O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 24-iyuldagi PF-4456-son “Oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash va attestatsiyadan o‘tkazish tizimini yanada takomillashtirish to‘g‘risida”gi Farmoniga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2012-y., 30-son, 346-modda) va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 28-dekabrdagi 365-son “Oliy o‘quv yurtidan keyingi ta’lim hamda oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan o‘tkazish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2013-y., 1-son, 5-modda) muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosati qaror qiladi:

1. Ekspert kengashi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Quyidagilar o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin:

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosatining 1996-yil 25-yanvardagi 34/2-son qarori bilan tasdiqlangan Ekspert kengashi to‘g‘risida nizom (ro‘yxat raqami 263, 1996-yil 10-iyul);

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosatining 2003-yil 17-iyuldagi 96/6-son “Ekspert kengashi to‘g‘risida nizomga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi qarori (ro‘yxat raqami 263-1, 2003-yil 12-avgust) (O‘zbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qo‘mitalari va idoralarining me’yoriy hujjatlari axborotnomasi, 2003-y., 15-son);

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosatining 2009-yil 24-dekabrdagi 160/14-son “Ekspert kengashi to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish haqida”gi qarori (ro‘yxat raqami 263-2, 2010-yil 20-yanvar) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2010-y., 3-4-son, 22-modda).

3. Mazkur qaror rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.

Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 16-fevraldagi PF-4958-son “Oliy o‘quv yurtidan keyingi ta’lim tizimini yanada takomillashtirish to‘g‘risida”gi Farmoni hamda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 28-dekabrdagi 365-son “Oliy ta’limdan keyingi ta’lim hamda oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan o‘tkazish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi va 2017-yil 22-maydagi 304-son “Oliy ta’limdan keyingi ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorlariga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasining (bundan buyon matnda OAK deb yuritiladi) ekspert kengashi faoliyatini tartibga soladi.

1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

ekspertiza — hujjatlarning mohiyati va amalga oshirilgan attestatsiya tadbirlarining oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash hamda ularni attestatsiyadan o‘tkazish sohasidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiqligi yuzasidan xulosa berish;

ilmiy ekspertiza — dissertatsiya va nashr qilingan ishlar ilmiy natijalarining yangiligi, nazariy va amaliy ahamiyatini baholash, oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash hamda ularni attestatsiyadan o‘tkazish sohasidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiqligi yuzasidan xulosa berish.

2. Ekspert kengashi o‘z faoliyatida tegishli qonunchilik hujjatlari talablariga amal qiladi.

3. OAK rahbariyati ekspert kengashi faoliyatini nazorat qilib boradi va uning faoliyat olib borishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratib berishga mas’uldir.

4. Quyidagilar ekspert kengashining asosiy vazifalari hisoblanadi:

tashkilotlarning oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni tayyorlash hamda ularni attestatsiyadan o‘tkazish sohasidagi takliflarini ko‘rib chiqish hamda ularga baho berish;

fan va texnikaning eng yangi yo‘nalishlari hamda xalqaro tajribani hisobga olgan holda oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar ixtisosliklari ro‘yxatini takomillashtirishga oid takliflarni tayyorlash va ko‘rib chiqish;

ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlarning va ilmiy unvonlar beruvchi kengashlarning ilmiy darajalar va ilmiy unvonlar berish ishlarini nazorat qilish;

ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlar tuzish bo‘yicha takliflarni ko‘rib chiqish;

dissertatsiyalarning ilmiy saviyasini, ularning ilmiy va amaliy ahamiyatini baholash mezonlarini ishlab chiqish;

ilmiy daraja va ilmiy unvon talabgorlariga qo‘yiladigan talablarning yagonaligini ta’minlash;

dissertatsiyalarni yuqori darajada ekspertizadan o‘tkazilishini ta’minlash;

dissertatsiya natijalarini tahlil qilish hamda ularning fan va texnikani rivojlantirish, iqtisodiyot tarmoqlarini modernizatsiya qilish va mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi yo‘nalishlariga mosligiga baho berish.

