O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Davlat soliq xizmati organlari faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish to‘g‘risida” 2000-yil 13-martdagi 87-son qarorini bajarish yuzasidan va davlat soliq xizmati organlari faoliyatining huquqiy asoslarini yanada rivojlantirish va mustahkamlash maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilar:

O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining Rejim va Kadrlar bosh boshqarmasi to‘g‘risidagi Nizom 3-ilovaga muvofiq;

O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining Nazorat-taftish bosh boshqarmasi to‘g‘risidagi Nizom 4-ilovaga muvofiq;

O‘zbekiston Respublikasi davlat soliq organlarida xizmatni o‘tash to‘g‘risidagi Nizom 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi faoliyatini tashkil etish masalalari to‘g‘risida” 1998-yil 12-yanvardagi 14-son qaroriga quyidagi o‘zgartirishlar kiritilsin:

O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi huzuridagi Ekspert Kengashi to‘g‘risida Nizomning 8-bandidagi “birinchi” so‘zi chiqarib tashlansin.

3. Quyidagilar o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin:

Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston SSJ davlat soliq organlari haqida” 1991-yil 12-avgustdagi 217-son qarori;

Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi faoliyatini tashkil etish masalalari to‘g‘risida” 1998-yil 12-yanvardagi 14-son qarori 4-bandining ikkinchi xat boshi;

Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida” 1999-yil 14-sentabrdagi 427-son qaroriga ilovaning 9-bandi.

4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari B.S. Hamidov zimmasiga yuklansin.

1.1. Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi Rejim va kadrlar bosh boshqarmasi (keyingi o‘rinlarda — Bosh boshqarma deb ataladi)ning vazifalari, funksiyalari, huquqi va javobgarligini belgilaydi.

1.2. Bosh boshqarma O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Davlat soliq xizmati organlari faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish to‘g‘risida” 2000-yil 13-martdagi 87-son qarori bilan tashkil etilgan tarkibiy bo‘linmasi hisoblanadi.

1.3. Bosh boshqarma O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi raisining rejim va kadrlar bo‘yicha o‘rinbosari bo‘ysunuvida bo‘ladi. Bosh boshqarma tuzilmasi va shtatdagi xodimlari soni Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlanadi.

Bosh boshqarmaning mintaqaviy bo‘linmalari Davlat soliq boshqarmalari boshliqlarining rejim va kadrlar bilan ishlash bo‘yicha o‘rinbosarlariga va Davlat soliq qo‘mitasi raisining rejim va kadrlar bo‘yicha o‘rinbosariga bo‘ysunadilar.

1.4. Bosh boshqarma o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga va qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, boshqa qonun hujjatlariga hamda mazkur Nizomga amal qiladi

2.1. Quyidagilar Bosh boshqarma va uning mintaqaviy bo‘linmalarining asosiy vazifalari hisoblanadi:

a) kadrlar bo‘yicha:

kadrlarni tanlash va joyi-joyiga qo‘yish tadbirlarini ularning axloqiy hamda ishchanlik fazilatlariga, amaliy ish tajribalariga muvofiq amalga oshirish;

kadrlarni tanlash bilan bog‘liq ishlarning samarali shakllari va ustunlarini joriy etish;

soliq organlari tizimidagi rahbarlik lavozimlari uchun malakali zaxirani shakllantirish;

kasbiy tayyorgarlik va huquqiy ongning yuqori darajasiga erishish maqsadida soliq organlari xodimlarining huquqiy madaniyati va malakasini oshirish;

soliq organlarining barcha bo‘linmalarida axloqiy muhitni yaxshilash;

davlat soliq xizmati organlari xodimlari bilan ish olib borishni nazarda tutuvchi oldini olish-profilaktika tadbirlari tizimi tashkil etish;

davlat soliq xizmati organlarining asosiy funksiyalari va vazifalariga muvofiq soliq organlari kadrlarini tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish bo‘yicha o‘qitish tizimini doimo takomillashtirib borish, soliq organlari tizimi ta’lim komplekslarini tashkil etish;

Davlat soliq qo‘mitasining o‘quv tuzilmalarini soliq organlarining va boshqa vazirliklar hamda idoralarning yetakchi mutaxassislaridan iborat yuqori malakali mutaxassislar bilan ta’minlash;

soliq organlari tizimiga qiruvchi o‘quv muassasalari uchun ilmiy asoslangan o‘quv dasturlari ishlab chiqilishini tashkil etish;

kadrlar tarkibi bilan ishlash uchun ma’lumotlarning normativ, axborot kompyuter bazasini yaratish va kadrlarni shakllantirish, o‘qitish (tayyorlash, qayta tayyorlash) ishlari bo‘yicha barqaror, izchil, uzluksiz jarayonni ta’minlash;

b) rejim, xavfsizlik, shuningdek, soliq organlarida korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha:

soliq organlari faoliyati xavfsizligi shuningdek, ularning xodimlarini xizmat majburiyatlarini bajarayotganlarida g‘ayriqonuniy tajovuzlardan himoya qilishni ta’minlash;

soliq organlari ayrim mansabdor shaxslarining soliq to‘lovchilarga konunga xilof ravishda ta’sir qilishlari mexanizmlarini o‘rganish va ularni aniqlash;

soliq organlarida korrupsiya faktlarini aniqlash, bartaraf etishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqish, ularni tashkil etish va amalga oshirishda ishtirok etish;

davlat soliq xizmati organlarining korrupsiyalashuviga olib keluvchi g‘ayriqonuniy harakatlarga barham berish chora-tadbirlarini amalga oshirish;

v) davlat soliq xizmati organlarining soliq qonunchiligiga rioya qilishlari va ularning moliya-xo‘jalik faoliyatlari ustidan nazorat o‘rnatish bo‘yicha:

davlat soliq xizmati organlarining soliq qonunchiligiga rioya qilishlari ustidan nazoratni amalga oshirish;

davlat soliq xizmati organlari tomonidan moliya-xo‘jalik faoliyati amalga oshirilayotganda huquq buzilishlarining oldini olish maqsadida profilaktika ishlarini olib borish;

davlat soliq xizmati organlarining moliya-xo‘jalik faoliyati va ularning o‘z funksional vazifalarini bajarishlari ustidan nazoratni amalga oshirish.

3.1. Bosh boshqarma zimmasiga yuklangan vazifalarga muvofiq quyidagi asosiy funksiyalarni bajaradi:

a) kadrlar bo‘yicha:

davlat soliq xizmatining hududiy organlarida kadrlarni tanlash, joy-joyiga qo‘yish ishlarini tashkil etadi, kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni amalga oshiradi;

davlat soliq xizmati organlari xodimlarining lavozim malaka tavsifnomalarini ishlab chiqadi, rahbarlar, mutaxassislarni attestatsiyadan o‘tkazish va ularga maxsus unvonlar berish uchun materiallar tayyorlaydi;

davlat soliq xizmati organlarining rahbar kadrlari bilan ish olib boradi, ularni to‘g‘ri tanlashni va joy-joyiga qo‘yishni, axloqiy hamda ishchanlik fazilatlarini o‘rganishni ta’minlaydi;

shahar va tuman soliq inspeksiyalari rahbarlarini almashtirish bo‘yicha takliflar tayyorlaydi, belgilangan tartibda rahbarlik ishlariga ko‘tarish uchun kadrlarning joriy va istiqbol zaxirasini shakllantiradi;

davlat soliq xizmati organlarini kadrlar bilan to‘ldirish va xodimlarning sifat tarkibini yaxshilash chora-tadbirlarini amalga oshiradi, kadrlarga bo‘lgan ehtiyojni rejalashtiradi, bo‘linmalarni mutaxassislar bilan to‘ldirish manbalarini belgilaydi;

davlat soliq xizmati organlari uchun mutaxassislar tayyorlashda soliq kollejlari, oliy va o‘rta maxsus o‘quv muassasalari bilan o‘zaro hamkorlik qiladi, o‘quv jarayonida soliq xizmati rahbarlar tarkibi va yetakchi mutaxassislarining qatnashishlarini ta’minlaydi;

davlat soliq xizmati organlarining o‘quv bo‘linmalariga tashkiliy va uslubiy rahbarlik qiladi, xodimlarni o‘qitishning ma’no-mohiyatini, shakllari va usullarini belgilaydi;

