06.05.1993 yildagi 839-XII-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni, 06.05.1993 yildagi 839-XII-son
Date of entry into force
21.05.1993
Hujjat yangi tahrirda qabul qilingan
Hujjat 30.05.1998 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasining qonuni
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
MEHNATNI MUHOFAZA QILISh TOʻGʻRISIDA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
 LexUZ sharhi
Mazkur Qonun Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 22-sentabrdagi OʻRQ-410-sonli “Mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi Qonuniga asosan yangi tahrirda qabul qilingan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu Qonun ishlab chiqarish usullari, mulk shaklidan qatʼi nazar, mehnatni muhofaza qilishni tashkil etishning yagona tartibini belgilaydi hamda fuqarolarning sogʻligʻi va mehnati muhofaza qilinishini taʼminlashga qaratilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I BOʻLIM. UMUMIY QOIDALAR
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-modda. Fuqarolarning mehnatni muhofaza qilinishiga boʻlgan huquqlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari, chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar mehnatni muhofaza qilinishi huquqiga egadirlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-modda. Mehnatni muhofaza qilish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilish — bu tegishli qonun va boshqa meʼyoriy hujjatlar asosida amal qiluvchi, insonning mehnat jarayonidagi xavfsizligi, sihat-salomatligi va ish qobiliyati saqlanishini taʼminlashga qaratilgan ijtimoiy-iqtisodiy, tashkiliy, texnikaviy, sanitariya-gigiyena va davolash-profilaktika tadbirlari hamda vositalari tizimidan iborat.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-modda. Mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunlar va qonunning qoʻllanish sohasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunlar ushbu Qonun va unga muvofiq chiqariladigan boshqa meʼyoriy hujjatlardan iborat boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu Qonun mulk va xoʻjalik yuritish shakli turlicha boʻlgan korxonalar, muassasalar, tashkilotlar* bilan, shu jumladan ayrim yollovchilar bilan mehnat munosabatlarida turgan barcha ishlovchilar; kooperativlarning aʼzolari, ishlab chiqarish amaliyotini oʻtayotgan oliy oʻquv yurtlari talabalari, oʻrta maxsus oʻquv yurtlari, hunar-texnika bilim yurtlari va umumiy taʼlim maktablarining oʻquvchilari; korxonalarda ishlashga jalb etiladigan harbiy xizmatchilar; muqobil xizmatni oʻtayotgan fuqarolar; sud hukmi bilan jazoni oʻtayotgan shaxslar, axloq tuzatish-mehnat muassasalari korxonalarida yoki hukmlar ijrosini amalga oshiruvchi idoralar belgilaydigan korxonalarda ishlash davrida, shuningdek jamiyat va davlat manfaatlarini koʻzlab tashkil etiladigan boshqa turdagi mehnat faoliyati ishtirokchilariga nisbatan amal qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Matnda bundan keyin “korxonalar” deb yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-modda. Mehnatni muhofaza qilish sohasidagi davlat siyosati
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilish sohasidagi davlat siyosati:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
korxonaning ishlab chiqarish faoliyati natijalariga nisbatan xodimning hayoti va sogʻligʻi ustuvorligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mehnatni muhofaza qilish sohasidagi faoliyatni iqtisodiy va ijtimoiy siyosatning boshqa yoʻnalishlari bilan muvofiqlashtirib borish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mulk va xoʻjalik yuritish shakllaridan qatʼi nazar, barcha korxonalar uchun mehnatni muhofaza qilish sohasida yagona tartib-qoidalar belgilab qoʻyish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mehnatning ekologiya jihatidan xavfsiz sharoitlari yaratilishini va ish joylarida atrof-muhit holati muntazam nazorat etilishini taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
korxonalarda mehnatni muhofaza qilish talablari hamma joyda bajarilishini nazorat qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mehnatni muhofaza qilishni mablagʻ bilan taʼminlashda davlatning ishtirok etishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oliy va oʻrta maxsus oʻquv yurtlarida mehnat muhofazasi boʻyicha mutaxassislar tayyorlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xavfsiz texnika, texnologiyalar va xodimlarni himoyalash vositalari ishlab chiqilishi va joriy etilishini ragʻbatlantirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fan, texnika yutuqlaridan hamda mehnatni muhofaza qilish boʻyicha vatanimiz va chet el ilgʻor tajribasidan keng foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishlovchilarni maxsus kiyim va poyabzal, shaxsiy himoya vositalari, parxez ovqatlari bilan bepul taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
