21.07.2025 yildagi 454-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori, 21.07.2025 yildagi 454-son
Date of entry into force
22.07.2025
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qarori
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimini joriy etish toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik sohasida davlat siyosatini takomillashtirish va samaradorlikni oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2024-yil 4-oktabrdagi PQ-347-son qarori ijrosini taʼminlash, shuningdek, Xalqaro Mehnat Tashkilotining Mehnat xavfsizligi va gigiyenasi hamda ishlab chiqarish muhiti toʻgʻrisidagi 155-sonli Konvensiyasi (Jeneva, 1981-yil 22-iyun) normalarini milliy qonunchilikka joriy (implementatsiya) qilish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi toʻgʻrisidagi namunaviy nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tashkilotlarda mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimini rejalashtirish, faoliyat koʻrsatishini tashkil etish, ichki auditdan oʻtkazish va takomillashtirish tartibi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mehnat xavfsizligi va gigiyenasi talablarini samarali bajarish, xavfni identifikatsiya qilish, kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni baholash va boshqarish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov hamda kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri B.E. Zaxidov zimmasiga yuklansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025-yil 21-iyul,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
454-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 21-iyuldagi 454-son qaroriga
ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NAMUNAVIY NIZOM
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ushbu Namunaviy nizom Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi 359-moddasi hamda Xalqaro Mehnat Tashkilotining Mehnat xavfsizligi va gigiyenasi hamda ishlab chiqarish muhiti toʻgʻrisidagi 155-sonli Konvensiyasiga (Jeneva, 1981-yil 22-iyun) muvofiq tashkilotlarda mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimini rejalashtirish, uning faoliyat koʻrsatishini tashkil etish, ichki auditdan oʻtkazish va takomillashtirish tartibini belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimining maqsadi mehnatni muhofaza qilish, mehnat xavfsizligi va gigiyenasi talablarini samarali bajarish, xavfni identifikatsiya qilish, kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni baholash va boshqarishdan iborat.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ushbu Namunaviy nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ichki audit — tashkilotda MMQB tizimining mehnatni muhofaza qilish, mehnat xavfsizligi va gigiyenasi boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqligini aniqlash jarayoni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar — zararli va (yoki) xavfli ishlab chiqarish omillarining taʼsiri natijasida xodimning sogʻligʻi shikastlanishi yoki mehnat qobiliyati yoʻqotilishi yoki vafot etishi ehtimoli;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi (keyingi oʻrinlarda — MMQB tizimi) — maʼlum bir ish beruvchining mehnat xavfsizligi va gigiyenasi sohasidagi siyosati va maqsadlarini belgilovchi, oʻzaro bogʻliq va bir-biriga taʼsir koʻrsatuvchi elementlar kompleksi hamda ushbu maqsadlarga erishish tartibi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mehnat xavfsizligi va gigiyenasi — xodimlar uchun xavfli va zararli ishlab chiqarish omillarining taʼsiri istisno qilinadigan mehnat sharoitlari holati hamda ularning inson salomatligi va funksional holatiga taʼsirining profilaktikasiga qaratilgan chora-tadbirlar tizimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mehnat sharoitlari — mehnat faoliyatini amalga oshirish chogʻidagi ijtimoiy va ishlab chiqarish omillari yigʻindisi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Tashkilotlar ushbu Namunaviy nizom asosida MMQB tizimi toʻgʻrisidagi nizomini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kasbiy tavakkalchiligi oʻninchi darajasigacha boʻlgan tashkilotlar mehnatni muhofaza qilish boʻyicha qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq MMQB tizimini soddalashtirilgan shaklda ishlab chiqishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Tashkilotning MMQB tizimi toʻgʻrisidagi nizomi ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmalari yoki xodimlarning boshqa vakillik organlari bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Tashkilot MMQB tizimini tashkil etish va faoliyat yuritishni shartnoma asosida mehnatni muhofaza qilish sohasida xizmatlar bozorining professional ishtirokchilarini jalb qilgan holda amalga oshirishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-bob. MMQB tizimini rejalashtirish, uning faoliyat koʻrsatishini tashkil etish, ichki auditdan oʻtkazish hamda MMQB tizimini takomillashtirish tartibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. MMQB tizimini rejalashtirish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. MMQB tizimini rejalashtirish quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
