Oʻzbekiston Respublikasining “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-y., 1-2-son, 8-modda) va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2011-yil 23-avgustdagi PQ-1602-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq, shuningdek vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralar tomonidan normativ-huquqiy hujjatlarni tayyorlash tartibini yanada takomillashtirish maqsadida buyuraman:

1. Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2009-yil 14-fevraldagi 42-mh-son buyrugʻi (roʻyxat raqami 1905, 2009-yil 14-fevral) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-y., 8-son, 84-modda) bilan tasdiqlangan Vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralarning normativ-huquqiy hujjatlarini tayyorlash va qabul qilish qoidalariga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

2. Mazkur buyruq davlat roʻyxatiga olinsin va bu haqda Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralari normativ-huquqiy hujjatlarining davlat reyestriga tegishli yozuv kiritilsin.

3. Idoraviy meʼyoriy hujjatlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish boshqarmasi (B. Boliyev) va Qonun hujjatlarini turkumlash va huquqiy axborot boshqarmasi (S. Nuriyev) ushbu normativ-huquqiy hujjatni oʻn kun muddat ichida barcha manfaatdor shaxslar eʼtiboriga yetkazilishi va “Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami” — “Sobraniye zakonodatelstva Respubliki Uzbekistan”da nashr etilishini taʼminlasin.

4. Mazkur buyruq davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.

5. Mazkur buyruqning ijrosini nazorat qilish vazirning birinchi oʻrinbosari E. Kanyazov zimmasiga yuklansin.

1. 22-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi ikkinchi — beshinchi xatboshilar bilan almashtirilsin:

“Normativ-huquqiy hujjatda quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:

ikkitali raqamlarni ishlatish (masalan, “1.1”, “5.1.1”, “1.a”, “a.a” va h.k.);

bir vaqtning oʻzida kichik bandlarni va mustaqil (kichik bandlar bilan bogʻlanmagan) xatboshilarni bayon etish;

xatboshilar boshlanishida defis yoki boshqa belgilar ishlatish”.

2. 25-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin:

“Ushbu hujjatlarga takroriy havola qilinayotganda ularning rasmiy manbalari koʻrsatilishi shart emas”.

3. 28-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“28. Davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etilgan hujjatda qonun hujjatlarida mavjud boʻlmagan normativ-huquqiy hujjatlarga, Oʻzbekiston Respublikasi uchun kuchga kirmagan xalqaro shartnomalarga, shuningdek davlat roʻyxatidan oʻtmagan normativ-huquqiy tusdagi hujjatga havola qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Vazirlik va idoralarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi lozim boʻlmagan, shu jumladan tavsiya xususiyatiga ega hujjatlariga havola qilishga ularning qoidalariga umummajburiy tus bermaslik sharti bilan yoʻl qoʻyiladi (standartlashtirish boʻyicha normativ hujjatlar, sanitariya normalari, qoidalari va gigiyena normativlari, texnik qoida va normalar bundan mustasno).

Normativ-huquqiy hujjat bilan vazirlik va idoralarga ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish vakolatini berishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Qonun hujjatlari majmuiga yoki oʻrnatilgan tartibga havola qilingan holda, yuridik xizmat maʼlumotnomasiga tegishli normativ-huquqiy hujjatlar roʻyxati ilova qilinadi.

4. 30-bandda:

birinchi xatboshining oxirgi jumlasi chiqarib tashlansin;

quyidagi mazmundagi ikkinchi — oltinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“Loyihada quyidagilarning qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi:

ogʻzaki nutq shakllari;

xorijiy tillarning atamalari, davlat tilida teng maʼnoli soʻzlar va tushunchalar boʻlgan taqdirda;

eskirgan hamda koʻp maʼnoni anglatadigan soʻzlar va iboralar, majoziy taqqoslashlar, sifatlashlar, kinoyalar.

Loyihaning jumlalari rasmiy til uslubidan va yuridik atamashunoslikdan foydalanilgan holda umumeʼtirof etilgan grammatik, orfografik va punktuatsiya qoidalari asosida tuziladi”;

ikkinchi xatboshi yettinchi xatboshi deb hisoblansin.