korxonalarda mehnatning sogʻlom va xavfsiz shart-sharoitlarini yaratishga koʻmaklashuvchi soliq siyosatini yuritish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishlab chiqarishdagi har bir baxtsiz hodisani va har bir kasb kasalligini tekshirib chiqish hamda hisobga olib borishning va shu asosda ishlab chiqarishdagi jarohatlanishlar hamda kasb kasalliklariga chalinishlar darajasi haqida aholini xabardor qilishning majburiyligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalardan jabrlangan yoki kasb kasalligiga yoʻliqqan ishlovchilarning manfaatlarini ijtimoiy himoyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kasaba uyushmalari va boshqa jamoat birlashmalari, korxonalar va alohida shaxslarning mehnatni muhofaza qilishni taʼminlashga qaratilgan faoliyatini har tomonlama qoʻllab-quvvatlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mehnatni muhofaza qilish muammolarini hal etish chogʻida xalqaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyish prinsiplariga asoslanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-modda. Mehnatni muhofaza qilishni davlat tomonidan boshqarish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilishni davlat tomonidan boshqarishni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi amalga oshiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-modda. Jamoat birlashmalarining mehnatni muhofaza qilish muammolariga oid qarorlarni ishlab chiqish va qabul qilishda ishtirok etishi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxonalar, mutaxassislar, fuqarolar mehnatni muhofaza qilish muammolarini hal etish uchun Oʻzbekiston Respublikasining jamoat birlashmalari toʻgʻrisidagi qonuniga muvofiq amal qiladigan jamoat birlashmalariga uyushishlari mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Davlat va xoʻjalik boshqaruvi idoralari, nazorat qilish idoralari, shuningdek korxonalar bu birlashmalarga har tomonlama yordam va madad koʻrsatadilar hamda mehnatni muhofaza qilishni taʼminlash masalalari boʻyicha qarorlar tayyorlash va qabul qilishda ular ishlab chiqqan nizomlar va tavsiyalarni hisobga oladilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-modda. Mehnatni muhofaza qilishga oid xalqaro shartnomalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi korxonalari va fuqarolari xalqaro shartnomalar va bitimlar asosida ishlarni bajarayotganlarida, mehnatni muhofaza qilish boʻyicha ularda koʻzda tutilgan talablar agar oʻzgacha shartlashilmagan boʻlsa, ushbu Qonunga, Oʻzbekiston Respublikasining mehnat toʻgʻrisidagi qonunlariga muvofiq qoʻllanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi korxonalarida ishlayotgan chet el fuqarolari uchun mehnatni muhofaza qilish masalalariga doir munosabatlarni tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari manfaatdor tomonlarning oʻzaro bitimlari bilan belgilab qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II BOʻLIM. MEHNATNING MUHOFAZA QILINIShINI TAʼMINLASh
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-modda. Mehnat muhofazasini meʼyoriy taʼminlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Oʻzbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi bilan birgalikda mehnatni, atrof-muhitni muhofaza qilishning ilmiy asoslangan standartlari, qoida va meʼyorlarini ishlab chiqish va qabul qilish yoʻli bilan ishlab chiqarishda mehnat xavfsizligini taʼminlash uchun zarur boʻlgan talablar darajasini belgilaydi, shuningdek kasaba uyushmalari bilan kelishilgan holda mehnat sharoitlarini yaxshilash, ishlab chiqarishdagi jarohatlanishlar, kasb kasalliklarining oldini olishga oid respublikaning aniq maqsadga qaratilgan dasturlarini ishlab chiqadi va moliyaviy taʼminlaydi hamda ularning bajarilishini nazorat qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazirliklar va idoralar tegishli kasaba uyushmasi idoralari bilan kelishilgan holda mehnat sharoitlarini yaxshilashga oid tarmoq dasturlarini ishlab chiqadilar va moliyaviy taʼminlaydilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxona maʼmuriyati, yollovchi, mulkdor yoxud ular vakolat bergan boshqaruv idorasi* korxonada