Норасмий таржима
Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси самовий ҳудудида авиация парвозларининг асосий қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Ҳаво кодексининг 2-моддасига мувофиқ Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ўзбекистон Республикаси самовий ҳудудида авиация парвозларининг асосий қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги ва Ўзбекистон Республикаси Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни икки ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсинлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Б.И. Закиров зиммасига юклансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Бош вазири Ш. МИРЗИЁЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2016 йил 18 октябрь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element349-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВазирлар Маҳкамасининг 2016 йил 18 октябрдаги 349-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси самовий ҳудудида авиация парвозлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАСОСИЙ ҚОИДАЛАРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ушбу Асосий қоидалар парвозлар хавфсизлигини кафолатловчи экспериментал, давлат ва фуқаро авиацияси ҳаво кемаларининг парвозларини ташкил этиш ва бажариш, уларга хизмат кўрсатиш ҳамда ҳаво ҳаракатини бошқаришнинг умумий тартибини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Қисқартмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ушбу Асосий қоидаларда қуйидаги шартли қисқартмалар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУУА | — | учувчисиз учиш аппарати |
ЙКРМ | — | яқиндан келтирувчи радиомаёқли пункт |
ҲҲК | — | ҳарбий ҳаво кучлари |
БПЧБ | — | булутларнинг пастки чегарасининг баландлиги |
ИКРЛ | — | иккиламчи кузатиш радиолакатори |
УУА | — | учувчисиз учиш аппарати |
УКРМ | — | узоқдан келтирувчи радиомаёқли пункт |
УҚЙ | — | учиш-қўниш йўлаги |
ҚҚБ | — | қарор қабул қилиш баландлиги |
ҲТ | — | ҳаво трассаси |
ШФ ЙБТ БМ | — | самовий ҳудуддан фойдаланиш ягона бошқарув тизимининг бош маркази |
ШФ (ҲҲФ) | — | самовий ҳудуддан фойдаланиш (ҳаво ҳудудидан фойдаланиш) |
АНН | — | аэродромнинг назорат нуқтаси |
МХБ | — | минимал хавфсиз баландлик |
МҲЙ | — | маҳаллий ҳаво йўналиши |
МПБ | — | минимал пасайиш баландлиги |
ҚТ | — | қисқа тўлқинлар |
ҚДП | — | қўмондонлик диспетчерлик пункти |
ПАОЙ | — | парвозларни амалга ошириш йўриқномаси |
МДП | — | маҳаллий диспетчерлик пункти |
ҲҲХК | — | ҳаво ҳаракатига хизмат кўрсатиш |
АКР | — | алоҳида келтирувчи радиостанция |
ҲҲМҚ | — | Ҳаво ҳужумидан мудофаа қўшинлари |
ВПҚ | — | визуал парвоз қоидалари |
УПҚ | — | ускуналар бўйича парвоз қоидалари |
СБҲБП | — | сўров бўйича ҳисобот бериш пункти |
МҲБП | — | мажбурий ҳисобот бериш пункти |
ЙЙ | — | юриш йўлаги |
РЛН | — | радиолокацион назорат |
РЛС | — | радиолокацион станцияси |
ПЕҚ | — | ҳаво кемаси парвоз эксплуатация қўлланмаси |
РНН | — | радионавигацион нуқта |
РТТ | — | радиотехник таъминот |
Рмин.кел. | — | минимал келтирилган босим |
ЎЙҲК | — | ўта енгил ҳаво кемаси |
ММШ | — | мураккаб метеорологик шароит |
ҲҲБ | — | ҳаво ҳаракатини бошқариш |
ШФ ЙБТ ҲМ | — | самовий ҳудуддан фойдаланиш ягона бошқарув тизимининг ҳудудий маркази |
УҚТ | — | ультрақисқа тўлқин |
ADF | — | автоматлаштирилган радиокомпас (Automatic Direction Finding) |
AIP | — | аэронавигацион ахборотлар тўплами (Aeronautical Information Publication) |
ATC Clearance | — | берилган парвозлар режасига мувофиқ парвозга диспечерлик рухсати (Air Traffic Control Clearance) |
ATIS | — | аэроузел (аэропорт) ҳудудида ахборотларни автомат тарзда юбориш хизмати (Automatic Terminal Information Service) |
DA/DH | — | қарор қабул қилиш учун абсолют/нисбатан баландлик (Decision Altitude / Decision Height) |
DME | — | узоқликни ўлчаш жиҳозлари (Distance Measuring Equipment) |
IFR | — | қурилмалар бўйича парвоз қилиш қоидалари (Instrument Flight Rules) |
ILS | — | инструментал қўниш тизими (Instrument Landing System) |
FL | — | парвоз эшелони (Flight Level) |
FP | — | парвоз режаси (Flight Plan) |
FMS | — | парвозни бошқариш тизими (Flight Management System) |
GBAS | — | функционал ўшимчали қуруқлик тизими (Ground-based augmentation system) |
GLS | — | GBAS туридаги қўниш тизими (GBAS Landing System) |
GPS | — | глобал позицияланган тизим (Global Positioning System) |
LMWRM | — | радиомаркерли яқин масофага узатмали радиостанция (Locator Middle With Radio Marker) |
LOWRM | — | радиомаркерли узоқ масофага узатмали радиостанция (Locator Outer With Radio Marker) |
MSL | — | ўртача денгиз сатҳи (Mean Sea Level) |
MLS | — | микротўлқинли қўниш тизими (Microwave Landing System) |
MSSR | — | иккиламчи моноимпульсли кузатиш радиолокатори (Monopulse Secondary Surveillance Radaр) |
NDB/RB | — | йўналтирилмаган радиомаёқ / радиомаёқ/ AURS (Non-Directional Beacon / Radio Beacon) |
NFA | — | электрон алоқа воситалари орқали юбориладиган ва амалда қўллаш, ҳар қандай аэронавигация жиҳозларининг ҳолати ёки ўзгариши, хизмат кўрсатиш ва қоидалар ёхуд хавф тўғрисидаги маълумотни ўз ичига олган хабарнома, парвозларни бажариш билан боғлиқ бўлган ходимлар учун муҳим аҳамиятга эга бўлган ўз вақтидаги огоҳлантиришлар (Notic for Airmen) |
NOTAM-1 | — | тартибсиз юзага келувчи ҳолатлар тўғрисидаги маълумотлар 1-тоифали хабарнома орқали берилади |
NOTAM-2 | — | олдиндан режалаштирилган тадбирлар тўғрисидаги маълумотлар 2-тоифали хабарнома орқали берилади |
QFE | — | учиш қўниш йўлаги бошланиш сатҳининг атмосфера босими (Question Field Elevation атмосфера босими радиотелефон кодининг шартли белгиси) |
QNE | — | стандарт атмосфера босими 760 мм.см.уст. (1013,2 mbar) (Question Nil Elevation атмосфера босими радиотелефон кодининг шартли белгиси) |
QNH | — | стандарт атмосфера бўйича ўртача денгиз сатҳига келтирилган аэродром (пункт)нинг атмосфера босими (QNH) (Question Nautical Height атмосфера босими радиотелефон кодининг шартли белгиси) |
PSR | — | бирламчи кузатиш радиолокатори (Primary Surveillance Radar) |
AN | — | зоналашган навигация (Area Navigation) |
RVR | — | учиш-қўниш йўлагида кўриш имкониятининг узоқлиги (Runway Vizual Range) |
RA | — | низоли вазиятларни бартараф этиш юзасидан маслаҳатли хабар (Resolution Advisory) |
RAD | — | қўмондонлик радиостанцияси (Radio) |
SNOWTAM | — | аэродромнинг иш ҳудудида қор эриши, ёғингарчилик ва муз пайдо бўлиши натижасида юзага келган қор, муз, ёғингарчилик ёки кўлмак сувлари келтириб чиққан хавфли шароитларнинг мавжудлиги ёхуд уларни бартараф этиш тўғрисидаги белгиланган формат бўйича маълумот берувчи махсус серияли хабарнома |
TA | — | ҳаводаги вазият ҳақида консультатив хабарлар (Traffic Advisory) |
TCAS | — | ҳавода тўқнашувларни огоҳлантирувчи тизим (Traffic Collision Avoidance System) |
VFR | — | визуал парвозларнинг қоидалари (Vizual Flight Rules) |
CUT | — | бутунжаҳон координацияланган вақт (Coordinated Universal Time) |
ГПа | — | гектопаскал |
кг | — | килограмм |
км | — | километр |
км/с | — | километр соатига |
М | — | Мах сони |
м | — | метр |
мбар | — | миллибар |
МГс | — | мегагерц |
м/с | — | метр сонияга |
д.мили | — | денгиз мили |
дақ | — | дақиқа |
мм/дақ | — | миллиметр дақиқасига |
мм.см.уст. | — | миллиметр симоб устуни |
с | — | сония |
т | — | тонна |
уз | — | узел |
ft | — | фут |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Таърифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ушбу Асосий қоидаларда қуйидаги тушунчалар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмутлақ баландлик — ўртача денгиз сатҳидан (MSL) нуқта ёки нуқта сифатида қабул қилинган объект сатҳигача бўлган вертикал масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфавқулодда хабардор қилиш — қидирув-қутқарув хизматларининг ёрдамига муҳтож бўлган ҳаво кемалари тўғрисида тегишли ташкилотларни хабардор қилиш учун кўрсатиладиган хизмат;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавиация ходимлари — фаолияти парвозларни ташкил этиш, бажариш ва таъминлаш, шунингдек, ҳаво ҳаракатига хизмат кўрсатиш билан боғлиқ бўлган шахслар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавиация ишлари — корхоналар, муассасалар, ташкилотлар ва фуқароларнинг (буюртмачининг) технологик ёки транспорт ишлаб чиқариш жараёнларини таъминлаш мақсадида, шунингдек, тажриба ва илмий-тадқиқот ишларини ўтказиш, санитария ва табиатни муҳофаза қилиш чораларини амалга ошириш, аҳолига тиббий ёрдам кўрсатиш, табиий офатлар, авариялар ва фалокатлар оқибатларини бартараф этиш учун авиация воситалари ёрдамида тижорат асосида бажариладиган махсус операциялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродромдаги атмосфера босими (аэродромдаги босим) — учиш-қўниш йўлагининг бошланғич нуқтаси даражасида ўлчанадиган атмосфера босимининг симоб устуни миллиметрларида (мм симоб уст.), миллибарларда (мбар) ёки гектопаскалларда (ГПа) ифодаланган қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром — ҳаво кемаларининг қўниши, учиши ёки ҳаракатланиши учун тўлиқ ёки қисман мўлжалланган, махсус жиҳозланган ер ёки сув юзаси бўлаги бўлиб, унда тегишли бинолар, иншоотлар ва ускуналар жойлашган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоғли аэродром — аэродромнинг назорат нуқтасига нисбатан 25 км (14 денгиз мили) радиусда 500 м (1650 фут) ва ундан ортиқ нисбий баландликдаги нотекис рельефли ҳудудда жойлашган аэродром, шунингдек, денгиз сатҳидан 1000 м (3300 фут) ва ундан юқори баландликда жойлашган аэродром;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвақтинчалик аэродром — йилнинг маълум даврида ҳаво кемалари парвозини таъминлаш учун мўлжалланган, доимий иншоотлар ва ускуналарга эга бўлмаган, бироқ белгиланган тартибда ҳисобга олиниши ва рўйхатдан ўтказилиши шарт бўлган аэродром;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром ҳаракати — аэродромнинг манёвр майдонидаги барча ҳаракатлар, шунингдек, аэродром ҳудудидаги (учиш ва қўниш зонасидаги) барча ҳаво кемаларининг парвозлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром диспетчерлик хизмати — аэродром ҳаракатига кўрсатиладиган диспетчерлик хизмати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэронавигация маълумотлари — аэронавигация маълумотларини тўплаш, таҳлил қилиш ва шакллантиришдан олинган ахборот;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэростат — кўтариш кучи аэростатик ёки бир вақтнинг ўзида аэростатик ва аэродинамик тамойилларга асосланган учиш аппаратларининг бир тури. Улар бошқариладиган (дирижабл, ҳаво шари), бошқарилмайдиган (эркин парвоз қилувчи), шар шаклидаги қобиқли (стратостатлар, радиозондлар, учувчи шарлар) ва боғланган турларга бўлинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэроузел — бир-бирига яқин жойлашган аэродромлар бўлиб, уларда парвозларни ташкил этиш ва амалга ошириш, шунингдек, ҳаво ҳаракатини бошқаришда махсус келишув ва мувофиқлаштириш талаб этилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбарометрик баландлик — стандарт атмосфера бўйича маълум бир босимга мос келадиган мутлақ баландлик қийматларида ифодаланган атмосфера босими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфсиз парвоз баландлиги — ҳаво кемасини ер (сув) юзаси ёки ундаги тўсиқлар билан тўқнашишдан ҳимоя қиладиган энг паст рухсат этилган парвоз баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмўлжалсиз жой — аниқ хариталари бўлмаган бир хил кўринишдаги ҳудудлар (тайга, дашт, чўл, тундра, катта ўрмон массивлари, шунингдек, кам ўрганилган жойлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучувчисиз учиш аппарати (УУА) — бортда учувчисиз парвозни амалга оширадиган, бошқа жойдан тўлиқ масофадан бошқариладиган ёки дастурлаштирилган ҳолда парвозда тўлиқ автоном бўлган ҳаво кемаси (ҳаво кемалари моделлари ва бошқалар бундан мустасно);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчайқалиш — ҳаво кемасининг турбулент атмосферада парвоз пайтида юзага келадиган тартибсиз ҳаракати (чайқалиш кучсиз деб ҳисобланади, агар ортиқча юкланишнинг ўсиши ± 0,5г дан ошмаса, ўртача — ± 1,0г гача, кучли — ± 1,0г дан ортиқ; қўниш конфигурациясида: ўртача — ± 0,3 ÷ 0,4г, кучли — ± 0,4г дан ортиқ);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвекторлаш — ҳаво ҳаракатини бошқариш кузатиш тизимидан фойдаланиш асосида маълум йўналишларни (траекторияларни) кўрсатиш орқали ҳаво кемаларини радиолокацион йўналтиришни таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвертодром — вертолётларнинг тўлиқ ёки қисман қўниши, учиши ва ҳаракатланиши учун мўлжалланган аэродром ёки иншоот юзасининг маълум бир қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвертолёт — тахминан вертикал ҳолатда жойлашган ўқлар атрофида куч қурилмаси томонидан айлантириладиган бир ёки бир нечта кўтарувчи винтлар билан ҳаво реакцияси туфайли парвозда ушлаб туриладиган ҳаводан оғир ҳаво кемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэростатнинг кўтарилиши — аэростатнинг ҳаводаги ҳаракати бўлиб, бунда унинг парвоз баландлиги ортади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемасининг учиши — ердаги ҳаракати тезлашиб ва ердан узилишни ўз ичига олган, сўнгра учиш конфигурациясига ўтиш тугайдиган баландликка кўтарилишни қамраб олган парвоз босқичи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш-қўниш йўлаги — ҳаво кемаларининг учиши ва қўниши учун тайёрланган қуруқликдаги аэродромнинг муайян тўғри тўртбурчак шаклидаги қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўринувчанлик — атмосфера шароитлари билан аниқланадиган ва масофа бирликларида ифодаланадиган, кундузи сезиларли ёритилмаган объектларни ҳамда кечаси сезиларли ёритилган объектларни кўриш ва таниб олиш имконияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш — қўниш йўлагидаги кўринувчанлик (учиш-қўниш йўлагидаги кўриниш масофаси) (RVR) — учиш-қўниш йўлагининг марказий чизиғида турган ҳаво кемаси кабинасидан учиш-қўниш йўлаги юзасидаги белгиларни ёки учиш-қўниш йўлагини чегараловчи ёхуд марказий чизиқни кўрсатувчи чироқларни кўриш мумкин бўлган масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвизуал парвоз — ҳаво кемасининг табиий уфқ ва ердаги (ёруғлик) арга нисбатан фазовий ҳолати ва жойлашуви, шунингдек, унинг бошқа ҳаво кемалари, объектлар ва тўсиқларга нисбатан горизонтал ва вертикал бўйича ўзаро жойлашуви экипаж томонидан кўз билан аниқланадиган шароитларда амалга ошириладиган парвоз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвизуал метеорологик шароитлар — белгиланган минимал кўрсаткичларга мос келадиган ёки улардан юқори бўлган кўриниш масофаси, булутларгача бўлган масофа ва булутларнинг қуйи чегараси баландлиги қийматларида ифодаланган об-ҳаво шароитлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўнишга визуал яқинлашув — ускуналар бўйича қўнишга яқинлашув схемасининг бир қисми ёки бутун схемаси тугалланмаган ва қўнишга яқинлашув учиш-қўниш йўлаги ва/ёки унинг ориэнтирлари билан кўз орқали алоқа ўрнатилган ҳолда амалга ошириладиган жараён;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво трассаси — йўлак кўринишидаги назорат қилинадиган ҳаво ҳудуди (ёки унинг бир қисми);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво ҳаракати — парвозда ёки аэродромнинг манёвр майдонида ҳаракатланаётган барча ҳаво кемалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчегараолди чизигининг ҳаво ҳудуди — Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегарасига туташ, кенглиги 25 км (14 денгиз мили) бўлган қуруқлик ва сув ҳудудлари устидаги Ўзбекистон Республикаси ҳаво ҳудуди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикасининг ҳаво бўшлиғи — давлат ҳудуди ва ҳудудий сувлари устидаги, унинг мутлақ юрисдикцияси остида бўлган бўшлиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаси — ер юзасидан қайтган ҳаво билан ўзаро таъсирини ҳисобга олмаганда, ҳаво билан ўзаро таъсири туфайли атмосферада ушлаб туриладиган ҳар қандай учиш аппарати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқоидабузар (тартиббузар) ҳаво кемаси — Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегарасини бузган ёки Ўзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудидан фойдаланиш тартибини бузишга йўл қўйган ҳаво кемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвақтинчалик режим — Ҳаво ҳужумидан мудофаа қўшинлари ва Ҳарбий ҳаво кучлари қўмондонининг Ўзбекистон Республикаси ҳудудида кўрсатилган жойда алоҳида муҳим парвозлар ва бошқа фаолият хавфсизлигини таъминлашга қаратилган комплекс чора-тадбирлари билан белгиланадиган ҳаво ҳудудидан фойдаланишнинг махсус тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемасининг парвоз вақти — ҳаво кемаси кўтарилишда ҳаракатлана бошлаган пайтдан то қўнишда унинг ерга тўлиқ тўхташи ёки вертикал қўнишда ер юзасига тегиши пайтига қадар бўлган давр;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбулутларнинг пастки чегараси баландлиги — қуруқлик ёки сув сатҳидан 6000 метрдан пастда жойлашган ва осмоннинг ярмидан кўпини қоплайдиган булутларнинг энг пастки қатламининг пастки чегарасигача бўлган вертикал масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўтиш баландлиги — аэродром ҳудудида белгиланган эшелонни эгаллашда барометрик баландлик ўлчагичнинг босим шкаласини стандарт атмосфера босими (QNE) қийматига ўтказиш учун белгиланган баландлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвоз баландлиги — маълум бир сатҳдан ҳаво кемасигача (объектгача) бўлган вертикал масофани англатувчи умумий атама;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳақиқий учиш баландлиги — бевосита ҳаво кемаси остидан ер (сув) сатҳи нуқтасигача бўлган учиш баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнисбий парвоз баландлиги — шартли равишда танланган нуқта сатҳидан парвоз баландлигигача бўлган масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқарор қабул қилиш баландлиги — аниқ қўнишга яқинлашиш учун белгиланган мутлақ ёки нисбий баландлик. Агар ушбу баландликка етгунга қадар ҳаво кемаси командири қўнишга яқинлашишни давом эттириш учун ар билан зарур визуал алоқа ўрнатмаган бўлса ёки ҳаво кемасининг фазодаги ҳолати ёки унинг ҳаракат параметрлари қўниш хавфсизлигини таъминламаса, шу баландликда иккинчи айланага чиқиш манёври бошланиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоғли ҳудуд — 18,5 километр (10 денгиз мили) масофада ер юзаси баландлигининг ўзгариши 900 метрдан (3000 футдан) ортиқ бўлган ўзгарувчан рельефли ҳудуд;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрухсатнома амал қилиш чегараси — ҳаво кемасига берилган диспетчерлик рухсатномаси амал қиладиган чегара (пункт);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром босими (ҚФЕ) — учиш-қўниш йўлагининг ишчи остонаси даражасидаги атмосфера босими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementстандарт атмосферага кўра денгиз сатҳига келтирилган аэродром (нуқта) босими (QNH) — барометрик баландлик ўлчагичнинг босим шкаласида ўрнатилганда аэродромнинг (нуқтанинг) барометрик баландлиги унинг мутлақ баландлигига мос келадиган атмосфера босими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдельтадром (парадром) — ўта енгил учиш аппаратларини жойлаштириш, учириш ва қўндириш учун тайёрланган ва белгиланган ер юзасининг қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнамойиш учиши — ҳаво кемасининг имкониятларини, учувчилар таркиби маҳоратини кўрсатиш мақсадида бажариладиган учиш (авиация техникаси намойиши, авиация паради);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдиспетчерлик зонаси (ҳудуди) — ер юзасидан белгиланган юқори чегарагача бўлган назорат қилинадиган ҳаво бўшлиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдиспетчерлик ҳудуди — ер юзаси устида ўрнатилган чегарадан юқорига чўзилган назорат қилинадиган ҳаво ҳудуди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўсиқ устидаги баландлик захираси — белгиланган чегараларда ҳисобга олинадиган тўсиқнинг энг юқори нуқтасидан ўтувчи горизонтал юзагача бўлган ҳаво кемасининг вертикал масофаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзахира аэродроми — белгиланган қўниш аэродромигача ёки унга қўнишни амалга ошириш мақсадга мувофиқ бўлмаган ҳолларда ҳаво кемасини йўналтирилиш мумкин бўлган аэродром;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш пайтидаги захира аэропорти — ҳаво кемаси қўниши мумкин бўлган аэропорт, агар учишдан сўнг тез орада бунга зарурат туғилса ва учиш аэропортидан фойдаланиш имконсиз бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйўналишдаги захира аэропорти — маршрут бўйлаб парвоз давомида зарурат туғилганда ҳаво кемаси қўниши мумкин бўлган аэропорт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбелгиланган манзилнинг захира аэропорти — белгиланган аэропортга қўниш имконсиз ёки мақсадга мувофиқ бўлмаган тақдирда ҳаво кемаси қўниши мумкин бўлган аэропорт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвоз учун буюртманома — ҳаво кемасининг режалаштирилган парвози ёки парвознинг бир қисми ҳақидаги маълумотлар бўлиб, улар Ҳаво ҳаракатини ташкил этиш/бошқариш органларига ва Ҳаво ҳужумидан мудофаа органларига тақдим этилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром ҳудуди — аэродром атрофидаги белгиланган ўлчамдаги ҳаво бўшлиғи бўлиб, унда ҳаво кемалари учиш техникасини ва бошқа парвоз вазифаларини ўрганиш учун парвозларни амалга оширади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудудий навигация — ҳаво кемаларига ер усти ёки сунъий йўлдош навигация воситаларининг таъсир доираси ичида ёки автоном воситалар ёхуд уларнинг комбинациялари имкониятлари билан белгиланган чегараларда исталган траектория бўйлаб парвоз қилиш имконини берувчи навигация усули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвозларни чеклаш ҳудуди — давлат ҳудуди ёки ҳудудий сувлари устидаги белгиланган ўлчамдаги ҳаво бўшлиғи бўлиб, унинг доирасида ҳаво кемаларининг парвозлари маълум шартлар асосида чекланган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкутиш зонаси — одатда аэродром (аэроузел) радио-навигация нуқтаси устида жойлашган, ҳаво кемаларининг ИИО/ИИБ органининг кейинги рухсатини кутиши учун белгиланган маълум ўлчамдаги ҳаво бўшлиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаси командири — учувчи мутахассислигига эга бўлган ва белгиланган тартибда ушбу турдаги ҳаво кемасини мустақил бошқариш ҳуқуқига эга шахс;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродромнинг назорат нуқтаси — танланган координаталар тизимида аэродромнинг жойлашувини аниқловчи нуқта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқисқа муддатли чеклов — Ҳаво бўшлигидан фойдаланиш ягона бошқарув тизимларининг марказлари ҳудудларида парвозлар ва бошқа фаолият хавфсизлигини тезкор таъминлашга қаратилган чора-тадбирлар мажмуаси билан белгиланадиган ҳаво ҳудудидан фойдаланишнинг махсус тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвозлар доираси (доира бўйлаб парвоз схемаси) — аэродром ҳудудида, одатда давлат ва тажриба-синов авиацияси аэродромларида ўрнатилган йўналиш бўлиб, у бўйича ёки унинг бир қисми бўйлаб учишдан сўнг баландликка кўтарилиш, қўнишга яқинлашиш учун пасайиш, қўнишни кутиш, аэродром устида парвоз қилиш ёки ҳаво кемасининг аэродром чегарасидан чиқиши амалга оширилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш аппарати — атмосфера ёки космик фазода учиш учун белгиланган қурилма;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучувчилар таркиби — махсус тайёргарликка эга бўлган ва парвоз пайтида экипаж таркибида учиш, ҳаво навигацияси, ҳаво кемасини, унинг тизимлари ва ускуналарини бошқариш бўйича ўз функционал вазифаларини бажарувчи шахслар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйўл чизиғи — ҳаво кемаси парвози траекториясининг ер юзасига проекцияси бўлиб, унинг ҳар қандай нуқтасидаги йўналиши одатда ҳақиқий, магнит ёки шартли меридианнинг шимолий йўналишидан ўлчанадиган бурчак даражаларида ифодаланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбелгиланган чегара — ҳаво бўшлиғида ҳаво трассасига, келиш маршрутига (СТАР) перпендикуляр бўлган вертикал текислик бўлиб, унинг жойлашуви сунъий йўлдош навигация тизими ёки бурчак-масофани ўлчовчи радионавигация воситаси маълумотлари, АКР ёки маркер маёғи ўрнатилган жой, ҲК навигация маълумотлар базасига киритилган географик нуқта орқали аниқланади. Ушбу чегарадан ўтгандан сўнг, хавфсиз эшелон (мутлақ баландлик)дан паст бўлмаган ҳолда, ҲҲХК/ҲҲБ органига белгиланган схема бўйича қўниш ва қўнишга яқинлашиш учун ҳаво кемаси экипажига (учувчисига) пасайишга рухсат бериш ҳуқуқи берилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмаҳаллий ҳаво йўли (МҲЙ) — маҳаллий ҳаво алоқаларини амалга оширишда ҳаво кемаларининг парвозларини бажариш учун мўлжалланган, баландлиги ва кенглиги бўйича чекланган ҳаво ҳудудидаги йўлак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоғли ҳудуд — 25 км (14 денгиз мили) радиусда 500 м (1650 фут) ва ундан ортиқ нисбий баландликдаги кесишган рельефли ҳудуд, шунингдек, денгиз сатҳидан 1000 м (3000 фут) ва ундан ортиқ баландликдаги ҳудуд;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтекислик ҳудуди — 25 км (14 денгиз мили) радиусда рельефнинг нисбий баландлиги 200 м (660 фут) дан кам бўлган ҳудуд;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтепалик ҳудуд — 25 км радиусда рельефнинг нисбий баландлиги 200 дан 500 метргача (660 дан 1650 футгача) бўлган кесишган рельефли жой;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementметеорологик маълумот — ҳақиқий ёки кутилаётган об-ҳаво шароитларига оид метеорологик ҳисобот, таҳлил, башорат ва бошқа ҳар қандай хабар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпасайишнинг минимал баландлиги — аниқ бўлмаган қўниш ёки визуал қўниш схемасида кўрсатилган баландлик бўлиб, ундан пастроққа ориэнтир билан зарурий кўз алоқасисиз тушиш мумкин бўлмаган чегара;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementминимал келтирилган босим — ҳаво трассаси, маҳаллий ҳаво йўллари, белгиланган маршрутлар ёки парвоз (авиация ишлари) ҳудудлари бўйича денгиз сатҳига келтирилган минимал атмосфера босимининг ҳисобланган қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром минимуми — ушбу аэродромда маълум тоифадаги (турдаги) ҳаво кемасининг учиши ва қўнишига рухсат бериладиган учиш-қўниш йўлагидаги кўринувчанлик ва қарор қабул