1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.01.00.00 Tadbirkorlik toʻgʻrisidagi qonunchilik / 09.01.07.00 Elektron tijorat. Elektron raqamli imzo (shuningdek, 12.03.02.02, 12.03.02.03larga qarang);
2.12.00.00.00 Axborot va axborotlashtirish / 12.02.00.00 Axborot va axborotlashtirish sohasida boshqaruv. Elektron hukumat / 12.02.01.00 Axborotlashtirishni boshqarish organlari;
3.12.00.00.00 Axborot va axborotlashtirish / 12.03.00.00 Axborot resurslari. Axborot resurslaridan foydalanish / 12.03.02.00 Axborotni hujjatlashtirish. Elektron hujjat aylanishi / 12.03.02.02 Elektron tijorat]
[TSZ:
1.Iqtisodiyot / Axborot va axborotlashtirish. Elektron tijorat (hujjat aylanishi)]
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Oʻzbekiston Respublikasi agrosanoat majmui va qishloq xoʻjaligida raqamlashtirish tizimini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ““Raqamli Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son Farmoni hamda “Raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatni keng joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 28-apreldagi PQ-4699-son qaroriga muvofiq, shuningdek, qishloq va suv xoʻjaligida raqamli va geoaxborot texnologiyalaridan foydalanish samaradorligini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi agrar sohasini raqamlashtirishning ustuvor yoʻnalishlari etib belgilansin:
qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan, suv resurslaridan samarali foydalanish va ekinlar holatini nazorat qilishning idoraviy va idoralararo axborot tizimlarini joriy etish;
agrosanoat majmuidagi tashkilotlar tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlarni, shu jumladan, davlat xizmatlarini toʻliq elektron shaklga oʻtkazish;
qishloq xoʻjaligi sohasida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish uchun davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida maqsadli loyihalarni amalga oshirish;
suv omborlari va irrigatsiya tizimlarida suv resurslaridan foydalanishni “onlayn” rejimida nazorat qilish texnologiyalarini joriy etish;
suv resurslarini boshqarish tizimini takomillashtirish, suvdan foydalanish va suv isteʼmoli hisobini yuritish hamda maʼlumotlar bazasini shakllantirish;
biznes-startap loyihalarni amalga oshirish va innovatsion faoliyat natijalarini tijoratlashtirish uchun agrar sohadagi tadbirkorlik subyektlariga koʻmaklashish;
qishloq xoʻjaligi sohasida tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida raqamlashgan shartnomaviy munosabatlarini rivojlantirishga koʻmaklashish, bunda yagona elektron hujjat aylanish tizimini joriy etish.
(1-band Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 12-avgustdagi PF-130-sonli Farmoniga asosan sakkizinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 15.08.2025-y., 06/25/130/0762-son)
2. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi hamda Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashining Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzurida “Agrosanoatni raqamlashtirish markazi” MCHJni (keyingi oʻrinlarda — Markaz) tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin.
(2-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 3-avgustdagi 330-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 04.08.2023-y., 09/23/330/0559-son)
21. Raqamlashtirish loyihalarini takomillashtirish va qoʻllab-quvvatlash boʻyicha xarajatlarni Davlat budjeti parametrlarida quyidagi ishlarni amalga oshirish uchun ajratilgan mablagʻlar doirasida mazkur ishlarni ijrochi tashkilotlar tomonidan “Agrosanoatni raqamlashtirish markazi” MCHJga shartnoma asosida toʻlashga ruxsat berilsin:
qishloq xoʻjaligi tovar ishlab chiqaruvchilarining normativ qiymatini aniqlash;
yaylov va pichanzorlarda oʻsimlik turlari boʻyicha geobotanik tadqiqotlar oʻtkazish;
tabiiy yaylovlar monitoringi va qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish hamda tuproq bonitirovkasi va sugʻoriladigan yerlarda agrokimyoviy va tuproq shoʻrlanish kartogrammalarini tuzish;
tuproq (yerlar) monitoringini oʻtkazish;
qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanuvchi tumanlarning 2025 — 2030-yillarga moʻljallangan va loyihalashtirishdan oldin amalga oshiriladigan yer tuzish chizmalarini ishlab chiqish ishlari.
(21-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 15-maydagi 246-sonli qaroriga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.05.2026-y., 09/26/246/0492-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 1-iyul)
3. Belgilansinki:
Markaz agrosanoat majmuida “Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimining yuritilishi uchun masʼul tashkilot sifatida faoliyat koʻrsatadi;
“Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimi davlat organlarining axborot tizimlari tarkibiga kiradi hamda Oʻzbekiston Respublikasi milliy axborot tizimining tarkibiy qismi hisoblanadi;
“Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimi qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtiruvchilar, taʼminotchilar hamda qayta ishlash tashkilotlari oʻrtasida oʻzaro iqtisodiy hamkorlikni amalga oshirish imkoniyatini beruvchi platforma boʻlib xizmat qiladi;
Markaz qishloq xoʻjaligini raqamlashtirish yoʻnalishida malakali mahalliy va xorijiy mutaxassislarni ishga yollash va ularga munosib haq toʻlash uchun mehnatga haq toʻlash miqdorlarini oʻz daromadlaridan kelib chiqib, mustaqil belgilaydi.
(3-band Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 12-avgustdagi PF-130-sonli Farmoniga asosan beshinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 15.08.2025-y., 06/25/130/0762-son)
4. Quyidagilar Markazning asosiy vazifalari etib belgilansin:
“Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimida va Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi tizimida dasturiy mahsulotlarning uzluksiz ishlashini taʼminlash;
agrosanoat va oziq-ovqat sohasiga oid maʼlumotlar bazasini yaratish;
agrosanoat majmuidagi barcha vazirlik, idora va tashkilotlar hamda xoʻjalik yurituvchi subyektlarning maʼlumotlar uzatish tarmogʻini loyihalashtirish;
qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish va sotish jarayoniga elektron tijorat amaliyotini joriy etish;
agrosanoat majmuidagi vazirlik, idora va tashkilotlarga interaktiv davlat xizmatlaridan, jumladan, internet jahon axborot tarmogʻidagi shaxsiy kabinet orqali foydalanishda koʻmaklashish;
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini joriy etish uchun texnologik sharoitlar yaratish;
agrosanoat majmui uchun maxsus dasturiy mahsulotlarni ishlab chiqish va tatbiq etish, integratsiyalashgan yagona axborot tizimi ish faoliyatini tashkil etish hamda belgilangan tartibda ochiq turdagi maʼlumotlardan foydalanishni taʼminlash;
axborot xavfsizligini taʼminlash doirasida qoʻllaniladigan maxsus dasturiy mahsulotlarni joriy etish. Bunda Markazning mavjud ichki axborot tizimlaridan va “Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimidan foydalanishda axborot xavfsizligi xavflarini aniqlash va ularning oldini olish choralarini koʻrish;
agrosanoat majmuidagi vazirlik, idora va tashkilotlarga hisoblash va aloqa vositalarini taʼmirlash hamda tiklash boʻyicha texnik xizmat koʻrsatish.
5. Quyidagilar:
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasi 1-ilovaga muvofiq;
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasini amalga oshirish boʻyicha 2021 — 2023-yillarga moʻljallangan chora-tadbirlar dasturi 2-ilovaga muvofiq;
Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari statistikasini rivojlantirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi 3-ilovaga muvofiq;
2021-2022-yillarda agrar sohada zamonaviy axborot tizimlari va dasturiy mahsulotlarni keng joriy qilish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi 4-ilovaga muvofiq;
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi bilan maʼlumotlar almashishni yoʻlga qoʻyadigan tashkilotlar roʻyxati 5-ilovaga muvofiq;
2021-yilda “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini respublika hududlariga joriy qilish boʻyicha manzilli roʻyxat 6-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligiga Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan kelishgan holda, integratsiyalashgan yagona axborot tizimiga agrosanoat va oziq-ovqat sohasiga oid maʼlumotlarni taqdim etish qoidalarini belgilash vakolati berilsin.
7. Markaz faoliyatini moliyalashtirish manbalari etib quyidagilar belgilansin:
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining hamda manfaatdor vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari;
shartnoma asosida koʻrsatiladigan xizmatlardan tushadigan mablagʻlar;
xalqaro tashkilotlar va moliya institutlari mablagʻlari hamda xorijiy tashkilotlarning grantlari;
Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimidagi barcha raqamli xizmat va servislardan foydalanish istagini bildirgan paxta va gʻallachilikka ixtisoslashgan qishloq xoʻjaligi tashkilotlari uchun yillik toʻlov Qishloq xoʻjaligi vazirligi tomonidan Raqobatni rivojlantirish qoʻmitasi bilan kelishilgan holda belgilanadi;
(7-band Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 12-avgustdagi PF-130-sonli Farmoniga asosan beshinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 15.08.2025-y., 06/25/130/0762-son)
qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi:
2021-yil 1-mayga qadar yirik gidrouzel va irrigatsiya tizimini raqamli texnologiyalar asosida avtomatlashtirish boʻyicha tajriba loyihasi amalga oshirilishini taʼminlasin;
tajriba loyihasi yakuni bilan respublikaning barcha yirik gidrouzel va irrigatsiya tizimini raqamli texnologiyalar asosida avtomatlashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqsin.
9. Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi:
(9-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi PF-155-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.10.2024-y., 06/24/155/0811-son)
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda yerni masofadan zondlash maʼlumotlaridan foydalanish boʻyicha amalga oshirilgan va oshirilayotgan tajriba loyihalarining natijalari boʻyicha hisobotlarni uch oy muddatda Vazirlar Mahkamasiga kiritsin;
Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi bilan birgalikda qishloq va suv xoʻjaligi sohalarida faoliyat yuritayotgan mutaxassislar uchun “onlayn” rejimida oʻquv mashgʻulotlari, seminarlari va treninglarni doimiy ravishda tashkil etib borsin.
(9-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi PF-155-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.10.2024-y., 06/24/155/0811-son)
10. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi va Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining Toshkent davlat agrar universiteti hamda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutida Talabalarning agrar sohadagi biznes-startap loyihalarini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha innovatsion tashkilotlarni (keyingi oʻrinlarda — Innovatsion tashkilotlar) tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin.
Innovatsion tashkilotlar faoliyatini tashkil etish vazifasi Dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari texnologik parkiga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi va Suv xoʻjaligi vazirligiga zimmasiga yuklansin.
11. Quyidagilar Innovatsion tashkilotlarning asosiy vazifalari etib belgilansin:
talaba va yosh olimlarning agrar va suv xoʻjaligi yoʻnalishida innovatsion resurs tejaydigan texnologiyalarni qoʻllash, “Aqlli qishloq xoʻjaligi” (Smart agriculture) va raqamlashtirilgan agrotexnologiyalarni joriy qilish boʻyicha biznes-startap loyihalarini amalga oshirish hamda innovatsion faoliyat natijalarini tijoratlashtirishga, shu jumladan, venchur moliyalashtirish asosida koʻmaklashish;
biznes-startap loyihalarga mahalliy va xorijiy investorlarni jalb qilishga hamda zamonaviy texnologiyalar va dasturiy mahsulotlar transferini amalga oshirishga koʻmaklashish;
yetakchi kompaniyalar va mutaxassislar ishtirokida axborot texnologiyalari sohasida mahorat darslari, treninglar va malaka oshirish kurslari, shuningdek, ilmiy-amaliy konferensiyalar va seminarlar oʻtkazish.
12. Markaz Toshkent viloyati, Qibray tumani, Universitet koʻchasi, 2-uy manziliga tekin foydalanish huquqi asosida joylashtirilsin.
13. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi:
bir oy muddatda Markazning tuzilmasi va ustavi tasdiqlanishini hamda belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazilishini taʼminlasin;
ikki oy muddatda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
14. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining maslahatchisi — IT-texnologiyalar, telekommunikatsiyalar va innovatsion faoliyatni rivojlantirish masalalari departamenti boshligʻi O.M. Umarov hamda Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi vaziri J.A. Xodjayev zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2020-yil 17-dekabr,
794-son
Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 17-dekabrdagi 794-son qaroriga 1-ILOVA
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish
2. Strategiya “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirishning quyidagi uzoq muddatli asosiy yoʻnalishlarini belgilab beradi:
qishloq xoʻjaligi yerlaridan foydalanishda raqamli va geoaxborot texnologiyalarini joriy etish;
zamonaviy kompyuter texnologiyalarini tatbiq etish orqali suv resurslarini boshqarish va undan foydalanish;
intensiv bogʻlarni tashkil etish va bogʻdorchilik mahsulotlarini yetishtirishda avtomatlashtirilgan boshqarish texnologiyalarini joriy etish;
issiqxona xoʻjaliklarida avtomatlashtirilgan, kompyuterlashtirilgan intellektual texnologiyalarni joriy etish;
chorvachilik va parrandachilik sohasiga avtomatlashtirilgan texnologiyalarni tatbiq etish;
qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini saqlash va qayta ishlash jarayonlariga zamonaviy texnologiyalarni joriy etish, zamonaviy axborot va kommunikatsiya texnologiyalari bilan jihozlangan logistika va savdo markazlarini tashkil etish;
qishloq xoʻjaligining barcha yoʻnalishlari uchun “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalari boʻyicha malakali kadrlar tayyorlash va kadrlar malakasini oshirib borish;
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini joriy etishning normativ-huquqiy bazasini shakllantirish.
3. Ushbu Strategiyada quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
agrobiotsenoz — qishloq xoʻjaligi ekinlari maydonlarida tarqalgan organizmlar yigʻindisi;
buyumlar interneti — axborot jamiyati uchun belgilangan, mavjud va rivojlanadigan, funksional jihatdan mos axborot-kommunikatsiya texnologiyalari asosida (moddiy va virtual) buyumlarni bir-biri bilan bogʻlash yoʻli bilan, birmuncha murakkabroq xizmatlar taqdim etilishi imkoniyatini taʼminlaydigan global infratuzilma;
(3-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 31-iyuldagi 475-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.07.2021-y., 09/21/475/0737-son)
platforma — turli xil hisoblash tizimlari uchun moʻljallangan elektron dasturlar majmuasi;
raqamli texnologiyalar — maʼlum bir ketma-ketlik va chastotalarda kodli impulslarni yozish uchun qoʻllaniladigan elektron hisoblash mashinalaridan foydalaniladigan texnologiyalar.
2-bob. Qishloq xoʻjaligi rivojlanishining joriy holati va mavjud muammolar
4. Qishloq xoʻjaligi tizimi fermer xoʻjaliklari, dehqon xoʻjaliklari va qishloq xoʻjaligi faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlar, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini tayyorlash, qayta ishlash, moddiy-texnika resurslarini yetkazib berish bilan shugʻullanuvchi, mexanizatsiyalashgan ishlarni bajaruvchi, xoʻjaliklarga servis, agrokimyo, agrotexnika xizmatlari va xoʻjaliklarga qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish bilan bogʻliq boshqa xizmatlar koʻrsatuvchi tayyorlov, xizmat koʻrsatish tashkilotlarini qamrab oladi.
5. Keyingi yillarda erishilgan yutuqlarga qaramasdan, agrosanoat sohasining bozor va eksportga yoʻnaltirilgan raqobatbardoshligini taʼminlashda, fermerlar daromadini oshirishda, yangi ish oʻrinlarini yaratishda, oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlashda hamda tabiiy resurslardan barqaror foydalanishda yordam beruvchi, jahonda yangi termin ostida mujassamlashgan “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarining keng imkoniyatlaridan foydalanishni taqozo etadi va uni alohida samarali tarmoq sifatida shakllantirish vazifasi dolzarb boʻlib turibdi.
6. Qishloq xoʻjaligida erishilgan ijobiy natijalar bilan birgalikda mavjud imkoniyatlarni yuzaga chiqarishda bir qator muammolar mavjud, jumladan:
a) qishloq xoʻjaligi yerlaridan foydalanish va qishloq xoʻjaligi ekinlarini yetishtirishda:
sugʻoriladigan ekin yerlaridagi tuproqda foydali moddalar miqdori oʻrtacha darajadan pasayib ketgan;
sugʻoriladigan yerlarning qariyb 40 foizidan ortigʻi shoʻrlangan va kuchli shoʻrlangan yerlar hisoblanadi;
qishloq xoʻjaligini texnika va agregatlar bilan taʼminlash darajasi past va mavjud texnikalarning aksariyat qismi 15 yildan ortiq muddatda foydalanilmoqda;
paxta va boshqa qishloq xoʻjaligi ekinlari hosilining asosiy qismi qoʻl mehnati yordamida yigʻib-terib olinadi;
aksariyat qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining ishlab chiqaruvchilari oʻz qishloq xoʻjaligi yerlarida agrokimyoviy tuproq tahlili haqida maʼlumotlarga ega emas;
qishloq xoʻjaligi yerlarida zararkunanda va kasalliklarning rivojlanishini oldindan avtomatik tarzda aniqlash tizimi mavjud emas;
qishloq xoʻjaligi ekinlarining avlodli (reproduktiv) urugʻlik materiallarining sifati pasayib ketgan;
qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining ishlab chiqaruvchilari tomonidan axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish uchun moliyaviy mablagʻlar ajratilishi talab etilmoqda;
raqamli texnologiyalar va platformali yechimlarni joriy etish uchun qishloq joylarda infratuzilmalarni rivojlantirish lozim;
b) suv resurslaridan foydalanishda:
yer osti suv resurslari, yangi suv manbalarini qurish va foydalanishdan chiqib ketgan yer maydonlaridagi melioratsiya va irrigatsiya tarmoqlarini rekonstruksiya qilish hisobiga jami 1,1 mln gektar yer maydonini oʻzlashtirish talab etiladi;
kanallar va sugʻorish tizimlarida suv yoʻqotilishining oldini olish lozim;
suv xoʻjaligi tashkilotlaridagi suv oʻlchagichlarning yetarli emasligi suv resurslaridan samarali foydalanishga toʻsqinlik qilmoqda;
v) issiqxona xoʻjaliklarini tashkil qilish va bogʻdorchilikni rivojlantirishda:
eski bogʻlarni yangilash va yangi bogʻlarni tashkil qilishda jahon andozalariga mos meva yetishtirishni talab etmoqda hamda hosildorlikni yanada oshirish lozim;
meva-sabzavot ekinlarining mahalliy navlarini intensiv texnologiyalarga moslashtirishga yetarlicha eʼtibor berilmayapti;
issiqxonalarda suvni tejaydigan zamonaviy texnologiyalardan foydalanish darajasini oshirishga eʼtibor qaratish lozim;
mavjud issiqxonalarda energiyani tejaydigan zamonaviy texnologiyalardan foydalanish zarurati mavjud;
g) chorvachilikni rivojlantirishda:
bir sogʻin sigirdan yiliga sogʻib olinadigan sut miqdori respublika boʻyicha oʻrtacha 2 300 kilogrammni tashkil etadi va bu koʻrsatkich Rossiya, Isroil, Niderlandiya mamlakatlariga nisbatan sezilarli darajada pastligicha qolmoqda;
chorvachilikda nasl sifati pastligi, ozuqa ekinlarini yetishtirish maydonlarining yetishmasligi sababli fermer xoʻjaliklarining chorva mollari ozuqasiga boʻlgan talabi atigi 35 foizi ichki imkoniyatlardan qoplanmoqda;
yillar mobaynida 560 ming gektar maydondagi tabiiy koʻllarning shoʻrlanish darajasining koʻtarilishi oqibatida baliqlar zaxirasi kamayib, baliq ovlash hosildorligi gektaridan 45-50 kilogrammgacha tushib ketgan;
d) qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini saqlash, logistika va sotish tizimlarini tashkil etishda:
xalqaro standartlashtirilgan qishloq xoʻjaligi amaliyoti (Organic, Global G.A.P.) talablari boʻyicha tuproq, sugʻorish suvlari, xomashyo va mahsulotlar xavfsizligi hamda sifatini tadqiq qiladigan sinov laboratoriyalarini tashkil etish va jihozlash hamda ulardan keng foydalanishni talab etmoqda;
xalqaro qishloq xoʻjaligi amaliyoti talablari boʻyicha mahsulot ishlab chiqarishdan uni realizatsiya qilishgacha boʻlgan jarayonni nazorat qilish tizimini takomillashtirish lozim;
qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlarini Kodeks Alimentarus Komissiyasi talablari boʻyicha ishlab chiqarish hamda realizatsiya qilish uchun CODEX dasturlarini amalga oshirishga doir qisqa va uzoq muddatli strategik rejalarni ishlab chiqish kerak boʻladi;
logistika, mahsulotlarni saqlash va isteʼmolchilarga yetkazib berish tizimlari rivojlanmaganligi sababli ishlab chiqarishda xarajatlar miqdori oshib ketmoqda;
e) qishloq xoʻjaligining barcha yoʻnalishlari uchun kadrlar tayyorlashda:
qishloq xoʻjaligi yerlaridan foydalanuvchilar va fermer xoʻjaliklari rahbarlarida ekin yer maydonlaridan samarali foydalanish, zamonaviy texnika va ilgʻor fan yutuqlari boʻyicha bilim va malaka yetishmaydi;
qishloq xoʻjaligi yoʻnalishidagi oliy taʼlim muassasalarida “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalari va qishloq xoʻjaligini raqamlashtirish boʻyicha kadrlar tayyorlash va mutaxassislarning malakasini oshirish boʻyicha tizim mavjud emas;
shuningdek, qishloq xoʻjaligida axborot texnologiyalarini oʻzlashtirishning normativ-huquqiy bazasini ishlab chiqish talab etiladi.
3-bob. Strategiyaning maqsadi va rivojlanish yoʻnalishlari
7. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini joriy etish tizimining rivojlanishi ushbu Strategiyada belgilangan maqsadli koʻrsatkichlar va indikatorlarga erishilishiga asoslanadi.
8. Ushbu Strategiyaning asosiy maqsadi — qishloq xoʻjaligi ekinlari hosildorligini va chorva mollari mahsuldorligini oshirishga eʼtibor qaratgan holda, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqarishga yuqori texnologiyalarni joriy etish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish hisoblanadi. Jumladan:
boshqaruv samaradorligini oshirish;
resurs tejaydigan texnologiyalar, xususan, aniq uyalab ekadigan seyalkalar, GPS uskunalar bilan jihozlangan qishloq xoʻjaligi texnikalarini qoʻllash;
suv resurslari, mineral oʻgʻitlardan samarali foydalanishni nazarda tutuvchi suvni tejaydigan, avtomatlashtirilgan sugʻorish texnologiyalarini qoʻllash;
chorva mollarini parvarishlash va sut sogʻish boʻyicha avtomatlashtirilgan texnologiyalarni joriy qilish;
qishloq xoʻjaligiga zamonaviy kasbiy bilimga ega xodimlarni jalb etish;
raqamli shakldagi maʼlumotlar almashinuviga oʻtish, hisobot turlarini qisqartirish orqali ishtirokchilar oʻrtasida va davlat bilan oʻzaro hamkorlik samaradorligini oshirish;
qishloq xoʻjaligi sohasining quyi tarmoqlari va hududlari uchun umumfoydalanishga qaratilgan bilim va texnologiyalar bazasini yaratish;
qishloq xoʻjaligi ekinlarining iqlim oʻzgarishiga moslanuvchanligi va chidamliligini oshirish;
ichki bozor va eksportga yoʻnaltirilgan raqobatbardosh qishloq xoʻjaligini shakllantirish;
oziq-ovqat xavfsizligini mustahkamlash va atrof-muhitni muhofaza qilishni kuchaytirish;
davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida davlat xarajatlari samaradorligini oshirish;
xorijiy analoglarga mos keladigan “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini reja asosida joriy etib borish;
innovatsion yechimlarni joriy etish orqali qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilarning logistika infratuzilmasi samaradorligini oshirish.
