Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi va “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:

1. Bank faoliyatiga ruxsat berish tartibi va shartlari toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oydan keyin kuchga kiradi.

Mazkur Nizom bank faoliyatiga ruxsat berish, banklarning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolarini, shuningdek muhim ahamiyatga ega xodimlarini baholash va lavozimiga kirishishidan oldin kelishib olish, alohida boʻlinmalarini ochish va yopish, ustaviga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarni roʻyxatdan oʻtkazish hamda ularni qayta tashkil etish va tugatish tartibi hamda shartlarini belgilaydi.

1. Mazkur Nizomning banklarga nisbatan belgilangan qoidalari, agar ularda boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, mikromoliya banklariga nisbatan ham tatbiq etiladi.

2. Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy bankiga (bundan buyon matnda Markaziy bank deb yuritiladi) mazkur Nizomga muvofiq taqdim etiladigan ariza va boshqa hujjatlar qogʻoz shaklida yoki elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan holda axborot-kommunikatsiya tizimi orqali elektron shaklda taqdim etiladi.

Bunda, qogʻoz shaklida taqdim etiladigan va hajmi bir varaqdan ortiq boʻlgan hujjatlar varaqma-varaq tavsiflangan, tikilgan, raqamlangan va imzolangan boʻlishi lozim. Yillik moliyaviy hisobotlar (sharhlarni oʻz ichiga olgan jamlanma balans, foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisobot va moliyaviy hisobotning boshqa shakllari), shuningdek moliyaviy hisobotlarning toʻgʻriligini tasdiqlovchi auditorlik xulosasi bosmaxona usulida bosilgan broshyuralar koʻrinishida taqdim etilishi mumkin.

Markaziy bankning talabiga asosan alohida hujjatlar elektron shaklda taqdim etilishi lozim.

Elektron shaklda taqdim etilgan ariza yuzasidan qabul qilingan qaror toʻgʻrisidagi xabarnoma ariza beruvchiga axborot-kommunikatsiya tizimi orqali elektron shaklda yuboriladi.

Chet ellik ariza beruvchilar tomonidan mazkur Nizomga muvofiq taqdim etiladigan hujjatlar ariza beruvchi roʻyxatga olingan yerda joylashgan Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasasi yoki boshqa konsullik muassasalari tomonidan tasdiqlanadi, bundan mazkur Nizomning 20-bandi 1 — 5, 8 va 10 — 13-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar mustasno.

Markaziy bankka mazkur Nizomga muvofiq ariza bilan murojaat qilgan shaxs ariza beruvchi hisoblanadi.

3. Mazkur Nizomga muvofiq taqdim etilgan ariza chaqirib olingan yoki uni qanoatlantirish rad etilgan taqdirda ariza beruvchi tomonidan Markaziy bankka taqdim etilgan hujjatlar qaytarilmaydi.

4. Mazkur Nizomga muvofiq taqdim etiladigan hujjatlar Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat tili haqida”gi Qonuni talablariga rioya etgan holda taqdim etiladi.

5. Yuridik va jismoniy shaxs boʻlgan rezidentlar, shuningdek norezidentlar bank muassislari va aksiyadorlari boʻlishi mumkin.

6. Davlat Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlari asosida boshqa davlat tashkilotlari nomidan bank muassisi va aksiyadori boʻlishi mumkin. Ustav fondining (ustav kapitalining) ellik foizidan ortigʻi davlatga tegishli boʻlgan korxonalar va tashkilotlar, agar qonun hujjatlarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, bank muassislari va aksiyadorlari boʻlishi mumkin emas.

7. Norezident boʻlgan jismoniy shaxslarning va xalqaro moliya institutlari, chet el banklari va boshqa kredit tashkilotlari boʻlmagan yuridik shaxslarning jami ulushi bank ustav kapitalining ellik foizidan oshmasligi kerak.

Ushbu talab maqsadlarida boshqa kredit tashkilotlari deb quyidagilar tushuniladi:

mazkur Nizomning 8-bandida koʻrsatilgan moliyaviy faoliyat turlarini amalga oshiruvchi kompaniyalarni boshqarish maqsadida tashkil etilgan xolding kompaniyasi (boshqaruv kompaniyasi);

vakolatli davlat organining litsenziyasi (ruxsatnomasi) asosida mazkur Nizomning 8-bandida koʻrsatilgan moliyaviy faoliyat turlaridan birini amalga oshiruvchi va joylashgan (roʻyxatga olingan) davlatida konsolidatsiyalashgan nazorat mavjud boʻlgan yuridik shaxslar.

8. Mazkur Nizom maqsadlarida quyidagi faoliyat turlari moliyaviy faoliyat turlari hisoblanadi:

bank faoliyati;

mikromoliyalash faoliyati;

sugʻurta faoliyati;

lizing faoliyati;

ipotekani qayta moliyalash faoliyatini amalga oshirish.

9. Bank muassislari (aksiyadorlari) boʻlgan yuridik shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda roʻyxatga olingan va kamida bir yil faoliyat yuritayotgan boʻlishi kerak.

10. Quyidagi shaxslar bank muassislari va aksiyadorlari boʻlishi mumkin emas:

mazkur Nizomning II boʻlimi 2-bobi talablariga muvofiq boʻlmagan shaxslar;

bankning ustav kapitalini shakllantirish yoki aksiyalarini olish uchun yoʻnaltiriladigan pul mablagʻlarining kelib chiqish manbalari qonuniyligini Markaziy bank tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlamagan jismoniy va yuridik shaxslar;

Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari yoki chet davlatning qonunchilik hujjatlariga muvofiq bank aksiyalariga egalik qilishiga taqiqlar yoki cheklovlar mavjud boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslar;

jamoat birlashmalari va diniy tashkilotlar, jamoat fondlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, budjetdan tashqari jamgʻarmalar.

imtiyozli soliq rejimini taqdim etuvchi va (yoki) oxirgi benefitsiar mulkdorning shaxsini oshkor qilish hamda moliyaviy operatsiyalarni oʻtkazish chogʻida axborot taqdim etish nazarda tutilmaydigan davlatda yoki hududda roʻyxatga olingan yuridik shaxslar va shunday davlatda yoki hududda yashaydigan jismoniy shaxslar (bundan chet el fond bozorlarida bank aksiyalarini sotib olgan yuridik va jismoniy shaxslar mustasno).

Mazkur bandning ikkinchi — beshinchi xatboshilarida koʻrsatilgan shaxslar bank aksiyalariga bilvosita ham egalik qilishi mumkin emas.

11. Bank muassislari bank roʻyxatga olingan kundan boshlab bir yil mobaynida bank aksiyadorlari tarkibidan chiqishga haqli emaslar.

12. Bank ustav kapitalining eng kam miqdori va uni shakllantirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasining “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni bilan belgilanadi.

13. Bankning nomi banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari hamda firma nomlari toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq boʻlishi kerak.

14. Bank oʻzining firma nomi sifatida ustavida koʻrsatilgan nomidan foydalanadi. Bank har qanday hujjatlarda, eʼlon yoki reklamalarda oʻzini ustavida koʻrsatilgan nomdan farqli nomlashga haqli emas.

15. Bankning firma nomida aholi punktlari nomlarining, shu jumladan bankning bunday aholi punktlariga toʻliq yoki qisman mansubligini bildiruvchi soʻzlarning ishlatilishiga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyiladi:

bank aksiyalarining jami ellik foizi va undan ortigʻiga egalik qiluvchi bank muassislari (aksiyadorlari) ular joylashgan davlatning qonunchilik hujjatlariga muvofiq bunday aholi punktlari nomidan har qanday tashkilotlarda ish yuritish va ishtirok etish vakolatiga ega boʻlsalar. Bunda ular joylashgan davlatning firma nomlaridan foydalanish sohasidagi vakolatli davlat organi tomonidan berilgan ushbu aholi punktlari nomlarining, shu jumladan bankning bunday aholi punktlariga toʻliq yoki qisman mansubligini bildiruvchi soʻzlarning ishlatilishi qonunchilik hujjatlariga muvofiq ruxsat etilganligini tasdiqlovchi yozma tasdiqnomasi yoxud qonunchilik hujjatlariga muvofiq bunday ruxsatnoma (tasdiqnoma) talab etilmasligi toʻgʻrisidagi ushbu organning yozma tasdiqnomasi.

ishlatilayotgan nom joylashgan davlatining qonunchilik hujjatlariga muvofiq roʻyxatga olingan, muassis boʻlgan yuridik shaxsning firma nomi yoki roʻyxatga olingan tovar belgisi bilan mos boʻlsa.

Bankning firma nomida boshqa geografik nomlarning (Yevroosiyo, Yevropa, Osiyo va b.) ishlatilishiga bank aksiyalarining jami ellik foizi va undan ortigʻiga egalik qiluvchi bank muassislari (aksiyadorlari) boʻlgan yuridik shaxslarning asosiy iqtisodiy faoliyati koʻrsatilgan hududning katta qismida amalga oshirilayotgan boʻlsa yoʻl qoʻyiladi.

Bank aksiyadorlarining tarkibi, holati yoki ulushi oʻzgarishi oqibatida ushbu band talablari bajarilmayotgan boʻlsa, bank mazkur holat vujudga kelgan kundan boshlab 6 oydan kechiktirmay firma nomini oʻzgartirishi va bank ustaviga kiritilgan tegishli oʻzgartirishlarni roʻyxatdan oʻtkazish uchun hujjatlarni mazkur Nizomning V boʻlimi 4-bobida belgilangan tartibda Markaziy bankka taqdim etishi lozim.

16. Bank ikki va undan ortiq shaxslar tomonidan tashkil etilayotganda muassislar taʼsis yigʻilishini oʻtkazadi va oʻzaro taʼsis shartnomasini imzolaydi. Bank bir muassis tomonidan taʼsis etilgan taqdirda bankni taʼsis etish haqidagi qaror shu muassis tomonidan yakka tartibda qabul qilinadi.

Ushbu harakatlar muassislar (muassis) tomonidan banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari va aksiyadorlik jamiyatlari faoliyatini tartibga soluvchi boshqa qonunchilik hujjatlari talablariga rioya etgan holda amalga oshiriladi.

17. Muassislar bankni tashkil etish boʻyicha ularning manfaatlarini Markaziy bankda ifoda etishga vakolatli boʻlgan bir yoki bir necha shaxslarni tayinlaydi. Ushbu shaxslarning vakolatlari taʼsis shartnomasi bilan belgilanadi.

18. Bank oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari va ustavi, mazkur Nizomga muvofiq Markaziy bank tomonidan berilgan bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga (bundan buyon matnda litsenziya deb yuritiladi) asosan amalga oshiradi.

19. Banklarni litsenziyalash tartib-taomili quyidagi ikki bosqichdan iborat:

Markaziy bank tomonidan bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani berish;

bir vaqtning oʻzida litsenziya bergan holda bankni davlat roʻyxatidan oʻtkazish.

20. Bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani olish uchun ariza beruvchi bankni tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganidan keyin uch oydan kechiktirmay Markaziy bankka ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq shaklda ariza taqdim etadi va unga quyidagilarni ikki nusxada ilova qiladi:

1) bank ikki va undan ortiq shaxslar tomonidan tashkil etilganda taʼsis shartnomasini;

2) bankni tashkil etish toʻgʻrisidagi qarorni. Bank ikki va undan ortiq muassislar tomonidan taʼsis etilgan hollarda taʼsis yigʻilishi bayonnomasining bank kuzatuv kengashi raisi tomonidan tasdiqlangan nusxasi taqdim etiladi;

3) muassislar tomonidan tasdiqlangan va bankning kuzatuv kengashi raisi tomonidan imzolangan bank ustavini;

4) mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq bankning kuzatuv kengashi raisi tomonidan tasdiqlangan muassislar roʻyxatini;

5) muassis boʻlgan yuridik shaxsning auditorlik tashkiloti tomonidan tasdiqlangan oxirgi uch yil uchun moliyaviy hisobotlarini;

6) mazkur Nizomning 43-bandi 1 — 4 va 6-kichik bandlariga muvofiq hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan har bir bevosita va bilvosita muassis, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdor toʻgʻrisidagi axborotni. Hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan shaxslar mavjud boʻlmagan taqdirda, bankning ustav kapitalida eng koʻp ulushlarga ega boʻlgan, umumiy ulushi kamida ellik foizni tashkil etadigan bevosita va bilvosita muassislar, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdorlar toʻgʻrisidagi axborotni.

7) ariza beruvchining bankni tashkil etishda muassislarning manfaatlarini Markaziy bankda ifoda etish boʻyicha vakolatlarini tasdiqlovchi hujjatni;

8) bankning ustav kapitalini shakllantirish uchun kiritiladigan mablagʻlarning manbalari toʻgʻrisidagi hujjatlar bilan tasdiqlangan axborotni;

9) bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolari toʻgʻrisida mazkur Nizomning 107-bandi 5 — 10-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlarni;

10) bankning tashkiliy tuzilmasini;

11) bankning ichki audit xizmati toʻgʻrisidagi nizom loyihasini;

12) bank faoliyatining strategiyasini, yoʻnalishlarini, koʻlamini, moliyaviy istiqbollarini va mazkur Nizomning 3-ilovasiga muvofiq boshqa maʼlumotlarni koʻzda tutuvchi bankning keyingi uch yilga moʻljallangan biznes-rejasini;

13) keyinchalik bankning kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlanishi lozim boʻlgan, bankning kredit, investitsiya va emissiya siyosati loyihalarining, shuningdek tavakkalchiliklarni boshqarish va ichki nazorat siyosati loyihalarining nusxalarini.