5. Ekspert kengashi o‘ziga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:

ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlarning eng maqbul (optimal) tarmog‘ini shakllantirishda ishtirok etadi;

ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlarni tuzish va qayta tasdiqlashga oid hujjatlarni ko‘rib chiqadi hamda ularni tuzish (qayta tasdiqlash)ning maqsadga muvofiq yoki muvofiq emasligi to‘g‘risida xulosalar beradi;

ilmiy darajalar va ilmiy unvonlar beruvchi kengashlarning ish tajribasini tahlil qiladi va umumlashtiradi;

ilmiy darajalar va ilmiy unvonlar berish bo‘yicha murojaatnomalarni ko‘rib chiqadi va OAK Rayosati majlisida ko‘rib chiqish uchun tegishli tavsiyalar tayyorlaydi;

nostrifikatsiya qilish bo‘yicha murojaatnomalarni ko‘rib chiqadi va OAK Rayosati majlisida ko‘rib chiqish uchun tegishli tavsiyalar tayyorlaydi;

ilmiy darajalar va ilmiy unvonlardan mahrum etish va ularni tiklash masalalarini ko‘rib chiqadi va OAK Rayosati majlisida ko‘rib chiqish uchun tegishli tavsiyalar tayyorlaydi;

ilmiy darajalar va ilmiy unvonlar beruvchi kengashlarning qarorlari yuzasidan berilgan apellyatsiyalarni ko‘rib chiqadi va OAK Rayosati majlisida ko‘rib chiqish uchun tegishli tavsiyalar tayyorlaydi;

himoya qilingan dissertatsiyalarning ilmiy va amaliy natijalarini tahlil qiladi va ular yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, vazirliklar, idoralar va Fanlar akademiyasiga tegishli materiallar tayyorlaydi;

oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar ixtisosliklari ro‘yxatini takomillashtirishga, yangi ixtisosliklar pasportlari va malakaviy imtihonlar dasturlarini tayyorlashga oid takliflarni ko‘rib chiqishda qatnashadi;

fuqarolar va tashkilotlarning murojaatlarini, jumladan apellyatsiyalarni ko‘rib chiqishda ishtirok etadi;

OAK Rayosatiga ilmiy darajalar va ilmiy unvonlar beruvchi u yoki bu kengash faoliyatini davom ettirishi maqsadga muvofiqligiga yoxud kengash rahbariyatini o‘zgartirishga doir tavsiyalar tayyorlaydi;

OAK rahbariyati topshirig‘iga asosan tayanch doktorantura, doktorantura va mustaqil tadqiqotchilik institutlari tomonidan oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlash sifatining monitoringini o‘tkazishda ishtirok etadi;

oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni attestatsiyadan o‘tkazishga aloqador boshqa masalalarni ko‘rib chiqadi.

6. Ekspert kengashi quyidagi huquqlarga ega:

ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlarga qo‘shimcha xulosa olish uchun dissertatsiyalarni yuborish;

yetarlicha asoslanmagan xulosani qayta ishlash uchun ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashga qaytarish;

ilmiy daraja talabgorlarini, dissertatsiya himoyasi yoki uning jamoaviy taqrizi o‘tkazilgan ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash rahbarini, rasmiy opponentlarni, ilmiy rahbarlarni (konsultantlarni), shuningdek yetakchi tashkilot vakillarini o‘z majlislariga taklif qilish;

o‘z majlislarida ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlar va ilmiy unvonlar beruvchi kengash rahbarlarining hisobotlarini eshitish;

o‘z vakillarini ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlar majlislariga yuborish;

zarur hollarda dissertatsiya bo‘yicha rasmiy opponentlarni tavsiya etish;

ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlar faoliyatini tekshirishda OAK nomidan ishtirok etish.

7. Ekspert kengashi mazkur Nizom hamda boshqa qonunchilik hujjatlari bilan zimmasiga yuklatilgan vazifalar va funksiyalarning bajarilishi uchun javob beradi.

8. Ekspert kengashi turli fan sohalari va iqtisodiyot tarmoqlarining yetakchi mutaxassis-olimlaridan iborat tarkibda tuziladi.

Ekspert kengashining raisi va a’zolari OAK Rayosati tomonidan ilmiy va ta’lim tashkilotlari, vazirliklar, idoralar va Fanlar akademiyasida faoliyat yuritayotgan shaxslar orasidan OAK rahbariyati tavsiyasiga asosan tasdiqlanadi.