9. Uzoq istiqboldagi maqsadli vazifalardan kelib chiqqan holda, “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini joriy etish tizimini rivojlantirish quyidagi ustuvor yoʻnalishlarga asosan amalga oshiriladi:
a) qishloq xoʻjaligi yerlaridan va suvdan samarali foydalanishda raqamli texnologiyalarni joriy etish:
raqamli qishloq xoʻjaligiga oʻtish hamda raqamli texnologiyalardan faol va keng foydalanish orqali mehnat unumdorligini oshirish;
qishloq xoʻjaligi yerlari monitoringi olib borilishini taʼminlovchi va foydali mikroorganizmlar, oʻsimliklar, chorva mollari haqidagi raqamli maʼlumotlarni yigʻuvchi texnologiyalarni hamda tuproqning agrokimyoviy kartogrammasini tuzish va yangilab borishning raqamli usullarini yaratish;
qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqarishni avtomatlashtirish va robotlashtirish texnologiyalarini va texnik vositalarni yaratish;
qishloq xoʻjaligida raqamli texnologiyalarni joriy etishni qoʻllab-quvvatlash mexanizmlari va chora-tadbirlarini ishlab chiqish;
qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining harakati kuzatuvchanligini taʼminlash (belgilar, chiplar, identifikatorlar, texnologiyalar, qurilmalar va tizimlar orqali);
raqamli ochiq platformalarga kirishni taʼminlaydigan mahalliy ishlanmalarni ragʻbatlantirish (raqamli dala, raqamli poda, texnika, issiqxonalarni boshqarish va boshqalar);
qishloq joylarda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish uchun qulay muhit yaratish;
raqamli texnologiyalardan foydalangan holda, qishloq xoʻjaligi yerlarida navigatsiya tizimini rivojlantirish, shu jumladan, fermer xoʻjaliklariga ochiq axborotni taqdim etish, raqamli texnologiyalar tizimini joriy etishni jadallashtirish;
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyasi respublikaning barcha hududlarini toʻliq qamrab olishini rejalashtirish va uni amalga oshirish;
xoʻjalik yurituvchi subyektlarda mablagʻlar aylanishini tezlashtirish orqali davlat xizmatlarini koʻrsatish muddatlarini qisqartirish;
mahsulot ishlab chiqarishda samaradorlikni oshirish, nazorat qilish va kuzatishni taʼminlaydigan axborot resurslari, platforma va texnologiyalarni (aniq dehqonchilik, vegetatsiya davrini nazorat qilish, raqamli dala, raqamli poda va boshqalar) joriy etish, boshqaruvni samarali taʼminlovchi (ishlab chiqarish va isteʼmol balansi, eksport, turli darajadagi bozor konyunkturasi tahlili) hamda mahsulot ishlab chiqaruvchi oʻz mahsulotini isteʼmolchiga samarali sotish zanjirini yaratish;
qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilarni prognozlashtirish platformasi, qishloq xoʻjaligi texnikasini boshqarish, ob-havo prognozi va oʻsimliklar vegetatsiyasini nazorat qilish vositalari, ishlab chiqarishni rejalashtirish va boshqarish elementlari hamda qishloq xoʻjaligi raqamli platformasini raqamli iqtisodiyot jarayonlari bilan integratsiyalash;
qishloq xoʻjaligi rentabelligini oshiradigan va iqtisodiy asoslangan ilgʻor texnologiyalar va amaliy tajribalarni, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarishda “dala-peshtaxta” tamoyilini joriy etish;
qishloq xoʻjaligi ekinlarini yetishtirish uchun zarur resurslardan samarali foydalanish imkonini beradigan “Samarali gektar”, chorva mahsulotlari ishlab chiqaruvchilari uchun “Samarali poda” platformasini ishga tushirish, mashina-traktor parklarining quvvatlaridan samarali foydalanish, ishlab chiqarishning daromad koʻrsatkichlari, rentabellik va xarajatlar, mahsulot tannarxi va sotish prognozlari, ichki va tashqi bozor uchun fyuchers shartnoma asosida sotib olinadigan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari narxlarining dinamik shakllanishini taʼminlash;
yerning sunʼiy yoʻldoshlari va uchuvchisiz uchish apparatlarining signallari asosida mahalliy apparatura va uskunalar uchun funksional talablarni ishlab chiqish;
tuproq holati, tarkibi va tuzilishini tahlil qilishning raqamli texnologiyasini qoʻllash, qishloq xoʻjaligi ekinlari hosildorligining monitoringini yuritish, hosildorlikka zararkunandalar va kasalliklar hamda boshqa omillarning zararli taʼsirini oldindan tahlil qilib borish;
mineral oʻgʻit va kimyoviy vositalarni differensiyalashgan holda tuproqqa berish boʻyicha mahalliy apparatlarning texnik talablarini ishlab chiqish va joriy etish hamda “Aniq dehqonchilik” platformasi uchun tuproqning raqamli agrokimyoviy kartogrammalarida har bir qishloq xoʻjaligi yerlarining alohida xususiyatlari koʻrsatilishini taʼminlash;
ilgʻor tajribaga asoslangan ilmiy salohiyatdan foydalanish orqali yuqori sifatli, ekologik jihatdan xavfsiz qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun respublika hududlari boʻyicha raqamli yechimlar matritsasini yaratish;
maʼlumotlarni tahlil qilish orqali yer va suv resurslaridan foydalanishni nazorat qilish va monitoringini olib borish, tahliliy raqamli vositalarni va tartibga soluvchi yechimlarni integratsiyalash;
suv resurslari va mineral oʻgʻitlardan samarali foydalanishni nazarda tutuvchi suvni tejaydigan va avtomatlashtirilgan sugʻorish texnologiyalarini keng joriy etish;
b) intensiv bogʻ tashkil etish, bogʻlarni avtomatik tarzda boshqarish texnologiyalarini joriy etish:
robototexnika, haydovchisiz mashina, agregatlarni qoʻllagan holda, bogʻdorchilik mahsulotlarini yetishtirishning barcha texnologik jarayonlarini amalga oshiruvchi va nazorat qiluvchi “Aqlli bogʻ” tizimini ishlab chiqish;
kam hosilli va eski bogʻlar oʻrniga intensiv texnologiyalarga asoslangan mevali bogʻ maydonlari hajmini koʻpaytirish;
v) issiqxona xoʻjaliklarida avtomatlashtirilgan va kompyuterlashtirilgan intellektual texnologiyalarni joriy etish:
qishloq xoʻjaligi texnikasi, issiqxonalar, asbob-uskunalar, foydalaniladigan maʼlumotlar oqimi va ishlab chiqarishning energiya samaradorligini oshirishning hamda kuzatuv tizimlarini boshqarishning “buyumlar interneti” (kiber-fizik tizimlar) platformasini joriy etish;
(9-band “v” kichik bandining ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 31-iyuldagi 475-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.07.2021-y., 09/21/475/0737-son)
issiqxona xoʻjaliklarida avtomatlashtirilgan va kompyuterlashtirilgan hamda energiya va boshqa resurslarni tejaydigan texnologiyalarni joriy etish;
g) chorvachilik va parrandachilikda robotlashtirilgan, avtomatlashtirilgan va kompyuterlashtirilgan texnologiyalardan keng foydalanish:
chorva mollarini kuzatish va identifikatsiya qilish hamda chorva mahsulotlari ishlab chiqarishning raqamli zanjirini toʻliq qamrab olish uchun xoʻjalik yurituvchi subyektlarning biznes boshqaruvi tizimiga nazorat tizimini uzluksiz integratsiyalash maqsadida davlat karantini hamda veterinariya xizmatlari axborot tizimlarining raqamli platformasini davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida yaratish;
chorvachilik sohasini raqamlashtirish, “Raqamli poda” texnologiyalaridan foydalanish, chorva mollarini saqlash sharoitlarini nazorat qilish va boshqarish, chorva mollarini oʻtloqda boqishda harakat jarayonlarini kuzatish, shu jumladan, chorva mahsulotlarini “Yashil yoʻlaklar” orqali eksport qilish;
chorva mollarining mahalliy zotdorligi va genetikasi boʻyicha raqamli texnologiyalarni ishlab chiqish, hududlarda urugʻchilik markazlari faoliyatini takomillashtirish, hududlarning tuproq-iqlim sharoitiga mos oʻsimlik va chorva mollari zotini va turini koʻpaytirish hamda ishlab chiqarishni jadallashtirish;
d) qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini saqlash va qayta ishlash jarayonlariga zamonaviy texnologiyalarni joriy etish, zamonaviy axborot kommunikatsiyalari bilan jihozlangan logistika va savdo markazlarini tashkil etish:
mamlakatimizni qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini eksport qiluvchi yetakchi davlatlar qatoriga olib chiqish uchun qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining ishlab chiqarish jarayonlari va standartlarini xalqaro talablarga moslashtirish;
mahsulotlarning birja va omborxonalarda mavjudligi (paxta, gʻalla, yogʻ, shakar, guruch va boshqalar) hamda ulardan mavsumiy savdo talabi va taklifi muvozanatini moliyaviy rostlovchi boshqaruv vositalari sifatida foydalanish;
bozor ishtirokchilari va davlat oʻrtasida oʻzaro raqamli shakldagi aloqani kuchaytirish, axborot resurslarini integratsiyalash hamda axborotdan tezkor va erkin foydalanish imkoniyatini yaratish;
qishloq xoʻjaligida masofaviy taʼlimning raqamli muhitini va professional agrokonsalting bozorini rivojlantirish;
qishloq xoʻjaligida transport va logistika infratuzilmasining xolisona monitoringini olib borish va boshqaruv platformalarini joriy qilish;
qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarishda yetakchi xorijiy texnologiyalarni import oʻrnini bosuvchi mahalliy texnologiyalarga bosqichma-bosqich almashtirish maqsadida qoʻllanilayotgan standart va texnik talablarni xalqaro talablarga moslashtirish;
qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarishning barcha bosqichlaridagi texnologik jarayonlarda qoʻllaniladigan raqamli boshqarish texnologiyalarini (ishlab chiqarishni biologizatsiyalash) sinovdan oʻtkazish, tahlil qilish va joriy etish (differensial mineral oʻgʻit berish, boshqariladigan va nazorat transport vositalari, hosilning samarali oʻrim-yigʻimi va oʻrim-yigʻimdan keyingi logistika);
qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqarishni boshqarish boʻyicha axborot tizimlari oʻrtasidagi maʼlumotlar almashinuvining xalqaro standartlar bilan muvofiqligini taʼminlash maqsadida raqamli yechimlar asosida yetakchi provayderlarning raqobatbardoshligini oshirish;
qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini xarid qilish, eksport va importini boshqarish boʻyicha axborot tizimlarini yaratish uchun maʼlumotlar bazasini shakllantirish;
bozor ishtirokchilari va davlat axborot tizimlarini integratsiyalash, qishloq xoʻjaligida innovatsion texnologiyalarning ekologik va iqtisodiy samaradorligi, barcha ishchi tizimlar, shu jumladan, kuzatuv tizimlari, urugʻ va genetik resurslar fondi hamda mineral oʻgʻitlarni yetkazib beruvchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bazasini shakllantirish;
e) qishloq xoʻjaligining barcha yoʻnalishlari uchun malakali kadrlar tayyorlash va kadrlarning kasbiy bilimlarini oshirib borish, “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini joriy etish boʻyicha normativ-huquqiy bazani takomillashtirish:
qishloq xoʻjaligi sohasidagi oʻquv-metodik qoʻllanmalarni (standartlar, oʻquv dasturi metodikasi) xalqaro standartlarga moslashtirish;
qishloq xoʻjaligi sohasida ishlash jozibadorligini oshirish, qishloq joylarda aholi daromadini koʻpaytirish;
qishloq xoʻjaligi sohasiga oid yangi texnologiyalarni joriy etish va boshqarishga oʻqitish boʻyicha tajriba maydonchasi sifatida innovatsion xoʻjaliklarni tashkil qilish;
raqamli dehqonchilik texnologiyalariga oid yangi oʻquv dasturlarini va standartlarini hamda agrosanoat majmuidagi kadrlar malakasini oshirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish;
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini joriy etish boʻyicha normativ-huquqiy bazani takomillashtirish.
Strategiya qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining ishlab chiqaruvchilari uchun raqamli platforma va dasturlarni ishlab chiqish va agrokonsalting boʻyicha xizmatlarni keng jalb etishga sharoit yaratadi.