20¹. Taʼsis yigʻilishining bayonnomasi va muassisning bankni taʼsis etish haqidagi yakka tartibda qabul qilingan qarori bankni tashkil etish, bankning ustav kapitali miqdorini belgilash, bank ustavini, tashkiliy tuzilmasini va biznes-rejasini tasdiqlash, bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolarini saylash (tayinlash) toʻgʻrisidagi qarorlarni oʻz ichiga olishi lozim.

20². Taʼsis shartnomasining va muassisning bankni taʼsis etish haqidagi yakka tartibda qabul qilingan qarorining nusxalari, ulardagi jismoniy shaxslarning imzolari notarius yoki notarial harakatlarni amalga oshirish huquqiga ega boʻlgan boshqa mansabdor shaxs tomonidan tasdiqlanadi.

21. Agar ariza beruvchi tomonidan taqdim etilgan, mazkur bobning 2 va 3-paragraflarida koʻrsatilgan hujjatlar va axborot bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani berish toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun yetarli boʻlmasa, Markaziy bank ariza beruvchidan ushbu qarorni qabul qilish uchun zarur boʻlgan qoʻshimcha hujjatlar va axborot soʻrashga haqli.

22. Bankni tashkil etishda yoki bankning ustav kapitalida chet el banki ishtirok etganda mazkur Nizomning 20-bandida koʻrsatilgan hujjatlarga qoʻshimcha ravishda quyidagi hujjatlar ikki nusxada taqdim etiladi:

1) chet el banki vakolatli organining bankni tashkil etish yoki bankning ustav kapitalida ishtirok etish toʻgʻrisidagi qarori;

2) chet el banki bankni nazorat qilish organining mazkur chet el banki uning konsolidatsiyalashgan nazorati ostida turishi, pul mablagʻlarini depozitlarga qabul qilish huquqiga ega ekanligi va unga bankni nazorat qilish organining bankni tashkil etish yoki bankning ustav kapitalida ishtirok etish uchun ruxsatnomasi berilganligi toʻgʻrisidagi yozma tasdiqnomasi yoxud shunday ruxsatnoma talab etilmasligi toʻgʻrisidagi tasdiqnomasi;

3) chet el bankining ustavi;

4) chet el banki kapitalining va kredit reytingining quyidagi talablarga muvofiqligini tasdiqlovchi hujjat:

200 mln. yevro ekvivalentidan kam boʻlmagan miqdordagi xususiy kapitalning mavjudligi;

“Standard & Poorʼs”, “Moodyʼs Investors Service” yoki “Fitch-IBCA” reyting agentliklari tomonidan berilgan investitsion reyting bahosidan kam boʻlmagan uzoq muddatli kredit reytingi mavjudligi.

Chet el bankining kapital monandligi yoki kredit reytingi mazkur kichik bandda koʻrsatilgan talablarga nomuvofiq boʻlganda yoki unda kredit reytingi mavjud boʻlmaganda, prudensial talablari Markaziy bank tomonidan milliy talablarga ekvivalent deb topilgan chet davlatning bank nazorati organi tomonidan chet el banki moliyaviy salohiyatiga berilgan bahosi, agar ushbu organ tomonidan Markaziy bankka yuborilgan hujjatlar mavjud boʻlganda, eʼtiborga olinadi.

23. Xalqaro moliya institutlari, chet el banklari va boshqa kredit tashkilotlari boʻlmagan, norezident boʻlgan yuridik shaxslarning bankni tashkil etishida yoki bankning ustav kapitalida ishtirok etishida mazkur Nizomning 20-bandida koʻrsatilgan hujjatlarga qoʻshimcha ravishda quyidagi hujjatlar ikki nusxada taqdim etiladi:

1) yuridik shaxs vakolatli organining Oʻzbekiston Respublikasi hududida bank tashkil etish yoki uning bank ustav kapitalida ishtirok etishi toʻgʻrisidagi qarori;

2) yuridik shaxs joylashgan davlatdagi nazorat qilish organining Oʻzbekiston Respublikasi hududida bank tashkil etishga yoki bank ustav kapitalida ishtirok etishga roziligini tasdiqlovchi hujjat, yoxud shunday ruxsatnoma talab etilmasligi toʻgʻrisidagi tasdiqnomasi;

3) yuridik shaxs ustavi;

4) ustav kapitalidagi oʻz ulushi uchun toʻlovni amalga oshirishga mablagʻlari mavjudligining tasdigʻi.

24. Yuqori kapital va kredit reytingi koʻrsatkichlariga ega boʻlgan xalqaro moliya institutlari, chet el banklari hamda boshqa kredit tashkilotlari tomonidan bank tashkil etishda yoki bankning ustav kapitalida ishtirok etishda ariza beruvchi ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq arizani quyidagilarni ikki nusxada ilova qilgan holda taqdim etadi:

1) muassislar tomonidan imzolangan taʼsis shartnomasini. Bank bir muassis tomonidan taʼsis etilgan taqdirda, muassisning bankni taʼsis etish haqidagi yakka tartibda qabul qilingan qarori taqdim etiladi;

2) bank ikki va undan ortiq muassislar tomonidan taʼsis etilgan hollarda taʼsis yigʻilishining bayonnomasini;

3) muassislar tomonidan tasdiqlangan va bankning kuzatuv kengashi raisi tomonidan imzolangan bank ustavini;

4) muassislar vakolatli organining bankni tashkil etish yoki bankning ustav kapitalida ishtirok etish toʻgʻrisidagi qarorini;

5) bank ustav kapitalidagi ulushlari miqdorini koʻrsatgan holda muassislar roʻyxatini;

6) muassislarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomasi nusxasini va toʻlov rekvizitlarini;

7) kapitalining va kredit reytingining mazkur Nizomning 25-bandi 2-kichik bandida keltirilgan mezonlarga muvofiqligini tasdiqlovchi hujjatni;

8) bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolari toʻgʻrisida mazkur Nizomning 107-bandi 5 — 10-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlarni;

9) bankning tashkiliy tuzilmasini;

10) bankning ichki audit xizmati toʻgʻrisidagi nizom loyihasini;

11) bankning keyingi uch yilga moʻljallangan biznes-rejasini. Unda bank faoliyatining strategiyasini, yoʻnalishlarini, koʻlamini, moliyaviy istiqbollarini va mazkur Nizomning 3-ilovasiga muvofiq boshqa maʼlumotlarni yoritish zarur.

12) keyinchalik bankning kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlanishi lozim boʻlgan, bankning kredit, investitsiya va emissiya siyosati loyihalarining, shuningdek tavakkalchiliklarni boshqarish va ichki nazorat siyosati loyihalarining nusxalarini.

25. Mazkur Nizom maqsadlarida:

1) xalqaro moliya institutlari deganda Jahon banki guruhi (Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki, Xalqaro moliya korporatsiyasi, Investitsiyalarni kafolatlash boʻyicha koʻp tomonlama agentlik, Xalqaro taraqqiyot uyushmasi), Xalqaro hisob-kitoblar banki, Xalqaro valyuta fondi, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki, Yevropa investitsiya banki, Yevropa investitsiya jamgʻarmasi, Yevropa Kengashining taraqqiyot bank, Yevropa markaziy banki, Osiyo taraqqiyot banki, Osiyo infratuzilma investitsiyasi banki, Islom taraqqiyot banki tushuniladi;

2) yuqori kapital va kredit reytingi koʻrsatkichlariga ega boʻlgan chet el banklari va boshqa kredit tashkilotlari deganda kapitali va kredit reytingi quyidagi talablarga muvofiq boʻlgan shaxslar tushuniladi:

500 mln. yevro ekvivalentidan kam boʻlmagan miqdordagi ustav kapitalining mavjudligi;

“Standard & Poorʼs”, “Moodyʼs Investors Service”, “Fitch-IBCA” reyting agentliklarining mos ravishda “A+”, “A1”, “A+” reyting bahosidan kam boʻlmagan uzoq muddatli kredit reytingining mavjudligi.

26. Bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani berish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish Markaziy bank tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 16 va 19-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

27. Bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani berish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqishda Markaziy bank:

bank kapitali, shu jumladan, ustav kapitali miqdorini doimiy koʻpaytirib borishning rejalashtirilganligi, koʻzda tutilayotgan daromadlar hamda fondlarni shakllantirish istiqbollari, shuningdek muassislarning zarur hollarda qoʻshimcha kapital kirita olish qobiliyati kabi omillar bilan aniqlanuvchi tashkil etilayotgan bank kapitalining yetarlilik darajasini;

Markaziy bank bilan chet el banki boʻlgan muassisning bankni nazorat qilish organi oʻrtasida axborot ayirboshlash toʻgʻrisidagi kelishuv mavjudligini;

norezident joylashgan mamlakat vakolatli organlarining axborotini va fikrlarini inobatga oladi.

Markaziy bank ushbu holatlarni bankning ustav kapitalidagi mazkur Nizomning 39-bandi toʻrtinchi xatboshisida nazarda tutilgan miqdordagi ulushni olishga doir dastlabki ruxsatnomani berish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish chogʻida ham inobatga oladi.

28. Bankni davlat roʻyxatiga olish va litsenziya olish uchun ariza beruvchi bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnoma olinganidan keyin olti oydan kechiktirmay Markaziy bankka quyidagilarni taqdim etishi kerak:

bankni davlat roʻyxatiga olish va litsenziya berish toʻgʻrisidagi ariza. Litsenziya berish toʻgʻrisidagi arizada ariza beruvchining elektron pochta manzilining koʻrsatilishi uning qabul qilingan qaror toʻgʻrisidagi xabarnomani axborot-kommunikatsiya tizimi orqali elektron shaklda olishga boʻlgan roziligidir;

bankning muhim ahamiyatga ega xodimlari toʻgʻrisida mazkur Nizomning 107-bandi 5 — 10-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar;

tashkil etilayotgan bank joylashgan yerdagi Markaziy bank hududiy bosh boshqarmasining bank binolari, ularning muhofaza qilinishi taʼminlanganligi, uskunalar, ishlarni tashkil etish texnika vositalari bilan jihozlanganligi va dasturiy taʼminotining Markaziy bank talablariga muvofiqligi toʻgʻrisidagi mazkur Nizomning 4-ilovasiga muvofiq shaklda berilgan xulosasi;

banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari bilan belgilangan eng kam miqdordan kam boʻlmagan summada bankning ustav kapitali shakllantirilganligini tasdiqlovchi hujjat, shuningdek muassislarning roʻyxati;

mazkur Nizomning 20 — 24-bandlari hamda ushbu bandning ikkinchi — beshinchi xatboshilariga muvofiq taqdim etilgan hujjatlarning elektron shakldagi koʻchirma nusxalari.

Mazkur bandning uchinchi — beshinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hujjatlar ikki nusxada taqdim etiladi.

29. Bankni davlat roʻyxatidan oʻtkazish va litsenziya berish uchun taqdim etilgan hujjatlarning Markaziy bank tomonidan koʻrib chiqilishi Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 20 va 21-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

32. Litsenziyani qayta rasmiylashtirish Oʻzbekiston Respublikasining “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq amalga oshiriladi.

33. Bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani berish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish uchun bazaviy hisoblash miqdorining besh baravari miqdorida yigʻim undiriladi.

34. Litsenziya berilganligi uchun tegishincha bank yoki mikromoliya banki ustav kapitali eng kam miqdorining 0,1 foizi miqdorida davlat boji undiriladi.

35. Litsenziyani qayta rasmiylashtirish uchun ushbu Nizomning 33-bandida nazarda tutilgan yigʻim summasining yarmi undiriladi.

36. Markaziy bank tomonidan bank haqidagi Banklarning davlat reyestrida saqlanuvchi maʼlumotlar koʻchirma koʻrinishida bepul taqdim etiladi.

37. Tashkiliy-texnik tadbirlarni bajarish, bank binolarini tayyorlash, ularning muhofaza qilinishi taʼminlash, uskunalar, tashkiliy-texnik vositalari bilan jihozlash va dasturiy taʼminot bilan taʼminlash boʻyicha xarajatlar muassislar hisobidan qoplanadi. Buning uchun muassislar tomonidan bankni tashkil etish boʻyicha xarajatlarning taxminiy hisob-kitobi qilinadi hamda bir yoki bir necha muassis tomonidan xarajatlarni amalga oshirish toʻgʻrisida oʻzaro shartnoma tuziladi, ushbu hujjatlar bank roʻyxatga olingunga qadar Markaziy bankka taqdim etiladi.