davlat soliq xizmatida axloqiy darajani oshirish va mehnat intizomini mustahkamlash chora-tadbirlarini amalga oshiradi, xodimlarni vatanparvarlik ruhida, huquqiy, ma’naviy va ma’rifiy ruhda tarbiyalash ishlarini olib boradi;

kadrlar qo‘nimsizligi va ularning almashinuvini kamaytirish, mutaxassislarning ishda joylashib kelishini ta’minlash chora-tadbirlarini olib boradi;

b) rejim va xavfsizlik, shuningdek, soliq organlarida korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha:

soliq organlari ayrim mansabdor shaxslarining soliq to‘lovchilarga qonunga xilof ravishda ta’sir qilishlari mexanizmlarini o‘rganadi va ularni aniqlaydi;

soliq organlarida korrupsiya faktlarini aniqlash, bartaraf etishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqadi, tashkil qiladi va ularni amalga oshirishda qatnashadi;

soliq organlarida korrupsiya faktlari to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtiradi va tahlil qiladi, profilaktika tadbirlarini olib boradi;

tezkor axborotning asosliligini tekshirish bo‘yicha tadbirlar o‘tkazilayotganda davlat soliq xizmati organlari binolariga yoki davlat soliq xizmati organlari tomonidan tekshiruv olib borilayotgan yuridik va jismoniy shaxslar egallab turgan binolarga hech qanday to‘siqlarsiz kirib boradi;

davlat soliq xizmati organlarining mansabdor shaxslari tomonidan o‘z vazifalarining sovuqqonlik bilan bajarilishi hollarini aniqlash maqsadida qonun hujjatlariga muvofiq nazorat tartibdagi tekshirishlarni tashkil etadi;

axborotlar olishni ta’minlaydi, mazkur tizimda korrupsiyaga olib keluvchi voqealar yoki soliq organlari mansabdor shaxslarining xatti-harakatlari to‘g‘risidagi axborotlar ustida ishlaydi va ularni tahlil qiladi;

O‘zbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida belgilangan tartibda, berilgan huquqlar doirasida davlat soliq xizmati organlari xavfsizligini, soliq organlari xodimlarini himoya qilishni ta’minlaydi;

soliq organlarining chet ellarga jo‘nab ketayotgan, shuningdek, xorijiy davlatlarning vakillari bilan ishlayotgan xodimlari bilan rejim tadbirlarini amalga oshiradi;

davlat sirlari saqlanishini ta’minlash, maxfiylik rejimiga rioya qilish, xizmat axborotini va kompyuter tarmoqlarini himoya qilish tadbirlarini olib boradi;

davlat soliq xizmati organlari tizimida obyektning ichki rejimini mustahkamlash tadbirlarini olib boradi;

ishga tavsiya qilinayotgan shaxslarni qonunda belgilangan tartibda o‘rganib chiqadi, korrupsiyalashgan va jinoyatchi elementlarning, o‘zlarining axloqiy va ishchanlik sifatlari bilan Davlat soliq qo‘mitasi tizimida ishlashga noloyiq shaxslarning soliq organlariga kirib qolishlariga barham berish chora-tadbirlarini ko‘radi;

v) quyi soliq organlari mansabdor shaxslarining soliq qonunchiligiga rioya qilishlari va ularning moliya-xo‘jalik faoliyatlari ustidan nazorat o‘rnatish bo‘yicha:

quyi soliq organlarining moliya-xo‘jalik faoliyatini, smeta maqsadlaridagi hisob-kitoblarning asoslanganligi, smetalarning bajarilishi, mablag‘lardan o‘z o‘rnida foydalanilishi, mablag‘larning tejab-tergab sarflanishi va ularning saqlanishi, moliya intizomiga rioya qilinishi va buxgalteriya hisobini yuritishning hamda budjet bo‘yicha hisobot tuzishning to‘g‘riligi masalalarini taftish qiladi;

quyi soliq organlarida o‘tgan taftish natijalari bo‘yicha aniqlangan kamchiliklar va buzilishlarni bartaraf etishga doir ishlarni tashkil etadi, shuningdek, davlatga yetkazilgan moddiy zararni qaytarish chora-tadbirlarni ko‘radi;

quyi soliq organlari tomonidan moddiy resurslar va pul resurslaridan oqilona foydalanish, xo‘jasizlik, davlat mablag‘larini talon-toroj qilish, o‘rinsiz va maqsadsiz sarflash, smeta intizomi buzilishlari hollariga barham berish va ularning oldini olishga doir chora-tadbirlarning bajarilishini ta’minlaydi;

quyi soliq organlarida dastlabki va buxgalteriya hisobi hamda hisobotini tashkil etish, hisobga olishni mexanizatsiyalash, buxgalteriya hisobotini yuritishning to‘g‘riligini hamda ishonchliligini takomillashtirishga doir tadbirlarni amalga oshiradi;

davlat soliq xizmati organlarida soliq qonunchiligi hujjatlarini qo‘llashda qonuniylikni ta’minlash va ularga rioya qilinishi bo‘yicha tadbirlarning o‘tkazilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.

4.1. Bosh boshqarma o‘ziga yuklangan vazifalar va bajaradigan funksiyalariga muvofiq quyidagi huquqlarga egadir:

davlat soliq xizmati organlari tomonidan o‘tkaziladigan barcha tadbirlarda belgilangan tartibda ishtirok etish;

soliq organlarining ham barcha tizimiga ham ayrim tarkibiy bo‘linmalariga, hududiy organlariga daxldor masalalarni Davlat soliq qo‘mitasi raisiga va Hay’atga ko‘rib chiqish uchun taqdim etish va ular ko‘rib chiqilayotganda ishtirok etish;

ijro intizomini mustahkamlash maqsadida boshqaruv ish uslubi va usullarini takomillashtirishga doir takliflar ishlab chiqish va rahbariyatning ko‘rib chiqishi uchun taqdim etish;

davlat soliq xizmati telekommunikatsiya vositalariga va kompyuter texnologiyalariga ularni muhofaza qilish tadbirlarini ta’minlash uchun kirish huquqiga ega bo‘lish;

suiiste’molliklar va boshqa huquqbuzarlik hollari to‘g‘risidagi shikoyatlarni, xatlarni, ommaviy axborot vositalarida berilgan xabarlarni tekshirishni amalga oshiradi;

soliq organlarining mansabdor shaxslaridan ma’lumotnomalar, tushuntirish xatlari va xizmatga oid boshqa hujjatlarni talab qilib olish;

boshqa idoralar, muassasalar va tashkilotlardan davlat soliq xizmati organlari mansabdor shaxslarining, xizmat faoliyatlari masalalari bo‘yicha axborotlarni belgilangan tartibda olish;

mahalliy axborot tarmoqlaridan foydalanish va o‘z ma’lumotlar bazasini yaratish;

ma’lumotlarni buzib ko‘rsatishga soliqlar va budjetga boshqa majburiy to‘lovlarni to‘lashga, shuningdek, budjet mablag‘larini hamda O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining Moddiy yordam, ijtimoiy muhofaza, soliq organlarini rivojlantirish va ko‘zda tutilmagan xarajatlar maxsus jamg‘armasi mablag‘larini sarflashga aloqasi bo‘lgan har qanday hujjatlardan foydalanish huquqiga ega bo‘lish;

tekshirishlar hamda taftishlar materiallarini huquqni muhofaza qilish organlariga berish uchun davlat soliq xizmati organlari va soliq to‘lovchilardagi hujjatlarni qonunda belgilangan tartibda olib qo‘yish;

taftishlar va tekshirishlar o‘tkazishda aniqlangan huquqbuzarliklar va kamchiliklar bo‘yicha davlat soliq xizmati organlari rahbarlaridan va mutaxassislaridan tushuntirish xatlari olish.

4.2. Bosh boshqarma va uning hududiy bo‘linmalari xodimlariga “Davlat soliq xizmati to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan boshqa huquqlar ham beriladi.

5.1. Bosh boshqarma xodimlari O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

5.2. Bosh boshqarma va uning hududiy bo‘linmalari xodimlari:

o‘zining funksional vazifalarini bajarmaganligi yoxud zarur darajada bajarmaganligi;

mazkur Nizom va O‘zbekiston Respublikasining boshqa qonun hujjatlari talablariga rioya qilmaganligi;

rahbariyat topshiriqlarining o‘z vaqtida amalga oshirilishi ustidan zarur nazoratni ta’minlamaganligi;

o‘zining noqonuniy xatti-harakatlari (harakatsizligi) tufayli fuqarolar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga moddiy va ma’naviy zarar yetkazganligi;

O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari normalariga muvofiq bo‘lmagan qarorlar qabul qilganligi;

huquqni boshqacha tarzda buzganligi uchun javob beradi.