5. Oʻzbek tilidagi matnning 33-bandidagi “bir yoki bir nechta” degan soʻzlar “ikki yoki undan ortiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

6. 34-band quyidagi mazmundagi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“Bir vaqtning oʻzida oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilayotgan normativ-huquqiy hujjatlar xronologik tartibda joylashtiriladi (ularni qabul qilish sanasi boʻyicha).

Aynan bitta sanada qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar ular roʻyxat raqamlarining ortib borishi tartibida joylashtiriladi”.

7. Quyidagi mazmundagi 38¹ — 38⁷-bandlar bilan toʻldirilsin:

“38¹. Normativ-huquqiy hujjatga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritishda uning boʻlimlari, boblari, paragraflari, bandlari va kichik bandlarining raqamlanishi oʻzgarmaydi.

Agar normativ-huquqiy hujjat yangi tuzilmaviy birliklar bilan toʻldirilayotgan boʻlsa, mazkur Qoidalarning 38²-bandida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno, unda ularni asosiy raqam yoki harf belgilari tepasiga qoʻyiladigan qoʻshimcha raqamlar bilan belgilash lozim (masalan, 2¹-band, “v¹”-kichik bandi va h.k.).

38². Agar tegishli qoʻshimchalar tuzilmaviy birligi (boʻlim, kichik boʻlim, bob yoki band) oxiriga kiritilayotgan boʻlsa, unda mavjud raqamlanish davom etadi (masalan, agar normativ-huquqiy hujjatning oxirgi bandi 50-band boʻlib hisoblansa, normativ-huquqiy hujjat 51-band bilan toʻldiriladi, agar bandning oxirgi bandi “v” kichik band hisoblansa, unda “g” kichik band bilan toʻldiriladi va hokazo).

38³. Band yoki kichik bandga yangi xatboshi qoʻshilayotganda, mazkur band yoki kichik bandning keyingi xatboshilari raqamlanishi tegishli tartibda oʻzgaradi.

38⁴. Kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar matnida, ularning mazmuniga qarab, tinish belgilari ham qoʻshiladi (masalan, “va yoʻriqnomalar” degan soʻzlar “, yoʻriqnomalar va boshqa hujjatlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin; “, shuningdek” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin; “suv bilan taʼminlovchi korxonalar — ” degan soʻzlar chiqarib tashlansin).

38⁵. Normativ-huquqiy hujjatning bandi yoki kichik bandi har biri kirish xatboshisining davomi boʻlgan xatboshilardan iborat boʻlsa, xatboshilarni hisoblash kirish xatboshisidan boshlanadi.

Masalan:

“(birinchi xatboshi) 2. Yer osti ishlari quyidagi hujjatlar bilan tasdiqlanishi mumkin:

(ikkinchi xatboshi) shaxta yoki rudnikka tushish va yer ustiga chiqish jurnali (tabeli);

(uchinchi xatboshi) marksheyderlik hujjatlari bilan;

(toʻrtinchi xatboshi) ishchi nomiga (shaxtalarda, rudniklarda) akkumulyatorlik raqamlarini biriktirish jurnallari bilan”.

38⁶. Normativ-huquqiy hujjatning tegishli tuzilmaviy birliklari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilgan taqdirda, keyingi tuzilmaviy birliklarning raqamlanishi oʻzgarmaydi.

Xatboshi chiqarib tashlanganda keyingi xatboshilarning ketma-ketligi qayta koʻrib chiqiladi (masalan, 2-bandning “a” kichik bandida: beshinchi xatboshi chiqarib tashlansin; oltinchi — oʻn ikkinchi xatboshilar tegishli ravishda beshinchi — oʻn birinchi xatboshilar deb hisoblansin).

38⁷. Asosiy normativ-huquqiy hujjat oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanayotganda, ushbu hujjatga oʻzgartirish kiritgan normativ-huquqiy hujjatlar ham oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanishi kerak”.

