Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining sanitariya qoidalari va meʼyorlari, gigiyena normativlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRadioaktiv chiqindilar bilan muomala qilishning sanitariya qoida va meʼyorlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMeʼyoriy havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining 1992-yil 3-iyuldagi 657-XII-sonli “Davlat sanitariya nazorati toʻgʻrisida”gi Qonuni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining 2000-yil 31-avgustdagi 120-II-sonli “Radiatsiyaviy xavfsizlik toʻgʻrisida”gi Qonuni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2002-yil 10-yanvardagi 7-FZ-sonli “Atrof-muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Qonun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIonlashtiruvchi nurlanishdan himoyalanish va nurlanish manbalarining xavfsizligi uchun xalqaro asosiy meʼyorlar Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti, Xalqaro atom energiyasi agentligi, Xalqaro mehnat tashkiloti, Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkilotining Yadro energetikasi agentligi, Panamerika sogʻliqni saqlash tashkiloti va Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti tomonidan birgalikda qabul qilingan (xavfsizlik toʻplami №115, 1996-yil);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIonlashtiruvchi nurlanishdan himoyalanishning asosiy qoidalari (2003-yil);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlashning asosiy sanitariya qoidalari (2006-yil); RXM — 2006 va RXASQ — 2006.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Qoʻllanish sohasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.1. Mazkur SanQvaM radioaktiv chiqindilar (bundan keyin matnda RCh deb yuritiladi) bilan bogʻliq barcha turdagi ishlarni amalga oshirishda xodimlar, aholining cheklangan qismi va butun aholining radiatsiya xavfsizligini taʼminlash talablarini belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.2. SanQvaMlar Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida radioaktiv chiqindilar bilan bogʻliq barcha faoliyat turlarini amalga oshiruvchi, boʻysunishi va mulk shaklidan qatʼi nazar, barcha yuridik va jismoniy shaxslar uchun bajarilishi majburiydir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.3. SanQvaM oʻz faoliyati natijasida RCh hosil qiluvchi tashkilotlarga; RCh ni yigʻish, saqlash, tashish, qayta ishlash va koʻmishni amalga oshiruvchi tashkilotlarga, shuningdek, RCh hosil boʻladigan, saqlanadigan, qayta ishlanadigan va koʻmiladigan obyektlarni loyihalash va qurishni amalga oshiruvchi tashkilotlarga tatbiq etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.4. SanQvaM talablari nurlantirilgan yadro yoqilgʻisi va yadroviy materiallarga nisbatan tatbiq etilmaydi. Tarkibida tabiiy radionuklidlar miqdori yuqori boʻlgan ishlab chiqarish chiqindilari, suyuq RCh larni chuqur geologik qatlamlarga (kollektorlarga) koʻmish ham bu talablar doirasiga kirmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRadioaktiv obyektlar uchun, RCh hosil boʻlish manbalari, ularni yigʻish, vaqtincha saqlash joylari, shuningdek tashish yoʻnalishlari, qayta ishlash va koʻmish punktlari tashkilot hududi doirasida joylashgan hollarda, RCh bilan ishlashning oʻziga xos xususiyatlarini hisobga oluvchi maxsus sanitariya talablariga rioya qilish lozim bu sharoitlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.5. Radiatsiya xavfsizligi ustidan davlat nazorati organlari oʻz faoliyatida ushbu SanQvaMga amal qilishlari shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.1. SanQvaMda radioaktiv chiqindilar (RCh) tasnifi keltirilgan: RCh bilan muomala qilishning asosiy tamoyillari; RCh bilan muomala qilishda radiatsiya xavfsizligi mezonlari; RCh bilan muomala qilishning barcha bosqichlarida xodimlar va aholi xavfsizligini taʼminlovchi asosiy talablar: toʻplash, saqlash, tashish, qayta ishlash va koʻmish jarayonlarida; atom energiyasi obyektlarida va RCh hosil boʻladigan tashkilotlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.2. Ushbu SanQvaMning bajarilishi uchun 1.3-bandda koʻrsatilgan tashkilotlar maʼmuriyati javobgardir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRAQ hosil boʻladigan tashkilot ularni boshqa tashkilotga topshirguniga qadar RCh bilan xavfsiz muomala qilish uchun masʼuldir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.3. Faoliyati natijasida RCh hosil boʻlishi mumkin boʻlgan tashkilotning loyiha hujjatlarida, radioaktiv chiqindilar bilan muomala qilish boʻlimida RCh hosil boʻlishining tavsifi keltiriladi: ularning yillik miqdori (massasi), faolligi, radionuklid tarkibi, agregat holati, shuningdek, RCh avariyali hosil boʻlishining oldini olish va bartaraf etish choralari koʻrsatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihada turli xil (past, oʻrta va yuqori faollikdagi) RCh va radioaktiv boʻlmagan chiqindilar bilan muomala qilishning alohida tizimlari nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChiqindilarning har bir turi uchun ular bilan muomala qilish tizimi asoslanishi kerak: yigʻish usullari, vaqtinchalik saqlash muddatlari koʻrsatilgan holda, qadoqlash, tashish, konditsiyalash (zarur boʻlganda), uzoq muddat saqlash va/yoki koʻmish. Bundan tashqari, RCh bilan muomala qilish uchun zarur xonalar va uskunalar koʻzda tutilishi,RCH bilan muomala qilish hajmi, davriyligi va radiatsion nazorat usullari aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.4. Amaldagi tashkilotlarda, ularning loyihalarida bunday boʻlim mavjud boʻlmasa yoki barcha zarur maʼlumotlarni oʻz ichiga olmasa, u hududiy DSENM bilan kelishilgan muddatlarda ishlab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.5. Loyihada RCh bilan muomala qilish bilan band boʻlgan shaxslarning nurlanishi xodimlar uchun belgilangan doza chegaralaridan oshmasligi koʻzda tutilishi kerak. Aholining RCh bilan muomala qilishning barcha turlarida nurlanishi 0,1 mZv/yildan oshmasligi kerak. Aholining kritik guruhining RCh koʻmish hisobiga nurlanishi 0,01 mZv/yildan oshmasligi kerak. RCh koʻmishda aholining nurlanish dozasini oshirishni Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi RXM — 2006 va RXASQ — 2006 hamda ushbu SanQvaN talablarini hisobga olgan holda amalga oshirishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Radioaktiv chiqindilarning hosil boʻlishi va tasnifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.1. RCh yadro yoqilgʻi sikli obyektlarini ishlatish va ekspluatatsiyadan chiqarish jarayonida; sanoat, ilmiy tashkilotlar va tibbiyotda radioaktiv moddalardan foydalanishda; radioaktiv moddalar bilan ifloslangan hududlarni reabilitatsiya qilishda, shuningdek radiatsiya avariyalari natijasida hosil boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.2. Agregat holatiga koʻra RCh suyuq, qattiq va gazsimon turlarga boʻlinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.3. Suyuq RChga keyinchalik ishlatilmaydigan har qanday radioaktiv suyuqliklar, organik va noorganik moddalar eritmalari, pulpalar va boshqalar kiradi. Suyuq chiqindilar, agar ularda radionuklidlarning solishtirma faolligi aralashuv darajalari (AD) qiymatlaridan 10 marta ortiq boʻlsa, radioaktiv hisoblanadi. Ushbu qoidalarning 1-ilovasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.4. Qattiq RChga oʻz resursini ishlatib boʻlgan radionuklid manbalari, keyinchalik foydalanish uchun moʻljallanmagan materiallar, buyumlar, asbob-uskunalar, biologik obyektlar, tashqi muhitning ifloslangan obyektlari, qotib qolgan suyuq chiqindilar kiradi. Ularda radionuklidlarning solishtirma faolligi RXM — 2006 va RXASQ — 2006 da keltirilgan minimal ahamiyatli solishtirma faollik (bundan keyin MASF) qiymatlaridan oshib ketadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.5. Chiqindilardagi radionuklidlar tarkibi maʼlum boʻlganda, agar radionuklidlarning solishtirma faolligi ularning minimal ahamiyatli faolligiga nisbatlari yigʻindisi 1 dan oshsa, ular radioaktiv hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.6. Nomaʼlum radionuklid tarkibli qattiq chiqindilar solishtirma faolligi quyidagilardan yuqori boʻlsa radioaktiv hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100 kBk/kg — beta-nurlanuvchi radionuklidlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10 kBk/kg — alfa-nurlanuvchi radionuklidlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 kBk/kg transuranlı radionuklidlar uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.7. Gamma-nurlanuvchi chiqindilar nomaʼlum tarkibdali boʻlsa yutilgan dozaning quvvati sirtdan (0,1 m) masofada 0,1 mGr/soatdan oshadi radioaktiv hisoblanadi va oʻlchov natijalarini tasdiqlangan uslublarga muvofiq olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.8. Suyuq va qattiq radioaktiv chiqindilar solishtirma faolligiga koʻra uch toifaga boʻlinadi. Agar keltirilgan xususiyatlarga koʻra radioaktiv chiqindilar turli toifalarga mansub boʻlsa, ularga solishtirma faolligiga koʻra eng yuqori toifa belgilanadi (3.1-jadval).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.1-jadval | |||
Suyuq va qattiq radioaktiv chiqindilar solishtirma faolligiga koʻra tasniflashi | |||
Chiqindi toifasi | Solishtirma faollik, kBk/kg | ||
Beta-nurlanuvchi radionuklidlar | Alfa-nurlanuvchi radionuklidlar (transuranlar bundan mustasno) | Transuran radionuklidlar | |
Past faollik | 103 dan kam | 102 dan kam | 102 dan kam |
Oʻrtacha faollik | 103 dan 107 gacha | 102 dan 106gacha | 102dan 105 gacha |
Yuqori faollik | 107 dan ortiq | 106 dan ortiq | 105 dan ortiq |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.9. Qattiq chiqindilarni dastlabki saralash uchun radioaktiv ifloslanish darajasi boʻyicha mezonlardan (3.2-jadvalga qarang) hamda sirtdan 0,1 metr masofada oʻlchangan gamma-nurlanish dozasi quvvatidan foydalanish tavsiya etiladi. Bunda barcha oʻlchov ishlari tasdiqlangan uslublarga qatʼiy muvofiq tarzda amalga oshirilishi shart:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpast faollik — 0,001 mkGr/soatdan 0,3 mkGr/soatgacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrta faollik — 0,3 mkGr/soatdan 10 mkGr/soatgacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori faollik — 10 mkGr/soatdan yuqori.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.2-jadval | |||
Qattiq chiqindilarning radioaktiv ifloslanish darajasi boʻyicha mezonlari | |||
Chiqindi toifasi | Radioaktiv ifloslanish darajasi, zarracha/(sm2·daq) | ||
Beta-nurlanuvchi radionuklidlar | Alfa-nurlanuvchi radionuklidlar (transuranlar bundan mustasno) | Transuran radionuklidlar | |
Past faollik | 103 dan kam | 102 dan kam | 102 dan kam |
Oʻrtacha faollik | 103 dan 107 gacha | 102 dan 106gacha | 102dan 105 gacha |