mehnatni muhofaza qilish standartlari, qoida va meʼyorlarining talablari, shuningdek jamoa shartnomasida koʻzda tutilgan majburiyatlar bajarilishini taʼminlaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Matnda bundan keyin “maʼmuriyat” deb yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxonalarning ishlovchilari respublikaning tegishli qonunlari va meʼyoriy hujjatlari, jamoa shartnomalari bilan belgilangan mehnatni muhofaza qilish qoidalari va meʼyorlari talablarga rioya etishlari shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-modda. Korxonalar va obyektlarni loyihalash, qurish va ishlatishda, ishlab chiqarish vositalarini tayyorlash va taʼmirlashda mehnatni muhofaza qilish talablariga rioya etilishini taʼminlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Standartlar, ergonomika, mehnatni muhofaza qilishga doir qoidalar va meʼyorlar talablariga javob bermaydigan ishlab chiqarish binolari va inshootlarini loyihalash, qurish hamda qayta qurish, ishlab chiqarish vositalarini ishlab chiqish, tayyorlash, taʼmirlash, texnologiyalarni joriy etishga, shu jumladan xorijdan sotib olinganlarini joriy etishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hech bir yangi yoki qayta qurilayotgan korxona, ishlab chiqarish vositalari, agar ular Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilagan tartibda beriladigan xavfsizlik shahodatnomasiga ega boʻlmasa, foydalanishga qabul qilinishi va ishga tushirilishi mumkin emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkazilishi lozim boʻlgan korxonalar Oʻzbekiston Respublikasining tegishli nazorat idoralari beradigan faoliyatni amalga oshirish huquqini taʼminlovchi ruxsatnomani oldindan taqdim etishlari shart. Korxonaning koʻrsatilgan ruxsatnomani olish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnat xavfsizligi talablariga javob bermaydigan va ishlovchilar sogʻligʻi hamda hayotiga xavf tugʻdiruvchi korxonalar faoliyati yoki ishlab chiqarish vositalaridan foydalanish, ular mehnat xavfsizligi talablariga muvofiq holga keltirilgunga qadar, Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarida belgilangan tartibda vakolatli idoralar tomonidan toʻxtatib qoʻyilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yoʻl qoʻyiladigan eng koʻp meʼyorlari (konsentratsiyasi) ishlab chiqilmagan va belgilangan tartibda ekspertizadan oʻtmagan zararli moddalarni ishlab chiqarishda qoʻllash taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-modda. Mehnatni muhofaza qilish boʻyicha mutaxassislar tayyorlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasida davlat va korxonalar oliy va oʻrta maxsus oʻquv yurtlarida korxonalarning mehnatni muhofaza qilish xizmatlarida ishlash uchun mutaxassislar tayyorlashni taʼminlaydilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oliy va oʻrta maxsus oʻquv yurtlari xalq xoʻjaligi turli tarmoqlaridagi ishlab chiqarish xususiyatlarini hisobga olgan holda talabalar va oʻquvchilar mehnatni muhofaza qilish kursini albatta oʻtishlarini tashkil etishlari kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazirliklar, idoralar, konsernlar, assotsiatsiyalar va boshqa xoʻjalik boshqaruvi idoralari mehnatni muhofaza qilish tizimida ishlash uchun mutaxassislarning qayta ixtisoslashuvini taʼminlaydilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-modda. Mehnatni muhofaza qilishni moliyaviy taʼminlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilishni moliyaviy taʼminlash davlat tomonidan, shuningdek mulk shaklidan qatʼi nazar, jamoat birlashmalari, korxonalarning ixtiyoriy badallari hisobiga amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilish uchun tegishli budjetlardan alohida qayd bilan ajratiladigan budjet mablagʻlari (respublika va mahalliy) boshqaruv hamda nazorat idoralarini saqlash, ilmiy-tadqiqot ishlarini moliyaviy taʼminlash, mehnatni muhofaza qilishga oid davlatning aniq maqsadga qaratilgan dasturlarini bajarish uchun foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Har bir korxona mehnatni muhofaza qilish uchun zarur mablagʻlarni jamoa shartnomasida belgilanadigan miqdorda ajratadi. Korxonalarning xodimlari ana shu maqsadlar uchun qandaydir qoʻshimcha chiqim qilmaydilar.
Oldingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxonalar oʻzining xoʻjalik, tijorat, tashqi iqtisodiy va boshqa faoliyatidan keladigan foyda (daromad), shuningdek boshqa manbalar hisobiga mehnatni muhofaza qilishning markazlashtirilgan fondlarini tashkil etish huquqiga ega.
