларга рухсат этиш УО командирининг буйруғи билан расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
257. Командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркиби учун парвоз ишида (аниқ турдаги ҲКда парвозларда) бир йилдан ортиқ узилишлар бўлганда, ушбу турдаги ҲКда инструкторлар ишига берилган рухсатнома ўз кучини йўқотади. Унинг тикланиши учун УТТДга мувофиқ (тегишли мутахассис учун дастурнинг «Инструкторлар ишига тайёргарлик» бўлими) ердаги ва машқий тайёргарлик ҳамда назорат-текширув парвозлари талаб этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Боинг-767-300ER ва Боинг-757-200ER ҲКларида парвоз қилишга ягона рухсатномага эга бўлган командир-учувчилар, инструкторлар ва учувчилар таркибига, ушбу турдаги ҲКларидан биттасида парвозда узилишлар бўлганда, парвозларга ягона рухсатнома УТТДга мувофиқ тикланади.
(257-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2014 йил 21 июлдаги 50-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-1, 31.07.2014 й.) таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 391-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VII. Дастлабки тайёргарлик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
258. Ҳар бир парвоз олдидан экипаж пухта тайёргарликдан ўтказилиши лозим. Эгаллаб турган лавозими ва иш тажрибасидан қатъи назар, экипаж таркибига кирувчи барча шахслар Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь) ва ушбу Қоидаларнинг талабларига мувофиқ тайёргарлик ва парвозга тайёрлиги бўйича текширувдан ўтишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
259. Дастлабки тайёргарлик — келгуси парвоз (парвозлар) учун материалларни ўрганиш, ҳужжатларни тайёрлаш, амалий ҳаракатларни қайта ишлаш ва экипажнинг тайёрлиги назорати ўтказиладиган тайёргарликнинг асосий туридир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
260. Дастлабки тайёргарлик ўтказилишининг тартиби ва мазмуни эксплуатант томонидан ишлаб чиқилади ва авиакомпания (авиакорхона)нинг ПАҚига киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VIII. Экипаж таркибига киритилган текширувчи иштирокидаги парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 §. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
261. Текширувчиларнинг экипаж таркибидаги парвозлари, командир-учувчилар таркиби ва инструкторлик таркибининг, тасдиқланган парвозлар режаларига мувофиқ ва юқори турувчи командирлар (бошлиқлар)нинг топшириқлари бўйича бажарилади. Текширув (машқ қилиш)нинг мақсади парвоз топшириғининг «ўқув-машқ топшириғи» устунида ёзилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
262. Текширувчига қўйилган талаблар, текширувчини экипаж таркибига киритиш, унинг жавобгарлиги, ҳуқуқ ва мажбуриятлари, шунингдек парвозларни бажариш вақтида экипаж аъзолари билан ўзаро ҳаракатлари эксплуатант томонидан белгиланади ва авиакомпания (авиакорхона)нинг ПАҚига киритилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
263. Аэродром шароитларида ўқув ва машқ қилиш парвозларини бажаришда текширувчи (машқ қилдирувчи)нинг экипаж аъзолари билан ўзаро хатти-ҳаракатининг тартиби «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланган ФА ўқув парвоз тайёргарлиги курси, ўқув парвоз тайёргарлиги дастури, УТТД ва бошқа дастурлар билан қўшимча равишда белгиланади.
(263-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
264. Машқ қилувчига нисбатан қуйи лавозимни эгалловчи командир-учувчилар, инструкторлик таркибига кирувчи шахс машқ қилиш парвозларини ташкил этиш ва ўтказишда текширувчи бўлиши мумкин. Машқ қилдирувчига ҳам текширувчига бўлган талаблар қўйилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
265. «Ўзавиация» агентлигининг рухсатномаси бўйича текширилувчига нисбатан қуйи лавозимни эгалловчи командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг аъзоси текширувчи этиб тайинланиши мумкин. Текширув натижаларини расмийлаштиришда парвоз дафтарчасида ушбу рухсатнома кўрсатиб ўтилади.
(265-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
266. Текширувчига ишлаб чиқариш парвозларини бажаришда авария ҳолатни ёки тизимлар, ускуна ва жиҳозларнинг тўхташини тақлид қилиб бажариш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
267. Командир-учувчилар, инструкторлик таркибидаги аъзо экипаж таркибига текширувчи сифатида киритилиши учун қуйидагиларга эга бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ФА мутахассисининг амалдаги парвоз гувоҳномаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ушбу турдаги ҲКда инструкторлик ишларига рухсатнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ушбу турдаги ҲКда ушбу ишни бажаришга рухсатнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) текширилувчи тоифасидан паст бўлмаган мутахассис тоифасига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) шахсий минимум текширилаётган ҲКК минимумидан паст (минимумни пасайтиришга текширувда), текширилаётган ҲКК минимумидан паст ёки баравар (текширувларнинг ҳар қандай бошқа турларида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) авиакомпания (авиакорхона)нинг парвозларни амалга ошириш бўйича қўлланмаси талабларига мувофиқ парвоз олди дам олиши.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
268. Ишлаб чиқариш ва услубий парвозларни бажарувчи парвоз экипажи таркибига учувчилар таркиби шахсларидан битта текширувчи ва битта инструктор билан битта стажёрни киритиш рухсат этилади. Ишлаб чиқариш зарурияти бўлганда «Ўзавиация» агентлиги директорининг рухсати билан эксплуатантнинг командир-учувчилар таркиби аъзоларидан турли мутахассислик бўйича иккита текширувчи ҲК экипажи таркибига киритилиши мумкин.
(268-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
269. Эксплуатантларнинг командир-учувчилар, инструкторлик таркиби аъзоларига парвоз топшириғини бажаришда юқори турувчи командирлар (бошлиқлар) рухсатисиз бир экипаждан бошқасига ўтиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
270. Ўзбекистон Республикасининг маҳаллий ҳаво йўналишларида парвозлар бажарилишида, ушбу Қоидаларнинг 267, 268-бандлари талабларига риоя қилинган ҳолда, экипаж таркибига текширувчини мустақил равишда киритиш ҳуқуқи қуйидагиларга тақдим этилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) «Ўзавиация» агентлигининг командир-учувчилар таркибига — Ўзбекистон Республикаси ФА ҲКларининг барча экипажларига;
(270-банднинг «а» кичик банди Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) эксплутантларнинг командир-учувчилар таркибига — бевосита бўйсунувдаги экипажларга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 §. «Ўзавиация» агентлигининг учувчи-инспекторлик ва инспекторлик таркибининг парвозлари
(2-параграф номи Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
271. «Ўзавиация» агентлиги учувчи-инспекторлик таркибининг учиш фаолияти ушбу Қоидалар ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан тартибга солинади.
(271-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
272. «Ўзавиация» агентлигининг учувчи-инспекторлик таркиби томонидан, эксплуатантнинг ҲК экипажи таркибида парвозларнинг бажарилиши қуйидагиларни назарда тутади:
(272-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) эксплуатация инспекцияси, сертификатлаштириш ва доимий назорат ишларининг бажарилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) эксплуатантларнинг командир-учувчилар, учиш ва хизмат кўрсатиш ходимларининг малака текширувлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) махсус парвозлар ва ишлар турларини бажариш — айланиб учишлар, ҲКларини бир жойдан иккинчи жойга ўтказиш (перегонка), экипажларни дастлабки таништирув парвозлари ва бошқалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) парвознинг турли шароитларида, ҲКни бошқариш ва унинг тизимларини эксплуатация қилишдаги тажрибаларни, лозим бўлган даражада ушлаб туриш ва такомиллаштириш мақсадида ўтказиладиган мустақил парвозлар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
273. «Ўзавиация» агентлигининг учувчи-инспекторлик таркиби, эксплуатантнинг ҲК экипажлари таркибидаги парвозлари «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланадиган режа-жадваллар асосида бажарилади. «Ўзавиация» агентлигининг учувчи-инспекторлик таркиби «Ўзавиация» агентлиги раҳбариятининг топшириқлари бўйича, аввал тасдиқланган режа-жадвалга қўшимча равишда эксплуатант ҲК экипажларининг парвоз топшириғига киритилиши мумкин.
(273-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
274. «Ўзавиация» агентлигининг учувчи-инспекторлик таркиби эксплуатантнинг ҲК экипажи таркибига эксплуатантнинг командир-учувчилар таркибидаги шахслар сонидан текширувчиларнинг мавжудлигидан қатъи назар, киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ўзавиация» агентлигининг учувчи-инспекторлик таркиби ҳақидаги ёзувлар парвоз топшириғининг «учувчилар таркиби» устунида лавозими, фамилияси, исми ва отасининг исми кўрсатилган ҳолда ёзилади. Текширувнинг мақсади парвоз топшириғида кўрсатиб ўтилади.
(274-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
275. «Ўзавиация» агентлиги учувчи-инспекторлик таркибининг текширувчи сифатидаги парвозлари:
(275-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) «Ўзавиация» агентлигининг учувчи-инспекторлик таркиби шахсларидан экипаж таркибига киритилган текширувчи экипаж ишини кузатиш учун ўз хоҳиши бўйича жойни танлайди (мустақил машқ қилиш парвозларини бажаришдан ташқари, экипаж аъзолари иш жойини эгалламаган ҳолда);
(275-банднинг «а» кичик банди Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) текширувчи экипаж томонидан парвознинг бажарилишини, парвоз олди тайёргарлигининг сифати, самолётни ерда бошқариш учун белгиланган схемаларга риоя қилиниши, учиш аэдромидан чиқишнинг бажарилиши, йўналиш бўйича парвоз, қўниш олди тайёргарлигининг сифати, пасайиш ва қўнишга киришиш схемаларига риоя қилиниши, учувчилик техникаси, амалий иш, ўзаро ҳаракатлар ва ишлаш технологияларининг сифатини назорат қилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) текширувчи ҲКни бошқариш билан боғлиқ бўлган кўрсатмаларни бериши мумкин, бу ҳолда у берилган кўрсатмалар (буйруқлар)нинг ва парвоз хавфсизлигини таъминлаш бўйича қабул қилинган қарорларининг асосланганлиги учун жавобгар бўлади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) «Ўзавиация» агентлигининг учувчи-инспекторлик таркибидаги шахслардан экипаж таркибига киритилган текширувчи мутахассислиги бўйича (учувчидан ташқари) ҲК командирига бўйсунади ва ўзининг мутахассислиги бўйича экипаж томонидан ишнинг бажарилиши ва парвоз хавфсизлигининг таъминланиши учун жавобгар бўлади.