funksiya va vakolatlarni tashkilotning masʼul mansabdor shaxslari oʻrtasida taqsimlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tashkilotning mehnatni muhofaza qilish, mehnat xavfsizligi va gigiyenasi sohasida siyosatini ishlab chiqish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
MMQB tizimini tashkil etish uchun mehnatni muhofaza qilish, mehnat xavfsizligi va gigiyenasi sohasidagi xarajatlarni moliyalashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xodimlarni ish joyida kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlar va mehnat sharoitlarini yaxshilash boʻyicha koʻrilayotgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida xabardor qilishni belgilash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
MMQB tizimi faoliyati samaradorligini nazorat qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
MMQB tizimi toʻgʻrisidagi nizom va tashkilotning mehnatni muhofaza qilish, mehnat xavfsizligi va gigiyenasi sohasidagi siyosatini takomillashtirib borish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Tashkilot oʻzining maqsad, vazifalari va yoʻnalishlari asosida mehnatni muhofaza qilish, mehnat xavfsizligi va gigiyenasi sohasidagi siyosatini ishlab chiqishi, bunda kasbiy tavakkalchiliklarning mavjudligini hisobga olishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. MMQB tizimining faoliyat koʻrsatishini tashkil etish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. MMQB tizimining faoliyat koʻrsatishi quyidagilardan iborat:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mehnatni muhofaza qilish, mehnat xavfsizligi va gigiyenasi boʻyicha xodimlarni tayyorlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishlarni xavfsiz olib borish boʻyicha yoʻriqnomalarni ishlab chiqish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ish oʻrinlarini mehnat sharoitlari boʻyicha attestatsiyadan oʻtkazish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xavfni identifikatsiya qilish, kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni baholash va boshqarish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xodimlar salomatligi holatini nazorat qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xodimlarni shaxsiy va (yoki) jamoaviy himoya vositalari bilan taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
noqulay mehnat sharoitlarida band boʻlgan xodimlarga imtiyozlar va kompensatsiyalar berish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ish beruvchining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
baxtsiz hodisalarni tekshirish va hisobga olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kasb kasalliklarining oldini olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
pudratchi tashkilotlar tomonidan ishlarning bexatar bajarilishi ustidan nazorat qilish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. MMQB tizimi doirasida ish beruvchi xavfni identifikatsiya qilish, kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni baholash va boshqarishni tashkil etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda ish beruvchi ushbu Namunaviy nizomga ilovaga muvofiq xavfni identifikatsiya qilish, kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni baholash va boshqarish tartibi asosida amalga oshiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Tashkilotning MMQB tizimi toʻgʻrisidagi nizomda pudratchi tashkilotlar tomonidan qurilish va taʼmirlash ishlarini mehnat xavfsizligi va gigiyenasi talablariga muvofiq bexatar bajarilishini taʼminlash maqsadida tomonlarning huquq va majburiyatlari belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. MMQB tizimining ichki auditdan oʻtkazish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. MMQB tizimining ichki auditdan oʻtkazish ish beruvchining qaroriga binoan mehnatni muhofaza qilish xizmati (muhandis) tomonidan amalga oshiriladi va quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tashkilotda MMQB tizimining mehnatni muhofaza qilish, mehnat xavfsizligi va gigiyenasi masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqligini oʻrganish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
MMQB tizimining ishlashi sifatini, ishlab chiqarishdagi jarohatlanishlar va kasb kasalliklarining oldini olishga, darajasini kamaytirishga qaratilgan chora-tadbirlar samaradorligini baholash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish, ishlab chiqarishdagi jarohatlanishlar va kasb kasalliklarining oldini olish boʻyicha takliflar hamda xulosalar ishlab chiqish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Tashkilotda ichki audit bir yilda kamida bir marta oʻtkaziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. MMQB tizimini takomillashtirish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Tashkilotda MMQB tizimi ichki audit natijasida aniqlangan nomuvofiqliklarni bartaraf etish boʻyicha belgilangan chora-tadbirlar asosida takomillashtiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aniqlangan nomuvofiqliklar yuzasidan ogohlantirish xabarnomasi rasmiylashtiriladi va tashkilotning tarkibiy boʻlinmalariga tarqatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Aniqlangan nomuvofiqliklarning sabablarini bartaraf etish uchun ularning qayta yuzaga kelishi oldini olish maqsadida chora-tadbirlar ishlab chiqiladi va amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Ogohlantirish xabarnomasi va chora-tadbirlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mehnatni muhofaza qilish, mehnat xavfsizligi va gigiyenasi qoidalariga va (yoki) MMQB tizimi talablariga rioya etilmaslik sabablarini aniqlash va tahlil qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ogohlantirish xabarnomasi va chora-tadbirlar tashabbusi bilan chiqish, rejalashtirish, amalga oshirish, samaradorligini tekshirish va hujjatlashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