(11-moddaning toʻrtinchi qismidagi ikkinchi jumla Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 1-maydagi 621-I-son Qonuniga muvofiq chiqarilib tashlangan — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1998-y., 5-6-son, 102-modda)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilishga moʻljallangan mablagʻlarni boshqa maqsadlarga ishlatish mumkin emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fondlarni tashkil etish va ulardan foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi Kengashi ishtirokida belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-modda. Mehnatni muhofaza qilish vositalarini yaratish va ishlab chiqarishdan korxonalarning iqtisodiy manfaatdorligini taʼminlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxonalar foydasining mehnatni muhofaza etishga oid adabiyotlar, plakatlar, boshqa targʻibot vositalarini nashr etish hisobiga hosil boʻlgan qismiga, shuningdek ilmiy-tadqiqot va loyiha konstruktorlik tashkilotlari foydasining jamoani va ishlovchilarni yakka tartibda himoyalash vositalarining yangilarini yaratish, ishlab chiqarish muhitini nazorat qilish asboblari va dozimetriya vositalarining yangilarini yaratish, ishlab chiqarish va mavjud vositalarni sotish hisobiga hosil boʻlgan qismiga imtiyozli soliq solinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-modda. Korxonalarda mehnatning sogʻlom va xavfsiz sharoitlarini taʼminlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxonadagi, har bir ish joyidagi mehnat sharoiti mehnatni muhofaza qilish standartlari, qoida va meʼyorlari talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxonada mehnatning sogʻlom va xavfsiz sharoitlarini taʼminlash, ishlab chiqarishning xavfli va zararli omillari ustidan nazorat oʻrnatilishini tashkil etish va nazoratning natijalari toʻgʻrisida mehnat jamoalarini oʻz vaqtida xabardor qilish maʼmuriyat zimmasiga yuklanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnat sharoiti zararli va xavfli ishlab chiqarishlarda, shuningdek oʻta noxush haroratli yoki ifloslanishlar bilan bogʻliq sharoitlarda bajariladigan ishlarda mehnat qiluvchilarga davlat boshqaruvi idoralari belgilagan meʼyorlarda maxsus kiyim, poyabzal va boshqa shaxsiy himoya vositalari, yuvish va dezinfeksiyalash vositalari, sut yoki unga tenglashadigan boshqa oziq-ovqat mahsulotlari, parhez ovqat bepul beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxonada mehnatning sogʻlom va xavfsiz sharoitlarini taʼminlash yuzasidan maʼmuriyat bilan xodimlarning oʻzaro majburiyatlari jamoa shartnomasi yoki bitimida koʻzda tutiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-modda. Mehnatni muhofaza qilish xizmatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazirliklar, idoralar, konsernlar, assotsiatsiyalar, boshqa xoʻjalik organlari kasaba uyushmalari Markaziy (respublika) qoʻmitasi bilan kelishib oʻzlari tasdiqlaydigan nizomga muvofiq mehnat muhofazasi ishlarini muvofiqlashtirib boradilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xodimlar soni 50 nafar va undan oshadigan korxonalarda maxsus tayyorgarlikka ega shaxslar orasidan mehnatni muhofaza qilish xizmatlari tuziladi (lavozimlar joriy etiladi), 50 va undan ziyod transport vositalariga ega boʻlgan korxonalarda esa bundan tashqari yoʻl harakati xavfsizligi xizmatlari tuziladi (lavozimlar joriy etiladi). Xodimlar soni va transport vositalari miqdori kamroq korxonalarda mehnatni muhofaza qilish xizmatining vazifalarini bajarish rahbarlardan birining zimmasiga yuklanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilish va yoʻl harakati xavfsizligi xizmatlari kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishilgan nizomlar asosida ishlaydi va oʻz maqomiga koʻra korxonaning asosiy xizmatlariga tenglashtiriladi hamda uning rahbariga boʻysunadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilish xizmatlarining mutaxassislari barcha xodimlar mehnatni muhofaza qilish qoidalari va meʼyorlariga rioya etishlarini nazorat qilish, tarmoq boʻlinmalari rahbarlariga aniqlangan nuqsonlarni bartaraf etish haqida bajarilishi shart boʻlgan koʻrsatmalar berish, shuningdek mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunlarni buzayotgan shaxslarni javobgarlikka tortish haqida korxonalarning rahbarlariga taqdimnomalar kiritish