(275-банднинг «г» кичик банди Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
276. «Ўзавиация» агентлигининг учувчи-инспекторлик таркиби эксплуатант экипажининг таркибига киритилишида ушбу Қоидаларнинг 267-банди талабларига риоя қилиши лозим.
(276-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
277. «Ўзавиация» агентлигининг барча мутахассисликдаги учувчи-инспекторлик таркибига кирувчи шахсларининг парвоз малакасини имкон даражасида ушлаб туриш учун ушбу Қоидаларнинг 136-банди талабларига риоя қилишлари лозим. Эксплуатант экипажининг таркибига текширувчи сифатида киритилган «Ўзавиация» агентлигининг учувчи-инспекторлик таркиби ишлаб чиқариш парвозларини бажаришда мустақил машқ қилиш мақсадида экипаж кабинасида (учувчилар учун), ҲК командири ёки иккинчи учувчи жойини эгаллаши мумкин. Бунда, учувчининг бошқа ўриндиғида эксплуатантнинг командир учувчи (инструктор)лар таркибидаги шахс бўлиши лозим. Бу ҳолда эксплуатантнинг командир-учувчилар, инструкторлик таркибига, ҲКни ўзи бошқараётганлигидан ёки машқ қилувчи учувчига топширганлигидан қатъи назар, парвознинг хавф-хатарсиз ўтишига шахсан жавобгар бўлган текширувчига нисбатан қўлланиладиган талаблар қўйилади.
(277-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учувчи-инспекторлик таркиби мустақил машқ қилишнинг бажарилиши (учувчининг қайси ўриндиғидан бажарилганлиги кўрсатилади) ва парвозлар соати тўғрисидаги ёзувни рейс ҳақида ҳисоботнинг юқори чап бурчагида амалга оширади ва шахсий имзоси билан тасдиқлайди.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
278. Давлат томонидан ўрнатилган ҲКнинг парвозлари хавфсизлигини таъминловчи қоидалар ва нормаларга риоя этилишини назорат қилиш мақсадида, эксплуатант томонидан бажариладиган парвоз йўналишлари бўйича «Ўзавиация» агентлигининг парвоз эксплуатацияси инспекцияси ўтказилади. Парвоз топшириғида учувчилар кабинаси ва йўловчилар салони (юк кабинаси)да экипаж аъзоларининг ишини кузатиш учун, ҲК экипажи таркибига «Ўзавиация» агентлигидан кузатувчи киритилиши мумкин.
(278-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
279. Эксплуатант ҲК экипажининг парвоз топшириғига «Ўзавиация» агентлиги томонидан киритиладиган инспектор кузатувчи сифатида қуйидагиларга риоя қилиши лозим:
(279-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) «Ўзавиация» агентлиги инспекторининг амалдаги гувоҳномасининг мавжудлигини;
(279-банднинг «а» кичик банди Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) тасдиқланган ойлик режа-жадвали ёки инспекцияни ўтказиш учун «Ўзавиация» агентлигининг ёзма топшириғига эга бўлиши;
(279-банднинг «б» кичик банди Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) Ўзбекистон Республикаси ФА ҳаво кемаларида экипаж аъзолари учун белгиланган талабларга мувофиқ парвоз олдидан етарлича дам олган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
280. Экипаж аъзоларининг ишини кузатувчи парвоз вақтида ҲККга бўйсуниши, экипажнинг ишлаш технологиясини кузатиш учун ўз хоҳиши бўйича (экипаж аъзоларининг иш жойини эгалламасдан) жой танлаши, парвоз экипажи аъзоларининг мажбуриятларини бажаришга ва парвозда ҳушёрликка риоя қилишга ўзининг иштироки билан халақит бермаслиги лозим. Бунда кузатувчининг жавобгарлиги ҲКК ва экипаж аъзоларининг парвоз хавфсизлигини таъминлаш ва авиация қоидаларига риоя қилиш бўйича жавобгарлиги билан баробар бўлмайди ҳамда кузатувчининг парвоздаги иштироки уларнинг жавобгарлигини камайтирмайди. Кузатувчи парвоз олди тайёргарлигида экипаж аъзоларини мазкур йўналишда инспекциянинг бажарилиш тартиби тўғрисида ахборот беради.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
281. Текширувни ўтказиш пайтида «Ўзавиация» агентлиги инспектори («Ўзавиация» агентлиги инспекторининг ваколатлари юклатилган эксплуатантнинг эксперти) Ўзбекистон Республикаси ФА норматив-ҳуқуқий ҳужжатларига ва ушбу Қоидаларга таянади.
(281-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
282. Кузатувчи ўтказилган инспекция натижалари бўйича инспекция баённомасини расмийлаштиради ва ўз навбатида командир уни имзолайди, агар номувофиқликлар ва камчиликлар аниқланган бўлса, битта нусхасини парвоз топшириғига илова қилиб қўяди, иккинчи нусхасини эса СПНБга топширади.
(282-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IХ. Парвозлар муҳокамаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 §. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
283. Парвозлар муҳокамаси учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги, ҲК экипажи ва учувчилар бўлинмаси ишининг самарадорлиги ва сифатини оширишнинг асосий омиллардан бири бўлиб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
284. Парвозлар муҳокамаси қуйидаги мақсадларда ўтказилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) парвозлар хавфсизлигининг ҳолати, мунтазамлиги ва иқтисодий самарадорлигини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ҲКнинг ҳар бир экипажи ва умуман учувчилар бўлинмаси ишини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) учувчилар бўлинмалари экипажлари билан парвозларни таъминловчи бўлинмаларининг ўзаро ҳаракатларини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ҲК экипажи аъзолари, командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг касбий тайёргарлигини такомиллаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) экипажлар ва учувчилар бўлинмаларининг учиш ишини, илғор тажрибасини умумлаштириш ва оммалаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) авиация ҳодисалари, нохуш ҳодисаларнинг профилактикаси бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг ташкилий, тарбиявий ва услубий ишини такомиллаштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
285. Парвозлар муҳокамасида фақатгина учиш ишини ташкил этиш ва парвозлар хавфсизлигини таъминлаш билан бевосита боғлиқ бўлган масалалар ҳал этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
286. Парвозлар муҳокамаси унинг мақсади ва иштирокчиларнинг таркибидан келиб чиққан ҳолда қуйидагиларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) экипажда парвоздан кейинги муҳокама;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) бўлинмада, авиазвенода, АЭ да, УО (хизмати) да парвозлар муҳокамаси. Учувчилар отрядида командир-учувчилар, инструкторлик таркиби билан муҳокама ҳамда экипажлар билан умумий муҳокама ўтказилади, муҳокамага парвозларни таъминловчи бошқа хизматлар, шунингдек тренажёрларнинг инструкторлик таркиби вакиллари таклиф этилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) зарурият туғилганда, бўлинманинг турли тоифадаги ходимлари билан режадан ташқари муҳокамалар ўтказилади. Режадан ташқари таҳлил, одатда, авиация ҳодисаси нохуш ҳодиса ҳолатлари ва сабабларини тезкор ўрганиш, ҳамда унинг қайтарилишининг олдини оладиган аниқ чора-тадбирларни ишлаб чиқиш мақсадида ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) услубий (йўл-йўриқ кўрсатувчи) муҳокама бўлинманинг командир-учувчилар ва инструкторлик таркибининг услубий тайёргарлигини ошириш мақсадида ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 §. Парвозлар муҳокамасини ташкил этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
287. Парвозлар муҳокамаси қуйидаги муддатларда ўтказилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) экипажда парвоздан кейинги муҳокама — парвоз топшириғи бажарилганидан сўнг, авиация ишларини бажараётган экипажлар учун эса — парвоз куни тугаганидан сўнг;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) авиазвенода, АЭ да — бир ойда камида бир марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) учувчилар отрядида: командир-учувчилар, инструкторлик таркиби билан — бир ойда камида бир марта, умумий муҳокама — бир ойда бир марта.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
288. Режадан ташқари ва услубий (йўл-йўриқ кўрсатувчи) муҳокамалар бўлинма (хизмат) командирининг қарори ёки юқори турувчи бошлиқнинг кўрсатмаси бўйича ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
289. Бўлинмада парвозларнинг муҳокамаси, одатда, учиш-услубият синфида ўтказилади, унинг ускуналари, кўргазмали қуроллари муҳокаманинг сифатли ва самарали ўтказилишига ёрдам бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
290. Авиация ишларини бажариш жараёнида, экипажларни қаерда жойлашганлик шарт-шароитларидан келиб чиққан ҳолда, авиазвенода муҳокамани ўтказиш жойини авиазвено командири белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
291. Парвозлар муҳокамаси тайёргарлиги эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва раҳбар томонидан тасдиқланган ФА экипажлари ва учувчилар бўлинмаларида парвозлар муҳокамасини ўтказиш бўйича услубий қўлланмаларга мувофиқ бўлинманинг командири ташкил этади ва ушбу муҳокамаларни ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
292. Услубий (йўл-йўриқ кўрсатувчи) муҳокама юқори турувчи командир (бошлиқ) томонидан ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
293. Парвозлар муҳокамасининг мазмуни муҳокамада иштирок этмаган барча командир-учувчилар, инструкторлик ва учувчилар таркибига етказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу мақсадлар учун муҳокаманинг мазмуни, махсус журнал (бланка)га, шунингдек аудио-видео техникага (у мавжуд бўлган бўлинмаларда) ёзиб қўйилади. Муҳокаманинг барча материаллари учиш-услубият синфида жамланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
X. Экипажда учиш ишларини ташкил этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 §. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
294. Парвоз топшириғини амалга оширишда экипажнинг бажарадиган иши Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), мазкур Қоидалар ва эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган парвозларнинг хавфсизлигини, мунтазамлигини таъминлаш ва йўловчиларга хизмат кўрсатиш маданияти бўйича бошқа ҳужжатлар талабларига мувофиқ ҲК командири томонидан ташкил этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Экипажда учиш ишини ташкил этиш қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) парвоз олди тайёргарлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) парвозни бажариш жараёнида ишни ташкил этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) парвоздан кейинги ишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) парвоздан кейинги муҳокамалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 §. Парвоз олди тайёргарлигини ташкил этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
295. Ҳар бир парвоз олдидан парвоз олди тайёргарлиги ўтказилиши шарт. Парвоз олди тайёргарлиги авиакомпания (авиакорхона)да тасдиқланган парвоз олди тайёргарлигининг технологик жадваллари, ҲК экипажи аъзоларининг ўзаро ҳаракатлари ва ишлаш технологияси бўйича йўриқномалар, ҲК турини парвозда эксплуатация қилиш қўлланмаси ҳамда эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган услубий тавсиялар талабларига мувофиқ ҲК командири томонидан ташкил этилади ва ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 §. Парвозда экипаж ишини ташкил этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
296. ҲК командири экипажнинг барча фаолиятини бошқаради, ҲКда интизом ва тартибни, парвоз қоидалари ва ҲК эксплуатациясига риоя этилишини таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
297. ҲК командири парвозда барча экипаж аъзоларининг бажарадиган ишини Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), ПЭҚ, экипажнинг ўзаро ҳаракати ва ишлаш технологияси бўйича йўриқномалари, шунингдек парвозлар хавфсизлиги, мунтазамлиги ва йўловчиларга хизмат кўрсатиш маданиятини таъминлаш бўйича бошқа ҳужжатлар талабларига мувофиқ равишда ташкил этади. Визуал ва радиоалмашинув фразеологиясининг белгиланган қоидаларининг бажарилишини таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4 §. Экипажнинг парвоздан кейинги ишлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
298. Экипажнинг парвоздан кейинги иш тартиби ҲК турини парвозда эксплуатация қилиш қўлланмаси, ҲК экипажи аъзоларининг ўзаро ҳаракатлари ва ишлаш технологияси бўйича йўриқнома, шунингдек парвозлар хавфсизлиги, мунтазамлигини таъминлаш бўйича бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ эксплуатант томонидан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5 §. Экипажда парвоздан кейинги муҳокама
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
299. Бажарилган парвознинг таҳлили (парвозга тайёргарлик, учувчилик техникаси, ҳаво навигацияси, ҲКнинг эксплуатацияси, экипаж аъзолари ўртасидаги ўзаро ҳаракатлар) ва кейинги парвозлардаги четга чиқишлар ва камчиликларнинг олдини олувчи чора-тадбирларни аниқлаш, парвоздан кейинги муҳокаманинг асосий вазифаси ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
300. Экипажда парвозлар муҳокамасини ҲК командири ўтказади. Экипаж таркибида текширувчи бўлганда, у муҳокама ўтказилиш сифатини баҳолайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
301. Экипажда парвоздан кейинги муҳокама, одатда, парвоз топшириғи бажарилганидан сўнг (авиация ишларида парвоз куни тугаганидан сўнг) ҲК кабинасида ўтказилади. ҲК командирининг қарорига биноан парвоздан кейинги муҳокама кейинги кунга кўчирилиши ва услубият синфида ўтказилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
302. Парвоздан кейинги муҳокама эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган услубий қўлланмалар билан белгиланган тартиб ва ҳажмларда ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
XI. Учиш ишини ташкил этишнинг назорати ва таҳлили
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 §. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
303. Экипажлар, бўлинмалар, авиакомпания (авиакорхона)лар, таълим ташкилотларида ташкил этилиши ва таъминланишидаги камчиликларни ўз вақтида аниқлаш учиш иши ҳолатини назорат қилишнинг асосий вазифаси ҳисобланади.
(303-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учиш иши ҳолатини назорат қилиш мунтазам, объектив, мақсадга йўналтирилган бўлиши лозим ва қуйидагилар томонидан амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учувчилар бўлинмалари, ЎММнинг УУБ, ПХ бўйича инспекция ва авиакомпания (авиакорхона) дирекциясининг командир-учувчилар таркиби;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) «Ўзавиация» агентлигининг командир-учувчилар таркиби.
(303-банднинг «б» кичик банди Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
304. Учиш ишида четга чиқишларга йўл қўйган ёки йўл қўйиши мумкин бўлган ва парвозлар хавфсизлиги даражасининг пасайиши сабабларини аниқлаш учиш ишини ташкил этиш таҳлилининг мақсади бўлиб ҳисобланади. Унинг таҳлили маълумотлари учиш иши назоратининг барча турлари ва учувчилар бўлинмалари, авиакомпания (авиакорхона)лар ва «Ўзавиация» агентлигининг командир-учувчилар таркибидаги аъзолари томонидан амалга ошириладиган парвоз ахбороти материалларининг таҳлилини таъминлайди.
(304-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
305. Қуйидагилар назорат ва таҳлил қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учиш ишини режалаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ҲК экипажларини тузиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) учувчилар таркибини парвозларга рухсат этилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) экипажларнинг дастлабки ва парвоз олди тайёргарлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) учувчилар таркиби текширувлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) экипаж таркибида текширувчилар билан парвозлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) парвозлар муҳокамаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) учиш-услубият иши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к) учиш-штаб ҳужжатлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 §. Парвоз маълумотларини йиғиш воситаларининг маълумотлари бўйича парвозларни бажариш сифатининг назорати ва таҳлили
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
306. Парвоз маълумотларини йиғиш воситаларидан фойдаланиш билан бирга бажарилган парвозларнинг таҳлили учувчилик техникаси ва парвознинг турли босқичларида экипажнинг ишлаш технологиясидаги хатоликлар ва четга чиқишларни аниқлаш мақсадида, шунингдек ушбу хатоликлар ва четга чиқишларнинг вужудга келишига йўл қўйган сабабларни аниқлаш учун ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
У учувчилар таркибининг касбий тайёргарлик даражасини ошириш ва авиация ҳодисаларининг олдини олишга йўналтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
307. ҲКнинг ҳар бир командири томонидан бажарилган парвозлар таҳлили материаллари, ҲК командири гувоҳномасининг навбатдаги амал қилиш муддати тугагунига қадар сақланади, унинг муддати узайтирилгандан сўнг таҳлил материаллари (учиш техникаси ва парвозлар қоидаларининг қўпол бузилишлари мавжуд бўлмаганда) йўқ қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
308. Парвоз ахбороти материалларининг назорати ва таҳлили мунтазам равишда амалга оширилади, бунда, у қуйидагича ўтказилиши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) бир ойда камида бир марта (ҲКнинг ҳар бир командири учун);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) литерли рейсларнинг бажарилишида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ҲК командири томонидан малака тасдиқланишида ва командир-учувчилар, ҳамда инструкторлик таркиби томонидан машқ қилиш парвозларининг бажарилишида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ҲКнинг махсус учишлари бажарилишида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) учувчилар бўлинмаларининг командир-учувчилар, инструкторлик таркиби, шунингдек юқори турувчи командирлар (бошлиқлар)нинг кўрсатмалари бўйича;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), ҲК ПЭҚ ва ҳаво ҳаракатини бошқаришнинг бузилишлари аниқланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) ҲК командирининг талаби бўйича (ҲКнинг бортжурналида ёзув билан).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
309. Таҳлил учун бошланғич маълумот бўлиб қуйидагилар ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) парвоз маълумотларини йиғиш воситалари ёрдамида олинганлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) парвоз ҳужжатларидан (парвоз топшириғи, штурманлик борт журнали ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) парвоз босқичлари бўйича метеошароитлар ҳақида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) учиш ва қўниш аэропортларида учиш-қўниш йўлагининг ҳолати ҳақида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) ушбу турдаги ҲКда учишнинг ўзига хос хусусиятлари ҳақида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
310. Таҳлил қуйидаги йўналишлар бўйича ўтказилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учувчилик техникаси ва самолётни йўналиш бўйича бошқаришнинг сифати (парвознинг тавсия этиладиган параметрларига риоя қилиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) экипаж аъзоларининг ишлаш технологиясига риоя қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ҲК тизимларини эксплуатация қилиш сифати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) радиоалмашинувнинг белгиланган фразеологик қоидаларига риоя қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
311. Таҳлил натижасида йўл қўйилган хатоликлар ва четга чиқишларнинг сабаблари аниқланади, бажарилган парвоз бўйича якуний хулосалар қилинади ҳамда уларни бартараф этишга қаратилган чора-тадбирлар ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
312. Таҳлил Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), ПЭҚ ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларидан четга чиқишлар, шунингдек хавфсизликка таҳдид солувчи парвоз режимига риоя қилишдаги қўпол хатоликларни аниқлашга имкон берадиган ҳолларда, барча ахборот манбаларидан фойдаланиб, ушбу экипаж ишининг мажмуавий текширувини ўтказиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
313. Экипажнинг учиш иши таҳлилини бажарувчи командир профилактик тадбирлар сифатида қуйидагилардан фойдаланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) агар хатолик ёки четга чиқиш тасодифий характерга эга бўлган бўлса ва жиддий оқибатларга олиб келиши мумкин бўлмаса, экипаж аъзолари билан индивидуал равишдаги суҳбатлар ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ҲК командирлари кенгашида ҲК командири (экипаж аъзолари)ни эшитиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) экипаж билан парвозлар бажарилишида четга чиқишларга йўл қўйилган элементларни қайта ишлаш учун қўшимча машқларни ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) тегишли ҳужжатлардаги талабларни бажармаганлик оқибатида юзага келган хатоликларни бартараф этишга қаратилган индивидуал топшириқларни ўрганиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
314. Парвоз маълумотларини йиғиш воситаларидан олинган маълумотлардан фойдаланиш, хатоликлар ва четга чиқишлар, шунингдек уларнинг сабаблари батафсил, малакавий, объектив таҳлил қилинганда, учиш ишининг ташкил этилишида барча камчиликлар очилган бўлса, аниқланган камчиликларнинг бартараф этилишини таъминлайдиган профилактик чора-тадбирлар ишлаб чиқилганда самарали ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