MMQB tizimi toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirishlar kiritish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Nomuvofiqlik aniqlanganda uning sabablari va ahamiyatiga qarab quyidagi ogohlantirish va chora-tadbirlar amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishlab chiqarish jarayonini toʻxtatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uskunalardan foydalanishni taqiqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xodimlarni ishdan chetlashtirish hamda mehnat xavfsizligi va gigiyenasi boʻyicha navbatdan tashqari yoʻl-yoʻriq berish, oʻqitish hamda bilimlarini tekshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tegishli malakaga va ish tajribasiga ega boʻlgan xodimlarni ishga qabul qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xodimlarga mehnat xavfsizligi va gigiyenasi boʻyicha yoʻl-yoʻriq berish, oʻqitish, bilimlarini tekshirish, malakasini oshirish va qayta tayyorlash tartibini qayta koʻrib chiqish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nomuvofiqlikni bartaraf etish boʻyicha texnik harakatlar (taʼmirlash, texnik xizmat koʻrsatish);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mavjud texnologik jarayonlarni oʻzgartirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
manfaatdor tomonlarni xabardor qilish (favqulodda va avariya holatida);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
favqulodda va avariya holatlarini bartaraf etish choralarini koʻrish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yetkazib beruvchilar va pudratchi tashkilotlarga nisbatan faoliyatni qayta koʻrib chiqish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
MMQB tizimi toʻgʻrisidagi nizomni hamda mehnat xavfsizligi va gigiyenasi boʻyicha tashkilotning siyosatini qayta koʻrib chiqish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. MMQB tizimi toʻgʻrisidagi nizomda aniqlangan nomuvofiqliklarning sabablarini bartaraf etish boʻyicha ogohlantirish xabarnomasi va chora-tadbirlar rejalarini ishlab chiqish tartibi koʻrsatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ogohlantirish xabarnomasi va chora-tadbirlar rejalarini amalga oshirish, shuningdek, nomuvofiqliklarning yuzaga kelish sabablarini aniqlash mehnat xavfsizligi va gigiyenasini taʼminlashga masʼul boʻlgan shaxslar tomonidan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ogohlantirish xabarnomasi va chora-tadbirlar rejalarining natijadorligi va samaradorligi MMQB tizimi ichki auditi jarayonida samaradorlikni baholash natijalariga koʻra aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Yuzaga kelishi mumkin boʻlgan favqulodda va avariya holatlari, baxtsiz hodisalar, kasb kasalliklari va zaharlanishlarning oldini olish usullari MMQB tizimi toʻgʻrisidagi nizomda aks ettiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuzaga kelishi mumkin boʻlgan favqulodda va avariya holatlari, baxtsiz hodisalar, kasb kasalliklari va zaharlanishlarning oldini olish usullarini ishlab chiqarish va texnologik jarayonlarni, foydalanilayotgan xomashyo hamda ishlab chiqarilayotgan mahsulotning xususiyatlarini, iqlim, seysmik va boshqa tabiiy jarayonlarni tahlil qilish hamda kasbiy xavflarni baholash natijalari, ilgari sodir boʻlgan baxtsiz hodisalar, favqulodda hamda avariya holatlarida aniqlangan nomuvofiqliklar asosida ishlab chiqiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Tashkilot rahbariyati mehnatni muhofaza qilish, mehnat xavfsizligi va gigiyenasi boʻyicha tashkilotning siyosati va maqsadlari MMQB tizimiga muvofiqligining doimiy ravishda tahlilini amalga oshiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tahlil quyidagi harakatlarni oʻz ichiga oladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ichki audit natijalari boʻyicha xulosalar va nazorat qiluvchi organlarning koʻrsatmalarini koʻrib chiqish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mehnat xavfsizligi va gigiyenasi bilan bogʻliq dolzarb masalalarni tashkilotning yigʻilishlarida muhokama qilish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tahlilni amalga oshirish tartibi tashkilotning MMQB tizimi toʻgʻrisidagi nizomida belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Tashkilotda mehnatni muhofaza qilish, mehnat xavfsizligi va gigiyenasi holatini sifatli tahlil qilish, kasbiy xavflarni identifikatsiyalash, baholash va boshqarish, shuningdek, ogohlantirish xabarnomasi va chora-tadbirlarini amalga oshirish boʻyicha hujjatlar mehnatni muhofaza qilish xizmati (muhandis) tomonidan yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnat xavfsizligi va gigiyenasi boʻyicha hujjatlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tashkiliy-farmoyish beruvchi va belgilovchi tusdagi hujjatlar (buyruqlar, nizomlar, mehnatni muhofaza qilish boʻyicha yoʻriqnomalar, tartiblar, reglamentlar, dasturlar, rejalar, roʻyxatlar, qoidalar, normalar, standartlar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tashkilotning iqtisodiy faoliyat turiga muvofiq mehnat xavfsizligi va gigiyenasi sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qayd etish xususiyatiga ega hujjatlar (dalolatnomalar va bayonnomalar, ruxsat berish naryadlari, farmoyishlar, baxtsiz hodisalarni tekshirish boʻyicha materiallar, ish oʻrinlarini attestatsiyadan oʻtkazish va kasbiy tavakkalchiliklarni baholash hujjatlari);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
axborot tusidagi hujjatlar (statistik hisobotlar, mansabdor shaxslar tomonidan oʻtkazilgan tekshiruv dalolatnomalari, yozma koʻrsatmalar, taqdimnomalar, xulosalar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hisobot hujjatlari (xodimlarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish dalolatnomalari, xodimlar salomatligi holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar hisobi, ishlab chiqarish uskunalarini sinovdan oʻtkazish dalolatnomalari, MMQB tizimi faoliyatini joriy nazorat qilish va tahlil qilish natijalari, rasmiy statistika hisoboti shakllari).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
MMQB tizimi hujjatlari doimiy ravishda yangilab boriladi va besh yil davomida saqlanadi hamda ish beruvchining mehnatni muhofaza qilish, mehnat xavfsizligi va gigiyenasi sohasidagi hujjatlari qabul qilingandan keyin oʻn ish kuni mobaynida tegishli xodimlarga tanishtiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. MMQB tizimining samarali faoliyat yuritishi tashkilotda mehnat xavfsizligi va gigiyenasi holati toʻgʻrisidagi ishonchli statistik hisobotlarni sifatli yuritish va oʻz vaqtida taqdim etish orqali amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Statistik hisobot quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
noqulay mehnat sharoitlarida band boʻlgan xodimlar soni toʻgʻrisidagi yillik hisobot;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mehnat faoliyati bilan bogʻliq baxtsiz hodisalar va kasb kasalliklari toʻgʻrisidagi hisobot.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ish beruvchi davlat organlariga ularning yozma soʻroviga asosan, tashkilotning mehnat sharoitlari, mehnat xavfsizligi va gigiyenasi holati toʻgʻrisida maʼlumot taqdim etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-bob. Yakunlovchi qoida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Ushbu Namunaviy nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi toʻgʻrisidagi namunaviy nizomga
ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xavfni identifikatsiya qilish, kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni baholash va boshqarish tartibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-bob. Umumiy qoida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ushbu Tartib tashkilotlarda xavfni identifikatsiya qilish, kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni baholash va boshqarishni belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-bob. Xavfni identifikatsiya qilish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Xavfni identifikatsiya qilish bosqichining asosiy vazifalari — barcha xavflarning manbalarini aniqlash va ularni amalga oshirish yoʻllarini aniq tavsiflashdan iborat.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Xavfni identifikatsiyalashda texnologik tizimdagi qaysi elementlar, texnik qurilmalar, texnologik birikmalar yoki jarayonlar jiddiy tahlil qilishni talab qiladigan va xavfsizlik nuqtai nazaridan ahamiyatli boʻlmagan holatlar aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Quyidagilar xavflarni identifikatsiyalash natijalari hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xavf mavjud boʻlgan holatlarning roʻyxati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xavf mavjud boʻlgan holatlarning xavf manbalarini tavsiflash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xavf mavjud boʻlgan holatlarning paydo boʻlishi va rivojlanishi, xavf-xatarlar omillari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni oldindan baholash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ushbu Tartibning 1-ilovasiga muvofiq, tashkilotning tarkibiy boʻlinmalari rahbarlari tomonidan “Xavflar matritsasi” shaklini toʻldirish orqali kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlar identifikatsiya qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-bob. Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni baholash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni baholash quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-qadam: Ehtimoliylik darajasini aniqlash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ehtimoliylik darajasini aniqlash quyidagi 1-jadvalda keltirilgan omillarni baholash orqali amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