huquqiga egadirlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilish va yoʻl harakati xavfsizligi xizmatlarining mutaxassislari ularning xizmat vazifalariga taalluqli boʻlmagan ishlarni bajarishga jalb etilishlari mumkin emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilish va yoʻl harakati xavfsizligi xizmatlari korxona faoliyati toʻxtatilgan taqdirdagina tugatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15-modda. Xodimlarni baxtsiz hodisalar va kasb kasalliklaridan ijtimoiy sugʻurta qilish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxonalarning xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarida belgilangan tartibda va shartlar bilan baxtsiz hodisalar va kasb kasalliklaridan majburiy sugʻurta qilinishlari shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III BOʻLIM. IShLOVChILARNING MEHNATNI MUHOFAZA QILIShGA DOIR HUQUQLARINI ROʻYoBGA ChIQARIShDAGI KAFOLATLAR
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-modda. Ishga qabul qilishda mehnatni muhofaza qilish huquqi kafolatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnat shartnomasi (bitimi) shartlari mehnatni muhofaza qilishga oid qonunlar va boshqa meʼyoriy hujjatlarning talablariga muvofiq boʻlishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fuqarolarni ularning salomatligiga zid boʻlgan ishga qabul qilish man qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Maʼmuriyat xodimni kasb kasalligining paydo boʻlish ehtimoli yuqori darajada ekanligi oldindan ayon boʻlgan ishga qabul qilayotganda uni bu haqda ogohlantirishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-modda. Majburiy meditsina koʻriklari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxona sogʻliqni saqlash idoralari tomonidan belgilangan tartibga muvofiq ravishda bir qator kasblar va ishlab chiqarishlarning xodimlarini mehnat shartnomasini imzolash paytida — dastlabki tarzda va mehnat shartnomasi amal qiladigan davrda vaqti-vaqti bilan tibbiy koʻrikdan oʻtkazishni tashkil qilishi shart. Xodimlar tibbiy koʻriklardan oʻtishdan bosh tortishga haqli emaslar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xodimlar tibbiy koʻriklardan oʻtishdan bosh tortsalar yoki oʻtkazilgan tekshirishlarning natijalari boʻyicha tibbiy komissiyalar beradigan tavsiyalarni bajarmasalar, maʼmuriyat ularni ishga qoʻymaslik huquqiga egadir.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xodim, agar u oʻzining salomatligi yomonlashishi mehnat sharoiti bilan bogʻliq deb hisoblasa, navbatdan tashqari tibbiy koʻrik oʻtkazilishini talab qilish huquqiga ega.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tibbiy koʻriklarni oʻtkazish paytida xodimning ish joyi (lavozimi) va oʻrtacha ish haqi saqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18-modda. Mehnat faoliyati jarayonida mehnatni muhofaza qilish huquqining kafolatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Maʼmuriyat mehnatni muhofaza qilishning zamonaviy vositalarini joriy etishi va ishlab chiqarishda jarohatlanish hamda kasb kasalliklarining oldini oladigan sanitariya-gigiyena sharoitlarini taʼminlashi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xodimning salomatligi yoki hayotiga xavf tugʻdiruvchi vaziyat paydo boʻlganda, u bu haqda zudlik bilan maʼmuriyatga xabar qiladi, bu hol nazorat organlari tomonidan tasdiqlangan taqdirda maʼmuriyat ishni toʻxtatishi va xavfni bartaraf etish chorasini koʻrishi shart. Maʼmuriyat tomonidan zarur choralar koʻrilmagan taqdirda, xodim ishni xavf bartaraf etilgunga qadar toʻxtatib turishga haqlidir va unga hech qanday intizomiy jazo berilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Maʼmuriyat, agar mehnatni muhofaza qilish inspeksiyasi tomonidan tasdiqlangan, xodimning hayoti va salomatligi uchun toʻgʻridan toʻgʻri jiddiy xavf hamon saqlanib turgan boʻlsa, undan ishni qayta boshlashni talab qilishga haqli emas va xodimga ish toʻxtatib turilgan butun davr uchun barcha moddiy ziyonni toʻlashi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Maʼmuriyat mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunlarni buzgan va bu nazorat qiluvchi idoralar tomonidan tasdiqlangan taqdirda, mehnat shartnomasi xodimning arizasiga koʻra, unga ishdan boʻshaganda beriladigan pul toʻlangani holda, istalgan paytda bekor qilinishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xodimda kasb kasalligi belgilari aniqlangan taqdirda maʼmuriyat tibbiy xulosa asosida uni ixtisosini oʻzgartirgunga qadar oʻrtacha oylik ish haqi saqlangan holda boshqa ishga oʻtkazishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19-modda. Xodimlarni mehnatni muhofaza qilish boʻyicha oʻqitish va ularga yoʻl-yoʻriqlar berish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxonalarning barcha xodimlari, shu jumladan rahbarlari oʻz kasblari va ish turlari boʻyicha davlat nazorat idoralari belgilagan tartib va muddatlarda oʻqishlari, yoʻl-yoʻriqlar olishlari, bilimlarini tekshiruvdan oʻtkazishlari hamda qayta attestatsiyadan oʻtishlari shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Maʼmuriyat barcha yangi ishga kirayotganlar, shuningdek boshqa ishga oʻtkazilayotganlar uchun ishlarni bajarishning xavfsiz usullarini oʻrgatishni tashkil etishlari, mehnatni muhofaza qilish va baxtsiz hodisalarda jabrlanganlarga yordam koʻrsatish boʻyicha yoʻl-yoʻriqlar berishlari shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻta xavfli ishlab chiqarishlarga yoki kasbiy tanlov talab qilinadigan ishga kirayotgan xodimlar uchun mehnatni muhofaza qilish boʻyicha imtihonlar topshiriladigan va keyin vaqti-vaqti bilan qayta attestatsiyadan oʻtiladigan oʻquv oʻtkaziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilish boʻyicha belgilangan tartibda oʻqitish, yoʻl-yoʻriqlar berish va bilimlarni tekshirishdan oʻtmagan shaxslarni ishga qoʻyish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Maʼmuriyat xodimlarning mehnatni muhofaza qilish masalalari boʻyicha malakasi muntazam oshirib borilishini taʼminlashi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20-modda. Mehnat sharoitlari hamda mehnatni muhofaza qilinishi toʻgʻrisida xodimlarning axborot olishga doir huquqlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxona xodimlari ish joylaridagi mehnat sharoitlarining ahvoli va muhofaza qilinishi, bunda lozim boʻlgan shaxsiy himoya vositalari, imtiyozlar va tovon pullari toʻgʻrisida axborot talab qilish huquqiga egadirlar, maʼmuriyat esa ularga bunday axborotni berishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21-modda. Xodimlarning ayrim toifalari uchun mehnatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xodimlarning ayrim toifalari (xotin-qizlar, yoshlar, mehnat qobiliyati cheklangan shaxslar), shuningdek mehnatning ogʻir va zararli sharoitlarida ishlovchi xodimlar uchun mehnatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari bilan belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IV BOʻLIM. MEHNATNI MUHOFAZA QILIShGA DOIR QONUNLAR VA BOShQA MEʼYORIY HUJJATLARGA RIOYA ETILIShI USTIDAN DAVLAT VA JAMOATChILIK NAZORATI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22-modda. Mehnatni muhofaza qilishga doir qonunlar va boshqa meʼyoriy hujjatlarga rioya etilishi ustidan davlat nazorati
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilishga doir qonunlar va boshqa meʼyoriy hujjatlarga hamma joylarda rioya etilishi ustidan davlat nazoratini bunga maxsus vakolat berilgan, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydigan nizom asosida ishlovchi davlat idoralari amalga oshiradilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23-modda. Mehnatni muhofaza qilishga doir qonunlar va boshqa meʼyoriy hujjatlarga rioya etilishi ustidan jamoatchilik nazorati
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilishga doir qonunlar va boshqa meʼyoriy hujjatlarga rioya etilishi ustidan jamoatchilik nazoratini mehnat jamoalari va kasaba uyushmasi tashkilotlari tomonidan mehnatni muhofaza qilish boʻyicha oʻzlari saylaydigan vakillar amalga oshiradilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilish boʻyicha maxsus tayyorgarlikdan oʻtgan vakil ish joylarida mehnat muhofazasining ahvolini moneliksiz tekshirish, aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish va aybdor shaxslarni javobgarlikka tortish toʻgʻrisida takliflar kiritish huquqiga egadir. Mehnat muhofazasi boʻyicha vakilga oʻz vazifalarini bajarishi uchun har haftada ish paytida kamida ikki soat vaqt ajratib beriladi va oʻrtacha ish haqi miqdorida haq toʻlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24-modda. Xodimlarning mehnati muhofaza qilinishiga doir huquqlarini himoya etish boʻyicha kasaba uyushmalarining huquqlari