қилиш баландлиги/минимал пасайиш баландлиги ёки булутларнинг қуйи чегараси баландлигининг (зарурат бўйича) минимал рухсат этилган қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавиация ишлари турининг минимуми — ушбу турдаги авиация ишларини бажаришга рухсат бериладиган кўринувчанлик ва булутларнинг қуйи чегараси баландлигининг (БҚЧБ) минимал рухсат этилган қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемасининг минимуми — ушбу турдаги ҳаво кемасида хавфсиз учиш ва қўнишни амалга ошириш имконини берувчи учиш-қўниш йўлагидаги кўринувчанлик ва қарор қабул қилиш баландлиги/минимал пасайиш баландлиги ёки булутларнинг қуйи чегараси баландлигининг (зарурат бўйича) минимал рухсат этилган қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаси командирининг минимуми — учиш-қўниш йўлагида кўринишнинг ва учиш-қўниш йўлаги/минимал баландликнинг энг кам рухсат этилган қийматлари (зарур бўлганда), бунда командирга ушбу турдаги ҳаво кемасида учиш, қўниш ёки визуал парвоз қоидалари бўйича парвоз қилишга рухсат берилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаси модели (авиамодель ва бошқалар) — фақат ўқув, спорт, маданий-маърифий тадбирларни ўтказиш ва техник ижодкорликни ривожлантириш учун ишлатиладиган, мустақил парвозни бошқариш ва навигация функциясига эга бўлмаган, фото ва видео қурилмалар билан жиҳозланмаган, двигателли ёки двигателсиз учиш аппарати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementориэнтир билан визуал кўз алоқаси — учувчи томонидан ҳаво кемасининг жойлашувини ва унинг учиш-қўниш йўлагига нисбатан номинал парвоз йўналишидан оғиш тезлигини баҳолаш учун етарли вақт давомида учиш-қўниш йўлаги ва/ёки унинг ердаги (ёруғлик) ориэнтир билан кўз алоқаси, бу хавфсиз қўнишни таъминлаш имконини беради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмузлаш — ҳаво кемасининг турли қисмларида музнинг тўпланиши (кучсиз — қанотнинг олд қисмида 0,5 мм/мин гача муз тўпланганда, ўртача — 0,5 дан 1 мм/мин гача, кучли — 1 мм/мин дан ортиқ);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво ҳаракатига хизмат кўрсатиш — умумий атама бўлиб, тегишли ҳолларда парвоз маълумотлари хизмати, фавқулодда хабар бериш, ҳаво ҳаракатига консультатив хизмат, ҳаво ҳаракатини диспетчерлик бошқарувини (ҳудудий диспетчерлик хизмати, яқинлашишни бошқариш ёки аэродром диспетчерлик хизмати) ўз ичига олади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфли зона — белгиланган ўлчамдаги ҳаво бўшлиғи бўлиб, унда маълум вақт оралиғида ҳаво кемаларининг парвози учун хавф туғдирувчи фаолият амалга оширилиши мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфли об-ҳаво ҳодисалари — парвозлар хавфсизлиги ва авиация техникасининг бутунлигига таҳдид солувчи об-ҳаво ҳодисалари ёки метеорологик кўрсаткичлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲҲХ органи — тегишли ҳолларда ҳаво ҳаракатини диспетчерлик хизмати кўрсатиш органи, парвоз маълумотлари маркази ёки ҳаво ҳаракатига хизмат кўрсатиш бўйича маълумотларни тўплаш пунктини англатувчи умумий атама;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲҲБ органи — тегишли ҳолларда ҳудудий диспетчерлик маркази, яқинлашиш диспетчерлик органи ёки аэродром диспетчерлик пункти, парвозларни бошқариш пункти, идоравий қўмондонлик пункти ёки ҳаво ҳаракатини бошқариш вазифаларини бажарувчи бошқа пунктни англатувчи умумий атама;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвоздаги фавқулодда ҳолат — авиация техникасининг тўсатдан ишдан чиқиши ёки ҳаво кемасининг экипаждан оддий бошқарувдан фарқ қиладиган ҳаракатларни талаб этадиган шароитларга тушиб қолиши натижасида юзага келадиган вазият;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўтиш қатлами — ўтиш баландлиги ва ўтиш эшелони орасидаги ҳаво бўшлиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпилотаж — ҳаво кемаси томонидан атайлаб бажариладиган, унинг фазовий ҳолати ва парвоз режимини ўзгартиришга қаратилган манёврлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпланер — қўзғалмас кўтарувчи юзаларга эга бўлган, ҳаводан оғир моторсиз учиш аппарати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвоз режаси (flight plan) — ҳаво кемасининг режалаштирилган парвози ёки унинг бир қисми ҳақидаги маълумотлар бўлиб, ҳаво ҳаракатини бошқариш органларига тақдим этилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвозлар режа жадвали — давлат ва тажриба авиацияси парвозларида парвозларни бажариш тартибини, экипажларга бериладиган вазифалар хусусиятини ва уларни бажариш кетма-кетлигини белгиловчи белгиланган шаклдаги ҳужжат;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementманёвр майдони — аэродромнинг перронлардан ташқари қисми бўлиб, ҳаво кемаларининг учиши, қўниши ва ҳаракатланиши учун мўлжалланган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқидирув — одатда қидирув ва қутқарув мувофиқлаштириш ёки ёрдамчи маркази томонидан бошқариладиган операция бўлиб, унда мавжуд ходимлар ва воситалардан фойдаланиб, бахтсизликка учраган шахсларнинг жойлашувини аниқлаш амалга оширилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвоз — ҳаво кемасининг ер (сув) юзаси бўйлаб ва ҳаво бўшлиғида учиш пайтида ердаги ҳаракти тезлаши бошлашдан (вертикал учишда ер ёки сув юзасидан кўтарилишдан) то ердаги тезлашган ҳаракатни тугатгунга қадар (тўхтамасдан учиш-қўниш йўлагини бўшатиш) ёки вертикал қўнишда ер (сув) юзасига теккунга қадар бўлган ҳаракати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқуйи хавфсиз эшелондан пастдаги парвоз — иккинчи тоифадаги маҳаллий ҳаво йўллари бўйича визуал парвоз қоидалари асосида, белгиланган йўналиш бўйича, аэродром ҳудудида ёки авиация ишлари ҳудудида амалга ошириладиган парвоз бўлиб, қуйи хавфсиз эшелондан паст бўлган минимал келтирилган босимга нисбатан ушлаб туриладиган хавфсиз баландликдан паст бўлмаган баландликда бажарилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмаршрут бўйича парвоз — олдиндан режалаштирилган йўналиш бўйича жўнаш пунктидан келиш пунктига амалга ошириладиган парвоз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВПҚ бўйича парвоз — визуал парвоз қоидаларига мувофиқ амалга ошириладиган парвоз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвизуал парвоз — ҳаво кемасининг фазовий ҳолати ва жойлашуви экипаж томонидан табиий уфқ, ердаги ар, шунингдек, бошқа моддий объектлар ва иншоотларга нисбатан кўз билан аниқланадиган парвоз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУПҚ бўйича парвоз — ускуналар бўйича парвоз қоидаларига мувофиқ амалга ошириладиган парвоз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementускуналар бўйича парвоз — ҳаво кемасининг фазовий ҳолати, жойлашуви, шунингдек, бошқа моддий объектлар ва иншоотларга нисбатан ҳолати экипаж томонидан тўлиқ ёки қисман учиш ва навигация ускуналари ёрдамида аниқланадиган шароитларда амалга ошириладиган парвоз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво яқинлашув йўлаги — белгиланган чегараларда ҳаво бўшлиғининг учиш-қўниш йўлаги четига туташган ва унинг ўқи йўналишида жойлашган қисми бўлиб, унда ҳаво кемалари учишдан сўнг баландлик олади ва қўнишга киришда пасаяди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУҚЙ остонаси — ҳаво кемалари қўниши учун фойдаланилиши мумкин бўлган учиш-қўниш йўлаги қисмининг бошланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемасининг қўниши — ҳаво кемасининг секинлашган ҳаракати бошланганидан то ер, сув ёки бошқа юзага тегиши ва ҳаракат тугашигача (вертикал қўнишда қўнгандан кейин двигателни секинлаштиришгача) бўлган парвоз босқичи; бу босқич текисланиш баландлигидан (вертикал қўнишда тормозланиш бошланишидан) бошланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўниш майдони — ҳаво кемаларининг учиши ва қўниши учун яроқли бўлган ер, сув ёки бошқа юза қисми ёхуд махсус тайёрланган сунъий майдонча;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдоимий парвоз йўналиши — аэродром ҳудудидаги парвоз-йўриқнома кўрсатмаларида белгиланган парвоз йўналиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмўлжални йўқотиш — ҳаво кемаси экипажи парвоз топшириғини бажариш учун зарур аниқликда ўз жойлашувини билмайдиган ва аниқлай олмайдиган вазият;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром баландлиги — учиш-қўниш йўлагининг энг баланд нуқтаси мутлақ баландлиги (бир нечта учиш-қўниш йўлаги мавжуд бўлса, энг юқори қиймат олинади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўнишга яқинлашиш тўғри чизиғи — ускуналар бўйича қўнишга киришнинг якуний босқичи йўналиши билан мос келадиган чизиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўсиқ — ҳаво кемаларининг ер устидаги ҳаракати учун мўлжалланган ҳудудда жойлашган ёки парвозда ҳаво кемаларини ҳимоя қилиш учун белгиланган сатҳдан баланд бўлган ёки бундай белгиланган сатҳлардан ташқарида жойлашган ва баҳолаш натижаларига кўра аэронавигация учун хавф туғдирадиган барча ҳаракатсиз (вақтинчалик ёки доимий) ва ҳаракатланувчи объектлар ёки уларнинг қисмлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementускунали метеорологик шароитлар — кўриниш масофаси, булутларгача бўлган масофа ва булутларнинг қуйи чегараси баландлиги билан ифодаланган метеорологик шароитлар (бу кўрсаткичлар визуал метеорологик шароитлар учун белгиланган минимумлардан паст бўлади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродромнинг ишчи майдони — аэродромнинг ҳаво кемаларининг учиши, қўниши ва ҳаракатланиши учун анган, манёвр қилиш майдони ва перронлардан (ҳаво кемалари тўхташ жойлари) иборат қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавиация ишлари ҳудуди — баландлик ва (ёки) майдон бўйича чекланган ҳаво бўшлиғи қисми бўлиб, унда ҳаво кемаси мазкур турдаги авиация ишлари технологияси (қўлланма, йўриқнома)га мувофиқ баландлик ва йўналиш бўйича манёвр қилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром ҳудуди — белгиланган горизонтал ва вертикал чегараларда аэродром ва унга туташ жой устидаги ҳаво бўшлиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэроузел ҳудуди — икки ва ундан ортиқ яқин жойлашган аэродромларни ўз ичига олган, белгиланган ўлчамдаги ҳаво бўшлиғи қисми бўлиб, унда парвозларни ташкил этиш ва бажариш учун махсус келишув ва мувофиқлаштириш талаб этилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementяқинлашиш ҳудуди (зонаси) — аэродром (аэроузел) ҳудуди чегараларидаги ҳаво бўшлиғи бўлиб, учиш-қўниш зонаси ва ҳаво йўллари диспетчерлик пунктлари ҳудудлари ҳаво бўшлиғи бундан мустасно;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқидирув ва қутқарув ҳудуди — қидирув ва қутқарув ишларини мувофиқлаштириш маркази билан боғлиқ бўлган маълум ўлчамдаги зона бўлиб, унинг доирасида қидирув-қутқарув операциялари таъминланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementускуналар бўйича парвоз қоидалари асосида учиб келишнинг (етиб келишнинг) ҳисобланган вақти — ҳаво кемасининг навигация воситалари билан белгиланган нуқтага етиб келишининг ҳисобланган вақти бўлиб, бу нуқтадан ускуналар бўйича қўнишга кириш манёврини бажариш режалаштирилади ёки ушбу аэродром билан боғлиқ навигация воситаси мавжуд бўлмаганда, ҳаво кемасининг аэродром устидаги нуқтага етиб келиш вақти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвизуал парвоз қоидалари асосида учиб келишнинг (етиб келишнинг) ҳисобланган вақти — ҳаво кемасининг аэродром устидаги нуқтага етиб келишининг ҳисобланган вақти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвоз режими — ҳаво кемасининг парвоз кўрсаткичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбошқарувни ўтказиш чегараси — ҳаво ҳаракатини бевосита бошқариш ва ҳаво кемаси хавфсизлигини таъминлаш масъулияти бир ҲҲБ/ҲҲБ органидан бошқасига ўтказиладиган белгиланган чегара;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерда ҳаракатланиш йўлаги — аэродром учиш майдонининг ҳаво кемаларини йўналтириш учун анган ва аэродромнинг бир қисмини бошқаси билан боғлайдиган қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерда ҳаракатланиш — ҳаво кемасининг учиш ва қўнишдан ташқари аэродром юзасида ўз кучи билан ҳаракатланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳавода ҳаракатланиш — вертолётнинг аэродром юзаси устида, ер таъсиридан фойдаланиш имконини берадиган баландликлар оралиғида ва ҳавода манёвр қилиш учун белгиланган тезликларда ҳаракатланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсамолёт — двигатель ёрдамида ҳаракатланадиган ҳаводан оғир ҳаво кемаси бўлиб, унинг парвоз вақтидаги кўтариш кучи асосан маълум парвоз шароитларида қўзғалмас бўлиб қоладиган юзалардаги аэродинамик таъсирлар ҳисобига ҳосил бўлади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэронавигация маълумотлари тўплами (AIP) — давлат томонидан чиқарилган ёки тасдиқланган нашр бўлиб, ушбу давлатнинг ҳаво ҳудуди доирасида аэронавигация учун муҳим аҳамиятга эга бўлган узоқ муддатли аэронавигация маълумотларини ўз ичига олади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўта енгил ҳаво кемаси — қуруқлик вариантида максимал учиш оғирлиги 450 кг дан ошмайдиган (сув вариантида ёки қўшимча жиҳозлар ўрнатилганда 495 кг) ва минимал парвоз тезлиги 65 км/соат (35 узел) дан ошмайдиган учиш аппарати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмураккаб метеорологик шароитлар — кўринувчанлик 2000 м ва ундан кам бўлган ва/ёки булутларнинг қуйи чегараси баландлиги 200 м (660 фут) ва ундан паст бўлган ҳамда уларнинг умумий миқдори 3-4 октантдан ортиқ бўлган об-ҳаво шароитлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқутқарув — бахтсиз ҳодисага учраган шахсларни қутқариш, уларга биринчи тиббий ёки бошқа турдаги ёрдам кўрсатиш ва уларни хавфсиз жойга олиб чиқиш мақсадида амалга ошириладиган операция;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаларининг махсус парвоз зонаси — пилотаж зонаси, синов парвозлари зонаси, ҳаво кемаларининг паст ва жуда паст баландликлардаги парвоз зонаси, товуш тезлигидан юқори тезликдаги ҳаво кемалари парвози зонаси, парвозда ҳаво кемаларига ёнилғи қуйиш зонаси, ўзгарувчан профилга эга ҳаво кемалари парвози зонаси, ёнилғи тўкиш ва юклар ташлаш зонаси, ҳаво кемалари моделлари (авиамоделлар ва бошқалар) парвози зонаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementстандарт атмосфера босими — белгиланган босим қиймати 760 мм симоб устуни (1013,2 миллибар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэростат старти — аэростат учишининг бошланғич босқичи бўлиб, бунда у ер ёки транспорт воситаси билан механик алоқадан озод бўлади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementускуналар бўйича қўнишга кириш схемаси — қўнишга кириш бошланғич босқичининг назорат нуқтасидан ёки тегишли ҳолларда белгиланган келиш йўналишининг бошидан то қўнишни амалга оширилиши мумкин бўлган нуқтагача, агар қўниш бажарилмаган бўлса, кутиш зонасида ёки йўналишда тўсиқлардан учиб ўтиш мезонлари қўлланиладиган нуқтагача тўсиқлар билан тўқнашувнинг олдини олишни кўзда тутувчи белгиланган талабларга риоя қилган ҳолда учиш ускуналари бўйича бажариладиган олдиндан режалаштирилган манёврлар кетма-кетлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбелгиланган йўналиш — ҳаво трассасидан ёки маҳаллий ҳаво йўналишидан ташқаридаги, ҲҲБ/ҲҲБ органлари томонидан таъминланадиган ва ҲҲМ органлари томонидан ҲФдан фойдаланиш учун берилган аризага мувофиқ назорат қилинадиган йўналиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфавқулодда вазият — одамлар қурбон бўлишига, уларнинг соғлиғига ёки атроф-муҳитга зарар етказилишига, катта моддий йўқотишларга ва одамларнинг ҳаёт фаолияти шароитлари бузилишига олиб келиши мумкин бўлган ёки олиб келган авария, фалокат, хавфли табиий ҳодиса, табиий ёки бошқа офат натижасида муайян ҳудудда юзага келган вазият;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэшелонлаштириш — ҳаво кемаларининг ҳаво бўшлиғида белгиланган оралиқда вертикал, бўйлама ёки ён томонга ажратилишини англатувчи умумий атама;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёнлама эшелонланиш — ҳаво кемаларини бир баландликда уларнинг учиш йўналишлари орасидаги масофа ёки бурчак силжиши бўйича белгиланган оралиқларга ажратиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвертикал эшелонланиш — ҳаво кемаларини баландлик бўйича белгиланган оралиқларга тақсимлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбўйлама эшелонланиш — ҳаво кемаларини бир хил баландликда, йўналиш чизиғи бўйлаб белгиланган вақт оралиғида ёки масофада жойлаштириб тақсимлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқуйи хавфсиз эшелон — парвознинг хавфсиз баландлигидан юқорида жойлашган, ҳисоблаб чиқарилган ва белгиланган энг яқин парвоз эшелони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўтиш эшелони — барометрик баландлик ўлчагичнинг босим шкаласини стандарт атмосфера босимидан (QNE) аэродром босимига (QFE) ёки стандарт атмосфера бўйича денгиз сатҳининг ўртача даражасига келтирилган аэродром босимига (QNH) ўтказиш учун белгиланган эшелон (аэродром (аэроузел) ҳудудидаги энг қуйи парвоз эшелони ўтиш эшелони ҳисобланади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқуйи эшелондан паст баландликда парвоз қилиш учун йўналиш (йўналиш қисми) бўйича ўтиш эшелони — барометрик баландлик ўлчагичнинг босим шкаласини стандарт атмосфера босимидан (QNE) қуйи эшелондан паст баландликда парвоз қилиш учун минимал келтирилган босимга (Ркел.мин) ўтказиш амалга ошириладиган йўналиш (йўналиш қисми) бўйича хавфсиз парвознинг қуйи эшелони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвоз эшелони (эшелон) — стандарт атмосфера босимининг (QNE) белгиланган қийматига нисбатан олинган ва бошқа шундай юзалардан белгиланган босим оралиқларига тенг масофада жойлашган доимий атмосфера босими юзаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ўзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида ҳаво кемаларининг парвозлари Ўзбекистон Республикаси Ҳаво кодекси, Ўзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудидан фойдаланиш тўғрисидаги Низом, ИСАО стандартлари ва тавсия этилган амалиётлари, Асосий парвоз қоидалари, шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари талабларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Авиация турлари фаолияти соҳасида бошқарув ва назоратни амалга оширувчи идоралар раҳбарларининг қарори билан давлат манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича жанговар ва тезкор топшириқларни бажариш, тиббий ёрдам кўрсатиш, табиий офатлар, фалокатлар, бахтсиз ҳодисалар, фавқулодда вазиятлар ва инсон ҳаёти ва саломатлигига зарар этказиш билан боғлиқ бошқа ҳолатларда, ушбу асосий парвозлар қоидаларда кўрсатилган тартиблар ва қоидаларидан четга чиқиш орқали қидирув-қутқарув ишларини олиб бориш учун парвозлар амалга оширилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Ўзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида барча ҳаво кемалари авария ҳолатида огоҳлантириш билан таъминланади, уларни ташкил этиш тартиби авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Парвозларни ташкил этиш ва амалга ошириш тартиби, авиация турларини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-боб. Ҳаво кемалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Ҳаво кемалари авиация турларига мансублигига қараб фуқаролик, давлат ва эксперименталга бўлинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Ҳаво кемалари бошқариладиган ва бошқарилмайдиган бўлиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБошқариладиган ҳаво кемалари бошқариладиган ва учувчисиз ҳаво кемаларига бўлинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБошқариладиган ҳаво кемаларига парвоз вақтида учувчи (пилот, экипаж) томонидан бошқариладиган ҳаво кемалари киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУчувчисиз ҳаво кемаларига ер усти (ҳаво) бошқарув пунктларидан (масофадан) ёки уларга киритилган дастурга (автоматик) мувофиқ бошқариладиган учувчисиз учиш аппаратлари, шунингдек, ушбу бошқарув усуллари бирлаштирилганлар киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБошқарилмайдиган ҳаво кемаларига эркин ва боғланган шарлар, зонд тўплари, радиозондлар киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Ўзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказилмаган ва уларнинг парвозга яроқлилигини тасдиқловчи ҳужжатлари бўлмаган ҳаво кемаларининг парвозлари тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Ҳаво кемалари бортида, ЎЙҲК ва УУА бундан мустасно, ушбу асосий қоидаларнинг 1-иловасига мувофиқ, фуқаролик ҳаво кемаларини тутиб олиш қоидалари ва тутиб олишда ишлатиладиган сигналлар рўйхати бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-боб. Ҳаво кемаси экипажи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Ҳаво кемаси экипажи, командир бошқа парвоз ходимлари ва хизмат кўрсатувчи ходимлардан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаво кемалари экипажларининг таркиби ҳаво кемаларининг тури ва мақсадига, уларнинг фойдаланиш мақсадлари ва шартларига қараб ишлаб чиқувчи ва буюртмачи томонидан белгиланади ва ҳар бир турдаги ҳаво кемасининг парвоз эксплуатацияси тўғрисидаги ҳужжатларда кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБундан ташқари, ҳаво кемалари экипажлари таркибига авиация турларини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланган тартибда ушбу ҳаво кемасидан фойдаланиш билан боғлиқ бошқа авиация ходимлари киритилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Ҳаво кемаси экипажи таркибига кирадиган барча шахслар, эгаллаб турган лавозими ва иш тажрибасидан қатъий назар, парвозга тайёргарлик ва назорат текширувидан ўтишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Ҳаво кемаси экипажи соғлиғи бўйича авиация турларини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идораларнинг норматив-ҳуқуқий ҳужжатларининг белгиланган талабларига жавоб бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Ҳаво кемалари экипажларини тайёрлаш, уларни парвозларга қўйиш, тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби авиация турларини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаво кемаси экипаж аъзолари томонидан парвозга яроқлилиги тўғрисида тиббий хулосасиз парвозни амалга ошириш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Ҳар бир ҳаво кемаси командирига ушбу турдаги ҳаво кемаларида парвоз тайёргарлиги даражасига қараб, минимум даражаси ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаво кемаси командирига минимум даражани белгилаш тартиби, авиация турларини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Ҳаво кемаси экипажи парвоз вақтида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвоз топшириғини бажариш тартибига қатъий риоя қилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемасининг парвозини бошқарадиган ҲҲХК/ҲҲБ органининг кўрсатмаларига аниқ риоя қилиш, парвоз хавфсизлигига аниқ таҳдид бўлган ҳоллар бундан мустасно, шунингдек, кемада бўлган одамларнинг ҳаётини сақлаб қолиш учун, лекин иложи бўлса, белгиланган парвоз қоидаларига мувофиқ ҳаракатланишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво, метеорологик ва орнитологик вазиятни визуал ва борт радиотехника воситаларидан фойдаланган ҳолда доимий равишда кузатиб бориш. Агарда хавфли метеорологик ҳодисалар аниқланса, улар тўғрисида дарҳол унинг парвозини бошқарувида бўлган ҲҲХК/ҲҲБ органига хабар бериш ва парвознинг хавфсиз давом этишини таъминлаш учун барча чораларни кўришга мажбурдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Ҳаво кемаси экипажига ушбу ҳаво кемасини парвозини бевосита бошқараётган ҲҲХК/ҲҲБ органи билан радио алоқани тўхтатиши ёки унинг рухсатисиз бошқа ҲҲХК/ҲҲБ органи билан алоқага ўрнатиши тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Ҳаво кемаси командири, мажбурий қўниш ҳолатида ўз ваколатларини ваколатли органларга топширгунга қадар, ҳаво кемаси бортидаги барча шахсларнинг ҳаракатларини бошқаради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-боб. Аэродромлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Аэродромлар авиация турлари мансублигига қараб фуқаролик аэродромлари, давлат авиацияси аэродромлари, экспериментал авиация аэродромлари ва биргаликда фойдаланиш (жойлашиш) аэродромларига бўлинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Ҳар бир аэродромга тоифа берилиб, уни тайинлаш тартиби авиация турларини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Ҳар бир аэродром ва қўниш майдончаси учун маҳаллий хусусиятлар унинг қўлланилиши ва амалдаги чекловларни ҳисобга олган ҳолда аэродромда (қўниш майдончаси) таъминлаш, ўзаро ҳаракатлар ва парвоз тартибларини белгилайдиган ҳужжат ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲужжат маълумотлари аэродром фойдаланувчиси (эгаси) томонидан парвозлар хавфсизлигини таъминлаш талабларига мувофиқлиги даврий равишда текшириб турилиши керак. Давлат авиацияси аэродромлари учун ҳужжат камида 5 йилда қайта нашр этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Ҳаво кемалари парвозлари хавфсизлигини таъминлаш мақсадида ҳавога кўтарилгандан кейин баландликка кўтарилиш ва пастлашда аэродром учиш-қўниш йўлагининг ҳар бир йўналиши учун қўниш олди чизиғида ҳавога чиқиш йўлаги ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Учиш-қўниш йўлагининг ҳар бир йўналиши учун чегара рақами ушбу асосий парвоз қоидасининг 2-иловасига мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-боб. Парвозлар бажарилиши учун минимум