6.1. Bosh boshqarma tuzilmasi va xodimlari soni Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan tasdiqlanadi.

Bosh boshqarma.

Kadrlar bilan ishlash boshqarmasi;

Xavfsizlik va davlat soliq xizmati organlarida korrupsiyaga qarshi kurashish maxsus boshqarmasi.

Soliq organlarining maxsus nazorat-taftish boshqarmasidan tarkib topadi.

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalarida xavfsizlik va soliq organlarida korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘limlari, Kadrlar bo‘limlari va nazorat-taftish ishlari maxsus bo‘limlari tashkil etiladi.

6.2. Bosh boshqarma Davlat soliq boshqarmalari tegishli mintaqaviy bo‘linmalarining faoliyatini muvofiqlashtiradi, ularning faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradi. Bosh boshqarma, mintaqaviy bo‘linmalar faoliyati Davlat soliq qo‘mitasi rejalariga va markaziy apparatda Davlat soliq qo‘mitasi raisining rejim va kadrlar bilan ishlash bo‘yicha o‘rinbosari hamda joylarda Davlat soliq boshqarmasi boshliqlarining rejim va kadrlar bilan ishlash bo‘yicha o‘rinbosarlari tomonidan tasdiqlanadigan ish rejalariga muvofiq amalga oshiriladi.

6.3. Bosh boshqarma boshlig‘i va boshqarmalar boshliqlari Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan belgilangan tartibda lavozimga tayinlanadilar va lavozimdan ozod qilinadilar. Bosh boshqarmaning mintaqaviy bo‘linmalari boshliqlari Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari boshliqlarining taqdimnomalariga binoan Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan lavozimga tayinlanadilar va lavozimdan ozod qilinadilar.

6.4. Bosh boshqarma xodimlariga tadbirkorlik faoliyatining har qanday turi bilan shug‘ullanish, korxonalarda, muassasalarda va tashkilotlarda o‘rindoshlik bo‘yicha ishlash taqiqlanadi, ilmiy va ijodiy faoliyat, o‘qituvchilik faoliyati bundan mustasno.

6.5. Bosh boshqarma o‘zining funksional vazifalarini Davlat soliq qo‘mitasining boshqa tarkibiy bo‘linmalari bilan, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasining tegishli vazirliklari va idoralari bilan hamkorlikda bajaradi.

1.1. Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining Bosh Nazorat-taftish boshqarmasi (keyingi o‘rinlarda — Bosh boshqarma deb ataladi) faoliyatiga tegishli bo‘lgan vazifalarni, funksiyalarni, huquq va mas’uliyatni belgilaydi.

1.2. Bosh boshqarma O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Davlat soliq xizmati organlari faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish to‘g‘risida” 2000-yil 13-martdagi 87-son qarori bilan tashkil etilgan tarkibiy bo‘linmasi hisoblanadi.

1.3. Bosh boshqarma O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi raisining o‘rinbosariga bo‘ysunadi. Bosh boshqarma tuzilmasi va uning shtatdagi xodimlari soni Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlanadi.

Bosh boshqarma Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar Davlat soliq boshqarmalarida o‘z faoliyatida bevosita unga bo‘ysunadigan nazorat-taftish bo‘linmalariga ega bo‘ladi.

1.4. Bosh boshqarma o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga va qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, boshqa qonun hujjatlariga hamda mazkur Nizomga amal qiladi.

1.5. Bosh boshqarma xodimlarini tayinlash, lavozimga ko‘tarish va boshqa lavozimga o‘tkazish Davlat soliq qo‘mitasi to‘g‘risidagi nizomga muvofiq Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan amalga oshiriladi.

2.1. Quyidagilar Bosh boshqarmaning asosiy vazifalari hisoblanadi:

xo‘jalik yurituvchi subyektlarning moliya-xo‘jalik faoliyatini soliqqa oid qonun hujjatlariga rioya qilinishi yuzasidan hujjatlar asosida tekshirish (taftish)larni hamda Hukumat qarorlari bilan nazorat soliq organlariga yuklangan masalalar bo‘yicha nazorat tartibidagi tekshirishlarni belgilangan tartibda tashkil etish va o‘tkazish;

xo‘jalik yurituvchi subyektlardan undiriladigan soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlarni (keyingi o‘rinlarda soliqlar deb ataladi) hisoblab chiqarishda, undirishda qonuniylikka rioya qilinishi, to‘lovlarning to‘g‘ri hisoblab chiqarilishi va budjetga o‘z vaqtida to‘lanishi ustidan nazoratni amalga oshirish;

soliqqa doir huquqbuzishlarni aniqlash, ularning oldini olish, ularga barham berish;

soliq majburiyatlarini bajarishda xo‘jalik yurituvchi subyektlarga yordam ko‘rsatish;

Davlat soliq qo‘mitasining boshqa bo‘linmalari bilan birgalikda xo‘jalik yurituvchi subyektlarni kompleks tekshirishlarning istiqbolli rejalarini tayyorlash, tekshirishlar o‘tkaziladigan obyektlarni aniqlash va ularni amalga oshirish;

hujjatlar asosida va nazorat tartibidagi tekshirishlarni o‘tkazish jarayoni hamda tartibi ustidan nazorat o‘rnatish, shuningdek, ularni o‘tkazishda (barcha darajadagi soliq organlariga) amaliy va metodik yordam ko‘rsatish;

davlat soliq xizmati organlari tomonidan tekshirishlar materiallari bo‘yicha qonun hujjatlarida belgilangan tartibda qarorlar qabul qilinishi va moliyaviy sanksiyalar qo‘llanilishi ustidan nazorat o‘rnatish;

xo‘jalik yurituvchi subyektlar tomonidan hujjatlar asosida va nazorat tartibidagi tekshirishlar yakunlari bo‘yicha budjet oldidagi majburiyatlarning bajarilishi (qo‘shimcha hisoblangan summalar, moliyaviy sanksiyalar, ma’muriy jarimalar va shu kabilarning undirilishi) ustidan nazorat o‘rnatish;

hujjatlar asosida, va nazorat tartibidagi tekshirishlar natijasida aniqlangan soliq qonunchiligi buzilishlari va boshqa faktlar to‘g‘risidagi axborotlarni umumlashtirish va tahlil qilish;

fuqarolarning soliq qonunchiligi buzilishlari faktlari to‘g‘risidagi xatlari, shikoyatlari va arizalarini ko‘rib chiqish.

3.1. Bosh boshqarma o‘ziga yuklangan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni bajaradi:

soliq qonunchiligiga rioya qilinishi, soliqlarning to‘g‘ri hisoblab chiqilishi, to‘liqligi va o‘z vaqtida to‘lanishi ustidan nazoratni O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi va soliq qonunchiligi sohasidagi boshqa huquqiy hujjatlar talablariga rioya qilgan holda amalga oshiradi;