4-bob. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini joriy etish va amalga oshirish boʻyicha loyihalarning asosiy yoʻnalishlari
4.1. “Agrosanoat majmuining boshqarish tizimida raqamli texnologiyalar” yoʻnalishi
10. Ushbu yoʻnalish quyidagi tahliliy vosita va maʼlumotlar bazasini ishlab chiqishni oʻz ichiga oladi:
a) tahliliy vositalar:
qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari bozorini tahlil qilish va prognozlashtirish modeli;
qishloq xoʻjaligi va qayta ishlash sanoatini joylashtirishni maqbullashtirish modeli;
agrar siyosatning qishloq xoʻjaligi rivojlanishi, isteʼmolchilar farovonligi, oziq-ovqat mahsulotlari va qishloq xoʻjaligi xomashyosi tashqi savdosiga taʼsirini oʻrganish uchun bozor muvozanati modeli;
b) maʼlumotlar bazasi:
qishloq xoʻjaligi korxonalarining yillik hisobotlari boʻyicha maʼlumotlar bazasi;
agrosanoatklasterlar, fermer xoʻjaliklari va yakka tartibdagi tadbirkorlarning yillik hisobotlari boʻyicha maʼlumotlar bazasi;
mahalliy hokimliklar agrasanoat boshqaruvi organlarining hisobotlari boʻyicha maʼlumotlar bazasi;
qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari bozorlarining holati (narxlar, balanslar va boshqalar) boʻyicha maʼlumotlar bazasi;
qishloq xoʻjaligi yoʻnalishidagi ilmiy-tadqiqot va oliy taʼlim muassasalarining ilmiy faoliyati natijalari boʻyicha maʼlumotlar bazasi.
11. Quyidagilar yoʻnalishlar boʻyicha ishlar natijalari hisoblanadi:
asosiy turdagi qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari bozorlarining holati toʻgʻrisida oʻrta muddatli prognozlar;
qishloq xoʻjaligi va qayta ishlash sanoatining joylashish sxemasi;
agrar siyosatning qishloq xoʻjaligi holati, isteʼmolchilar daromadi, oziq-ovqat mahsulotlari va qishloq xoʻjaligi xomashyosi tashqi savdosining dinamikasiga taʼsirini baholash;
qishloq xoʻjaligi fani va ilmiy-tadqiqot ishlarining holati va rivojlanish tendensiyalari monitoringi.
4.2. Aqlli dehqonchilik
12. “Aqlli dehqonchilik” raqamli texnologiyalari — avtomatlashtirilgan intellektual tizim boʻlib, maʼlumotlarni yigʻish, tahlil qilish, tuproq va yer resurslari maydonlarining holati boʻyicha maʼlumotlarni yangilash, qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish, qishloq xoʻjaligi yerlarini taqsimlash, almashlab ekishni qoʻllash, ekinlarni yetishtirish agrotexnologiyalari, qishloq xoʻjaligi yerlarini avtomatlashtirilgan tarzda baholash, yer va suv resurslaridan foydalanish va adaptiv-landshaft dehqonchiligi tizimining faoliyati va samaradorligini nazorat qilish va monitoringini olib borishni oʻz ichiga oladi.
Bunda raqamli, masofaviy, geoaxborot texnologiyalar va kompyuter modellashtirishning usullari asosida faoliyat koʻrsatayotgan turli darajadagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarishda agrolandshaftlarni rejalashtirish va maqbullashtirish, shuningdek, qishloq xoʻjaligi yerlaridan foydalanishning intellektual tizimlari ishlab chiqiladi va joriy etiladi.
13. “Aqlli dehqonchilik” yoʻnalishidagi texnologik yechimlarni joriy etish quyidagilarni nazarda tutadi:
qishloq xoʻjaligi yerlaridan foydalanishda avtomatlashtirilgan rejalashtirish tizimidan foydalanish;
qishloq xoʻjaligi yerlarining holati boʻyicha maʼlumotlarni yigʻish, yangilash va saqlash tizimini joriy etish;
qishloq xoʻjaligi yerlarining holati va ulardan foydalanish boʻyicha monitoring yuritish, yerlarning yaroqliligini maqsadli baholash va yuqori hosildorlikni modellashtirish;
qishloq xoʻjaligi ekinlarining hosildorligini prognozlashtirish;
qishloq xoʻjaligi ekin maydonlarini taqsimlash va ekin turlarini joylashtirish;
dehqonchilikning raqamli agrotexnologiyalar va texnik-iqtisodiy asoslashni loyihalash tizimini ishlab chiqish;
qishloq xoʻjaligi yerlaridan foydalanishning raqamli tizimi hamda mutaxassislar tayyorlash va malakasini oshirish boʻyicha vakolatli markazlarni tashkil etish.
4.3. Aqlli dala
14. “Aqlli dala” raqamli texnologiyalarini joriy etish, tuproq, atrof-muhit va oʻsimliklar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tahlil qilish va tizimli qoʻllash orqali qishloq xoʻjaligi mahsulotlari hajmining barqaror oʻsishini taʼminlashdan iborat.
15. “Aqlli dala” yoʻnalishidagi texnologik yechimlarni joriy etish quyidagilarni nazarda tutadi:
oʻsimlik mahsulotlari ishlab chiqarish jarayonlarini boshqarishning raqamli texnologiyalarini ishlab chiqish va monitoringini olib borish, ilmiy, ilmiy-texnik faoliyatni rivojlantirish uchun sharoitlar yaratish;
dasturiy vositalarni qoʻllagan holda tuproq, oʻsimlik va atrof-muhitning holati boʻyicha oʻta yuqori aniqlikdagi maʼlumotlarni yigʻish;
oʻsimlik hosildorligiga taʼsir etuvchi yoki uni cheklovchi omillarni kamaytirishni taʼminlaydigan robotlashtirilgan texnologiyalarni ishlab chiqish.
4.4. Aqlli bogʻ
16. “Aqlli bogʻ” raqamli texnologiyalari — robotlashtirilgan hamda haydovchisiz mashina, agregatlarni qoʻllagan holda bogʻdorchilik mahsulotlarini yetishtirishning barcha texnologik jarayonlarini amalga oshiruvchi va nazorat qiluvchi intellektual tizimdan iborat.
Bunda maʼlumotlar bazasi asosida qishloq xoʻjaligi yerlarining tuproq-iqlim sharoitlari tahlil qilinadi, mahsulot yetishtirish uchun maqbul ekin turlari tanlanadi, organik va mineral oʻgʻitlar ilmiy asoslangan holda qoʻllaniladi, zararkunanda va kasalliklarga qarshi kurashish tadbirlarining va hudud aholisi (respublika, viloyat) talabining iqtisodiy hisobi amalga oshiriladi hamda mahsulot ishlab chiqarish rentabelligi aniqlanadi.
17. Robotlashtirilgan texnik vositalar yordamida texnologik jarayonlarni boshqarish boʻyicha qarorlarni qabul qilish orqali bogʻ agrobiotsenozi holati boʻyicha maʼlumotlarni avtomatik rejimda tahlil qilishni taʼminlaydigan intellektual tizim ishlab chiqiladi.
18. “Aqlli bogʻ” yoʻnalishidagi texnologik yechimlarni joriy etish quyidagilarni nazarda tutadi:
dasturiy vositalarni qoʻllagan holda tuproq, oʻsimlik va atrof-muhitning holati boʻyicha oʻta yuqori aniqlikdagi maʼlumotlarni yigʻish;
axborot tizimlari va texnik vositalar (datchiklar, meteostansiyalar, namunalar oluvchi vositalar, uchuvchisiz uchish apparatlari va boshqalar) yordamida bogʻ va atrof-muhit holatining oʻzgarishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tezkor qabul qilish va monitoringni olib borish;
texnik vositalar yordamida texnologik jarayonlarni boshqarish boʻyicha qarorlarni qabul qilish va maʼlumotlarni avtomatik rejimda tahlil qilishni taʼminlaydigan intellektual tizimni ishlab chiqish.
4.5. Aqlli issiqxona
19. “Aqlli issiqxona” raqamli texnologiyalari — avtomatik rejimda qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirishda operator, agronom va muhandislar ishtirokini maksimal darajada kamaytiradigan, robotlashtirilgan va tashqi taʼsirdan himoyalangan qishloq xoʻjaligi obyekti hisoblanadi.
20. Tizim xarajat va isteʼmol faoliyatini hisobga olgan holda obyektning iqtisodiyotini maqbullashtiradi, shuningdek, qishloq xoʻjaligi ekinlarining nav va duragaylarini agroekologik baholash, tuproq tahlilini oʻtkazish va boshqa tadbirlarda ekologik va sanitariya-gigiyenik reglamentlarga rioya qilgan holda raqamli texnologiyalarni qoʻllashni oʻz ichiga oladi.
21. “Aqlli issiqxona” yoʻnalishidagi texnologik yechimlarni joriy etish quyidagilarni nazarda tutadi:
yopiq tizimlar uchun dasturiy vositalar va robotlashtirilgan intellektual texnologiyalarni ishlab chiqish va ularni amaliyotda qoʻllash orqali qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish va ish unumdorligini oshirish;
issiqxona xoʻjaliklarida buyumlar internetini (himoyalangan tarmoqdan, sensorlar va analitik tizimgacha olib boruvchi qurilma) qoʻllashga asoslangan zamonaviy va tugallangan texnologiyalarni joriy etish;
(21-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 31-iyuldagi 475-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.07.2021-y., 09/21/475/0737-son)
issiqxona xoʻjaliklarida qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish hajmining barqaror oʻsishini taʼminlash hamda nazorat usullarini qoʻllash orqali mahsulot sifatini oshirish;
yopiq tizimda sifatli va xalqaro standartlarga javob beradigan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish hajmlarini oshirish;
issiqxona xoʻjaliklarida qishloq xoʻjaligi ekinlarining hosildorligi boʻyicha monitoring olib borish;
maʼlumotlarni yigʻish va tahlil qilish hamda simsiz sensor, signallarni qayta ishlash va yuborishning raqamli shakldagi mikroelektron tizimi qoʻllaniladigan issiqxona xoʻjaliklarini masofaviy boshqarish tizimini ishlab chiqish;
mutaxassislarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish, taʼlim dasturlarini ishlab chiqish va “Aqlli issiqxona” texnologiyalarini rivojlantirish boʻyicha biznes-startap loyihalarini amalga oshirish imkonini beruvchi markazlarni tashkil etish.
4.6. Aqlli chorvachilik
22. “Aqlli chorvachilik” texnologiyalari — inson ishtirokini talab qilmaydigan, toʻliq avtomatlashtirilgan rejimda chorva mollarini parvarishlashga moʻljallangan obyekt hisoblanadi.
23. Chorvachilik xoʻjaligi raqamli texnologiyalarni (buyumlar interneti, maʼlumotlar, aloqa va boshqalar) qoʻllagan holda mahsulot ishlab chiqarishning maqsadga muvofiqligi, isteʼmolchilar faolligi va boshqa iqtisodiy koʻrsatkichlar boʻyicha tahlillarni amalga oshiradi.
(23-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 31-iyuldagi 475-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 31.07.2021-y., 09/21/475/0737-son)
24. Xoʻjalik tahlillar asosida chorva mollarining qaysi zotini (belgilangan sifat va miqdor koʻrsatkichlari) yetishtirish zarurligi toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.