315. Парвоз маълумотларини йиғиш воситалари маълумотларидан фойдаланган ҳолда, экипаж учиш иши таҳлилининг натижалари учиш иши таҳлилида учувчилар таркиби бўлинмасига етказилиши лозим. Бунда, четга чиқишлар (хатоликлар, камчиликлар)нинг иллюстрация материалларининг кўрсатилиши ва хатоликлар ҳамда четга чиқишларнинг назарий асосланганлиги билан қисқача таърифи берилади, четга чиқишларнинг кейинги ривожланишида юзага келиши мумкин бўлган ҳодисалар кўрсатилади, вужудга келган шароитларда экипажнинг ҳар бир аъзоси ишига ва экипажнинг касбий тайёргарлик сифатига баҳо берилади, шунингдек қабул қилинган профилактик чора-тадбирлар ҳақида ахборот берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 §. Учиш ишини назорат қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
316. Учиш ишини назорат қилишда мажмуавий тарзда қуйидагилардан фойдаланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учиш иши режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учиш-штаб ҳужжатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) учиш ва метеорологик ҳужжатлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) учувчилар таркибининг текширув материаллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) авиакорхона (авиакомпания) командир-учувчилар таркиби парвозларининг натижалари;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) «Ўзавиация» агентлиги томонидан йўналишлар бажарилганда текширув натижалари;
(316-банднинг «е» кичик банди Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) парвозларни таъминловчи ҳаракат хизматлари, МАХ ва бошқа хизматлар маълумоти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) ҲКнинг инспекторлик ва танланган кўриклари ҳамда авиация техникаси эксплуатацияси таҳлилининг натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) парвоз маълумотлари, парвоз параметрлари ва нутқий алмашинувни рўйхатга олишнинг бортдаги ва ердаги воситалари таҳлили материаллари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
317. Учиш ишлари ҳолатини назорат қилиш учиш ишларининг ташкил этилишини такомиллаштириш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ва уларни таҳлил қилиш мақсадида ўтказилади ҳамда қуйидагилар томонидан амалга оширилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) «Ўзавиация» агентлигининг инспекторлар таркиби;
(317-банднинг «а» кичик банди Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) авиакорхоналар (авиакомпаниялар)нинг командир-бошқарувчи, командир-учувчилар, инструкторлик таркибига кирувчи аъзолар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) учувчилар бўлинмалари ва хизматларининг мавсумий даврларда ишга тайёрлигининг текшируви бўйича комиссиялар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
318. Учиш ишини назорат қилиш натижалари бўйича қуйидагиларни бажариш зарур:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) текширилаётган учувчилар бўлинмаси, авиакорхонаси (авиакомпанияси), таълим ташкилотида учиш ишини ташкил этиш натижаларига баҳо бериш;
(318-банднинг «а» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учувчилар бўлинмаси, авиакорхонаси (авиакомпанияси), таълим ташкилоти устидан раҳбарлик қилиш даражасини баҳолаш;
(318-банднинг «б» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ишда аниқланган камчиликлар ва ижобий тарафларни таҳлил қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) текширув далолатномаси (маълумотномаси)ни тузиш, зарурият бўлганда аниқланган камчиликларни бартараф этиш муддатлари бўйича ёзма кўрсатмалар (тақдимномалар) бериш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4 §. Учиш ишини ташкил этиш таҳлилини ўтказиш
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
319. Парвозлар хавфсизлиги ҳолатининг таҳлили учиш ишини ташкил этиш таҳлилининг асосий қисми ҳисобланади ва «Ўзавиация» агентлиги томонидан ишлаб чиқилган тавсияномалар асосида УОда, ЎМда, ЎММда, авиакомпания (авиакорхона)ларда ҳамда «Ўзавиация» агентлигида ўтказилади.
(319-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
320. Таҳлилда қуйидагилар ифода этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) парвозлар соати бўйича маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) мутахассислар билан таъминланганлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) учувчилар таркибининг касбий тайёргарлигини ташкил этиш (қайта ўргатиш, сафга киритиш, тоифалилик, минимумлар, ишлар турлари ва тренажёрлар бўйича тайёргарлик ва ҳ. к.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) парвозлар таҳлилининг сифати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) раҳбарий ҳужжатларни ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) учувчилик техникасининг ҳолати, экипаж томонидан ҲКнинг учиш-техник эксплуатацияси ва унинг ускуналарини эксплуатация қилиш қоидаларига риоя қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) парвоз маълумотларидан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) махсус авиация ишларини бажаришда парвозларни ташкил этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) экипажнинг меҳнати ва дам олиш нормаларига риоя қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к) учиш-штаб ҳужжатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
л) халқаро парвозларни ташкил этиш ва бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
м) таҳлил этилаётган даврда учувчилар таркибининг фаолияти билан боғлиқ авиация ҳодисалари, нохуш ҳодисаларнинг мавжудлиги ва таҳлили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
н) учиш-услубият ишининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
о) командир-учувчилар, инструкторлик таркиби томонидан бажарилган иш натижаларига баҳо бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
п) парвозлар хавфсизлигини ошириш бўйича режалаштирилаётган профилактик чора-тадбирлар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
321. Ўтказилган таҳлилларнинг нусхалари УО дан авиакомпания (авиакорхона)ларнинг учиш хизмати (учувчилар мажмуаси)га, авиакомпаниядан «Ўзавиация» агентлигига назорат учун ва Ўзбекистон Республикаси ФАда парвозлар хавфсизлиги бўйича йиғма таҳлилни тайёрлаш учун юборилади.
(321-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
322. Таҳлил бутун командир-учувчилар, инструкторлик ва учувчилар таркибида унга тааллуқли бўлган қисмда ўрганилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
323. Таҳлилни тузиш учун жавобгарлик учиш иши (парвоз тайёргарлиги)ни ташкил этиш бўйича командирлар (бошлиқлар) ўринбосарларига юклатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
XII. Учиш-услубият ишлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 §. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
324. Учиш-услубият иши учиш ишини ташкил этилишининг ва парвозларнинг бажарилишини тартибга солувчи ҳужжатларни ишлаб чиқишга, шунингдек парвозларнинг хавфсизлик, мунтазамлилик ва иқтисодий самарадорлик даражасини ошириш мақсадида командир-учувчилар, инструкторлик ва учувчилар таркибининг касбий тайёрланган самарали тизимининг яратилишига йўналтирилган чора-тадбирлар мажмуасини ифода этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
325. Учиш-услубият ишларининг асосий вазифаларига қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) парвозларни бажаришнинг рационал услубларини, муҳандислик психологияси ва эргономика талаблари асосида ҲК экипажи аъзоларини парвоз таълимининг самарали услублари, воситалари ва усулларини ишлаб чиқиш ва жорий этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) фан, техника ютуқлари ва авиакорхоналар (авиакомпаниялар)нинг амалий иш тажрибаси асосида учиш ишини ташкил этишнинг янада такомиллашган шакллари ва услубларини яратиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) экипаж аъзоларини ўргатиш ва тарбиялаш бўйича командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг назарий билимлари, амалий тажрибалари ва услубий маҳоратларини такомиллаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) учувчилар таркибини ўргатиш услубиятларини тушуниш ва фойдаланишда умумийликни белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) авиация техникасининг ривожланишида эришилган ютуқлар ва унинг эксплуатациясини амалий тажрибасини ҳисобга олган ҳолда, янги турдаги ҲК эксплуатациясини ўрганиш ва амалий ўзлаштириш тизимини такомиллаштириш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) авиакорхоналар, авиакомпаниялар, учувчилар бўлинмалари ва таълим ташкилотларининг ўқув-услубий базасини яратиш, таъмирлаш ва ундан самарали фойдаланиш;
(325-банднинг «э» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги даражасини баҳолаш воситалари ва услубларини самарали қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) ҲК эксплуатацияси тажрибаси, учувчилар таркибини ўргатиш, янги турдаги парвозларга, шунингдек йилнинг мавсумий даврларидаги парвозларга тайёрлаш масалалари бўйича учиш-услубият ва учиш-техник анжуманларни ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) парвоз экспериментларини режалаштириш ва уларга тайёргарлик кўриш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
326. Учиш-услубият иши қуйидагилар билан таъминланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг учувчилар таркиби билан мақсадга йўналтирилган ташкилий, услубий иши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг унга бириктирилган учувчилар таркибининг касбий тайёргарлик даражаси ва интизомининг ҳолати учун шахсий жавобгарлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) командир-учувчилар, инструкторлик ва ўқитувчилар таркибининг мустақил машғулотлари ва малакани ошириш курсларидан ўтиш йўли билан тажрибасини мунтазам равишда ошириш ва услубий тайёргарлигини такомиллаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) учувчилар таркибининг касбий тайёргарлик даражаси устидан мунтазам назоратни амалга ошириш, ушбу Қоидалар ва учиш-услубият ишини ташкил этиш, таъминлаш ва ўтказишни тартибга солувчи бошқа ҳужжатлар талабларини бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) командир-учувчилар, инструкторлик таркибининг иш тажрибасини оммавийлаштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
327. Учиш-услубият иши, унинг барча босқичларида ушбу Қоидалар ва ФА учиш-услубият ишини тартибга солувчи бошқа норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ режалаштирилади ва ташкил этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
328. Учиш-услубият ишини ташкил этиш қуйидагиларга юклатилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) авиакомпания (авиакорхона)да (УМ да) — УИТЭ бўйича раҳбари ўринбосарига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) УО да (алоҳида АЭ да) — УИТЭ бўйича командир ўринбосарига;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) таълим ташкилотининг учувчилар бўлинмасида — учиш ишини ташкил этиш бўйича бошлиқ ўринбосарига.