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Парвоз минимумлари қуйидагилар учун белгиланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) аэродром;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) ҳаво кемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) ҳаво кемаси командири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) авиация ишларининг турига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Минимумларни белгилашда асосий параметрлар қарор қабул қилиш баландлиги (ҚҚҚБ ёки DA/DH), минимал пасайиш баландлиги (МПБ ёки МДА/МДҲ), булутларнинг пастки баландлик чегараси (вертикал кўриниш), кўриниш ёки учиш — қўниш йўлагининг кўриниши ва ЎЙҲК учун ўшимча равишда шамол кучининг қиймати ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродром минимумига учиш ва қўниш учун қўшимча параметр сифатида булутларнинг пастки чегараси баландлиги (вертикал кўриниш) киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. Учиш учун аэродром минимуми учиш қўниш йўлагида кўришнинг минимал рухсат бериладиган булутларнинг пастки чегара баландлиги бўйича белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Қўниш учун аэродром минимуми учиш қўниш йўлагида кўришнинг минимал рухсат бериладиган ва қарор қабул қилиш баландлиги (ҚҚҚБ ёки DA/DH), минимал пасайиш баландлиги (МПБ ёки МДА/МДҲ), бунда ушбу тоифадаги (турдаги) ҳаво кемаларига қўнишга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. Ҳаво кемалари учиш ва қўниш учун аэродромларнинг минимумлари ушбу минимумларни аниқлаштиришни тартибга солувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30. Ҳаво кемаларининг ҳар бир тури учун, унинг борт ускуналари, конструкциявий хусусиятлари ва қўлланадиган қўнишга кириш тизимини ҳисобга олган ҳолда, конструктирлик бюроси томонидан учиш ва қўниш учун минимум белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31. Ҳаво кемаси учун учиш минимуми учиш-қўниш йўлагидаги минимал белгиланган кўриниш қиймати ва булутларнинг пастки чегара баландлиги (агар ўрнатилган бўлса) бўйича ўрнатилади, бу эса ушбу турдаги ҳаво кемасига хавфсиз парвоз қилиш имконини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element32. Ҳаво кемаси учун қўниш минимум учиш-қўниш йўлагидаги минимал белгиланган кўриниш қиймати, қарор қабул қилиш баландлиги (ҚҚҚБ ёки DA/DH), минимал пасайиш баландлиги (МПБ ёки МДА/МДҲ) ёки (зарур ҳолларда) булутларнинг пастки баландлик чегараси (БПБЧ) бўйича ўрнатилади, бу эса ушбу турдаги ҳаво кемасига хавфсиз қўниш имконини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element33. Ҳаво кемаси командирининг учиш учун минимуми учиш-қўниш йўлагидаги минимал рухсат этилган кўриниш қийматига, агар керак бўлса, ҳаво кемаси командирига ушбу турдаги ҳаво кемасида учишга рухсат берилган булутларнинг пастки чегараси баландлигига қараб белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element34. Ҳаво кемаси командирининг қўниш учун минимуми учиш-қўниш йўлагидаги минимал белгиланган кўриниш қиймати, қарор қабул қилиш баландлиги (ҚҚҚБ ёки DA/DH), минимал пасайиш баландлиги (МПБ ёки МДА/МДҲ) ёки (зарур ҳолларда) булутларнинг пастки баландлик чегараси (БПБЧ) бўйича белгиланади, бунда ҳаво кемаси командирига ушбу турдаги ҳаво кемасида қўнишга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element35. ВПҚ бўйича парвозлар учун ҳаво кемаси командирининг минимуми булутларнинг пастки чегарасининг баландлиги ва кўринишнинг минимал рухсат этилган қийматлари бўйича белгиланади, бунда ҳаво кемаси командирига ушбу турдаги ҳаво кемаларида визуал парвозларни амалга оширишга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element36. Ҳар бир алоҳида ҳолатда учиш ва қўниш учун минимумлар аэродром, ҳаво кемаси, ҳаво кемаси командирининг энг юқори минумум қийматига қараб белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element37. Ҳаво кемаси командирига авиация турларини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идораларнинг норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари талабларига мувофиқ, белгиланган минимумдан паст бўлган об-ҳаво шароитида қўнишга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element38. Авиация ишларининг турлари учун минимум булутларнинг пастки чегарасининг баландлиги ва кўринишнинг минимал рухсат этилган қийматларига, шунингдек, агар керак бўлса, шамол тезлигига қараб белгиланади, бунда ушбу турдаги авиация ишларини бажариш учун ўрнатилган визуал ва ускуналар бўйича парвозлари (ВПҚ, УПҚ) қоидаларидан фойдаланган ҳолда бажаришга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element39. Ўзбекистон Республикасининг аэронавигация ахбороти ҳужжатларида ҳар бир аэродром учун қўниш тизимига қараб тўсиқларнинг минимал хавфсиз учиб ўтиш баландликлари эълон қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси аэродромларига парвозларни амалга оширувчи эксплуатантлар ҳар бир қўниш тизими учун қўлланилиш минимумларини ҳисоблашлари шарт. Эксплуатант томонидан ҳисобланган минимумлар Ўзбекистон Республикаси ААХда (AIP) эълон қилинган минимумлардан паст бўлиши мумкин эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-боб. Учиш қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Парвозларнинг таснифи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element40. Ўзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида ҳаво кемаларининг парвозлари қуйидаги турларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) бажариш қоидаларига кўра:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвизуал парвоз қоидалари бўйича парвозлар (бундан буён матнда ВПҚ деб юритилади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementускуналар билан парвоз қоидалари бўйича парвозлар (бундан буён матнда УПҚ деб юритилади)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) самовий ҳудудларнинг тузилиш элементларидан фойдаланиш бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром парвозлари — аэродром (аэроузел) ҳудудида, учиш ва қўниш зонасида ёки аэродромнинг ҲҲБ органи бошқарувидаги ўшимча ажратилган самовий ҳудудларда (фуқора авиация аэродромларида — ҳаводаги ҳаракатларга хизмат кўрсатиш органи);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйўналиш парвозлари — ҲТ ва МҲЙидан ташқари белгиланган йўиналишларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтрасса парвозлари — ҲТ ва МҲЙида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйўналиш-трасса парвозларида — ҲТ ва МҲЙида ва улардан ташқарида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродромдан ташқари парвозларида — учиш аэродром (аэроузел)идан ташқари бажариладиган парвозлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) метеорологик шароитларда бажаришга кўра:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementоддий метеорологик шароитлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмураккаб метеорологик шароитлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) ҳаво кемалари сони бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementякка тартибдаги парвозлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгуруҳли парвозлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementф) куннинг вақти бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкундузги-қуёш чиқиши ва ботиши ўртасидаги даврда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтунги-қуёш ботиши ва чиқиши ўртасида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаралаш-парвоздан қўнишгача бўлган даврда, кундузги парвоздан тунги парвозга ўтиш ёки аксинча;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) физик-географик шароитлари, бажариш жойи ва усулларига кўра:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтекислик ва паст-баланд бўлган жойлар устидан парвозлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоғли жойлар устидан парвозлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementарсиз бўлган жойлар устидан парвозлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув юзаси устидан парвозлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳ) бажарилиш баландлиги бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementжуда паст баландликларда — рельеф ёки сув сатҳидан 200 м гача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпаст баландликларда — 200 м дан 1000 м гача, шу жумладан рельеф ёки сув юзаси устида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўртача баландликларда — 1000 м дан 4000 м гача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюқори баландликларда — 4000 м дан 12000 м гача (тропопозгача), шу жумладан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementстратосферада — 12000 м дан ортиқ (тропопозадан юқори) баландликларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПарвозларнинг бошқа турлари авиация турларини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element41. Ҳаво кемаларининг парвозларини мақсадга мувофиқ таснифлаш, шунингдек, парвозларнинг бошқа таснифи авиация турларини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Парвозларни амалга оширишда умумий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element42. Ҳаво кемаларининг учиш тартиби режалаштирилган парвозлар жадвали ёки кунлик парвозлар режаси билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element43. Ҳаво кемаси экипажи самовий ҳудуд тузилишининг ишлатиладиган элементлари, белгиланган чегаралар доирасида, белгиланган парвоз режимини ушлаши, ўз ҳаво кемасини жойлашишини доимий равишда билиши, парвоз режасига мувофиқ парвозни амалга ошириши шарт (Flight plan).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element44. Ҳаво кемалари экипажларининг аэронавигация маълумотларининг амалдаги ҳужжатларисиз (улардан кўчирмалар), парвозлари тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element45. Учиш ва қўниш тартибини аниқлашда ҲҲХК/ҲҲБ органлари қуйидаги устутиворликларга амал қилишлари керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) учиш пайтида ҳаво кемалари афзалликларга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдавлат манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вазифаларни бажаришда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқидирув-қутқарув, авария-қутқарув ишларини ва шошилинч тиббий ёрдам кўрсатиш бўйича топшириқларни бажаришда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйўловчиларни мунтазам ташишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтезликда устинликка эгалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгуруҳ таркибида парвозларни амалга оширишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдвигателларнинг ердаги ишлаш муддати чекланган бўлса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) қўниш пайтида афзаллик қуйидаги ҳаво кемаларига берилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмажбурий (фавқулодда) қўнишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementоб-ҳаво шароити ёмонлашганда-қўнишга кириш учун учун баландроқ минимум кўрсаткич билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвознинг қисқа муддатига етарли қолган ёқилғи билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшошилинч тиббий ёрдам парвозларини амалга ошираётган ёки бортида шошилинч тиббий ёрдамга муҳтож шахслар борлигида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйўловчиларни мунтазам ташишни амалга оширишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгуруҳ таркибида парвозларни амалга оширишда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element46. Белгиланган эшолонда (баландликда) учаётган ҳаво кемаси ушбу эшелонни (баландликни) эгаллашга рухсат сўраган ҳаво кемаси командирига нисбатан (қолган тенг шартларда) устунликка эга. Бир эшолонда (баландликда) учаётганда, эшелонни (баландликни) сақлаб қолиш афзаллиги (қолган тенг шартларда) узоқ масофага учаётган ҳаво кемаси эгадир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element47. Белгиланган баландликда парвоз хавфсизлигига таҳдид туғилганда (хавфли метеорологик ҳодисаларга дуч келиши, авиация техникасининг ишдан чиқиши ва бошқалар), ҳаво кемаси командирига бу тўғрисида ушбу ҳаво кемаси парвозини бошқараётган ҲҲХК/ҲҲБ органига дарҳол хабар бериш орқали парвоз баландлигини (эшелонини) мустақил равишда ўзгартириш ҳуқуқи берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБундай ҳолда, ҳаво кемаси командири парвоз баландлигини (эшелонини) ўзгартирмасдан, ҳаво кемасини, қоида тариқасида, ҳаво трассасининг ўқидан ёки парвоз йўналишидан 30° ўнгга буриши, бу ҳақда ҲҲХК/ҲҲБ органига хабар бериши ва 20 км (10 д.м) босиб ўтиши, парвоз баландлиги (эшолон) белгиланганига ўзгариши билан олдинги йўналишга олиб чиқиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФавқулодда ҳолатларда парвоз баландлиги (эшелони) ўзгартирилиши бир вақтда ҳаво кемасини буриш ва дарҳол бу тўғрисида ҲҲХК/ҲҲБ органига ҳисобот бериш билан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element48. Парвозлардаги барча ҳаво кемаларида, жанговар топшириқ ёки махсус вазифани бажараётган ҳаво кемаларидан ташқари, қуёшнинг чиқиши ва ботиши оралиғидаги вақтда, шунингдек, агарда бу ҳаво кемасининг ПЕҚ (Экипаж йўриқномаси)да кўзда тутилган бўлса, парвоз вазифаси ёки ҲҲБ тегишли органининг кўрсатмасига биноан қуйидагилар ёқилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдиққатини ҳаво кемасига жалб қилиш учун анган, тўқнашувни олдини олувчи (милтилловчи маёқлар) чироқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэронавигацион чироқлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБошқа мақсадлар учун анган (қўниш фаралари, планерни ёритишга қаратилган чироқлар) чироқлар, ҳаво кемасини кўриш имкониятини ошириш учун тўқнашувни олдини олувчи чироқлар билан биргаликда фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element49. Кабиналари герметизация қилинмаган ёки кислороднинг зарурий захирали кислород жиҳозига эга бўлмаган ҳаво кемаларининг парвозлари 4000 м (13200 ft)дан юқори бўлмаган баландликларда бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element50. Парвозни амалга оширишда экипаж парвозни бошқараётган ҲҲХК/ҲҲБ органининг тегишли радиоалоқа тўлқинини узлуксиз эшитишни амалга ошириши ва зарур бўлганда ўз жойлашуви тўғрисида ахборот бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element51. Ҳаво кемаси командирига учиш-қўниш массасининг чекланган юкланиш меъёрларини бузиш орқали парвозларни бажариш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element52. Ҳаво кемаси экипажи белгиланган парвоз режимини ушлаши, парвоз қоидаларига риоя этиши, ҲҲХК/ҲҲБ органлари сўровига кўра амалдаги жойлашуви ва об-ҳаво тўғрисида маълумот бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element53. Ҳаво кемаси учиш амалини бажарган аэродром йўналишда захира аэродроми ёки белгиланган пунктнинг захира аэродроми сифатида белгиланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЗахира аэродромига қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиб кетишдаги захира аэродроми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйўналишдаги захира аэродроми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбелгиланган пунктдаги захира аэродроми.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Визуал парвоз қоидалари (ВПҚ)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element54. Визуал парвозларнинг қоидалари ҳавода ва ер (сув) юзасида ҳаво кемалари орасидаги ҳамда ҳаво кемалари ва бошқа моддий объектлар орасидаги белгиланган интервалларни ҳаводаги вазиятни ҳаво кемаларининг экипажи томонидан визуал кузатуви ёрдамида сақлаб туриш ҳамда парвозлар режимини қисқа вақтга ўзгартириш кўзда тутилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВПҚ бўйича парвозлар Асосий парвоз қоидалари ва авиация турларини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланган шароитларда бажарилишига рухсат этилиб, визуал метеорологик шароитларда ҳаво кемаси барча экипажларининг максимал эҳтиёткорлиги билан бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element55. Булут остида ВПҚ бўйича парвозларда ҳаво кемасидан булутларнинг пастки чегарасигача вертикал масофа қуйидагидан кам бўлмаслиги зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий жойнинг текислик, тепалик ва сув майдонларида — 50 м (165 ft);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоғли ҳудудларда — 100 м (330 фт).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element56. ВПҚ бўйича бир баландликда паст тезликда олдинда учаётган ҳаво кемасини қувиб ўтиш, қоидага кўра, ўнг томондан амалга оширилади, айлана бўйлаб парвоз қилишда эса 3-бурилишга қадар ташқи томондан ёнлама интервал билан камида 500 метр (0.3 д.мили).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element57. Айлана бўйлаб парвозларда бир русумдаги ҳаво кемаларини қувиб ўтиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element58. Ҳаво кемасининг курси бўйлаб олдинда кузатилаётган ва уларнинг парвоз баландлигидан юқори бўлган ердаги тўсиқларни айланиб ўтиш, қоидага кўра тўсиқлардан ўнг томонда камида 500 м узоқликда (0.3 д.мили) амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДавлат, фуқаро ва экспериментал авиация ҳаво кемаларининг ер усти тўсиқларни айланиб ўтиш хусусиятлари ва шартлари (тезлик ва метеорологик шароитлар бўйича йўл қўйиладиган чекловлар) авиация турларини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element59. Парвоз вазифасини бажараётганда метеорологик шароитлар белгиланган минимал даражаси тушиб кетган тақдирда ҳаво кемасининг командири УПҚ (ускуналар парвоз қоидалари) бўйича парвозга ўтиши, бу ҳақида ҲҲБ органига билдирув бериши ва парвоз баландлиги (эшелон)ни келишиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУПҚ бўйича парвозларга рухсати бўлмаган ҳаво кемасининг командири ушбу кема учган аэродромга қайтиши ёки яқин жойлаш захира аэродромига қўнишга мажбур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element60. Ҳаво кемаси ВПҚ бўйича парвозлар учун ўрнатилган минимал даражасидан паст метеорологик шароитга тўсатдан тушганда визуал парвозга ўтиш учун хавфсиз баландликдан пастлаш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element61. Иккинчи тоифали МҲЙ ва ВПҚ бўйича қуйи эшелондан паст баландликда белгиланган йўналиш парвозлари фақатгина ҲҲБ органи ва ҳаво кемаси ўртасидаги икки томонлама узлуксиз радиоалоқа бўлганида ташкиллаштирилади. Иккинчи тоифали МҲЙ ва қуйи эшелондан паст баландликда ҳамда қуйи хавфсиз эшелонда белгиланган йўналиш парвозларини бажарувчи ҳаво кемалари ўртасида вертикал интервал 300 м (1000 ft) таъминланмаган тақдирда бошқа ҳаво кемаларининг парвозлари учун қуйи хавфсиз эшелондан фойдаланиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element62. Иккинчи тоифали МҲЙ ва ВПҚ бўйича қуйи эшелондан паст белгиланган йўналиш парвозларида FL30 (900 м) қуйи эшелон баландликларда ҳаво кемалари ўртасидаги минимал вертикал интерваллар қуйидагича ўрнатилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш тезлиги 300 км/с (162 уз) ва ундан кам бўлган ҳаво кемалари учун — 150 м (500 ft);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучиш тезлиги 300 км/с (162 уз)дан юқори бўлган ҳаво кемалари учун — 300 м (1000 ft).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда ҳаво кемаси ва FL 30 (900 м) эшелони ўртасидаги вертикал масофа 300 м (1000 ft) таъминланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element63. Агар иккинчи тоифали МҲЙ ва ВПҚ бўйича қуйи эшелондан паст баландликда белгиланган йўналиш парвозларида қарши келаётган ҳаво кемаларининг ўртасида мазкур Қоидаларнинг 62-банди билан кўзда тутилган вертикал интервалларни қўллаш имконияти бўлмаганда, унда хавфсиз ён томон интервалларини қўллаган ҳолда бир томонлама айрилган йўналишлари ёки хавфсиз баландликдан паст бўлмаган парвозлар амалга ошириладиган икки томонлама йўналишлар ташкиллаштирилади, бунда бир вақтнинг ўзида қарама-қарши ҳаракатланиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element64. Келтирилган минимал босимда сақланаётган парвозлар тезлигидан қатъий назар иккинчи тоифали МҲЙ ва ВПҚ бўйича қуйи эшелондан паст баландликда белгиланган йўналиш парвозлари фақатгина икки томонлама йўналишлар ташкиллаштирилган бунда бир вақтнинг ўзида қарама-қарши ҳаракатланиш тақиқланган хавфсиз баландликларда амалга оширилади. Бундай ҳолларда ҳаво кемалари орасидаги минимал вертикал интервал, юқоридаги ёнма-ён бўлган кейинги эшелон 300 м (1000 ft)дан кам бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element65. Ҳаво кемасининг командири ВПҚга амал қилиши ва ўз вақтида ҲҲБ органига УПҚ бўйича парвозни бажаришга ўтиш зарурати тўғрисида билдирги беришга мажбур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element66. ВПҚ бўйича парвозларда ҳаво кемасининг командири қуйидагиларга жавобгар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфсиз баландлик, эшелон ва белгиланган интервалларни сақлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвоз йўналишлари, аэродром ҳудудидан чиқиш ва қўнишга кириш чизмасининг аниқлигини сақлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаси учган аэродром (захира аэродроми)га қайтиши ёки белгиланган кўрсаткичлардан паст бўлган метеорологик шароитлар ёмонлашганда УПҚ бўйича парвозга ўтиш тўғрисида ўз вақтида қарор қабул қилиши ва ҲҲБ органига билдирув бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвоз шароитлари ва ҳаво кемасининг жойи ҳақида аниқ маълумот бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲҲБ органининг кўрсатмаларини аниқ ва ўз вақтида бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВПҚ бўйича парвозлар учун белгиланган қоидалар ва белгиланган парвоз шароитларини бажариш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element67. Ҳаво кемалари бошқаруви остида ВПҚ бўйича парвоз бажараётган ҲҲХК/ҲҲБ органи қуйидагиларга мажбур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвоз баландлиги (эшелон)ни белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаси ҳавога кўтарилишида вақт оралиғига амал қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэкипажни ҳаводаги, метеорологик ва орнитологик вазиятлар тўғрисида ўз вақтида хабардор қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэкипаж УПҚ бўйича парвозларга ўтганда ҳаво кемалари орасида хавфсиз эшелонни тайинлаш ва белгиланган интервалларни таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемалари қўшни ҲҲХК/ҲҲБ ҳудудига ўтиш шароитларини келишиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэкипажга ҳаво кемасининг ҳақиқий жойлашуви ҳақида ўз вақтида (РЛН бўлганда) аниқ маълумот бериш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element68. ВПҚ бўйича бир турдаги иккита ҳаво кемалари бир вақтнинг ўзида қўнишга кираётганда биринчи бўлиб қўниш амалини бажариш устунлиги олдинда, чап томонда ёки пастда учаётган ҳаво кемасига берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element69. ВПҚ бўйича бир хил баландликда кесишиб ўтувчи курсларда ҳаво кемалари парвозлар вақтида уларнинг командирлари қуйидагиларга мажбур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемасини чап томонда кўриб қолганда парвоз баландлигини — камайтириш, ўнг томонда кўриб қолганда эса шундай кўпайтириш зарурки, ҳаво кемаларининг хавфсиз вақт тафовутини таъминловчи баландлик ҳар хил бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвоз баландлигини ўзгартириш иложи бўлмаганида (булутлилик, паст ва жуда паст баландликдаги парвозлар ёки бошқа чекловлар бўлганда) — ҳаво кемаларининг хавфсиз вақт тафовутини таъминлаган ҳолда уларни қайтариш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element70. ВПҚ бўйича бир хил баландликда (эшолонда) қарама-қарши курсларда кутилмаган тарзда яқинлашиб қолганда, ҳаво кемалари командирлари хавфсиз интервалга риоя қилган ҳолда, чап томонлари билан ажралиб туриши учун ҳаво кемаларини ўнгга буришлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element71. Тафовут манёврини амалга ошириш жараёнида ҳаво кемасининг командирлари бошқа ҳаво кемасини кўздан қочирмасликлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Ускуналар бўйича парвоз қоидалари (УПҚ)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element72. Қурилмалар бўйича парвоз қоидалари навигация-пилотаж қурилмалари бўйича парвозларни бажариш, Ўзбекистон Республикаси самовий ҳудудлардан фойдаланиш низомида белгиланган вертикал, ёнма-ён ва йўналиш линияси бўйлаб эшелонлаш қоидаларига риоя қилишни кўзда тутади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element73. УПҚ бўйича парвозлари кундузи ва тунда оддий ва мураккаб метерологик шароитларда бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДавлат авиациясида мураккаб метеорологик шароитларни аниқлашнинг бошқа мезонлари қўлланилиши мумкин, улар идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element74. Қурилмалар бўйича парвозлар учун жиҳозланмаган ҳаво кемаларида УПҚ бўйича парвозларни бажариш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element75. УПҚ бўйича парвозлардан ВПҚ бўйича парвозларига ўтиш фақатгина мазкур парвозларни бевосита бошқаришни амалга оширувчи ҲҲХК/ҲҲБ органи билан келишуви бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаво кемаси парвоз қилаётган ҳудудида хавфли яқинлашиш таҳдидини яратиши мумкин бўлган бошқа ҳаво кемалари бўлганда ҲҲБ органи УПҚ бўйича парвоздан ВПҚ бўйича парвозига ўтишга рухсат фақатгина ҳаво кемаси командирининг ушбу ҳаво кемаларини визуал кузатуви ҳақидаги билдиргисини олгандан сўнг амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВПҚ бўйича парвозга ўтиш имконияти тўғрисидаги қарорни ҳаво кемаси командири қабул қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲҲХК/ҲҲБ органига ҳаво кемасининг командирини ВПҚ бўйича парвозларни бажаришга мажбурлаш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element76. УПҚ бўйича парвозларни бажаришда ҳаво кемасининг командири қуйидагиларга масъул:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром ҳудудидан чиқиш чизмаси, белгиланган эшелон (баландлик), йўналиш парвози, пасайиш чизмаси ва қўнишга кириш, йўналтириш мобайнида берилган траекториялар ва парвоз кўрсаткичларини сақлаб туриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемасининг ҳақиқий жойлашуви, баландлиги ва парвоз шароитлари ҳақида аниқ ва ўз вақтида маълумот бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲҲХК/ҲҲБ органларининг кўрсатмаларини аниқ ва ўз вақтида бажариш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element77. УПҚ бўйича парвозларни бажараётган ҳаво кемаларини бошқараётган ҲҲХК/ҲҲБ органи қуйидагиларга мажбур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвознинг хавфсиз эшелон (баландлик)ни тўғри белгилашга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўрнатилган вертикал, бўйлама ва ёнма-ён эшелонлаш интервалларни таминлашга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд воситалар ва экипаж белгиланган эшелон (баландлик) ва йўналиш парвози, аэродром ҳудудидан чиқиш чизмаси, пасайиш, қўнишга кириш ва йўналтириш мобайнида парвознинг берилган траекторияларини сақлаб туриш учун билдиргилари бўйича назорат қилишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэкипажни ҳаво, метеорологик ва орнитологик вазиятлар ҳақида, радиолокацион назорат мавжуд бўлганида эса белгиланган эшелон (баландлик), йўналиш парвози, пасайиш ва қўнишга кириш, аэродром ҳудудидан чиқиш ёки йўналтириш мобайнида парвознинг берилган траекториялар чизмасидан оғгани тўғрисида ўз вақтида хабардор қилишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаларининг қўшни ҲҲХК/ҲҲБ ҳудудларига ўтиш шартларини келишишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемалари экипажларига берилаётган кўрсатма ва рухсатларнинг асослилигига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Аэродром бўйлаб ҳаво кемалари ҳаракати