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kasaba uyushmalari davlat va xoʻjalik idoralari oldida xodimlarning mehnati muhofaza qilinishiga doir huquqlarini himoya qiladilar, uning roʻyobga chiqarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradilar, ana shu maqsadda oʻz qaramogʻlarida nizom asosida ishlovchi mehnat texnik inspeksiyasiga ega boʻladilar, mehnatni muhofaza qilish boʻyicha davlat siyosatini ishlab chiqishda, meʼyoriy va huquqiy faoliyatda ishtirok etadilar. Mehnatni muhofaza qilish masalalariga doir barcha meʼyoriy hujjatlar (standartlar, qoidalar, meʼyorlar, yoʻriqnomalar va hokazo) kasaba uyushmalari oldindan koʻrib chiqqanidan keyin tegishli idoralar tomonidan qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kasaba uyushmalari oʻz tashabbusi bilan yoki ishlovchilarning iltimosi bilan korxonalarda mehnatni muhofaza qilishga oid qonunlar va boshqa meʼyoriy hujjatlarga rioya etilishini, jamoa shartnomalari va bitimlari bajarilishini tekshirish, aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish yoki maʼmuriyatga taqdimnomalar kiritishga haqlidir.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mansabdor shaxslar ularni bajarishni asossiz rad etgan yoki odamlar sogʻligʻi yoxud hayotiga xavf tugʻdiruvchi qonunga zid xatti-harakatlar qilgan, ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalarni hisobga olishdan yashirgan taqdirda kasaba uyushmalari aybdorlarni egallab turgan lavozimidan boʻshatishgacha javobgarlikka tortish, shuningdek aniqlangan kamchiliklar bartaraf etilgunga qadar ishlarni toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi talablar bilan davlat va huquqni muhofaza qilish idoralariga murojaat etishga haqlidirlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xodimning mehnatni muhofaza qilinishiga boʻlgan huquqlari roʻyobga chiqarilishi ustidan nazoratni amalga oshirish chogʻida kasaba uyushmalarining mehnat texnik inspeksiyasi istalgan korxonani bemalol kirib koʻrish, aniqlangan nuqsonlarni bartaraf etish toʻgʻrisida maʼmuriyatga koʻrsatmalar berish, mansabdor shaxslarga jarima solish, agar bundan buyon ishlatilishi mehnat qiluvchilar sogʻligʻi yoki hayotiga xavf tugʻdirsa uskunalar, uchastkalar, sexlar, ishlab chiqarishlarning ishini vaqtincha toʻxtatib qoʻyish, ishlab chiqarishda xodim duchor boʻlgan baxtsiz hodisalarni tekshirishda qatnashish (yoki uni mustaqil oʻtkazish)ga haqlidir.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kasaba uyushmalari belgilangan tartibda mehnatni muhofaza qilishga doir meʼyoriy hujjatlarni ishlab chiqishda va kelishib olishda ishtirok etadilar, ular bilan kelishib olinmagan hujjatlarning kuchga kiritilishiga qarshi tegishli davlat idoralari orqali protest kiritish huquqiga egadirlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kasaba uyushmalari ishlab chiqarish vositalarini sinash va foydalanishga qabul qilish davlat komissiyalari ishida, ishlab chiqarishdagi kasb kasalliklarini tekshirishda, tibbiy-mehnat ekspert komissiyasi (TMEK) majlislarida ishtirok etadilar, mehnatni muhofaza qilishning ahvolini, uni yaxshilash boʻyicha jamoa shartnomalarida koʻzda tutilgan tadbirlar bajarilishini tekshiradilar va ularning natijalari yuzasidan aniqlangan nuqsonlarni bartaraf etishga qaratilgan bajarilishi shart takliflar kiritadilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xizmat vazifalarini bajarish chogʻida mayib boʻlish yoki salomatlikka boshqacha tarzda putur yetishi tufayli keltirilgan zarar qoplanishi uchun hamda xodimlarning salomatligi va mehnati muhofaza qilinishiga boʻlgan huquqlari cheklangan boshqa hollarda kasaba uyushmalari oʻz tashabbusi bilan yoki ishlovchilarning arizalariga binoan ularning huquqlarini himoya qilib daʼvo arizalari bilan sudga murojaat etishlari mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V BOʻLIM. MEHNATNI MUHOFAZA QILISh TOʻFRISIDAGI QONUNLAR VA BOShQA MEʼYORIY HUJJATLARNI BUZGANLIK UChUN JAVOBGARLIK