38. Bank davlat roʻyxatiga olingan va unga litsenziya berilgandan soʻng muassislar aksiyadorlar umumiy yigʻilishida bankni tashkil etish boʻyicha xarajatlarni amalga oshirish toʻgʻrisidagi shartnomaga muvofiq qilingan xarajatlar haqida hisobot beradi. Ularning harakati aksiyadorlar umumiy yigʻilishi tomonidan maʼqullangan taqdirda, ularning qilgan xarajatlari bank tomonidan shartnomaga muvofiq qaytarib beriladi.

39. Jismoniy va yuridik shaxslar yoki birgalikda harakat qiluvchi shaxslar, shu jumladan norezidentlar bir yoki bir necha bitim natijasida bankning ustav kapitalidagi:

besh va undan koʻproq foizni, lekin koʻpi bilan yigirma foizni;

yigirma va undan koʻproq foizni, lekin koʻpi bilan ellik foizni;

ellik va undan koʻproq foizni tashkil etadigan ulushni bevosita yoki bilvosita olishdan oldin Markaziy bankning dastlabki ruxsatnomasini olishi shart.

40. Birgalikda harakat qiluvchi shaxslar boʻlib Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 22-moddasida nazarda tutilgan shaxslar hisoblanadi.

41. Banklar boshqa bankning aksiyalarini bevosita yoki bilvosita olishdan oldin Markaziy bankning dastlabki ruxsatnomasini olishi shart. Banklar boshqa bankning ustav kapitalidagi ulushini koʻpaytirish uchun Markaziy bankning takroriy dastlabki ruxsatnomasini olishi shart.

42. Bank tomonidan boshqa bankning aksiyalarini sotib olishda ruxsat berishga doir majburiy talablar va shartlarga bankning barqaror moliyaviy holati, shuningdek sotib olish natijasida prudensial normativlarga rioya etilishi kiradi. Ushbu band talablari banklar tomonidan oʻz aksiyalarini sotib olish holatlariga ham tatbiq etiladi.

43. Bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnomani olish uchun Markaziy bankka quyidagi hujjatlarni ilova qilgan holda mazkur Nizomning 5-ilovasiga muvofiq ariza taqdim etiladi:

1) potensial oluvchi — jismoniy shaxs tomonidan:

norezident boʻlgan jismoniy shaxsning fuqarolik pasporti nusxasi;

bank aksiyalarini olish uchun foydalaniladigan mablagʻlarning kelib chiqish manbalari va harakati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tasdiqlovchi hujjatlar;

mazkur Nizomning 6-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq maʼlumotlar;

2) potensial oluvchi — yuridik shaxs tomonidan:

davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma (norezident boʻlgan yuridik shaxslar uchun) va taʼsis hujjatlari (ustav va taʼsis shartnomasi);

barcha ishtirokchilar (aksiyadorlar) toʻgʻrisida mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq maʼlumotlar;

ushbu yuridik shaxsda hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan oxirgi benefitsiar mulkdorlar toʻgʻrisida mazkur Nizomning 6-ilovasiga muvofiq maʼlumotlar;

potensial oluvchi toʻgʻrisida mazkur Nizomning 7-ilovasiga muvofiq maʼlumotlar;

bankda hal qiluvchi egalikni olish toʻgʻrisidagi vakolatli organning qarori;

oxirgi 3 yil uchun, agar faoliyat 3 yildan kam muddatga amalga oshirilgan boʻlsa — amalda faoliyat olib borilgan yillar uchun moliyaviy hisobotlarning ishonchliligi va buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiqligini tasdiqlovchi auditorlik xulosasi nusxasi;

bank aksiyalarini olish uchun foydalaniladigan mablagʻlarning kelib chiqish manbalari va harakati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tasdiqlovchi hujjatlar;

mazkur Nizomning 8-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq anketa;

kuzatuv kengashi va ijro etuvchi organ aʼzolarining mazkur Nizomning 52-bandida belgilangan ishchanlik obroʻsi mezoniga muvofiqligini tasdiqlovchi maʼlumotlar;

3) potensial oluvchi — bank tomonidan, agar bank sotib olish natijasida banklar guruhining bir qismiga aylansa:

mazkur bandning 2-kichik bandida koʻrsatilgan hujjatlar va maʼlumotlar;

banklar guruhi tuzilmasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

banklar guruhi ishtirokchilari toʻgʻrisidagi axborot, shu jumladan guruhga kiruvchi ishtirokchilarning asosiy faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

banklar guruhining tavakkalchiliklarni boshqarish va ichki nazorat boʻyicha siyosati;

banklar guruhida nazoratni amalga oshiruvchi shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

guruh ishtirokchilarining moliyaviy holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shu jumladan ariza beruvchining oxirgi 3 yil uchun konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobotlarining ishonchliligi va buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiqligini tasdiqlovchi auditorlik xulosasi nusxasi (maʼlumot ariza topshirish sanasiga qadar 90 kundan kech boʻlmagan sanaga boʻlishi lozim);

4) potensial oluvchi — chet el banki tomonidan:

mazkur bandning 2-kichik bandida koʻrsatilgan hujjatlar va maʼlumotlar;

mazkur Nizomning 22-bandi 2 — 4-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar;

5) potensial oluvchi — yuqori kapital va kredit reytingi koʻrsatkichlariga ega boʻlgan xalqaro moliya instituti, chet el banki hamda boshqa kredit tashkiloti tomonidan:

mazkur bandning 2-kichik bandi ikkinchi, uchinchi, oltinchi va yettinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hujjatlar;

kapitalining va kredit reytingining mazkur Nizomning 25-bandi 2-kichik bandida koʻrsatilgan mezonlarga muvofiqligini tasdiqlovchi hujjat;

6) potensial olvuchi — xalqaro moliya instituti, chet el banki va boshqa kredit tashkiloti boʻlmagan norezident tomonidan:

mazkur bandning 2-kichik bandida koʻrsatilgan hujjatlar va maʼlumotlar;

mazkur Nizomning 23-bandi 2-kichik bandida koʻrsatilgan hujjat.

44. Hal qiluvchi egalikka bilvosita egalik qiluvchi, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdor tomonidan mazkur Nizomning 43-bandida nazarda tutilgan hujjatlar taqdim etiladi, bundan birinchi kichik bandning uchinchi xatboshisida va 2-kichik bandining sakkizinchi xatboshisida koʻrsatilgan hujjatlar mustasno.

45. Shaxs oʻziga bogʻliq boʻlmagan holatlarda, xususan huquqiy vorislik, meros, hadya tartibida, sudning qaroriga asosan mulk huquqini olish yoki bank ustav kapitalining kamaytirilishi natijasida mazkur Nizomning 39-bandida koʻrsatilgan hajmdagi bank aksiyalariga egalik qilishga Markaziy bankning ruxsatnomasini olishi uchun mazkur Nizomning 43-bandida koʻrsatilgan hujjatlarni bank aksiyalarini oʻziga bogʻliq boʻlmagan holatlarda olgan kunidan eʼtiboran 60 kun ichida taqdim etadi.

46. Hal qiluvchi egalikka bevosita yoki bilvosita egalik qiluvchi, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdor quyidagi hollarda Markaziy bankni va bankni 10 kunlik muddatda ushbu Nizomning 9-ilovasiga muvofiq yozma shaklda, shu jumladan elektron shaklda xabardor qilishi shart:

bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnoma olingan bitim amalga oshirilganda;

dastlabki ruxsatnoma olingan, ushbu Nizomning 39-bandida belgilangan aksiyalar ulushi koʻpayganda;

bank ustav kapitalidagi hal qiluvchi egalikni boshqa shaxsga berish yoki kamaytirish toʻgʻrisida qaror qabul qilish natijasida hal qiluvchi egalik tegishlicha ellik foizdan, yigirma foizdan yoki besh foizdan kam boʻlib qolganda;

ushbu Nizomning 39-bandida belgilangan hajmdagi bank aksiyalari shaxs tomonidan oʻziga bogʻliq boʻlmagan holatlarda olinganda.

47. Potensial oluvchini baholashni yakunlash uchun zarur boʻlgan qoʻshimcha hujjatlar va maʼlumotlarni talab qilish va taqdim etish, bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnomani olish yoki shaxs tomonidan oʻziga bogʻliq boʻlmagan holatlarda bank aksiyalarini olishga Markaziy bankning ruxsatnomasini olish uchun taqdim etilgan hujjatlarni Markaziy bank tomonidan koʻrib chiqish, hal qiluvchi egalik sotib olinganligi, oʻzgartirilganligi yoki boshqalarga berilganligi toʻgʻrisida xabarnoma berish, shuningdek Markaziy bankni xabardor kilish Oʻzbekiston Respublikasining “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni bilan oʻrnatilgan tartibda amalga oshiriladi.

48. Bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnoma quyidagi hollarda bekor qilinadi:

ariza beruvchining ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatni bekor qilish toʻgʻrisidagi murojaatiga koʻra;

bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnoma qalbaki hujjatlardan foydalangan holda olinganligi fakti aniqlanganda.

49. Potensial oluvchining sifatini baholash bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnomani olish uchun taqdim etiladigan hujjatlarning tuzulishi va murakkabligiga, shuningdek baholash jarayoniga tadbiq etiladigan mutanosiblik tamoyiliga rioya qilgan holda amalga oshiriladi.

50. Markaziy bank potensial oluvchining sifatini quyidagi mezonlarni birgalikda koʻrib chiqish yoʻli bilan:

potensial oluvchining ishchanlik obroʻsini;

moʻljallangan olish amalga oshirilganidan keyin tayinlanishi nazarda tutilayotgan bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolarining, shuningdek muhim ahamiyatga ega xodimlarining ishchanlik obroʻsi, bilimi, malakasi va tajribasini;

potensial oluvchining moliyaviy salohiyatini, xususan aksiyalarini olish moʻljallanilayotgan bank faoliyatining koʻlami va ixtisoslashuvi jihatidan salohiyatini;

moʻljallangan sotib olish amalga oshirilganidan keyin bankning banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan prudensial talablarni bajara olish imkoniyatini;

moʻljallangan sotib olish borasida jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolining tarqatilishini moliyalashtirishga doir amalga oshirilgan yoki amalga oshirilayotgan urinishlar mavjudligi haqidagi shubhalar, shuningdek moʻljallangan olish amalga oshirilganidan keyin shunday tavakkalchilikning ortishi toʻgʻrisidagi taxmin mavjud emasligini;

potensial oluvchi faoliyatining bank faoliyati bilan uygʻunlashuvi ehtimolini va buning bank faoliyatining rivojlanishiga taʼsirini;

potensial oluvchi korporativ boshqaruvi tashkiliy tuzilmasining va unga aloqador boʻlgan shaxslarning bankni tartibga solishga hamda uning ustidan nazorat qilishga doir taʼsirini baholaydi.

51. Markaziy bank potensial oluvchini baholashni amalga oshirishda boshqa vakolatli organlar yoki chet davlatlarning tegishli organlari bilan maslahatlashishga haqli.

52. Potensial oluvchining ishchanlik obroʻsi mezoniga muvofiqligini baholashda quyidagilar hisobga olinadi:

1) potensial oluvchining axloqiy fazilatlari va vijdonliligi (mutanosiblik tamoyilini qoʻllamagan holda):

potensial oluvchiga nisbatan iqtisodiyot sohasidagi, boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar yoki jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish bilan bogʻliq jinoyatlar uchun tugallanmagan yoki olib tashlanmagan sudlanganlikning mavjud emasligi;

potensial oluvchi yuridik shaxsni toʻlovga qobiliyatsizlik holatiga yoki tang moliyaviy ahvolga olib kelgan harakatlar uchun javobgar boʻlganligi toʻgʻrisidagi dalillarning yoʻqligi;

potensial oluvchini moliya sohasida professional faoliyat bilan shugʻullanish huquqidan mahrum qilish toʻgʻrisidagi sud qarorining mavjud emasligi;

vakolatli nazorat organi tomonidan potensial oluvchiga nisbatan yuridik shaxsning ustav fondiga (ustav kapitaliga) egalik qilishni cheklaydigan sanksiyalarning oʻtmishda qoʻllanilganligi;

Markaziy bankka haqqoniy boʻlgan maʼlumotlarni taqdim etganligi;

potensial oluvchi baholashdan oʻtmaslikka uringanligi toʻgʻrisidagi dalillarning mavjud emasligi;

2) kasbiy layoqati (mutanosiblik tamoyilini qoʻllagan holda):

potensial oluvchi tomonidan yuridik shaxslarning ulushlarini (aksiyalarini) ehtiyotkorlik bilan boshqarish amalga oshirilganligi;

moliya bozorida faoliyat yurituvchi yuridik shaxslarning nazoratni amalga oshiruvchi ishtirokchisi (aksiyadori) va (yoki) rahbari sifatida toʻplangan ehtiyotkorlik bilan boshqarish tajribasi.

53. Agar potensial oluvchi yuridik shaxs boʻlsa, ishchanlik obroʻsi mezoniga muvofiqligini baholash yuridik shaxsning oʻzini, shuningdek uning ishtirokchilari (aksiyadorlari) va boshqaruv organlari aʼzolarini qamrab oladi.