Yuqori faollik | 107 dan ortiq | 106 dan ortiq | 105 dan ortiq |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.10. RCh bilan muomala qilishda, ularning agregat holati va solishtirma faolligidan tashqari, ularning boshqa fizik va kimyoviy xususiyatlari ham hisobga olinishi kerak. Xususan, portlash va yongʻin xavfi, organik yoki noorganik ekanligi va hokazo.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Radiatsion xavfsizlikning asosiy tamoyillari va radioaktiv chiqindilar bilan muomala qilish bosqichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1. Ushbu qoidalar tatbiq etiladigan tashkilotlar oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining “Radiatsion xavfsizlik toʻgʻrisida”gi Qonuni bilan belgilangan radiatsion xavfsizlikning asosiy tamoyillariga: asoslash, meʼyorlash va optimallashtirishga amal qilishlari shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2. RCh bilan muomala qilishning asosiy bosqichlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRCh ni yigʻish va saralash ularning hosil boʻlish va/yoki qayta ishlash joylarida amalga oshiriladi, bunda chiqindilarni tasniflash tizimiga muvofiq radiatsion, fizik va kimyoviy xususiyatlar hisobga olinadi hamda ular bilan keyinchalik muomala qilish usullari inobatga olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilarni dastlabki saralash jarayonida ular radioaktiv va radioaktiv boʻlmagan tarkibiy qismlarga ajratiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirlamchi suyuq va qattiq RCh larni saralash quyidagi maqsadlarga qaratilgan:qabul qilingan texnologiyalar boʻyicha qayta ishlash hamda keyinchalik saqlash va koʻmishga tayyorlash uchun chiqindilarni turli toifa va guruhlarga ajratish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRCh konditsiyalash ularning hajmini kamaytirish va tashish, saqlash hamda koʻmish uchun qulay shaklga oʻtkazish orqali ular bilan muomala qilish xavfsizligini oshirish maqsadida amalga oshiriladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRCh saqlash turli toifa va guruhdagi chiqindilar uchun alohida, butun saqlash muddati davomida chiqindilarning xavfsiz joylashuvini taʼminlaydigan va keyinchalik ularni olib chiqish imkoniyatini beradigan inshootda amalga oshiriladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRCh tashish ularni hosil boʻlish, qayta ishlash, saqlash va koʻmish joylari oʻrtasida maxsus yuk koʻtarish va transport vositalaridan foydalangan holda xavfsiz koʻchirishni nazarda tutadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRCh koʻmish ularni inson va atrof-muhitdan xavfsiz izolyatsiya qilishga qaratilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Radioaktiv chiqindilarni yigʻish, saqlash va tashkilotdan chiqarib tashlashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1. Tashkilotda RCh yigʻish ular hosil boʻladigan joylarda, oddiy chiqindilardan alohida, quyidagilarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilar toifalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишagregat holati (qattiq, suyuq);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfizik va kimyoviy xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiati (organik, noorganik);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilar tarkibidagi radionuklidlarning yarim parchalanish davri (soatlar, kunlar, oylar, yillar, oʻn yilliklar va undan ortiq davrni oʻz ichiga olgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишportlash va yongʻin xavfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilarni qayta ishlashning qabul qilingan usullari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTashkilotda RCh imkon qadar fizik, kimyoviy va biologik jihatdan inert holatga oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRadioaktiv va radioaktiv boʻlmagan chiqindilarni hamda turli toifadagi RChni ularning solishtirma faolligini pasaytirish maqsadida aralashtirish taqiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2. RChni toʻplash uchun tashkilotda maxsus toʻplam-konteynerlar boʻlishi shart. Qattiq RChni dastlabki yigʻish uchun plastik yoki qogʻoz qoplardan foydalanish mumkin. Bu qoplar keyinchalik yigʻgich-konteynerlarga joylashtiriladi. Polimer plyonkadan tayyorlangan qoplar mexanik jihatdan pishiq, past haroratga chidamli boʻlishi va qop toʻlgandan soʻng uning ogʻzini mahkam bogʻlash uchun ipga ega boʻlishi kerak. Chiqindilarni qoplarga joylashtirishda, har qanday holatda, ularning oʻtkir, sanchuvchi va kesuvchi narsalar tufayli mexanik shikastlanishining oldini olish choralarini koʻrish lozim. RCh toʻplagich-konteynerlarini toʻldirish radiatsiya nazorati ostida, ularning sochilib ketishi va toʻkilishiga yoʻl qoʻymaydigan sharoitlarda amalga oshirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.3. Suyuq RChlar maxsus idishlarga yigʻilishi kerak. Suyuq RCh hosil boʻladigan tashkilotlarda ularni qattiq holatga oʻtkazish tavsiya etiladi. Suyuq RCh miqdori kam boʻlganda (sutkasiga 200 litrdan kam) ular saqlash yoki qayta ishlash uchun ixtisoslashtirilgan tashkilotlarga (keyingi oʻrinlarda — IxT) yuborilishi lozim. Koʻp miqdorda suyuq RCh hosil boʻlishi mumkin boʻlgan (sutkasiga 200 litrdan ortiq) tashkilotlarda, loyihada maxsus kanalizatsiya tizimi koʻzda tutilishi kerak. Maxsus kanalizatsiyaga radioaktiv boʻlmagan oqova suvlar tushmasligi shart. Koʻp miqdorda suyuq RCh hosil boʻlishi mumkin (sutkasiga 200 l dan ortiq), loyihada maxsus kanalizatsiya tizimi koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.4. Yigʻish jarayonida RCh yonuvchi va yonmaydigan turlarga ajratilishi kerak. Yonuvchi suyuq RChlar yongʻin xavfsizligi talablariga javob beradigan alohida idishlarga yigʻiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.5. Suyuq radioaktiv chiqindilarni yer usti va yer osti suv havzalariga, suv toʻplanadigan maydonlarga, yer qaʼriga va tuproqqa tashlash qatʼiyan man etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.6. Radioaktiv chiqindi toʻplagichlar joylashgan hududlar ularning tashqarisidagi nurlanishni ruxsat etilgan darajagacha kamaytirish uchun himoya moslamalari bilan taʼminlanishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYutilgan gamma-nurlanish dozasi quvvati 2 mGr/soatdan ortiq boʻlgan radioaktiv chiqindi toʻplamlarini vaqtinchalik saqlash va ushlab turish uchun maxsus himoyalangan quduqlar yoki tokchalar jihozlanishi lozim. Chiqindi toʻplagichlarni quduq va tokchalardan xizmat koʻrsatuvchi xodimlarning nurlanishiga yoʻl qoʻymaydigan maxsus qurilmalar yordamida chiqarib olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.7. Radionuklidlarining parchalanish vaqti minimal aniqlanadigan faollik darajasidan past va bir yildan kam boʻlgan qisqa umrli chiqindilarni tashkilotlarda koʻmishga yoʻllanmasdan vaqtinchalik saqlashga va keyinchalik ular bilan radioaktiv boʻlmagan chiqindilar sifatida muomala qilishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.8. Tashkilotlarda turli toifadagi radioaktiv chiqindilarni vaqtinchalik saqlash alohida xonalarda yoki II sinfdan past boʻlmagan ishlar uchun xonalarga qoʻyiladigan talablarga muvofiq jihozlangan maxsus ajratilgan uchastkada amalga oshirilishi lozim. Loyihada koʻzda tutilgan muddatdan ortiq tashkilotlarda konditsiyalanmagan radioaktiv chiqindilar va ishlatib boʻlingan ionlashtiruvchi nurlanish manbalarini (INM) saqlash taqiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.9. RCh vaqtinchalik saqlashni konteynerlarda amalga oshirish lozim. Konteynerlar konstruksiyasi ularni maxsus transportga yuklash va tushirish imkoniyatini taʼminlashi kerak. RCh uchun konteyner turlari chiqindilarning xususiyatlariga qarab aniqlanadi. Yigʻgich-konteynerlarning tashqi yuzasiga radiatsiya xavfi belgisi tushirilgan boʻlishi shart. 1 Agar yigʻgich-konteyner yuzasiga radiatsiya xavfi belgisini tushirish imkoni boʻlmasa, RCh solingan konteynerga radiatsiya xavfi belgisi tushirilgan yorliq osiladi. RCh solingan konteynerdan 1 metr masofadagi havoda gamma-nurlanish dozasi quvvati 0,1 mGr/soatdan oshmasligi kerak. RCh vaqtinchalik saqlanayotgan maydon chegarasidan tashqarida yoki chegarasida gamma-nurlanish dozasi quvvati 0,005 mGr/soatdan oshmasligi lozim. Koʻmishga tayyorlangan konditsiyalangan RCh ni vaqtinchalik saqlash muddatlari loyihada belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYigʻgich-konteynerlarni dezaktivatsiya qilish uchun maxsus xona (yoki xonadagi joy) jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.10. Tarkibida emanatsiyalanuvchi radioaktiv moddalar (radiy, toriy va boshqalar) boʻlgan RCh konteynerlarini vaqtinchalik saqlash soʻruvchi shkaflar yoki yopiq joylarda amalga oshiriladi. Bular soʻruvchi ventilyatsiya tizimi bilan jihozlangan boʻlib, soʻruvchi shkaflarning ishchi tirqishlarida havo oqimi tezligi kamida 1,5 m/s boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.11. RChni vaqtinchalik saqlash joylaridan BBIKga tashish uchun maxsus transport konteynerlari ishlatilishi lozim. Konteynerlar konstruksiyasi past faollikdagi chiqindilar uchun RCh idishlarini qoʻlda yuklash va tushirish imkonini berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻrta va yuqori faollikdagi RChni yuklash va tushirish jarayonlari mexanizatsiyalashtirilgan boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.12. Yirik oʻlchamli RCh (ifloslangan uskunalar) tashkilotlarda qismlarga ajratilishi, maydalanishi va keyinchalik sertifikatlangan transport konteynerlariga joylashtirilishi kerak. Ayrim hollarda yirik oʻlchamli chiqindilarni sanitariya qoidalariga muvofiqligi toʻgʻrisidagi sanitariya-epidemiologiya xulosasi mavjud boʻlgan taqdirda, maxsus qadoqlangan holda RChga tashishga ruxsat beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.13. Tarkibida yarim parchalanish davri 15 sutkadan kam boʻlgan radionuklidlar mavjud RChlar boshqa RChlardan alohida yigʻiladi va faolligini 1-ilovada keltirilgan darajalardan oshmaydigan darajagacha pasaytirish uchun vaqtinchalik saqlash joylarida ushlab turiladi. Shunday ushlab turilgandan soʻng, qattiq chiqindilar oddiy sanoat chiqindilari kabi chiqarib tashlanadi, suyuq chiqindilar esa tashkilot tomonidan aylanma xoʻjalik-texnik tizimida suv taʼminoti uchun ishlatilishi yoki xoʻjalik-maishiy kanalizatsiyaga quyilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.14. Tarkibida koʻp miqdorda organik moddalar (tajriba hayvonlarining murdalari va shu kabilar) boʻlgan RChni saqlash muddati sovutish qurilmalarida yoki tegishli eritmalarda saqlash sharoitlari taʼminlanmagan hollarda 5 sutkadan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.15. Oʻz resursini ishlatib boʻlgan radionuklid nurlanish manbalari va tarkibida alfa-nurlanuvchi hamda transuran radionuklidlari boʻlgan RChlarning radiatsion xavfi yuqori boʻlganligi sababli, sanab oʻtilgan RChlarning barcha turlari boshqa chiqindilardan alohida yigʻiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.16. RCh ni yigʻish, saqlash va topshirish uchun masʼul shaxs tashkilot maʼmuriyatining buyrugʻi bilan tayinlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMasʼul shaxs ish jarayonida hosil boʻladigan RCh ni yigʻish, vaqtincha saqlash va chiqarib tashlashga tayyorlash ustidan muntazam nazorat va hisobini olib boradi. Ushbu maʼlumotlar RCh ni hisobga olish jurnalida qayd etiladi (1-ilova, 2-band).