25. “Aqlli chorvachilik” yoʻnalishidagi texnologik yechimlarni joriy etish quyidagilarni nazarda tutadi:
a) chorva mollarining monitoring tizimini yaratishda yirik shoxli qoramollar soni monitoringini olib borish texnologiyasi quyidagilarni nazarda tutadi:
chorva mollari bonitirovkasini oʻtkazish uchun avtomatlashtirilgan texnologiya va uskunalarni joriy etish;
chorva mollari harakatini monitoring qilish uchun masofali boshqarish boʻyicha uskuna va texnologiyalarni ishlab chiqish va joriy etish;
b) qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish boshqaruvining intellektual axborot tizimi quyidagilarni nazarda tutadi:
chorvachilik xoʻjaliklari uchun avtomatlashtirilgan va markazlashtirilgan boshqaruv tizimini ishlab chiqish;
ozuqa ishlab chiqarish, chorva mollari sonini koʻpaytirish va zooveterinariya xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha avtomatlashtirilgan kichik tizimni ishlab chiqish;
ishlab chiqarilgan chorvachilik mahsulotlarini qayd etish tizimini joriy etish;
texnologik jarayonlarni boshqarishning mahalliy kichik tizimlarini (sogʻish, oziqlantirish, mikroiqlim, goʻng yigʻish va boshqalar) joriy etish;
chorvachilik mahsulotlari sifatini baholash boʻyicha axborot-tahlil bloklarini tashkil etish;
v) avtomatlashtirilgan innovatsion texnologiyalar va texnik vositalar quyidagilarni nazarda tutadi:
ozuqa ekinlarini oʻrib-yigʻib olish ishlarini tashkil etish, oʻrim davrida ozuqa sifati va tarkibini oʻrgangan holda, ozuqa aralashmasi ratsioniga tuzatishlar kiritish imkonini beradigan avtomatlashtirilgan baholash texnologiyasini ishlab chiqish;
yuqori gradiyentli mexanik va fermentativ taʼsir asosida ozuqaning hazm boʻlish jarayonini anʼanaviy texnologiyalarga nisbatan 1,5-2 baravarga oshiradigan ozuqa don tayyorlash boʻyicha avtomatlashtirilgan texnologiyani joriy etish;
chorva mollarining turli jins va yoshdagi guruhlariga alohida quvvatga ega ozuqa aralashmasini tayyorlash imkonini beradigan robotlashtirilgan vositalarni joriy qilish va chorva mollarini saqlash uchun qulay sharoit yaratish;
ixtiyoriy ravishda sut sogʻish tizimini qoʻllash va mavjud sut sogʻish joylarini texnik qayta jihozlash uchun toʻrt tabaqali sut sogʻish hamda sut sifati va chorva mollarining fiziologik holati monitoringini olib boradigan avtomatlashtirilgan va robotlashtirilgan sut sogʻish modullarini joriy qilish;
sigirlar mastit kasalligi bilan kasallanishini 25 — 30 foizga kamaytirish;
sut quvuri bilan jihozlangan chiziqli sogʻish uskunalari uchun avtomatlashtirilgan sogʻish apparatlarini joriy etish.
5-bob. Strategiyani amalga oshirish mexanizmi
27. Oʻzbekiston Respublikasida “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasining chora-tadbirlar rejasida belgilangan tadbirlarni oʻz muddatida, toʻliq va sifatli amalga oshirish orqali Strategiyaning bajarilishi taʼminlanadi.
28. Qishloq xoʻjaligi infratuzilmasi, transport logistikasi va boshqa tezkor xizmatlar “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalari bilan integratsiyalash orqali muvofiqlashtirib boriladi.
29. Oʻzbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi Qishloq xoʻjaligi vazirligi bilan birgalikda “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini joriy etishga oid ilmiy ishlanmalarni yaratish va takomillashtirish uchun ilmiy faoliyatga oid davlat dasturlari doirasida fundamental, amaliy va innovatsion loyihalar tanlovlari belgilangan tartibda eʼlon qilib borilishini taʼminlaydi.
30. Oʻzbekistoni Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi:
xalqaro tashkilotlar va xorijiy investorlarni jalb etish uchun zarur sharoitlar yaratilishini;
Strategiyaning chora-tadbirlar rejasida belgilangan tadbirlarni amalga oshirish boʻyicha monitoring olib borilishini;
respublikaning qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining eksport salohiyatini oshirish uchun “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalari ishlanmalari joriy etilishini qoʻllab-quvvatlanishini;
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish boʻyicha tizimli tadbirlarni amalga oshirilishini taʼminlaydi.
31. Strategiyaning chora-tadbirlar rejasida belgilangan tadbirlarni bajarilishida masʼul ijrochilar:
Strategiyani amalga oshirishga yoʻnaltirilgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari oʻz vaqtida va sifatli ishlab chiqilishi;
belgilangan tadbirlar oʻz vaqtida va sifatli bajarilishi;
Strategiyaning chora-tadbirlar rejasida belgilangan tadbirlarni amalga oshirish uchun moʻljallangan moliyaviy mablagʻlarning maqsadli yoʻnaltirilishi va ulardan samarali foydalanilishi;
har chorakda Strategiyaning chora-tadbirlar rejasida belgilangan tadbirlarning bajarilishi toʻgʻrisidagi batafsil axborot Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligiga kiritilishi uchun javob beradi.
32. Strategiyada belgilangan chora-tadbirlarni amalga oshirishni moliyalashtirish uchun moliyaviy, texnologik, boshqaruv resurslari hamda davlat-xususiy sheriklik asosida shaxsiy sektor resurslari jalb etiladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari, xalqaro moliya institutlari va xorijiy tashkilotlarning grantlari va kreditlari, jismoniy va yuridik shaxslarning xayriyalari, shu jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlari, qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar Strategiyani amalga oshirishning moliyaviy manbalari hisoblanadi.
(32-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
6-bob. Strategiyani amalga oshirishdan kutilayotgan natijalar
33. Ushbu Strategiyani amalga oshirish natijasida quyidagi natijalarga erishish nazarda tutilgan:
qishloq xoʻjaligi mahsulotlari eksportining hajmi oshadi;
yer va suv resurslaridan foydalanish samaradorligi yaxshilanadi;
xoʻjalik yurituvchi subyektlarda biznes jarayonlarni “raqamlashtirish” orqali qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining tannarxini pasaytirish uchun sharoitlar yaratiladi;
xoʻjalik yurituvchi subyektlar va isteʼmolchilarga agrobozorning shaffofligi taʼminlanadi;
oziq-ovqat xavfsizligi, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish, savdo hamda agrosanoat majmuini boshqarish uchun yagona maʼlumotlar boshqaruvi manzili yaratiladi;
zamonaviy tahlil usullari va maʼlumotlar, intellektual vositalar bilan ishlash, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish va uning savdo bozorini uzoq va qisqa muddatli prognozlashtirish orqali oziq-ovqat xavfsizligi taʼminlanadi va boshqaruv qarorlarini qabul qilish sifati va tezkorligi oshadi;
qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlanishi taʼminlanadi;
agrosanoat majmuidagi maʼlumotlar koʻrsatkichlarini soddalashtirish va maqbullashtirish, maʼlumotlarni haqiqiy holatda tahlil qilish orqali isteʼmolchiga yetkazish muddati qisqaradi;
qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning ishonchliligi oshadi;
gidrometeorologik, fitosanitar va epizootik hamda yer resurslarining holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olish muddati qisqaradi;
zamonaviy ilmiy usullardan foydalangan holda, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarishning uzoq va qisqa muddatli prognoz koʻrsatkichlarini shakllantirish asosida Oʻzbekistonda oziq-ovqat taʼminotida yuzaga keladigan muammo va tahdidlarga tezkor javob qaytarilishi taʼminlanadi;
qishloq xoʻjaligi yerlarining holatini va ulardan foydalanishni nazorat qilish darajasi oshadi;
mahalliy davlat hokimiyati organlari hamda mulkchilikning barcha shakllaridagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilarga davlat xizmatlarini koʻrsatish va axborot servislarini elektron shaklda taqdim etish koʻlamining maksimal darajada kengayishini taʼminlaydi;
fuqarolarning teng huquqlilik asosida agrosanoat majmuiga oid maʼlumotlarni olishi uchun sharoit yaratiladi;
agrosanoat majmuiga oid ilmiy asoslangan bilim va amaliy tavsiyalarni keng joriy etilishi taʼminlanadi.
1. Agrosanot majmuini boshqarishning raqamli texnologiyasi
1.
Qishloq xoʻjaligi sohasini boshqarish uchun ochiq axborot oqimini va maʼlumotlarni jamlash va oʻzaro bogʻlash.
-
Qishloq xoʻjaligi va shu maqsadlarda foydalanish uchun berilgan boshqa toifadagi yerlarning integratsiyalashgan yagona axborot tizimi yaratiladi.
“Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimini joriy etish boʻyicha “yoʻl xaritasi” ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi.
Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilar tomonidan agregatlashgan axborotlarni qabul qilish tajriba loyihasi amalga oshiriladi.
“Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimi xoʻjalik yurituvchi subyektlar, banklar va sugʻurta kompaniyalari ishtirokida ishlaydi.
Eksportni tashkil etish platformasi va boshqa internet tarmoqlari (texnikalarni boshqarish) platformasi faoliyati yoʻlga qoʻyiladi.
“Raqamli dala”, “Raqamli bogʻ” va “Raqamli poda” kabi bir nechta platforma ilovalari ishlaydi. “Ijtimoiy turdagi oziq-ovqat” platformasi yaratiladi.
“Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimi qonunchilik hujjatlari doirasida ochiq maʼlumotlar asosida faoliyat yuritadi.
Barcha turdagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari boʻyicha maʼlumotlar bazasi yaratiladi. Oziq-ovqat xavfsizligi taʼminlanadi.
2.
Raqamli texnologiyalarni standartlash, tajriba va sinovdan oʻtkazish, keng koʻlamda qoʻllash.
-
Chora-tadbirlar ishlab chiqish doirasida foydalanishga moʻljallangan standartlarning ustuvorligi ularning moslashuvchanligini eʼtiborga olgan holda belgilanadi. Tajriba sinovlarining ochiq tizimlari roʻyxati shakllantiriladi.
Oliy taʼlim muassasalari, ilmiy-tadqiqot institutlari va bozor ishtirokchilarini jalb etgan holda loyihalar tajriba-sinovidan oʻtkazilib, texnikalarni boshqarish (internet tarmoqlari) platformalarining raqamli prototiplari yaratiladi.
Oliy taʼlim muassasalari, ilmiy-tadqiqot institutlari va bozor ishtirokchilarini jalb etgan holda loyihalar tajriba-sinovidan oʻtkaziladi, raqamli dala va poda platformalarining raqamli prototiplari yaratiladi.
Maʼlumotlarning tizimli tahlili, tuproqning agrokimyoviy tahlili, vegetatsiya koʻrsatkichlari va boshqalarni oʻrganish orqali mahsulot ishlab chiqarish platformalari joylarda keng koʻlamda joriy etiladi.
Tovar yetkazib beruvchilar va xizmat koʻrsatuvchilarga uskuna va jihozlardan foydalanish uchun xalqaro standartlarga mos ravishda dasturiy taʼminot yetkazib beriladi va qoʻllab-quvvatlanadi.
3.
Alohida mahsulot turlarini kuzatib boruvchi tizimlarni yaratish.
-
Qishloq xoʻjaligi ekinlari urugʻliklarini ishlab chiqarish jarayonlarini kuzatib borish tizimi yaratiladi.
Chorvachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish jarayonlarini kuzatib borish tizimi yaratiladi.
Ekologik toza, halol mahsulotlarni ishlab chiqarish tizimlari uchun chorva mollarini, himoya qilish vositalari va mineral oʻgʻitlarni ishlab chiqarish jarayonlarini kuzatib borish tizimi yaratiladi.
Goʻsht va sut mahsulotlarini qayta ishlash tashkilotlari faoliyatining 10 foizga nazorat qilish tizimi joriy qilinadi.
“Ishlab chiqarishdan doʻkongacha” boʻlgan kuzatuv tizimi 50 foizga joriy qilinadi.
4.
Agrosanoat majmuidagi tashkilotlarning internet tarmoqlari, “Aqlli dehqonchilik”, “Raqamli poda”, “Aqlli issiqxona” texnologiyalarini qoʻllash borasidagi ulushlari.
foiz
1
10
20
60
5.
Qishloq xoʻjaligi yerlarini aloqa texnologiyalari bilan qamrab olinganligi.
foiz
10
15
20
60
6.
Agrosanoat majmuidagi tashkilotlarning subsidiyalarni elektron koʻrinishda olish uchun maʼlumotlarni uzatish va xolisona nazorat qilish vositalari bilan jihozlanganligi.
foiz
10
25
50
100
7.
Elektron savdo maydonlarida sotilgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari miqdori.
foiz
10
25
50
100
8.
Agrosanot majmuidagi kichik va yirik kompaniyalar tomonidan “Transport va logistika” platformasiga ulangan holda tashilgan yuk hajmi.
foiz
10
20
40
80
9.
Axborot texnologiyalari, maʼlumotlar bilan ishlash va kiber-fizika tizimlari (internet tarmoqlari) boʻyicha qishloqlardagi ish oʻrnining foizdagi ulushi.
foiz
1
4
8
20
2. “Aqlli dehqonchilik”
10.