54. Markaziy bank potensial oluvchining axloqiy fazilatlari va vijdonliligini baholashda unga aloqador shaxslarning, xususan potensial oluvchi bilan amaliy ish yoki qarindoshlik munosabatlariga ega boʻlgan yoki bunday munosabatlarga ega boʻlganligi taxmin qilingan shaxslarning axloqiy fazilatlari va vijdonliligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni koʻrib chiqishi mumkin.

55. Markaziy bank bank ustidan nazoratni amalga oshiradigan potensial oluvchi tomonidan ushbu Nizomning III boʻlimiga muvofiq taqdim etilgan hujjatlar asosida moʻljallangan olishdan keyin tayinlanishi koʻzda tutilgan bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolari, shuningdek muxim ahamiyatga ega xodimlarining ishchanlik obroʻsi, bilim, koʻnikma va tajribalarini dastlabki baholashdan oʻtkazadi.

56. Potensial oluvchi tomonidan mazkur Nizomning III boʻlimi talablariga muvofiq kelmaydigan bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolari, shuningdek muxim ahamiyatga ega xodimlarining tayinlash uchun taqdim etilishi bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnomani berishni rad etish uchun asos boʻlishi mumkin.

57. Moʻljallangan olish amalga oshirilganidan soʻng tayinlanadigan bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolarini, shuningdek muhim ahamiyatga ega xodimlarini kelishib olish toʻgʻrisidagi yakuniy qaror, ularni mazkur Nizomning III boʻlimi talablariga muvofiq deb topish yoki topmaslik asnosida, Markaziy bank tomonidan bankning vakolatli organi ularni tasdiqlaganidan va mazkur boʻlimda belgilangan hujjatlar toʻplamini taqdim etganidan keyin qabul qilinadi.

58. Potensial oluvchining moliyaviy salohiyat mezoniga muvofiqligini baholash mazkur Nizomning 6 yoki 8-ilovalariga muvofiq taqdim etilgan hujjatlar asosida, uning bank aksiyalarini sotib olishni moliyalashtirish, baknning barqaror moliyaviy holatini saqlab turish, shuningdek yaqin uch yil mobaynida bankni samarali va oqilona boshqarish imkoniyatini hisobga olgan holda amalga oshiriladi.

59. Potensial oluvchining moliyaviy salohiyatini baholashda uning bank aksiyalarini sotib olishga doir dastlabki ruxsatnomani olish uchun hujjatlar taqdim etguniga qadar iqtisodiy, moliyaviy va boshqa turdagi faoliyatlarda faolligi va samaradorligi hisobga olinadi.

60. Markaziy bank potensial oluvchi va bank oʻrtasidagi moliyaviy munosabatlarni, shuningdek bu munosabatlarning bankning barqaror moliyaviy holatini beqarorlashtirishi mumkin boʻlgan manfaatlar toʻqnashuvini keltirib chiqarishga qodirligini koʻrib chiqadi.

61. Agar potensial oluvchi prudensial talablari Markaziy bank tomonidan milliy talablarga ekvivalent deb topilgan chet davlatning bank nazorati organi tomonidan tartibga solinadigan va nazorat qilinadigan norezident yuridik shaxs boʻlsa, Markaziy bank chet davlatning bank nazorati organi tomonidan potensial oluvchining moliyaviy salohiyatiga berilgan bahosini, agar ushbu organ tomonidan Markaziy bankka yuborilgan hujjatlar mavjud boʻlganda, eʼtiborga olishga haqli.

62. Markaziy bankda moʻljallangan olish amalga oshirilgunga qadar potensial oluvchining moliyaviy salohiyati kelgusida yomonlashuviga olib kelishini tasdiqlaydigan maʼlumotlar mavjud boʻlgan taqdirda, ushbu maʼlumotlar bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnoma berishni rad etish uchun asos boʻlishi mumkin.

63. Potensial oluvchining sifatini baholash bank ustidan nazoratni amalga oshiradigan potensial oluvchi tomonidan bank aksiyalari olinganidan keyin bankning banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan prudensial talablarni bajara olish imkoniyatini koʻrib chiqadi.

64. Moʻljallangan olish bankning banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan prudensial talablarga muvofiqligiga salbiy taʼsir koʻrsatmasligi kerak.

65. Bank tomonidan banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan prudensial talablarni bajara olish imkoniyatlarini baholash nafaqat moʻljallangan olishni amalga oshirgunga qadar, balki doimiy tarzda oʻtkaziladi. Shu maqsadda potensial oluvchi Markaziy bankka yaqin 3 yil uchun biznes-rejasini taqdim etadi.

66. Moʻljallangan olish orqali jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolining tarqatilishini moliyalashtirishga urinishlarni amalga oshirganligi yoki amalga oshirayotganligi haqida shubhalarning mavjud emasligi toʻgʻrisidagi mezonga potensial oluvchining muvofiqligini, shuningdek moʻljallangan olish amalga oshirilganidan keyin bunday tavakkalchilikning ortishi haqidagi taxminlarni baholash moʻljallangan olishning miqdoridan qatʼi nazar axloqiy fazilatlar va vijdonlilikni baholash bilan uygʻunlikda amalga oshiriladi.

Moʻljallangan olish amalga oshirilganidan keyin jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolining tarqatilishini moliyalashtirish bilan bogʻliq tavakkalchilikning ortishi haqidagi taxminlarni baholash potensial oluvchiga aloqador shaxslarga nisbatan iqtisodiyot sohasida, boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar yoki jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish bilan bogʻliq jinoyatlar uchun sudlanganlikning mavjudligi omili taʼsirini baholashni ham oʻz ichiga oladi.

67. Moʻljallangan olish uchun ishlatiladigan mablagʻlar qonuniy mablagʻlardan tashkil topishi, moliyalashtirish mexanizmi esa shaffof boʻlishi lozim. Ushbu maqsadlar uchun potensial oluvchi Markaziy bankka quyidagilarni taqsdiqlovchi maʼlumotlar taqdim etadi:

mablagʻlarning kelib chiqish manbalari;

ushbu mablagʻlarning harakati sxemasi;

imtiyozli soliq rejimini taqdim etuvchi va (yoki) oxirgi benefitsiar mulkdorning shaxsini oshkor etishni hamda moliyaviy operatsiyalarni oʻtkazish chogʻida axborot taqdim etishni nazarda tutmaydigan davlat yoki hududning vakolatli organlari nazorati ostidagi moliyaviy tashkilotlar orqali ushbu mablagʻlarning harakatlanmaganligi.

Mazkur bandning toʻrtinchi xatboshisida koʻrsatilgan maʼlumot bank aksiyalari chet el fond bozorlarida sotib olinganda taqdim etilmaydi.

68. Agar potensial oluvchi mamlakat ichida yoki chet elda vakolatli organlar tomonidan quyidagilar sifatida gumon qilingan yoki tanilgan boʻlsa, Markaziy bank bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnomani berishni rad etadi:

moʻljallangan olishga ularning aloqasidan qatʼi nazar, jinoyatlardan olingan daromadlarni legallashtirish operatsiyalarida yoki shunga oʻxshash urinishlarda ishtirok etgan shaxs;

terrorchilik faoliyatida yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar roʻyxatiga kiritilgan shaxs;

ushbu bandning ikkinchi va uchinchi xatboshlarida koʻrsatilgan shaxslar bilan aloqador boʻlgan shaxs.

69. Moʻljallangan olishni amalga oshirish natijasida bankda boshqa shaxslar bilan yuzaga keladigan yaqin aloqalar, bank bilan yaqin aloqada boʻlgan bir yoki bir nechta shaxsning faoliyatini tartibga soluvchi qonunlar yoki normativ hujjatlar, boshqa davlatning vakolatli organlari tomonidan ushbu shaxslarga taqiq va cheklovlar qoʻllanilishi Markaziy bankning nazorat funksiyalarini amalga oshirishga toʻsqinlik qilmasligi kerak.

70. Markaziy bank potensial oluvchiga dastlabki ruxsatnomani quyidagi hollarda beradi:

potensial oluvchi ushbu Nizomning 50-bandida koʻrsatilgan mezonlarga toʻliq mos kelsa;

potensial oluvchi moʻljallangan olishning oxirgi benefitsiar mulkdori emasligi xususida shubha mavjud boʻlmasa;

aksiyadorlar boʻlgan yuridik shaxslarning haddan tashqari (potensial oluvchidan oxirgi benefitsiar mulkdorgacha uchta pogʻonadan koʻp) darajalarga tabaqalashtirilishi mavjud boʻlmasa;

hujjatlar toʻliq hajmda topshirilgan boʻlsa;

potensial oluvchi taqdim etgan hujjatlarda va axborotda notoʻgʻri yoki buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar mavjud boʻlmasa.

71. Aksiyador boʻlgan yuridik shaxslarning darajalarga tabaqalashtirilishini baholashda quyidagilar inobatga olinadi:

tabaqalashtirilish zanjirida ishtirok etuvchi shaxslarning shaffofligi va ularning Markaziy bank bilan hamkorlik qilishi;

tabaqalashtirilish zanjirida ishtirok etuvchi barcha shaxslar toʻgʻrisida bank nazorati organlari va boshqa vakolatli organlar bilan samarali maʼlumot almashinuvi imkoniyati;

tabaqalashtirilish zanjirida ishtirok etuvchi shaxslarning kelib chiqish mamlakatidagi bank nazorati organi yoki boshqa vakolatli organning ushbu shaxslarga Oʻzbekiston Respublikasida bank aksiyalarini olishga ruxsatnoma berilganligi toʻgʻrisidagi yozma tasdiqnomasi, agar buni ushbu mamlakatlar qonunchilik hujjatlari talab etsa.

72. Hal qiluvchi egalikka bevosita yoki bilvosita egalik qiluvchi, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdor banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga nomuvofiq boʻlgan hollarda Markaziy bank ularga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 25-moddasida nazarda tutilgan choralar va sanksiyaarni qoʻllashga haqli.

73. Ushbu bobning talablari ariza beruvchi tomonidan bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani berish uchun hujjatlar taqdim etilgan paytda muassislarni, bevosita va bilvosita egalik qiluvchilarni, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdorlarni baholashga nisbatan ham tatbiq etiladi.

74. Bank oʻz aksiyalarini sotib olish uchun Markaziy bankning dastlabki ruxsatnomasini olishi shart. Bank tomonidan sotib olinadigan oʻz aksiyalarining summasi bank ustav kapitalining 10 foizidan oshishi mumkin emas.

75. Bank tomonidan oʻz aksiyalarini sotib olishga doir Markaziy bankning dastlabki ruxsatnomasini olish uchun ariza beruvchi Markaziy bankka quyidagilarni taqdim etadi:

bankning kuzatuv kengashi raisi tomonidan imzolangan, ushbu Nizomning 10-ilovasiga muvofiq shakldagi bank tomonidan oʻz aksiyalarini sotib olishga doir dastlabki ruxsatnomani berish toʻgʻrisidagi arizani;

bank aksiyalari ularni keyinchalik bekor qilish sharti bilan bank ustav kapitalini kamaytirish uchun sotib olinganda bank aksiyadorlari umumiy yigʻilishining qarorini, keyinchalik belgilangan tartibda qayta sotish maqsadida sotib olinganda — bank kuzatuv kengashining qarorini. Bunda qarorda bank tomonidan oʻz aksiyalarini sotib olish sabablari koʻrsatiladi.

76. Bank ustav kapitalini kamaytirish maqsadida oʻz aksiyalarini sotib olishga doir dastlabki ruxsatnomani olgandan soʻng ustaviga bank ustav kapitalini kamaytirish bilan bogʻliq oʻzgartirishlarni kiritadi.

77. Quyidagi rahbar xodimlar lavozimiga kirishishidan oldin Markaziy bank bilan kelishib olinishi lozim:

1) bank kuzatuv kengashi aʼzolari, shu jumladan raisi;

2) bank boshqaruvi aʼzolari, shu jumladan raisi va uning oʻrinbosarlari;

3) bankning muhim ahamiyatga ega xodimlari, agar ular bir paytning oʻzida bank boshqaruvi aʼzolari boʻlmasa:

bankning bosh buxgalteri;

ichki audit tarkibiy boʻlinmasi rahbari;

tavakkalchiliklarni boshqarishga masʼul tarkibiy boʻlinma rahbari;

ichki nazorat va (yoki) komplayens nazorat uchun masʼul boʻlgan tarkibiy boʻlinma rahbari;

bank aktivlari va passivlarini (gʻaznachilikni) boshqarishga masʼul boʻlgan tarkibiy tuzilma rahbari;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni va ommaviy qirgʻin qurollari tarqatilishini moliyalashtirishga qarshi kurashishga masʼul tarkibiy boʻlinma rahbari;

5) ixtiyoriy tugatilayotgan bankning tugatuvchisi (agar tugatish komissiyasi tayinlansa, uning rahbari va aʼzolari).