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element78. Ҳаво кемаларининг аэродром бўйлаб ҳаракатланиши ушбу аэродромда ўрнатилган юриш йўлагида ҳаракатланиш схемалари бўйича ҳаво кемаларининг ҳаракатини бошқарувчи ҲҲХК/ҲҲБ органининг кўрсатмасига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element79. Тўхташ жойидан олиб чиқиш ва тўхташ жойига олиб кириш муҳандислик-авиация хизмати масъул шахсининг (кузатув навбатчиси) сигналлари бўйича ушбу асосий қоиданинг 3-иловасига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаво кемаларини қабул қилинишини (чиқарилишини) таъминлайдиган муҳандислик-авиация хизмати ходимлари (кузатув навбатчиси), экипаж томонидан юриш йўлагида ҳаракатланиш қоидаларига риоя қилган ҳолда, ҳаво кемаларини хавфсиз олиб чиқиш (олиб кириш) учун жавобгардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element80. Ҳаво кемалари ҳаракатини бошқарадиган ҲҲХК/ҲҲБ органи бўлмаган аэродромларда ҳаво кемалари тўқнашувининг олдини олиш учун ҳаво кемалари экипажлари қуйидаги ҳаракатларни бажаришлари шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқарама-қарши курсларда ёки қарама-қарши курсларга яқин иккита ҳаво кемаси яқинлашганда, тезликни тўлиқ тўхташ гача камайтириш ва имкони бўлса, етарли оралиқни ҳисобга олган ҳолда ўнгга буриш керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиккита ҳаво кемаси ёнма ён курсларда ҳаракатланаётганда, ҳаво кемаси экипажи, ўзидан ўнг томонда жойлашган ҳаво кемасига йўл беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element81. Қуёш ботиши ва чиқиши ўртасидаги даврда, шунингдек, 2000 м ва ундан кам кўринишда ҳаво кемаларида ёқилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэронавигация чироқлари (ҳаво кемасининг нисбий траекториясини кўрсатиш учун);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдоимий ёки бошқа тегишли ёритиш чироқлари бундан мустасно, уларнинг конструкторлик ўлчамларини кўрсатиш учун мўлжалланган чироқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемалари эътиборни жалб қилиш учун анган чироқлар (милтилловчи маёқлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдвигателларнинг ишлашини кўрсатадиган чироқлар (агар мавжуд бўлса).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-§. Аэродром (аэроузел) ҳудудидаги парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element82. Аэродром (аэроузел) ҳудудидаги парвозлар ушбу аэродром (аэроузел) учун белгиланган схемаларга мувофиқ амалга оширилади. Бу схемалар аэродромда парвозларни бажариш, таъминлаш ва ўзаро ҳамкорлик қилиш тартибини белгиловчи ҳужжатга асосан тузилади. Мазкур ҳужжат аэродромнинг катта авиация бошлиғи томонидан ишлаб чиқилади, ҳаво кемалари ушбу аэродромда жойлашган корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар раҳбарлари билан келишилади ҳамда Ҳаво ҳужумидан мудофаа қўшинлари ва Ҳарбий ҳаво кучлари қўмондони томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element83. Парвозларни бажариш, аэродромда таъминлаш ва ўзаро ҳамкорлик қилиш тартибини белгиловчи ҳужжатнинг мазмуни ва тузилиш схемаси авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан тартибга солинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАвиация ишлари турини бажариш учун анган вақтинчалик аэродромлар бундан мустасно, таъминлаш ва ҳамкорлик қилиш тартибини белгиловчи тасдиқланган ҳужжати бўлмаган аэродромда парвозларни бажариш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element84. Парвозларни бажариш тартибини (яқинлашиш, пасайиш, қўнишга кириш, юриш йўлагида ҳаракатланиш, чиқиш) ва аэродромда ўзаро ҳамкорлик қилиш тартибини белгиловчи зарур маълумотлар аэронавигация ахбороти ҳужжатларида чоп этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПарвозларни бажариш учун экипажлар мазкур аэродромга парвозни амалга ошириш учун зарур бўлган маълумотларни ўз ичига олган аэронавигация маълумотлари ҳужжатларидан фойдаланишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element85. Аэродромнинг катта авиация бошлиғи парвозларни бажариш, таъминлаш ва аэродромда ҳамкорлик қилиш тартибини белгиловчи ҳужжатда эълон қилинган маълумотларни уларнинг ҳақиқий ҳолатига мувофиқлиги устидан назоратни ташкил этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element86. Ушбу маълумотларни эълон қилмасдан аэродром ҳолатига, алоқа воситалари ишига, парвозларнинг радио-техник таъминотига ва парвозларни бажариш тартибига ўзгартиришлар киритиш ман этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element87. Аэронавигация ахбороти ҳужжатларига ўзгартиришлар киритиш тартиби авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element88. Аэроузел ҳудудида парвозларни ташкил этиш ва бажариш тартиби Ҳаво ҳужумидан мудофаа қўшинлари ва Ҳарбий ҳаво кучлари ҳамда Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Фуқаро авиацияси агентлигининг махсус ташкил этилган қўшма комиссияси томонидан ушбу Асосий қоидаларнинг 4-иловасига мувофиқ амалга оширилади ва Ҳаво ҳужумидан мудофаа қўшинлари ва Ҳарбий ҳаво кучлари қўмондони томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element89. Ҳаво кемаларининг учиши ва қўниши учун аэродромнинг учиш-қўниш йўлакларида, одатда, ягона йўналиш белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУчиш ва қўниш йўналишини аниқлашда учиш-қўниш йўлагининг жиҳозланганлиги, ҳаво ҳаракати оқими, учиш-қўниш йўлагига нисбатан шамолнинг тезлиги ва йўналиши, учиш-қўниш йўлагининг узунлиги ҳамда аэродромдаги чекловлар ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element90. Аэродромнинг ҲҲХК/ҲҲБ органи рухсатисиз ҳаво кемаларининг учиши ва қўниши тақиқланади, аэродромда (қўниш майдонида) ҲҲХК/ҲҲБ органи кўзда тутилмаган ҳоллар бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element91. Учаётган ҳаво кемалари, шунингдек, қўнишга киришни амалга ошираётган ҳаво кемалари ўртасидаги минимал интерваллар, уларнинг турига қараб, авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element92. Учишдан сўнг баландликка кўтарилиш, пасайиш ва қўнишга кириш, қўнишни кутиш, аэродром устида парвоз қилиш схемалари тўсиқлар мавжудлиги, аэродром атрофидаги аҳоли пунктлари жойлашуви, шунингдек, ҳаво ҳудуди тузилишини ҳисобга олган ҳолда ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element93. Белгиланган схемалар (келиш ва жўнаш йўналишлари) бўйича парвоз баландлиги белгиланган қоидаларга мувофиқ ҳисобланган минимал хавфсиз баландликдан паст бўлмаслиги керак. Бу баландлик фуқаро авиацияси учун 30 м (100 фут) ва давлат ҳамда экспериментал авиация учун 100 м га тенг бўлган катталашиш томонга яхлитланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element94. Белгиланган схемалар (келиш ва жўнаш йўналишлари) бўйича парвозларни амалга оширишда бир турдаги ҳаво кемаларини қувиб ўтиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element95. Белгиланган схемалар (келиш ва жўнаш йўналишлари) бўйича парвоз траекториясини ўзгартириш аэродромнинг ҲҲХК/ҲҲБ органи томонидан векторлаш пайтида ва парвозлар хавфсизлигини таъминлаш мақсадида рухсат этилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element96. Аэродром ҳудудида авиация бажарадиган вазифаларга боғлиқ ҳолда зарурат туғилганда, ўлчамлари ҳаво кемаларининг турларига, ҳудудларда бажариладиган парвоз топшириқларига ва маҳаллий шароитларга мувофиқ аниқланадиган аэродром зоналари белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element97. Ҳаво кемаларининг РЛН мавжуд бўлган аэродром ҳудудидаги парвозлари ҲҲХК/ҲҲБ органи томонидан доимий назорат остида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element98. Аэродром ҳудудидаги доимий парвоз йўналишлари ҳаво кемасининг парвози ҳаво ҳудуди тузилмасининг бошқа элементларига нисбатан Ўзбекистон Республикасининг Самовий ҳудудидан фойдаланиш тўғрисидаги низомида белгиланган эшелонлаш қоидаларига риоя қилган ҳолда амалга оширилишини таъминлайдиган тарзда ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element99. Аэродром зонасида бир вақтнинг ўзида бир нечта ҳаво кемаларининг (гуруҳларининг) парвозлари авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар асосида тартибга солинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element100. Ҳаво кемаси командири ҲҲХК/ҲҲБ органининг кўрсатмасига биноан ўз парвозини бошқарадиган ҲҲХК/ҲҲБ органи билан радиоалоқа ўрнатиши ва кейинги кўрсатмаларни олиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element101. УПҚ бўйича қўнишга кириш схемасининг бир қисми бажарилмаган ҳолда, энг қисқа масофа бўйича қўнишга киришга радиолокацион назорат остида бурчак-масофа ўлчаш тизимини (ер ёки бортда) ва/ёки сунъий йўлдош тизимларини қўллаган ҳолда рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element102. ҲҲХК/ҲҲБ органи билан алоқа ўрнатиш тартиби ва радиоалоқа фразеологияси авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element103. Ҳаво кемасининг ҲҲХК/ҲҲБ органи масъулияти ҳудудига рухсатсиз кириши тақиқланади, радиоалоқа узилиши, парвоз хавфсизлигига аниқ таҳдид, шунингдек, кема бортидаги одамлар ҳаётини қутқариш ҳолатлари бундан мустасно. Бундай қарор парвоз режаси, ҲҲХК/ҲҲБ органи кўрсатмалари ва парвоз топшириғидан четга чиқиш билан қабул қилиниши мумкин, бироқ имкон қадар белгиланган парвоз қоидаларига риоя қилган ҳолда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element104. Ташқи ҳаво ҳарорати манфий бўлганда қўнишга кириш манёврини бажаришда ҳаво кемаси экипажи ҳарорат тузатмасини ҳисобга олган ҳолда баландликни сақлаши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element105. Ҳаво кемаларининг белгиланган минимумдан паст метеорологик шароитларда қўниши тақиқланади, парвоз хавфсизлигига аниқ таҳдид ҳолатларидан, шунингдек, кема бортидаги одамлар ҳаётини қутқариш мақсадидан ташқари. Бундай қарор парвоз режаси, ҲҲХК/ҲҲБ органи кўрсатмалари ва парвоз топшириғидан четга чиқиш билан қабул қилиниши мумкин, бироқ имкон қадар белгиланган парвоз қоидаларига ва авиация турлари фаолиятини бошқариш ҳамда назорат қилувчи идоралар томонидан қабул қилинган тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element106. Ҳаво кемаси командири қўнгандан сўнг кечиктирмасдан учиш-қўниш йўлагини бўшатиши шарт, бунинг имкони бўлмаган ҳолатлар бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element107. Аэродромнинг ёруғлик техникаси ускуналари ва парвозларни радиотехник таъминлаш воситаларини ёқиш ва ўчириш тартиби авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади, бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) ёруғлик техникаси ускуналари қуйидаги ҳолларда ёқилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтунги парвозларда — қуёш ботишидан ёки ҳаво кемасининг келиш (учиш) ҳисобланган вақтидан 15 дақиқа олдин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкундузги парвозларда — авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланган метеорологик шароитларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродромда парвозлар бўлмаганда — ҳаво кемаси етиб келишининг ҳисобланган вақтидан 30 дақиқа олдин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўнишга киришни амалга ошираётган ҳаво кемаси командирининг талабига биноан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) парвозларни таъминлашнинг радиотехник воситалари (РТВ) ҲҲХК/ҲҲБ органи кўрсатмасига кўра қуйидагича ёқилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво трассалари ва маҳаллий ҳаво йўналишлари бўйича парвозларни назорат қилиш учун РТВ (радиолокацион, радионавигацион, масофани ўлчаш ускуналари, радиопеленгаторлар) — агар аэронавигацион ахборот ҳужжатларида уларнинг бошқача иш режими белгиланмаган бўлса, ҳаво кемасининг назорат қилинадиган ҳудудда режалаштирилган ёки амалда бўлишининг бутун даврига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродромнинг РТВ (радиолокацион, радионавигацион, масофани ўлчаш ускуналари, радиопеленгаторлар) — ҳаво кемасининг қўниш, учиш, учиб ўтиш ҳисобланган вақтидан 30 дақиқа олдин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўниш тизимларининг РТВ — ҳаво кемаси қўнишининг ҳисобланган вақтидан 30 дақиқа олдин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПарвозларни таъминлаш РТВ — барча ҳолларда ва экипаж талабига кўра, об-ҳаво шароитларидан қатъий назар, фавқулодда вазиятларда қўнишга киришни таъминлаш учун хизмат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-§. Кутиш зонасидаги парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element108. Кутиш зоналари, одатда, аэродромнинг (аэродром ҳудуди) радионавигация ёки белгиланган нуқталари устида ёки характерли ердаги ориэнтирлар (ВПҚ бўйича парвозларда) устида ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element109. Кутиш зонасидаги парвозлар ушбу Асосий қоидаларнинг 5-иловасига мувофиқ эшелонлаш қоидаларига биноан амалга оширилади. Кутиш зонасидан чиқиш ҲҲХК/ҲҲБ органининг кўрсатмаси билан бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element110. Кутиш зонасида узоқлашиш йўналиши бўйича парвознинг баландлиги, йўналиши ва вақти жойнинг рельефига, ундаги сунъий тўсиқларга, кутиш зоналарининг қўшни аэродромлардан, тақиқланган ҳудудлардан, ҳаво трассаларидан, Ўзбекистон Республикасининг давлат чегарасидан узоқлигига қараб белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element111. Аэродром РНН устида жойлашган кутиш зонасининг энг қуйи эшелони, шунингдек, аэродром ҳудудида ёки унинг чегараларида жойлашган кутиш зоналарининг энг қуйи эшелонлари аэродром ҳудудидаги ўтиш эшелонидан паст бўлмаган ва энг қуйи хавфсиз эшелондан паст бўлмаган даражада ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element112. Кутиш зонасида парвоз баландлигини (эшелонини) ўзгартириш мазкур ҳаво кемасининг парвозини бошқаришни амалга оширувчи ҲҲХК/ҲҲБ органининг рухсати ёки кўрсатмаси билан бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРЛН мавжуд бўлмаганда ҳаво кемаси пасайишида парвоз баландлигини (эшелонини) эгаллашга рухсат фақат илгари ушбу баландликни эгаллаган ҳаво кемаси командирининг уни бўшатганлиги тўғрисидаги ҳисоботи олингандан сўнг берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element113. Агар кутиш зонасида турган ҳаво кемасига зудлик билан қўниш зарур бўлса, ҳаво кемаси командири бу ҳақда ҲҲХК/ҲҲБ органига хабар беради. ҲҲХК/ҲҲБ органи эса ҳаводаги вазиятни ҳисобга олган ҳолда ушбу ҳаво кемасига навбатдан ташқари қўнишни таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНавбатдан ташқари қўнишни талаб қилишга фақат ўта зарур ҳоллардагина рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-§. Ҳаво трассалари ва маҳаллий ҳаво йўллари бўйича парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element114. Ўзбекистон Республикасининг ҳаво трассалари ва маҳаллий ҳаво йўллари Ҳаво ҳужумидан мудофаа қўшинлари ва Ҳарбий ҳаво кучлари қўмондони томонидан тасдиқланадиган Ўзбекистон Республикасининг Ҳаво трассалари ва маҳаллий ҳаво йўллари РЎЙХАТИГА киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаво трассаси ва маҳаллий ҳаво йўлининг ҳар бир қисми учун қуйидагилар белгиланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementноми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМҲБП ёки СКҲП шартли белгилари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбурилиш нуқталарининг номи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбурилиш нуқталарининг координаталари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмагнит йўналиш бурчаклари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмасофалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкенглиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрельефнинг максимал баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвознинг рухсат этилган эшелонлари (баландликлари) оралиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementизоҳ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element115. Ҳаво кемаларининг ВПҚ ва УПҚ бўйича парвозлари учун бир вақтнинг ўзида бир хил баландликни (эшелонни) белгилаш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element116. Ҳаво трассалари ва маҳаллий ҳаво йўллари бўйича парвозлар белгиланган парвоз баландликларида (эшелонларида) амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element117. Агар учиб кетиш аэропорти ҳаво трассасига яқин жойлашган бўлса, унга кириш рухсати ва шартлари тегишли ҲҲХК/ҲҲБ органлари ўртасида келишилади ва ҳаво кемаси командирига берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element118. Ҳаво трассалари ва маҳаллий ҳаво йўлларининг йўналиши, кенглиги, шунингдек, парвоз эшелонлари (баландликлари) парвозлар хавфсизлиги талабларига мувофиқ равишда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element119. Ҳаво трассалари ва маҳаллий ҳаво йўллари ҳаво кемаларининг парвоз хавфсизлиги талабларига тўлиқ жавоб бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаво трассасининг кенглиги, қоидага кўра 10 км (5 денгиз мили) этиб белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаво трассалари ва маҳаллий ҳаво йўлларининг айрим қисмлари учун тўғриланган маршрутлар (векторлаш) белгиланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element120. Маҳаллий ҳаво йўллари, қоида тариқасида, қуйи ҳаво ҳудудида ўрнатилади ва қуйидагича бўлиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) биринчи тоифали МҲЙ — кенглиги 10 км (5 денгиз мили) бўлган ажратилган эшелонларда парвозлар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) иккинчи тоифали МҲЙ — пастки хавфсиз эшелондан паст баландликларда ВПҚ бўйича парвозлар учун. Иккинчи тоифали МҲЙнинг кенглиги, қоидага кўра, жойнинг рельефи ва ундаги сунъий тўсиқларни ҳисобга олган ҳолда 4 км (2 денгиз мили) дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВПҚ бўйича трассадан ташқари парвозларни амалга оширишда маршрут кенглиги қуйидагича белгиланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэшелонларда — маршрут ўқидан ҳар икки томонга 5 км (3 денгиз мили) дан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпастки хавфсиз эшелондан пастда — маршрут ўқидан икки томонга 2 км (1 денгиз мили) масофада.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-§. Белгиланган йўналишлар бўйича парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element121. Белгиланган йўналишлар бўйича парвозлар метеорологик шароитлар, ҳаво кемалари турлари ва уларнинг жиҳозларига қараб, визуал парвоз қоидалари (ВПҚ) ёки ускуналар парвоз қоидалари (УПҚ) асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element122. Белгиланган парвоз маршрутлари аэродромлардаги баландликка кўтарилиш ва пасайиш траекторияларини, шунингдек, полигонлар ҳудудидаги отиш йўналишлари ва нишонга яқинлашиш йўналишларини кесиб ўтмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-§. Чегараолди минтақасининг ҳаво бўшлиғидаги парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element123. Ҳаво кемаларининг чегараолди минтақа ҳаво ҳудудидаги парвозлари Ўзбекистон Республикасининг самовий ҳудудидан фойдаланиш тўғрисидаги низом талабларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element124. Радиолокацион аниқлаш тизими билан жиҳозланмаган (парвоз учун талабномада кўрсатилган ҳолатлар бундан мустасно) ва алоқа воситалари билан таъминланмаган ҳаво кемаларининг, шунингдек, ҲҲХК/ҲҲБ органлари билан икки томонлама радиоалоқага эга бўлмаган ҳаво кемаларининг чегараолди минтақасининг ҳаво ҳудудида парвоз қилиши тақиқланади. Бу тақиқ икки томонлама радиоалоқа узилган (йўқолган) ҳолатларга татбиқ этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element125. Чегараолди минтақасида жойлашган аэродромлар ва ҳаво трассалари ҳаво кемалари ҳаракатини самарали назорат қилиш, бошқариш ва экипажларнинг парвоз қоидаларига риоя этишини таъминлаш учун зарур бўлган алоқа, навигация радиотехник воситалари ва бошқа техник жиҳозлар билан таъминланган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element126. Ҳаво кемаси аэродромдан (майдондан) ташқарида чегараолди минтақасига мажбурий қўнган тақдирда, ҳаво ҳудудидан фойдаланувчи ҳаво кемасининг жойлашуви ҳақида тегишли ҲҲХК/ҲҲБ органларига дарҳол хабар бериши лозим. Улар эса ўз навбатида Ҳаво ҳужумидан мудофаа органларини хабардор қилишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-§. Аҳоли пунктлари устида парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element127. Ҳаво кемаларининг аҳоли пунктлари устидаги парвозлари, ҳаво кемасида носозлик келиб чиққан тақдирда парвоз баландлиги аҳоли пунктидан ташқарида ёки энг яқин аэродромда қўнишга имкон бериши шарти билан амалга оширилиши мумкин. Ушбу қоидадан четга чиқишга учиш-қўниш йўлагининг жойлашуви ҳаво кемасига аҳоли пункти устидан учмасдан учиш ва қўнишга киришиш имконини бермаган ҳолларда, шунингдек, инсонлар ҳаётини қутқариш учун парвозларни амалга ошириш зарур бўлганда ёки Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорига кўра бошқа ҳолларда йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element128. Визуал парвоз қоидалари (ВПҚ) бўйича парвоз қилишда об-ҳаво шароити аҳоли пунктидан ташқарида фавқулодда қўнишни амалга ошириш мумкин бўлган парвоз баландлигини (эшелонини) ушлаб туришга имкон бермаса, ҳаво кемаси командири, агар айланиб ўтишнинг бошқача тартиби белгиланмаган бўлса, одатда аҳоли пунктини ўнг томондан айланиб ўтиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element129. Аэростатларнинг аҳоли пунктлари устидаги парвози энг баланд тўсиқнинг юқори чегарасидан камида 50 м (170 фут) баландликда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element130. Авиация-кимёвий ишларни бажаришда аҳоли пунктлари устидан парвоз қилиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12-§. Авиация ишлари бажариладиган ҳудудларда парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element131. Авиация ишлари визуал парвоз қоидалари (ВПҚ) ёки ускуналар бўйича парвоз қоидалари (УПҚ) асосида, ҳар бир иш тури учун белгиланган минимумга мос келадиган метеорологик шароитларда бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element132. Авиация ишларининг турли хиллари бўйича парвоз қоидалари авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element133. Белгиланган ҳудудда авиация ишларини бажараётган ҳаво кемаларининг парвоз баландликлари (эшелонлари) бошқа ҳаво кемаларининг парвозларидан холи бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13-§. Фавқулодда вазиятлар ҳудудларида парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element134. Фавқулодда вазиятлар ҳудудларидаги парвозлар ВПҚ ва УПҚ бўйича, ҳар бир иш тури, ҳаво кемаси ёки ҳаво кемаси командири учун белгиланган минимумга мос келадиган метеорологик шароитларда, ушбу Асосий қоидаларга, авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга, технологияларга ва мазкур турдаги ҲК ПЕҚ (Экипаж йўриқномаси)га мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element135. Фавқулодда вазиятларни бартараф этишни таъминлаш бўйича парвозларни амалга оширувчи ҳаво кемаларининг парвоз баландликлари (эшелонлари) бошқа ҳаво кемаларининг парвозларидан холи бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14-§. Қидирув-қутқарув ишларини бажариш учун парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element136. Агар ҳаво кемаси командири бошқа ҳаво кемаси фалокат ҳолатида эканлигини аниқласа, имкон қадар ва ўзи мақсадга мувофиқ эмас деб ҳисоблайдиган ҳолатлар бундан мустасно:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) фалокат ҳолатидаги кемани, ҳодиса жойини тарк этишга мажбур бўлмагунча ёки ҲҲХК/ҲҲБ органи бунга зарурат йўқлигини маълум қилмагунча кузатиб боради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) ҳалокатга учраган кеманинг жойлашувини аниқлайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) имкон қадар ҲҲХК/ҲҲБ органига қуйидаги маълумотларни етказади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳалокатга учраган кеманинг тури, таниш белгилари ва ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementунинг жойлашуви географик координаталарда ёки катак кўринишидаги координаталарида ёки маълум ер мўлжалига ёхуд радионавигация воситаси жойлашган нуқтага нисбатан масофа ва ҳақиқий (магнит) пеленгда ифодаланган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкузатиш вақти соат ва дақиқаларда (УТС);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўзга ташланган одамлар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementодамларнинг ҳалокатга учраган кемани тарк этганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳодиса жойидаги об-ҳаво шароитлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтирик қолганларнинг кўриниб турган жисмоний ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳодиса жойига етиб боришнинг энг қулай ер усти йўналиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) ҲҲХК/ҲҲБ органининг кўрсатмаларига мувофиқ ҳаракат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element137. Ҳаво кемаси командири фалокат ҳақидаги хабарни қабул қилганда, имкон қадар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) фалокат ҳақидаги хабарни олгани тўғрисида тасдиқ беради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) агар хабар қилинган бўлса, ҳалокатга учраган ҳаво кемасининг жойлашувини қайд этади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) имкони бўлса, узатувчи радиостанциянинг пеленгини аниқлайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) фалокат тўғрисидаги хабар қабул қилинганлиги ҳақида ҲҲХК/ҲҲБ органини хабардор қилади, бунда барча олинган маълумотларни узатади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementф) ҲҲХК/ҲҲБ органининг кўрсатмаларига мувофиқ ҳаракат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15-§. Вертолётлар парвози