8. 46-bandda:

quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Loyiha matnining har bir qatorida soʻzlar koʻchirilmasdan tugallangan boʻlishi lozim. Loyihaning har bir qatori oxirida, old koʻmakchilar, bogʻlovchilar, “№” belgisi, sonlar qismi, abbreviaturalar va boshqalarning qoldirilishi tavsiya etilmaydi”;

ikkinchi xatboshi uchinchi xatboshi deb hisoblansin.

9. 60-band quyidagi mazmundagi 60 va 60¹-bandlar bilan almashtirilsin

“Qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat quyidagi rekvizitlarga ega boʻlishi lozim:

a) normativ-huquqiy hujjat shaklining belgilanishi;

b) normativ-huquqiy hujjat nomi;

v) normativ-huquqiy hujjatning raqami, qabul qilingan sanasi va joyi;

g) vazirlik yoki idora rahbarining yoxud uning vazifasini bajaruvchi shaxsning ushbu vazirlik yoki idoraning muhri bilan tasdiqlangan imzosi, lavozimi, familiyasi, ismi va otasining ismining bosh harflari.

60¹. Bir nechta vazirlik va idoralarning qoʻshma qabul qilgan normativ-huquqiy hujjati yagona sanaga ega boʻlishi lozim.

Agar vazirlik yoki idora rahbariga ikki yoki undan ortiq lavozimdagi vazifalarni bajarish yuklatilgan boʻlsa, u holda rekvizit sifatida unga ushbu vazirlik yoki idora nomidan imzolash huquqini beruvchi lavozimi koʻrsatiladi.

Vazirlik yoki idora rahbari vaqtinchalik mehnatga layoqatsiz boʻlganida, taʼtil yoki boshqa sabab tufayli boʻlmaganida uning vazifasini bajarishni yuklash tegishli vazirlik yoki idora rahbari tomonidan imzolangan tashkiliy-boshqaruv hujjatida nazarda tutilgan boʻlishi lozim”.

10. 61-band quyidagi mazmundagi 61 va 61¹-bandlar bilan almashtirilsin:

“61. Vazirlik va idoralar oʻzlari qabul qilayotgan hujjatlar hisobini olib borish uchun yuritadigan alohida jurnalga normativ-huquqiy hujjat haqida quyidagi maʼlumotlar kiritiladi:

a) shakli va nomi;

b) qabul qilingan sanasi va joy nomi;

v) hujjat kelishilgan organlar (ular mavjud boʻlsa);

g) hujjatni imzolagan mansabdor shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismining bosh harflari va lavozimi;

d) hujjatni tayyorlash uchun masʼul boʻlgan tarkibiy boʻlinmaning nomi, shu jumladan masʼul xodimning familiyasi, ismi, otasining ismining bosh harflari va lavozimi.

61¹. Normativ-huquqiy hujjatga normativ-huquqiy hujjatlar hisobini olib borish uchun yuritiladigan jurnaldagi tartib raqamiga mutanosib raqam beriladi.

Normativ-huquqiy hujjatlar hisobini olib borish jurnali tartib raqami qoʻyilgan va ip oʻtkazib bogʻlangan boʻlishi kerak.

Jurnaldagi yozuvlarni chizish yoki ularni boshqacha tarzda buzib toʻgʻrilashga yoʻl qoʻyilmaydi. Agar yozuvlarni Jurnalga kiritishda jiddiy xatolarga yoʻl qoʻyilsa, notoʻgʻri kiritilgan yozuv toʻliqligicha oʻchirilib, maʼlumotlar qaytadan kiritiladi. Jurnalga kiritilayotgan jiddiy boʻlmagan tuzatishlar, oʻzgartish va qoʻshimchalar vakolatli shaxs imzosi bilan tasdiqlanadi”.