1-jadval

Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarning paydo boʻlish ehtimoliyligiga taʼsir qiluvchi omillar

+/-

Faoliyatni amalga oshiradigan xodimlarning malakasi yetarlimi?

+

Foydalanilayotgan asbob va uskunalar talablarga javob beradimi?

+

Faoliyatni amalga oshirishning hujjatlashtirilgan usuli mavjudmi?

+

Faoliyatning asosiy koʻrsatkichlari oʻlchanishi va nazorat qilinishi amalga oshiriladimi?

+

Atrof-muhit omillari (yorugʻlik, shovqindan himoyalanish, yuqori harorat) talablarga javob beradimi?

+

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlar paydo boʻlishi ehtimoliyligining qiymati 1 dan 5 ballgacha boʻlishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlar taʼsir qilishining paydo boʻlishi ehtimoliyligi quyidagi 2-jadvalda keltirilgan shkalalar orqali baholanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

2-jadval

Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarning paydo boʻlishi ehtimoliyligini baholash shkalasi

Beshta salbiy javob (-)

5 ball

Toʻrtta salbiy javob (-)

4 ball

Uchta salbiy javob (-)

3 ball

Ikkita salbiy javob (-)

2 ball

Bitta salbiy javob yoki uning yoʻqligi (-)

1 ball

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-qadam: Ahamiyatlilikni baholash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ahamiyatlilikni baholash uchun sodir boʻlishi mumkin boʻlgan baxtsiz hodisaning oqibati ahamiyatliligini aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sodir boʻlishi mumkin boʻlgan baxtsiz hodisaning oqibati ahamiyatliligini baholash quyidagi 3-jadvalda keltirilgan shkalalar orqali aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

3-jadval

Sodir boʻlishi mumkin boʻlgan baxtsiz hodisaning oqibati ahamiyatliligini baholash shkalasi