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element138. Вертолётларда парвозлар аэродромлардан (вертодромлардан) ёки қўниш майдончаларидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element139. Бир вақтнинг ўзида самолётлар ва вертолётлар парвози учун фойдаланиладиган аэродромларда, зарурат туғилганда , вертолётларнинг учиш ва қўниш майдончалари жиҳозланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element140. Вертолёт юриш йўлагида ҳаракатланишни амалга ошираётганда, кўтарувчи винтлар парраклари учларидан тўсиқларгача бўлган масофа кўтарувчи винт диаметрининг ярмидан кам бўлмаслиги шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element141. Ҳавода муаллақ туриш, 10 м гача баландликда ҳаракатланиш, учиш ва қўниш пайтида кўтарувчи винт парраклари учларидан масофа қуйидагича бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаларигача — кўтарувчи винтнинг камида икки диаметри;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбошқа тўсиқларгача — кўтарувчи винт диаметрининг ярмидан кам бўлмаган, аммо 10 м дан кам бўлмаган масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element142. Вертолётларнинг ҳавода муаллақ туриши ва ҳавода ҳаракатланиши тартиби авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element143. Вертолётнинг учиш-қўниш йўлагининг метеорологик шароитлари унинг минимумига мос келадиган қисмида учиши ва қўнишига рухсат этилади. Бундай шароитларда парвоз хавфсизлиги учун жавобгарлик вертолёт командири зиммасида бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element144. Парвоз пайтида минималдан паст об-ҳаво шароитлари ва хавфли метеорологик ҳодисалар юз берганда, вертолёт командирига ҳаводан танланган майдончага қўнишга рухсат берилади. Ушбу майдончадан учишга фақат об-ҳаво шароитлари вертолёт командирининг минимум даражасига мос келгандагина рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУ ўз ҳаракатлари тўғрисида мазкур вертолёт парвозини бошқаришни амалга оширувчи ҲҲХК/ҲҲБ органини хабардор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element145. Баландликка кўтарилиш ва қўнишга кириш пайтида тўсиқлар устидан 10 м дан кам бўлмаган баландликда, ерда турган ҳаво кемалари устидан эса вертолётни кўтарувчи винтининг икки диаметридан кам бўлмаган баландликда учиб ўтишга рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element146. Ҳаводан танлаб олинган, ҳолати номаълум майдончага қўнишни амалга ошириш тартиби авиация турлари фаолиятини бошқарувчи ва назорат қилувчи идоралар томонидан қабул қилинган тегишли меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element147. Тоғли ҳудудларда парвозларни амалга оширишда маршрутни даралар бўйлаб ўтказишга рухсат берилади, бунда парвоз баландлигидаги даранинг минимал кенглиги камида 500 метр (0,3 денгиз мили) бўлиши ва зарур ҳолларда 180 даражага бурилиш имкониятини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБурилишни бажаришда кўтарувчи винт парракларининг учларидан тоғ ёнбағирларигача бўлган энг кам масофа 50 метрдан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element148. Вертикал ёки горизонтал кўриниш бўлмаганда қор (чанг) уюрмасида муаллақ туриш, учиш ва қўниш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16-§. Бошқариладиган аэростатлар (дирижабллар) парвози
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element149. Учувчи бошқарадиган аэростатлар (дирижабллар) парвози бошқа ҳаво кемалари парвозидан холи бўлган ажратилган ҳаво ҳудудида ВПҚ ёки УПҚ бўйича амалга оширилади. Бошқариладиган аэростатлар (дирижабллар) билан парвозларни амалга ошириш тартиби авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар билан тартибга солинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element150. Учувчи бошқарадиган аэростатнинг (дирижаблнинг) эркин парвози йўналиши башорат қилинаётган метеорологик шароитларни ҳисобга олган ҳолда ҳисобланган режалаштирилаётган парвоз йўналиши секторининг ўқ чизиғи бўйича кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17-§. Ўта енгил ҳаво кемаларининг парвозлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element151. Ўта енгил ҳаво кемаларининг парвозлари аэродромлар, доимий ва вақтинчалик майдонлар, дельтадромлар (парадромлар) ҳудудларида парвозларни амалга ошириш тартибини белгиловчи ҳужжатларга мувофиқ бажарилади. Бу ҳужжатлар тегишли ҳаво ҳудудидан фойдаланувчилар томонидан ишлаб чиқилиб, Ҳаво ҳужумидан мудофаа қўшинлари ва Ҳарбий ҳаво кучлари қўмондони томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element152. Ўта енгил ҳаво кемаларининг доимий майдонлари, дельтадромлар (парадромлар) ҳақидаги маълумотлар мазкур турдаги ишларни (фаолиятни) бажариш бўйича йўриқномада кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element153. Ўта енгил ҳаво кемаларининг парвозлари уларнинг мақсади, вазифаси, шунингдек, ўрнатилган жиҳозларига қараб радиоалоқа билан ёки радиоалоқасиз амалга оширилиши мумкин. Бунда ўта енгил ҳаво кемасини ердан бошқариш ушбу Асосий қоидаларга 3-илованинг 3-бандига мувофиқ белгилар ва сигналлар ёрдамида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element154. Ўта енгил ҳаво кемаларининг парвозлари 900 метр (3000 фут) гача баландликда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18-§. Учувчисиз ҳаво кемаларининг парвозлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element155. Учувчисиз ҳаво кемаларининг парвозлари Ўзбекистон Республикаси Ҳаво кодекси, Ўзбекистон Республикаси самовий ҳудудидан фойдаланиш тўғрисидаги низом, ушбу Асосий қоидалар, Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва давлат авиациясида учувчисиз учиш аппаратларидан фойдаланиш тартиби тўғрисидаги низом, шунингдек, авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идораларнинг бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари талабларига мувофиқ бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element156. Учувчисиз ҳаво кемаларининг парвозларида бошқа ҳаво кемаларининг хавфсизлиги, одатда, вақтинчалик режимлар ва қисқа муддатли чекловлар жорий этиш орқали таъминланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19-§. Намойишли парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element157. Намойишли парвозлар Ўзбекистон Республикаси Ҳаво кодекси, ушбу Асосий қоидалар, шунингдек, тегишли ҳаво ҳудудидан фойдаланувчилар томонидан ишлаб чиқилган низомлар ва йўриқномалар талабларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element158. Намойишли парвозлар учиш дастурида (режасида) белгиланган баландликларда Визуал парвоз қоидалари асосида бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element159. Намойишли парвозларни бажаришда пилотаж (ўтишлар) ни чекловчи чизиқдан 200 метрдан кам бўлмаган масофада, томошабинлар томонига оғмасдан, пилотаж зонаси доирасида бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element160. Бир нечта ҳаво кемалари (гуруҳлари)нинг пилотаж зонасида бир вақтнинг ўзида парвоз қилишига уларни парвозлар хавфсизлигини таъминлайдиган оралиқларда баландлик бўйича эшелонлаштириш шарти билан рухсат этилади. Битта баландликда фақат битта ҳаво кемаси ёки ягона бошқарув остидаги ҳаво кемалари гуруҳи бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element161. Намойишли парвозларни бажаришда қуйидагилар тақиқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) кўп двигателли ҳаво кемаларида — битта ёки бир нечта двигателларни атайлаб тўхтатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) товушдан тез тезликда учиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) экипаж аъзоси бўлмаган шахсларнинг ҳаво кемаси бортида бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) томошабинлар учун ажратилган ҳудуд устидан учиб ўтиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20-§. Гуруҳ парвозлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element162. Гуруҳли парвоз деб ҳаво кемалари орасида ягона парвоз топшириғи билан белгиланган хавфсиз интервал ва масофаларда бажариладиган парвозга айтилади. Бунда ҳаво кемалари бир-бирига нисбатан Ўзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудидан фойдаланиш тўғрисидаги низомда белгиланган вертикал, бўйлама ва ёнлама эшелонлаш меъёрларига риоя қилишлари шарт эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element163. Гуруҳли парвозда ҳаво кемалари командирларидан бири бошқаларга нисбатан катта ҳисобланади. У гуруҳнинг барча ҳаво кемалари парвоз топшириғига риоя қилиши учун жавобгар бўлади, авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилувчи идораларнинг меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлари талабларига мувофиқ ҲҲХК/ҲҲБ органлари билан радиоалоқа олиб боради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар парвоз топшириғида кўзда тутилмаган бўлса, якка парвоздан гуруҳли парвозга ўтиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element164. Гуруҳли парвозларни амалга оширувчи ҳаво кемалари орасидаги хавфсиз интервал ва масофалар авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21-§. Товушдан тез тезликларда парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element165. Ҳаво кемасининг товушдан тез тезликда парвози ФЛ370 (11300 м) дан паст бўлмаган эшелонда, ундан пастроқ баландликларда (эшелонларда) эса махсус зоналарда амалга оширишга рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element166. Товушдан тез тезликда парвоз қилаётган ҳаво кемаси ва бошқа ҳаво кемаси орасидаги вертикал эшелонлашнинг минимал интервали, кейингисининг парвоз тезлигидан қатъий назар, камида 1200 м (4000 фут) бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element167. Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегараси ва ҳудудини қўриқлаш ҳамда мудофаа қилиш бўйича жанговар вазифаларни бажаришда ушбу Асосий қоидаларнинг 165 ва 166-бандларида кўрсатилган чекловлар қўлланилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-боб. Эшелонлаштириш. Учиш баландлиги (эшелони)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Эшелонлаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element168. Ўзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида парвозлар хавфсизлигини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Ҳаво ҳудудидан фойдаланиш тўғрисидаги низомга мувофиқ ҳаво кемаларининг вертикал, бўйлама ва ёнлама эшелонлаштиришининг минимал рухсат этилган оралиқларı белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element169. Давлат авиацияси ҳаво кемаларини жанговар тартиблар (гуруҳлар) ичида эшелонлаштириш қоидалари давлат авиациясининг меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлари билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element170. Ўзбекистон Республикасида ва унга чегарадош давлатда қабул қилинган эшелонлаштириш тизимларида фарқлар мавжуд бўлса, Ўзбекистон Республикасидан чиқиб кетаётганда эшелонларни ўзгартириш Ўзбекистон Республикасининг Ҳаво ҳудудидан фойдаланиш тўғрисидаги низомга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Учишнинг хавфсиз баландлиги (эшелони)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element171. Ҳаво кемалари парвозининг хавфсизлигини таъминлаш учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) қуйидагилар белгиланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром доираси бўйича (учиш ва қўниш зонасида белгиланган йўналиш бўйича) аэродром устидаги парвозлар баландлиги — Ҳаэр.доир.;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element46 км (25 денгиз мили) радиусидаги аэродром ҳудудида минимал хавфсиз парвоз баландлиги — МХБ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром ҳудудидаги ўтиш эшелони — Ҳўтиш эш.;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродром ҳудудида стандарт атмосфера босими 760 мм сим. уст. (1013,2 мбар) бўйича хавфсиз парвоз баландлиги — Ҳхаф. яқин.;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) қуйидагилар ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСтандарт атмосфера босими 760 мм сим. уст. (1013,2 мбар) бўйича хавфсиз парвоз баландлиги — Ҳхаф.760;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИккинчи тоифадаги маҳаллий ҳаво йўллари, белгиланган йўналиш бўйича ва авиация ишлари ҳудудида парвозни амалга оширишда ҳар бир участка учун пастки хавфсиз эшелондан пастдаги хавфсиз парвоз баландлиги — Ҳхаф.кел.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementХавфсиз парвоз баландликларини (эшелонларини) ҳисоблаш ушбу Асосий қоидаларнинг 6-иловасига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element172. Хавфсиз парвоз баландлиги шундай ҳисоб-китоб билан аниқланадики, бунда ушбу Асосий қоидаларнинг 173-бандида кўрсатилган жой рельефи ва сунъий тўсиқларни ҳисобга олиш чизиғидаги энг баланд тўсиқ устидан ҳаво кемасининг ҳақиқий парвоз баландлиги (тўсиқ устидан баландлик захираси) қуйидагича бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПарвоз тезлиги (ускуналар кўрсаткич и бўйича), км/соат (узел) | Хавфсиз парвоз баландлиги (ҳақиқий), м (фут) | |
ВПҚ бўйича | УПҚ бўйича | |
Учиш ва қўниш зонасида | ||
300 (162 узел) ва ундан кам | 300 (1000 фут) | 100 (330 фут) |
300 дан ортиқ (162 узел) | 200 (660 фут) | |
Ҳаво йўллари, маҳаллий ҳаво йўллари ва белгиланган йўналишлар бўйича яқинлашиш ҳудудида: а) сув ҳавзаси, текислик ва тепаликлар устида | ||
300 (162 узел) ва ундан кам | 300 (1000 фут) | 100 (330 фут) |
300 дан ортиқ (162 узел) | 200 (660 фут) | |
б) рельефининг мутлақ баландлиги 2000 м (6600 фут) ва ундан кам бўлган тоғли ҳудудларда | ||
Парвоз тезлигидан қатъий назар | 600 (2000 фут) | 300 (1000 фут) |
д) рельефининг мутлақ баландлиги 2000 м (6600 фут) дан ортиқ бўлган тоғли ҳудудларда | ||
Парвоз тезлигидан қатъий назар | 600 (2000 фут) | 600 (2000 фут) |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element173. Хавфсиз парвоз баландлигини ҳисоблашда жой рельефи баландликлари ва сунъий тўсиқларни ҳисобга олиш йўлаги қуйидагича бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) учиш ва қўниш зонасидаги парвозларда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУПҚ бўйича — маршрут ўқидан ҳар икки томонга 10 км (5 денгиз мили);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВПҚ бўйича — маршрут ўқидан ҳар икки томонга 5 км (3 денгиз мили);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) аэродром ҳудудлари чегараларида, кириш/чиқиш йўлакларида, шунингдек, парвоз йўналишларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУПҚ бўйича РЛН билан — 10 км (5 денгиз мили), РЛКсиз — маршрут ўқидан ҳар икки томонга 25 км (14 денгиз мили);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВПҚ бўйича — йўлак кенглиги доирасида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) ҳаво йўллари, биринчи тоифали МҲЙ ва белгиланган йўналишлар бўйича парвозларда (аэродром ҳудудидан ташқарида):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУПҚ бўйича — маршрут ўқидан ҳар икки томонга 25 км (14 денгиз мили);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВПҚ бўйича — ҳаво йўли кенглиги доирасида (МҲЙ, белгиланган йўналиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) ВПҚ бўйича трассалардан ташқари парвозларни бажаришда (биринчи ва иккинчи тоифадаги МҲЙдан ташқарида):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэшелонларда — маршрут ўқидан ҳар икки томонга 5 км (3 денгиз мили);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқуйи хавфсиз эшелондан пастда — йўналиш ўқидан икки томонга 2 км (1 денгиз мили).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element174. Ҳар бир аэродром учун ускуналар бўйича парвозларнинг минимал хавфсиз баландлиги белгиланади. Бу баландлик қўнишга яқинлашиш схемасидан ташқарига чиқишда фавқулодда вазиятларда пасайишда қўлланилиши мумкин ва аэродромнинг АНН ёки РННдан 46 км (25 денгиз мили) радиусда жой рельефининг энг баланд нуқтаси ҳамда ундаги сунъий тўсиқлар устидан 300 м (1000 фут) ҳақиқий парвоз баландлигининг минимал захирасини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўрсатилган ҳудуддаги баландлик фарқи 100 м (330 фут) дан ошмаса, ягона минимал хавфсиз парвоз баландлиги ўрнатилади. Фарқ бундан катта бўлса, секторлар аниқланади (қоидага кўра 4 тадан ортиқ бўлмаган) ва ҳар бир сектор учун алоҳида минимал хавфсиз парвоз баландлиги белгиланади. Сектор чегаралари (5 даражага каррали) магнит меридианига нисбатан кўрсатилади ва тўсиқлардан камида 10 км (5 денгиз мили) узоқликда жойлашиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭнг баланд тўсиқларнинг баландлиги пастроқ бўлган учиш-қўниш йўлаги остонасига нисбатан аниқланади ва 10 м (10 фут) га каррали қийматларгача юқорига қараб яхлитланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element175. Ускуналар бўйича парвоз қоидалари асосида аэродром ҳудудидаги стандарт учиш йўналишлари ва стандарт қўниш йўналишлари учун хавфсиз парвоз баландлиги ҳамда тўсиқларни ҳисобга олиш йўлаги кенглиги авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ белгиланади. Ушбу ҳужжатлар аэродром схемаларини тузиш ва тўсиқлар устидан хавфсиз ўтиш баландликларини аниқлаш тартибини тартибга солади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПарвоз баландлигини ушлаб туриш бўйича белгиланган қийматлар ёки чекловлар Ўзбекистон Республикаси AIPда эълон қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element176. Пастки хавфсиз эшелон баландлиги стандарт атмосфера босими 760 мм симоб устуни (1013,2 миллибар) бўйича хавфсиз парвоз баландлигини ҳисоблаш орқали аниқланади. Кейин олинган қиймат энг яқин йўналиш эшелони баландлигигача оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element177. Жойнинг рельефини айланиб ўтиш воситаларидан фойдаланган ҳолда, пастки хавфсиз эшелондан паст баландликларда визуал парвоз қоидалари бўйича парвозлар, авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланган минимал рухсат этилган хавфсиз парвоз баландлигида (ҳақиқий баландлик) бажарилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element178. Зонали навигация йўналишларини белгилашда тўсиқларни ҳисобга олиш кенглиги талаб қилинадиган аниқликка мувофиқ ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Парвоз баландлигини сақлаш ва ўзгартириш қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element179. Учиш баландлиги экипажнинг тайёргарлик даражаси, ҳаво кемасининг учиш-техник хусусиятлари ва жиҳозлари, жойнинг рельефи ва ундаги сунъий тўсиқлар, шунингдек, ҳаво, метеорологик ва орнитологик вазиятни ҳисобга олган ҳолда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element180. Парвозларни амалга оширишда фойдаланиладиган асосий баландлик барометрик баландлик ҳисобланади ва у метр ёки футда ўлчанади. Давлат авиациясида, бундан ташқари, радиобаландлик ўлчагич бўйича аниқланадиган баландликдан фойдаланиш мумкин, бунда ундан фойдаланиш тартиби давлат авиациясининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element181. Белгиланган тартиб-қоидаларга риоя қилиш мақсадида мутлақ, нисбий ва ҳақиқий баландликлардан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element182. Экипаж томонидан барометрик баландлик ўлчагич бўйича аниқланадиган парвоз баландлиги умумий (аэродинамик ва инструментал) тузатмани ҳисобга олган ҳолда сақлаб турилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар бу ҳаво кемаси тури учун белгиланган бўлса, умумий тузатма вазирликлар ва идораларнинг самолёт ва вертолётларида баландликни ўлчашда тузатмалар киритиш услубига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element183. Парвозларни амалга оширишда қуйидаги босим турларига мос келадиган баландлик ҳисоби бошланғич даражалари қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementстандарт атмосфера босими (P760/1013/QNE);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром босими (Paer/QFE);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementстандарт атмосферага кўра ўртача денгиз сатҳига келтирилган аэродром (пункт) босими (Пкел.аэр/QNH);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementминимал келтирилган босим (Пкел.мин).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element184. Баландлик (эшелон) сақланиши метр ёки футда амалга оширилади ва қуйидагича бажарилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementстандарт атмосфера босими бўйича (P760/1013/QNE)-эшелонларда, ўтиш эшелонида ва ундан юқори парвозларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродром босими (Paer/QFE) ёки стандарт атмосферага кўра ўртача денгиз сатҳига келтирилган аэродром (пункт) босими (Пкел.аэр/ҚНҲ) бўйича — аэродром (аэроузел) ҳудудида ўтиш баландлигигача кўтарилишда ва ўтиш эшелонидан пастда тушишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementминимал келтирилган босим (Пкел.мин) бўйича — қуйи эшелондан паст баландликлардаги парвозларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element185. Парвоз баландлиги (эшелони) ҳисобининг ягона тизими учун қуйидагилар белгиланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) аэродром (аэроузел) ҳудудидаги ўтиш баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) аэродром (аэроузел) ҳудудидаги ўтиш эшелони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродром ҳудудидаги ўтиш баландлиги ушбу Асосий қоидаларнинг 6-иловасига мувофиқ ҳисобланган аэродром айланаси бўйлаб парвоз баландлигидан кам бўлмаган ҳолда ўрнатилади. Бу баландлик фуқаро авиацияси учун 30 м (100 фут) ва давлат ҳамда экспериментал авиация учун 100 м га тенг бўлган қийматгача юқорига қараб яхлитланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэроузел ҳудудидаги ўтиш баландлиги аэроузелга кирувчи аэродромлар ҳудудидаги энг юқори ўтиш баландлигидан паст бўлмаган ҳолда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродром ҳудудидаги ўтиш эшелони ушбу Асосий қоидаларнинг 6-иловасига мувофиқ ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэроузел ҳудудидаги ўтиш эшелони аэроузелга кирувчи аэродромларнинг энг юқори ўтиш эшелонидан паст бўлмаган ҳолда ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродром ҳудудидаги ўтиш баландлиги, аэроузел ҳудудидаги ўтиш баландлиги, аэродром ҳудудидаги ўтиш эшелони ва аэроузел ҳудудидаги ўтиш эшелони қийматлари аэронавигация маълумотлари ҳужжатларида эълон қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element186. Парвоз пайтида белгиланган эшелон (баландлик) ўзгартирилиши фақат ҳаво кемасининг парвозини бевосита бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи ҲҲХК/ҲҲБ органининг рухсати билан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element187. Ўтиш эшелони ва ўтиш баландлиги орасидаги ҳаво бўшлиғи ўтиш қатлами ҳисобланади. Ҳаво кемалари ўтиш қатламини баландликка кўтарилиш ёки пасайиш пайтида кесиб ўтиши лозим. Ўтиш қатламида горизонтал парвозлар фақат алоҳида ҳолларда рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎтиш қатламида горизонтал парвозни амалга ошираётган ҳаво кемаси мавжуд бўлганда, ҲҲХК/ҲҲБ органи ҳаво кемалари ўртасида тегишли ёнлама ёки бўйлама оралиқларни таъминлаш чораларини кўради. Ўтиш қатламини камайтириш учун ўтиш баландлиги ўтиш поғонасига иложи борича яқинроқ, аммо камида 300 метр (1000 фут) бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element188. Тоғли аэродромдан учишдан олдин, аэродромдаги босим барометрик баландлик ўлчагичнинг босим шкаласида ўрнатиш мумкин бўлган энг паст босимдан паст бўлса, аэродром (пункт) босимини QNH бўйича денгизнинг ўртача сатҳига келтирилган ҳолда ўрнатиш зарур. Бундай ҳолда баландлик ўлчагич кўрсаткичларини «шартли нол» деб қабул қилиш ва учишдан сўнг белгиланган парвоз эшелони (баландлиги)га кўтарилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТоғли аэродромга қўнишда, аэродромдаги босим барометрик баландлик ўлчагичнинг босим шкаласида ўрнатиш мумкин бўлган энг паст босимдан паст бўлса, аэродромнинг ҲҲХК/ҲҲБ органи ҳаво кемаси экипажига мутлақ (барометрик) баландлик ва стандарт атмосфера (ҚНҲ) бўйича денгизнинг ўртача сатҳига келтирилган аэродром босими қийматини хабар қилади. Экипаж бу қийматни баландлик ўлчагичларга ўрнатади ва қўнишга киришни амалга оширади. Бунда баландлик ўлчагичлар парвознинг мутлақ баландлигини, қўниш пайтида эса аэродромнинг денгиз сатҳидан баландлигини кўрсатишини ҳисобга олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element189. Қуйи эшелондан паст маршрутда учиш учун барометрик баландлик ўлчагичнинг босим шкаласини аэродром босими (QFE)дан ёки стандарт атмосфера бўйича денгиз сатҳига келтирилган аэродром босими (QNH)дан минимал келтирилган босимга ўтказиш аэродром ҳудудидаги белгиланган чегара (учиш доираси, учиш ва қўниш зонаси) кесиб ўтилганда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element190. Қуйи эшелондан паст баландликда қўниш аэродромига яқинлашаётганда, барометрик баландлик ўлчагичнинг босим шкаласини минимал келтирилган босимдан аэродром босими (QFE)га ёки стандарт атмосфера бўйича денгиз сатҳига келтирилган аэродром босими (QNH)га ўтказиш аэродром ҳудудидаги белгиланган чегара (учиш доираси, учиш ва қўниш зонаси) кесиб ўтилганда ёки ҲҲХК/ҲҲБ органи кўрсатмаси бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element191. Қуйи эшелондан паст маршрутда парвоз қилган ҳаво кемаси белгиланган парвоз эшелони (баландлиги)га кўтарилаётганда, барометрик баландлик ўлчагичнинг босим шкаласини минимал келтирилган босимдан стандарт атмосфера босимига ўтказиш эшелон (баландлик)ни олиш манёври бошланганидан сўнг амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element192. Маршрутда қуйи хавфсиз эшелондан паст баландликда парвоз қилиш учун барометрик баландлик ўлчагичнинг босим шкаласини стандарт атмосфера босимидан минимал келтирилган босимга ўтказиш қуйи хавфсиз эшелондан паст бўлмаган баландликда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМинимал келтирилган босимнинг қийматини ҳаво кемаси экипажига ушбу ҳаво кемасининг парвозини бошқараётган ҲҲХК/ҲҲБ органи маълум қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element193. Давлат авиациясининг битта барометрик баландлик ўлчагичли ҳаво кемаларида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) учиш аэродромига қўниш билан эшелонда парвоз қилишда, белгиланган парвоз эшелони учишдан олдин нол баландликка ўрнатилган барометрик баландлик ўлчагич бўйича (аэродром босими асосида) сақланади. Бунда белгиланган парвоз эшелонига