Geoaxborot, agrolandshaftlarni optimallashtirish tizimlarini joriy etgan yerdan foydalanuvchilar ulushi.
foiz
1
10
40
80
3. “Aqlli dala”
11.
Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilarning daromadini oshirish.
foiz
-
10
30
50
12.
Maʼlumotlar uzatish va dala oʻsimlikshunosligi jarayonlarini internet tarmogʻi bilan qamrab olinganligi.
foiz
-
5
20
50
13.
Atrof-muhit, oʻsimliklar va tuproq holati boʻyicha maʼlumotlarni yigʻuvchi raqamli vositalar bilan qamrab olingan maydonlar.
ming gektar
-
10
100
500
4. “Aqlli bogʻ”
14.
Yagona geoaxborot tizimida koʻp yillik mevali daraxtlarning raqamlashgan shakldagi maydonlari.
foiz
-
10
30
90
15.
Yagona geoaxborot tizimiga ulangan monitoring tizimi bilan jihozlangan mobil texnik vositalar soni.
foiz
-
10
30
70
16.
Inson ishtirokisiz, avtonom rejimda ishlaydigan texnik robotlashgan vositalar soni.
foiz
-
1
5
20
17.
Abiotik omillarga chidamli, serhosil, tashish uchun qulay, bioaktiv moddalarga boy, isteʼmol sifati yuqori boʻlgan qishloq xoʻjaligi ekinlari navlarini yaratish.
foiz
-
5
20
100
18.
Hosilni yoʻqotish darajasini kamaytirish.
foiz
-
5
10
20
19.
Mehnat unumdorligini oshirish.
foiz
-
5
10
30
20.
Organik qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqarishni koʻpaytirish.
foiz
-
5
20
50
5. “Aqlli issiqxona”
21.
“Aqlli issiqxona” texnologiyasini yopiq tizimlarda qoʻllash orqali oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish.
foiz
-
5
10
15
22.
“Aqlli issiqxona” tizimini qoʻllagan holda qayta jihozlangan yoki “Aqlli issiqxona” texnologiyasi boʻyicha loyihalashtirilgan obyektlar soni.
dona
-
10
100
500
6. “Aqlli chorvachilik”
23.
Chorva mollarining mastit kasalligi bilan kasallanish darajasini kamaytirish.
foiz
-
10
30
70
24.
Sut mahsulotlari sifatini oshirish.
foiz
-
5
10
40
25.
“Aqlli chorvachilik” texnologiyasi joriy etilgan korxonalarda mahsulot tayyorlash rentabelligini oshirish.
foiz
-
5
10
40
(ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 17-dekabrdagi 794-son qaroriga 2-ILOVA
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasini amalga oshirish boʻyicha 2021 — 2023-yillarga moʻljallangan chora-tadbirlar
DASTURI
T/r
Tadbirlar nomi
Amalga oshirish mexanizmi
Amalga oshirish muddati
Moliyalashtirish manbalari
Masʼul ijrochilar
I. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini joriy etishning normativ-huquqiy asoslarini shakllantirish
1.
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish tizimini va uning samaradorligini baholash usulini xalqaro standartlar talablarini hisobga olgan holda ishlab chiqish.
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasiniamalga oshirish samaradorligini baholash usuli va vositalarini belgilovchi xalqaro standartlar asosida davlat standartlarini ishlab chiqish.
2022-yil I chorak
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Fanlar akademiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar
2.
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasini amalga oshirish bilan bogʻliq normativ hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish.
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasini amalga oshirishda natijalarga erishishga koʻmaklashuvchi normativ hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish.
2022-yil II chorak
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi, manfaatdor vazirlik va idoralar
3.
Qishloq xoʻjaligi yerlaridan unumli foydalanish va tuproq unumdorligini oshirish.
Qishloq xoʻjaligi yerlaridan samarali foydalanish va tuproq unumdorligini oshirish toʻgʻrisidagi normativ hujjatlarni ishlab chiqishda “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish loyihasi talablarini inobatga olish.
2022-yil III chorak
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi
4.
Suv resurslaridan samarali foydalanish va suv tejaydigan texnologiyalarni keng joriy qilish.
Suv resurslaridan samarali foydalanish va suv tejaydigan texnologiyalarni keng joriy qilish toʻgʻrisidagi normativ hujjatlarni ishlab chiqishda “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish loyihasi talablarini inobatga olish.
2022-yil II chorak
Suv xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi
5.
Chorva ozuqa bazasini rivojlantirish va chorva hayvonlarini parvarishlash bilan bogʻliq faoliyatni optimallashtirish.
Hududlarning iqlimi, geologik, geografik sharoitlarini inobatga olgan holda, chorva ozuqa ekinlarini joylashtirish hamda chorva mollari va parranda turlarini ushbu talablar asosida koʻpaytirish tadbirlarini tashkil etish.
2021-yil IV chorak
Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi
6.
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish loyihasining samaradorligini hisoblash.
1. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish loyihasining iqtisodiy samaradorligini aniqlash.
2022-yil II chorak
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Moliya vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi
2. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish loyihasining ijtimoiy samaradorligini aniqlash.
2022-yil III chorak
II. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini ishlab chiqish va joriy etish boʻyicha ilmiy-tadqiqot va innovatsiya ishlarini amalga oshirish
7.
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini ishlab chiqish va joriy etish boʻyicha ilmiy tadqiqot va innovatsiya ishlarini amalga oshirish.
1. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini ishlab chiqishga oid dolzarb mavzulardagi ilmiy loyihalar roʻyxatini shakllantirish.
2. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini ishlab chiqish va joriy etish boʻyicha ilmiy loyihalar tanlovlarini eʼlon qilish.
3. Ilmiy loyihalar tanlovlari natijalariga koʻra ularni moliyalashtirish.
4. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini ishlab chiqish va joriy etish boʻyicha ilmiy loyihalarning bajarilishini taʼminlash.
2021 — 2023-yillar davomida
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetidan ilmiyfaoliyatga oid davlat dasturlarini amalga oshirish uchun ajratilganmablagʻlar, xalqaro tashkilotlarning grantlari va mablagʻlari
Innovatsion rivojlanish vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Fanlar akademiyasi, manfaatdor vazirliklar va idoralar
8.
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish loyihasining ilgʻor namunasini oʻrganish va amaliyotga tatbiq etish maqsadida yosh olimlarni nufuzli xorijiy oliy taʼlim muassasalariga va ilmiy tashkilotlarga stajirovkaga yuborish.
1. Nufuzli xorijiy oliy taʼlim muassasalarida va ilmiy tashkilotlarda stajirovkadan oʻtadigan yosh olim va mutaxassislar roʻyxatini shakllantirish.
2021-yil IV chorak
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi
2. Yosh olim va mutaxassislar stajirovkadan oʻtadigan nufuzli xorijiy universitet va ilmiy tashkilotlarni aniqlash.
2022-yil I chorak
3. Yosh olim va mutaxassislarning nufuzli xorijiy universitet va ilmiy tashkilotlarda stajirovkasini tashkil etish.
2022-yil III chorak
9.
Qishloq xoʻjaligi ekinlarini yetishtirishda suvdan samarali foydalanish maqsadida smart texnologiyali (mini oʻlchov stansiyalari va “aqlli tayoqcha”) loyihalarini amalga oshirish.
1. Suv isteʼmolchilariga yetkazib berilgan suvni ular oʻrtasida optimal taqsimlash boʻyicha har bir hududda bittadan tajriba loyihasini amalga oshirish.
2022-yil IV chorak
Suv xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi
2. Suv taqsimlash inshootlarida suv hajmini oʻlchash, ekin turi va hududlar joylashuviga qarab suvni taqsimlash boʻyicha uskuna va qurilmalarni oʻrnatish.
2023-yil I chorak
10.
Qishloq va suv xoʻjaligi tashkilotlarining oliy taʼlim va ilmiy muassasalar bilan oʻzaro integratsiyasini kuchaytirish, ilm-fan yutuqlarini amaliyotga tatbiq etish.
1. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish loyihasini amalga oshirish uchun qishloq va suv xoʻjaligi tashkilotlari mutaxassislarini oliy taʼlim va ilmiy muassasalarida qayta tayyorlash va malakasini oshirish ishlarini tashkil etish.
2022-yil II chorak
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi
2. Ilgʻor ilm-fan yutuqlarini qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishiga joriy qilish tadbirlarini belgilash.
2022-yil IV chorak
11.
Bogʻdorchilik va issiqxona xoʻjaliklari yoʻnalishlarida mobil ilovalar yaratish maqsadida tanlovlar tashkil etish.
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish loyihasi doirasida dolzarb yoʻnalishlarni aniqlash, sohalarning muhimligini inobatga olgan holda ilovalarga boʻlgan talabni ishlab chiqish.
2022-yil III chorak
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Moliya vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi
III. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirishning texnologik yechimlarini joriy etish
3.1. “Aqlli dehqonchilik”
12.
Qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishida yer maydonlaridan foydalanishning raqamli, masofali geoaxborot texnologiyalari va kompyuterlashgan usullarini qamrab oluvchi rejalashtirish va maqbullashtirishning intellektual tizimini yaratish.
“Aqlli dehqonchilik” texnologiyasi doirasida avtomatik rejimda hududlarning tuproq va yer resurslari holati boʻyicha axborot yigʻuvchi, uni tahlil etuvchi va yangilab boruvchi hamda qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish, almashlab ekish, ekinlarni yetishtirish agrotexnologiyalarini avtomatik usulda baholovchi, yerdan foydalanishning samarali nazorati va monitoringini yurituvchi dasturni ishlab chiqish.
2022-yil III chorak
Budjetdan ajratilgan mablagʻlar doirasida, xalqaro tashkilotlarning grantlari va mablagʻlari
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Fanlar akademiyasi, Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi, manfaatdor vazirliklar va idoralar
3.2. “Aqlli dala”
13.
Tuproq, oʻsimlik va atrof-muhit holati boʻyicha maʼlumotlarni yigʻish, tahlil qilish va foydalanishning intellektual tizimini yaratish.
1. Raqamli texnologiyalar asosida maʼlumotlarni tahlil qilish va qayta ishlash natijasida ilmiy asoslangan holda mahsulot ishlab chiqarish, xizmat koʻrsatishda agrosanoat majmuining raqobatbardoshligi va barqarorligini taʼminlash yuzasidan dasturni ishlab chiqish.
2022-yil II chorak
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi
2. Daladagi oʻsimliklarning holati boʻyicha unifikatsiyalashgan vositalar yordamida axborotni uzatadigan va yuqori darajadagi tafsilotli maʼlumotlar asosida boshqaruv qarorlarini qabul qiladigan avtomatlashtirilgan dasturni ishlab chiqish.
2022-yil III chorak
3.3. “Aqlli bogʻ”
14.
Robototexnika, uchuvchisiz uchish apparatlaridan foydalangan holda, bogʻdorchilik mahsulotlarini yetishtirish jarayonlarini nazorat qilish tizimini yaratish.
Robototexnika, uchuvchisiz uchish apparatlaridan foydalangan holda, tuproq-iqlim sharoitlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida ekish uchun maqbul koʻchat turini aniqlash, organik va mineral oʻgʻitlar bilan oziqlantirish, kasallik va zararkunandalarga qarshi kurashish tadbirlarni oʻtkazish, shuningdek, mahsulot ishlab chiqarishning rentabelligi boʻyicha iqtisodiy hisob-kitoblar, aholining bogʻdorchilik mahsulotlariga boʻlgan ehtiyojini qondirish masalalarini qamrab olgan dasturni ishlab chiqish.
2022-yil II chorak
Tashabbuskorlar mablagʻlari, tijorat banklari kreditlari, xalqaro tashkilotlarning grantlari va mablagʻlari
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi, Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi
3.4. “Aqlli issiqxona”
15.
Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini avtomatik rejimda yetishtiradigan robotlashtirilgan va tashqi muhit taʼsiridan himoyalangan, operator, agronom, muhandis va boshqalarning ishtiroki maksimal darajada kamaytirilgan obyekt loyihasini ishlab chiqish.
Issiqxonalarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish va mehnat unumdorligini oshirish imkoniyatini beruvchi dasturiy apparat yechimini qamrab olgan va robotlashtirilgan texnologiyalarni yaratish.