Oʻlim bilan tugashi mumkin boʻlgan baxtsiz hodisa

5 ball

Jabrlanuvchiga shifokordan oldingi birinchi yordam koʻrsatilishi va zudlik bilan shifoxonaga olib borilishi talab etadigan guruhli yoki ogʻir shikastlanishi mumkin boʻlgan holatda

4 ball

Jabrlanuvchiga shifokordan oldingi birinchi yordam koʻrsatilishi va zudlik bilan shifoxonaga olib borilishi talab etadigan oqibati oʻrtacha ogʻir shikastlanishi mumkin boʻlgan holatda

3 ball

Jabrlanuvchini shifoxonaga yotqizish talab etilmaydi, ammo mehnat qobiliyati kamida bir kunga yoʻqotilsa yoki tibbiy xulosaga muvofiq yengilroq boshqa ishga oʻtishi zarur boʻlgan holatda

2 ball

Kichik jarohatlar oqibatida vaqt yoʻqotish yoki ishni bajarishda shikastlanish ehtimoli yuzaga kelishi mumkin boʻlgan holatda

1 ball

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-qadam: Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlar darajasini baholash:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlar darajasi “Xavflar matritsasi”ning asosiy ustunlari toʻldirilganidan soʻng aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlar darajasini aniqlash jadvalidan foydalangan holda ehtimoliylik darajasini ahamiyatlilik darajasi bilan solishtiriladi va quyidagi 4-jadvalga asosan ikkita darajalarning kesishuv nuqtasida kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar darajasi aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

4-jadval

Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar darajasini aniqlash

Ahamiyatlilik

Ehtimoliylik darajasi

5

4

3

2

1

Oʻlim

5

25*

20*

15*

10*

5**

Ogʻir jarohatlanish

4

20*

16*

12*

8*

4**

Ogʻirligi oʻrta jarohatlanish

3

15*

12*

9*

6*

 

Yengil jarohatlanish

2

10*

8*

6*

 

2**

Kichik jarohatlanish

1

5*

4*

3*

2**

l**

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* nazorat qilib boʻlmaydigan kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** nazorat qilinadigan kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-qadam: Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar darajasini qayd etish:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ahamiyatlilik darajasi 5 ball hamda ehtimoliylik darajasi 1 ball boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ahamiyatlilik darajasi 4 ball hamda ehtimoliylik darajasi 1 ball boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ahamiyatlilik darajasi 3 ball hamda ehtimoliylik darajasi 1 ball boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ahamiyatlilik darajasi 2 ball hamda ehtimoliylik darajasi 2 yoki 1 ball boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ahamiyatlilik darajasi 1 ball hamda ehtimoliylik darajasi 2 yoki 1 ball boʻlsa — xavf-xatarlar nazorat qilinadigan xavf-xatarlar darajasiga kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ahamiyatlilik darajasi 5 ball hamda ehtimoliylik darajasi 5, 4,3, yoki 2 ball boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ahamiyatlilik darajasi 4 ball hamda ehtimoliylik darajasi 5, 4, 3, yoki 2 ball boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ahamiyatlilik darajasi 3 ball hamda ehtimoliylik darajasi 5, 4, 3, yoki 2 ball boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ahamiyatlilik darajasi 2 ball hamda ehtimoliylik darajasi 5, 4 yoki 3 ball boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ahamiyatlilik darajasi 1 ball hamda ehtimoliylik darajasi 5, 4 yoki 3 ball boʻlsa — kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlar nazorat qilib boʻlmaydigan kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlar darajasiga kiradi va mazkur kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni bartaraf etish boʻyicha tezkor choralar ishlab chiqishni talab qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Olingan natijalar ushbu Tartibga 1-ilovaga asosan “Xavflar matritsasi” shaklidagi “Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar darajasi” ustunida qayd etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda baholashni amalga oshirish uchun maʼlumotlar yetarli boʻlmasa, kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar aniqlanmagan deb tavsiflanadi va qoʻshimcha maʼlumotlarni yigʻish talab etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Belgilangan kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar darajasini tasdiqlash uchun tashkilot tarkibiy boʻlinmalarining rahbarlari 4-jadvalda koʻrsatilgan “Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar darajasi” ustuniga belgi qoʻygan holda kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar darajasini aniqlaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu 4-jadval keyingi kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar tahlili amalga oshirilishiga qadar saqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Misol uchun:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