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.17. Yiliga kamida bir marta tashkilot maʼmuriyati tomonidan tayinlangan komissiya maxsus tashkilotga koʻmish uchun topshirilgan RCh miqdorining hisobi, shuningdek tashkilotda mavjud RCh hisobining toʻgʻri yuritilishini tekshiradi. RCh yoʻqotilganligi aniqlansa, darhol DSEN (Davlat sanitariya-epidemiologiya nazorati) xabardor qilinadi va aybdor mansabdor shaxslar belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Tashkilotlardan radioaktiv chiqindilarni qabul qilishga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.1. Koʻmishga yoʻnaltiriladigan radioaktiv chiqindilar maxsus meʼyoriy hujjatlarda belgilangan konditsiyalangan chiqindilar va qadoqlashga qoʻyiladigan talablarga javob berishi kerak. Quyidagi talablar qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilarning radiatsion parametrlariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilarning agregat holatiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilarning shakli va fizik-kimyoviy xususiyatlariga (erkin namlik miqdori, ishqorlanishi, barqarorligi, gaz ajratishi, yonuvchanligi, zaharli va portlovchi moddalar miqdori, mexanik xususiyatlari va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqadoqlashning oʻlcham va ogʻirlik parametrlariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqadoqlashning radiatsion parametrlariga, shu jumladan yuzadagi mustahkamlanmagan ifloslanish darajasi va boshqalarga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQattiq, suyuq RCh, shuningdek, belgilangan muddati tugagan radionuklid nurlanish manbalari tashkilotlardan ushbu SanQvaNning 7-boʻlimida bayon etilgan talablarga javob beradigan sertifikatlangan tashish konteynerlarida yoki qadoqlarda boshqarish boʻyicha ixtisoslashgan korxonaga (BBIK)tashish uchun qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.2. Quyidagi xavfli moddalarni oʻz ichiga olgan qattiq va suyuq RChlar saqlash va koʻmish uchun qabul qilinmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишportlovchi va oʻz-oʻzidan alangalanuvchi materiallar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI sinf (oʻta xavfli) va II sinf (yuqori xavfli) toksikometrik xususiyatlarga ega boʻlgan kimyoviy moddalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bilan reaksiyaga kirishganda issiqlik ajratib chiqaradigan va yonuvchi gazlar hosil qiladigan materiallar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgazlar, bugʻlar, aerozollar ajratib chiqarishi mumkin boʻlgan materiallar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpatogen va yuqumli materiallar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunday RChlar BBIKga joʻnatilishidan oldin ular hosil boʻlgan joyda xavfsiz holatga keltirilishi kerak. Har bir alohida holatda RChni zararsizlantirish tartibi va usullari DSENM bilan kelishilgan boʻlishi lozim. RChni topshirish dalolatnomasida oʻta xavfli materiallar yoʻqligi koʻrsatilishi yoki ularni xavfsiz holatga oʻtkazish toʻgʻrisidagi dalolatnoma ilova qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.3. Belgilangan muddati tugagan ionlashtiruvchi nurlanish manbalari tashkilotlardan maxsus tashish oʻram toʻplamlarida (TOʻT) yoki yuklash, tashish, tushirish, saqlash va koʻmish jarayonlarida xizmat koʻrsatuvchi xodimlarning xavfsizligini taʼminlaydigan boshqa himoya qurilmalari yoki konteynerlarida qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.4. BBIK da ionlashtiruvchi nurlanishning turli manbalarini saqlash va koʻmib tashlashning qabul qilingan usullariga bogʻliq holda ularni qabul qilish tartibi va shartlarini nazarda tutuvchi yoʻriqnoma ishlab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.5. Chiqindilarni topshiruvchi tashkilotlar RCh joylashtirilgan konteynerlarni (qadoqlarni) joʻnatishga tayyorlashni oʻz kuchlari bilan amalga oshiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRChning har bir partiyasiga dalolatnoma tuziladi (1-ilova). Dalolatnomaning birinchi nusxasi chiqindilar bilan birga BBIKga topshiriladi, ikkinchisi esa foydalanuvchi tashkilotda qoladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDalolatnomaning barcha ustunlari toʻliq toʻldirilishi shart. Dalolatnoma masʼul shaxs imzosi bilan tasdiqlanadi. Chiqindilarni topshirish uchun masʼul shaxs imzosi bilan tasdiqlangan va tashkilot muhri bilan mustahkamlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPartiyadagi konteynerlar va oʻramlar soni, ularning turi va markirovkasi dalolatnoma maʼlumotlariga muvofiq boʻlishi lozim. Dalolatnomada koʻrsatilmagan qadoqlar BBIKga joʻnatilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh: RChni qayta ishlash texnologiyasi shartlariga koʻra, RChni batafsilroq tavsiflash talab qilinsa, BBIK suyuq, qattiq RCh va ionlashtiruvchi nurlanish manbalari uchun alohida qabul qilish dalolatnomalarini rasmiylashtirishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.6. RCh joylashtirilgan qadoqlarni avtomobil, temir yoʻl, havo va boshqa transport vositalari orqali joʻnatishda BBIK bilan kelishilgan holda RCh egasi boʻlgan tashkilot mustaqil ravishda radiatsiyaviy nazoratni amalga oshiradi, kuzatuvchi hujjatlarni toʻldiradi va ularni yuk bilan birga BBIK bilan kelishilgan manzilga yuboradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRCh maxsus avtomobil bilan tashilganda, BBIK vakili qabul qilinayotgan yukni radiatsiyaviy nazoratdan oʻtkazadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.7. Konteynerlar va qadoqlarni nazorat qilish quyidagi parametrlar boʻyicha amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqadoqlarning massasi (hajmi) va tashqi oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmarkirovkaning mavjudligi, mazmuni va vizual koʻrinishi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbutunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqadoqlarda RCh qadoq va tarkibi haqida zarur qoʻshimcha maʼlumotlarga ega yorliq yoki boshqa hujjatlarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtashqi sirtda va undan 1 m masofada yutilgan nurlanish dozasi quvvati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtashqi sirtning radioaktiv moddalar bilan ifloslanish darajasi va mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишplombalarning ishonchliligi va sozligi hamda zarur germetikligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtarish va mahkamlash elementlarining mavjudligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.8. BBIK vakili ularning dalolatnoma maʼlumotlariga muvofiqligini nazorat qilish uchun 10% qadoqlarni ochishni talab qilish huquqiga ega. Tekshiruv natijalari kuzatuv hujjatlari maʼlumotlariga mos kelmasa, qadoqlar tashishga qabul qilinmaydi va kuzatuv hujjatlaridan chiqarib tashlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNazorat tugagach, BBIK vakili dalolatnomaga “Tekshirildi” shtampini qoʻyadi, sana va imzosini qoʻyadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.9. Ushbu boʻlimda koʻrsatilgan talablarga rioya qilinmaganda, RCh qabul qilinmaydi. Bunday hollarda joʻnatishga tayyorlangan RCh ni tekshiruvchi shaxs dalolatnomaning tegishli ustunini toʻldiradi (3-ilova).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Radioaktiv chiqindilarni tashish talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.1. RChni qayta ishlash, saqlash va koʻmish uchun tashkilotdan tashqarida tashish transport konteynerlarida (TOʻT) maxsus jihozlangan transport vositalarida: avtomobil, temir yoʻl, havo transporti va daryo flotining kemalarida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.2. Transport qadoqlash komplektlari va transport vositalarining konstruksiyalari sanitariya qoidalariga muvofiqligi toʻgʻrisida sanitariya-epidemiologiya xulosalari olinishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.3. Radioaktiv chiqindilarni tashish uchun moʻljallangan transport qadoqlash komplekti zarur mexanik mustahkamlik, issiqqa chidamlilik, germetiklik va radiatsion himoyaga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.4. Radioaktiv chiqindilarni tashish uchun moʻljallangan transport konteynerlarining tashqi va ichki yuzalaridagi radioaktiv ifloslanish darajasi RXM-2006 va RXASQ — 2006 da koʻrsatilgan chegaradan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.5. Radioaktiv chiqindilarni tashish amaldagi radioaktiv moddalarni tashish xavfsizligi qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRadiatsion qadoqlarni tashish ushbu faoliyat turi uchun litsenziyaga ega boʻlgan tashkilot tomonidan bajariladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.6. Radioaktiv chiqindili qadoqlarni yuklash shunday amalga oshiriladiki, maxsus avtomobil kabinasidagi havodagi nurlanish dozasi quvvati minimal boʻlishi, biroq 0,012 mGr/soatdan oshmasligi kerak. II-III toifadagi chiqindilar va ishlatilgan ionlashtiruvchi nurlanish manbalari boʻlgan qadoqlar oxirgi navbatda kuzovning orqa qismiga yuklanadi. Nurlanish dozasi quvvati maxsus avtomobil kuzovi tashqi yuzasining istalgan nuqtasida 2 mGr/soatdan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuklash jarayonida va maxsus avtomobilning yoʻlda harakatlanishi davomida radiatsiyaviy nazoratni dozimetrchi yoki avtomobilni kuzatib boruvchi shaxs amalga oshiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.7. Radioaktiv chiqindilar yuklangan vagonli poyezdlar harakatining xavfsizligini taʼminlash temir yoʻl transporti ishini tartibga soluvchi meʼyoriy hujjatlarga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.8. Toʻsiq tashqi yuzasining istalgan nuqtasidagi doza quvvati yuqori xonada 2 mGr/soatdan, undan 1 m masofada esa 0,1 mGr/soatdan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Radioaktiv chiqindilar bilan ishlash boʻyicha ixtisoslashgan tashkilotlarni joylashtirish va jihozlashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.1. Radioaktiv chiqindilar bilan muomala qilish boʻyicha maxsus ishlab chiqarish obyektini joylashtirish uchun uchastkani tanlash belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.2. Suyuq, qattiq va qotgan radioaktiv chiqindilarni saqlash joylarini tanlash, loyihalash, qurish, foydalanish va foydalanishdan chiqarish radiatsiya xavfsizligi va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi amaldagi meʼyorlar va qoidalarga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.3. Radioaktiv chiqindilar omborxonalarini loyihalashtirishda quyidagilarni nazarda tutish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradioaktiv chiqindilarga ruxsatsiz kirishni istisno etuvchi texnik yechimlar va tashkiliy chora-tadbirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyaning atmosfera yogʻinlari, yer usti va