Bosh boshqarmaning hududiy nazorat-taftish bo‘linmalarining, soliq boshqarmalari va soliq inspeksiyalarining hujjatlari asosida hamda nazorat tartibidagi tekshirishlarni tashkil etish va o‘tkazishga doir faoliyatini muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi, ishlarni ular bilan hamkorlikda olib boradi;

belgilangan tartibda, Davlat soliq qo‘mitasi ish rejasiga muvofiq, Davlat soliq qo‘mitasining boshqa bo‘linmalari bilan birgalikda vazirliklar, idoralar, konsernlar, korporatsiyalar, kompaniyalar, uyushmalar, banklar bo‘linmalarining, shuningdek, mulkchilik shakli va faoliyat turidan qat’i nazar, boshqa xo‘jalik yurituvchi moliya-xo‘jalik faoliyatini hujjatlar asosida kompleks va nazorat tartibidagi tekshirishlarni tashkil etadi hamda o‘tkazadi, ularning natijalari bo‘yicha tegishli axborotlar va ma’lumotnomalar tayyorlaydi;

mulkchilik shakli va faoliyat turidan qat’i nazar, soliq qonunchiligini qo‘pol ravishda buzayotgan va soliq organlarida hisobda turishdan va soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlayotgan xo‘jalik yurituvchi subyektlarning moliya-xo‘jalik faoliyatini belgilangan tartibda hujjatlar asosida tekshiradi;

hujjatlar asosida tekshirishlar davomida sodir etilgan operatsiyalarning qonuniyligini va to‘g‘riligini, hujjatlarning aslligini, ulardagi hisob-kitoblarning arifmetik jihatdan to‘g‘riligini, hujjatlarning hisobot va buxgalteriya hujjatlarining belgilangan shakllariga mosligini aniqlash uchun nazoratni amalga oshiradi;

hujjatlar asosida tekshirishlar davomida amalga oshirilgan operatsiyalarning amalda sodir etilganligini, hujjatlarda ko‘rsatib o‘tilgan pul mablag‘lari va moddiy boyliklarning amalda olinganligini yoki berilganligini, ishlar, xizmatlarning amalda bajarilganligini yoki ko‘rsatilganligini tekshiradi;

xo‘jalik yurituvchi subyektlarda pul mablag‘lari va moddiy boyliklarni buxgalteriyada hisobga olishning belgilangan tartibiga rioya qilinishini, korxonalarda moddiy boyliklarni korxonalar hududiga keltirish va uning hududidan olib ketishda ruxsatnoma tizimi ishini tashkil etishning ahvolini tekshiradi;

hujjatlar asosida tekshirishlar davomida hisobot ma’lumotlarining ishonchliligini, soliq organlariga taqdim etilgan hisob-kitoblarni buzib ko‘rsatuvchi qo‘shib yozishlar va har turli xatolarni aniqlash va ularni bartaraf etish uchun buxgalteriya hisobotlari va balanslarini schyotlar bo‘yicha tekshiradi;

taftish qilinayotgan tashkilotda mavjud bo‘lgan yozuvlarni, hujjatlar va ma’lumotlarni pul mablag‘lari, moddiy boyliklar va hujjatlar olingan yoki berilgan tashkilotlardagi tegishli yozuvlar, hujjatlar va ma’lumotlar bilan solishtirib chiqqan holda belgilangan tartibda muqobil tekshirishlar o‘tkazadi;

hujjatlar asosida tekshirishlar davomida taftish qilinayotgan xo‘jalik yurituvchi subyektda mavjud bo‘lgan to‘lov hujjatlari nusxalarini mazkur topshiriqni bajargan bank muassasasida saqlanayotgan asl to‘lov hujjatlari bilan solishtirib chiqadi;

hujjatlar asosida tekshirishlar davomida xomashyo, materiallar, yarim fabrikatlar va tayyor buyumlarni tortib ko‘radi va o‘lchaydi, ishlab chiqarilgan mahsulotning haqiqiy tannarxini va taqdim etilgan soliq hisob-kitoblarining to‘g‘riligini aniqlash uchun xomashyo va materiallar sarfi normalari, ularning mahsulot ishlab chiqarish uchun to‘g‘ri hisobdan chiqarilishini, tayyor mahsulot to‘liq kirim qilinishini mahsulot chiqishi normalari hamda moddiy boyliklarni saqlash va tashishdan tabiiy yo‘qotishlar normalari to‘g‘ri belgilanishini aniqlash uchun xomashyo va materiallarni ishlab chiqarishda nazorat tariqasida ishlatib ko‘radi, xomashyo, materiallar va tayyor mahsulotlarni nazorat tariqasida tekshiradi;

tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan va davlatga soliq to‘lashdan, savdo va xizmatlar ko‘rsatish, aksiz solig‘i solinadigan alkogolli hamda tamaki mahsulotlarini sotish va markalash qoidalariga rioya qilishdan bo‘yin tovlayotgan xo‘jalik yurituvchi subyektlarni aniqlash yuzasidan nazorat tariqasida tekshirishlarni amalga oshiradi;

aholi bilan pul hisob-kitoblarni amalga oshirishda nazorat-kassa apparatlarini qo‘llashga doir qonun hujjatlariga rioya qilinishi, nazorat-kassa apparatlaridan foydalangan holda olingan naqd pul mablag‘larining to‘liq kirim qilinishi ustidan doimiy va amaliy nazoratni amalga oshiradi;

ishlab chiqarish va tegishlicha daromad hajmlarini yashirish, sotilgan mahsulot, ko‘rsatilgan xizmatlar hajmlarini kamaytirib ko‘rsatish, moddiy xarajatlarni asossiz ravishda hisobdan chiqarish yoki sun’iy ravishda ko‘paytirish yoxud moddiy, yoqilg‘i-energetika resurslari sarfi normativlari (limitlari) va amortizatsiya hisobini noto‘g‘ri qo‘llash mexanizmlarini o‘rganadi va aniqlaydi;

yuridik shaxslar tomonidan hisobga olinmagan (ya’ni, tasdiqlovchi hujjatlari bo‘lmagan) mahsulotlar (tovarlar)ni sotish mexanizmlarini o‘rganadi va aniqlaydi;

tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiruvchi yuridik va jismoniy shaxslarning soliq inspeksiyalarida hisobga turishdan bo‘yin tovlayotgan mexanizmlarini aniqlaydi;

xo‘jalik yurituvchi subyektlar (soliq to‘lovchilar)ga hujjatlar asosida va nazorat tartibidagi tekshirishlar olib borilayotganda ularning huquq va majburiyatlarini tushuntiradi;

xo‘jalik yurituvchi subyektlar (soliq to‘lovchilar)ni hujjatlar asosida va nazorat tartibidagi tekshirishlar natijalari bilan tanishtiradi;

qonun hujjatlariga muvofiq xo‘jalik yurituvchi subyektlar (soliq to‘lovchilar) to‘g‘risidagi ma’lumotlarning maxfiyligiga rioya qiladi;

soliq qonunchiligi buzilishlari to‘g‘risidagi arizalar, xabarlar va boshqa axborotlarni tekshiradi;

O‘zbekiston Respublikasining soliq masalalari bo‘yicha qonun hujjatlari loyihalarini tayyorlashda ishtirok etadi;

Bosh boshqarmaning nazorat-taftish bo‘linmalari kadrlarini tanlash va joy-joyiga qo‘yish ishlarida qatnashadi;

tahliliy ishlarni olib boradi, hujjatlar asosida va nazorat tartibidagi tekshirishlar materiallarini umumlashtiradi va aniqlangan o‘ziga xos soliq buzishlar bo‘yicha ularni bartaraf etish va bundan keyin ularga yo‘l qo‘ymaslik yuzasidan belgilangan tartibda takliflar tayyorlaydi;

Davlat soliq qo‘mitasining tegishli xizmatlari bilan birgalikda Bosh boshqarma va uning tarkibiy bo‘linmalari xodimlarining malakasini oshirish bo‘yicha kasbiy o‘qishlarini tashkil etadi;

nazorat-taftish ishlari bo‘yicha statistika ma’lumotlarini yig‘ish va mukammallashtirishning avtomatlashtirilgan tizimini joriy etadi;

hujjatlar asosida va nazorat tartibidagi tekshirishlarda ishtirok etish uchun Davlat soliq qo‘mitasi bo‘linmalarining boshqa xodimlarini Davlat soliq qo‘mitasi rahbariyati bilan kelishgan holda jalb etadi;

Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan tasdiqlangan ishlar nomenklaturasiga muvofiq ish yuritilishini ta’minlaydi;

Bosh boshqarma va uning joylardagi tarkibiy bo‘linmalari tomonidan qilingan ishlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni muntazam umumlashtirib boradi va ularni har chorakda tayyorlaydi.