11. 68-band quyidagi mazmundagi 68 va 68¹-bandlar bilan almashtirilsin:

“68. Adliya vazirligida quyidagi normativ-huquqiy hujjatlar huquqiy ekspertizadan va davlat roʻyxatidan oʻtkaziladi:

a) Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari, chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning fuqarolik, siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy va boshqa huquqlari, erkinliklari, qonuniy manfaatlari va majburiyatlariga, ularni amalga oshirish kafolatlariga, koʻrsatilgan huquq, erkinlik va majburiyatlarni amalga oshirish mexanizmlariga daxl qiluvchi;

b) idoralararo tusga ega boʻlgan;

v) normativ-huquqiy hujjatni tasdiqlagan vazirlik yoki idora (qoʻshma tasdiqlagan ikki yoki undan ortiq idora) tizimiga kirmaydigan tashkilotlar uchun majburiy kuchga ega boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlar. Agar tashkilotlar vazirlik yoki idoralarning toʻliq boʻysunuvida boʻlsalar, mazkur organlarning tizimiga kiruvchi tashkilotlar hisoblanadilar. Boʻysunuv toʻgʻridan toʻgʻri (mazkur tizimning barcha yuqori boʻgʻinlariga vertikal ravishda) yoki bevosita (bevosita yuqori turuvchi organga) boʻlishi mumkin. Tashkilotlar, agar vazirlik va idoralarga qaysidir alohida munosabatlar yuzasidan (masalan, hisob yuritish qoidalari, mablagʻ bilan taʼminlash, uslubiy rahbarlik masalalari boʻyicha va hokazo) boʻysunuvda boʻlsalar, ularning nazorati ostida boʻlsalar yoxud vazirlik yoki idora tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish vazifasini bajarsa, vazirlik yoki idoralar tizimiga kiruvchi hisoblanmaydilar.

68¹. Bunda yuqorida koʻrsatib oʻtilgan belgilardan biri yoki bir nechtasiga ega boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlar huquqiy ekspertizadan va davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etiladi.

Normativ-huquqiy hujjatlar ularning amal qilish muddatidan (doimiy amal qiluvchi, vaqtinchalik (maʼlum bir muddatga qabul qilingan), shuningdek ularning normativ-huquqiy koʻrsatmalari qanday xususiyatda boʻlishidan, shu jumladan davlat sirini tashkil etuvchi maʼlumotlarga yoki maxfiy maʼlumotlarga ega boʻlishidan qatʼi nazar, huquqiy ekspertizadan va davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi lozim”.

12. 77-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Kelishuvchi vazirlik va idoralarga, normativ-huquqiy hujjatni huquqiy ekspertizadan va davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun taqdim etgan vazirlik va idora tomonidan normativ-huquqiy hujjatning nusxasi taqdim etiladi”.

13. Quyidagi mazmundagi 91¹ va 91²-bandlar bilan toʻldirilsin:

“91¹. Normativ-huquqiy hujjat toʻliq yoki qisman oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsa, toʻliq yoki qisman oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilayotgan normativ-huquqiy hujjatga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritgan normativ-huquqiy hujjatlarning tegishli qoidalari ham oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilishi lozim.

91². Ilgari qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilgan holda, ilgari qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatning amal qilishi tiklanmaydi. Mazkur qoida normativ-huquqiy hujjatning tuzilmaviy birligini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topishga (chiqarib tashlashga) ham tatbiq etiladi”.

14. 94-band quyidagi mazmundagi 94 va 94¹-bandlar bilan almashtirilsin:

“94. Normativ-huquqiy hujjatning amal qilishi quyidagi hollarda Adliya vazirligi tomonidan toʻxtatib turilishi mumkin:

a) nizoli masalalar kelib chiqqanda, shuningdek normativ-huquqiy hujjatni qoʻllash bilan bogʻliq boʻlgan yangi holatlar aniqlanganda;

b) normativ-huquqiy hujjatlarni belgilangan muddatlarda barcha manfaatdor shaxslar eʼtiboriga yetkazish taʼminlanmaganda.

94¹. Mazkur Qoidalarning 94-bandining “a” kichik bandida koʻrsatilgan hollarda Adliya vazirligi, shuningdek normativ-huquqiy hujjatning tegishli qismining amal qilishini toʻxtatib turishga haqlidir”.