(328-банднинг «в» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 §. Учиш-услубият ишларини режалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
329. Авиакорхоналар (авиакомпаниялар)да учиш-услубият иши устувор ва амалдаги режаларга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
330. Режалар авиакорхона (авиакомпания)ни ривожлантириш умумий режаларининг таркибий қисми ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
331. Учиш-услубият иши режаларининг лойиҳалари қуйидагилар асосида тузилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) авиакорхоналар (авиакомпаниялар)нинг буйруқлари ва кўрсатмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учиш ишини ва Ўзбекистон Республикаси ФАда парвозлар хавфсизлигини ташкил этишнинг таҳлили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) янги турдаги ҲКни, учувчилик навигация мажмуаларининг эксплуатацияга киритилиш зарурияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) фан ва техниканинг охирги ютуқлари;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) етакчи экипажлар, бўлинмалар, авиакорхоналар (авиакомпаниялар) ва ФА таълим ташкилотларининг иш тажрибаси;
(331-банднинг «д» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) ИКАО стандартлари ва тавсия этилаётган тажрибалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 §. Учиш ишини тартибга солувчи ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва уларни жорий қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
332. Учиш ишини тартибга солувчи ҳужжатларнинг ишлаб чиқилиши командир-учувчилар, инструкторлик таркиби томонидан барча даражаларда ўтказиладиган учиш-услубият ишининг асосий йўналишларидан бири ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
333. Ўзбекистон Республикаси ФАда учиш фаолиятини тартибга солувчи ҳужжатларни яратиш ўз ичига қуйидаги босқичларни олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) мавзуга оид топшириқларнинг ишлаб чиқилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ҳужжатнинг лойиҳаси (дастлабки материал)ни ишлаб чиқиш ва уни авиакорхоналар (авиакомпаниялар)га муҳокама учун тарқатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) муҳокама натижаларини (оммалаштирилган материаллар) ҳисобга олган ҳолда, ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ҳужжатни ўзаро мувофиқлаштириш ва тасдиқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) ҳужжатни нашр этиш ва уни жорий қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
334. Ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш вазифаси юклатилган раҳбар ҳар бир мавзу бўйича масъул ижрочиларни тайинлайди, мавзуга оид топшириқларни ишлаб чиқишни ва ишларнинг босқичма-босқич бажарилиш муддатларини белгилайди.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
335. Ҳужжатларнинг лойиҳалари (умумлаштирилган материал) «Ўзавиация» агентлигининг УУКда кўриб чиқилади. Ҳужжат лойиҳасининг ўзаро келишилиши ва тасдиқлашга тақдим этилиши белгиланган тартибда амалга оширилади.
(335-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
336. Ҳужжатларда уни жорий қилинишидан мақсад, амал қилиш муддати, шунингдек зарурий ташкилий чора-тадбирлари кўрсатилади ва «Ўзавиация» агентлигининг буйруғи билан масъул этиб тайинланган шахс томонидан амалга оширилади.
(336-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
337. Ҳужжатни жорий этиш жараёнида унинг характери, ҳажми ва муҳимлигига боғлиқ ҳолда, таълим ташкилотида, авиакорхонада (авиакомпанияда), учувчилар бўлинмасида қуйидагилар ўтказилади:
(337-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ҳужжатни командирлар, инструкторлар ва учувчилар таркиби билан ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ҳужжатнинг жорий этилишини ташкил этиш ва унинг ижро этилиши устидан назорат учун масъул шахслар тайинлаш тўғрисидаги фармойиш ҳужжатларини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) жорий этилаётган ҳужжат талаблари билан вужудга келган зарурият бўйича учувчилар таркибининг назарий, тренажёрлар бўйича тайёргарлиги ва учиш машқлари.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
338. Авиакорхоналар (авиакомпаниялар), таълим ташкилотлари ва учувчилар бўлинмаларида ҳужжатларни янада сифатли ва самарали ўрганиш учун услубий материаллар ишлаб чиқилади, техник воситалардан фойдаланилади.
(338-банд Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4 §. Учиш-услубият ишини амалга оширувчи органлар, уларнинг асосий вазифалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
339. Авиакомпания (авиакорхона) учувчилар-услубият бўлими (УУБ)нинг асосий вазифалари бўлиб қуйидагилар ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) авиакомпания (учувчилар мажмуаси)нинг учиш-услубият бўлинмаларида учиш-услубият ишини ташкил этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учиш-услубият ишини ташкил этишни такомиллаштириш, учувчилар бўлинмалари ишининг илғор тажрибаларини оммавийлаштириш ва жорий этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) учувчилар таркибининг касбий таълими, шунингдек МК ва ММК фаолиятини услубий бошқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) авиакомпания (авиакорхона)га келаётган янги авиация техникасининг ўзлаштирилишида, ташкилий-услубий чора-тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) ҲКнинг янги (бошқа) турларига тайёрлаш ва қайта тайёрлашда ФА учувчилар таркиби томонидан машқлар бажарилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) ФА ҲК учувчилари ва хизмат кўрсатувчи ходимларини тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш учун (ўқув парвоз тайёргарлик курси, ўқув парвоз тайёргарлик дастури, УТТД) дастурлари ҳамда услубий қўлланмаларини ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) парвозларга мавсумий тайёргарлик ўтказиш учун учиш-техника анжумани ва учувчи ходимлар билан касбий машғулотларнинг мавзуга оид режаларини ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) командир-учувчилар, инструктор-учувчилик таркибини учиш ва услубий ишларини ташкил этиш масалалари бўйича дастлабки тайёрлаш ва малакасини ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к) ҲКК лавозимига номзодлар тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
л) командир-учувчилар, инструктор-учувчилик таркиби билан учувчилар таркибининг (КТС (FFS) ва ҲКда аэродром ва рейслардаги парвозлар бўйича тайёргарлик кўриш ва машқларни бажаришнинг ягона услубини мукаммал ўрганиш бўйича семинарларни ташкил этиш ва ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
м) касбий машғулотларни ўтказишда учиш бўлинмаларига ёрдам кўрсатиш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
н) аэродром ва ишлаб чиқариш парвозларида, шунингдек авиакомпания (авиакорхона)нинг буюртмалари ҳамда «Ўзавиация» агентлигининг топшириғи бўйича қатновларда ва аэродромлар йўналишида бажариладиган дастлабки таништириш парвозларида машқларнинг бажарилиши ва авиакомпания (авиакорхона) учувчи ходимларини текшириш.
(339-банднинг «н» кичик банди Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
340. УУК авиакомпания (авиакорхона) (учувчилар мажмуаси) раҳбарлигидаги муҳокама органи бўлиб ҳисобланади. УУК ишини учиш ишини ташкил этиш бўйича раҳбарнинг ўринбосари бошқаради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
341. УУК ўз фаолиятини қуйидаги масалалар муҳокама этиладиган йиғилиш ва кенгашларни ўтказиш йўли орқали амалга оширади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) УИТЭ ва ПХ бўйича учиш хизмати (учувчилар мажмуаси) ишининг устувор режалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) учиш ишининг ташкил этилиши ва бажарилишини тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини амалга жорий этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) авиакомпания (авиакорхона) (учувчилар мажмуаси)да учиш ишининг ташкил этилиши ва бажарилиши масалалари бўйича эксплуатант УУБнинг услубий ишланмаларини жорий этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) учиш-услубият ишининг такомиллаштирилиши, учувчилар бўлинмалари ва экипажларнинг устувор иш тажрибаларини ўрганиш, оммавийлаштириш ва тарқатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) янги (бошқа) турдаги ҲКнинг эксплуатациясини амалий ўзлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) УИТЭни такомиллаштириш ва учувчилар таркибининг касбий тайёргарлиги масалаларида парвоз маълумотларини йиғиш воситаларининг материалларидан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) мавсумий даврларда учиш хизматини парвозларга тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) учувчилар таркиби айби билан содир этилган авиация ҳодисалари, нохуш ҳодисалар сабабларини ва уларнинг олдини олиш бўйича тавсияларни ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) УУБда ишлаб чиқилган учувчилар таркибини тайёрлаш дастурларини жорий этиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
342. Авиакомпания (авиакорхона) (учувчилар мажмуаси)нинг учувчилар-услубият хонаси командир-учувчилар, инструктор-учувчилар таркиби томонидан учиш-услубият ишларининг амалда бажарилиши бўйича асосий орган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
343. УУХ асосий вазифаси командир-учувчилар, инструктор-учувчилар таркибини ҲК экипажи аъзолари билан учиш-услубият ишларини ташкил этиш ва амалий бажариш, учувчилар отрядларининг учиш-услубият синфларидаги услубий ишларнинг илғор тажрибаларини оммавийлаштириш ва тарқатишдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
344. УУХ иши эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва авиакомпания (авиакорхона) раҳбарияти томонидан тасдиқланган Учувчилар-услубият хонаси ҳақидаги низомга мувофиқ ташкил этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