78. Bank rahbarlikka nomzodni (bundan buyon matnda nomzod deb yuritiladi) mazkur Nizom talablariga muvofiqligini dastlabki baholash uchun javobgardir. Bunda bank nomzodning ishchanlik obroʻsi, tajribasi, bilim va koʻnikmalari, mustaqil mulohaza yuritishi, vaqtining yetarliligi va jamoaviy yaroqliligini mazkur Nizom va bankning ichki talablariga muvofiqligini, shuningdek nomzod tomonidan baholash uchun taqdim etilgan maʼlumotlarning haqqoniyligini tekshiradi.

79. Mazkur Nizomning 78-bandida nazarda tutilgan baholash, bank tomonidan nomzodni saylash yoki tayinlash toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinishidan oldin amalga oshiriladi.

80. Mazkur Nizomning 78-bandiga asosan bank tomonidan oʻtkazilgan baholash natijalariga koʻra nomzod mazkur Nizom talablariga javob bermasligini koʻrsatgan taqdirda, u rahbar xodim sifatida saylanmasligi yoki tayinlanmasligi lozim.

81. Bank doimiy ravishda rahbar xodimlarning mazkur Nizom talablariga muvofiqligini qayta baholab borishi lozim.

82. Bank tomonidan mazkur Nizomning 81-bandiga muvofiq amalga oshirilgan qayta baholash natijalari rahbar xodimlarning mazkur Nizom talablariga endilikda muvofiq emasligini koʻrsatgan taqdirda, bank nomuvofiqlik aniqlangan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida Markaziy bankni bu haqda yozma ravishda xabardor qiladi va quyidagi choralardan birini amalga oshiradi:

teng darajadagi rahbar xodimlar oʻrtasida majburiyatlarni qayta taqsimlash;

rahbar xodimlarni kasbiy tayyorlash;

manfaatlar toʻqnashuvini tartibga solish;

rahbar xodimlarni almashtirish.

83. Rahbar xodimlarni baholash va kelishib olish quyidagi holatlarda amalga oshiriladi:

bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani olish hamda bankni davlat roʻyxatidan oʻtkazish va litsenziya berish toʻgʻrisidagi arizalarni koʻrib chiqish doirasida;

rahbar xodimlar lavozimiga kirishishidan oldin, bundan mazkur Nizomning 84-bandida koʻrsatilgan holatlar mustasno;

bankni ixtiyoriy tugatishga doir yakuniy ruxsatnomani olish hamda ixtiyoriy tugatilayotgan bankning tugatuvchisini almashtirish toʻgʻrisidagi qarorni kelishish doirasida;

rahbar xodimlarning mazkur Nizom talablariga muvofiqligiga taʼsir koʻrsatuvchi yangi holatlar vujudga kelganda.

84. Rahbar xodimlarning mazkur Nizom talablariga muvofiqligiga taʼsir koʻrsatuvchi yangi holatlar mavjud boʻlmaganda, quyidagilarni qayta kelishib olish talab etilmaydi:

shu bankning oʻzida yangi muddatga saylangan kuzatuv kengashi aʼzosini;

kelishib olingan kunidan boshlab 12 oy mobaynida shu bankning oʻzida oʻsha talablar qoʻyilgan boshqa lavozimga yoki oʻzi egallab turgan lavozimga qayta saylangan yoki tayinlangan rahbar xodimlarni;

shu bankning oʻzida, oʻsha talablar yoki kamroq talablar qoʻyilgan quyiroq darajadagi boshqa lavozimga tayinlangan rahbar xodimlarni.

85. Rahbar xodim lavozimga faqatgina bank uning nomzodini Markaziy bank bilan kelishib olgandan soʻnggina kirishishi mumkin.

Agar muhim ahamiyatga ega xodimlarni obyektiv sabablarga koʻra oldindan kelishib olishning imkoni boʻlmasa, bank uning lavozimga tayinlangan kundan boshlab 30 ish kuni ichida Markaziy bankka keyingi kelishib olish tartibidan oʻtish uchun ariza yuborishi zarur.

86. Bank boshqaruvi raisi, uning oʻrinbosarlari va boshqa boshqaruv aʼzolarining vazifalarini ular yoʻqligida vaqtincha bajarish kelishib olish tartibidan oʻtgan rais oʻrinbosarlari yoki boshqaruv aʼzolari zimmalariga yuklanadi.

87. Bankning rahbar xodimlari, majburiy tugatilayotgan bankning tugatuvchisi, bankning maxsus boshqaruvchisi va vaqtinchalik boshqaruvchisi mazkur Nizom talablari bilan belgilangan ishchanlik obroʻsi, tajriba, bilim va koʻnikmalar, mustaqil mulohaza yuritish, vaqtining yetarliligi mezonlariga muvofiq boʻlishi lozim.

Bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolari mazkur bandda keltirilgan mezonlarga qoʻshimcha ravishda, jamoaviy yaroqlilik mezoniga ham mos boʻlishlari lozim.

88. Markaziy bank nomzodni alohida baholaydi va uning mazkur Nizom talablariga muvofiqligini jumladan asoslantirilgan mulohazadan foydalangan holda aniqlaydi.

89. Nomzod egallagan lavozimidan, shuningdek bankning tizimli ahamiyatga molikligi, xususiyati, koʻlami, faoliyati murakkabliligidan qatʼi nazar benuqson ishchanlik obroʻsiga ega boʻlishi lozim.

90. Nomzodning ishchanlik obroʻsini baholashda quyidagilar eʼtiborga olinadi:

rasmiy maʼlumotlarda nomzodning professionalligini, vijdonliligini, tartibliligini va boshqa sifatlarini tasdiqlovchi, nomzod qonunchilik hujjatlar asosida ish yuritishi va bankni xatarga va unga nisbatan ishonchning yoʻqotilishiga olib keluvchi harakatlari qilmaydi deb hisoblashga asos boʻluvchi benuqson ishchanlik obroʻsining mavjudligi;

nomzodda iqtisodiyot sohasida, boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar yoxud jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni va ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatishni moliyalashtirish bilan bogʻliq jinoyatlar uchun tugallanmagan yoki olib tashlanmagan sudlanganlikning mavjud emasligi;

nomzodga aloqador shaxslarga nisbatan iqtisodiyot sohasida, boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar yoxud jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni va ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatishni moliyalashtirish bilan bogʻliq jinoyatlar uchun sudlanganlikning mavjudligi omilining salbiy taʼsiri, xususan nomzod lavozimiga kirishganidan keyin bankning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish yoki ommaviy qirgʻin qurolining tarqatilishini moliyalashtirish faoliyatiga jalb etilishi bilan bogʻliq tavakkalchilikning ortishi toʻgʻrisidagi taxmin mavjud emasligi;

nomzod yuridik shaxsning litsenziyasi chaqirib olinishi va (yoki) unda vaqtinchalik boshqaruv rejimi joriy qilinishiga, shuningdek oʻzi masʼul boʻlgan faoliyat yoʻnalishlarida moliyaviy va (yoki) maʼmuriy muammolari yuzaga kelishiga olib kelgan harakatlar uchun masʼul ekanligini tasdiqlovchi dalillarning mavjud emasligi;

Markaziy bank talabiga koʻra nomzodning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish yoki uni egallab turgan lavozimidan chetlatish holatlarining mavjud emasligi;

moliyaviy firibgarlik yoki soliqlarni toʻlashdan boʻyin tovlash holatlarining mavjud emasligi;

nomzodning Oʻzbekiston Respublikasi yoki chet davlatlar moliyaviy sektorni nazorat qiluvchi organlari bilan ochiq va shaffof boʻlmaganligi, yolgʻon maʼlumot taqdim etganligi, hamkorlik qilishdan bosh tortganligi holatlarini tasdiqlovchi dalillarning mavjud emasligi;

Markaziy bankning yoki chet davlat vakolatli organining nomzodni rahbar lavozimiga kelishilishiga (tayinlanishi, tasdiqlanishi) uning ishchanlik obroʻsi nomuvofiqligi sababli rad etganligining mavjud emasligi;

Markaziy bank yoki chet davlat vakolatli organi tomonidan nomzodning rahbarlik lavozimiga kelishilganligi (tayinlanganligi, tasdiqlanlanligi) chaqirib olinganligi holati mavjud emasligi;

Markaziy bank yoki chet davlat vakolatli organi tomonidan lavozimiga kirishishidan oldin kelishib olinishi (tayinlanishi, tasdiqlanishi) talab qilinadigan nomzodning rahbar lavozimiga, oldindan kelishib olinmasdan (tayinlanmasdan, tasdiqlanmasdan) kirishganligi holatining mavjud emasligi;

nomzod ushbu yuridik shaxsda yoki uning alohida boʻlinmalarida rahbar sifatida, shaxsiy yoki guruh manfaatlarini koʻzlab, mazkur yuridik shaxs yoki uning alohida boʻlinmasiga zarar keltiradigan qarorlar qabul qilganini yoki qaror qabul qilishda ishtirok etganini tasdiqlovchi dalillar mavjud emasligi;

nomzodga nisbatan olib borilayotgan surishtiruv, dastlabki tergov, sud jarayonining mavjud emasligi;

nomzod harakatlari yoki harakatsizligi oqibatida oʻzi hozirda yoki ilgari ijroiya organi, kuzatuv kengashi aʼzosi boʻlgan yoxud hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan ishtirokchisi (aksiyadori) sifatida yoki boshqa usulda nazorat qilgan yoki nazorat qilayotgan yuridik shaxsni toʻlovga qobiliyatsizlik va majburiy likvidatsiya holatiga olib kelganligini tasdiqlovchi dalillarning mavjud emasligi;

nomzod rahbar boʻlib ishlayotgan (ishlagan) yuridik shaxs yoki uning alohida boʻlinmasining tashqi yoxud boshqa obyektiv omillar bilan asoslanmagan salbiy moliyaviy koʻrsatkichlarga egaligini (ega boʻlganligini) tasdiqlovchi dalillarning mavjud emasligi;

nomzod hozirda yoki oldin ijro organi, kuzatuv kengashi aʼzosi boʻlgan yoki hal qiluvchi egasi (aksioneri) boʻlgan yoxud boshqa usulda nazorat qilgan yoki qilayotgan yuridik shaxga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi yoki chet davlat moliyaviy sektor nazorat organi tomonidan qoʻpol va jiddiy qoidabuzarliklar uchun qoʻllanilgan chora va sanksiyalarning mavjud emasligi;

ichki va tashqi auditning nomzodga nisbatan mazkur Nizomning 77-bandida keltirilgan, avvalgi rahbarlik lavozimlarida nomuvofiq faoliyat yuritganligi toʻgʻrisida hujjatlarining mavjud emasligi;

nomzodga nisbatan qoʻllanilgan intizomiy choralar yoki individual chora va sanksiyalarning mavjud emasligi;

nomzod kelishilgan taqdirda bankning imidji va obroʻsiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan boshqa omillarning mavjud emasligi.

91. Nomzodning malaka, bilim va koʻnikmalari bankning tizimli ahamiyatga molikligi, xususiyati, koʻlami va faoliyati murakkabligi hamda uning zimmasiga yuklanadigan majburiyatlarini inobatga olgan holda baholanadi.

92. Markaziy bank nomzodning malaka, bilim va koʻnikmalariga nisbatan oʻrnatilgan mezonlarga muvofiqligini baholashda quyidagilarni eʼtiborga oladi:

bankning soʻnggi hisobot davridagi biznes-rejasi, jami aktivlari hajmi, mijozlarning depozitlari va (yoki) bankning jami aylanmalari;

bankning banklar guruhiga tegishli boʻlishi;

bankning geografik joylashuvi, filiallar va boshqa alohida boʻlinmalari tarmogʻi;

bank faoliyatini soʻnggi uch yil ichida Markaziy bank tomonidan oʻtkazilgan tekshirish va baholash natijalari;

bankning moliyaviy vositalari, shartnomalari va mahsulotlarinig xususiyati va murakkabligi.

93. Nomzod bilim va koʻnikmalarga nisbatan oʻrnatilgan mezonlarga muvofiqligini tasdiqlash uchun bankning tizimli ahamiyatga molikligiga, xususiyatiga, masshtabiga va murakkabligiga, shuningdek, uning zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarga muvofiq keluvchi bilimga egaligini namoyon etishi va kamida quyidagi oliy maʼlumotga ega boʻlishi lozim:

kuzatuv kengashi aʼzolari, shuningdek, uning raisi uchun — moliya-iqtisod yoki yuridik, shuningdek, bankning asosiy yoʻnalishi va xususiyatidan kelib chiqib, axborot texnologiyalari va boshqa mutaxassisliklar;

bank boshqaruvi aʼzolari, shuningdek, uning raisi va oʻrinbosarlari uchun — moliya-iqtisod yoki yuridik yoki axborot texnologiyalari yoʻnalishi, bunda boshqaruv aʼzolarining koʻpchiligi moliya-iqtisod yoʻnalishi boʻyicha oliy maʼlumotga ega boʻlishi lozim;

muhim ahamiyatga ega xodimlari, bankning tugatuvchisi, vaqtinchalik boshqaruvchisi yoki maxsus boshqaruvchisi uchun — moliya-iqtisod yoʻnalishi hamda bankning asosiy yoʻnalishi va xususiyatidan kelib chiqib boshqa mutaxassisliklar.