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlaridan germetikligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkondensat yoki favqulodda oqimlarning ichki drenaji;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilarni faollik toifalari va chiqindi turlari boʻyicha alohida joylashtirish (yonuvchan, yonmaydigan); yonuvchan chiqindilar uchun alohida boʻlinmalar (xonalar) ajratilishi kerak, ular yongʻin xavfi boʻyicha toifasiga muvofiq talablarga binoan bajarilgan boʻlishi lozim (yongʻinni oʻchirish tizimi bilan taʼminlanganlik, ventilyatsiya havosini tozalash bilan alohida majburiy shamollatish va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindili qadoqlarni tashkil etilgan holda manzilli joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqadoqlarning muddatidan oldin buzilishi va chiqindilarning fizik, kimyoviy va boshqa parametrlarining yomonlashishini istisno etuvchi optimal saqlash sharoitlarini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilarni chiqarib olish (xodimlar uchun dozaviy yuklamalar meʼyorlarini oshirmasdan) va ularni inshootdan tashqariga tashish imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektning radiatsion nazorati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишomborxonani ekspluatatsiyadan chiqarish vaqtida qurilish konstruksiyalarini demontaj qilish imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.4. BBIK qurish uchun quyidagi uchastkalarni tanlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaholi kam yashaydigan, suv bosmaydigan hududlarda joylashgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbarqaror shamol rejimiga ega boʻlgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻzining topografik, geologik va gidrogeologik sharoitlari tufayli radioaktiv moddalarning obyekt sanoat maydonidan tashqariga tarqalish imkoniyatini cheklovchi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYangi qurilayotgan obyektlar uchun maydoncha loyihalashning qurilish meʼyorlari va ushbu SanQvaM talablariga javob berishi hamda uning aholi va atrof-muhit uchun potensial radiatsion, kimyoviy va yongʻin xavfini hisobga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.5. BBIK joylashtirish joylari loyihalanayotgan obyektning normal ekspluatatsiya va avariya sharoitlarida meteorologik, gidrologik va seysmik omillarning xavfsizligiga taʼsiri nuqtai nazaridan baholanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишObyekt uchun loyiha hujjatlari loyihalash, qurish, rekonstruksiya qilish, foydalanish, shuningdek avariya hollarida xavfsizlik choralarini asoslashni oʻz ichiga olishi kerak. BBIK qurilishi uchun yer uchastkalarini ajratish, shuningdek qurilgan va rekonstruksiya qilingan BBIKlarni ishga tushirish sanitariya-epidemiologik xulosalar mavjud boʻlgan taqdirda ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.6. Uchastka oʻlchamlari unda suyuq, qattiq, biologik RCh va foydalanilgan ionlashtiruvchi nurlanish manbalarini qayta ishlash va uzoq muddatli saqlash uchun moʻljallangan barcha zarur inshootlarni joylashtirish imkonini berishi, shuningdek kelajakdagi qurilish uchun zaxira maydoniga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.7. BBIK atrofida sanitariya-himoya zonasi oʻrnatiladi, uning chegaralari BBIK loyihasida belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.8. Sanitariya-himoya zonasida doimiy va/yoki vaqtincha yashash, bolalar muassasalari, kasalxonalar, sanatoriylar va boshqa sogʻlomlashtirish inshootlarini, shuningdek ushbu obyektga tegishli boʻlmagan sanoat va yordamchi inshootlarni joylashtirish taqiqlanadi. Sanitariya-himoya zonasi hududi obodonlashtirilishi va koʻkalamzorlashtirilishi kerak. Sanitariya-himoya zonasi yerlaridan qishloq xoʻjaligi maqsadlarida foydalanish DSENM ruxsati bilan amalga oshirilishi mumkin. Bu holda ishlab chiqarilgan mahsulot majburiy radiatsion nazoratdan oʻtkazilishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.9. BBIK qurilishi, uni texnologik uskunalar va muhandislik inshootlari bilan jihozlash meʼyoriy hujjatlarga muvofiqligi toʻgʻrisida sanitariya-epidemiologik xulosasi boʻlgan loyihalar asosida amalga oshirilishi va RChni qayta ishlashning talab etiladigan usullarining yetarliligi va ishonchliligiga qarab bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.10. BBIK hududidagi binolar va inshootlarni joylashtirish ehtimoliy ifloslanish zonalari va toza zonalarga ajratish tamoyili asosida amalga oshirilishi kerak. Sanoat maydoni ishonchli telefon aloqasiga, issiq va sovuq suv taʼminoti tizimiga, maishiy kanalizatsiyaga va maxsus kanalizatsiyaga ega boʻlishi lozim. Past faollikdagi oqava suvlarni chiqarib tashlash uchun ishlatiladigan maxsus kanalizatsiya va maishiy kanalizatsiya tizimida nazorat idishlarini oʻrnatish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.11. Ixtisoslashtirilgan tashkilot avtomagistrallar bilan obodonlashtirilgan kirish yoʻllari orqali bogʻlangan boʻlishi kerak. Yoʻllar asfaltlangan, hudud koʻkalamzorlashtirilgan boʻlishi lozim. BBIK hududida odamlarning yashashiga, qishloq xoʻjalik hayvonlarini saqlashga, sabzavot, meva-rezavor va boshqa qishloq xoʻjalik ekinlarini yetishtirishga ruxsat berilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.12. Xodimlarning chiqishi va transportning ehtimoliy ifloslanish zonasidan chiqishi nazorat-dozimetrik post orqali amalga oshirilishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.13. Ehtimoliy ifloslanish zonasida quyidagilar joylashishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRChni uzoq muddat saqlash yoki koʻmish uchun moʻljallangan muhandislik inshootlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRCh bilan muomala qilish boʻyicha ishlab chiqarish obyektlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyordamchi xizmatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaxsus avtotransport vositalari, konteynerlar va jihozlarni zararsizlantirish punkti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.14. Maxsus transport vositalari, konteynerlar va boshqa jihozlarni dezaktivatsiya qilish xonasining joylashuvi obyektning eng koʻp ifloslangan hududdan tozaroq hududga va undan soʻng dezaktivatsiya qilingan obyektlar xonasiga harakatlanishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaxsus transport vositalari, konteynerlar va jihozlarni dezaktivatsiya qilish uchun moʻljallangan xonalardagi pollar kuchsiz sorbsiyalanuvchi va yetarli mexanik mustahkamlikka ega boʻlgan materialdan qilinishi kerak. Pol qoplamalarining chetlari koʻtarilgan va devorlar bilan bir tekislikda biriktirilgan boʻlishi lozim. Pollar qiyaliklar va oqava suvlarni chiqarish traplari bilan jihozlanadi. Devorlar 2 m balandlikkacha kam sorbsiyali qoplamalar bilan qoplanadi. Devorlarning qolgan qismi va shiftlar kimyoviy chidamli boʻyoqlar bilan boʻyaladi. Eshik tavaqalari silliq, taxtali konstruksiyada boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Radioaktiv chiqindilarni qayta ishlash va konditsiyalashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1. Radioaktiv chiqindilarni konditsiyalash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.1. Konditsiyalashning asosiy maqsadi chiqindilarning umumiy hajmini kamaytirish, shu bilan birga radionuklidlarning qayta ishlash, saqlash, tashish va koʻmib tashlash jarayonida tarqalish imkoniyatini kamaytirishdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.2. Suyuq va qattiq radioaktiv chiqindilarni konditsiyalash chiqindilar qadoqlarini tayyorlash boʻyicha operatsiyalardan biri boʻlib, uning yakuniy maqsadi radioaktiv chiqindilarni tashish, saqlash va koʻmish uchun qulay shaklga oʻtkazishdir. Gazsimon radioaktiv chiqindilarni qayta ishlash havoni radioaktiv aerozollar va gazlardan meʼyoriy hujjatlarda belgilangan darajagacha tozalash operatsiyalarini oʻz ichiga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.3. RChni konditsiyalash usullari chiqindilarning xususiyatlarini, jarayonning texnologik va iqtisodiy koʻrsatkichlarini, shuningdek, qadoqlarni vaqtincha saqlash sharoitlari va muddatini, tashish va koʻmish sharoitlarini hisobga olgan holda tanlanishi lozim. Qayta ishlash usulini tanlashda RCh bilan keyingi barcha bosqichlarda odamlarning nurlanish xavfini imkon qadar kamaytiradigan usulga ustunlik berilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.4. Loyihalarda laboratoriya va tajriba-sanoat miqyosida sinovdan oʻtgan, atom energiyasidan foydalanishda xavfsizlikni davlat tomonidan tartibga soluvchi organlarning tegishli sanitariya-epidemiologik xulosalari va sertifikatlariga hamda belgilangan tartibda berilgan boshqa hujjatlarga ega boʻlgan texnologiyalar va uskunalar qoʻllanilishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.5. RChni konditsiyalash shakllarini tanlashda birlamchi chiqindilarning kimyoviy va radionuklid tarkibi, faolligi va issiqlik ajratishi, qadoq turi va materiali, RCh qadoqlarini saqlash, tashish va koʻmish sharoitlari, shuningdek, texnologik va apparat imkoniyatlari hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.6. Qayta ishlangan RCh va qadoqlarning xususiyatlari belgilangan talablarga muvofiq boʻlishi kerak. RCh va qadoqlarni identifikatsiyalash qadoqni paBBIKrtlashtirish va tegishli markirovkalash (radiatsiya xavfi belgisi, qadoqning individual oʻlchami va yetkazib beruvchi obyekt belgisi, chiqindilarni yuklash sanasi, “Brutto ogʻirligi, kg”) orqali taʼminlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.7. Konditsiyalangan RCh hajmi texnik va iqtisodiy jihatdan asoslangan minimumgacha qisqartirilishi kerak. Bu, ayniqsa, qotirilgan yuqori faol chiqindilarga tegishli boʻlib, ularning hajmi ruxsat etilgan solishtirma issiqlik ajralishi, issiqlik chiqarish sharoitlari hamda saqlash va koʻmishning boshqa shartlari bilan belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.8. Konditsiyalangan RCh radiatsion, mexanik, kimyoviy, issiqlik va biologik taʼsirlarga optimal bardoshli boʻlgan qattiq agregat holatiga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.9. Konditsiyalangan RCh yer osti va yer usti suvlarida kam eriydigan va ishqorlanmaydigan boʻlishi lozim. Qotirilgan chiqindilardagi erkin suv qoldigʻi yakuniy mahsulotning xususiyatlari va qotirish texnologiyasi bilan belgilanadigan minimal miqdorda boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.10. Konditsiyalangan RCh tarkibida oʻz-oʻzidan alangalanuvchi va portlovchi moddalar boʻlmasligi kerak. Radiokimyoviy, kimyoviy va biologik reaksiyalar natijasida gaz hosil boʻlishi minimal darajaga keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.11. Konditsiyalangan yuqori faol chiqindilarning issiqlik ajralishi chiqindi shaklining issiqlikka chidamliligi bilan cheklanishi, shuningdek, chiqindilarni saqlash va koʻmishda issiqlikni chiqarish imkoniyati bilan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.12. Qayta ishlangan radioaktiv chiqindilarni maxsus konteynerga joylashtirish va keyinchalik uni germetizatsiya qilish chiqindilarni konditsiyalashning soʻnggi bosqichi hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.13. Radioaktiv chiqindilar oʻrami quyidagilar uchun moʻljallangan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer usti muhandislik inshootida chiqindilarni vaqtincha saqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilarni korxona hududi boʻylab yoki undan tashqarida TOʻT tarkibida yoki usiz tashish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik inshootlarida uzoq muddat saqlash yoki chiqindilarni yer yuzasiga yaqin yoki chuqur joylashgan mintaqaviy BBIKʻda koʻmish uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRadioaktiv chiqindilarni oʻrash barcha sanab oʻtilgan bosqichlar uchun yoki vaqtinchalik saqlash va tashish uchun, yoki faqat saqlash va koʻmish uchun moʻljallangan boʻlishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.14. Har bir oʻramga tegishli belgi qoʻyilishi va tasnifiy saralashga muvofiq undagi chiqindilar tavsifi koʻrsatilgan paBBIKrt rasmiylashtirilishi kerak. oʻram paBBIKrti oʻram egasida saqlanishi va koʻmish bosqichida nazoratdan chiqarilgunga qadar saqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.15. Konteynerning konstruksiyasi, oʻlchami, materiali, germetizatsiya usuli va