345. УУКга учиш ишини ташкил этиш бўйича учувчилар отряди командирининг ўринбосари раҳбарлик қилади. Қуйидагилар учувчилар отряди учувчилар-услубият кенгашининг асосий вазифалари бўлиб ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учиш иши, ҳаво ҳаракатини бошқариш, авиация техникасининг учиш-техник эксплуатацияси, учувчилар таркибини тайёрлаш сифатини ва парвозлар хавфсизлигини оширишни ташкил этишни яхшилаш бўйича таклиф ва тавсияларни бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) бўлинманинг учувчилар-услубият синфи ишини бошқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) учувчилар таркиби билан касбий таълим режаларини такомиллаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) авиакомпания (авиакорхона)ларнинг УУБда ишлаб чиқилган ва авиакомпания (авиакорхона)ларнинг учувчилар отрядларида жорий этилаётган ишлаш услубиётлари, технологиялари, йўриқномаларини такомиллаштириш бўйича таклифларни бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) учиш-услубият ишини яхшилаш бўйича тавсияларни бериш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
346. Учувчилар бўлинмасининг учувчилар-услубият синфи учувчилар бўлинмасининг ўқув-услубий базаси ҳисобланади. Учувчилар-услубият синфлари ҳар бир учувчилар бўлинмаларида ташкил этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учувчилар-услубият синфининг асосий вазифаси бўлиб, бўлинманинг командир-учувчилар, инструкторлар ва учувчилар таркиби билан ўтказиладиган барча машғулотлар турларининг услубий таъминоти ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
347. Учувчилар-услубият синфининг иши эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва авиакомпания (авиакорхона) раҳбарияти томонидан тасдиқланган учувчилар-услубият синфи ҳақидаги низомга мувофиқ ташкил этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5 §. Учиш-услубият ишининг ҳолатини назорат қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
348. Учиш-услубият иши ҳолатини назорат қилишнинг асосий вазифалари — бу учиш-услубият ишини кейинчалик такомиллаштириш бўйича чора-тадбирларнинг кейинги таҳлили ва ишлаб чиқилиши мақсадида учувчилар таркибининг касбий тайёргарлигини ташкил этиш, таъминлаш ва ўтказишда камчиликлар ва четга чиқишларни ўз вақтида аниқлашдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
349. Учиш-услубият ишининг ҳолатининг назорат қилиниши мунтазам, объектив ва мақсадга йўналтирилган бўлиши ва учувчилар таркибини тайёрлаш ва текширишнинг барча турларида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қуйидагилар назорат қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) командир-учувчилик таркибининг учиш-услубият иши самарадорлигининг асосий кўрсаткичи сифатида учувчилар таркибининг касбий тайёргарлик даражаси;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) бўлинмалар, таълим ташкилотлари, авиакомпания (авиакорхона)лар учувчилар-услубият кенгашларининг иши;
(349-банднинг «б» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) УУХ ва синфларининг иши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) парвозларни бажариш ва уларнинг хавфсизлиги сифатини оширишга йўналтирилган учиш-услубият ишида қабул қилинган чора-тадбирларнинг самарадорлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) парвоз маълумотлари воситаларининг материаллари билан ишлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) командир-учувчилар таркиби томонидан ҲК экипажи аъзоларининг учувчилик техникаси ва амалий ишлари текширувининг маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) СМТ (FFS)да учувчилар таркиби текшируви ва ўтказилган машқлар маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) муҳокамаларни ўтказиш сифати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) авиация ҳодисалари, нохуш ҳодисаларнинг олдини олиш таҳлилидан келиб чиқадиган чора-тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к) ўқув базаларининг техник таъминоти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
л) авиакомпания (авиакорхона)ларнинг УУБда ишлаб чиқилган услубий дарсликлар, тавсияларини амалиётга жорий этиш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
м) учувчилар бўлинмаларида, таълим ташкилотларида ва авиакорхоналар (авиакомпаниялар)да учиш-услубият ишининг етакчи тажрибасининг оммавийлаштириш ва жорий этиш маълумотлари;
(349-банднинг «м» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
н) захирадаги ходимларнинг командирлик лавозимларига тайёргарлик ҳолати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6 §. Услубий парвозларни ташкил этиш ва бажариш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
350. Услубий парвозлар қуйидаги мақсадларда бажарилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учувчилар таркибини ўқитиш дастурлари ва услубиятларини ишлаб чиқиш ва такомиллаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) парвозларни ташкил этиш ва бажаришнинг илғор тажрибаларини жорий этиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
351. Услубий парвозлар, бундай парвозларни бажаришга рухсат этилган авиакорхона (авиакомпания)лар ва ЎММларининг командир-учувчилар, инструкторлик таркиби томонидан ташкил этилади ва ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
352. Услубий парвозларга тайёргарлик қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) услубий парвозларга тайёргарликда қуйидагилар ишлаб чиқилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) услубий парвозлар дастури;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) уларни бажариш бўйича услубий кўрсатмалар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Услубий парвозлар дастури, уларни бажариш бўйича услубий кўрсатмалар «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланади;
(352-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) услубий парвозларга тайёргарлик Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь) ва ушбу Қоидаларнинг талабларига мувофиқ ўтказилади, бунда қўшимча равишда қуйидагилар ўрганилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) услубий парвозларни бажариш бўйича дастур ва услубий кўрсатмалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) топшириқни бажариш кетма-кетлиги ва аниқ шароитларга боғлиқ бўлган ҳолда, уни ўзгартириш имконияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ўхшаш бўлган услубий парвозларнинг (зарурият бўлганда) бажарилишидан олинган маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) парвоз профили ва ушлаб турилувчи режимлар характеристикаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) парвознинг турли шароитларида экипаж аъзоларининг ўзаро хатти-ҳаракатлари тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) парвоз давомида экипаж аъзолари ва парвоз иштирокчилари ҳал этиши лозим бўлган масалалар рўйхати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) ушбу парвоз учун ҲКга қўшимча равишда ўрнатиладиган аппаратура, ускуна ва жиҳозлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
353. Услубий парвоз услубий парвоз дастурига мувофиқ ва уларни бажариш бўйича услубий кўрсатмалар ҳамда авиакорхона (авиакомпания) раҳбари томонидан берилган парвоз топшириғи асосида бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
354. Услубий парвозлар бажарилишда экипаж зарур бўлган ахборотларнинг рўйхатга олинишини таъминлаши лозим. Парвозда дастур билан кўзда тутилмаган ҳар қандай ҳолатлар юзага келган ҳолда, ҲКнинг командири дастурнинг бажарилишини тўхтатиши ва парвознинг нормал режимини тиклаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
355. Шартлар парвознинг ушбу элементи бўйича дастурнинг талабларига мувофиқ бўлмаганда, ҲКнинг командири дастурнинг бажарилишини тўхтатиши ёки агар бу дастурда белгиланган бўлса, парвозлар кетма-кетлигини ўзгартириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
XIII. Халқаро парвозлар бажарилишида учиш ишларини ташкил этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 §. Касбий тайёргарлик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
356. Учувчилар таркиби, бортоператорлар ва борткузатувчиларнинг халқаро парвозлар учун дастлабки тайёргарлиги «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланган дастурлар бўйича ЎМларида ўтказилади, унинг мақсади қуйидагилар ҳисобланади:
(356-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) учувчилар таркибини радиотелефон алоқасида фойдаланувчи тилда сўзлашишга ва уни «Фуқаро авиациясининг авиация ходими гувоҳномасини бериш» Ўзбекистон Республикасининг авиация қоидалари (ЎЗР АҚ-61) (рўйхат рақами 3609, 2025 йил 24 февраль) билан тасдиқланган 3-илованинг 2-банди даражасида тушуниш, авиациянинг стандартли фразеологияси, диспетчерлик рухсатлари, ердан ва ҲК сатҳидан турли маълумотларни қабул қилиш, савол ва жавобларни тўғри ифода этишга, шунингдек картография ва матн кўринишидаги ахборотларни ўқиш ва тушунишга ўргатиш;
(356-банднинг «а» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) экипаж аъзоларини ердаги хизмат кўрсатувчи персонал билан инглиз тилида сўзлашишга ўргатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) экипаж аъзоларини халқаро метеорологик кодлар ва об-ҳаво ҳақидаги маълумотларга эга бўлган бошқа материаллардан фойдаланишга ўргатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) экипаж аъзоларини халқаро ҳаво йўналишларида парвоз вақтида радиоалоқани олиб боришнинг хусусиятлари билан таништириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) халқаро парвозлар қоидалари, ИКАО стандартларини ўрганиб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) экипажларни божхона қоидалари ва чегара назорати, чет эл (хориж) да юриш-туриш қоидалари билан таништириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
357. Агар учувчилар таркиби мутахассисининг назарий тайёргарлиги тугаган вақтдан бошлаб хорижга стажёрлик парвозлари бошигача 12 ой ва ундан ортиқ вақт ўтган бўлса, унинг халқаро парвозларни бажариш учун тайёргарлиги амалга ошмаган ҳисобланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
358. Халқаро парвозларни бажарувчи учувчилар таркиби «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланган дастурлар асосида сертификатланган ЎМларда (ЎММларда) уч йилда бир марта чет тили, халқаро парвозлар қоидалари ва махсус интизом курслари бўйича малака оширадилар.
(358-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
359. ҲК саҳнида радиотелефон алоқасини олиб бориши лозим бўлган командир-учувчилик, инструкторлик ва учувчилар таркиби, шунингдек штурманлар, бортрадистлар «Фуқаро авиациясининг авиация ходими гувоҳномасини бериш» Ўзбекистон Республикасининг авиация қоидаларида (ЎЗР АҚ-61) (рўйхат рақами 3609, 2025 йил 24 февраль) белгиланган радиотелефон алоқасида фойдаланиладиган тилни билиш даражасини аниқлаш мақсадида сертификатланган ЎМларида тест синовларидан ўтадилар.