2023-yil III chorak
Tashabbuskorlar mablagʻlari, tijorat banklari kreditlari, xalqaro tashkilotlarning grantlari va moliyaviy mablagʻlari
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Fanlar akademiyasi, Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi, Innovatsion rivojlanish vazirligi
3.5. “Aqlli chorvachilik”
16.
Inson (operator, chorvador, veterinar va boshqalar) ishtirokisiz chorva mollari (goʻsht, sut va boshqa yoʻnalishdagi) turi/zotini avtomatik rejimda yetishtiradigan robotlashtirilgan obyekt loyihasini ishlab chiqish.
Raqamli texnologiyalardan (internet vositalari, zarur maʼlumotlar va boshqalar) foydalangan holda, chorva mahsulotlarini ishlab chiqarishning iqtisodiy muvofiqligini, isteʼmolchilarning faolligini, hudud aholisi sogʻligʻini va boshqa iqtisodiy koʻrsatkichlarni tahlil qiladigan zamonaviy “Aqlli chorvachilik” texnologiyasini amalga oshirish dasturini ishlab chiqish.
2022-yil IV chorak
Tashabbuskorlar mablagʻlari, tijorat banklari kreditlari, xalqaro tashkilotlarning grantlari va mablagʻlari
Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Axborot texnologiyalari vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Fanlar akademiyasi
IV. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” majmuasining texnik vositalari va boshqa tarkibiy qismlarini ishlab chiqish
17.
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarining texnik vositalari va boshqa tarkibiy qismlarini ishlab chiqarishni mahalliylashtirish imkoniyatini oʻrganish.
Xorijiy tajribalarga asoslangan holda, “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarining texnik vositalari va boshqa tarkibiy qismlarini ishlab chiqarishni mahalliylashtirishni tashkil etish boʻyicha chora-tadbirlar dasturini ishlab chiqish.
2022-yil III chorak
Innovatsion rivojlanish vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Fanlar akademiyasi, manfaatdor vazirlik va idoralar
V. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish Davlat dasturi yuzasidan aholi oʻrtasida keng tushuntirish ishlarini olib borish hamda uni ilgari surish va targʻib qilish boʻyicha chora-tadbirlarni tashkil etish
18.
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasini aholi oʻrtasida targʻib qilish.
1. “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini rivojlantirishstrategiyasiningreja-jadvalini ishlab chiqish va tasdiqlash.
2021-yil I chorak
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
2. Ommaviy axborot vositalarida telekoʻrsatuvlar va radioeshittirishlar, ijtimoiy videoroliklar, tahliliy maqolalar tayyorlash, ijtimoiy tarmoqlarga tegishli materiallarni joylashtirish.
Doimiy
Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 17-dekabrdagi 794-son qaroriga 3-ILOVA
Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari statistikasini rivojlantirish boʻyicha chora-tadbirlar
I. Agrosanoat majmuida integratsiyalashgan yagona axborot tizimini yaratish
1.
“Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimini uchun “e-agriculture.gov.uz” domenni ajratib berish.
2021-yil yanvar
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
2.
Respublikada yetishtirilgan paxta xomashyosi hisob-kitobini yuritadigan “Oʻzpaxta” avtomatlashtirilgan tizimni Qishloq xoʻjaligi vazirligi hisobiga oʻtkazish choralarini koʻrish.
2020-2021-yillar
“Oʻzpaxtasanoat” AJ tugatish komissiyasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
3.
“Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimida qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi tashkilot va jismoniy shaxslarning davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning elektron almashish xizmatini tashkil etish.
2021-yil iyul
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Davlat xizmatlari agentligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
4.
“Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimida maʼmuriy-hududiy birliklar va qishloq xoʻjaligi korxonalarining amaldagi chegaralari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni elektron almashish xizmatini tashkil etish.
2021-yil avgust
Kadastr agentligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
6.
Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi “Agrosanoatni raqamlashtirish markazi”ning server qurilmalarini uzluksiz ishlashini taʼminlash.
Doimiy
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi
7.
Suv xoʻjaligi sohasidagi barcha jarayonlarni oʻzida qamrab olgan vaziyatlar markazi axborot tizimini yaratish.
2022-yil dekabr
Suv xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
8.
Qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirishdan mahsulotlarni sotishgacha boʻlgan jarayonlarni toʻliq qamrab olgan raqamlashtirish tizimini joriy etish.
2023-yil iyun
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
9.
“Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini joriy etishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun xalqaro moliya tashkilotlari mablagʻlarini jalb etish.
2021-yil may
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi
II. Qishloq xoʻjaligi sohasida qoʻllanilayotgan axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, raqamli xizmatlar va maʼlumotlar bazalari boʻyicha baholash ishlarini olib borish
10.
Idoralararo ishchi guruhni tuzish.
2020-yil dekabr
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, manfatdor vazirlik va idoralar
11.
Agrosanoat majmudagi tashkilotlar foydalanayotgan raqamli texnologiyalar roʻyxatini shakllantirish.
2021-yil yanvar
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi
12.
Agrosanoat majmuidagi tashkilotlar foydalanayotgan raqamli texnologiyalarning holati boʻyicha baholash ishlarini olib borish.
2021-yil davomida
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi
13.
Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari sohasida qoʻllanilayotgan axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, raqamli xizmatlar va maʼlumotlar bazalarini baholash.
2021-yil davomida
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi
14.
Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari sohasida faoliyat koʻrsatayotgan tashkilotlarda foydalanilayotgan raqamli texnologiyalar boʻyicha hisobot tayyorlash.
2021-yil noyabr
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
15.
Agrosanot majmuida raqamli texnologiyalarni integratsiyalashva rivojlantirish boʻyicha ish rejani tasdiqlash.
2022-yil yanvar
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
III. Qishloq xoʻjaligi yerlarini masofadan (kosmik) zondlash texnologiyalarini rivojlantirish
16.
Xorijiy kompaniyalarning yerni masofadan (kosmik) zondlash texnologiyalari asosida tajriba loyihalarini joriy etish tartibini belgilash, shu jumladan, xorijiy kompaniya va Qishloq xoʻjaligi vazirligi oʻrtasida tajriba loyihasi doirasida maʼlumotlar almashish jarayonida ruxsat etilgan maʼlumotlar tarkibi va reglamentini ishlab chiqish.
2020-yil dekabr
“Oʻzbekkosmos” agentligi, Axborot texnologiyalari vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Mudofaa vazirligi
17.
Yerni masofadan zondlash texnologiyalari maʼlumotlarini tahlil qiluvchi platformalar asosida tajriba loyihalarini amalga oshirish.
2021 — 2023-yillarda
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, IT-park, “Oʻzbekkosmos” agentligi
18.
Mamlakatimizda yerni masofadan zondlash texnologiyalarini keng joriy etish maqsadida bu borada ilgʻor tajribaga ega xorijiy kompaniyalarni jalb qilish.
2021-2022-yillar
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi
19.
Yerni masofadan zondlash texnologiyalarini samarali tatbiq qilish uchun bugungi kunda respublikada mavjud ilmiy salohiyatni oʻrganish.
2021-yil mart
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oliy taʼlim vazirligi, Fanlar akademiyasi, Innovatsion rivojlanish vazirligi
20.
Yerni masofadan zondlash texnologiyalari boʻyicha respublikada faoliyat yuritayotgan mutaxassislar, shu jumladan, chet elda ishlayotgan Oʻzbekiston fuqarolari roʻyxatini shakllantirish.
2021-yil fevral
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Fanlar akademiyasi, Innovatsion rivojlanish vazirligi
21.
Oʻzbekistonning sunʼiy yoʻldosh rasmlari, shu jumladan, pulli va bepul manbalar, ularning sifatli tarkibini baholagan holda maʼlumotlar manbalari roʻyxatini shakllantirish.
2021-yil mart
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Fanlar akademiyasi, “Oʻzbekkosmos” agentligi
22.
Maamlakatimiz qishloq xoʻjaligi yerlarini masofadan zondlash holati toʻgʻrisidagi tahliliy maʼlumotlarni tayyorlash.
2021-yil aprel
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi
23.
Respublikada yerni masofadan zondlash texnologiyalari joriy qilish boʻyicha amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisidagi tahliliy maʼlumotlarni har chorakda Vazirlar Mahqamasiga kiritib borish.
2021-2022-yillar
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi
IV. Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari statistikasining shaffof tizimini rivojlantirish
24.
Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari statistikasini yuritishning integratsiyalashgan tizimi tamoyillarini ishlab chiqish.
2021-yil may
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Davlat statistika qoʻmitasi
25.
Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari boʻyicha amaldagi davlat statistika hisobot shakllarida mavjud koʻrsatkichlarni xalqaro tashkilotlar koʻrsatkichlari bilan taqqoslash hamda davlat statistika hisobot shakllarini takomillashtirish.
2021-yil iyun
Davlat statistika qoʻmitasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi
26.
Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari statistikasini yuritish uchun masʼul idoralar faoliyatini belgilash va institutsional oʻzgarishlar boʻyicha takliflar ishlab chiqish.
2021-yil dekabr
Qishloq xoʻjaligi vazirligi
27.
Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari statistikasida qoʻllanilayotgan axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, raqamli xizmatlar va maʼlumotlar bazasi boʻyicha baholash ishlarini olib borish.
2021-yil davomida
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Davlat statistika qoʻmitasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi
28.
Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari statistikasi boʻyicha yillik hisobotni (Annual agriculture report) chop etib borish.
Har yili
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Davlat statistika qoʻmitasi
29.
Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari statistikasini rivojlantirish rejasi toʻgʻrisida keng jamoatchilikni xabardor qilish, agrar statistikaga oid video-rolik va infografikalar yaratish.
2021-yil noyabr
Davlat statistika qoʻmitasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi
(3-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 29-noyabrdagi 721-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 09/21/721/1110-son)
Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 17-dekabrdagi 794-son qaroriga 4-ILOVA
2021-2022-yillarda agrar sohada zamonaviy axborot tizimlari va dasturiy mahsulotlarni keng joriy qilish boʻyicha chora-tadbirlar
DASTURI
T/r
Tadbirlar nomi
Amalga oshirish mexanizmi
Amalga oshirish muddati
Moliyalashtirish manbalari
Masʼul ijrochilar
I. Qishloq xoʻjaligi sohasini raqamlashtirish
1.
Agrosanoat majmuida integratsiyalashgan yagona axborot tizimini yaratish.
1. “Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimini joriy qilish va yuritishga masʼul boʻlgan tashkilotni belgilash.
2021-yil yanvar
Xalqaro tashkilotlarning grantlari va kreditlari
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi hamda manfaatdor vazirlik va idoralar
2. Xorijiy va mahalliy tashkilotlarni jalb qilgan holda, “Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimini yaratish boʻyicha loyiha-smeta hujjatlarini tayyorlash.
4. “Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimini ishlab chiquvchi tashkilotni aniqlash boʻyicha tender (konkurs) savdolarini tashkil etish va gʻoliblar bilan shartnoma tuzish.
2022-yil aprel-may
5. “Raqamli qishloq xoʻjaligi” axborot tizimini ishlab chiqish.
2022-yil iyun
2.
Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash maqsadida subsidiyalar ajratish jarayonini elektron shaklda amalga oshirish boʻyicha yagona axborot tizimini ishlab chiqish va joriy etish.
1. Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash maqsadida ajratilayotgan subsidiyalar turlarini xatlovdan oʻtkazish.
2021-yil may
Ijrochilar mablagʻlari
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Moliya vazirligi
2. Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash maqsadida subsidiyalar ajratish jarayonini elektron shaklda amalga oshirish boʻyicha yagona axborot tizimini ishlab chiqish.
2022-yil yanvar
3. Davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash maqsadida ajratilayotgan subsidiyalarni ajratish boʻyicha qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilarning ariza berish jarayonining yagona axborot tizimini ishlab chiqish.
2022-yil may
4. Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash maqsadida subsidiyalar ajratish jarayonini elektron shaklga oʻtkazish loyihasini bosqichma-bosqich joriy etish va elektron hukumat axborot tizimlari bilan integratsiya qilish.
2022-yil dekabr
3.