9. Ekspert kengashi tarkibiga kamida 5 yillik ilmiy va pedagogik ish tajribasiga ega bo‘lgan hamda ilmiy daraja olgan mutaxassis tayyorlagan fan doktorlari kiritiladi. Fan nomzodi yoxud falsafa doktori (Doctor of Philosophy) yoki unga tenglashtirilgan boshqa ilmiy darajaga ega mutaxassisning ekspert kengashining ilmiy kotibi etib tayinlanishiga istisno tariqasida yo‘l qo‘yiladi.

Ekspert kengashi kamida 9 nafar va ko‘pi bilan 21 nafar mutaxassis-olimlardan iborat tarkibda shakllantiriladi.

10. Ekspert kengashi tarkibi faoliyati davomida tarkibining uchdan bir qismini yangilash sharti bilan OAK Rayosati tomonidan uch yil muddatga tasdiqlanadi. Kechiktirib bo‘lmaydigan hollarda, ekspert kengashi tarkibiga OAK raisining buyrug‘iga asosan qisman o‘zgartirish kiritilishi mumkin, ushbu o‘zgartirish OAK Rayosatining navbatdagi majlisiga tasdiqlash uchun kiritilishi lozim.

Ekspert kengashi tarkibida surunkasiga ikki muddatdan ortiq ishlash mumkin emas. Ekspert kengashi tarkibidan chiqqan a’zolar ekspert kengashi tarkibiga bir yil o‘tgandan keyin qayta kiritilishi mumkin.

Zimmasiga yuklatilgan vazifalarni sifatli bajarayotgan ekspert kengashi raisi, rais o‘rinbosari (o‘rinbosarlari) va ilmiy kotibi o‘z vazifasini keyingi muddatda OAK Rayosatining qarori asosida davom ettirishi mumkin.

11. Bir tashkilot xodimlari bir vaqtning o‘zida bitta ekspert kengashining raisi, o‘rinbosari va ilmiy kotibi, shuningdek ekspert kengashi a’zolari ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengash a’zosi bo‘lishi mumkin emas.

Ekspert kengashining a’zosi majlislarda faol ishtirok etmaganda, ekspertiza (ilmiy ekspertiza) jarayoni, shu jumladan dissertatsiya ekspertizasiga oid ma’lumotlarni oshkor qilganda, u OAK Rayosati tomonidan ekspert kengashi tarkibidan chiqariladi.

12. Ekspert kengashi ishiga ekspert sifatida tahliliy ishlarni olib borish hamda dissertatsiya va attestatsiya ishlarini ko‘rib chiqishda ishtirok etish uchun tegishli fan sohalari bo‘yicha fan doktorlari jalb qilinishi mumkin.

13. OAK Rayosati a’zolari ekspert kengashi ishida ishtirok etishlari mumkin emas.

14. Ekspert kengashi majlislari ekspert kengashi raisi rahbarligida o‘tkaziladi. Ekspert kengashi raisi turli sabablarga ko‘ra ekspert kengash majlisida ishtirok etaolmagan taqdirda, uning vazifasini rais o‘rinbosari yoki OAK rahbariyati tomonidan tayinlangan ekspert kengashi a’zolaridan biri bajaradi.

Ekspert kengashi majlislari uning ishida ekspert kengashi a’zolarining kamida uchdan ikki qismi ishtirok etganda vakolatli hisoblanadi.

15. Ekspert kengashining qarorlari (tavsiyalari, xulosalari) ochiq ovoz berish yo‘li bilan qabul qilinadi. Zarur hollarda, ekspert kengashining qarorlari xolisligini ta’minlash maqsadida yoki ekspert kengashi a’zolarining ko‘pchiligi taklifiga ko‘ra yopiq ovoz berish o‘tkazilishi mumkin.

Ekspert kengashi qarori majlisda ishtirok etgan va ovoz berish huquqiga ega bo‘lgan kengash a’zolarining kamida uchdan ikki qismi tomonidan yoqlab ovoz berilganda, qabul qilingan hisoblanadi.

16. Ekspert kengashi qarorlari tavsiyaviy xarakterga ega bo‘lib, ekspert kengashi tomonidan mustaqil ravishda qabul qilinadi hamda OAK Rayosati tasdiqlagan kundan e’tiboran kuchga kiradi.

