Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига тадбиркорлик субъектлари учун тартибга солиш юкини камайтиришга қаратилган ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида
Қонунчилик палатаси томонидан 2026 йил 28 апрелда қабул қилинган
Сенат томонидан 2026 йил 8 августда маъқулланган
Сенат томонидан 2026 йил 8 августда маъқулланган
Кейинги йилларда тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқларини, эркинликларини ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш механизмларини такомиллаштириш борасида салмоқли ишлар амалга оширилмоқда.
Шу билан бирга қонун талабларини бузган тадбиркорлик субъектларига нисбатан ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш ва бундай ҳуқуқбузарлик бартараф этилганидан кейин тадбиркорлик субъектининг иш фаолиятини тезда тиклаш имкониятини чеклайдиган айрим ортиқча маъмурий тартиб-таомиллар сақланиб қолмоқда.
Мазкур Қонун билан Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексига банклардаги ҳисобварақлар бўйича операцияларни тўхтатиб туриш тарзидаги ҳуқуқий таъсир чорасини қўллаш тўғрисидаги аризага илова қилинадиган ҳужжатлар доирасига тааллуқли ўзгартиришлар киритилмоқда.
Шунингдек Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига тадбиркорлик субъектининг банклардаги ҳисобварақлари бўйича операцияларни тўхтатиб туриш юзасидан чиқарилган солиқ органининг қарорига нисбатан тадбиркорлик субъекти томонидан эътироз билдирилган тақдирда, ушбу ҳуқуқий таъсир чорасини қўллаш масаласи суд тартибида кўриб чиқилишини, чиқарилган қарорни мазкур операцияларни тўхтатиб туриш учун асос бўлган ҳолатлар бартараф этилгач бекор қилиш тартибини назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритилмоқда.
Ушбу Қонун банклардаги ҳисобварақлари бўйича операциялар тўхтатиб турилган тадбиркорлик субъектларининг ўз фаолиятини тезда тиклаш имкониятини чеклайдиган ортиқча тартиб-таомилларни бартараф этишга ва тадбиркорлик субъектлари фаолиятининг барқарорлигини таъминлашга хизмат қилади.
1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 24 январда қабул қилинган ЎРҚ-461-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2018 йил, 1-сонга 2-илова, № 7, 433-модда, № 10, 672-модда; 2019 йил, № 3, 166-модда, № 5, 261, 266-моддалар, № 9, 592-модда, № 10, 671-модда, № 11, 791-модда, № 12, 880-модда; 2020 йил, № 1, 1-модда, № 3, 198-модда, № 10, 593-модда; 2021 йил, № 1, 10-модда, 4-сонга илова, № 8, 803-модда, № 9, 903-модда; 2022 йил, № 3, 216-модда, № 5, 463-модда, № 6, 577-модда, № 8, 787-модда; 2023 йил, № 4, 269-модда, № 12, 1008-модда; 2024 йил, № 2, 111-модда, № 9, 964, 969-моддалар, № 12, 1280, 1286-моддалар; 2025 йил, № 3, 373-модда, № 6, 729-модда, № 9, 1042-модда, № 10, 1153-модда, № 11, 1237-модда, № 12, 1328-модда; 2026 йил, № 2, 132-модда) қуйидаги ўзгартиришлар киритилсин:
1) 217-модда биринчи қисмининг бешинчи хатбошисидаги «тўхтатиб қўйиш, бундан қонунда назарда тутилган ҳоллар мустасно» деган сўзлар «тўхтатиб туриш» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
2) 219-модда биринчи қисмининг 3-банди қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«3) банклардаги ҳисобварақлар бўйича операцияларни тўхтатиб туриш тўғрисидаги аризага — солиқ тўловчи томонидан банкдаги ҳисобварақлари бўйича операцияларни тўхтатиб туриш учун асос бўладиган қонун талаблари бузилганлигини тасдиқловчи далил, солиқ органи томонидан солиқ тўловчига унинг банкдаги ҳисобварақлари бўйича операциялар тўхтатиб турилиши тўғрисида хабарнома юборилганлигининг далили, солиқ тўловчининг банкдаги ҳисобварақлари бўйича операцияларни тўхтатиб туриш тўғрисидаги солиқ органининг қарори юзасидан билдирган эътирози»;