Qishloq xoʻjaligida yer resurslaridan samarali foydalanish va hisobini yuritish, qishloq xoʻjaligi ekinlari monitoringini amalga oshirish imkonini beruvchi ArcGIS geoaxborot tizimini joriy etish.
1. ArcGIS geoaxborot tizimini ishlab chiqaruvchi tashkilotlar bilan muzokaralar oʻtkazish, toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar imzolash.
2021-yil iyun
Qishloq xoʻjaligi vazirligi mablagʻlari, xalqaro tashkilotlarning grantlari va kreditlari
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
2. Qishloq xoʻjaligi vazirligi faoliyatiga ArcGIS geoaxborot tizimini joriy etish.
2022-yil yanvar
4.
Paxta xomashyosi hisob-kitobini yurituvchi “Oʻzpaxta” avtomatlashtirilgan axborot tizimini takomillashtirish.
1. “Oʻzpaxta” avtomatlashtirilgan axborot tizimida tegishli tovar-moddiy boyliklarni xatlovdan oʻtkazish.
2021-yil fevral
Qishloq xoʻjaligi vazirligi mablagʻlari, xalqaro tashkilotlarning grantlari va kreditlari
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzpaxtasanoat” AJning tugatish komissiyasi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
2. “Oʻzpaxta” avtomatlashtirilgan axborot tizimida axborot xavfsizligi auditini oʻtkazish.
2021-yil aprel
4. “Oʻzpaxta” avtomatlashtirilgan axborot tizimini Qishloq xoʻjaligi vazirligi tasarrufiga oʻtkazish.
2021-yil mart
5. “Oʻzpaxta” avtomatlashtirilgan axborot tizimidan foydalanish boʻyicha yoʻriqnoma ishlab chiqish.
2021-yil iyul
6. “Oʻzpaxta” avtomatlashtirilgan tizimini takomillashtirish hamda amaliyotga joriy etish va idoralarda undan foydalanishni tashkil etish.
2021-yil sentabr
II. Suv xoʻjaligi obyektlarida suv resurslarini boshqarish, monitoring qilish va ularning hisobini yuritish jarayonlarini avtomatlashtirish
5.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti metodikasi asosida qishloq xoʻjaligi ekinlarining turlari uchun sugʻorish meʼyorlarini hisoblash boʻyicha dasturiy taʼminot ishlab chiqish.
1. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining turlari uchun sugʻorish meʼyorlarini hisoblash boʻyicha dasturiy taʼminotni joriy qilish hamda yuritishga masʼul boʻlgan tashkilotni belgilash.
2021-yil may
Budjet mablagʻlari
Suv xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
2. Sugʻorish meʼyorlarini hisoblash boʻyicha dasturiy taʼminotni yaratish yuzasidan loyiha-smeta hujjatlarini tayyorlash.
4. Sugʻorish meʼyorlarini hisoblash boʻyicha dasturiy taʼminotni ishlab chiquvchi tashkilotni aniqlash uchun tender (konkurs) savdolarini tashkil etish va gʻoliblar bilan shartnoma tuzish.
2022-yil yanvar-fevral
5. Sugʻorish meʼyorlarini hisoblash boʻyicha dasturiy taʼminotni ishlab chiqish.
2021-yil oktabr
6.
“Oʻzgidromet” markazining Surxondaryo viloyati gidrometeorologiya boshqarmasiga tegishli boʻlgan Amudaryo daryosidagi (Termiz sh.) gidrologik postni avtomatlashtirilgan uskuna va qurilmalarni oʻrnatish orqali takomillashtirish.
1. Gidrologik postni avtomatlashtirish uchun zarur boʻlgan uskuna va qurilmalarni xarid qilish.
2. Uskuna va qurilmalarni oʻrnatish orqali gidrologik postni avtomatlashtirish.
2021-yil avgust
Budjet mablagʻlari hisobidan
“Oʻzgidromet” markazi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi
7.
“Oʻzgidromet” markazining Toshkent viloyati gidrometeorologiya boshqarmasiga tegishli boʻlgan Sirdaryo daryosidagi (Chinoz sh. va Nadejdinskiy q.) gidrologik postlarni avtomatlashtirilgan uskuna va qurilmalarni oʻrnatish orqali takomillashtirish.
1. Gidrologik postlarni avtomatlashtirish uchun zarur boʻlgan uskuna va qurilmalarni xarid qilish.
2. Uskuna va qurilmalarni oʻrnatish orqali gidrologik postlarni avtomatlashtirish.
2021-yil dekabr
Budjet mablagʻlari hisobidan
“Oʻzgidromet” markazi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi
8.
“Oʻzgidromet” markazining Toshkent viloyati gidrometeorologiya boshqarmasiga tegishli boʻlgan Koksu daryosidagi (Birchmulla q.) hamda Pskem daryosidagi (Pskem q.) gidrologik postlarni qayta barpo etish hamda avtomatlashtirilgan uskuna va qurilmalarni oʻrnatish orqali takomillashtirish.
1. Gidrologik postlarni qayta barpo etish boʻyicha ishlarni amalga oshirish.
2. Gidrologik postlarni avtomatlashtirish uchun zarur boʻlgan uskuna va qurilmalarni xarid qilish.
3. Uskuna va qurilmalarni oʻrnatish orqali gidrologik postlarni avtomatlashtirish.
2022-yil may
Budjet mablagʻlari hisobidan
“Oʻzgidromet” markazi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi
9.
“Oʻzgidromet” markazining Namangan viloyati gidrometeorologiya boshqarmasiga tegishli boʻlgan Sirdaryo daryosidagi (Kal q.) gidrologik postini avtomatlashtirilgan uskuna va qurilmalarni oʻrnatish orqali takomillashtirish.
1. Gidrologik postni avtomatlashtirish uchun zarur boʻlgan uskuna va qurilmalarni xarid qilish.
2. Uskuna va qurilmalarni oʻrnatish orqali gidrologik postni avtomatlashtirish.
2022-yil avgust
Budjet mablagʻlari hisobidan
“Oʻzgidromet” markazi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi
10.
“Oʻzgidromet” markazining Namangan viloyati gidrometeorologiya boshqarmasiga tegishli boʻlgan Sirdaryo daryosidagi (Pungan q.) gidrologik postni qayta barpo etish hamda avtomatlashtirilgan uskuna va qurilmalarni oʻrnatish orqali takomillashtirish.
1. Gidrologik postni qayta barpo etish boʻyicha ishlarni amalga oshirish.
2. Gidrologik postni avtomatlashtirish uchun zarur boʻlgan uskuna va qurilmalarni xarid qilish.
3. Uskuna va qurilmalarni oʻrnatish orqali gidrologik postni avtomatlashtirish.
2022-yil sentabr
Budjet mablagʻlari hisobidan
“Oʻzgidromet” markazi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi
11.
“Oʻzgidromet” markazining Toshkent viloyati gidrometeorologiya boshqarmasiga tegishli boʻlgan Chotqol daryosidagi (pastki-chotqol GES) gidrologik postni qayta barpo etish hamda avtomatlashtirilgan uskuna va qurilmalarni oʻrnatish orqali takomillashtirish.
1. Gidrologik postni qayta barpo etish boʻyicha ishlarni amalga oshirish.
2. Gidrologik postni avtomatlashtirish uchun zarur boʻlgan uskuna va qurilmalarni xarid qilish.
3. Uskuna va qurilmalarni oʻrnatish orqali gidrologik postni avtomatlashtirish.
2022-yil oktabr
Budjet mablagʻlari hisobidan
“Oʻzgidromet” markazi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi
III. Agrar sohadagi biznes-startap loyihalarni qoʻllab-quvvatlash
12.
Talabalarning agrar sohadagi biznes-startap loyihalarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida innnovatsion korxonalarni tashkil etish.
1. Toshkent davlat agrar universiteti hamda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti talabalarining biznes-startap loyihalarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida innnovatsion korxonalarni tashkil etish maqsadida zarur maydonlar ajratish.
2021-yil aprel
Ijrochilar mablagʻlari
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi
2. Innnovatsion korxonalarni zamonaviy kompyuter texnikasi va inventarlar bilan jihozlash.
Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 17-dekabrdagi 794-son qaroriga 5-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi bilan maʼlumotlar almashishni yoʻlga qoʻyadigan tashkilotlar
ROʻYXATI
T/r
Maʼlumotni taqdim qiluvchi idoralar
Maʼlumot nomi
1.
Suv xoʻjaligi vazirligi
Suv sarfining samaradorligi boʻyicha tahliliy ishlarni olib borishga oid maʼlumotlar.
2.
Kadastr agentligi
Maʼmuriy-hududiy birliklar va qishloq xoʻjaligi korxonalarining amaldagi chegaralari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
3.
Adliya vazirligi
Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi tashkilot va jismoniy shaxslarning davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
4.
Iqtisodiyot va moliya vazirligi
Oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilarga ajratilayotgan subsidiyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
5.
Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi
Chorvachilik xoʻjaliklari va ularga tegishli yer maydonlari, ekilgan ekin turlari (gektar koʻrsatilgan holda), barcha xoʻjaliklardagi chorva hayvonlari reyestri, goʻsht va sutni qayta ishlovchilar, chorva hayvonlarini soʻyishga ixtisoslashgan korxonalar (qushxonalar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
6.
Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi
Fitosanitariya xizmatlari, oʻsimliklar karantini xizmatlari, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari va oziq-ovqat mahsulotlarini eksport (import) qiluvchilar reyestri, laboratoriyalar va berilgan sertifikatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
7.
Oʻrmon xoʻjaligi agentligi
Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari statistikasiga oid maʼlumotlar.
8.
Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi
9.
“Oʻzbekbaliqsanoat” uyushmasi
10.
“Parrandasanoat” uyushmasi
11.
“Oʻzbekipaksanoat” uyushmasi
12.
“Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi
13.
“Oʻzyogʻmoysanoat” uyushmasi
14.
“Oʻzdonmahsulot” AK
15.
“Oʻzagroservis” AJ
16.
Agrosanoatni rivojlantirish agentligi
17.
“Tomorqa xizmati” MCHJ
Aholi tomorqalari va dehqon xoʻjaliklariga ajratilgan yer maydonlaridan samarali foydalanish koʻrsatkichlari (ajratilgan yer maydoni, hosildorlik va boshqalar), ichki va tashqi bozorning oziq-ovqat mahsulotlariga boʻlgan talabi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
18.
Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi
19.
Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi
(5-ilovaning matni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 29-yanvardagi 45-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.01.2025-y., 09/25/45/0084-son)
Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 17-dekabrdagi 794-son qaroriga 6-ILOVA
2021-yilda “Aqlli qishloq xoʻjaligi” texnologiyalarini respublika hududlariga joriy qilish boʻyicha manzilli
Andijon viloyatida qishloq xoʻjaligi yerlarini masofadan zondlash orqali maʼlumotlarni tahlil qiluvchi “Monterra” (IT-park rezidenti) elektron platformasi loyihasi.
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, IT-park, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
2.
Buxoro viloyatining ikkita tumanida qishloq xoʻjaligi yerlarini masofadan zondlash orqali maʼlumotlarni tahlil qiluvchi Airbus kompaniyasining (“Oʻzbekkosmos” agentligi hamkori) elektron platformasi loyihasi.
“Oʻzbekkosmos” agentligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi
3.
Sirdaryo, Qibray va Qarshi tumanlarida qishloq xoʻjaligi yerlarini masofadan zondlash orqali maʼlumotlarni tahlil qiluvchi Toshkent davlat irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti huzuridagi Geoinformatsion markazining amaliy ishlanmalari loyihasi.
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Innovatsion rivojlanish vazirligi
4.
Toʻrtkoʻl va Gʻallaorol tumanlarida qishloq xoʻjaligi yerlarini masofadan zondlash orqali maʼlumotlarni tahlil qiluvchi “Ekomonitoring” (Rossiya Federatsiyasi) kompaniyasining amaliy ishlanmalari loyihasi.
Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
5.
Qibray tumanida qishloq xoʻjaligi yerlarini masofadan zondlashda dronlardan foydalanish boʻyicha Germaniyaning Leybnits institutining amaliy ishlanmalari loyihasi.
Toshkent davlat agrar universiteti, Innovatsion rivojlanish vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi
(6-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 29-noyabrdagi 721-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 09/21/721/1110-son)