T/r

Faoliyat turi

Xavf

(zarar yetkazishi mumkin boʻlgan predmet yoki vaziyat)

Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar (zarar)

Ehtimoliylik darajasi

Ahamiyatlilik darajasi

Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar darajasi

Nazorat usuli

(yoʻriqnomaga havola)

Xulosa

1.

Balandlikdagi ishlar

Balandlik

Yiqilish

2

4

8

Xavfsizlik kamaridan foydalanadi, ___-son mehnatni muhofaza qilish boʻyicha yoʻriqnoma

Nazorat qilinadi

Sinish

2

4

8

Nazorat qilinadi

Vafot etish

4

4

16

2.

Yonuvchan suyuqlikni chiqarib tashlash

Yongʻin kelib chiqishi

Termik kuyish

2

2

4

___-son mehnatni muhofaza qilish boʻyicha yoʻriqnoma

Nazorat qilinadi

Aylanma mexanizmlar

Shikastlanish

3

1

3

___-son mehnatni muhofaza qilish boʻyicha yoʻriqnoma

Nazorat qilinadi

Yuqori kuchlanish

Elektr toki urishi

2

1

2

___-son mehnatni muhofaza qilish boʻyicha yoʻriqnoma

Nazorat qilinadi

3.

Kompyuterda ishlash

Uzoq vaqtli oʻtirib ishlash

Gemorroy

3

3

9

Mavjud emas

Nazorat qilib boʻlmaydi

Osteoxondroz

3

2

6

Mavjud emas

Nazorat qilib boʻlmaydi

Nurlanish

Koʻzning toʻr pardasi kasallanishi

2

2

4

Mavjud emas

Nazorat qilib boʻlmaydi

Elektr toki urishi

Termal kuyish

1

2

2

___-son mehnatni muhofaza qilish boʻyicha yoʻriqnoma

Nazorat qilinadi

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Xavflar matritsasining “Nazorat usuli” ustunida nazorat usullari (yoʻriqnoma, nizom, chora-tadbirlarga havola) koʻrsatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Agar aniqlangan kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarni boshqarishni nazorat usullari mavjud boʻlmasa, xavflar matritsasining “Xulosa” ustunida “Nazorat qilinmaydigan” deb koʻrsatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Mazkur “Xavflar matritsasi” mehnatni muhofaza qilish xizmatiga (muhandisi) topshiriladi, mehnatni muhofaza qilish xizmati (muhandisi) tomonidan tashkilotning kasaba uyushmalari yoki xodimlarning boshqa vakillik organlari bilan birgalikda ushbu matritsa toʻgʻri toʻldirilganligi tekshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar darajasi tasdiqlanganidan soʻng tashkilotning mehnatni muhofaza qilishni boshqarish tizimi maqsadiga kiritish uchun eng muhim xavflar aniqlanadi va ushbu Tartibga 2-ilovaga asosan tashkilotda nazorat qilib boʻlmaydigan xavf-xatar darajasini kamaytirish boʻyicha tadbirlar belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-bob. Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni boshqarish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni boshqarish quyidagi asosiy vazifalardan iborat:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sodir boʻlishi mumkin boʻlgan ehtimoliy hodisalarning tezligini aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sodir boʻlishi mumkin boʻlgan ehtimoliy hodisalarning oqibatlarini baholash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni baholash natijalarini umumlashtirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni kamaytirish boʻyicha tavsiyalarni ishlab chiqish xavflarni tahlil qilishning yakuniy bosqichidir. Tavsiyalarda kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni baholash natijalariga asoslangan xavflarni boshqarish boʻyicha aniq chora-tadbirlar belgilanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni boshqarish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqishda, resurslarning cheklanganligini hisobga olib, birinchi navbatda eng sodda va kam xarajat talab etadigan tavsiya va chora-tadbirlar ishlab chiqiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni kamaytirish boʻyicha taklif qilinayotgan tavsiya va chora-tadbirlarning samaradorligini asoslash zarur boʻlsa, quyidagilar tavsiya etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mavjud resurslar bilan kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni maksimal darajada kamaytirishni taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
minimal xarajat bilan kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni maqbul darajagacha kamaytirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarning tahlilini oʻtkazish usullarini tanlashda tashkilot faoliyati turlarining xavfliligi darajasi, resurslarning mavjudligi, mutaxassislarning tajribasi va zarur boʻlgan maʼlumotlarning mavjudligi inobatga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni tahlil qilish usullarini tanlash va qoʻllashda quyidagi talablarga rioya qilish tavsiya etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birinchi usul — xavflarni identifikatsiya qilish va kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni kamaytirish yoʻllarini samarali tushuntirish imkonini yaratadigan natijalarni berishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ikkinchi usul — takrorlanadigan va tekshiriladigan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xavfni identifikatsiya qilish, kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni baholash va boshqarish tartibiga
1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xavflar matritsasi shakli
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