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25-modda. Mehnatni muhofaza qilishga doir talablar taʼminlanmagani uchun korxonalarning javobgarligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxonalar mehnatni muhofaza qilishga doir talablar taʼminlanmaganligi uchun ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalar va kasb kasalliklaridan ijtimoiy sugʻurta qilish maqsadlariga oshirilgan tariflar boʻyicha mablagʻlar ajratadilar. Tariflar mehnat sharoiti, bajariladigan ishlar xavfliligi, zararliligi va ogʻirligiga bogʻliq holda vaqti-vaqti bilan qayta koʻrib chiqiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat vazirligining mehnat sharoitlari davlat ekspertizasi bergan xulosa tariflarni qayta koʻrib chiqish uchun asos hisoblanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26-modda. Mehnatni muhofaza qilish talablariga javob bermaydigan ishlab chiqarish ahamiyatidagi mahsulotni tayyorlaganlik va sotganlik uchun korxonalarning iqtisodiy javobgarligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilish talablariga javob bermaydigan ishlab chiqarish ahamiyatiga molik mahsulot ishlab chiqarayotgan va yetkazib berayotgan korxonalar isteʼmolchilarga yetkazilgan zararni Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarida belgilanadigan tartibda va shartlarda qoplaydilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilish boʻyicha standartlar, qoidalar va meʼyorlarning Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan talablariga nomuvofiq ishlab chiqarish vositalarini, yakka tartibdagi va jamoani himoyalash vositalarini, shu jumladan xorijdan sotib olinganlarini sotish va targʻib qilish gʻayriqonuniy hisoblanadi. Bunday faoliyat natijasida korxona olgan foyda belgilangan tartibda budjetga musodara qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27-modda. Mehnatni muhofaza qilishga doir qonunlar va boshqa meʼyoriy hujjatlarni buzganlik uchun javobgarlik
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilishga doir qonunlar va boshqa meʼyoriy hujjatlar buzilishida aybdor boʻlgan yoki davlat va jamoatchilik nazorati idoralari vakillarining faoliyatiga monelik qilayotgan mansabdor shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarida belgilangan tartibda intizomiy, maʼmuriy yoki jinoiy javobgarlikka tortiladilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Korxonalarning boshqa xodimlari mehnatni muhofaza qilishga doir meʼyoriy hujjatlarning talablarini buzganlik uchun belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28-modda. Ishlab chiqarishda jabrlangan xodimlarga ziyon yetkazganlik uchun korxonalarning moddiy javobgarligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Maʼmuriyatning aybi bilan ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa yoki kasb kasalligi natijasida mehnat qobiliyatini toʻliq yoki qisman yoʻqotgan xodimga Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarida belgilangan tartib va miqdorda korxona bir marta beriladigan nafaqa toʻlaydi hamda sogʻliqqa yetkazilgan shikast uchun tovon toʻlaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bir marta beriladigan nafaqa miqdori jamoa shartnomasi (bitimi) bilan belgilanadi va jabrlanuvchining bir yillik maoshidan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Agar xodim davolanish, protez qoʻydirish va tibbiy hamda ijtimoiy yordamning boshqa turlariga muhtoj boʻlsa, korxona jabrlangan xodimga bu tadbirlar bilan bogʻliq harajatlarni toʻlaydi, shuningdek jabrlanuvchining kasbini oʻzgartirib qayta tayyorlanishini va tibbiy xulosaga muvofiq ishga joylashishini taʼminlaydi yoki ana shu maqsadlar uchun ketadigan xarajatlarni qoplaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29-modda. Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa oqibatida xodim vafot etgan taqdirda korxonaning moddiy javobgarligi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa oqibatida xodim vafot etgan taqdirda korxona tegishli huquqqa ega boʻlgan shaxslarga moddiy ziyonni Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarida belgilangan tartib va miqdorlarda qoplaydi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilab qoʻyadigan miqdorda bir marta beriladigan nafaqa toʻlaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1993-yil 6-may,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
839-XII-son
(Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-y.,5-son, 223-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-y.,5-6-son, 102-modda; 2001-y.,5-son, 89-modda; 2002-y.,1-son, 20-modda)