94. Malakaga nisbatan oʻrnatilgan mezonlarga muvofiqligini tasdiqlash uchun, nomzod soʻnggi 10 yilda bankning tizimli ahamiyatga molikligi, xususiyati, koʻlami va murakkabligi, shuningdek, uning zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarga muvofiq keluvchi tajribaga ega boʻlishi lozim. Bunda nomzodning avvalgi ish joyidagi majburiyati va uning davomiyligi, uni ish bilan taʼminlagan tashkilotning koʻlami, qoʻl ostidagi hodimlari, amalga oshirilgan faoliyatning hususiyati va murakkabligi quyidagicha hisoblanadi:

bank kuzatuv kengashi aʼzolari, shuningdek, uning raisi uchun — kamida 5 yil ish tajribasiga, shu jumladan, kamida 3 yillik rahbarlik lavozimlarida va (yoki) huquq, axborot texnologiyalari va moliya-iqtisod fanlari boʻyicha akademik tajribaga ega boʻlishi;

bank boshqaruvi raisi uchun — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 10 yillik ish tajribasiga, shu jumladan kamida 5 yillik rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi;

bank boshqaruvi aʼzolari uchun, bundan boshqaruv raisi mustasno — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan kamida 3 yillik rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi;

bankning muhim ahamiyatga ega xodimlari uchun, bundan bosh buxgalter mustasno — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan kamida 3 yillik rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi;

bosh buxgalter uchun — buhgalteriya hisobi va (yoki) moliyaviy hisoboti tuzish sohasida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan bankning buhgalteriya hisobi va (yoki) moliyaviy hisobotini tuzish uchun masʼul boʻlgan tashkiliy tuzilmasi rahbarlik yoki uning oʻrinbosari lavozimida kamida 3 yillik ish tajribasiga va (yoki) kredit tashkilotlarini auditorlik tekshiruvidan oʻtkazuvchi tashkilotlarda auditor sifatidagi ish tajribasiga ega boʻlishi;

bankning tugatuvchisi, vaqtinchalik boshqaruvchisi yoki maxsus boshqaruvchisi uchun — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan kamida 3 yillik rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi.

Malakaga nisbatan oʻrnatilgan talab maqsadlarida rahbarlik lavozimi deganda, oʻziga yuklatilgan majburiyatlarga asosan, bir vaqtning oʻzida belgilangan miqdordagi hodimlarini va jarayonini boshqarish uchun masʼul shaxsning faoliyati tushuniladi.

Bunda, xavfsizlikni taʼminlash va xoʻjalik faoliyatini amalga oshirish bilan bogʻliq masalalarni muvofiqlashtirish ishlari ish tajribasi sifatida inobatga olinmaydi.

95. Bank kuzatuvi kengashi va boshqaruvi aʼzoligiga tavsiya etilayotgan nomzodlar bank faoliyatini va bank duchor boʻlishi mumkin boʻlgan tavakkalchiliklarni yaxshi tushunishini namoyon etishi lozim. Bunda nomzodning boshqa bank kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolari bilan jamoaviy masʼul boʻlgan sohalar boʻyicha bilimlari inobatga olinadi, bundan yakka tartibda masʼul boʻlgan sohalari mustasno.

96. Bankning kuzatuv kengashi, boshqaruvi aʼzolari va muhim ahamiyatga ega hodimlari oʻz majburiyatlarini amalga oshirishda asoslangan, obyektiv va mustaqil qarorlar qabul qilish imkoniyatiga ega boʻlishlari kerak.

97. Nomzod mulohazalarining mustaqilligini baholashda quyidagi haqiqiy yoki potensial manfaatlar toʻqnashuvining mavjudligiga va uning darajasiga eʼtibor qaratiladi:

a) shaxsiy manfaatlar toʻqnashuvi. Nomzod kuzatuv kengashi yoki boshqaruvi aʼzolari, muhim ahamiyatga ega hodimlar yoki hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan aksiyadorning yaqin qarindoshi yoki ular bilan yaqin aloqalarga ega boʻlsa;

b) kasbiy manfaatlar toʻqnashuvi. Nomzod yoki uning yaqin qarindoshlari oxirgi 2 yil davomida mazkur Nizomning 77-bandida koʻrsatilgan lavozimlarni raqobatchi banklarda yoki bank yoki uning istalgan raqobatchisi bilan sezilarli tijorat aloqalari mavjud boʻlgan tashkilotlarda tenglashtirilgan lavozimlarni egallagan yoki egallab turgan boʻlsa;

v) moliyaviy manfaatlar toʻqnashuvi. Nomzod yoki unga aloqador shaxslar hozirda quyidagilar bilan muhim moliyaviy manfaatlarga yoki majburiyatlarga ega boʻlsa:

bank;

hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan aksiyador;

bank ustunlik qiladigan ulushlarga ega boʻlgan tashkilotlar;

bankning har qanday raqobatchilari;

bankning har qanday mijozlari;

g) siyosiy manfaatlar toʻqnashuvi. Nomzod yoki unga aloqador shaxslar oxirgi ikki yilda yuqori siyosiy lavozimni egallagan yoki egallab turgan boʻlsa.

98. Nomzod oʻz majburiyatlarini bajarishi, shu jumladan bank faoliyatini, uning asosiy tavakkalchiliklarini va ularni boshqarish strategiyalarini hamda biznes strategiyalarini tushunishi uchun yetarli miqdordagi vaqtga ega boʻlishi lozim.

99. Nomzodning vaqti yetarliligini baholashda quyidagilarga eʼtiborga olinadi:

nomzod kuzatuv kengashi yoki ijro etuvchi organi aʼzosi, vaqtinchalik boshqaruvchi yoki tugatish komissiyasi aʼzosi hisoblangan tashkilotlari soni;

nomzod kuzatuv kengashi yoki ijro etuvchi organi aʼzosi, vaqtinchalik boshqaruvchi yoki tugatish komissiyasi aʼzosi hisoblangan tashkilotlarning hajmi, hususiyati, masshtabi, faoliyatining murakabbligi va geografik joylashuvi;

nomzod kuzatuv kengashi aʼzosi sifatida saylangan tashkilotlarda oʻtkaziladigan kuzatuv kengashi yigʻilishlari va aksiyadorlar umumiy yigʻilishlarining soni;

notijorat yoki bir guruhga mansub boʻlgan tashkilotlarning kuzatuv kengashlari tarkibidagi aʼzoligi;

nomzodning Oʻzbekiston Respublikasi hududida yoki uning tashqarisidagi boshqa kasbiy yoki siyosiy majburiyatlari;

nomzodning majburiy tusdagi kasbni qayta tayyorlash va malakasini oshirish kurslardagi ishtiroki.

100. Nomzod tashkilot faoliyatining koʻlami, xususiyati, miqyosi va murakkabligi, shuningdek bajarilayotgan kasbiy majburiyatlarning xususiyati va murakkabligidan kelib chiqib, bir vaqtning oʻzida bir nechta moliyaviy yoki nomoliyaviy tashkilotlarda rahbarlik lavozimlarini egallashi, boshqa kasbiy majburiyatlarni bajarishi mumkin. Bunda nomzodga quyidagilar taqiqlanadi:

bir vaqtning oʻzida besh va undan ortiq yuridik shaxsning kuzatuv kengashi aʼzosi boʻlishi;

bir vaqtning oʻzida ikki va undan ortiq bankning kuzatuv kengashi aʼzosi boʻlishi, bundan mazkur banklar bir bank guruhiga tegishli boʻlgan hollar mustasno;

bankning kuzatuv kengashi aʼzosi boʻla turib, bir vaqtning oʻzida mazkur bankning boshqaruvi aʼzosi yoki uning shuʼba va tobe xoʻjalik jamiyatlarida boshqaruv organlari aʼzosi boʻlishi yoxud ularda mehnat shartnomasi (kontrakt) asosida ishlashi;

bankning boshqaruvi aʼzosi, muhim ahamiyatga ega xodimi, vaqtinchalik boshqaruvchisi yoki tugatish komissiyasi aʼzosi boʻla turib, bir vaqtning oʻzida boshqa ikki va undan ortiq korxona va tashkilotlarda, shu jumladan davlat organlarida mehnat shartnomasi (kontrakt) asosida ishlashi;

bankning boshqaruvi aʼzosi, muhim ahamiyatga ega xodimi, vaqtinchalik boshqaruvchisi yoki tugatish komissiyasi aʼzosi boʻla turib, bir vaqtning oʻzida boshqa uch va undan ortiq yuridik shaxsning kuzatuv kengashi aʼzosi boʻlishi.

102. Bankning kuzatuv kengashi yoki boshqaruvi aʼzosining ishchanlik obroʻsi, tajriba, bilim va koʻnikmalari, mulohazalarning mustaqilligi va individual darajadagi vaqtining yetarliligini baholash bilan bir paytda uning jamoaviy yaroqliligi ham baholanadi.

103. Jamoaviy yaroqlilikni baholash bank Kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolari uchun alohida, mazkur paragrafda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

104. Bank kuzatuvi kengashi va boshqaruvi aʼzolarining tajriba, bilim va koʻnikmalari bankni samarali va tadbirli boshqarish uchun quyidagilarni jamoaviy ravishda qamrab olishi lozim:

bank faoliyatining asosiy yoʻnalishlari va ularga bogʻliq boʻlgan tavakkalchiliklarni;

moliyaviy bozorlarni, jumladan pul bozori va qimmatli qogʻozlarni;

buxgalteriya hisobi va hisobotini;

bank asosiy tavakkalchilik turlarini aniqlash, baholash, monitoring qilish, nazorat qilish va yumshatishni oʻz ichiga oluvchi tavakkalchiliklarni boshqarishni;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolining tarqatilishini moliyalashtirishga qarshi kurashishni;

ichki auditni;

axborot texnologiyalari va xavfsizlikni;

Oʻzbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlarini;

strategik rejalashtirish qobiliyatini, shuningdek bankning biznes-rejasi va biznes-strategiyasini tushunish va ularni amalga oshirishni;

boshqaruvchilik tajribasi va koʻnikmalarini;

ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG) tamoyillarini hamda iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq tavakkalchiliklarni boshqarishni.

105. Kuzatuv kengashi aʼzolarining koʻpchiligi bankka aloqador shaxslar boʻlmasligi kerak, bundan ularning kuzatuv kengashidagi aʼzoligi mustasno. Agar kuzatuv kengashi aʼzoligiga tavsiya etilgan nomzod oxirgi 2 yil davomida Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 24-moddasi ikkinchi qismida koʻrsatilgan shaxslardan biri boʻlgan boʻlsa, mazkur shaxs ushbu talabga muvofiq emas deb hisoblanadi.

106. Bank kuzatuv kengashining kamida bir nafar va boshqaruvining kamida ikki nafar aʼzosi davlat tilini bilishlari lozim.

107. Bank nomzodni kelishib olish uchun Markaziy bankka quyidagilarni taqdim etadi:

1) bank boshqaruvi raisi tomonidan imzolangan ariza;

2) bank vakolatli organining nomzodni lavozimiga saylash (tayinlash) toʻgʻrisidagi qaroridan yoki boshqaruv raisining nomzodni lavozimiga tayinlash toʻgʻrisidagi buyrugʻidan koʻchirma;

3) nomzodning huquq va majburiyatlari batafsil koʻrsatilgan hujjat nusxasi;

4) nomzodning mazkur Nizom talablariga muvofiqligini aniqlash uchun bank tomonidan oʻtkazilgan dastlabki baholash natijalari aks ettirilgan hujjat;

5) mazkur Nizomning 11-ilovasiga muvofiq nomzod tomonidan toʻldirilgan anketa;

6) nomzodning mazkur Nizomning 12-ilovasiga muvofiq shakldagi obyektivka-maʼlumotnomasi;

7) norezident boʻlgan jismoniy shaxsning fuqarolik pasporti nusxasi;

8) nomzodning mehnat tajribasini tasdiqlovchi hujjat nusxasi, bundan Oʻzbekiston Respublikasida toʻplangan mehnat tajribasini tasdiqlovchi hujjat nusxasi mustasno;

9) nomzodning oliy maʼlumotga ega ekanligini tasdiqlovchi hujjat nusxasi, bundan Oʻzbekiston Respublikasi hududida olingan oliy maʼlumotni tasdiqlovchi hujjat nusxasi mustasno;

10) nomzod yashash joyiga ega boʻlgan, 90 kundan ortiq yashagan yoki yashayotgan barcha davlatlarning (Oʻzbekiston Respublikasidan tashqari) masʼul organlari tomonidan soʻngi 90 kun ichida berilgan nomzodning sudlanmaganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma.