17. Ekspert kengashining majlisi mazkur Nizom talablariga rioya etmagan holda o‘tkazilgan va ekspert kengashi tomonidan asossiz qaror qabul qilingan taqdirda, OAK rahbariyati dissertatsiyani mustaqil yopiq ekspertizaga berib, mustaqil yopiq ekspertiza natijasi asosida ekspert kengashiga masalani takroran ko‘rib chiqishni taklif etishga haqli.

18. OAK Rayosati yoki rahbariyatining topshirig‘iga asosan, zarur hollarda, ekspert kengashlarining qo‘shma majlisi tashkil qilinishi mumkin.

19. Ekspert kengashi bo‘yicha OAK mas’ul xodimi ekspert kengashi majlislarida ishtirok etish huquqiga ega bo‘lib, ekspert kengashi ilmiy kotibi bilan birgalikda attestatsiya ishlari va dissertatsiyalarning to‘la-to‘kis saqlanishi va o‘z vaqtida ko‘rib chiqilishi uchun mas’uldir. Ekspert kengashi yig‘ilishlarida OAK rahbariyati ishtirok etishi mumkin.

20. Boshqa ekspert kengashlari a’zolari va mutaxassis-olimlar ham kengash majlisida ekspert kengashi qaroriga muvofiq ishtirok etishlari mumkin. Ekspert kengashiga taklif qilingan mutaxassislar ekspert kengashida maslahat ovozi bilan ishtirok etadi.

21. Ekspert kengashi majlisida tegishli dissertatsiya bo‘yicha rasmiy opponent, ilmiy konsultant va yetakchi tashkilot taqrizini imzolagan ekspert kengashi a’zolari ishtirok etish huquqiga ega emas.

22. Ekspert kengashi qarori (tavsiyasi, xulosasi) va majlisi bayonnomasi raislik qiluvchi va ekspert kengashi ilmiy kotibi tomonidan imzolanadi hamda besh kun ichida ekspert kengashi bo‘yicha OAK mas’ul xodimiga topshiriladi.

23. Ekspert kengashi tomonidan fan doktori (Doctor of Science) ilmiy darajasini va professor ilmiy unvonini berish bo‘yicha murojaatlar 2 oy ichida, falsafa doktori (Doctor of Philosophy) ilmiy darajasini hamda dotsent va katta ilmiy xodim ilmiy unvonlarini berish bo‘yicha murojaatlar 1,5 oy ichida ko‘rib chiqiladi.

24. Ekspert kengashi a’zolari o‘zlari tayyorlagan xulosalarning belgilangan muddatda taqdim etilishi hamda ekspert kengashi majlisida ko‘rilgan masalalar yuzasidan qabul qilingan qarorlarning (tavsiyalarning, xulosalarning) asosliligi va xolisligi uchun mas’uldir.

25. Dissertatsiya va attestatsiya ishlari yuzasidan ekspert kengashi qarorlari OAK Rayosati majlisida Bosh ilmiy kotib va ekspert kengashi raisi yoki o‘rinbosari tomonidan taqdim etiladi.

26. Iyul-avgust oylari ekspert kengashi tomonidan attestatsiya ishlarini ko‘rib chiqish muddatlarini hisoblashda inobatga olinmaydi.

27. Ekspert kengashi o‘tgan yildagi faoliyati to‘g‘risidagi hisobotni har yili 10-yanvardan kechiktirmay OAKga taqdim etadi.

28. Ekspert kengashiga ilmiy daraja yoki ilmiy unvondan mahrum etish yoki ularni tiklash masalasini ko‘rib chiqish uchun asos bo‘ladigan materiallar kelib tushgan taqdirda, materiallar ekspert kengashi tomonidan tuzilgan kamida besh nafar a’zodan iborat komissiyaga o‘rganish uchun topshiriladi.

Komissiya tomonidan o‘rganish natijalari bo‘yicha xulosa chiqariladi va mazkur xulosa tegishli materiallar bilan birga, ekspert kengashi majlisida ko‘rib chiqish uchun topshiriladi. Komissiya xulosasi ekspert kengashi tomonidan bir oy ichida ko‘rib chiqiladi.