4.1. Bosh boshqarma o‘ziga yuklangan vazifalar va bajaradigan funksiyalariga muvofiq quyidagi huquqlarga ega:

soliq to‘lovchilardagi moliya hujjatlarini, shartnomalar (kontraktlar), biznes-rejalar, smetalar, daromadlar to‘g‘risidagi deklaratsiyalarni, soliqlarni hisoblab chiqarish hamda to‘lash bilan bog‘liq boshqa hujjatlarni belgilangan tartibda tekshirish (shu jumladan, soliq to‘lovchi bilan bog‘liq subyektlardagi hujjatlarni muqobil tekshirish), tekshirishlar chog‘ida paydo bo‘ladigan masalalar bo‘yicha zarur tushuntirish xatlari, ma’lumotnomalar va ma’lumotlar olish;

tekshirishlarni o‘tkazish vaqtida yuridik va jismoniy shaxslardan xo‘jalik yurituvchi subyektlar (soliq to‘lovchilar) faoliyatiga taalluqli ma’lumotlar, ma’lumotnomalar, hujjatlar olish va ulardan nusxalar olish;

bank va boshqa kredit-moliya muassasalaridan xo‘jalik yurituvchi subyektlar (soliq to‘lovchilar)ning hisob-kitob va boshqa xil schyotlarida amalga oshirilgan operatsiyalar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni belgilangan tartibda olish;

bojxona organlaridan va Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligidan import-eksport operatsiyalarning amalga oshirilishi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni va xo‘jalik yurituvchi subyektlar (soliq to‘lovchilar) haqidagi boshqa axborotlarni belgilangan tartibda olish;

soliq qonunchiligi buzilishiga yo‘l qo‘yayotgan xo‘jalik yurituvchi subyektlar (soliq to‘lovchilar)dan daromad (foyda) va soliq olishining boshqa obyektlari, shuningdek, huquq buzishlar yashirilganligidan dalolat boruvchi hujjatlarni, shuningdek, huquqni buzish ashyolarini belgilangan tartibda olib qo‘yish;

zarur hollarda kassalarni va kassa xonalarini, omborlarni, arxivlarni muhrlab qo‘yish, qalbakiliklar va boshqa suiiste’molliklar aniqlanganda hujjatlarni olib qo‘yish, tekshirilayotgan xo‘jalik subyektlari rahbarlaridan asosiy vositalarni, tovar-moddiy boyliklarni, pul mablag‘lari va hisob-kitoblarni xatlovdan o‘tkazishni talab qilish;

tovarlar, buyumlar, xomashyo, materiallar va yarim fabrikatlar namunalarini, shuningdek, hujjatlarni tekshirishlar, tadqiqotlar va ekspertizalar o‘tkazish uchun olib qo‘yish;

xo‘jalik yurituvchi subyektlar (soliq to‘lovchilar) (shu jumladan, alohida rejimda ishlaydigan (korxonalar)ning daromad (foyda) ko‘rish uchun foydalaniladigan yoxud soliq solish obyektlarini saqlash bilan bog‘liq ishlab chiqarish, omborxona, savdo va boshqa joylarini va o‘rinlarini, ular joylashgan joydan qat’i nazar, tekshirish, bajarilgan ishlar, ko‘rsatilgan xizmatlarni nazorat tartibida o‘lchash va tovar-moddiy boyliklarni xatlash;

xo‘jalik yurituvchi subyektlar (soliq to‘lovchilar)dan aniqlangan qonun buzilishlari bartaraf etilishini talab qilish;

xo‘jalik yurituvchi subyektlar (soliq to‘lovchilar)ning ular hujjatlar asosida va nazorat tartibidagi tekshirishlarni o‘tkazishga yoki tekshirish uchun davlat soliq xizmati organlari mansabdor shaxslarini daromad (foyda) ko‘rish uchun foydalaniladigan yoxud soliq solish obyektini saqlash bilan bog‘liq xonalar va joylarga kirishiga to‘sqinlik qilgan, davlat soliq organlariga hamda ularning mansabdor shaxslariga tekshirishlarni o‘tkazish vaqtida moliyaviy hisobotlar, hisob-kitoblar, deklaratsiyalar va soliqlarni hisoblab chiqarish va to‘lash bilan bog‘liq boshqa hujjatlarni taqdim etmagan (yoki taqdim etishni rad etgan) hollarda ularning banklardagi va boshqa moliya-kredit tashkilotlaridagi hisob-kitob va boshqa schyotlar bo‘yicha operatsiyalarini to‘xtatib qo‘yish to‘g‘risida sudga murojaat qilish (jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning aniqlangan hollari bundan mustasno);

qurilish, montaj, tuzatish va boshqa ishlarni nazorat tariqasida o‘lchash uchun mutaxassislarni belgilangan tartibda jalb qilish;

iqtisodiy sohalardagi jinoyatchilikka qarshi kurashda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ilmiy-texnika vositalari va usullaridan foydalanish;

aniqlangan huquq buzilishlar faktlari bo‘yicha tushuntirishlar olish uchun soliq xizmati organlariga mansabdor shaxslar, fuqarolarni qonunda belgilangan tartibda taklif qilish;

Davlat soliq xizmati soliq organlari tizimidagi istalgan hujjatdan foydalanish;

davlat soliq xizmati organlarining telekommunikatsiya vositalari va kompyuter texnologiyalaridan foydalanish;

Mahalliy axborot tarmoqlaridan foydalanish va o‘z ma’lumotlar bazasini tashkil etish;

soliq organlarining barcha tizimi kabi ayrim tarkibiy bo‘limlariga, hududiy organlariga ham taalluqli bo‘lgan masalalarni Davlat soliq qo‘mitasi raisi va hay’at ko‘rib chiqishi uchun taqdim etish va ular ko‘rib chiqilayotganda ishtirok etish;

Bosh boshqarma vakolatiga tegishli materiallarni umumlashtirish, tegishli soliq organlarining rahbariyatiga ularning tashkiliy amaliy faoliyatini yanada yaxshilash yuzasidan takliflar kiritish.

4.2. Bosh boshqarma va uning hududiy bo‘linmalari xodimlariga “Davlat soliq xizmati to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan boshqa huquqlar ham beriladi;

5.1. Bosh boshqarma xodimlari O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda javob beradilar.

5.2. Bosh boshqarma va uning hududiy bo‘linmalari xodimlari:

o‘z funksional vazifalarini bajarmaganligi yoki zarur darajada bajarmaganligi;

mazkur Nizom va O‘zbekiston Respublikasining boshqa qonun hujjatlari talablariga rioya qilmaganligi;

rahbariyat topshiriqlarining o‘z vaqtida amalga oshirilishi bo‘yicha zarur nazoratni ta’minlamaganligi;

o‘zining noqonuniy xatti-harakatlari (harakatsizligi) tufayli fuqarolar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga moddiy va ma’naviy zarar yetkazganligi;

ishlab chiqarish hajmlarini pasaytirganligi va xo‘jalik yurituvchi subyektlardagi soliq solish bazasini kamaytirganligi;

O‘zbekiston Respublikasining qonun hujjatlari normalariga muvofiq bo‘lmagan qarorlar qabul qilganligi;

huquqni boshqacha tarzda buzganligi uchun javob beradilar.

5.3. Bosh boshqarma xodimlari tomonidan o‘z xizmat vakolatlarining oshirib yuborilishi, shuningdek, ularga yuklangan funksional vazifalarning bajarilmasligi O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda intizomiy yoki jinoiy javobgarlikka olib keladi.

6.1. Bosh boshqarma tuzilmasi va uning shtatdagi xodimlari soni Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan tasdiqlanadi. Bosh boshqarma quyidagilardan tashkil topadi:

Hujjatlar bo‘yicha tekshirishlarni tashkil etish va o‘tkazish boshqarmasi;

Nazorat tartibidagi va qisqa muddatli tekshirishlarni tashkil etish boshqarmasi;

Soliq tekshiruvlari natijalarini tahlil qilish bo‘limi.

6.2. Nazorat-taftish bosh boshqarmasining boshlig‘i belgilangan tartibda O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi raisining buyrug‘i bilan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod etiladi.

6.3. Bosh boshqarma o‘z ishini Davlat soliq qo‘mitasi rahbariyati tomonidan tasdiqlanadigan yillik va joriy ish rejalari asosida olib boradi.

6.4. Bosh boshqarma mansabdor shaxslarining ish haqi lavozim maoshidan, maxsus unvonlar, ko‘p yillik xizmati uchun ustamalar, boshqa qo‘shimcha haqlardan iboratdir va qonun hujjatlarida belgilangan tartibda to‘lanadi.

6.5. Nazorat-taftish bosh boshqarmasi xodimlariga O‘zbekiston Respublikasi respublika budjeti hisobiga ular lavozim maoshining 20 foizi miqdorida maxsus ustamalar belgilanadi.

6.6. Bosh boshqarma xodimlariga tadbirkorlik faoliyatining har qanday turi bilan shug‘ullanish, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarda o‘rindoshlik bo‘yicha ishlash taqiqlanadi, ilmiy va ijodiy faoliyat, o‘qituvchilik faoliyati bundan mustasno.