(359-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Радиотелефон алоқасида фойдаланиладиган тилни билиш даражасига қўйилган баҳо авиакомпания (авиакорхона) раҳбарининг буйруғига мувофиқ ЎМ томонидан берилган сертификат асосида учувчилар таркиби мутахассисининг гувоҳномасига киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 §. Халқаро трассалар бўйича парвозларга тайёргарлик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
360. Халқаро трассалар бўйича парвозларга тайёргарликда қўшимча равишда қуйидагилар ўрганилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) аэронавигация ахбороти тўпламларида нашр этилган хориж давлатларининг самовий ҳудудида парвозлар қоидалари ва трассалар ўтадиган мамлакатлар учун АМТ(AIP) ва чет эл фирмалари томонидан нашр этиладиган бошқа ҳужжатлар «Джеппесен» ва бошқалар) қоидалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ФА Аэроновигация ахборотлар маркази нашридаги ва хориж нашридаги (одатда, «Джеппесен» фирмасининг хариталари) аэронавигацион ва радионавигацион хариталар бўйича парвозлар йўналишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) тегишли радионавигацион хариталар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) чет эл радиотехник воситалари (тизимлари)дан фойдаланиш тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) самовий ҳудудида парвозлар бажарилаётган давлатларнинг иқлимий хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) НОТАМлар, қорли НОТАМлар (СНОУТАМлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) ҲК босиб олинган ҳолда, узатиладиган сигналлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) «Джеппесен» тўпламлари ва бошқа парвоз ҳужжатларида қабул қилинган шартли белгилар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) асосий ва захира аэродромларининг ҳарфли белгилари (тўртта белгили);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к) хорижий қўниш аэропортларида парвоз ҳужжатларини расмийлаштириш тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
л) учиб чиқишга қарорни қабул қилиш ва флайт-плани (учиш режаси) ни тузиш тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
м) трасса бўйича эшелонлаштириш хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
н) радиоалоқани олиб бориш ва ҲК таниш сигналларини ишлатиш, АТИС маълумотларини олиш тартиби қоидалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
о) перронда ва ҲК туриш бекатида узатиладиган сигналлар («Маршал» сигналлари, «АГНЕС» чироқли сигналлари ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
п) хориж аэропортларида учиш-қўниш йўлаги, туриш жойи ва учиш-қўниш йўлагини маркерлаш қоидалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
р) давлат чегарасини учиб ўтганда чегара чизиғи, чегаравий пеленглар ва масофалар, давлат чегарасини кесиб ўтиш (учиб ўтиш)дан олдин ва кейин радиоалоқанинг йўқ бўлишида экипажнинг хатти-ҳаракатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
с) треклар бўйича парвоз қоидалари, узоқ ва яқин навигация тизимларидан фойдаланиш усуллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
т) ғарбда ишлаб чиқарилган иккита двигателли ҲКлари учун ETOPS бўйича учиб чиқиш қарорини қабул қилиш қоидалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
у) ҳаво ҳаракатини бошқаришни (ҳаво ҳаракатини ташкил этиш) ташкил этиш тизимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ф) паспорт, санитар ва божхона назоратидан ўтиш тартиблари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 §. Шимолий Атлантика устидан парвозларга тайёргарликнинг ўзига хос хусусиятлари (MNPS/ RVSM, NAT)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
361. Шимолий Атлантика устидан парвозларни бажариш учун тайёргарликка халқаро ҳаво йўналишларида лозим бўлган даражадаги назарий тайёргарлик ва парвозлар тажрибаси, учувчилик ва самолётни йўналиш бўйича бошқаришнинг олий техникасига эга бўлган учувчилар таркиби киритилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ҲК командирлари — 1-тоифа ва ундан қуйи минимумда парвозларга рухсатномага эга бўлган 1-тоифали учувчилар (2-тоифа ва ундан қуйи — Шарқда ишлаб чиқарилган ҲКларида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ушбу турдаги ҲКда 200 соатдан кам бўлмаган мустақил парвозлар соатига эга бўлган иккинчи учувчилар, Ғарбда ишлаб чиқарилган ҲКларида парвозларни бажарувчилар эса, шунингдек 2-тоифа ва ундан қуйи минимум бўйича парвозларга рухсатномага эга бўлишлари лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ушбу турдаги ҲКда 500 соатдан кам бўлмаган мустақил парвозлар соатига эга бўлган 1-тоифали штурманлар, Шимолий Атлантика устидан бошқа турдаги ҲКда парвозларга рухсатномага олдин эга бўлганларга эса — 200 соатдан кам бўлмаган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ушбу турдаги ҲКда 500 соатдан кам бўлмаган мустақил парвозлар соатига эга бўлган бортрадистлар, Шимолий Атлантика устидан бошқа турдаги ҲКда парвозларга рухсатномага олдин эга бўлганларга эса — 200 соатдан кам бўлмаган ҳолда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
362. Шимолий Атлантика устидан треклар бўйича парвозларга тайёргарликда ва уларни бажарилишида ҳар бир эксплуатант қуйидагилар билан назарда тутилган катта масофага парвозларни бажаришнинг стандартлаштирилган тартибларини билиши ва бажариши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) Шимолий Атлантика MNPS/RVSMда парвозларни амалга ошириш бўйича қўлланма;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) парвозлар ва ҳаво ҳаракатига хизмат кўрсатиш қоидалари (Doc. 4444 PANS/ RAC);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) Шимолий Атлантика ҳудуди бўйича йиғма йўриқномавий материал (NAT Doc. 001);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) қўшимча ҳудудий қоидалар Doc. 7030;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) жорий NOTAMлар Шимолий Атлантика ҳудуди давлатларининг AIРлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) FAA ва JAA тавсиялари ва циркулярлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) «UZBEKISTAN AIRWAYS ETOPS OPERATIONS MANUAL» ETOPS бўйича парвозларни бажариш қўлланмаси (ғарбда ишлаб чиқарилган иккита двигателли ҲКлари учун).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
363. Узоқ масофадаги парвозларни бажаришнинг стандартлаштирилган тартибларидан фойдаланган ҳолда MNPS самовий ҳудудида парвозларга тайёргарликлар ўтказилгандан сўнг, шунингдек бундай парвозларда бир йилдан ортиқ муддатга узилишлар бўлганда, MNPS самовий ҳудудида парвозларни бажарувчи учувчилар ва штурманлар, стандартлаштирилган тартибларни бажариш бўйича билимлар текширувидан ўтишлари шарт. Билимлар текширувининг натижалари машқ қилиш топшириғида расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
364. MNPS ва/ёки Шимолий Атлантика устидан парвозларга мутахассиснинг киритилиши УО командирининг буйруғи билан расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
365. Ҳар бир таништирув парвозидан олдин экипаж билан қўшимча дастлабки тайёргарлик ўтказилади, унинг жараёнида қуйидагилар ўрганилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) треклар бўйича парвозларда экипажга методик тавсиялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) Шимолий Атлантика устидан парвозларни амалга ошириш бўйича йўриқнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ИКАО ҳужжатлари (Шимолий Атлантика ҳудуди бўйича йўриқномавий ва ахборот материал) NAT Doc. 001;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ташкиллаштирилган треклар тизимининг тузилмаси, уларни алмаштириш даврлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) треклар тизимида парвозларга рухсатни сўраш ва олиш тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) треклар бўйича парвозларда минимал навигация характеристикалари, ён томондан, узунасига ва вертикал эшелонлаштириш аниқлиги бўйича талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) океан устида навигация радиотехника воситалари ишлашининг хусусиятлари, уларнинг жойлашуви ва ишлаш вақти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) экипажларни парвоз, метеорологик ва навигацион ҳужжатлар, ҳужжатларда фойдаланиладиган шартли белгилар билан таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) ҲКда ўрнатилган навигация воситаларининг ишларидаги четга чиқиш ҳолатларида экипажнинг ҳаракатлари ҳамда бу воситаларнинг ишдан чиқиш белгилари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к) трассада ишдан чиқишларда, треклар тизимида парвозни давом эттиришга йўл қўймайдиган шароитлар юзага келганда, экипажнинг ҳаракатлари; навигация имкониятларининг қисман ва тўлиқ йўқотилишида фойдаланиладиган доимий йўналишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
л) MNPS ҳудудида парвоз қилишда RVSM ҳаракатларида эшелонлаштириш хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
м) ҲК ва эксплуатантларни 1000 фут вертикал эшелонлаштириш минимуми шароитларида парвозга киритиш қўлланмаси (Doc. T.17.1.IN-340. АТМ);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
н) жадваллардан фойдаланган ҳолда навигацион мажмуаси учун трек бўйича парвозлар параметрларининг ҳисоб-китоб услубиёти (ҳисоб-китобнинг минимал вақти 15 дақиқа);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
о) алоқа тартиблари, жойлашган жойи тўғрисида маълумотларни узатиш, радиоалоқа ва фразеологияни олиб бориш хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
п) Шимолий Атлантикада фойдаланиладиган аэронавигацион хариталар, нуқсонлар ҳажми ва чизиқ хариталарида самолётнинг ҳолатини жойлаштиришда уларни ҳисобга олиш тартиби, хариталарни тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
р) Шимолий Атлантика устидан ҲК четга чиқишларининг характерли сабаблари, уларнинг олдини олиш бўйича чора-тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
с) экипаж аъзоларининг парвоз олди тайёргарлиги ва парвознинг бажарилишида ўзаро ҳаракатлари технологияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
т) сувга мажбурий қўнишда экипажнинг хатти-ҳаракатлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4 §. Мўлжал олиш даражаси кам бўлган ҳудудлар ва сув ҳудуди устидан парвозларга тайёргарликнинг ўзига хос хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
366. Ориентирлик даражаси кам бўлган ҳудуд ва сувли ҳудуд устидан парвозларга дастлабки тайёргарлик жараёнида қуйидагилар ўрганилади ва таҳлил қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ушбу ҳудудда ФА ҲКлари парвози учун рухсат этилган йўналишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) парвозлар ҳудудининг иқлимий характеристик хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ҳудуднинг рельефи ва радиолокация мўлжалини олиб бориш хусусиятлари, харитада мумкин бўлган радиолокация мўлжалларини танлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) узоқ навигация тизимлари ёрдамида ориентировка (мўлжал) ни олиб бориш усуллари, ҲКнинг ҳисобланган жойлашувларни тўғрилаш нуқталарини аниқлаш услублари (навигация учувчилик мажмуали ҲКлари учун);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) момақалдироқларни айланиб ўтиш тавсиялари, хавфсизлик чора-тадбирлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) чанг ва қумли бўронлар, тропик бўрон ва қуюнлари ҳудудлари (Ҳинд океани ҳудуди);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) йўналишлар бўйича ва аэродромлар ҳудудларида самолётни йўналиш бўйича бошқариш хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) ҲКни тижорат юклови ва ёқилғи қуйилишининг оптимал вариантлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) ностандарт тизимлар билан жиҳозланган аэродромларда, инструментал ва визуал қўнишга киришиш схемаларининг хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к) метеошароитлар тўсатдан ёмонлашган шароитларда экипажнинг хатти-ҳаракатлари (момақалдироқ, қуюн, бўронли болтанка, шамолнинг қаттиқ силжиши, чанг ва қумли тўфон ва ҳ. к.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
л) Африка ва Осиё минтақалари трассалари бўйича метео таъминотнинг хусусиятлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5 §. Тоғли ҳудудлар устида парвозларга тайёргарлик
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
367. Тоғли ҳудудлар ва тоғли аэродромларда ўтказиладиган парвозларга тайёргарликда қуйидагиларни инобатга олиш зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) парвоз йўналишидан икки томонга 50 километрдан кам бўлмаган радиусда, кабинанинг герметизацияси бузилганда ёки двигател тўхтаб қолганда (иккита двигателли ҲКлари учун) авария пасайиш эҳтимолида ҳудуд рельефини ўрганиш (айрим баландликлар, чўққиларнинг йўналиши, даралар, тоғ водийлари ва уларнинг ўзаро жойлашуви);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) харитага белгиланган энг баланд чўққиларни, чегаравий пеленгларни киритиш ва хавфли метео ҳодисалар билан учрашиш эҳтимолига айланиб ўтиш йўналишларини белгилаш (4-тоифа самолётлар ва вертолётлар учун);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) парвоз харитасида баландликни ошириш ва пасайиш участкалари учун ҳудуднинг профилини чизиб олиш (4-тоифа самолётлар ва вертолётлар учун);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) метеошароитлар ва ҳавонинг қаттиқ кўтарилувчи ва пасаювчи оқимлари, жала ёмғирли булутлар ва момақалдироқлар, шунингдек учиб чиқиш ва қўниш ҳудудида орографик болтанканинг вужудга келиши мумкинлигини таҳлил қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) харитада мажбурий қўниш учун ишлатилиши мумкин бўлган жойларни ўрганиш ва белгилаш (4-тоифа самолётлар ва вертолётлар учун);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) денгиз сатҳидан тоғли аэродромларнинг баландлигини, улардан учиб чиқиш, баландликни ошириш, пасайиш, қўнишга киришиш ва қўнишни бажариш хусусиятларини, шунингдек барометрик баландликни ўлчагичлардан фойдаланиш қоидаларини, аэродром босимини ҳисоблаш тартибини, босимни миллибардан миллиметрга ўтказиш, қўнишга киришиш ва қўнишда ҳақиқий ҳаво тезлигининг ўсиш ҳисоб-китобини, секинлашишнинг бошидаги тезлик ва бошқа чекловларни ўрганиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
368. Дастлабки тайёргарлик жараёнида экипаж тоғли аэродромларда характерли авиация ҳодисалари сабабларини қўшимча равишда ўрганишга мажбур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
369. Тоғли аэродромга дастлабки таништирув парвозда ва уч ойдан кейин тоғли ҳудудда ушбу трасса бўйича мунтазам парвозлар ва тоғли аэродромларга қўниш билан боғлиқ парвозларда экипаж тренажёрларда навбатдаги ҳар чоракдаги машқларни тоғли аэродром схемаси бўйича қўнишга киришишларни бажаришлари зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
XIV. Синов парвозларининг ўтказилишида учиш ишларини ташкил этишнинг ўзига хос хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 §. Умумий қоидалар
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
370. Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), таркибида УСБ бўлган эксплуатант томонидан ишлаб чиқилган ва «Ўзавиация» агентлиги томонидан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси фуқаро авиациясида синов парвозларини амалга ошириш бўйича қўлланма ва парвоз синовларини бажариш дастури ҲКнинг парвоз синовлари ўтказилишида асосий ҳужжатлар ҳисобланади.