3) 222-модда учинчи қисмининг 4-бандидаги «тўхтатиб қўйилганлиги» деган сўзлар «тўхтатиб турилганлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 30 декабрда қабул қилинган ЎРҚ-599-сонли Қонуни билан янги таҳрирда тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, 12-сонга 1-илова; 2020 йил, № 3, 198-модда, № 10, 593-модда, № 11, 652-модда, № 12, 690, 691-моддалар; 2021 йил, № 1, 6-модда, № 4, 294-модда, 4-сонга илова, № 8, 800-модда, № 9, 901-модда, № 10, 968, 969, 972, 973-моддалар, № 12, 1199-модда; 2022 йил, № 2, 79-модда, № 3, 215, 216-моддалар, № 5, 461, 464, 467-моддалар, № 6, 570-модда, № 7, 664, 666-моддалар, № 12, 1190-модда; 2023 йил, № 6, 444, 446-моддалар, № 7, 540-модда, № 12, 1011-модда; 2024 йил, № 2, 106, 110, 111-моддалар, № 4, 346-модда, № 5, 458, 459-моддалар, № 8, 822, 831-моддалар, № 9, 958-модда, № 10, 1076-модда, № 11, 1190-модда, № 12, 1283, 1284, 1296, 1297-моддалар; 2025 йил, № 2, 188, 194-моддалар, № 4, 519, 520, 521, 522-моддалар, № 5, 644, 645-моддалар, № 6, 729, 731-моддалар, № 8, 971-модда, № 10, 1153-модда, № 12, 1322, 1324, 1328, 1329-моддалар; 2026 йил, № 3, 251, 255-моддалар) қуйидаги ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин:
1) 111-модда:
биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Солиқ тўловчининг (солиқ агентининг) банкдаги ҳисобварақлари бўйича операцияларни тўхтатиб туриш тўғрисидаги қарор солиқ органининг раҳбари (раҳбар ўринбосари) томонидан қабул қилиниши мумкин. Солиқ тўловчи (солиқ агенти) банкдаги ҳисобварақлари бўйича операцияларни тўхтатиб туриш тўғрисидаги солиқ органининг қарори юзасидан эътироз билдирган тақдирда, солиқ тўловчининг (солиқ агентининг) банкдаги ҳисобварақлари бўйича операцияларни тўхтатиб туриш тўғрисидаги қарор солиқ органининг эътироз тақдим этилган кундан кейин уч кундан кечиктирмай берган аризасига асосан суд томонидан қабул қилиниши мумкин. Бунда солиқ тўловчининг (солиқ агентининг) банк ҳисобварақлари бўйича операциялари суд томонидан қарор қабул қилингунига қадар тўхтатиб турилади»;
қуйидаги мазмундаги еттинчи қисм билан тўлдирилсин:
«Ушбу модданинг учинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар солиқ тўловчи (солиқ агенти) томонидан бартараф этилган тақдирда, солиқ органи солиқ тўловчининг (солиқ агентининг) банкдаги ҳисобварақлари бўйича операцияларни тўхтатиб туриш тўғрисидаги қарорини ушбу Кодекснинг 112-моддасига мувофиқ бекор қилади»;
2) 112-модданинг биринчи қисми қуйидаги мазмундаги 5-банд билан тўлдирилсин:
«5) ушбу Кодекс 111-моддасининг учинчи қисмида белгиланган ҳоллар асосида — солиқ тўловчининг (солиқ агентининг) банкдаги ҳисобварақлари бўйича операцияларни тўхтатиб туришни рад этиш тўғрисидаги суднинг қарори қонуний кучга кирган кунда».
3-модда. Ўзбекистон Республикаси Олий суди, Солиқ қўмитаси ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.
4-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:
ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.
5-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикасининг Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2026 йил 20 октябрь,
ЎРҚ-1183-сон
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.10.2026 й., 03/26/1183/1051-сон)