6.7. Bosh boshqarma va uning hududiy bo‘linmalari o‘z oldilariga qo‘yilgan vazifalarni Davlat soliq qo‘mitasining boshqa boshqarmalari va O‘zbekiston Respublikasining boshqa davlat organlari bilan o‘zaro hamkorlikda hal etadilar.

Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi soliq organlarida xizmatga qabul qilish tartibini va mansabdor shaxslar tomonidan davlat xizmatini o‘tash shart-sharoitlarini, ularning mas’uliyatini, shuningdek, ularga maxsus unvonlar berish va ulardan mahrum qilish tartibini belgilaydi.

1. Mansabdor shaxslarning ularning soliq organlaridagi xizmati bilan bog‘liq huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi “Davlat soliq xizmati to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni hamda O‘zbekiston Respublikasining boshqa qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi ta’riflardan foydalaniladi:

rahbarlik lavozimlari — O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi raisi, raisining birinchi o‘rinbosari va o‘rinbosarlari, bosh boshqarmalar boshliqlari, boshqarmalar, bo‘limlar boshliqlari, ularning o‘rinbosarlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalarining, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari boshqarma va bo‘limlarining, davlat soliq inspeksiyalarining, davlat soliq inspeksiyalari bo‘limlarining boshliqlari, boshliq o‘rinbosarlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari boshqarma va bo‘limlarining” so‘zlaridan keyin “Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi bozorlar va savdo komplekslari faoliyatini nazorat qilish bo‘limlarining boshliqlari va o‘rinbosarlari.

inspektorlar tarkibi lavozimlari — davlat soliq xizmati barcha darajalardagi organlarining soliq xizmati inspektorlari.

3. Soliq organlarining mansabdor shaxslariga soliq organlarida shtatdagi lavozimlarni egallab turgan shaxslar kiradi va ularga egallab turgan lavozimlariga hamda uzoq muddat ishlaganligiga muvofiq ravishda quyidagi maxsus unvonlar beriladi:

soliq xizmatining bosh davlat maslahatchisi;

soliq xizmatining I darajali davlat maslahatchisi;

soliq xizmatining II darajali davlat maslahatchisi;

soliq xizmatining III darajali davlat maslahatchisi;

soliq xizmatining I darajali maslahatchisi;

soliq xizmatining II darajali maslahatchisi;

soliq xizmatining III darajali maslahatchisi;

soliq xizmatining I darajali inspektori;

soliq xizmatining II darajali inspektori;

soliq xizmatining III darajali inspektori;

soliq xizmatining inspektori.

4. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi raisi O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining taqdimnomasiga binoan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi va lavozimidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan ozod qilinadi.

O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi raisining birinchi o‘rinbosari, rais o‘rinbosarlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari boshliqlari O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadilar va lavozimdan ozod qilinadilar.

O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining ushbu bandning birinchi va ikkinchi xatboshida sanab o‘tilmagan mansabdor shaxslari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari boshliqlari o‘rinbosarlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari bo‘limlari boshliqlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi bozorlar va savdo komplekslari faoliyatini nazorat qilish bo‘limlari mansabdor shaxslari, tumanlar, shaharlar va shaharlardagi tumanlar davlat soliq inspeksiyalari boshliqlari belgilangan tartibda O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi raisining buyrug‘i bilan tayinlanadilar.

Davlat soliq xizmati organlarining ushbu bandning birinchi — uchinchi xatboshida sanab o‘tilmagan mansabdor shaxslari davlat soliq xizmati tegishli organi rahbari tomonidan tayinlanadilar.

5. Soliq organlarida xizmatga yoshi, millati, jinsi, ijtimoiy kelib chiqishi, mulkiy va mansab mavqeyidan qat’i nazar, o‘zlarining kasb, ishchanlik, shaxsiy va axloqiy sifatlariga, ma’lumoti darajasiga va salomatligiga ko‘ra davlat soliq organlariga yuklangan vazifalarning bajarilishini ta’minlashga qodir bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari qabul qilinadilar.

6. Davlat soliq organlarining inspektorlar tarkibi lavozimlari o‘rta maxsus darajadan kam bo‘lmagan iqtisodiyot, moliya yoki yuridik ixtisos bo‘yicha ma’lumotga ega bo‘lgan shaxslar tomonidan tanlov asosida egallanadi.

Soliq organlarining, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tayinlanadigan shaxslardan tashqari, rahbarlik lavozimlari oliy iqtisodiyot, moliya yoki yuridik ma’lumotga ega bo‘lgan shaxslar tomonidan tanlov asosida egallanadi.

Tanlov sinovlari o‘tkazish va xizmatga qabul qilish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan belgilanadi.

Nazorat-taftish bosh boshqarmasi va uning tarkibiy bo‘linmalari xodimlar tarkibi oliy iqtisodiyot ma’lumotiga hamda soliq organlari nazorat xizmatlarida, Markaziy apparat xodimlari uchun— kamida 5 yil va mintaqaviy bo‘linmalar xodimlari uchun— kamida 3 yil, umumiy ish stajiga ega bo‘lgan yuqori malakali mutaxassislardan butlanadi.

7. Quyidagi shaxslar:

sudlangan, uni o‘tamagan yoxud Qonunda belgilangan tartibda olib tashlanmagan;

belgilangan tartibda mehnatga layoqatsiz yoki mehnatga layoqati cheklangan deb e’tirof etilgan;

mehnat qonunchiligiga muvofiq ilgari ish beruvchi tashabbusiga ko‘ra soliq organlaridan bo‘shatilgan (Mehnat kodeksi 100-moddasi 2-qismining 1, 2 va 5-bandlari bo‘yicha bo‘shatilgan hollar bundan mustasno) shaxslar soliq organlariga xizmatga qabul qilinmaydilar.

8. Tegishli soliq organi xizmat qilayotgan shaxs bilan mehnat shartnomasi tuzadi.

Davlat soliq organlarida xizmat qilish to‘g‘risidagi namunaviy mehnat shartnomasi shakli Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan belgilanadi.

9. Soliq organlariga xizmatga qabul qilinayotgan shaxslar shtatdagi lavozimga mehnat shartnomasiga muvofiq uch oy sinov muddati bilan tayinlanadilar, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan shaxslar bundan mustasno.

10. Soliq organiga xizmatga qabul qilingan shaxsga butun xizmat davri uchun shaxsiy tabel tartib raqami beriladi.

11. Davlat soliq organlarida shtatdagi lavozimga tayinlashda quyidagi talablarga rioya qilinadi:

soliq organlarining mansabdor shaxsi vazifani asosiy yoki turdosh ixtisos bo‘yicha olingan ma’lumotga muvofiq yoxud mavjud ish tajribasiga muvofiq bajarishi kerak. Boshqa ixtisos bo‘yicha vazifalarni bajarish zarurati bo‘lganda ular qayta tayyorlash va tajriba orttirishdan o‘tadilar;

mansabdor shaxslar yanada yuqori rahbarlik lavozimiga tasdiqlangungacha ushbu lavozimni bajarib turuvchi etib tayinlanishlari mumkin, bunda ularning vazifalarni bajarib turish uzluksiz muddati uch oydan oshmasligi kerak;

yaqin qarindosh bo‘lgan yoki yaqin qarindoshligi bo‘lgan (ota-onalar, aka-ukalar, opa-singillar, o‘g‘illar, qizlar, er-xotinlar, shuningdek, er-xotinlarning ota-onalari, aka-ukalari, opa-singillari va farzandlari) soliq organlari mansabdor shaxslarining, agar ularning xizmati bir-biriga bevosita bo‘ysunish yoki nazoratda bo‘lish bilan bog‘liq bo‘lsa, aynan bir soliq organida xizmatni o‘tashiga ruxsat etilmaydi.

12. Mansabdor shaxslarni xizmat bo‘yicha ko‘tarish ularning amaliy ishda namoyon qilgan kasbiy, axloqiy va ishchanlik sifatlariga qarab amalga oshiriladi.

13. Ishchanlik va axloqiy sifatlarini, kasb bo‘yicha xizmatga layoqatini baholash hamda shaxsiy qobiliyati va ish tajribasiga muvofiq oqilona joylashtirish uchun soliq organlarining mansabdor shaxslari har uch yilda kamida bir marta attestatsiyadan o‘tkaziladi. Navbatdan tashqari attestatsiyalar O‘zbekiston Respublikasi Hukumati qaroriga binoan o‘tkaziladi.