chidamliligi RCh xususiyatlariga bogʻliq boʻlib, saqlash, tashish va koʻmish bosqichlarida RCh bilan muomala qilish xavfsizligini taʼminlash tizimida konteynerning vazifasi bilan belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.16. Konteynerning yer usti inshootlarida saqlanish davomidagi chidamliligi (xizmat muddati) RCh geologik formatsiyalarga uzil-kesil koʻmilgunga qadar saqlash davomiyligi bilan belgilanadi va kamida 50 yilni tashkil etadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.17. Yarim parchalanish davri 30 yildan oshmagan (shu jumladan Cs-137) radionuklidlarni oʻz ichiga olgan RChni yer yuzasiga yaqin inshootlarga koʻmishda, konteynerning chidamliligiga qoʻyiladigan talablar konteyner, muhandislik inshootlari va qamrab oluvchi jinslarning himoya xususiyatlari majmuasi boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1.18. Konstruksiyani ishlab chiqish va materialni tanlashda hisobga olinishi kerak boʻlgan konteynerlarga qoʻyiladigan talablar quyidagilardan iborat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbelgilangan meʼyorlarga muvofiq konteyner materialining diffuzion oʻtkazuvchanligini hisobga olgan holda, germetiklik (konteynerning xizmat muddatini inobatga olgan holda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonteynerlarni shtabelga taxlash va transport-texnologik operatsiyalarni oʻtkazishga moʻljallangan mexanik mustahkamlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmexanizmlarning yuk koʻtarish qobiliyatini va mavjud hamda loyihalashtirilayotgan inshootlarning joylashuv yechimlarini hisobga olgan holda ogʻirlik va hajmni cheklash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstrop qurilmalarining uzoq muddatga chidamliligi (konteynerning xizmat muddatini hisobga olgan holda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbelgilangan biologik himoyani taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu bilan aloqada boʻlgan muhit taʼsiriga, ham tashqi, ham ichki tomondan korroziyaga chidamlilik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilar va konteyner materiallarining oʻzaro mosligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишissiqlikka chidamlilik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdezaktivatsiya qilish imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtayyorlash, xizmat koʻrsatish va germetizatsiyalashning soddaligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaqbul narx.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuqorida sanab oʻtilgan baʼzi talablar bir-birini istisno qiladi, bu esa konteyner konstruksiyasi boʻyicha optimal yechimlarni ishlab chiqishda hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.2. Suyuq radioaktiv chiqindilarni qayta ishlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.2.1. Suyuq radioaktiv chiqindilarni qayta ishlash usullari quyidagi texnologik operatsiyalarni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradionuklidlarni bugʻlatish, ion almashinuvi, sorbsiya va boshqa usullar bilan konsentratsiyalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonsentratlarni tuzlargacha bugʻlatish, bitumlash, sementlash, polimerlarga, shishaga, keramikaga, shisha-metall kompozitsiyalarga, sunʼiy togʻ jinslariga va boshqalarga kiritish usullari bilan qotirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanitariya meʼyorlarigacha tozalangan suv, moddalar va materiallarni qisman qayta ishlatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuyuq RChni qayta ishlashda hosil boʻladigan mahsulotlarni ishlab chiqarishda qayta foydalanish uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBaʼzi hollarda tayyorgarlik bosqichida chiqindilarni fraksiyalarga ajratish, yaʼni keyinchalik ularni alohida qayta ishlash maqsadida radionuklidlarning bir yoki bir nechta guruhlarini ajratib olish maqsadga muvofiqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.2.2. Kam faol va kam tuzli suyuq RChlar birgalikda choʻktirish, filtrlash, ion almashinish, sorbsiya va boshqa usullarning kombinatsiyasini qoʻllagan holda qayta ishlanishi kerak. Bularning yakuniy maqsadi qayta foydalanish yoki ochiq suv tarmogʻiga tashlash uchun yaroqli suv va keyinchalik qayta ishlanishi kerak boʻlgan konsentrat (regeneratlar, shlamlar, pulpalar koʻrinishida) olishdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.2.3. Oʻrtacha faol va yuqori tuzli suyuq RChlar bugʻlatish yoʻli bilan qayta ishlanishi kerak, kam faol va kam tuzli suyuqliklarni tozalash sxemasiga yoʻnaltiriladigan kondensat olish bilan RCh va qotirishga yoʻnaltiriladigan tuzlar konsentrati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.2.4. Suyuq RChlarni qotirish usulini tanlash ularning radionuklid va kimyoviy tarkibi, radioaktivlik darajasi va chiqindilar miqdori, oʻrash turi va RCh bilan keyingi muomala sxemasi bilan belgilanadi. U iqtisodiy koʻrsatkichlar va muomala jarayonining barcha bosqichlari, jumladan saqlash, tashish va koʻmish uchun xavfsizlik bahosi bilan asoslanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.2.5. Yuqori faollikka ega boʻlgan suyuq RChni bugʻlatish yoʻli bilan qayta ishlash tavsiya etiladi, bunda kondensat oʻrtacha faollikka ega boʻlgan suyuq RChni tozalash sxemasiga yoʻnaltiriladi va tuz konsentrati qotishga yoʻnaltiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.3. Qattiq RChni qayta ishlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.3.1. Qattiq RChni qayta ishlash usullari quyidagi texnologik jarayonlarni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilar hajmini parchalash, yoqish, presslash, dezaktivatsiya qilish va metallni qayta eritish va boshqa usullar orqali kamaytirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишparchalangan va qayta ishlangan chiqindilarni qadoqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsochiluvchan chiqindilarni matritsaga joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanitariya meʼyorlarigacha tozalangan moddalar va materiallarni sanoatda qayta foydalanish uchun qisman qaytarish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.3.2. Qayta ishlash, qadoqlash yoki tashish qiyin boʻlgan katta oʻlchamli, uzun RCh buyumlari parchalanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.3.3. Yuzaki ifloslangan past va oʻrta faollikdagi metall qattiq RChlar dezaktivatsiya qilinadi. Dezaktivatsiya usuli ifloslanish xususiyati va darajasi bilan belgilanadi. Hosil boʻlgan eritmalar va balchiqlar qotirilib, qadoqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.3.4. Metall qattiq RChlar dezaktivatsiya va parchalanishdan soʻng qayta eritiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQayta eritishdan keyin solishtirma aktivligi RXM-2006 va RXASQ — 2006 da koʻrsatilgan qiymatlardan oshmaydigan metalldan qayta foydalanishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.3.5. Maxsus kiyim-kechak, latta-putta, qogʻoz, ventilyatsiya filtrlari elementlari, organik eritmalar va biologik materiallar, shuningdek rezina va polietilen materiallar yoqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYondirishga yoʻnaltirilgan qattiq RChlarning solishtirma faolligi chiqindi gazlarni tozalashning zarur darajasiga erishilmaydigan va xodimlarni nurlantirishning belgilangan nazorat darajalaridan oshib ketadigan darajalardan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.3.6. Yonmaydigan metallmas moddalar (issiqlik izolyatsiya materiallari, kabellar), yonmaydigan organik materiallar (PVX, ftoroplast), qurilish chiqindilari va boshqalar presslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMetall boʻlmagan chiqindilar. Presslangan chiqindilar boʻsh joylar sementlangan suyuq RCh bilan toʻldirilgan konteynerlarga joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.4. Gazsimon RChni tozalash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.4.1. Gazsimon chiqindilarni radioaktiv gazlar va aerozollardan tozalash uchun (zarurat tugʻilganda) nam tozalash qurilmalari, filtrlar, sorbsion va absorbsion ustunlarni oʻz ichiga olgan gaz tozalash tizimlari qoʻllanilishi lozim. Tashkilot uchun radioaktiv moddalarning ruxsat etilgan havo chiqindilari miqdori loyihalash bosqichida belgilanadi va aholining kritik guruhi uchun belgilangan nurlanish kvotasidan kelib chiqqan holda, bu RXM — 2006 va RXASQ — 2006da koʻrsatilgan, Sanoatatomnazorat va DSENM tomonidan tasdiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.4.2. Ventilyatsiya havosini tozalash maxsus gaz tozalash tizimlaridan alohida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Radioaktiv chiqindilarni uzoq muddat saqlash va/yoki koʻmib tashlashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.1. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish uchun qabul qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.1.1. Koʻmish uchun yuborilayotgan radioaktiv chiqindilarga paBBIKrt tuziladi. PaBBIKrtda radioaktiv chiqindilarning radiatsion xavfini tavsiflovchi koʻrsatkichlar qayd etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilar toifasi (uzoq muddatli, qisqa muddatli chiqindilar, faollik darajasi boʻyicha guruhi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilarning radionuklid tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilarning solishtirma faolligi va qadoq ichidagi moddaning umumiy faolligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqadoqning tashqi yuzasidan 0,1 m va 1 m masofadagi havodagi gamma-nurlanish dozasi quvvati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqadoqning yuzasidagi oson ketadigan ifloslanish darajasi (koʻmishga olib ketilgan sanada).