“TASDIQLAYMAN”

Bosh muhandis

(Tashkilot rahbari oʻrinbosari)

_________________________

20___ yil “___” _________

XAVFLAR MATRITSASI

Tarkibiy boʻlinma nomi: _________________________________________________________________________________

Tahlil oʻtkazilgan sana: 20___ yil “___” _________

T/r

Faoliyat turi

Xavf

(zarar yetkazishi mumkin boʻlgan jism yoki holat)

Xavf-xatar

(zarar)

Xavf taʼsiridagi shaxs

Ehtimoliylik darajasi

Ahamiyatlilik darajasi

Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatar darajasi

Nazorat usuli

(yoʻriqnomaga havola)

Xulosa

Ishlab chiqdi:

Tarkibiy boʻlinma boshligʻi _______________

Kelishildi:

Kasaba uyushmasi raisi yoki vakil ______________

MMQ xizmati (muhandis) ______________

Bosh energetik ______________

Bosh texnolog ______________

Bosh mexanik ______________

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(Izoh: agar matritsa pudratchi tashkilot tomonidan toʻldirshsa, tarkibiy boʻlinma boshligʻi va mehnatni muhofaza qilish mutaxassisi sifatida tarkibiy boʻlinma boshligʻi va pudratchi tashkilotning mehnatni muhofaza qilish vaqti imzo qoʻyadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Xavfni identifikatsiya qilish, kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni baholash va boshqarish tartibiga
2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

 

“TASDIQLAYMAN”

 

 

 

 

 

Tashkilot rahbari

 

 

 

 

 

_________________________

 

 

 

 

 

20___ yil “___” _________

 

 

 

 

 

 

 

 

Tashkilotda nazorat qilib boʻlmaydigan xavf-xatar darajasini kamaytirish boʻyicha tadbirlar

 

 

 

 

 

 

 

 

T/r

Xavfni identifikatsiyalash joyi

Nazorat qilib boʻlmaydigan kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlar

Kasbga oid (kasbiy) xavf-xatarlarni bartaraf etish yoki kamaytirish boʻyicha harakatlar

Talab etiladigan mablagʻ

Masʼul

Ijro muddati

Kutilayotgan natija

1

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

3.

 

 

 

 

 

 

 

4.

 

 

 

 

 

 

 

5.

 

 

 

 

 

 

 

6.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ishlab chiqdi:

Tarkibiy boʻlinma boshligʻi ______________

 

 

Kelishildi:

Kasaba uyushmasi raisi yoki vakil ______________

 

 

 

MMQ xizmati (muhandis) ______________

 

 

 

Bosh energetik ______________

 

 

 

Bosh texnolog ______________

 

 

 

Bosh mexanik ______________

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.07.2025-y., 09/25/454/0641-son)