108. Vaqtinchalik boshqaruvchi lavozimiga yoki bankni tugatish jarayonida tugatish komissiyasi aʼzoligiga tavsiya etilayotgan shaxslar Markaziy bankka mazkur Nizomning 107-bandi 1 va 5 — 10-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlarni va qoʻshimcha ravishda quyidagilarni taqdim etadi:

1) nomzod yoki uning yaqin qarindoshlari va bank oʻrtasida manfaatlar toʻqnashuvining mavjud emasligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma, xususan:

bank oldidagi majburiyati, egalik huquqi yoki undagi ish faoliyati toʻgʻrisida;

soʻnggi 5 yil davomida boshqa banklarning hal qiluvchi egalikka ega aksiyadori yoki ishchisi sifatidagi munosabatlari toʻgʻrisida;

bankning koʻchmas mulkiga raqobatchi boʻlgan mulkka egalik qilishi toʻgʻrisida, agar tugatish yoki vaqtinchalik boshqaruv jarayonida mazkur mulkni baholash, tasarruf etish yoki boshqarish koʻzda tutilgan boʻlsa;

tugatish jarayonida bank tugatuvchisi yoki vaqtinchalik boshqaruvchi vazifasini xolis bajarish uchun toʻsqinlik qiluvchi har qanday moliyaviy va ishbilarmonlik manfaatlari yoki holatlari toʻgʻrisida;

2) oʻzining shaxsiy manfaatlari va Markaziy bank bilan munosabatlari natijasida manfaatlar toʻqnashuvining mavjud emasligi, agar toʻqnashuv mavjud boʻlsa ushbu toʻqnashuv toʻgʻrisidagi maʼlumot.

110. Taqdim etilgan hujjatlarda kamchiliklar mavjud boʻlgan va (yoki) toʻliq boʻlmagan hujjatlar toʻplami taqdim etilgan hollarda Markaziy bank mazkur hujjatlar taqdim etilgan kundan eʼtiboran 10 ish kuni ichida bankka bartaraf etilishi lozim boʻlgan kamchiliklar va (yoki) taqdim etilishi lozim boʻlgan hujjatlar roʻyxati toʻgʻrisida xabarnoma yuboradi.

111. Nomzodning hujjatlarini koʻrib chiqish jarayonida, taqdim etilgan hujjatlarga oʻzgartirishlar kiritilgan taqdirda, bank Markaziy bankni xabardor qilishga va tegishli oʻzgartirishlar kiritilgan hujjatlarni taqdim etishga majbur.

112. Hujjatlar toʻplami belgilangan tartibda tasdiqlanib, toʻliq ravishda Markaziy bankka taqdim etilgan kundan eʼtiboran 30 kun ichida nomzodni kelishib olish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinadi.

113. Taqdim etilgan hujjatlar nomzodni kelishib olish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilish uchun yetarli boʻlmasa, Markaziy bank bankdan qoʻshimcha hujjatlarni soʻrab olishga, vazirliklar, idoralar, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari hamda boshqa yuridik shaxslar bilan nomzodning faoliyati yuzasidan maslahatlashishga haqli.

Bank qoʻshimcha soʻralgan hujjatlarni 20 kundan oshmagan muddatda, norezidentlar bilan bogʻliq holatda esa 30 kundan oshmagan muddatda Markaziy bankka taqdim etishi lozim. Bunda nomzodni kelishib olish muddati toʻxtatib turiladi.

114. Nomzodning oʻz majburiyatlarini amalga oshirishi uchun zarur boʻlgan bank faoliyati sohasidagi amaliy va nazariy bilimlari darajasini, shuningdek bank faoliyatini va u duchor boʻlishi mumkin boʻlgan tavakkalchiliklarni tushunish darajasini baholash maqsadida Markaziy bank nomzod bilan suhbat oʻtkazishga haqli.

115. Markaziy bank nomzod bilan suhbat oʻtkazilishi va uni oʻtkazish sanasi toʻgʻrisida bankni xabardor qiladi. Bank nomzodning suhbatda qatnashish uchun belgilangan kunda va vaqtda Markaziy bankda hozir boʻlishini yoki videokonferens-aloqa tizimiga ulanishini taʼminlashi lozim.

116. Nomzod bilan suhbat shaxsni tasdiqlovchi hujjatga muvofiq nomzodning shaxsi aniqlanganidan soʻng, Markaziy bank tomonidan nomzod shaxsan ishtirok etgan holda amalga oshiriladi.

117. Markaziy bank quyidagi hollarda taqdim etilgan hujjatlarni koʻrib chiqmasdan qaytaradi:

bankning kuzatuv kengashi aʼzoligiga taqdim etilgan nomzodning kelishib olinishi mazkur Nizomning 101 va 105-bandlari talablarining buzilishiga olib kelsa;

nomzodga nisbatan qoʻzgʻatilgan jinoyat ishi mavjud boʻlgan taqdirda;

Markaziy bank tomonidan mazkur Nizomning 113-bandiga muvofiq soʻralgan qoʻshimcha hujjatlar belgilangan muddat ichida taqdim etilmaganda;

nomzod belgilangan vaqtda suhbatga kelmasa va uning suhbatga kelmaslik sabablarini asoslovchi arizasi mavjud boʻlmasa yoki Markaziy bank tomonidan arizada keltirilgan sabablar uzrli deb topilmasa.

118. Markaziy bank taqdim etilgan hujjatlar, oʻtkazilgan suhbat natijalari va (yoki) nomzod haqidagi Markaziy bankda mavjud boʻlgan boshqa maʼlumotlarga koʻra nomzodni kelishib olish yoki kelishib olishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

119. Nomzodni kelishib olish yoki kelishib olishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror, mazkur qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran 3 kun ichida bankka yozma ravishda, shuningdek axborot kommunikatsiyalar tizimi orqali elektron shaklda yuboriladi.

120. Markaziy bank nomzodni kelishib olishni rad etish toʻgʻrisidagi qarorni quyidagi asoslarga koʻra qabul qiladi:

nomzod mazkur Nizom bilan oʻrnatilgan bir yoki bir nechta mezonlarga va talablarga muvofiq boʻlmasa;

yolgʻon maʼlumotlar mavjud boʻlgan hujjatlar taqdim etilsa.

121. Nomzod malaka, bilim va koʻnikma, mulohazaning mustaqilligi yoki vaqtning yetarliligi mezonlariga nomuvofiq boʻlganda, Markaziy bank nomzodni maʼlum shartlar asosida kelishib olish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi mumkin. Bunday holatda nomzodni kelishib olish toʻgʻrisidagi qarorda koʻrsatilgan shartlar bajarilgandan soʻng nomzod lavozimiga kirishishga haqli.

122. Obyektiv sabablarga koʻra Markaziy bank bilan oldindan kelishib olinmagan va bankning muhim ahamiyatga ega hodimi lavozimiga tayinlangan shaxs kelishib olishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganligi haqidagi Markaziy bankning xabarnomasi bank tomonidan olingan kundan eʼtiboran 10 ish kuni ichida egallab turgan lavozimidan ozod etiladi.

123. Kelishish jarayonidan oʻtgan rahbar, oʻz faoliyatining keyingi davrida Markaziy bank tomonidan mazkur Nizom talablariga muvofiqligini tekshirish maqsadida qoʻshimcha suhbat oʻtkazish uchun taklif etilishi mumkin.

124. Bank 5 ish kuni ichida Markaziy bank bilan kelishib olingan nomzodning oʻz majburiyatlarini bajarishga kirishganligi toʻgʻrisida Markaziy bankni yozma ravishda xabardor etadi. Mazkur talab tugatish komissiyasi aʼzolari va vaqtinchalik boshqaruvchilarga nisbatan qoʻllanilmaydi.

125. Bank Markaziy bankni 5 ish kuni ichida mazkur Nizomga muvofiq rahbar Markaziy bank bilan qayta kelishib olish talab etilmaydigan boshqa lavozimga oʻtkazilganligi toʻgʻrisida yozma ravishda habardor qiladi. Xabarnoma mazkur oʻzgarishlarning sababini, shuningdek, masʼul organ tomonidan tasdiqlangan shaxsni boshqa lavozimga oʻtkazish toʻgʻrisidagi qarordan koʻchirmani oʻz ichiga olishi lozim.

126. Bank 2 ish kuni ichida rahbarni mazkur Nizom talablariga endilikda muvofiq emasligi hamda bankni samarali va tadbirli boshqarish uchun uning faoliyatiga taʼsir koʻrsatuvchi maʼlumotlar mavjudligi toʻgʻrisida Markaziy bankni yozma ravishda xabardor qiladi.

127. Kuzatuv kengashi aʼzosining vakolati muddatidan oldin tugatilganida, boshqaruvi aʼzosi yoki bosh buxgalterning mehnat shartnomasi bekor qilinganida va (yoki) boshqa lavozimga oʻtkazilganda, bank sabablarini koʻrsatgan holda mazkur qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran bir kun ichida Markaziy bankni yozma ravishda xabardor qilishi lozim. Muhim ahamiyatga ega hodimlar bilan bogʻliq hollarda mazkur muddat 5 ish kunini tashkil etadi, bundan bosh buxgalter mustasno.

128. Bankning tashabbusi bilan, mehnat qonunchilik hujjatlari talablari buzilishi oqibatida moliyaviy operatsiyalarni amalga oshirishda ishtirok etuvchi boshqa xodimlar bilan tuzilgan mehnat shartnomasi bekor qilingan hollarda, bank sabablarini koʻrsatgan holda mazkur qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran 10 ish kuni ichida Markaziy bankni yozma ravishda xabardor qilishi lozim. Mazkur Nizomda moliyaviy operatsiyalarni amalda oshirishda bevosita ishtirok etuvchi hodimlar deganda, moliyaviy operatsiyalarni amalga oshirishning har qanday bosqichida jalb etiladigan bankning hodimlari tushuniladi.

129. Bank, boshqaruv aʼzosi hamda muhim ahamiyatga ega hodimlarning boshqa lavozimga oʻtkazilishi va (yoki) ular bilan tuzilgan mehnat shartnomasi bekor qilinishi natijasida boʻshab qolgan lavozimlarga mazkur Nizom talablariga muvofiq keluvchi nomzodlarni 30 kun ichida Markaziy bankka kelishib olish uchun taqdim etishi lozim. Mazkur tartib kuzatuv kengashi aʼzolariga quyidagi hollarda tadbiq etiladi:

ularning soni bank Ustavida belgilangan miqordan 75 foiz yoki undan kamini tashkil etsa va (yoki) banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq oʻrnatilgan eng minimal talabdan kamroqni tashkil etsa;

qisqarish natijasida ularning miqdori juft sonni tashkil etsa;

bank tomonidan kuzatuv kengashi aʼzolari tarkibida bankka aloqador boʻlmagan shaxslarning soniga nisbatan oʻrnatilgan talablar buzilsa, bundan ularning kuzatuv kengashidagi aʼzoligi mustasno.

130. Banklar Oʻzbekiston Respublikasida Markaziy bankni xabardor qilgan holda filiallar ochishi mumkin.

Bank filiali bankning kuzatuv kengashi qaroriga muvofiq ochiladi va tugatiladi hamda oʻz faoliyatini bankka berilgan litsenziya va bankning kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlangan filial toʻgʻrisidagi nizom asosida amalga oshiradi.

131. Banklar oʻz filialini ochganlik yoki tugatganlik toʻgʻrisida Markaziy bankka mazkur Nizomning tegishli ravishda 132 va 139-bandlarida belgilangan tartibda xabarnoma yuborishi shart.

Bank filialini ochganlik yoki tugatganlik toʻgʻrisida Markaziy bankni belgilangan tartibda xabardor qilmay amalga oshiriladigan faoliyat qonunga xilofdir.

132. Bank filial ochganda hamda mazkur Nizomning 132¹-bandida koʻrsatilgan talablar va shartlarga rioya etgan taqdirda mazkur bandning beshinchi xatboshisida koʻrsatilgan xulosa olingan sanadan eʼtiboran 30 kundan kechiktirmay quyidagilarni Markaziy bankka taqdim etadi:

bank filialini ochganlik toʻgʻrisida mazkur Nizomning 13-ilovasiga muvofiq shaklda yozma xabarnoma;

bank kuzatuv kengashining filialni ochish toʻgʻrisidagi qarori;

filial rahbari va bosh buxgalterining mazkur Nizomning tegishli ravishda 134¹ va 134²-bandlarida koʻrsatilgan talablarga muvofiqligini tasdiqlovchi maʼlumotlar;

filial joylashgan yerdagi Markaziy bank hududiy bosh boshqarmasining filial binosi, uning muhofaza qilinishi taʼminlanganligi, uskunalar, tashkiliy-texnika vositalari bilan jihozlanganligi va dasturiy taʼminotining Markaziy bank talablariga muvofiqligi toʻgʻrisidagi mazkur Nizomning 4-ilovasiga muvofiq shaklda berilgan xulosasi.

132¹. Bank filialini ochganlik toʻgʻrisidagi xabarnomani Markaziy bankka yuborish uchun bank quyidagi talablar va shartlarga rioya etishi lozim:

bankning barqaror moliyaviy holatga ega boʻlishi;

filial rahbari va bosh buxgalterining mazkur Nizomning tegishli ravishda 134¹ va 134²-bandlarida belgilangan malaka talablariga muvofiq boʻlishi;

filial binosi, uning muhofazasi taʼminlanishi, uskunalar, tashkiliy-texnika vositalari va dasturiy taʼminot bilan jihozlanishi Markaziy bank talablariga muvofiq boʻlishi.