Soliq organlarining mansabdor shaxslarini attestatsiyadan o‘tkazish asoslari va tartibi Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan tasdiqlanadigan Soliq organlarining mansabdor shaxslarini attestatsiyadan o‘tkazish to‘g‘risidagi Nizomga muvofiq belgilanadi.

14. Soliq organlarining mansabdor shaxslari Davlat soliq qo‘mitasi o‘quv yurtlarida yoki boshqa o‘quv yurtlarida, kurslarda, seminarlarda Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan belgilanadigan tartibda va shart-sharoitlarda tayyorgarlik, qayta tayyorgarlik hamda malaka oshirishdan o‘tadilar.

Soliq organlarining mansabdor shaxslarini jismoniy tarbiya-sport bo‘yicha tayyorlash ularning xizmat joylarida yoki Davlat soliq qo‘mitasi o‘quv yurtlarida, Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

15. Soliq organlarining mansabdor shaxslariga nisbatan rag‘batlantirish va intizomiy jazo choralari qo‘llanishi mumkin. Rag‘batlantirish va intizomiy jazolash choralari turlari, ularni qo‘llash tartibi, shuningdek, soliq organlari boshliqlarining xizmat intizomini saqlash bo‘yicha huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan kasaba uyushmasi qo‘mitasi bilan kelishgan holda tasdiqlanadigan Davlat soliq xizmati organlarining ichki mehnat tartibi qoidalari bilan belgilanadi.

16. Soliq organlarining mansabdor shaxslarini boshqa lavozimlarga o‘tkazish mehnat qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi.

17. Soliq organlarining mansabdor shaxslari:

Davlat soliq xizmati organlari ichki mehnat tartibi qoidalariga rioya etishga;

formali kiyim-bosh kiyib yurishga majburdirlar. Kiyim-bosh bilan ta’minlash normalari va ularni kiyib yurish, farqlovchi belgilarni taqib yurish muddatlari Respublika soliq organlarida formali kiyim-boshni kiyib yurish tartibi to‘g‘risidagi Nizom bilan, Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan o‘rnatilgan tartibda belgilanadi.

18. Soliq organlarining mansabdor shaxslari uchun:

biron-bir tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanish;

korxonalar, muassasalar, tashkilotlarda o‘rindoshlik bo‘yicha ishlash (ilmiy, o‘qituvchilik va ijodiy faoliyat bilan shug‘ullanish bundan mustasno);

o‘z xizmat vazifalarini bajarganlik yoki bajarmaganlik uchun mukofotlar yoki xizmatlarni qabul qilish;

qarindoshlar, tanishlar va boshqa chet shaxslar iltimosiga ko‘ra amaldagi qonun hujjatlariga rioya etmaslik;

ish tashlashlar, siyosiy manifestatsiyalar va yurishlarni tashkil etish va ularda qatnashish;

xizmat vazifalarini bajarish chog‘ida spirtli ichimliklar iste’mol qilish;

respublika soliq organlari sha’niga dog‘ tushiruvchi shaxslar bilan munosabat o‘rnatish;

soliq organlarida uchinchi shaxslar ishi bo‘yicha ishonchli vakillar yoki vakillar bo‘lish;

moddiy-texnika va axborot bilan ta’minlash, moliya vositalaridan, davlatning boshqa mol-mulkidan, shuningdek, xizmat axborotlaridan lavozim vazifalari bilan bog‘liq bo‘lmagan maqsadlarda foydalanish taqiqlanadi.

19. Soliq organlarining mansabdor shaxslari tomonidan xalqaro va davlatlararo simpoziumlarda, konferensiyalarda hamda ish (xizmat) tusidagi boshqa uchrashuvlarda olingan 200 AQSh dollariga teng miqdordan ortiq qimmatbaho sovg‘alar belgilangan tartibda budjet daromadiga o‘tkaziladi, ularning musobaqalarda, ijodiy va kasb bo‘yicha tanlovlarda olgan shaxsiy sovrinlari bundan mustasno.

20. Davlat soliq xizmati organlari mansabdor shaxslari O‘zbekiston Respublikasi respublika budjeti mablag‘lari hisobiga davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilinadilar.

21. Soliq xizmati mansabdor shaxslariga mehnat ta’tillari berish tartibi mehnat qonunchiligi bilan belgilanadi.

Mukofotlar, kompensatsiyalar, moddiy yordamlar berish tartibi va ularning manbalari Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan belgilanadi.

Davlat soliq xizmati organlari mansabdor shaxslari xizmat faoliyatini amalga oshirish munosabati bilan tan jarohatlari olganda yoki halok bo‘lganda bir yo‘la beriladigan nafaqalar to‘lash tartibi va miqdorlari qonunchilik bilan belgilanadi.

22. Tarkib mansabdor shaxslarining va ular oila a’zolarining hayoti, salomatligi, sha’ni va qadr-qimmatini ushbu shaxslar tomonidan xizmat burchini bajarishi, munosabati bilan jinoiy tajovuzlardan muhofaza qilish O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligi bilan kafolatlanadi.

23. Soliq organlarining mansabdor shaxslari xizmat vazifalarini bajarish chog‘ida ko‘rsatgan mardligi va jasorati, xizmat vazifalarini namunali ado etganligi uchun qonunchilikka muvofiq davlat mukofotlariga taqdim etilishi va rag‘batlantirilishi mumkin.

24. Soliq organlarining mansabdor shaxslari boshliqlarining qasddan berilgan noqonuniy tusdagi buyruqlarini bajarmaslik huquqiga egadirlar. Bu holda ular yuqori turuvchi boshliqlar buyrug‘ini bajarmaganlik sabablaridan yuqori organlarni xabardor qilishga majburdirlar.

25. Soliq organlarining mansabdor shaxslari mansabdor shaxslarning ularga nisbatan intizomiy tanbehlar, lavozimdan chetlatish yoki bo‘shatish to‘g‘risida qabul qilgan qarorlari yuzasidan yuqori tashkilotlarga va sudlarga shikoyat berishga haqlidirlar.

26. Xizmat vazifalarini yoki xizmat burchini bajarish munosabati bilan soliq organlarining mansabdor shaxsi mol-mulkiga yetkazilgan zarar O‘zbekiston Respublikasi respublika budjeti mablag‘laridan to‘lanadi, ushbu summa keyinchalik aybdor shaxslardan undiriladi.

27. Soliq organlarining mansabdor shaxslari ushbu Nizom hamda xizmatni o‘tash va Kadrlar bilan ishlash masalalari bo‘yicha boshqa me’yoriy hujjatlar talablariga aniq rioya etilishi yuzasidan shaxsan javob beradilar.

28. Soliq organlarining rahbarlari o‘zlariga bo‘ysunuvchi xodimlarni xizmat uchun xavfsiz, maqbul shart-sharoitlar bilan ta’minlashga, ularning soliq xizmati to‘g‘risidagi qonunchilikda, boshqa hujjatlarda va ushbu Nizomda nazarda tutilgan huquqlarini muhofaza qilishga, ularga xizmat bo‘yicha ko‘tarilish va madaniy hordiq uchun imkoniyatlar yaratishga majburdirlar.

29. Davlat soliq xizmati organlarining malaka tavsifnomalari talablariga javob beradigan mansabdor shaxslariga, attestatsiyadan ijobiy o‘tishgan taqdirda, shtatlar ro‘yxati bo‘yicha egallab turgan lavozimini hisobga olgan holda hamda oldingi unvonida xizmat qilish muddati tugagach, tadrijiy tartibda quyidagi navbatdagi maxsus unvonlar beriladi:

30. Davlat soliq xizmatining mansabdor shaxslariga:

bosh davlat maslahatchisi, soliq xizmatining I, II, III darajali davlat maslahatchisi unvonlari — O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan;

soliq xizmatining I, II, III darajali maslahatchisi, soliq xizmatining 1 darajali inspektori unvonlari — O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan;

soliq xizmatining II va III darajali inspektori, soliq xizmatining inspektori unvonlari — Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq bosh boshqarmalari boshliqlari tomonidan beriladi.