29. Ekspert kengashi majlisi ilmiy daraja yoki ilmiy unvondan mahrum etish yoki ularni tiklash masalasi qo‘yilgan shaxs ishtirokida o‘tkaziladi. Shaxs bu haqda majlis o‘tkazilishidan kamida besh kun oldin ogohlantirilishi shart. Agar shaxs majlisga uzrsiz sabablarga ko‘ra kelmasa yoki majlisga kelishdan bosh tortsa, ekspert kengashi tomonidan uning ishtirokisiz majlis o‘tkazish to‘g‘risida qaror qabul qilinadi. Mazkur shaxs uzrli sabablarga ko‘ra majlisga kelaolmasligi haqida oldindan xabar qilganda, kengash majlisi boshqa kunga qoldiriladi.

30. Ekspert kengashi tomonidan ilmiy daraja yoki ilmiy unvondan mahrum etish yoki uni tiklash yuzasidan yashirin ovoz berish o‘tkaziladi. Ekspert kengashi xulosasi majlisda ishtirok etgan va ovoz berish huquqiga ega bo‘lgan ekspert kengashi a’zolarining kamida uchdan ikki qismi tomonidan yoqlab ovoz berilganda, qabul qilingan hisoblanadi.

31. Ekspert kengashi quyidagi xulosalardan birini qabul qiladi:

ilmiy daraja yoki ilmiy unvondan mahrum etish yoki ularni tiklash to‘g‘risida;

ilmiy daraja yoki ilmiy unvondan mahrum etmaslik yoki ularni tiklamaslik to‘g‘risida.

Bunda ekspert kengashi tomonidan tegishli masala bo‘yicha asoslar aks ettirilgan xulosa tayyorlanadi.

Ekspert kengashining xulosasi ko‘rib chiqish va mazkur masala yuzasidan yakuniy qaror qabul qilish uchun OAK Rayosati majlisining kun tartibiga kiritiladi hamda OAK Rayosati tomonidan tegishli qaror qabul qilinadi.

32. Ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashlar yoki ilmiy unvonlar beruvchi kengash qarori yoxud OAK Rayosati qarori yuzasidan berilgan apellyatsiya ekspert kengashi tomonidan OAK Tartib-qoida komissiyasi topshirig‘iga asosan ko‘rib chiqiladi.

33. Ekspert kengashi apellyatsiyani ko‘rib chiqish uchun zarur bo‘lgan materiallar va hujjatlarni apellyatsiya bergan shaxslardan va tegishli kengashlardan so‘rab olish hamda ulardan foydalanish huquqiga ega.

34. Apellyatsiya ekspert kengashi majlisida ko‘rib chiqilayotganda, unda manfaatdor shaxslar, jumladan apellyatsiya bergan shaxs, uning ilmiy rahbari (konsultanti) va dissertatsiya bo‘yicha rasmiy opponentlar hamda majlis raisi taklif etgan mutaxassis-olimlar ishtirok etishlari mumkin.

Apellyatsiya bergan shaxs va boshqa manfaatdor shaxslar majlis o‘tkaziladigan joy, sana va vaqt haqida majlis bo‘ladigan kundan kamida besh kun oldin xabardor etilishi lozim.

35. Apellyatsiyani ko‘rib chiqish natijalari bo‘yicha xulosa yopiq ovoz berish yo‘li bilan qabul qilinadi. Ekspert kengashining xulosasi uning majlisda ishtirok etgan va ovoz berish huquqiga ega bo‘lgan a’zolarning kamida uchdan ikki qismi tomonidan yoqlab ovoz berilgan taqdirda, qabul qilingan hisoblanadi.

Ekspert kengashining xulosasi ko‘rib chiqish va apellyatsiya bo‘yicha yakuniy qaror qabul qilish uchun OAK Rayosati majlisining kun tartibiga kiritiladi hamda OAK Rayosati tomonidan tegishli qaror qabul qilinadi.

36. Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Sog‘liqni saqlash vazirligi, Xalq ta’limi vazirligi, Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Fanlar akademiyasi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Fan va texnologiyalarni rivojlantirishni muvofiqlashtirish qo‘mitasi bilan kelishilgan.