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.1.2. Koʻmishga yuborishdan oldin radioaktiv chiqindilar solingan qadoqlar nazorat qilinadi doza quvvati va yuzasidagi oson ketadigan ifloslanish miqdori paBBIKrt maʼlumotlariga muvofiqligi tekshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.1.3. Koʻmish uchun qabul qilinayotgan radioaktiv chiqindilar qadoqlarining tashqi yuzasidagi oson ketadigan ifloslanish alfa-nuklidlar uchun 20 zarracha/(daq*sm2) va beta-nuklidlar uchun 200 zarracha/(daq*sm2) dan oshmasligi kerak. Koʻmishga yuborishdan oldin har bir qadoq radiometrik tekshiruvdan oʻtkazilishi va zarur boʻlsa, tashqi yuzasi dezaktivatsiya qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.1.4. Radioaktiv chiqindilarni qabul qilish ularning texnik reglamentda belgilangan tartibda paBBIKrt maʼlumotlariga muvofiqligini nazorat qilish asosida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.1.5. Saqlash-koʻmish obyektiga chiqindilar loyiha hujjatlarida koʻzda tutilgan hajm va xususiyatlarga muvofiq qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.1.6. Saqlash-koʻmish obyektiga radioaktiv chiqindilarning kelib tushishini hisobga olish belgilangan shaklda jurnalda qayd etilishi lozim. Ushbu qoidalarning 4-ilovasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.2. RChni koʻmish usulini tanlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.2.1. Qattiq va qotirilgan radioaktiv chiqindilar konditsiyalashdan soʻng uzoq muddatli saqlash omborlariga joylashtirilishi va/yoki yer yuzasiga yaqin joylarga koʻmilishi kerak. Koʻmish usulini yoki uzoq muddatli saqlash va inshootlar konstruksiyasini tanlash chiqindilarning radiotoksikligi va potensial xavflilik muddatini belgilovchi fizik-kimyoviy va radiatsion xususiyatlariga qarab amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.2.2. Tarkibida yarim yemirilish davri 30 yildan oshmaydigan radionuklidlar (jumladan Cs-137) boʻlgan konditsiyalangan oʻrta faollikdagi chiqindilarni va barcha past faollikdagi chiqindilarni uzoq muddatli saqlash va koʻmish yer yuzasiga yaqin inshootlarda amalga oshirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.2.3. Konditsiyalangan oʻrta va yuqori faollikdagi chiqindilarni, asosan yarim yemirilish davri 30 yildan ortiq boʻlgan radionuklidlar mavjud boʻlgan, uzoq muddatli saqlash va koʻmish yer osti inshootlarida amalga oshirilishi kerak. Ularning chuqurligi radiatsiya xavfsizligining zarur darajasini taʼminlaydigan tabiiy va iqtisodiy sharoitlar majmuasi bilan belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.2.4. Radionuklid nurlanish manbalarini koʻmish BBIKda yoki bunday koʻmishga ruxsati bor tashkilotlarda, maxsus idishlarda, ularni transport konteynerlaridan chiqarib olingandan soʻng amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.2.5. Yer yuzasiga yaqin koʻmish ham mahalliy (RCh hosil boʻlish obyektida), ham mintaqaviy tarzda tashkil etilishi mumkin. RChni geologik formatsiyalarga koʻmish ham mintaqaviy, ham markazlashgan holda amalga oshiriladi. Mintaqaviy va markazlashtirilgan qabristonlar mustaqil ravishda yangi tashkil etiladigan koʻmish maydonida yoki obyekt hududida — asosan RChning yirik yetkazib beruvchisi hududida barpo etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.2.6. Koʻmish joyi maqomini asoslash (mahalliy, mintaqaviy yoki markazlashtirilgan) koʻmish joyini tanlash talablariga rioya qilgan holda texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.2.7. Turli toifadagi RChlarni koʻmish joyi, usuli va shartlari qabriston loyihasida asoslanishi va DSENM bilan kelishilgan boʻlishi kerak. Boshqa toifadagi RChlarni koʻmish uchun moʻljallangan qabristonlarda RChlarni koʻmishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.3. RCHni koʻmish xavfsizligini asoslash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.3.1. Koʻmish maydonini loyihalashda foydalanish davrida xodimlar va aholi uchun xavfsizlikni asoslash fizik himoyani hisoblash, chiqindilar va oqovalarning ruxsat etilgan quvvatini baholash va boshqa hisob-kitoblar orqali; texnologik operatsiyalarni oʻtkazish muddati, tartibi va shartlarini belgilash; meʼyoriy hujjatlar talablariga muvofiq tashkiliy-texnik va boshqa choralarni qoʻllash hamda insonning yashash muhitiga taʼsirini baholash orqali amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.3.2. Ekspluatatsiyadan keyingi davrda (qabriston konservatsiya qilingandan soʻng) aholi uchun RChni koʻmishning xavfsizligi matematik modellashtirish usullaridan foydalangan holda, koʻmish tizimi va atrof-muhit obyektlarining chiqindilar potensial xavfini saqlab turgan butun muddat davomidagi holatining hisoblangan prognozi asosida isbotlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.3.3. Qoʻllaniladigan usullar va hisoblash dasturlari, RChni koʻmishda radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha koʻrib chiqilayotgan normal va favqulodda vaziyatlar ssenariylari meʼyoriy hujjatlar talablari bilan tartibga solinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.4. RChni koʻmishda radiatsiya xavfsizligini taʼminlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.4.1. RChni koʻmishda chiqindilar potensial xavfini saqlab turgan butun muddat davomida insonning radiatsion xavfsizligi taʼminlanishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.4.2. BBIK faoliyat koʻrsatish davrida, shu jumladan uni konservatsiya qilish bosqichida, RChni koʻmishning radiatsiyaviy xavfsizligi Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat sanitariya nazorati toʻgʻrisida”, “Radiatsiyaviy xavfsizlik toʻgʻrisida”gi qonunlari, RXM — 2006 va RXASQ — 2006 hamda ushbu SanQvaNlarga muvofiq tashkiliy-texnik chora-tadbirlar va qarorlar bilan taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.4.3. BBIKning muhandislik va tabiiy toʻsiqlar tizimi tomonidan yaratilgan radiatsion himoya chiqindilar izolyatsiyasining shunday sifatini taʼminlashi kerakki, bunda koʻmilgan RChdan aholiga radiatsiya taʼsirining prognoz qilinadigan darajasi yillik individual samarali nurlanish dozalaridan oshmasligi lozim — 0,01 mZv.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.5. RChni dafn etish joylari va maydonchalarini tanlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.5.1. RChni yer usti va yer ostida dafn etish joyining gidrogeologik, topografik, seysmik, tektonik, iqlimiy, ijtimoiy va boshqa sharoitlari dafn etish joyini tanlashga qoʻyiladigan, maxsus meʼyoriy hujjatlar bilan belgilangan meʼyoriy-texnik talablar majmuasiga javob berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.5.2. Dafn etish maydoni yer usti va yer osti majmualarining obyektlarini oʻz ichiga olishi, sanitariya-muhofaza zonasi va kuzatuv zonasiga ega boʻlishi, geologik formatsiyalarga dafn etilganda esa — togʻ ajratmasiga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.5.3. Dafn etish maydonchasi hududi radiatsiyaviy xavf haqida ogohlantiruvchi belgilar bilan oʻraladi hamda qoʻriqlash va fizik himoya tizimining boshqa elementlari bilan taʼminlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.5.4. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish maydonchasi atrofida ushbu SanQvaMning 8.7-bandiga muvofiq sanitariya-himoya zonasi oʻrnatiladi. Sanitariya-himoya zonasining chegarasida BBIKning normal ishlashi sharoitida odamlarning nurlanish darajasi aholi uchun belgilangan nurlanish dozasi chegarasidan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.5.5. Dafn etish maydonidagi binolar va inshootlarni joylashtirish toza zona va ifloslanish mumkin boʻlgan zonaga ajratish tamoyili asosida amalga oshirilishi lozim. Ifloslanish mumkin boʻlgan zonada yer usti va yer osti majmuasining RCH bilan ishlaydigan obyektlari joylashishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.6. Qabristonlar va RCH dafn etish maydonchalarini konservatsiya qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.6.1. Yer usti va yer osti qabristonlari toʻldirilgandan soʻng konservatsiya qilingan. Dafn etish maydonining barcha boshqa bino va inshootlari, radiatsiya nazorati tizimidan tashqari, foydalanishdan chiqarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.6.2. Qabristonni konservatsiya qilish tizimi uni loyihalash bosqichida koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.6.3. Qabristonni konservatsiya qilishdan kamida besh yil oldin, loyiha tashkiloti tomonidan qabul qilingan qarorlarni amalga oshirish imkoniyatlarini yoki ushbu qarorlarni tuzatish zarurligini aniqlash maqsadida konservatsiya loyihasining tekshiruvi oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.6.4. Qabristonni konservatsiya qilish boʻyicha texnik yechimlar RCHga ruxsatsiz kirishni istisno etgan holda dafn etish xavfsizligini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.6.5. Chiqindilarni joylashtirish obyektlari chiqindilarni joylashtirish obyektlarining davlat reyestriga kiritiladi. Chiqindilarni joylashtirish obyektlarining davlat reyestrini yuritish belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.7. RCHni koʻmish xavfsizligini axborot bilan taʼminlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.7.1. RCHni koʻmish xavfsizligi boʻyicha axborot taʼminoti koʻmish haqida ogohlantirish va hisobga olishdan iborat boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.7.2. Xavfsizlikni axborot bilan taʼminlash quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRCH va ularning qabristondagi joylashuvini hisobga olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaydonchalar, dafn etish usullari, qabriston turlarini hisobga olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRCH koʻmilganligi haqida ogohlantiruvchi belgilar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.7.3. Chiqindilarning pasportlari va koʻmilgan manzili koʻrsatilgan hisobga olish hujjatlari foydalanuvchi tashkilotda qabriston konservatsiya qilingunga qadar saqlanadi. Koʻmish maydonchasidagi obyektlar foydalanishdan chiqarilganda, chiqindilarga oid hujjatlar belgilangan tartibda RCH hisobini yurituvchi ixtisoslashtirilgan tashkilotga topshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.7.4. RCH koʻmilgani haqida ogohlantiruvchi belgilar tasodifiy kirishda radiatsiyaviy va/yoki yadroviy xavf toʻgʻrisida passiv xabardor qilish uchun moʻljallangan. Ogohlantiruvchi belgilarni inshootning tashqi chegarasi boʻylab odam kirishi ehtimoli yuqori boʻlgan joylarga joylashtirish tavsiya etiladi. Belgilar qabristonlarni konservatsiya qilish jarayonida tashqi muhandislik toʻsigʻiga (tunnelga transport kirishi, qoplovchi ekranning beton qoplamasi va boshqalar) kiritiladi. Ogohlantiruvchi belgilarni bajarish ularning uzoq muddat chidamlilik talabidan kelib chiqqan holda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Ixtisoslashtirilgan tashkilot binolari, asbob-uskunalar va maxsus transportni tozalash va zararsizlantirishga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.1. Uskunalar, asbob-uskunalar, maxsus transport va BBIK sanoat maydonchalarining mumkin boʻlgan ifloslanish hududlaridagi boshqa ishchi yuzalarning radioaktiv ifloslanishi RXM — 2006 va RXASQ — 2006 da keltirilgan ruxsat etilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.2. BBIKning maxsus transporti va texnologik uskunalarining ichki yuzalarining radioaktiv moddalar bilan ifloslanishi meʼyorlanmaydi, bunda ifloslangan buyumlar va yuzalar, ishchi xonalar havosidagi radioaktiv moddalar konsentratsiyasi ishlovchilarning nurlanish dozalari chegarasidan oshib ketishiga olib kelmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.3. Radioaktiv moddalarni ochiq holda qoʻllash bilan bogʻliq ishlar olib borilayotgan xodimlar doimiy boʻladigan barcha xonalarda har kuni nam usulda tozalash ishlari oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXonalarni quruq tozalash, vakuumli tozalashdan tashqari, taqiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTozalash jihozlari har bir sinf xonasi uchun belgilanadi va maxsus ajratilgan joylarda saqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.4. Dezaktivatsiya jarayonida hosil boʻlgan radioaktiv chiqindilar plastik yoki kraft qoplarga joylanadi va ushbu qoidalarning 5-boʻlimi talablariga muvofiq qayta ishlash yoki koʻmish uchun yuboriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.5. Maxsus transport vositalari va transport konteynerlari RCH tushirilgandan soʻng radiatsion nazoratdan oʻtkazilishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRuxsat etilgan darajadan yuqori ifloslanish aniqlanganda, maxsus transport vositalari, konteynerlar va uskunalar maxsus yuvish vositalari yordamida dezaktivatsiya qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.6. Maxsus transport vositalari va konteynerlarni dezaktivatsiya qilish samaradorligi radiatsion nazorat natijalari asosida aniqlanadi va maxsus jurnallarda qayd etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.7. Dezaktivatsiyadan