133. Filialga bank mol-mulki biriktiriladi va “filial” soʻzi qoʻshimcha qilingan holda bankning nomi bilan toʻliq mos boʻlgan nomga ega boʻladi.

134. Filial rahbari bank ustaviga muvofiq vakolatli boshqaruv organi tomonidan tayinlanadi va belgilangan tartibda berilgan ishonchnomaga asosan faoliyat yuritadi. Ishonchnomada filal rahbarining vakolatlari roʻyxati koʻrsatilishi lozim.

134¹. Filial rahbari quyidagi talablarga muvofiq boʻlishi lozim:

moliya-iqtisod yoʻnalishida oliy maʼlumotga ega boʻlishi;

bank-moliya sohasida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan rahbarlik lavozimlarida kamida 2 yillik ish tajribasiga ega boʻlishi;

iqtisodiyot sohasidagi, boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar yoxud jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni va ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatishni moliyalashtirish bilan bogʻliq jinoyatlar uchun tugallanmagan yoki olib tashlanmagan sudlanganlikka ega boʻlmasligi;

ijro organi aʼzosi, kuzatuv kengashi aʼzosi yoki hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan ishtirokchi (aksiyador) sifatida yoxud boshqa usulda oʻzi tomonidan nazorat qilingan yuridik shaxsni harakatlari yoki harakatsizligi oqibatida toʻlovga qobiliyatsizlik va majburiy likvidatsiya holatiga olib kelmagan boʻlishi;

bir bankda rahbarlik yoki moddiy javobgarlik bilan bogʻliq lavozimlarda biri ikkinchisiga bevosita boʻysunib yoxud uning nazorati ostida ishlovchi yaqin qarindoshlardan biri boʻlmasligi.

134². Filial bosh buxgalteri quyidagi talablarga muvofiq boʻlishi lozim:

moliya-iqtisod yoʻnalishida oliy maʼlumotga ega boʻlishi;

bank-moliya sohasida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan bankning buxgalteriya hisobi va (yoki) moliyaviy hisobotni tuzish uchun masʼul boʻlgan tarkibiy boʻlinmasida kamida 2 yillik ish tajribasiga ega boʻlishi.

135. Bank filialining joylashgan yerini (pochta manzilini) oʻzgartirish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda bank mazkur bandning uchinchi xatboshisida koʻrsatilgan xulosa olingan sanadan eʼtiboran 10 ish kunidan kechiktirmay Markaziy bankka filialning joylashgan yeri (pochta manzili) oʻzgarganligi toʻgʻrisida yozma xabarnoma yuboradi. Xabarnomaga quyidagilar ilova qilinadi:

bank filialining joylashgan yerini (pochta manzilini) oʻzgartirish haqidagi bank kuzatuv kengashining qarori. Bunda qarorda filialning yangi manzili koʻrsatilishi lozim;

bank filialining yangi binosi joylashgan yerdagi Markaziy bank hududiy bosh boshqarmasining filial binosi, uning muhofaza qilinishi taʼminlanganligi, uskunalar, tashkiliy-texnika vositalari bilan jihozlanganligi va dasturiy taʼminotining Markaziy bank talablariga muvofiqligi toʻgʻrisidagi mazkur Nizomning 4-ilovasiga muvofiq shaklda berilgan xulosasi;

filial manzili oʻzgarishining bank omonatchilari va kreditorlariga taʼsiri toʻgʻrisida axborot.

Maʼmuriy-hududiy birliklar (viloyatlar, tumanlar, shaharlar), aholi punktlari va ularning tarkibiy qismlari (mahallalar, shohkoʻchalar, koʻchalar) nomining oʻzgarishi natijasida bank filialining pochta manzili oʻzgarganda bank tegishli oʻzgarishlar sodir boʻlgan sanadan eʼtiboran 20 ish kunidan kechiktirmay Markaziy bankka mazkur oʻzgarishlarni tasdiqlovchi hujjatlarni ilova qilgan holda yozma xabarnoma yuboradi.

136. Bank quyidagi hollarda filialining joylashgan yerini (pochta manzilini) oʻzgartirishga haqli emas:

bank filialining yangi binosi, uning muhofaza qilinishi taʼminlanganligi, uskunalar, tashkiliy-texnika vositalari bilan jihozlanishi va dasturiy taʼminoti Markaziy bank talablariga nomuvofiq boʻlganda;

bank filialining binosi, uning muhofaza qilinishi, uskunalar, tashkiliy-texnik vositalar bilan jihozlanishi va dasturiy taʼminoti Markaziy bank talablariga nomuvofiq boʻlganda;

filial joylashgan yerining oʻzgarishi natijasida omonatchilar va kreditorlar mablagʻlarining saqlanishiga tahdid mavjudligini koʻrsatuvchi asoslar boʻlganda;

136¹. Bank filialining nomi oʻzgarganda bank filial nomini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi kuzatuv kengashining qarori qabul qilingan sanadan eʼtiboran 10 ish kunidan kechiktirmay Markaziy bankka ushbu qarorni ilova qilgan holda yozma xabarnoma yuboradi.

137. Bank tomonidan filialni yopish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, bank mijozlarni filial yopilishidan 15 kun oldin xabardor qilishi va ularning oldidagi majburiyatlar bajarilishini taʼminlash choralarini koʻrishi yoki bu majburiyatlarni mijoz bilan kelishilgan holda boshqa filialga oʻtkazishi shart.

138. Bank filialni yopish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan sanadan eʼtiboran 2 ish kuni ichida Markaziy bankka quyidagilarni taqdim qiladi:

filialning yopilish sabablari va muddatlari koʻrsatilgan xabarnoma;

bank kuzatuv kengashining filialni yopish toʻgʻrisidagi qarori;

mijozlar oldidagi majburiyatlarning bajarilishini taʼminlashga doir reja.

139. Filialni tugatish jarayoni yakunlangandan soʻng bank Markaziy bankka quyidagilarni ilova qilgan holda bank filialini tugatganlik toʻgʻrisida yozma xabarnoma yuboradi:

filialni tugatish komissiyasini tuzish haqidagi bankning vakolatli boshqaruv organining qarori;

filialning tugatish komissiyasini tuzish haqidagi qaror;

oxirgi ish kunida bank filialining balansi;

tugatish (nol) balansi;

balansdan tashqari hisobvaraqlar boʻyicha tugatish (nol) balansi;

bank filialining hujjatlari va yigʻmajildlari yoʻq qilish uchun ajratilganligi toʻgʻrisidagi dalolatnoma;

hujjatlarning arxivga saqlanish uchun topshirish-qabul qilish toʻgʻrisidagi dalolatnoma;

bank filialining muhrlari va shtamplarining yoʻq qilinganligini tasdiqlovchi hujjat;

bankning rasmiy veb-saytida qoʻyilgan filialning yopilishi haqidagi eʼlon nuxasi.

141. Banklar, bundan mikromoliya banklari mustasno, Markaziy bankning ruxsatnomasi bilan Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 31-moddasida belgilangan hollarda chet elda shuʼba banklar ochishi va filiallar tashkil etishi, banklarning kapitalida ishtirok etishi, shu jumladan chet el banklarini tashkil etishda ishtirok etishi mumkin.

Mikromoliya banklariga chet elda banklar, vakolatxonalar ochish va filiallar tashkil etish, chet el banklarining kapitalida, shu jumladan chet el banklarini tashkil etishda ishtirok etish taqiqlanadi.

142. Chet elda shuʼba bankini ochish, filialni tashkil etish, banklarning kapitalida ishtirok etish, shu jumladan chet el banklarini tashkil etishda ishtirok etish uchun bank Markaziy bankka ushbu Nizomning 14-ilovasiga muvofiq arizani quyidagilarni ilova qilgan holda taqdim etadi:

bank kuzatuv kengashining chet elda shuʼba bankini ochish, filialni tashkil etish, banklarning kapitalida ishtirok etish, shu jumladan chet el banklarini tashkil etishda ishtirok etish toʻgʻrisidagi qarori;

chet elda shuʼba bankini ochish, filialni tashkil etish, banklarning kapitalida ishtirok etish, shu jumladan chet el banklarini tashkil etishda ishtirok etishning iqtisodiy asoslanishi;

rahbarlik lavozimiga (bank boshqaruv organlarining aʼzolari, filial rahbari) tayinlanayotgan nomzodlar haqidagi maʼlumotlar;

qabul qilayotgan davlatda nazorat rejimi boʻyicha maʼlumotlar.

143. Markaziy bank arizani mazkur Nizomning 142-bandida koʻrsatilgan hujjatlar toʻliq hajmda taqdim etilgan kundan boshlab 20 ish kunidan oshmagan muddatda koʻrib chiqadi.

144. Markaziy bank bank tomonidan mazkur Nizomning 141-bandida belgilangan talablarga rioya qilinmagan, shuningdek Markaziy bank tomonidan quyidagilar aniqlangan taqdirda chet elda shuʼba bankini ochish, filialni tashkil etish, banklarning kapitalida ishtirok etish, shu jumladan chet el banklarini tashkil etishda ishtirok etishni rad etishi mumkin:

qabul qilayotgan davlatda bank nazorati yetarlicha va samarali, shu jumladan konsolidatsiyalashgan asosda taʼminlanmaganligi;

qabul qilayotgan davlatning nazorat qiluvchi organlari bilan samarali hamkorlik qilish imkoniyati, shu jumladan axborot almashish boʻyicha imkoniyati mavjud emasligi.

145. Bankning chet eldagi shuʼba banki yoki filialining rahbari, joylashgan manzili oʻzgargan taqdirda, bank Markaziy bankni bankning boshqaruv organi tomonidan tegishli qarori qabul qilingan kundan boshlab 5 ish kuni davomida yozma ravishda xabardor qiladi.

146. Bankning shuʼba banklari hamda vakolatxonalari ular ochiladigan va (yoki) tashkil etiladigan mamlakat qonunchilik hujjatlariga muvofiq ochiladi va (yoki) filiallari tashkil etiladi.

147. Bank tomonidan chet elda vakolatxona ochish, shuʼba bankni, vakolatxonani yoki filialni yopish, shuningdek chet el banki aksiyalarini sotish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, bank bunday qaror qabul qilingan sanadan eʼtiboran 30 kun ichida Markaziy bankni xabardor qilishi va ushbu qaror bankning moliyaviy barqarorligiga qanday taʼsir koʻrsatishi toʻgʻrisida axborot taqdim etishi shart.

148. Bank mijozlarga tezkor xizmat koʻrsatish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasida bank xizmatlari ofislarini tashkil qilishga haqli.

149. Bank xizmatlari ofisi bankning tarkibiy boʻlinmasi hisoblanadi va bank yoki uning filiali bilan yagona boʻlgan bank (filial) balansi va kodiga ega boʻladi.

150. Bank xizmatlari ofisi “minibank”, “chakana xizmatlar markazi”, “bank xizmatlari markazi” va boshqa soʻz va soʻz birikmalari qoʻllanilgan holda turli xil nomlanishi mumkin.

153. Bank xizmatlari ofisi tashkil etilayotgan hududda bankning filiali mavjud boʻlishi talab etilmaydi.

154. Bank xizmatlari ofislari pul ombori bilan yoki pul omborisiz (qimmatliklarni saqlash boʻyicha shartnoma tuzilgan hollarda) tashkil etilishi mumkin.

156. Bank xizmatlari ofislari Markaziy bankni xabardor qilgan holda ochiladi.

157. Bank bank xizmatlari ofisini ochganda hamda mazkur Nizomning 158-bandida koʻrsatilgan talablar va shartlarga rioya etgan taqdirda mazkur bandning toʻrtinchi xatboshisida koʻrsatilgan xulosa olingan sanadan eʼtiboran 30 kundan kechiktirmay quyidagilarni Markaziy bankka taqdim etadi:

bank xizmatlari ofisini ochganlik toʻgʻrisida mazkur Nizomning 13¹-ilovasiga muvofiq shaklda yozma xabarnoma;

bankning vakolatli boshqaruv organining bank xizmatlari ofisini ochish toʻgʻrisidagi qarori;

bank xizmatlari ofisi joylashgan yerdagi Markaziy bank hududiy bosh boshqarmasining bank xizmatlari ofisining binosi, uning muhofaza qilinishi taʼminlanganligi, uskunalar, tashkiliy-texnika vositalari bilan jihozlanganligi va dasturiy taʼminotining Markaziy bank talablariga muvofiqligi toʻgʻrisidagi mazkur Nizomning 4-ilovasiga muvofiq shaklda berilgan xulosasi.

158. Bank xizmatlari ofisini ochganlik toʻgʻrisidagi xabarnomani Markaziy bankka yuborish uchun bank quyidagi talablar va shartlarga rioya etishi lozim:

bankning barqaror moliyaviy holatga ega boʻlishi;