(370-банд Ўзбекистон Республикаси транспорт вазирининг 2023 йил 23 июндаги 14-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-3, 19.07.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
371. Синовлар дастури парвозлар мазмуни, уларни бажариш услублари ва шароитларини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
372. УСБда учиш ишининг ташкил этилиши ушбу Қоидалар ва синов парвозларини амалга ошириш бўйича қўлланма талабларига мувофиқ ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
373. Синовчи учувчилар таркибининг иш вақти, дам олиш вақти меъёрлари, шунингдек парвоз вақти (парвоз соатлари) меъёрлари УСБ нинг ички меҳнат тартиби қоидаларига мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
374. Парвоз синовларининг ўтказилишига учувчилар таркиби, шунингдек тўлиқ ҳажмда махсус тайёргарликдан ўтган ва синовдан ўтказувчининг амалдаги гувоҳномасига эга бўлган синов иштирокчилари киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
375. Алоҳида ҳолатларда капитал таъмирлашдан сўнг ҲК учириш дастури бўйича синовларни ўтказишга УСБнинг инструктор-синовчиси билан намунавий дастур бўйича парвозда тренажёрларда ва ҲК кабинасидаги тренажёрларда машқ қилишларни ўтган ва синов парвозларига рухсатномани олган ФА ишлаб чиқариш бўлинмаларининг учувчилар таркибига кирувчи шахслар киритилади. Рухсатнома авиатаъмирлаш заводи директорининг буйруғи билан расмийлаштирилади, мутахассиснинг парвоз дафтарчаси ва парвоз гувоҳномасида бу ҳақда тегишли ёзув ёзилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
376. Авиация техникасини учириб кўриб синовдан ўтказиш бўйича мутахассис сифатида ҲК бортида синов парвозларини бажариш вақтида УСБ учувчилар таркиби ва синов қатнашчиларидан ташқари парвозда ишлаб чиқариш бўлинмаларини командир-учувчилик ва учувчилар таркиби бўлиши мумкин. Уларнинг иштироки синовни амалга ошираётган авиация бирлашмаси, ФА корхонаси раҳбарининг буйруғи билан расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 §. Экипажни синов парвозларига тайёрлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
377. Экипажни синов парвозларига тайёрлаш — синовлар дастури бўйича тайёргарлик, дастлабки ва парвоз олди тайёргарлик босқичларидан ташкил топган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
378. Синов дастурлари бўйича тайёргарлик синовлар бўйича етакчи муҳандис (синов бригадасининг раҳбари) ва етакчи учувчи-синовчининг раҳбарлиги остида ўтказилади. Унга қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) синов мақсадларини ва синов бригадаси олдига қўйилган вазифаларни ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) синовдан ўтказилаётган объектга қўйиладиган техник талабларни ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) дастурнинг мазмуни ва бажарилиш услуби, унинг бажарилиш кетма-кетлигини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) тажриба-конструкторлик бюросида объектлар синовининг натижасини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) синов дастурининг бажарилиши учун зарур бўлган ҳисоб-китобларнинг бажарилиши ва маълумотларнинг ўрганилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) жиҳозлар ва экспериментал ускуналарнинг адабиётларини ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) хавфсизлик масалалари ва авария ҳолатида ҲК ташлаб кетиш воситаларини ўрганиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
379. Синовлар дастури бўйича тайёргарлик ҳажми ва ҳажмнинг мураккаблик даражасига боғлиқ бўлади ва парвоз кунидан бир кун олдин тугатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
380. Синов бригадасининг барча аъзолари синовлар дастурини бажаришга фақатгина уни бажаришга тайёрлиги текширувидан сўнг киритиладилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Экипаж учувчилар таркибининг синов дастурини бажаришга тайёрлигини УСБ бошлиғи (учиш хизмати бўйича УСБ бошлиғининг ўринбосари) текширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
381. Ҳар бир парвоз олдидан экипаж дастлабки тайёргарликдан ўтказилиши шарт. Экипаж таркибига кирувчи барча шахслар, эгаллаб турган лавозими ва иш тажрибасидан қатъи назар, парвозга дастлабки тайёргарликдан ўтишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
382. Дастлабки тайёргарлик — бу тайёргарлик жараёнида материалларни ўрганиш, ҳужжатларни тайёрлаш, келгуси парвоз (лар) учун амалий ҳаракатларни яхшилаб ўрганишдан иборат бўлган тайёргарликнинг асосий туридир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
383. Синов парвозларига дастлабки тайёргарлик парвоз кунидан бир кун олдин экипаж ва синов иштирокчиларининг тўлиқ таркибида етакчи муҳандис ва учувчи-синовчи раҳбарлигида ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
384. Дастлабки тайёргарлик экипажнинг парвозни бажаришга тайёрлиги бўйича назорат билан тугатилади. Бу назоратни УСБ бошлиғи ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
385. Дастурни бажариш бўйича тайёргарлик тартиби ва мазмуни УСБ томонидан ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
386. Синов парвозига топшириқ УСБ бошлиғи ёки авиация бирлашмаси (авиатаъмирлаш корхонаси) раҳбарининг буйруғи бўйича бундай ҳуқуққа эга бўлган мансабдор шахс томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
387. Экипажнинг парвоз олди тайёргарлиги етакчи учувчи-синовчининг раҳбарлиги остида, ҲК турини экипаж аъзоларининг ўзаро ҳаракатлари ва технологик ишлари бўйича йўриқнома, ҲК ни парвозда эксплуатация қилиш қўлланмаси, УСБ да тасдиқланган парвоз олди технологик жадваллари ва УСБ да ишлаб чиқилган услубий тавсияларга мувофиқ, ҳар бир парвоздан олдин учиб чиқишнинг режалаштирилган вақтидан 1,5 соат олдин ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
XV. Фуқаро авиациясининг парвоз ўқув-машқ марказларида учиш ишини ташкил этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 §. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
388. ФА таълим ташкилотлари ва Ўқув-машқ марказларида парвоз ва методик ишларнинг ташкил этилиши Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиациясида парвоз қоидалари» (ЎзР АҚ-91) (рўйхат рақами 1723, 2007 йил 29 сентябрь), ушбу қоидалар талаблари, ўқув парвоз тайёргарлик курси, ўқув парвоз тайёргарлик дастури, ўқув жараёнини ташкил этиш бўйича йўриқнома талаблари билан тартибга солинади.
(388-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ишни ФА Ўқув-машқ марказлари раҳбарларининг парвоз тайёргарлиги ва парвоз-методик ишлари бўйича ўринбосарлари ташкил этадилар. Ушбу ишни учиш-услубият бўлимлари амалга оширадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
389. Парвоз таълимининг ҳисоботлари, режалаштирилиши ва назорат қилиниши бўйича ҳужжатлар ФА ЎММларида белгиланган шакл бўйича олиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
390. Ўқув парвозларнинг бажарилишига, ишлаб чиқариш зарурияти бўлганда, бундай ишга рухсатномага эга бўлган ФА, авиакомпания (учувчилар мажмуалари) ўқув-машқ марказлари, УМБнинг командир-учувчилари ва учувчилар таркиби жалб этилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 §. Командир учувчилар ва инструкторлар таркибининг касбий тайёргарлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
391. ЎММда командир-учувчилар, инструкторлик таркибнинг касбий тайёргарлигига қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) мустақил инструкторлик ишига киритилиши учун бошланғич тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ушбу Қоидаларнинг талаб этилаётган талабларига мувофиқ касбий тайёргарлик даражасини ошириш ва такомиллаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) малака ошириш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
392. Инструкторликка номзодларни танлаш уларнинг номзодларини таълим ташкилоти педагогик кенгаши (ЎММ)да дастлабки муҳокамаси ва тасдиқланиши билан ўтказилади. Тайёргарликни шу мақсадда тайинланган инструкторлар ўтказадилар.
(392-банд Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлиги директорининг 2025 йил 26 декабрдаги 6-н-сонли буйруғи (рўйхат рақами 1773-4, 12.01.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
393. Бундай мутахассисларнинг барчаси учун машқий ва текширув парвозларини инструктор-учувчиларни сафга киритиш бўйича ҳамда командир-учувчилар ва инструкторлик таркибининг машқий парвозлари билан бирга бажаришга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
394. Ишлаб чиқариш корхоналаридан инструкторлик ишларига қабул қилинган учувчиларни тайёрлаш ва сафга киритиш инструктор-учувчилар услубий тайёрлаш курсларини ўтиш мажбурияти билан инструкторлар таркибини ҲКнинг тегишли турларига тайёрлаш дастури бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
395. Учувчи-инструктор сифатида мустақил ишга киритилиш текширувини ЎММ УУБнинг командир-учувчилар таркиби ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
396. Инструкторлик ишига мутахассислар ЎММнинг учиш-услубият бўлими бошлиғининг баённомаси асосида ЎММ раҳбарининг буйруғи билан киритиладилар.
(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2008 й., 8-9-сон, 50-модда; 2014 й., 31-сон, 391-модда; 2015 й., 41-сон, 529-модда; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/1773-3/0497-сон; 13.01.2026 й., 10/26/1773-4/0035-сон)