мос келадиган парвоз баландлиги қисмнинг бош штурмани томонидан махсус усул билан ҳисобланади ва ҲҲХК/ҲҲБ органига ҳамда ҳаво кемалари экипажларига етказилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) қуйи эшелондан паст баландликда парвоз қилишда, белгиланган парвоз баландлиги учишдан олдин нол баландликка ўрнатилган барометрик баландлик ўлчагич бўйича (аэродром босими асосида) сақланади. Бунда денгиз сатҳига келтирилган минимал атмосфера босими бўйича парвоз баландлигига мос келадиган парвоз баландлиги қисмнинг бош штурмани томонидан махсус усул билан ҳисобланади ва ҲҲХК/ҲҲБ органига ҳамда ҳаво кемалари экипажларига етказилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) бошқа аэродромга қўниш билан маршрут бўйича баландликда (эшелонда) парвоз қилишда, белгиланган парвоз эшелони ушбу Асосий қоидаларнинг 184-бандига мувофиқ барометрик баландлик ўлчагич бўйича сақланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) аэродром ҳудудидаги парвозлар аэродром босими (Paer/QFE) бўйича ёки авиация турларининг фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идораларнинг меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлари талабларига мувофиқ бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-боб. Махсус шароитлардаги парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element194. Махсус шароитлардаги парвозларга қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) тоғли ҳудудлардаги парвозлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) мўлжал (ориэнтир) олиш қийин (мўлжалсиз) жойлар устидан парвозлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) сув юзаси устидаги парвозлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) паст ва ўта паст баландликлардаги парвозлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementф) мураккаб орнитологик вазиятдаги парвозлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилувчи идоралар томонидан қабул қилинган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланган бошқа парвозлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Тоғли жойлардаги парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element195. Тоғли ҳудудлар ва тоғ аэродромларидаги парвозлар ушбу Асосий қоидаларга ҳамда авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилувчи идоралар томонидан қабул қилинган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element196. Тоғли ҳудудларда ВПҚ бўйича парвозларни амалга оширишдан олдин ҳаво кемаси командири даралар ва тоғ водийлари йўналишини, мажбурий қўниш учун фойдаланиш мумкин бўлган жойларни, тоғ аэродромларида қўнишда барометрик баландлик ўлчагичдан фойдаланиш қоидаларини, шунингдек, тоғ аэродромидан учиш ва қўниш хусусиятларини ҳамда ҳаво кемасининг максимал учиш (қўниш) оғирлигини ҳисоблаш тартибини ўрганиб чиқиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element197. Тоғ тизмасини кесиб ўтишда ҳаво кемаси командири юқорига кўтарилувчи ва пастга тушувчи ҳаво оқимлари мавжудлигини ҳисобга олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element198. Визуал парвозни даралар ва тоғ водийларида амалга оширишга фақат қуйидаги шартлар асосида рухсат этилади: улар кескин бурилишларга эга бўлмаслиги, белгиланган парвоз баландлигидан юқори тоғлар билан тўсилмаслиги ҳамда уларнинг кенглиги зарур ҳолларда ҳаво кемасига дара (водий)дан хавфсиз чиқиш учун бурилиш имконини бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element199. Агар учишдан сўнг белгиланган чегарагача хавфсиз парвоз баландлигини (эшелонини) эгаллаш имкони бўлмаса, баландлик олиш аэродром устида белгиланган схема бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element200. Тоғ аэродромларида УПҚ бўйича парвозлар пайтида қуйи хавфсиз эшелондан пасайиш ва белгиланган схема бўйича қўнишга киришга фақат қуйидаги шартлар бажарилганда рухсат этилади: белгиланган маркировкаланган чегарадан ўтгандан сўнг, радиолокацион назорат мавжуд бўлганда, борт навигация ускуналари барқарор ишлаётганда ҳамда экипаж ва ҲҲХК/ҲҲБ органи ҳаво кемасининг жойлашувини аниқ билган ҳолда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element201. Узлуксиз радиолокацион назорат мавжуд бўлмаганда ёки борт навигация ускуналари беқарор ишлаётганда (экипаж хабарига кўра), ҳаво кемасининг жойлашуви аниқланиши сўнгра қўнишга кириш учун пасайишни амалга ошириши учун ҳаво кемаси аэродромнинг РННсига хавфсиз ҳисобланганидан паст бўлмаган эшелонда чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element202. Радиолокацион назорат мавжуд бўлмаганда ва борт навигация ускунаси беқарор ишлаётганда қуйи хавфсиз эшелондан пасайиш тақиқланади. Бундай ҳолда, ҳаво кемаси экипажи захира аэродромига йўл олиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Кам и (кам ориэнтирли, мўлжалсиз) жой устидан парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element203. Ҳаво кемаси экипажи кам анган (анмаган) жойлар устидан ВПҚ бўйича парвоз қилишда учиш ҳудудининг географик хусусиятларини ҳисобга олиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element204. Ҳаво кемаси экипажи ВПҚ бўйича парвоз қилишда характерли арни (карвон йўллаклари, дарё ўзанлари, қуриган кўллар) харитада белгилаб қўйиши ва уларнинг жойлашувини билиши, шунингдек, визуал мўлжал олиш учун фойдаланиш мумкин бўлган ва мажбурий қўниш учун яроқли узоқдаги арни ҳам билиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Сув юзаси устидаги парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element205. Сув юзаси устида парвоз қилишда ҳаво кемаси экипажи радиотехник ва навигация воситаларидан фойдаланиш тартибини, парашют билан сувга тушиш (агар мавжуд бўлса) ва ҳаво кемасини сувга мажбурий қўндириш қоидаларини, шунингдек, бортдаги шахсий ва гуруҳли қутқарув сузиш воситаларидан фойдаланиш қоидаларини билиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСув юзаси устида ВПҚ бўйича парвоз қилаётган ҳаво кемаси экипажи ўшимча равишда қирғоқ чизиғини, қирғоқ ва ороллардаги ёритиш чироқлари ҳамда радиомаякларнинг жойлашуви ва иш режимини билиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element206. Ҳаво кемалари экипажи ва йўловчиларини шахсий ва гуруҳли қутқарув сузиш воситалари билан таъминлаш тартиби авиация фаолияти ва турларини бошқариш ҳамда назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element207. Вертолётнинг сув юзаси устида муаллақ туриши кўтарувчи винтнинг камида бир диаметри баландлигида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element208. Учувчи бошқарадиган аэростатларнинг сув устидаги парвозлари кузатувчи катер (кема) мавжуд бўлганда ва (ёки) аэростат экипажи шахсий қутқарув сузиш воситалари билан таъминлангандагина амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Паст ва ўта паст баландликлардаги парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element209. Паст ва ўта паст баландликлардаги парвозлар авиация турлари фаолиятини бошқарувчи ва назорат қилувчи идоралар томонидан қабул қилинган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланган шароитларда ВПҚ ва УПҚ бўйича бажарилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element210. Паст ва ўта паст баландликлардаги парвозларни амалга оширишда ҳаво кемаси командири жойнинг рельефини ва ундаги сунъий тўсиқларни, пасайиш ва кўтарилиш участкаларида парвозни бажариш тартибини билиши, шунингдек, алоқа воситалари ва парвозлар РТТнинг чекланган таъсир масофасини ҳамда ёқилғининг ортиқча сарфланишини ҳисобга олиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element211. Метеорологик шароитлар, узлуксиз парвоз давомийлиги (зарур бўлганда), баландлик ва ҳаво кемаларининг паст ва ўта паст баландликлардаги парвозларида уни аниқлаш ҳамда сақлаш тартиби авиация турлари фаолиятини бошқарувчи ва назорат қилувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element212. ВПҚ бўйича паст ва ўта паст баландликларда парвоз қилишда, ВПҚ бўйича парвозни давом эттиришни таъминламайдиган об-ҳаво шароитига тушиб қолинганда, УПҚ бўйича парвозга ўтиш, ҲҲХК/ҲҲБ органига вазият ҳақида хабар бериш ва хавфсиз парвоз баландлигини ёки пастки хавфсиз парвоз эшелонини эгаллаш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element213. Кичик ва энг паст баландликдан белгиланган учиш эшелони (баландлиги)гача кўтарилишда барометрик баландлик ўлчагичнинг босим шкаласини стандарт атмосфера босимига ўтказиш эшелон (баландлик) олиш манёври бошланганидан сўнг амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Мураккаб орнитологик шароитдаги парвозлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element214. Қушларнинг оммавий пайдо бўлиши даврида, уларнинг кунлик ёки мавсумий миграцияси ва тўпланиши билан боғлиқ мураккаб орнитологик вазият юзага келиши мумкин. Бу ҳолат парвозлар пайтида ҳаво кемаларининг қушлар билан тўқнашувига олиб келиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМураккаб орнитологик шароитда парвозларни амалга ошириш тартиби авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилувчи идоралар томонидан қабул қилинган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-боб. Ҳаво кемаси экипажи ва ҲҲХК/ҲҲБ органи ўртасида радиоалоқа олиб боришнинг умумий қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element215. Ҳаво кемаси экипажи ва ҲҲХК/ҲҲБ органи ўртасидаги радиоалоқа авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилувчи идоралар томонидан қабул қилинган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларда кўзда тутилган радиоалоқанинг намунавий ибораларини қўллаган ҳолда радиотелефон алоқасини олиб боришнинг белгиланган қоидаларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element216. Ҳаво кемаси экипажи парвоз вақтида ҲҲХК/ҲҲБ органи билан «ҳаво-ер» радиотелефон алоқасининг тегишли частотасини узлуксиз тинглайди ва зарурат туғилганда у билан икки томонлама алоқа ўрнатади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element217. Учиш хавфсизлигини таъминлаш талаблари бўлган ҳолатлар бундан мустасно, ҲҲХК/ҲҲБ органларига ҳаво кемаси экипажи билан қуйидаги ҳолатларда радиоалоқага киришиш тақиқланади: учиш пайтида, қўнишга кириш вақтида ЮРМР дан ўтгандан сўнг ҳаво кемаси визуал аниқланган пайтдан бошлаб то учиш-қўниш йўлагининг охиригача.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element218. Авиация турлари фаолиятини бошқарувчи ва назорат қилувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда кўзда тутилган ҳолатлар бундан мустасно, ҳаво кемаси командирига парвоз вақтида ўз чақирув белгисини ўзгартириш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element219. ҲҲХК/ҲҲБ органи зарурат туғилганда фавқулодда вазиятга тушган ҳаво кемаси билан радиоалмашинув олиб бораётган частотада ишлаётган барча борт алоқа радиостанциялари учун радиожимлик режимини жорий этиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element220. Ҳаво кемалари экипажлари фавқулодда вазиятга тушган ҳаво кемаси экипажи радиоалоқа олиб бораётган частотада радиоалоқадан тийилишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element221. ҲҲХК/ҲҲБ органи ҳаво кемаси экипажини бир частотадан бошқасига ўтиш зарурлиги ҳақида хабардор қилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-боб. Парвоздаги фавқулодда ҳолатлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element222. Парвоздаги фавқулодда ҳолатларга қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) ҳаво кемасининг хавфли метеорологик ҳодисаларга дуч келиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) ҳаво кемаси бортида ноқонуний аралашув ҳаракати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) экипаж аъзолари ёки йўловчилар саломатлигининг тўсатдан ёмонлашуви ёки жароҳатланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) йўналишни (ориэнтирни) йўқотиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementф) авиация техникасининг носозлиги, шу жумладан парвоз режасини ўзгартириш заруриятига олиб келадиган двигатель (двигателлар) носозлиги, мажбурий қўнишни ҳам ўз ичига олган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) радиоалоқанинг узилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳ) ҲҲХК/ҲҲБ органи ҳудудида радиолокацион воситаларнинг ва қўниш аэродромида РТТнинг ишдан чиқиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementи) ҳаво кемасида ёнғин чиқиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementж) аэродромдан ташқарида мажбурий қўниш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementк) фавқулодда ҳолатларда парашютлардан фойдаланиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element223. Ҳаво кемаси командири парвозда алоҳида ҳолат юзага келганда ҲҲХК/ҲҲБ органига хабар бериши ва ушбу Асосий қоидалар талабларига ҳамда авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ ҳаракат қилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element224. «Фалокат» сигнали ва иккиламчи радиолокация тизимининг тегишли коди парвоз хавфсизлигига, йўловчилар ва экипаж аъзоларининг ҳаёти ва соғлиғига таҳдид туғилганда, шунингдек, ушбу бобда ёки авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идораларнинг меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларида алоҳида кўрсатилган ҳолларда ҳаво кемаси командири томонидан ёқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element225. ҲҲХК/ҲҲБ органи ҳаво кемаси экипажидан парвозда фавқулодда вазият юзага келганлиги тўғрисида маълумот олганда, унга имкон қадар ёрдам кўрсатади, олинган маълумотни парвоз вақти, жойи, эшелони (баландлиги), фавқулодда вазиятнинг хусусияти, экипажнинг режалари ва у томонидан кўрилаётган чоралар кўрсатилган ҳолда тегишли органларга (хизматларга) етказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element226. Фалокатга учраган ҳаво кемаси экипажи ушбу Асосий қоидаларнинг 7-иловасига мувофиқ фалокат сигналлари ва хабарларини узатади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element227. Ҳаво кемасини захира аэродромга йўналтириш ва бунда экипажнинг ҳаракатлари авиация турларининг фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга мувофиқ бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element228. Парвозни давом эттириш экипаж ва йўловчилар хавфсизлигини таъминлай олмаса, ҳаво кемаси командири мажбурий қўнишни амалга ошириш, шунингдек, давлат авиацияси ҳаво кемалари учун ҳаво кемасини тарк этиш тўғрисида қарор қабул қилиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар ушбу турдаги ҲК учиш бўйича қўлланмасида (экипаж йўриқномасида) бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, командир ҳаво кемасини охирги бўлиб тарк этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element229. Ушбу парвозни бошқараётган ҲҲХК/ҲҲБ органи аэродромдан ташқарида мажбурий қўниш тўғрисида энг яқин қидирув-қутқарув мувофиқлаштириш марказига ва ҳаво ҳужумидан мудофаа қўшинлари органига ҳаво кемасининг тахминий жойлашуви кўрсатилган ҳолда хабар бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element230. Парвозда ушбу Асосий қоидаларда кўрсатилмаган алоҳида ҳолатлар юзага келганда экипажлар ва ҲҲХК/ҲҲБ органларининг ҳаракат қилиш тартиби авиация фаолияти ва турларини бошқариш ҳамда назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар ва ушбу турдаги ҲК учиш бўйича қўлланмаси (Экипаж йўриқномаси) билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Ҳаво кемасининг хавфли метеорологик ҳодисаларга дуч келиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element231. Хавфли метеорологик ҳодисаларга қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) учиш ва қўниш аэродромида — момақалдироқ, дўл, кучли турбулентлик, кучли шамол силжиши, музлама, кучли музлаш, қуюн, бўрон, кучли чанг бўрони, кучли жала, вулқон куллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) парвоз йўналиши бўйича — дўл, момақалдироқ, кучли музлаш, кучли чайқалиш, вулқон кули булути.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element232. Парвоз йўналиши бўйича хавфли метеорологик ҳодисаларга дуч келганда, ҳаво кемаси командири бу ҳақда ҲҲХК/ҲҲБ органига хабар бериши ва уларни четлаб ўтиш учун барча мумкин бўлган чораларни кўриши шарт. Уларни четлаб ўтишнинг иложи бўлмаса, ҳаво кемаси командири учиб кетиш аэродромига қайтиши ёки энг яқин захира аэродромига қўниши шарт. Бундай ҳолатларда вертолёт командирига ҳавода танлаб олинган майдончага қўнишга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Ҳаво кемаси бортига ноқонуний аралашиш ҳолати
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element233. Ҳаво кемаси бортида ноқонуний аралашув содир этилганда, экипаж ҳар қандай усул билан бу ҳақда, шунингдек, ушбу ҳолатлар туфайли жорий парвоз режасидан ҳар қандай четга чиқишлар тўғрисида ҲҲХК/ҲҲБ органини хабардор қилишга ҳаракат қилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар ҳаво кемаси иккиламчи радиолокацион жавоб аппарати билан жиҳозланган бўлса, экипаж жавоб аппаратига «А» режимини ва 7500 кодини ўрнатиши ҳамда белгиланган қоидаларга мувофиқ ҳаракат қилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Экипаж аъзолари ёки йўловчилар соғлиғининг тўсатдан ёмонлашуви ёки жароҳатлануви
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element234. Экипаж аъзолари ёки йўловчилар соғлиғи тўсатдан ёмонлашганда ёки жароҳатланганида, ҳаво кемаси командири уларга имкон қадар тиббий ёрдам кўрсатилишини ташкил этиши ва вазиятга қараб парвозни давом эттириш ёки тўхтатиш тўғрисида қарор қабул қилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧиқиб кетган экипаж аъзосининг вазифаларини ҳаво кемаси командирининг кўрсатмасига кўра экипажнинг бошқа аъзоси (экипаж икки кишидан иборат бўлганда — хизмат кўрсатувчи ходимлар орасидан рухсат этилган шахс) бажаради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element235. Ҳаво кемаси командири соғлиғининг тўсатдан ёмонлашуви ёки у ўз функционал вазифаларини бажара олмайдиган даражада жароҳатланиши ҳолларида ҳаво кемаси экипажининг ҳаракат қилиш тартиби авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идоралар томонидан қабул қилинган тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Йўналишни (ориэнтирни) йўқотиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element236. Агар ҳаво кемаси экипажи томонидан кўрилган чоралар натижасида ҳаво кемасининг жойлашуви аниқланмаса, мўлжал (ориэнтир) тўлиқ йўқотилган ҳисобланади. Агар ҳаво кемаси экипажи томонидан кўрилган чора-тадбирлар натижасида ҳаво кемасининг жойлашуви аниқланса, мўлжал (ориэнтир) вақтинча йўқотилган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element237. Мўлжални йўқотганда ҳаво кемаси командири қуйидагиларни бажариши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) «Фалокат» сигналини ёқиши (тегишли ускуналар мавжуд бўлса);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) мўлжални (ориэнтирни) йўқотганлиги, ёнилғи қолдиғи ва парвоз шароитлари ҳақида ҲҲХК/ҲҲБ органига хабар бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) ҲҲХК/ҲҲБ органининг рухсати билан ҳаво кемасини ер усти радиотехник воситалари ёрдамида аниқлаш ва ёнилғини тежамли сарфлаш учун энг қулай баландликни (эшелонни) эгаллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) ўз ҳаракатларини ҲҲХК/ҲҲБ органи билан келишган ҳолда, ушбу шароитларда мўлжални (ориентиэни) тиклашнинг энг самарали усулини (мазкур парвоз ҳудуди учун тавсия этилган) қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementф) мўлжал (ориэнтир) олишни тиклашнинг иложи бўлмаган ҳолларда, ёқилғи тўлиқ сарфланишига йўл қўймасдан ва қоронғи тушишидан олдин, исталган аэродромга ёки ҳавода танланган майдончага қўнишни амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element238. Мўлжал (ориэнтир) йўқотилганда парвознинг хавфсиз баландлигидан (эшелонидан) пастга тушиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element239. Ўзбекистон Республикаси давлат чегараси яқинида мўлжал (ориэнтир) йўқотилганда, ҳаво кемаси командири дарҳол давлат чегарасидан Ўзбекистон Республикаси ҳудуди ичкарисига йўналиш олиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧегараолди минтақасида мўлжални тиклаш учун ҳар қандай манёврлар бажариш ман этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element240. Ҳаво кемасини қўниш аэродромига олиб чиқиш учун «етакчи самолёт»дан фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element241. Бошқариладиган аэростат экипажи агар бир соат ичида йўқотилган мўлжални (ориэнтирни) тиклаш имкони бўлмаса, энг яқин аҳоли пункти ёнида қўнишни амалга ошириши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБошқариладиган аэростат экипажи чегара минтақасида мўлжални йўқотганда, шунингдек, тақиқланган зонага (чекланган зонага) кириш эҳтимоли бўлганда зудлик билан қўнишни амалга ошириши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Авиация техникасининг, шу жумладан двигатель (двигателлар)нинг ишдан чиқиши, бу эса парвоз режасини ўзгартириш заруриятига олиб келиши, мажбурий қўнишни ҳам ўз ичига олиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element242. Авиация техникаси ишдан чиққанда ҳаво кемаси командири қуйидагиларни бажариши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) «Фалокат» сигналини ёқиш ёки ИРЛК аппаратида 7700 кодини ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) носозлик ҳақида ҲҲХК/ҲҲБ органига хабар бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) вазият ва ҲК парвоз эксплуатация қўлланмаси (Экипаж йўриқномаси) тавсияларига кўра носозликни бартараф этиш учун барча мумкин бўлган чораларни кўриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) амалдаги (ўзгартирилган) парвоз режаси бўйича парвозни давом эттириш ёки парвоз топшириғини бажаришни тўхтатиш, шу жумладан мажбурий қўнишни амалга ошириш тўғрисида қарор қабул қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element243. Агар двигатель (двигателлар) ишдан чиққанда ишлаётган двигателларда парвозни давом эттириш имконсиз бўлса ва парвоз хавфсизлигига ҳақиқий таҳдид туғилса, ҳаво кемаси командири қуйидагиларни бажариши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) ҲК парвоз эксплуатация қўлланмаси (Экипаж йўриқномаси) талабларига мувофиқ зарур ҳаракатларни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) агар аниқ юзага келган вазиятда бундай қўниш энг яқин аэродромгача парвоздан кўра хавфсизликка камроқ таҳдид солса, ҳар қандай аэродромда, шу жумладан учиб кетиш аэродромида ёки аэродромдан ташқарида қўнишни амалга ошириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element244. Бир нечта двигателли ҳаво кемасида двигатель (двигателлар) ишдан чиққанда ҳаво кемаси командири ҲК парвозларни эксплуатация қўлланмаси (Экипаж йўриқномаси) талабларига мувофиқ ҳаракат қилади ва қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) учиш аэродромига қўнишни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) парвоз ёки қўниш шароитларини яхшилаш учун ёқилғининг бир қисмини тўкиш (агар бу мумкин бўлса) ёки юкни ташлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) ишлаётган двигателларнинг учиш (юқори) режимигача бўлган ҳар қандай режимидан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) йўналиш бўйича парвозни давом эттириб, энг яқин захира аэродромига (унинг идоравий мансублигидан қатъий назар) етиб бориш ва у ерга қўниш ёки парвозни хавфсиз якунлаш мумкинлигига асосли ишонч бўлса, белгиланган аэродромгача парвозни давом эттириш тўғрисида қарор қабул қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element245. Ҳаво кемасининг УПҚ бўйича парвозни амалга ошириш имкониятига таъсир қилувчи тизим ёки ускуналари ишдан чиққанда, ВПҚ бўйича парвозга ўтиш лозим. Бунинг учун тегишли шароитлар бўлмаса-ю, аммо парвозни давом эттиришнинг техник имконияти мавжуд бўлса, ВПҚ бўйича парвозга ўтиш мумкин бўлган ҳудудга йўналиши ёки ҲҲХК/ҲҲБ органи кўрсатмаларига амал қилиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element246. ҲҲХК/ҲҲБ органи ҳаво кемаси тизим ёки ускуналари ишдан чиққани ҳақида хабар олгач, ҳаво кемасининг жойлашувини аниқлаши ва унинг парвозини назорат қилган ҳолда, экипажга вазият ва техника носозлигининг хусусиятига кўра мумкин бўлган ёрдамни кўрсатиши шарт. Шунингдек, юзага келган вазият ва ҳаво кемасининг жойлашувига қараб, зудлик билан содир бўлган ҳодиса тўғрисида қидирув-қутқарув ва фавқулодда ишларни олиб бориш учун масъул органларни ҳамда қўниш аэродромининг ҲҲХК/ҲҲБ органини авария-қутқарув воситаларини шай ҳолатга келтириш учун хабардор қилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-§. Радиоалоқанинг узилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element247. Ҳаво кемаси экипажи тегишли ҲҲХК/ҲҲБ органи билан белгиланган частотада радиоалоқа ўрната олмаган ҳолда, у барча мавжуд воситалардан (УҚТ ва ҚТ (ультра қисқа тўлқинли ва қисқа тўлқинли) диапазонидаги радиостанциялардан) фойдаланиб, ушбу парвоз йўналишига мос келадиган бошқа частоталарда, шу жумладан бошқа ҳаво кемалари билан радиоалоқа ўрнатишга ҳаракат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element248. Агар ушбу Асосий қоидаларнинг 247-бандида кўрсатилган уринишлар муваффақиятсиз бўлса, ҳаво кемаси экипажи ўз хабарини радиоалоқанинг белгиланган частотасида (частоталарида) икки марта узатади, ундан олдин «ТЎҒРИДАН-ТЎҒРИ УЗАТАМАН» (ПЕРЕДАЮ БЛИНДОМ) ибораси келади ва зарур бўлганда ушбу хабар йўналтирилган манзилгоҳ(лар)ни кўрсатади. Радиоалоқанинг бошқа частотасига ўтишда ҳаво кемаси экипажи ўзи ўтаётган частотани эълон қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element249. Ҳаво кемаси экипажи парвоз йўналишида мавжуд бўлган частоталарни, шу жумладан мавжуд радионавигация воситалари ёки қўнишга яқинлашиш воситалари частоталарини тинглайди. Бу частоталар орқали ҲҲХК/ҲҲБ органлари қуйидагиларга оид хабарларни узатиши тахмин қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэшелонлаштириш ва парвознинг хавфсиз якунланишини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарвоз йўналишидаги ва қўниш учун мос аэродромлардаги об-ҳаво шароитлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element250. Ҳаво кемаси экипажи қабул қилиш воситаси ишдан чиқиши сабабли алоқа ўрната олмаса, у хабарларни жадвал бўйича белгиланган вақтда ёки жойлашув ҳақидаги маълумотларни фойдаланиш учун белгиланган радиоалоқа частотасида узатади. Бунда хабарлар олдидан «ҚАБУЛ ҚИЛИШ ВОСИТАСИ ИШЛАМАЁТГАНИ САБАБЛИ ТЎҒРИДАН-ТЎҒРИ УЗАТМОҚДАМАН» (ПЕРЕДАЮ БЛИНДОМ, ВСЛЕДСТВИЕ ОТКАЗА ПРИЕМНИКА) ибораси ишлатилади. Ҳаво кемаси экипажи тегишли хабарни узатади, сўнгра уни тўлиқ такрорлайди. Ушбу жараён давомида ҳаво кемаси экипажи кейинги эшиттиришни ўтказмоқчи бўлган вақтни ҳам маълум қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element251. Ҳаво кемаси экипажи ушбу Асосий қоидаларнинг 250-бандида келтирилган талабларга риоя қилишдан ташқари, ҳаво кемаси командирининг парвозни давом эттириш режаси билан боғлиқ маълумотларни ҳам узатади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element252. Парвозда радиоалоқа йўқолганда ҳаво кемаси командирига белгиланган аэродромгача парвозни давом эттириш, танланган захира аэродромга йўл олиш ёки учиб кетган аэродромга қайтиш тўғрисида қарор қабул қилиш ҳуқуқи берилади. Бунда ҳаво кемаси командири парвознинг хавфсиз якунланишини таъминлаш учун барча зарур чораларни кўради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element253. Икки томонлама радиоалоқа ишдан чиққанига ишонч ҳосил қилгач, ҳаво кемаси экипажи визуал ёки ускуналар метеорологик шароитлардаги парвозга мос равишда ҳаракат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element254. Визуал метеорологик шароитларда радиоалоқа узилганда ҳаво кемаси экипажи қуйидагиларни бажариши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) ИКРЛ транспондерига 7600 кодини ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) визуал метеорологик шароитларда парвозни давом эттириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) энг яқин мос келадиган аэродромга қўнишни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) тегишли ҲҲХК/ҲҲБ органига етиб келиш вақтини энг тезкор алоқа воситалари орқали хабар қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element255. Ускунали метеорологик шароитларда радиоалоқа йўқолиб қолганда ёки ҳаво кемаси командири визуал метеорологик шароитларда парвозни давом эттиришни мақсадга мувофиқ эмас деб ҳисоблаганда, ҳаво кемаси экипажи қуйидагиларни бажариши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) ИКРЛ транспондерига 7600 кодини ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) охирги белгиланган тезлик ва парвоз эшелонини (агар унинг қиймати юқори бўлса, қуйи хавфсиз эшелонни) қуйидаги ҳолатлардан кейинги энг сўнгги ҳолат бўйича 7 дақиқа давомида сақлаб қолиш: охирги белгиланган парвоз эшелонига (агар унинг қиймати юқори бўлса, қуйи хавфсиз эшелонга) етиб келган вақт; ИКРЛ транспондерига 7600 коди ўрнатилган вақт; ёки ҳаво кемаси экипажи мажбурий хабар бериш нуқтасида ўз жойлашувини маълум қила олмаган вақт. Шундан сўнг, тақдим этилган парвоз режасига мувофиқ эшелон ва тезликни мослаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) радиолокацион векторлаш қўлланилганда ёки РНАВ (зонал навигация тизими) бўйича парвозларга мувофиқ йўналишдан четга чиқиб парвоз амалга оширилганда, кўрсатилган чекловларсиз, жорий парвоз режасига мувофиқ яна асосий йўналишга қайтиш учун мумкин бўлган энг қисқа йўналишда ҳаракатланиш зарур. Бунда парвознинг минимал мутлақ баландлигини ҳисобга олган ҳолда йўналишдаги кейинги белгиланган нуқтадан кечиктирмасдан ҳаракат қилиш лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) белгиланган аэродромга хизмат кўрсатувчи, ускуналар бўйича қўнишга киришнинг одатий тартиби назарда тутилган тегишли белгиланган навигация воситаси (назорат нуқтаси) гача жорий парвоз режасига мувофиқ йўналиш бўйича парвозни давом эттириш ва пасайишни бошлагунча ушбу восита (нуқта) устида кутиш режимида парвозни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementф) ушбу банднинг «э» кичик бандида кўрсатилган навигация воситаси (назорат нуқтаси)дан пасайишни охирги марта олинган ва тасдиқланган кутилаётган қўниш вақтида ёки иложи борича шу вақтга яқинроқ бошлаш ёки агар қўнишнинг тахминий вақти олинмаган ва тасдиқланмаган бўлса, пасайишни жорий парвоз режасида кўрсатилган тахминий келиш вақтида ёки иложи борича шу вақтга яқинроқ бошлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) ўрнатилган навигация воситаси ёки назорат нуқтаси учун белгиланган ускуналар бўйича одатий қўнишга кириш схемаси бўйича қўнишга киришни амалга ошириш ва ушбу банднинг «ф» кичик бандида кўрсатилган ёки охирги хабарда тасдиқланган тахминий қўнишга кириш вақти бошланганидан кейин, улардан қайси бири кечроқ бўлишига қараб, имкон қадар 30 дақиқа ичида қўнишни бажариш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element256. Ускуналар метеорологик шароитларда учиш пайтида радиоалоқа узилганда ва ҳаво кемаси командири учиш аэродромига қайтиш тўғрисида қарор қабул қилганда, ҳаво кемаси экипажи қуйидагиларни бажариши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) ИКРЛ жавоб бергичига 7600 кодини ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) қуйидагилардан қайси бири кечроқ содир бўлганига қараб, охирги белгиланган траектория (учиб кетиш маршрути) ва парвоз эшелонини (агар унинг қиймати юқорироқ бўлса, пастки хавфсиз эшелон) 7 дақиқа давомида сақлаб қолиш:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementохирги белгиланган учиш эшелонини эгаллаш вақтидан кейин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИКРЛ транспондерига 7600 коди ўрнатилган вақтдан кейин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаси экипажи мажбурий хабар бериш нуқтасида ўз жойлашувини маълум қила олмаганидан кейин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) охирги белгиланган парвоз эшелонида учиб чиқиш аэродромига хизмат кўрсатувчи тегишли белгиланган навигация воситаси (назорат нуқтаси) томон бурилишни амалга ошириш, бу аэродром учун ускуналар бўйича қўнишга киришнинг одатий тартиби кўзда тутилган (зарур бўлганда парвознинг энг яқин йўлдош эшелонига (агар унинг қиймати юқори бўлса, пастки хавфсиз эшелонга) пасайишни амалга ошириш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) ушбу банднинг «д» кичик бандида кўрсатилган навигация воситаси ёки назорат нуқтаси устидаги эълон қилинган кутиш зонаси схемаси бўйича пасайишни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementф) эълон қилинган ускуналар бўйича қўнишга кириш схемасига мувофиқ пасайишни ва қўнишни амалга ошириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element257. Агар ҳаво кемаси экипажи белгиланган (учиб кетиш) аэродромида қўнишни амалга ошира олмаса, у ҳолда у танланган захира аэродромига белгиланган маршрут бўйича парвознинг энг қулай эшелонида (баландлигида) (қуйи хавфсиз эшелонда ёки маршрут бўйича парвознинг хавфсиз баландлигида, агар унинг қиймати юқори бўлса) боради, бунда захира аэродромигача бўлган масофа ва парвоз йўналиши ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element258. Агар парвоз давомида радиоалоқа ишдан чиққанда ҳаво кемаси бортида ушбу Асосий қоидаларда келтирилган бошқа алоҳида ҳолатлар юз берса, экипаж 2-3 дақиқа мобайнида ИКРЛ 7600 кодини алоҳида ҳолатга мос келадиган кодга (7500 ёки 7700) ўзгартириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element259. Тунда радиоалоқасиз парвоз қилаётганда, экипаж имкон қадар ҳаво кемасининг жойлашувини аэронавигация борт чироқлари ва қўниш фараларини вақти-вақти билан ёқиб-ўчириш орқали белгилаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-§. ҲҲХК/ҲҲБ ҳудудида радиолокацион воситаларнинг ва қўниш аэродромидаги РТТ ишдан чиқиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element260. ҲҲХК/ҲҲБ ҳудудида радиолокацион воситаларнинг ишдан чиққани ҳақида хабар олганда, ушбу ҳудудда парвоз қилаётган ҳаво кемаси командири белгиланган эшелон ва тезликни сақлаган ҳолда, максимал эҳтиёткорлик (радиоэҳтиёткорлик) билан парвозни давом эттиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲҲХК/ҲҲБ органи бундай ҳолларда радиожимлик режимини (зарурат туғилганда) жорий этади, РЛН мавжуд бўлмаган шароитдаги парвозлар учун белгиланган эшелонлаш оралиқларини қўллайди ва ҲҲХК/ҲҲБ ҳудудидаги ҳаво кемалари экипажларига ҳаводаги вазият тўғрисида маълумот беради. Шунингдек, барча қўшни ҲҲХК/ҲҲБ органларига радиолокацион воситаларнинг ишдан чиққани ҳақида хабар юборади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element261. Аэродромда РТТ ишдан чиққанда ва об-ҳаво шароитлари туфайли визуал қўнишни амалга ошириш имкони бўлмаса, ҳаво кемаси командири иккинчи айланага кетиши (қўнишга киришни тўхтатиш процедурасини бажариши) ва захира аэродромга йўл олиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЁнилғи етишмаслиги ёки авиация техникасининг носозлиги туфайли захира аэродромга бориш имконияти бўлмаганда, ҳаво кемаси командири авиация турлари фаолиятини бошқариш ва назорат қилишни амалга оширувчи идораларнинг тегишли меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлари талабларига мувофиқ ҳаракат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-§. Ҳаво кемасида ёнғин
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element262. Ҳаво кемасида ёнғин юз берганда экипаж қуйидагиларни бажариши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) ёнғинни бартараф этиш учун барча мавжуд чораларни кўриш, «Фалокат» сигналини ёқиш ёки ИКРЛ транспондерига 7700 кодини ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) агар бу ҲК ПЕҚ (Экипаж йўриқномаси) талабларига зид бўлмаса, парвоз ҳудудида хавфсиз баландликкача шошилинч пасайишни бошлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) вазиятга қараб парвозни энг яқин аэродромгача давом эттириш ёки ҲК ПЕҚ (Экипаж йўриқномаси) талабларига мувофиқ ҳаракат қилиб, аэродромдан ташқарида қўнишни амалга ошириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element263. Ҳаво кемасида учиш (учишдан сўнг баландликка кўтарилиш) босқичида ёнғин юз берганда ва уни бартараф этиш имкони бўлмаганда, ҳаво кемаси командири қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) учиб кетилган аэродромга қўниш учун энг қисқа маршрут бўйича, шу жумладан об-ҳаво минимумдан паст бўлган шароитда ҳам, қўнишни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) мазкур аэродром ҳудудида парвозлар, таъминот ва ўзаро ҳамкорлик тартибини белгиловчи ҳужжатда кўзда тутилган майдончага қўнишни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) ҳавода кўриб танланган майдончага қўнишни амалга ошириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-§. Аэродромдан ташқарида мажбурий қўниш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element264. Парвозни давом эттириш йўловчилар ва экипаж хавфсизлигини таъминлай олмаса, ҳаво кемаси командири аэродромдан ташқарида мажбурий қўнишни амалга ошириш тўғрисида қарор қабул қилиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродромдан ташқарида кутилаётган мажбурий қўниш ҳақида ҳаво кемаси командири барча экипаж аъзоларини огоҳлантиради ва йўловчиларни хабардор қилади. Бундай қарор қабул қилгач, у (имкон бўлса) ҲҲХК/ҲҲБ органига тахминий қўниш жойи ва вақти ҳақида хабар бериши ҳамда «Фалокат» сигналини ёқиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚўниш ҳаво кемасининг парвоз эксплуатация қўлланмасига (Экипаж йўриқномасига) мувофиқ бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element265. Мажбурий қўниш ҳолатида ҳаво кемаси командири ўз ваколатларини қидирув-қутқарув хизмати вакилларига топширгунга қадар ҳаво кемасининг парвоз эксплуатация қўлланмасига (Экипаж йўриқномаси) тавсияларига биноан кемадаги шахсларнинг ҳаракатларига раҳбарлик қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element266. Аэродромдан ташқарида қўнгандан сўнг ҳаво кемаси командири ва экипажнинг бошқа аъзолари йўловчиларга зарур ёрдам кўрсатишлари ҳамда алоқа воситаларидан фойдаланиб, энг яқин аэродромга ёки маҳаллий ҳокимият органларига мажбурий қўниш вақти, жойи, экипаж, йўловчилар, ҳаво кемасининг ҳолати ва зарур ёрдам ҳақида хабар беришлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element267. Ҳаво кемасидаги носозликлар бартараф этилгандан сўнг мажбурий қўниш жойидан учиб кетиш ҳаво кемасига эгалик қилувчи идора раҳбари, Ҳаво бўшлиғидан фойдаланиш ягона бошқарув тизимининг тегишли органи ва ҲҲХК/ҲҲБ органининг рухсати билан, улар билан алоқа бўлмаганда ва хавфсизлик нуқтаи назаридан кечиктириб бўлмайдиган ҳолларда эса — ҳаво кемаси командирининг қарори билан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-§. Фавқулодда ҳолатларда парашютлардан фойдаланиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element268. Парашютчиларни десантлаш, юкларни парашютда ташлаш, синов ва ўқув парвозларини амалга оширишда, барча экипаж аъзолари ва парвозда иштирок этувчи бошқа шахслар, агар Ҳаво кемасининг парвоз эксплутация қўлланмаси (Экипаж йўриқномаси) ёки авиация турлари фаолиятини бошқарувчи ва назорат қилувчи идоралар томонидан қабул қилинган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларда бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, ўрнатилган ҳимоя мосламалари билан жиҳозланган парашютларга эга бўлишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПарашютнинг осма тизимлари бутун парвоз давомида тақиб турилиши лозим. Парашют тақиб ишни бажариш имконсиз бўлган ҳоллардагина парвозда парашютни ечишга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element269. Парвозда ҳаво кемасини парашютда мажбуран тарк этиш қоидалари ҳар бир турдаги ҳаво кемаси учун парвоз эксплутация қўлланмаси (Экипаж йўриқномаси) билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element270. Ҳаво кемасини парашютда тарк этишдан олдин экипаж, имкон қадар, бу ҳақда ўзи бошқарувида бўлган ҲҲХК/ҲҲБ органини хабардор қилади ва ўзининг жойлашган ўрнини маълум қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element271. Ҳаво кемасини тарк этаётганда, имкон бўлса ва Парвоз Эксплутация Қўлланмаси (Экипаж йўриқномаси) талабларига зид бўлмаса, автопилотни ёқиш, йўналишни аҳоли пунктидан узоқроққа белгилаш, ҳаво кемасини енгил қиялик бўйлаб пасайишга ўтказиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element272. Экипаж аъзолари ва бортдаги бошқа шахслар ҳаво кемаси командирининг буйруғи бўйича парашютларда ҳаво кемасини тарк этадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаво кемаси командири ҳаво кемасини энг охирги бўлиб тарк этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-боб. Фуқаролик ҳаво кемаларини тутиб олиш қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element273. Фуқаролик ҳаво кемасини тутиб олиш фақат ҳаво кемаси қоидабузар деб топилгандан сўнг амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element274. Қоидабузар ҳаво кемасини тутиб олишнинг якуний мақсадлари қуйидагилар бўлиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) ҳаво кемасини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) ҳаво кемаси экипажига белгиланган йўналишга чиқишда кўмаклашиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) ҳаво кемасини Ўзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудидан ташқарига чиқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) ҳаво кемасини давлат чегараси, тақиқланган ҳудуд ёки парвозларни чеклаш ҳудудидан узоқлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementф) ҳаво кемасини ушбу турдаги ҳаво кемасининг хавфсиз қўниши учун мос бўлган аэродромга (ёки майдончага) мажбурий қўндириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element275. Фуқаролик ҳаво кемаларини, шунингдек, парвоз топшириғида ушбу мақсадлар учун кўзда тутилмаган бошқа ҳаво кемаларини ўқув мақсадида тутиб олиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element276. Тутиб олинган ҳаво кемаси командири қуйидагиларга мажбур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) ушбу Асосий қоидаларнинг 1-иловасига мувофиқ тегишли жавоб сигналлари билан сигнал-буйруқлар қабул қилинганлигини тасдиқлаб, тутиб олувчи ҳаво кемасининг кўрсатмаларини дарҳол бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) ҳаво кемасини бошқараётган ҲҲХК/ҲҲБ органини тутиб олинганлиги тўғрисида хабардор қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) 121,5 МҲз фавқулодда частотада умумий чақирув орқали ушлаб олувчи ҳаво кемаси ёки тегишли ушлаб олишни бошқариш органи билан радиоалоқа ўрнатишга уриниш, агар алоқа ўрнатилмаса, имкон қадар 243,0 МҲз частотада ўз чақирувини такрорлаш, бунда ўз борт рақамини (чақирув белгисини), ҳаво кемасининг жойлашувини, шунингдек, парвоз хусусиятини маълум қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэ) агар ҳаво кемаси иккиламчи радиолокация жавоб бериш аппарати билан жиҳозланган бўлса, ҲҲХК/ҲҲБ органининг бошқа кўрсатмалари бўлмаган тақдирда, ИКРЛ транспондерига «А» режими, 7700 коди ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element277. Агар тутиб олувчи ҳаво кемаси билан алоқа ўрнатилган бўлса-ю, бироқ умумий тушунарли тилда мулоқот қилиш имкони бўлмаса, тутиб олинаётган ҳаво кемаси асосий маълумотларни етказишга ҳаракат қилиши ва ушбу Асосий қоидаларнинг 8-иловасига мувофиқ инглиз тилидаги иборалардан фойдаланган ҳолда кўрсатмаларни қабул қилганини тасдиқлаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element278. Тутиб олиш жараёнида бошқариш органи ва тутиб олувчи 121,5 МҲз фавқулодда частотасида тўхтатилган ҳаво кемаси экипажи билан умумий тушунарли тилда икки томонлама алоқа ўрнатишга уриниши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element279. Агар тутиб олинган ҳаво кемаси билан алоқа ўрнатилган бўлса-ю, аммо умумий тушунарли тилда мулоқот қилишнинг иложи бўлмаса, тутиб олувчи ҳаво кемаси ушбу Асосий қоидаларнинг 8-иловасига мувофиқ инглиз тилидаги иборалардан фойдаланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element280. Агар радио орқали ҳар қандай манбадан олинган кўрсатмалар ушбу Асосий қоидаларнинг 1-иловасига мувофиқ визуал сигналлар ёрдамида узатилган тутиб олувчи ҳаво кемасининг кўрсатмаларига зид бўлса, тутиб олинган ҳаво кемаси дарҳол тушунтириш сўрайди ва айни пайтда тутиб олувчи ҳаво кемаси визуал тарзда узатаётган кўрсатмаларни бажаришда давом этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element281. Агар радио орқали ҳар қандай манбадан олинган кўрсатмалар тутиб олувчи ҳаво кемасининг радио орқали узатилган кўрсатмаларига зид бўлса, тутиб олинаётган ҳаво кемаси дарҳол тушунтириш сўрайди ва шу билан бирга тутиб олувчи ҳаво кемасининг радио орқали берган кўрсатмаларини бажаришни давом эттиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида авиация парвозларининг асосий қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаво кемаларини тутиб олишда қўлланиладиган
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСИГНАЛЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Тутиб олувчи ҳаво кемаси томонидан бериладиган сигналлар ва тутиб олинаётган ҳаво кемасининг жавоблари | ||||
Серия | Тутиб олувчи ҳаво кемаси сигналлари | Маъноси | Тутиб олинаётган ҳаво кемасининг жавоблари | Маъноси |
1. | Кундузи ёки Кечаси: ҳаво кемасининг чайқалиши ва нотекис вақт оралиғида аэронавигация чироқлари (вертолётлар учун қўниш фараларининг) ёниб-ўчиши, бунда тутиб олувчи ҳаво кемаси тутиб олинаётган ҳаво кемасидан бироз юқорида, олдинда ва одатда чап томонида (агар тутиб олинаётган ҳаво кемаси вертолёт бўлса, ўнг томонида) туради. Сигнал қабул қилингани тасдиқлангандан сўнг, керакли йўналишга чиқиш учун горизонтал текисликда одатда чапга (вертолёт тутиб олинган ҳолда ўнгга) секин бурилади. 1-изоҳ. Об-ҳаво шароитлари ёки жойнинг рельефи тутиб олувчи ҳаво кемасидан юқоридаги «1-серия»да кўрсатилган жойлашуви ва бурилиш йўналишини ўзгартиришни талаб қилиши мумкин. 2-изоҳ. Агар тутиб олинаётган ҳаво кемаси тутиб олувчи ҳаво кемаси ортидан етиб боришга улгурмаса, тутиб олувчи ҳаво кемаси «Ипподром» схемаси бўйича бир қатор манёврларни бажаради ва ҳар сафар тутиб олинаётган ҳаво кемаси ёнидан учиб ўтганда ҳаво кемасини чайқатиб сигнал беради. | Сиз тутиб олиндингиз. Менинг ортимдан келинг. | Кундузи ёки кечаси: ҳаво кемасини чайқатиш, нотекис вақт оралиғида аэронавигация чироқларини милтиллатиш ва тутиб олувчи ҳаво кемасига эргашиш. Тутиб олинган ҳаво кемаси томонидан амалга оширилиши лозим бўлган ўшимча ҳаракатлар ушбу Асосий қоидаларнинг XI бобида кўрсатилган. | Тушундим, бажармоқдаман. |
2. | Кундузи ёки кечаси: тутиб олинган ҳаво кемасининг йўналишини кесиб ўтмасдан, 90° ёки ундан ортиқ бурчак остида бурилиб, баландликка кўтарилиб, тутиб олинган ҳаво кемасидан кескин узоқлашиш. | Ўз йўналишингизни давом эттиринг. | Кундузи ёки кечаси: ҳаво кемасини чайқатиш. | Тушундим, бажармоқдаман. |
3. | Кундузи ёки кечаси: шассини чиқариш (агар иложи бўлса), қўниш чироқларини ёқиш ва фойдаланилиши керак бўлган учиш-қўниш йўлаги устидан учиб ўтиш ёки агар тутиб олинган ҳаво кемаси вертолёт бўлса, вертолёт қўниш майдончаси устидан учиб ўтиш. Вертолётлар учун, тутиб олувчи вертолёт қўниш майдончаси яқинида ҳавода муаллақ туриш ҳолатига ўтиб, қўнишга киришни амалга оширади. | Ушбу аэродромга қўнинг. | Кундузи ёки тунда: шассини тушириш (агар имкони бўлса), қўниш чироқларини ёқиш ва тутиб олувчи ҳаво кемасига эргашиш ҳамда агар қўниш йўлаги ёки вертолёт қўниш майдончаси устидан учиб ўтгандан сўнг қўниш шароитлари хавфсиз деб топилса, қўнишни бошлаш. | Тушундим, бажараяпман. |
2. Тутиб олинаётган ҳаво кемаси томонидан бериладиган сигналлар ва тутиб олувчи ҳаво кемасининг жавоблари | ||||
Серия | Тутиб олувчи ҳаво кемаси сигналлари | Маъноси | Тутиб олинаётган ҳаво кемасининг жавоблари | Маъноси |
4. | Кундузи ёки тунда: шассини йиғиш (агар имкони бўлса) ва фойдаланилиши керак бўлган қўниш йўлаги ёки вертолёт қўниш майдончаси устидан 300 метрдан (1000 фут) баланд, лекин 600 метрдан (2000 фут) паст баландликда (вертолётлар учун 50 метрдан (170 фут) баланд, лекин 100 метрдан (330 фут) паст) аэродром сатҳидан юқорида учиб ўтишда қўниш чироқларини милтиллатиш, ҳамда фойдаланилиши керак бўлган қўниш йўлаги ёки вертолёт қўниш майдончаси устида айланма парвозни давом эттириш. Қўниш чироқларини милтиллатиш имкони бўлмаса, бошқа борт чироқларини милтиллатиш. | Сиз кўрсатган аэродром яроқсиз. | Кундузи ёки тунда: агар тутиб олинаётган ҳаво кемасининг тутиб олувчи ҳаво кемаси ортидан захира аэродромига бориши мақсадга мувофиқ бўлса, тутиб олувчи ҳаво кемаси шассини (агар имкони бўлса) йиғади ва тутиб олувчи ҳаво кемалар учун «1»-серияли сигналлардан фойдаланади. | Тушундим, сизга эргашаман. |
5. | Кундузи ёки Тунда: барча борт чироқларини мунтазам ёқиб-ўчириш, бироқ уларни милтилловчи чироқлардан фарқлаш имконини берадиган тарзда. | Бажара олмайман. | Кундузи ёки Тунда: тутиб олувчи ҳаво кемалари учун «2» серияли сигналлардан фойдаланинг. | Тушундим. |
6. | Кундузи ёки Тунда: барча борт чироқларини нотекис вақт оралиғида милтиллатиш. | Фалокат ҳолатида. | Кундузи ёки Тунда: тутиб олувчи ҳаво кемалари учун «2» серияли сигналлардан фойдаланинг. | Тушундим. |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида авиация парвозларининг асосий қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚўнишнинг магнит йўналиш бурчагига (МЙБ) қараб УҚЙ остона рақамини
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАНИҚЛАШ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМК градусда | УҚЙ рақами | МК градусда | УҚЙ рақами |
05 — 14 | 01 | 185 — 194 | 19 |
15 — 24 | 02 | 195 — 204 | 20 |
25 — 34 | 03 | 205 — 214 | 21 |
35 — 44 | 04 | 215 — 224 | 22 |
45 — 54 | 05 | 225 — 234 | 23 |
55 — 64 | 06 | 235 — 244 | 24 |
65 — 74 | 07 | 245 — 254 | 25 |
75 — 84 | 08 | 255 — 264 | 26 |
85 — 94 | 09 | 265 — 274 | 27 |
95 — 104 | 10 | 275 — 284 | 28 |
105 — 114 | 11 | 285 — 294 | 29 |
115 — 124 | 12 | 295 — 304 | 30 |
125 — 134 | 13 | 305 — 314 | 31 |
135 — 144 | 14 | 315 — 324 | 32 |
145 — 154 | 15 | 325 — 334 | 33 |
155 — 164 | 16 | 335 — 344 | 34 |
165 — 174 | 17 | 345 — 354 | 35 |
175 — 184 | 18 | 355 — 004 | 36 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида авиация парвозларининг асосий қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродром ҳаракати учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСИГНАЛЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ёруғлик сигналлари ва ракеталар ёрдамида бериладиган сигналлар | |||
Чироқ | Аэродром диспетчерлик хизмати: | ||
ҳаво кемаларининг парвозда | ҳаво кемаларининг ерда | ||
Тегишли ҳаво кемасига йўналтирилган | Доимий яшил нурланиш | Қўнишга рухсат берилган | Учишга рухсат берилган |
Доимий қизил нурланиш | Бошқа ҳаво кемаларига йўл беринг ва айланма бўйлаб парвозни давом эттиринг | Тўхтанг | |
Яшил чақнашлар кетма-кетлиги | Қўниш учун қайтиб келинг | Юргизишга рухсат берилди | |
Қизил чақнашлар кетма-кетлиги | Аэродром яроқсиз, қўнишга рухсат йўқ | Фойдаланилаётган қўниш майдонини четлаб ўтиб юриш | |
Оқ чақнашлар кетма-кетлиги | Ушбу аэродромга қўнинг ва перронга йўналинг | Аэродромдаги старт жойига қайтинг | |
Қизил ракета | Олдинги кўрсатмалардан қатъий назар, ҳозирда қўнишга рухсат берилмайди | ||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ҳаво кемаси экипажи томонидан сигналларнинг қабул қилинганлиги тасдиқланиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПарвозда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкундузи — қанотларни тебратиш орқали (бу сигнал учинчи ва тўртинчи бурилишлар орасидаги қисмда ҳамда қўниш чизиғида берилмайди);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтунда — қўниш чироқларини икки марта милтиллатиш ёки, агар улар ўрнатилмаган бўлса, аэронавигация чироқларини икки марта ёқиб-ўчириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕрда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкундузи — элеронлар ёки йўналиш рулининг ҳаракати орқали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтунда — қўниш чироқларини икки марта милтиллатиш ёки, агар улар ўрнатилмаган бўлса, аэронавигация чироқларини икки марта ёқиб-ўчириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ер усти визуал сигналлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕр усти визуал сигналлари томонлари камида 9 метр бўлган квадрат шаклидаги текис горизонтал юзадан иборат сигнал майдонига жойлаштирилади. Сигнал майдони шундай жойлаштирилиши керакки, у 300 метр (1000 фут) баландликдан горизонтдан 10° дан ортиқ бурчак остида барча йўналишлардан кўринадиган бўлсин. Сигнал майдонининг ранги қўлланилаётган сигнал белгиларининг рангидан фарқ қилиши ва кенглиги 0,3 метрдан кам бўлмаган оқ чизиқ билан ўралган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ҳаво кемаларининг ердаги ҳаракатини бошқарувчи сигналлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида авиация парвозларининг асосий қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэроузел ҳудудида парвозларни амалга ошириш бўйича Йўриқнома