soʻng transport vositalari yuzasidan 0,1 metr masofadagi har qanday nuqtada yutilgan doza quvvati 0,005 mGr/soatdan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.8. Maxsus avtotransportning “toza” hududga chiqishiga ushbu SanPiNning 11.5 va 11.7-bandlari talablari bajarilgan taqdirda ruxsat beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. RCH bilan muomalada boʻlishda avariyalarning oldini olish va bartaraf etish choralari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.1. RCH bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlarda (portlash, yongʻin, transport avariyasi, oʻgʻirlik) atrofdagi shaxslarga sezilarli nurlanish xavfi paydo boʻlishi mumkin. Bunday sharoitda iloji boricha qisqa vaqt ichida avariya sodir boʻlgan joyga radiatsiya nazorati boʻyicha mutaxassislar chaqirilishi lozim. Voqea joyiga yetib kelgach va atrofdagi shaxslarga nurlanish yoki radioaktiv zararlanish xavfi mavjudligi aniqlangandan soʻng quyidagilar zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradiatsiyaviy vaziyatni aniqlash, radiatsion xavfli zona chegaralarini belgilash va uni ogohlantiruvchi belgilar bilan oʻrash, shuningdek, xonalar, uchastkalar, transport vositalari va boshqalarning radioaktiv moddalar bilan ifloslanish darajasini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишortiqcha nurlanish yoki radioaktiv ifloslanishga uchragan shaxslarni aniqlash: 200 mZv dan ortiq dozada nurlangan shaxslarni tibbiy tekshiruvga yoʻnaltirish; radioaktiv ifloslanishga uchragan shaxslarni sanitariya ishloviga, ularning kiyim-kechaklari, poyabzallari va shaxsiy buyumlarini esa dezaktivatsiya yoki koʻmishga yuborish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradiatsiyaviy avariyani bartaraf etish rejasini tuzish, unda (avariya koʻlamidan kelib chiqqan holda) quyidagi asosiy chora-tadbirlar nazarda tutilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradiatsiyaviy avariyani bartaraf etish uchun brigadalar tuzish va ularga yoʻriqnoma berish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradiatsiya nazoratini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariyani bartaraf etish vositalarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtiklash ishlarini xavfsiz oʻtkazish maqsadida radiatsiyaviy avariya uchastkasini chegaralash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya joyini dezaktivatsiya qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradioaktiv chiqindilarni yigʻish va chiqarib tashlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya sabablarini tekshirish va avariya toʻgʻrisidagi hisobot hujjatlarini tuzish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.2. RCH bilan shugʻullanuvchi har bir tashkilotda maʼmuriyat tomonidan tasdiqlanadigan avariyalar (yongʻinlar)ning oldini olish va bartaraf etish boʻyicha yoʻriqnoma tuzilishi kerak, u bilan RCH bilan ishlaydigan barcha xodimlar tanishtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYoʻriqnomada quyidagi qoidalar aks ettirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsodir boʻlishi mumkin boʻlgan avariyalar roʻyxati va ularning oldini olish choralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori turuvchi tashkilot, DSENM va boshqa tashkilotlarga xabar berish tartibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfavqulodda radioaktiv ifloslanish joylarini bartaraf etish va izolyatsiya qilish chora-tadbirlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya vaqtida xodimlarning harakatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichki yoki tashqi favqulodda nurlanish holatida tibbiy yordam koʻrsatishni tashkil etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariyalarni bartaraf etish tartibi va avariya ishlarini bajarishda xodimlarni himoya qilish choralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyongʻinlarning oldini olish va bartaraf etish chora-tadbirlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.3. Radioaktiv chiqindilar (RCh) joylashtirilgan idish yoki oʻramning shikastlanishi tufayli maxsus avtotransportning majburiy toʻxtashi agar bu boshqa harakatlanuvchi vositalar uchun xavfli boʻlsa va hududning meʼyordan ortiq darajada avariyaviy ifloslanishiga olib kelishi mumkin boʻlsa, quyidagi shoshilinch chora-tadbirlarni amalga oshirib, avariyalar (yongʻinlar)ning oldini olish va bartaraf etish boʻyicha tasdiqlangan yoʻriqnomaga muvofiq harakat qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhaydovchi va dozimetrchi qoʻshimcha shaxsiy himoya vositalarini (maxsus poyabzal, plastik xalat, bosh kiyimi, qoʻlqop) kiyishlari shart;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradiatsion razvedka oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишifloslangan hududni radiatsiyaviy xavf belgilari va bayroqchalar bilan oʻrab qoʻyish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfavqulodda ifloslanishni cheklash uchun shoshilinch choralar koʻrish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavtotransport vositasidan har ikki tomonda 100 metr masofada yoʻlning qatnov qismiga “Harakatlanish taqiqlangan” belgisini oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmiltillovchi qizil chiroq va favqulodda toʻxtash signalini yoqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya haqida tashkilot rahbariyatiga, radiatsiya xavfsizligi boʻyicha tegishli davlat nazorati organlariga zudlik bilan xabar berish, avariyaviy ifloslanish oqibatlari xavfi va koʻrilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida maʼlumot berish; ularning talabiga koʻra tashilayotgan yukka tegishli transport hujjatini taqdim etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишifloslangan hududga odamlarning kirishiga va transport vositalarining oʻtishiga yoʻl qoʻymaslik.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.4. Ruxsat etilgan darajadan yuqori boʻlgan favqulodda ifloslanish yuzaga kelganda quyidagilar zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlayotgan qurilmalarni oʻchirib, radiatsiya xavfi hududini tark etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻl, kiyim va poyabzalning ifloslanish darajasini tekshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRXM — 2006 va RXASQ — 2006 da keltirilgan ruxsat etilgan darajadan yuqori ifloslangan kiyimlarni yechish va sanitariya ishlovidan oʻtish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradiometrik asboblar yordamida avariya zonasining oʻlchamlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsodir boʻlgan hodisa toʻgʻrisida tashkilot rahbariyatiga va radiatsiya xavfsizligi boʻyicha davlat nazorati organlariga darhol xabar berish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfavqulodda vaziyat hududiga kirish va undan chiqish uchun “favqulodda rejim”ni oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya zonasi chegarasida “intizomiy toʻsiqlar” oʻrnatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.5. Barcha hollarda avariya zonasiga kirish va unda biron-bir ishlarni bajarish faqat radiatsiya xavfsizligi uchun masʼul shaxsning ruxsati bilan, maxsus naryad-ruxsatnoma (6-ilova) asosida, ishlarni bajaruvchining yozma roziligi va ishlarni bajarish tartibini koʻrsatgan holda amalga oshirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.6. Avariyaviy ifloslanish oʻchogʻini bartaraf etish ishlarini olib borishda, odatdagi tozalash usullari kerakli samara bermagan hollarda, dezaktivatsiya qilishning maxsus usullaridan foydalanish zarur: erituvchilar yordamida qoplamalarni olib tashlash, ifloslangan material qatlamini mexanik ravishda yoʻqotish va boshqalar (5-ilova).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.7. Ifloslangan obyektlarni dezaktivatsiya qilish jarayoni albatta radiatsion nazorat ostida olib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Shaxsiy himoya va shaxsiy gigiyena choralari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.1. RCH bilan ishlaydigan barcha shaxslar RXM — 2006 va RXASQ — 2006 ga muvofiq ishlarning turi va sinfiga qarab individual himoya vositalari bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.2. Xonalarni, RCH koʻmish idishlari joylashgan hududlarni tozalash, maxsus transport va uskunalarni dezaktivatsiya qilish ishlarini bajaruvchi xodimlar plastik fartuk va yengchalar yoki plastik yarim xalatlar, rezinayokiplastik maxsus poyabzal yoki rezina etiklar bilan taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.3. Havoning radioaktiv moddalar bilan ifloslanishi mumkin boʻlgan sharoitlarda ishlashda (avariyalarni bartaraf etish, taʼmirlash ishlari va h.k.) xodimlarni nafas olish organlarini himoya qiluvchi maxsus filtrlovchi yoki izolyatsiyalovchi vositalar (pnevmokostyumlar, pnevmoshlemlar, kislorodli izolyatsiyalovchi asboblar) bilan taʼminlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.4. BBIK ning mumkin boʻlgan ifloslanish zonasiga kirish faqat sanitariya oʻtish punkti orqali, I sinf ishlari uchun moʻljallangan xonalarga esa qoʻshimcha ravishda statsionar sanitariya shlyuzlari orqali ruxsat etiladi. Avariya va taʼmirlash ishlari olib borilayotgan xonalar va hududlarga xodimlar ruxsatnoma-yoʻriqnoma asosida koʻchma sanitariya shlyuzlari orqali kiritiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.5. Ehtimoliy ifloslanish zonasidan chiqayotganda maxsus kiyim va boshqa shaxsiy himoya vositalarining tozaligini tekshirish, ularni yechish va radioaktiv ifloslanish aniqlanganda dush qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.6. Xodimlarning maxsus kiyimlari, shaxsiy himoya vositalari va teri qoplamalarining radioaktiv ifloslanishi ruxsat etilgan darajadan oshmasligi kerak. RXM — 2006 va RXASQ — 2006 da keltirilgan. Sanitariya ishlovidan soʻng teri qoplamalaridagi radioaktiv ifloslanish ruxsat etilgan darajadan 0,1 barobar yuqori boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.7. Maxsus kiyim va shaxsiy himoya vositalari muntazam ravishda dozimetrik nazoratdan oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaxsus kiyimni almashtirish kamida ruxsat etilgan darajadan yuqori ifloslangan maxsus kiyim va himoya vositalari darhol almashtirilishi shart, bir haftada bir marta amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.8. Qoʻshimcha shaxsiy himoya vositalari (plyonkali, rezinali va hokazo) har bir foydalanishdan soʻng sanitariya shlyuzida yoki maxsus ajratilgan joyda dezaktivatsiya qilinishi lozim. Dezaktivatsiyadan keyingi qoldiq ifloslanish darajasi ruxsat etilgan darajadan kamida uch barobar past boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.9. Shaxsiy kiyim va poyabzal ifloslanganda, ular radiatsiyaviy xavfsizlik xizmati nazorati ostida dezaktivatsiya qilinadi, dezaktivatsiya qilishning iloji boʻlmaganda esa koʻmib tashlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.10. BBIK ifloslanishi mumkin boʻlgan hududda quyidagilar taqiqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxodimlarning zarur shaxsiy himoya vositalarisiz boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu hududda doimiy ishlamaydigan shaxslarning maʼmuriyat yoki radiatsiya xavfsizligi xizmati rahbarining yozma ruxsatisiz tashrif buyurishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoziq-ovqat