Maxsus unvonlar davlat soliq organlaridan ishga o‘tgan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti devoni boshqaruv xodimlariga ham beriladi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti devonida boshqaruv xodimi sifatidagi ishlash davrida maxsus unvonlar tegishli maxsus unvonlar berish uchun zarur bo‘lgan muddatlar o‘tgandan keyin ushbu Nizomda nazarda tutilgan tartibda, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti devoni tegishli tarkibiy bo‘linmasi rahbarining tavsiyasiga asosan beriladi.

31. Mansabdor shaxslar maxsus unvonda xizmat qilishining quyidagi muddatlari belgilanadi:

soliq xizmatining I darajali maslahatchisi — 4 yil;

soliq xizmatining II darajali maslahatchisi — 4 yil;

soliq xizmatining III darajali maslahatchisi — 3 yil;

soliq xizmatining I darajali inspektori — 3 yil;

soliq xizmatining II darajali inspektori — 2 yil;

soliq xizmatining III darajali inspektori — 2 yil;

soliq xizmatining inspektori — 1 yil.

Soliq xizmatining bosh davlat maslahatchisi, soliq xizmatining I, II, III darajali davlat maslahatchisi uchun maxsus unvonlarda xizmat qilish muddatlari belgilanmaydi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti devonida boshqaruv xodimi sifatidagi ishlash davri maxsus unvonlar olish uchun zarur bo‘lgan ish stajiga qo‘shiladi.

32. Maxsus unvonda xizmat qilish muddati unvon berish to‘g‘risidagi buyruq chiqqan kundan boshlab hisoblanadi. Mansabdor shaxslarning pasaytirilgan maxsus unvonda bo‘lgan vaqti tiklangan unvondagi xizmat muddatiga qo‘shilmaydi.

33. Rahbarlik lavozimiga yangi qabul qilingan mansabdor shaxslarga maxsus unvon egallab turilgan shtatdagi lavozimi bo‘yicha sinov muddati tugagandan keyin beriladi, inspektor maxsus unvoni bundan mustasno.

34. Soliq organlarining mansabdor shaxslariga, yanada yuqoriroq unvon beriladigan lavozimga o‘tkazilganda va tayinlanganda, unga navbatdagi maxsus unvonni, yangi lavozimda bo‘lish muddatidan qat’i nazar, va navbatda va muddatlarga rioya qilmasdan olish huquqi beriladi, lekin mazkur unvon uning maxsus unvonidan ikki darajadan yuqori bo‘lmasligi kerak.

35. Soliq organlarining intizomini jazo olgan yoxud unga nisbatan jinoiy ish qo‘zg‘atilgan yoki qonunchilikni yoki xizmat intizomini buzganlik fakti bo‘yicha xizmat tekshiruvi o‘tkazilayotgan mansabdor shaxslarini navbatdagi maxsus unvonlarni berishga yoki rag‘batlantirishga tavsiya etish intizomiy jazo olib tashlangungacha yoxud jinoiy ish ozod qiluvchi asoslar bo‘yicha to‘xtatilgungacha yoki xizmat tekshiruvi tugagungacha amalga oshirilmaydi,

36. Istisno tartibida, soliq organlarining vakolatli mansabdor shaxslari navbatdagi maxsus unvonlarni muddatidan oldin yoki egallab turilgan shtatdagi lavozim bo‘yicha belgilangandan bir daraja yuqori unvonni quyidagi mezonlar bo‘yicha berishlari mumkin:

xizmat burchini bajarish vaqtida ko‘rsatgan qahramonligi, jasorati va mardligi uchun — egallab turilgan maxsus unvondagi xizmat muddatidan qat’i nazar;

xizmat vazifalarini vijdonan bajargani va ishdagi yuksak yutuqlari uchun — maxsus unvon bo‘yicha belgilangan xizmat muddatining kamida yarmi o‘tgandan keyin.

Soliq organlarining mansabdor shaxslariga maxsus unvon egallab turilgan shtatdagi lavozim bo‘yicha belgilangandan bir daraja yuqori unvon soliq organlaridagi xizmatning butun davri mobaynida faqat bir marta berilishi mumkin.

37. Soliq organi rahbari o‘z xodimlarining maxsus unvondagi xizmat muddati tugagach navbatdagi unvon berish bo‘yicha tegishli hujjatlarni taqdim etishga majburdir.

Mansabdor shaxslarni navbatdagi maxsus unvon berishga taqdim etish asossiz ravishda kechiktirilgan taqdirda, soliq organi rahbari mehnat qonunchiligiga muvofiq intizomiy javobgarlikka tortiladi,

38. Soliq organlarining mansabdor shaxslariga berilgan maxsus unvonlar ularda umrbod saqlanib qoladi.

39. Davlat soliq xizmati organlariga xizmatga qaytadan qabul qilingan shaxslarda ilgari berilgan maxsus unvonlar saqlanadi.

Bunda, agar egallab turilgan lavozim yanada yuqoriroq unvonni taqozo etsa, u holda ushbu unvon sinov muddati tugagach beriladi va u ilgarigi maxsus unvondan ko‘pi bilan ikki daraja yuqori bo‘lishi kerak.

Agar egallab turilgan lavozim pastroq maxsus unvonni taqozo etsa, u holda xizmatga qaytadan qabul qilingan shaxslarda ularning ilgari berilgan maxsus unvoni saqlanib qoladi.

40. Mansabdor shaxslarga navbatdagi maxsus unvon berishga tavsiya etishni kechiktirish, maxsus unvonni bir darajaga pasaytirish Davlat soliq qo‘mitasining raisi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari boshliqlari tomonidan o‘z vakolatlari doirasida, tegishli darajadagi boshqarma rahbarlari taqdimnomasiga binoan, xizmat burchini buzganlik, xizmat vazifalarini zarur darajada bajarmaganlik uchun amalga oshiriladi.

Soliq organlarining maxsus unvoni pasaytirilgan mansabdor shaxslari ilgarigi maxsus unvoniga Davlat soliq qo‘mitasining raisi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari boshliqlari tomonidan tegishli darajadagi boshqarmalar rahbarlarining taqdimnomasiga binoan tiklanadilar.

Mansabdor shaxslarning ilgarigi maxsus unvonga tiklangunlarigacha ularga navbatdagi unvon berilishiga yoki ularning maxsus unvoni takroran pasaytirilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.

41. Soliq organlarining mansabdor shaxslari maxsus unvondan:

xodim o‘z nomiga isnod keltiruvchi qilmishlari uchun davlat soliq organlaridan bo‘shatilganda;

jinoyat sodir etganlik uchun — sudning qonuniy kuchga kirgan hukmiga binoan mahrum etilishi mumkin.

42. Soliq organlarining maxsus unvonlarga ega bo‘lgan mansabdor shaxslariga har oyda maxsus unvoni va uzoq yillar xizmat qilganligi uchun ustama haq to‘lanadi. Maxsus unvon uchun (maxsus unvon berilgan vaqtdan boshlab to‘lanadigan) va uzoq yillar xizmat qilganligi uchun (ish stajiga ko‘ra) ustama haq miqdorlari lavozim maoshiga nisbatan koeffitsiyentlar bilan (mazkur Nizomga 1 va 2-ilovalarga muvofiq) belgilanadi.

Uzoq yillar xizmat qilganlik uchun ustama haq olish huquqini beruvchi ish staji Davlat soliq qo‘mitasi raisi tomonidan kasaba uyushmasi organi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadigan Nizomga muvofiq hisoblab chiqiladi.

43. Soliq organlarining Soliq akademiyasiga va soliq kollejlariga ishga o‘tkazilgan mansabdor shaxslarida ularning ilgarigi maxsus unvoni, shuningdek, maxsus unvon va uzoq yillar xizmat qilganlik uchun ustamalar to‘lash tartibi saqlanib qoladi. Soliq akademiyasida va soliq kollejlarida ishlagan vaqt, soliq organlariga xizmatga qaytib kelinganda, maxsus unvondagi xizmat muddatiga qo‘shiladi.

44. Soliq organlarining mansabdor shaxslarini xizmatdan bo‘shatish O‘zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksiga muvofiq amalga oshiriladi.

45. Jinoyat sodir etganlik uchun sud tomonidan jazolangan mansabdor shaxslar, hukm qonuniy kuchga kirgandan keyin soliq organlaridan bo‘shatiladilar.

46. Vafot etgan, halok bo‘lgan yoki belgilangan tartibda bedarak yo‘qolgan deb e’tirof etilgan mansabdor shaxslar soliq organlarining xodimlar tarkibidan chiqariladilar.