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйўриқнома
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУшбу бўлимда қандай аэродромлар аэроузелга кириши, уларнинг тоифаси, вазифаси ва идоравий тегишлилик хусусиятлари, шунингдек, қайси авиация қисмлари ва бўлинмалари уларда жойлашиши кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementII боб. Аэроузел ҳудуди
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэроузел ҳудуди ва аэроузелга кирувчи аэродромларнинг учиш ва қўниш зонаси чегараси. Аэродром ва махсус зоналар, парвозларнинг доимий йўналлишлари (чўққига, самолётда белгиланган тезликка эришиш, паст ва жуда паст баландликлар, об-ҳаво разведкаси ва бошқалар), авиация полигони ҳудудлари ва аэроузел самовий ҳудуди тузилмасининг бошқа элементлари, улардан фойдаланишда ўзаро ҳамкорлик ва келишув талаб қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIII боб. Парвозларни ташкиллаштириш ва бажариш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэроузелда жойлашган қисм (бўлинма)лар томонидан зона, полигин, десант ташлаш (қўниш) майдончалари, доимий йўналлишлар ва бошқаларни тақсимлаш ҳамда фойдаланиш тартиби.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЗарур бўлганда аэроузел ҳудудининг қуйи эшелони (ўтиш эшелони), аэроузел аэродромлари учун ўтишнинг ягона баландлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси ҳаво трассаларининг майдонлари ва уларни кесишиб ўтиш тартиби.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэроузел ҳудудида ўзига хос хусусиятларни ҳисобга олган ҳолда жойни аниқлашни тиклаш тартиби.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIV боб. Парвозларни бошқариш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэроузел аэродромлари ҲҲХК органлари, аэроузелнинг ҲҲХК бош органи ва аэроузелнинг ҲҲХК бошқа органлари билан ўзаро ҳамкорлик юзасидан унинг мажбуриятлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПарвозларга талабномаларни юбориш тартиби.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКундузи ва тунда оддий ва мураккаб метеорологик шароитларда ҳаводаги ҳаракатларни бошқариш тартиби.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲҲХК ҳудудлари, ҳаводаги ҳаракатларни бошқарувни қабул қилиш ва топшириш марраларини тақсимлаш. Аэроузел ҲҲХК органлари ўртасида парвозларни режалаштириш, тўғирлаш ва бевосита бошқаришда (ҳаводаги ҳаракатни) ўзаро ҳамкорлик.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСамовий ҳудуддан фойдаланиш ва парвоз режимларининг белгиланган тартибига амал қилинишини назорат қилиш. ҲҲМ қўшинлари органлари билан ўзаро ҳамкорлик тартиби.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэроузел ҳудуди орқали транзит учиб ўтувчи ҲК парвозларини бошқариш тартиби.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element«Режим», «Стрела», «Ковер» сигналларини қабул қилган ҲҲХК органлари ва экипажларининг ҳаракатланиш тартиби.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV боб. Парвозларнинг РТТ ва алоқа воситалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэроузел аэродромлари ҲҲХК органлари ўртасида алоқани ташкиллаштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэроузелда парвозларнинг РТТ ва алоқа воситаларидан фойдаланиш тартиби. Аэроузелнинг РЛС кўриш зонаси, ЯЖРНТ иш зоналари ва ишлаш маълумотлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVI боб. Илова
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Аэроузел ҳудуди самовий ҳудудининг 1:500 000 (1:200 000) миқёсидаги тузилиш харитаси, унга қуйидагилар туширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэроузел ҳудуди чегараси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаэродромлар, пилотаж зоналари билан ҳудудлар чегараси, кириш ва чиқиш йўлаклари (йўналишлари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementполигонлар; десант ташлаш (қўниш) майдончалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмахсус зоналар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво трассалари, ҳаво трассаларининг бирлашиш йўналишлари ва аэроузел ҳудуд самовий ҳудуди тузилишининг бошқа элементлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Парвозлар учун талабномани юбориш чизмаси, ҲҲХК ва ҲҲМ Қўшинлари органларини ҲК жорий парвози ҳақида хабардор қилиш чизмаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Аэроузелда алоқани ташкиллаштириш чизмаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Аэроузел ҳудудида ҲК турли баландликлардаги парвозида радиолокацион воситаларини кўриш ҳудуди ва ҲҲХК органлари радиотехник воситаларининг ишлаш зонаси чизмаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Аэродром ҲҲХК органлари ўртасида бошқарувни топшириш марралари билан ҲҲБ ҳудудларини тақсимлаш чизмаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚўлланмага ушбу аэроузелдаги ҲҲБни ташкиллаштиришнинг алоҳида хусусиятларини киритиш зарурияти бўлса, қўлланмага бошқа материаллар киритилиши ҳам мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида авиация парвозларининг асосий қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКутиш зонасида парвоз
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродромларга келувчи ёки қўнишга кираётган ҲКнинг кетма-кетлигини тартибга солиш учун кутиш зоналари, қоидага кўра, аэродром радионавигация нуқтаси ёки ҳаво йўлаги устида белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКутиш ҳудудида ҲК ҳаракатлари белгиланган чизмалар бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Кутиш чизмаларининг кўринишлари ва уларнинг таркибий қисмлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1, 2, 3-расмларда келтирилган кутиш чизмалари кутиш зонасида ўнг томонга (стандарт) бурилиш билан парвозлар чизмасига киради. Кутиш зонасида парвозлар чизмаси чап томонга (ностандарт) бурилишлари билан учун тегишли чизмалар яқинлашиш йўл чизиғига нисбатан симметрик шаклда жойлаштирилади. Барча чизмаларда йўл чизиқлари белгиланади. ҲК экипажи кутиш зонасига кириш вақтида ва ундаги парвоз давомида курс ва вақтига тузатишлар киритиб, номаълум шамолга курс чизиғини сақлашга ҳаракат қилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Кутиш зонасида парвознинг ускуна тезликлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПарвоз баландлиги* | Оддий шароитлар | Гирдобли ҳаракат шароити |
ФЛ140 (4250 м) эшелонгача ва қуйи эшелонлар | 425 км/соат (230 узел) 315 км/соат (170 узел)** | 520 км/соат (280 узел) 315 км/соат (170 узел) |
ФЛ140 (4250 м) эшелондан юқори ФЛ200 (6100 м) эшелонгача | 445 км/соат (240 узел) | Қайси бири кичиклигига қараб 520 км/соат (280 узел) ёки 0.8 М |
ФЛ200 (6100 м) эшелондан юқори ФЛ340 (10350 м) эшелонгача | 490 км/соат (265 узел) | |
ФЛ340 (10350 м) эшелондан юқори | 0.83 М | 0.83 М |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element* юқорида кўрсатилган парвоз баландликлари нисбий баландликлар ёки баландликни ўлчашда ўрнатилган парвоз эшелонига мувофиқ акс эттирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element** ҲКларини кутиш учун фақат А ва Б тоифаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) кутиш зонасидаги барча бурилишлар 3°/сония бурилиш бурчак тезлигини таъминловчи оғиш бурчагида амалга оширилади, бироқ 25° дан кўп бўлмаслиги керак, агар чизмада бошқаси корсатилмаган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) узоқлик йўл чизиғидаги парвоз вақти ФЛ140 (4250 м) эшелонини қўшган ҳолда ушбу баландликкача 1 дақиқани ва ФЛ140 (4250 м) эшелонидан катта баландликларда 1 дақиқа 30 сонияни ташкил қилади, агар кутиш чизмасида бошқаси кўрсатилмаган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) узоқлик йўл чизиғидаги парвоз вақтининг ҳисоби назорат нуқтасидан ёки кейинроқ нима келишига қараб унинг тараверзида бошланади. Агар траверз ҳолатини аниқлашнинг имкони бўлмаса, вақт ҳисоби узоқлик йўл чизиғига бурилиш амалга оширилганидан сўнг бошланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Кутиш зонасига кириш қоидалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКутиш зонасига кириш секторлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Шамол таъсирини қоплаш учун назорат ҳаракатлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЯқинлашиш йўлидаги кутиш назорат нуқтасини учиб ўтгунга қадар яқинлашиш йўли чизиғига қайтиш мақсадида шамол таъсирини қоплаш учун курс ҳамда вақт бўйича тузатишлар киритиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБундай тузатишларни киритишда аэронавигация воситаларининг бор кўрсаткичларидан ва маълум ёки ҳисобланган шамол ҳақидаги маълумотларидан тўлиқ ҳажмда фойлаланиш лозим. DME дан чекланган даражадаги оралиқ масофа доим йўлнинг орқага қайтиш чизиғини чегаралайди. Чекланган радиал эълон қилинган ва самолёт дастлаб шу радиалга кирадиган тақдирда, у яқинлашиш йўли чизиғига қайрилгунча, ҳеч бўлмаганда DME дан керакли оралиқ масофага узоқлашгунча шу бўйлаб давом этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Кутиш зонасидан чиқиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКутиш зонасини белгиланган вақтда тарк этишга рухсат олган учувчи кутиш зонасини тарк этиш учун кутиш зонасида ўрнатилган чекловларни ҳисобга олган ҳолда парвозга
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида авиация парвозларининг асосий қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПарвознинг хавфсиз баландликлар (эшелон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳисоби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Аэронавигацион ахборот ҳужжатларига киритиш учун аэродром айланаси бўйлаб парвознинг баландлигини ҳисоблаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНа = Нҳ.х + ΔН рел — ΔН т (м),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНҳ.х — учиш ва қўниш зонасида парвоз ҳақиқий хавфсиз баландлигининг белгиланган қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНрел — йўлакнинг белгиланган кенглиги чегарасида аэродром сатҳига нисбатан табиий ва сунъий тўсиқларни ҳисобга олиб табиий жой рельефининг энг юқори нуқтаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНт — ҳисоблашда фойдаланиладиган баландлик ўлчагичнинг ҳарорат тузатишлар қиймати ва у формула ёрдамида аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementт0 — аэродромдаги ҳаво ҳарорати, даража;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲтуз = Нҳ.х + ΔНрел (м)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАйлана бўйлаб парвоз баландлигини ўрнатишда ΔНт ҳисоби аэродромдаги кўп йиллик кузатувлар давомида қайд қилинган минимал даражадаги ҳаво ҳарорати бўйича бажарилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Аэронавигацион ахборот ҳужжатларига киритиш учун аэродром ҳудудида минимал хавфсиз баландлигини (МХБ) ҳисоблаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМХБ = 300 + ΔНрел — ΔНт (м)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНрел — яқинлашиш ва қўнишга кириш йўналиши бўйича УҚЙ боши денгиз сатҳига нисбатан сунъий тўсиқларни ҳисобга олиб табиий жой рельефининг энг юқори нуқтаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНт — аэродромда кўп йиллик кузатувлар бўйича ўртача йиллик ҳарорати асосида формула орқали ҳисобланадиган баландлик ўлчагичнинг услубий ҳарорат тузатишлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementт0 — аэродромда кўп йиллик кузатувларга кўра ўртача йиллик ҳарорати, даража;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНтуз = 300 + ΔНрел (м).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАэродром ҳудудида минимал хавфсиз баландлик ҳисоби, агар унинг қиймати ўтиш эшелони баландлигига тенг ёки ундан юқори бўлса, ушбу формула орқали ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМХБ = 300 + Нрел — ΔНт + ( 760 — Ркел.аэр)11 (м)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНрел — яқинлашиш ва қўнишга кириш йўналиши бўйича сунъий тўсиқларнинг баландлигини ҳисобга олганда табиий жой рельефининг абсолют энг юқори нуқтаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНт — аэродромда кўп йиллик кузатувлар бўйича ўртача йиллик ҳарорати асосида формула орқали ҳисобланадиган баландлик ўлчагичнинг услубий ҳарорат тузатишлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementт0 — аэродромда кўп йиллик кузатувларга кўра ўртача йиллик ҳарорати, даража;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНтуз = 300 + Нрел (м)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПкел.аэр — кўп йиллик кузатувларга кўра денгиз сатҳига келтирилган аэродромдаги минимал атмосфера босими, ушбу формула орқали ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаэр — аэродромнинг денгиз сатҳига нисбатан баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПаэр — кўп йиллик кузатувларга кўра аэродромнинг УҚЙ сатҳидаги минимал атмосфера босими, мм.см.уст (мбар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар МХБ ўтиш эшелони баландлигига тенг ёки ундан юқори бўлса, уни денгиз сатҳига нисбатан кўрсатилади ва қавсга олинмай ёзилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Аэродром ҳудудида ўтиш эшелонини ҳисоблаш:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲ ўтиш.эш ≥ Ҳ ўтиш + 600 + Наэр (м)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲўтиш — аэродром ҳудудида ўтиш баландлиги, унинг қиймати айлана бўйлаб парвоз баландлигидан қийи бўлмаслиги зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНаэр — аэродромнинг денгиз сатҳидан баландлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲисоб денгиз сатҳига келтирилган аэродромнинг атмосфера босими стандарт босимига тенглаштирилган шароитдан келиб чиқиб ҳисобланади. Ҳисоблаш жараёнида олинган баландлик қиймати энг яқин юқори эшелонга яхлитланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Стандарт атмосфера босими QNE (760мм.см.уст./1013,2мбар) бўйича парвознинг хавфсиз баландлигини ҳисоблаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНх.760 = Н ҳ.х. + Нрел — ΔНт + (760 — Р кел.мин) • 11 (м)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНх.1013,2 = Нҳ.х. + Нрел — ΔНт + (1013,2 — Р кел.мин) 8,25 (м)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementН ҳ.х — парвоз ҳақиқий хавфсиз баландлигининг белгиланган қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНрел — йўлакнинг белгиланган кенглиги чегарасида сунъий тўсиқларнинг баландлигини ҳисобга олганда табиий жой рельефининг абсолют энг юқори нуқтаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРкел.мин — парвоз йўналиши (майдони) бўйлаб келтирилган минимал босим, мм.см.уст. (мбар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНт — формула орқали ҳисобланадиган баландлик ўлчагичнинг услубий ҳарорат тузатишлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementт0 — парвоз йўналиши (майдони) бўйлаб минимал даражадаги ҳаво ҳарорати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНтуз = Н ҳ.х+ ΔНрел (м)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Аэродром ҳудудида стандарт атмосфера босими QNE (760мм.сим.уст./1013,2мбар) бўйича парвознинг хавфсиз баландлигини ҳисоблаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНх.кир = Н ҳ.х. + Нрел — ΔНт + (760 — Р кел.аэр) 11 (м)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНх.кир = Нҳ.х. + Нрел — ΔНт + (1013,2 — Р кел.аэр) 8,25 (м)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНҳ.х — парвоз ҳақиқий хавфсиз баландлигининг белгиланган қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНрел — йўлакнинг белгиланган кенглиги чегарасида сунъий тўсиқларнинг баландлигини ҳисобга олганда табиий жой рельефининг абсолют энг юқори нуқтаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНт — аэродромда кўп йиллик кузатувлар бўйича ўртача йиллик ҳарорати асосида ҳисобланадиган баландлик ўлчагичнинг услубий ҳарорат тузатишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПкел.аэр — кўп йиллик кузатувларга кўра денгиз сатҳига келтирилган аэродромдаги минимал атмосфера босими, ушбу формула орқали ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲаэр — аэродромнинг денгиз сатҳига нисбатан баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПаэр — кўп йиллик кузатувлар бўйича аэродромнинг УҚЙ сатҳидаги минимал атмосфера босими, мм.см.уст (мбар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Аэродром ҳудудида парвознинг хавфсиз баландлигини ҳисоблаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНх.аэр = Н ҳ.х.+ ΔН тўс — ΔНт (м)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementН ҳ.х — учиш ва қўниш зонасида парвоз ҳақиқий хавфсиз баландлигининг қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔН тўс — аэродром сатҳига нисбатан табиий тўсиқларни ҳисобга олиб табиий жой рельефининг абсолют энг юқори нуқтаси. Сунъий тўсиқлар баландлиги парвоз тезлиги 300 км/соат дан ортиқ бўлганда, тоғли жойда эса йўлакнинг белгиланган кенглиги чегарасида парвоз тезлигидан қатъий назар барча ҳолларда ΔН тўс ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНт — формула орқали метрларда ҳисобланадиган баландлик ўлчагичнинг услубий ҳарорат тузатишлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementт0 — аэродромнинг ҳақиқий ҳаво ҳарорати, даража;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementН туз = Нҳ.х. + ΔН тўс (м)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Иккинчи даражали МҲЛ, белгиланган йўналиш ва авиация ишлари ҳудуди бўйлаб қуйи хавфсиз эшелондан паст парвознинг хавфсиз баландлиги ҳисоблаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНкел.х = Н ҳ.х + Нтўс — ΔНт (м),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementН ҳ.х — парвознинг ҳақиқий хавфсиз баландлигининг белгиланган қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔН тўс — ундаги табиий тўсиқларни ҳисобга олиб табиий жой рельефининг энг юқори баландлик нуқтаси. Сунъий тўсиқлар баландлиги парвоз тезлиги 300 км/соат дан ортиқ бўлганда, тоғли жойда эса йўлакнинг белгиланган кенглиги, м, чегарасида парвоз тезлигидан қатъий назар барча ҳолларда Н тўс ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementΔНт — формула орқали метрларда ҳисобланадиган баландлик ўлчагичнинг услубий ҳарорат тузатишлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementт0 — учиш ва қўниш аэродромининг ҳақиқий ҳаво ҳарорати (улардан кичиги), даража;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementН туз = = Нҳ.х. + ΔН тўс (м)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Барометрик баландлик ўлчайдиган асбобнинг босим кўрсаткич ига аэродромдаги босим ўрнатилганда парвоз (эшелон)нинг баландлигини ҳисоблаш (давлат авиацияси учун).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБелгиланган эшелондаги парвоз давомида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНкел.аэр= Нэш — (760 — Раэр) 11
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНэш — парвознинг белгиланган эшелони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРаэр — аэродромдаги босим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element(760 — Раэр) 11 — баландликнинг барометрик тузатишлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚуйи эшелондан паст баландликдаги йўналиш бўйича парвозларда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНкел.аэр= Нйўнал — (Ркел.мин — Раэр) 11
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНмарш — қуйи эшелондан паст баландлик бўйича парвознинг белгиланган баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРкел.мин — денгиз сатҳига келтирилган ва барометрик тенденциясини ҳисобга олган ҳолда парвоз вақти аэродром (аэроузел) ёки йўналиш майдонидаги минимал атмосфера босими (агар йўналиш аэродром (аэроузел) ҳудуди чегарасидан ташқарига чиқса).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРаэр — аэродромдаги босим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element(Ркел.мин — Раэр) 11 — баландликнинг барометрик тузатишлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида авиация парвозларининг асосий қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФалокат ҳақида сигнал ва хабар бериш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРЎЙХАТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-боб. Ҳаво кемаси юборадиган ҳалокат сигналлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Алоҳида ёки биргаликда юбориладиган ҳалокат сигналлари, ҳаво кемасига тўғридан-тўғри ва жиддий ҳавф солаётганини ҳамда унга тезкор ёрдам кераклигини билдиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Фалокат сигналлари қуйидаги тартибда юборилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) радиотелеграф орқали узатиладиган сигнал 3 марта такрорланадиган «СОС» гуруҳидан, 1 марта такрорланадиган «ДЕ» гуруҳидан ва 3 марта ҳалокатга учраётган ҳаво кемасининг экипажи чақирув белгисидан иборат бўлади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) радиотелефон орқали узатиладиган сигнал — «Фалокатга йўлиқдим» «МЕЙДЕЙ» (МАЙДАЙ) халқаро парвозларда) — 3 марта, «Мен» — 1 марта, ҳалокатга йўлиқаётган ҳаво кемаси экипажининг чақирув белгиси — 3 марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) қисқа вақт оралиғида биттадан отиладиган қизил рангли чақноқли ракеталар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Фалокат сигнали қисқа интерваллар оралиғида уни қабул қилганлиги тасдиқлангунича юборилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Агар шароит имкон берса, бевосита фалокат сигналидан кейин фалокат тўғрисидаги хабар узатилиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementжой кенглиги — 2 марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementжой узунлиги — 2 марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбутунжаҳон мувофиқлаштирилган вақти (УТС) — 2 марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшикастланиш тури ва талаб этиладиган ёрдам — 1 марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳаво кемаси командири томонидан қабул қилинган қарор ҳамда қидириш ва қутқаришга ёрдам берадиган бошқа маълумотлар — 1 марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element«қабул» — сўзи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Ҳар бир фалокат тўғрисидаги хабарни узатгандан сўнг 1-2 дақиқага қабулга ўтиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-боб. Ҳаво кемасидан узатиладиган шошилинч сигналлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Шошилинч сигналлар шуни англатадики, ҳаво кемаси қўнишга мажбур қиладиган қийинчиликларни бошдан кечираётганлиги ҳақида хабар беришни хоҳлайди, аммо тезкор ёрдам кўрсатилиши талаб қилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) қўниш фараларининг такрорий ёқилиши ва ўчирилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) импульсли аэронавигация чироқларининг милтиллашидан фарқ қилувчи аэронавигация чироқларининг такрорий ёқилиши ва ўчирилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Ҳаво кемаси ҳамда ундаги йўловчилар ва экипаж учун хавф юзага келиши мумкин бўлган ҳолларда узатиладиган халқаро шошилинч сигнал қуйидаги ҳолларда узатилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрадиотелеграф орқали — «ЬЬЬ»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрадиотелефон орқали — «ПАН» (PAN).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-боб. Қидирув-қутқарув ишларида қўлланиладиган сигналлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. «КОСПАС-САРСАТ» сунъий йўлдош тизимининг пеленгациясини таъминлаш учун мажбурий қўнишни амалга оширгандан сўнг, радиостанцияни тонал жўнатма билан узатиш режимига («Маёқ» режими) уланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Бу режимда 3 соат ишлаши ундан сўнг қабул қилиш режимига ўтгазилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Ҳалокатга учраган ҳаво кемаси экипажида автоматик радиомаёқ мавжуд бўлганда, парашют билан қўнгандан сўнг дарҳол унинг сигнал юборувчи қисмини ишлаши тонал сигналларни эшитиб кўриш орқали текширилади. Бу режимда узаткичнинг ишлаши 3 соат давом этади. Шундан сўнг қабул қилгич-узаткични пуфланадиган радиомаяк баллонидан чиқариб олинади, антенна ўрнатилади ва қабул қилиш режимига уланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Кейинчалик, қўнишдан (сувга чиқишдан) кейинги биринчи сутканинг ҳар бир соати бошида ҳалокат тўғрисидаги хабар уч марта узатилади, ҳар бир узатишдан кейин 3 дақиқага қабул қилиш режимига ўтилади, биринчи сутканинг қолган вақтида радиостанция қабул қилиш режимида бўлиши керак. Кейинги суткада ҳар бир соат бошида фалокат тўғрисидаги хабар уч марта узатилади, ҳар бир узатишдан сўнг 3 дақиқага қабул режимига ўтилади, қолган вақтда радиостанцияни ўчириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Ҳалокатга учраган ҳаво кемаси экипажига ўзаро радиохалақитларга йўл қўймаслик учун бир вақтнинг ўзида бир жойда бир нечта авария-қутқарув УҚТ-радиостанцияларини эшиттиришга қўшиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Ерга қўнгандан (сувга тушгандан) кейин бериладиган фалокат хабари ҳаво орқали бериладиган хабарга ўхшаш бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси ҳаво ҳудудида авиация парвозларининг асосий қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Тутиб олинувчи ҳаво кемалари фойдаланувчи иборалар | ||
Иборалар | Талафузи | Маъноси |
CALL SIGN (call sign) | КОЛ САЙН (қўнғироқ белгиси) | Менинг чақирув белгим (чақирув белгиси) |
WILCO | ВИЛ — КО | Сизни тушундим, бажараябман |
САN NОТ | КЭН — НОТ | Бажара олмайман |
RЕРЕАТ | РИ — ПИТ | Кўрсатмангизни такрорланг |
АМ LOSТ | ЭМ — ЛОСТ | Мўлжалланишни йўқотдим |
MAYDAY | МЕЙДЕЙ | Фалокатга учрадим |
НIJАСК | ХАЙ — ЖЭК | Тутиб олиндим |
LAND (place name) | ЛЭНД (пункт номи) | Қўнишни сўрайман (пункт номи) |
DESCEND | ДИ — СЕНД | Пастлаш зарур |
2. Тутиб олувчи ҳаво кемалари фойдаланувчи иборалар | ||
Иборалар | Талафузи | Маъноси |
CALL SIGN | КОЛ САЙН | Чақирув белгингизни айтишингизни сўрайман |
FOLLOW | ФО — ЛОУ | Ортимдан ҳаракатланинг |
DESCEND | ДИ — СЕНД | Қўниш учун пастлашингизни сўрайман |
YOU LAND | Ю ЛЭНД | Ушбу аэродромга қўнинг |
PROCEED | ПРО — СИД | Ўз курсингизда давом этинг |