mahsulotlari, uy kiyimlari, pardoz-andoz buyumlari va ishga aloqasi boʻlmagan boshqa narsalarni saqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.11. Chekish qoʻl yuvish uchun umivalnik va oʻz-oʻzini nazorat qilish uchun radiometrik asbob bilan jihozlangan maxsus xonalarda ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13.12. Ovqatlanish oshxonalar, bufetlar yoki toza hududda joylashgan maxsus ajratilgan joylarda ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Ishlab chiqarish nazorati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.1. Radioaktiv chiqindilarni qayta ishlash obyektida radiatsiyaviy xavfsizlik xizmati (yoki radiatsiyaviy xavfsizlikka masʼul shaxs) tomonidan amalga oshiriladigan tizimli ishlab chiqarish (radiatsiya) nazorati oʻtkazilishi lozim. Ushbu xizmatning xodimlar soni maʼmuriyat tomonidan belgilanadi va radioaktiv chiqindilarni tashish, yigʻish, qayta ishlash va koʻmish boʻyicha radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlash ishlari hajmiga qarab aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.2. Laboratoriya tadqiqotlarining nomenklaturasi, hajmi va davriyligi ishlab chiqarishning sanitariya-epidemiologik tavsifini, zararli ishlab chiqarish omillarining mavjudligini, ularning inson salomatligi va yashash muhitiga taʼsir darajasini hisobga olgan holda ishlab chiqarish nazorati dasturi bilan belgilanadi. Laboratoriya tadqiqotlari yuridik shaxs, yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan mustaqil ravishda yoxud belgilangan tartibda akkreditatsiya qilingan laboratoriyalarni jalb etgan holda bajariladi. Ishlab chiqilgan ishlab chiqarish (radiatsiya) nazorati dasturi davlat sanitariya-epidemiologiya nazoratini amalga oshiruvchi DSENM bosh vrachi (bosh vrach oʻrinbosari) bilan kelishiladi va tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.3. Radiatsion xavfsizlik xizmati tashkilotlardan chiqindilarni qabul qilish, shuningdek, radioaktiv chiqindilarni tashish, qayta ishlash va koʻmish, xonalarni, maxsus transportni, uskunalarni, konteynerlarni dezaktivatsiya qilishda RXM — 2006, RXASQ — 2006 va ushbu SanQvaM talablarining mavjudligi va bajarilishini nazorat qiladi. Nazorat dasturida nazorat qilinadigan parametrlarni aniqlash usullari, oʻlchash va namunalar olish nuqtalari rejasi, tadqiqotlar soni va ularning davriyligi, xodimlarning nurlanish dozalarini, oʻlchash natijalarini har oyda tahlil qilish va DSENMga maʼlumot uzatish tartibi koʻzda tutilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.4. Ishlab chiqarish nazorati dasturi oʻtkaziladigan ishlarning xususiyatiga qarab, xodimlar va aholining radiatsion xavfsizligining nazorat qilinadigan koʻrsatkichlari roʻyxati va ularning meʼyorlarini oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgamma-nurlanish dozasi quvvati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeta-zarralar oqimining zichligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишneytron nurlanish dozasining quvvati yoki neytronlar oqimining zichligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlab chiqarish binolari va atmosfera havosidagi gazlar, aerozollarning hajmiy faolligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatmosferaga chiqariladigan gazlar va aerozollarning hajmiy faolligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatmosferadan radioaktiv yogʻinlarning zichligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoqova suvlarning solishtirma faolligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqindilarning xususiyatiga qarab, qattiq va qotib qolgan chiqindilar yuzasida yoki qadoqlash yuzasidagi solishtirma alfa-, beta-faollik yoki gamma- va neytron nurlanish dozasining quvvati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlab chiqarish xonalari havosidagi gazlar va aerozollarda, atmosfera havosidagi gazlar va aerozollarda, atmosferaga chiqarilayotgan gazlar va aerozollarda, oqova suvlarda, atmosferadan tushayotgan yogʻinlarda, tuproqda, qabriston ostidagi gruntlarda, yer usti va yer osti suvlaridagi radioaktiv moddalarning nuklid tarkibi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlab chiqarish xonalari, uskunalar, jihozlar, transport vositalari, hududlar va yoʻllar yuzalarining alfa va beta faol moddalar bilan ifloslanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaxsiy himoya vositalari, xodimlarning teri qoplamalari va shaxsiy kiyimlarining alfa va beta faol moddalar bilan ifloslanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtashqi nurlanishning individual dozasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxodimlar tarkibidagi shaxslarning organizmidagi radioaktiv moddalar miqdori.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.5. Sanitariya-himoya zonasi va kuzatuv zonasida radiatsiyaviy nazoratning quyidagi parametrlar roʻyxati oʻrnatiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgamma-nurlanish dozasi quvvati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeta va gamma nurlanish dozasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatmosfera havosi, yer osti suvlari va ochiq suv havzalari aerozollarining hajmiy faolligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatmosferadan radioaktiv yogʻinlarning zichligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatmosfera aerozollari, ochiq suv havzalari suvlari, yer osti suvlari, atmosfera yogʻinlari, tuproq, choʻkindi yotqiziqlari, mahalliy ishlab chiqarilgan oʻsimliklar va ozuqalar, ochiq suv havzasi gidrobiontlari, mahalliy ishlab chiqarilgan oziq-ovqat mahsulotlaridagi radioaktiv moddalarning nuklid tarkibi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.6. Oʻta xavfli zonaning ifloslanishi mumkin boʻlgan xonalarida, bu yerda nurlanish dozasi quvvati yuqori boʻlishi mumkin keng doirada oʻzgaradigan (yuqori faollikdagi chiqindilar ombori, bitum bloklarini vaqtincha saqlash xonalari va h.k.) joylarda avtomatik ovozli va yorugʻlik signallarini chiqaruvchi qurilmalarga ega statsionar radiometrik asboblar oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.7. Gaz-aerozol chiqindilarini nazorat qilish atmosferaga chiqarilayotgan chiqindilarning umumiy faolligi va radionuklid tarkibini baholash imkonini berishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.8. Oqova suvlarning radiatsion nazorati atrof-muhitga tushayotgan faollik haqida maʼlumot berishi kerak. Tozalangan oqova suvlarning har bir chiqarilishi tegishli dalolatnoma bilan rasmiylashtirilishi lozim (7-ilova).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.9. Potensial ifloslanish zonasidagi xonalar, texnologik jihozlar, asbob-uskunalar va transport vositalarining ifloslanishini nazorat qilish koʻchma asboblar yordamida va surtma olish usuli bilan amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanitar shlyuzlarda shaxsiy himoya vositalarining ifloslanishi nazorat qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaxsus kiyim, poyabzal va teri qoplamalarining radioaktiv moddalar bilan ifloslanishi sanitar oʻtish punktlarida oʻrnatilgan statsionar va koʻchma asboblar yordamida nazorat qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.10. Xodimlarning individual nazorat asboblarisiz potensial ifloslanish zonasida boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Avariya vaziyatlarini bartaraf etishda yoki taʼmirlash ishlarini olib borishda xodimlar qoʻshimcha toʻgʻridan-toʻgʻri koʻrsatuvchi dozimetrlar bilan taʼminlanishi kerak. Ayrim hollarda boʻsagʻali dozimetr-signalizatorlar qoʻllanilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.11. Individual nurlanish dozalarini hisobga olish shakli boʻyicha qayd etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.12. Ichki nurlanish dozasini baholash uchun (agar ishlab chiqarish xonalari havosidagi radionuklidlarning oʻrtacha oylik konsentratsiyasi 0,1 REHF (Ruxsat etilgan hajmiy faollik) dan yoki ishchi yuzalarning radioaktiv ifloslanish darajasi 0,1 RED (Ruxsat etilgan daraja) dan oshib ketsa), inson organizmiga radionuklidlarning yillik tushishi baholanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.13. Sanitariya-himoya zonasi va kuzatuv zonasidagi radiatsiya nazorati punktlari sanoat maydoniga nisbatan quyidagi toʻrtta asosiy yoʻnalish boʻyicha joylashtiriladi: ushbu hududda ustunlik qiluvchi shamollar yoʻnalishi boʻyicha hamda unga mos ravishda qarama-qarshi va perpendikulyar yoʻnalishlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14.14. Radiatsiya nazorati natijalari maxsus jurnallarda qayd etilishi shart. Materiallar BBIK va u joylashgan hududdagi radiatsiyaviy vaziyatni baholash uchun, shuningdek, zarur hollarda xodimlarning nurlanishini kamaytirish va atrof-muhit ifloslanishini oldini olish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish uchun ishlatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHar yili nazorat natijalari tashkilotning radiatsion-gigiyenik pasportiga uslubiy koʻrsatmalarga muvofiq ravishda kiritiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRadioaktiv chiqindilardagi radionuklidlar solishtirma faolligining minimal ahamiyatli darajalari (Bk/kg)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRadionuklid | Suyuq chiqindilar | Qattiq chiqindilar |
H-3 | 7,7 E+04 | 1 E+09 |
Be-7 | 5,0 E+04 | 1 E+06 |
C-14 | 2,4 E+03 | 1 E+07 |
Na-22 | 4,3 E+02 | 1 E+04 |
P-32 | 5,8 E+02 | 1 E+06 |
P-33 | 5,8 E+03 | 1 E+08 |
S-35 | 1,1 E+04 | 1 E+08 |
Cl-36 | 1,5 E+03 | 1 E+07 |
K-40 | 2,2 E+02 | 1 E+05 |
Ca-45 | 2,0 E+03 | 1 E+07 |
Ca-47 | 8,7 E+02 | 1 E+04 |
Sc-46 | 9,3 E+02 | 1 E+04 |
Sc-47 | 2,6 E+03 | 1 E+05 |
Sc-48 | 8,2 E+02 | 1 E+04 |
V-48 | 6,9 E+02 | 1 E+04 |
Cr-51 | 3,7 E+04 | 1 E+06 |
Mn-52 | 7,7 E+02 | 1 E+04 |
Mn-53 | 4,6 E+04 | 1 E+07 |
Mn-54 | 2,0 E+03 | 1 E+04 |
Fe-55 | 4,2 E+03 | 1 E+07 |
Fe-59 | 7,7 E+02 | 1 E+04 |
Co-56 | 5,6 E+02 | 1 E+04 |
Co-57 | 6,6 E+03 | 1 E+05 |
Co-58 | 1,9 E+03 | 1 E+04 |
Co-60 | 4,1 E+02 | 1 E+04 |
Ni-59 | 2,2 E+04 | 1 E+07 |
Ni-63 | 9,3 E+03 | 1 E+08 |
Zn-65 | 3,6 E+02 | 1 E+04 |
Ge-71 | 1,2 E+05 | 1 E+07 |
As-73 | 5,3 E+03 | 1 E+06 |
As-74 | 1,1 E+03 | 1 E+04 |
As-76 | 8,7 E+02 | 1 E+05 |
As-77 | 3,5 E+03 | 1 E+06 |
Se-75 | 5,3 E+02 | 1 E+05 |
Br-82 | 2,6 E+03 | 1 E+04 |
Rb-86 | 5,0 E+02 | 1 E+05 |
Sr-85 | 2,5 E+03 | 1 E+05 |
Sr-89 | 5,3 E+02 | 1 E+06 |
Sr-90 | 5,0E+01 | 1 E+05 |
Y-90 | 5,1 E+02 | 1 E+06 |
Y-91 | 5,8 E+02 | 1 E+06 |
Zr-93 | 1,3 E+03 | 1 E+06 |
Zr-95 | 1,5 E+03 | 1 E+04 |
Nb-93m | 1,2 E+04 | 1 E+07 |
Nb-94 | 8,2 E+02 | 1 E+04 |
Nb-95 | 2,4 E+03 | 1 E+04 |
Mo-93 | 4,5 E+02 | 1 E+06 |
Mo-99 | 2,3 E+03 | 1 E+05 |
Tc-96 | 1,3 E+03 | 1 E+04 |
Tc-97 | 2,0 E+04 | 1 E+06 |
Tc-97m | 2,5 E+03 | 1 E+06 |
Tc-99 | 2,2 E+03 | 1 E+07 |
Ru-97 | 9,3 E+03 | 1 E+05 |
Ru-103 | 1,9 E+03 | 1 E+05 |
Ru-106 | 2,0 E+02 | 1 E+05 |
Rh-105 | 3,8 E+03 | 1 E+05 |
Pd-103 | 7,3 E+03 | 1 E+06 |
Ag-105 | 3,0 E+03 | 1 E+05 |
Ag-110m | 5,0 E+02 | 1 E+04 |
Ag-111 | 1,1 E+03 | 1 E+06 |
Cd-109 | 6,9 E+02 | 1 E+07 |
Cd-115 | 9,9 E+02 | 1 E+05 |
Cd-115m | 4,2 E+02 | 1 E+06 |
In-111 | 4,8 E+03 | 1 E+05 |
In-114m | 3,4 E+02 | 1 E+05 |
Sn-113 | 1,9 E+03 | 1 E+06 |
Sn-125 | 4,5 E+02 | 1 E+05 |
Sb-122 | 8,2 E+02 | 1 E+05 |
Sb-124 | 5,6 E+02 | 1 E+04 |
Sb-125 | 1,3 E+03 | 1 E+05 |
Te-123m | 9,9 E+02 | 1 E+05 |
Te-125m | 1,6 E+03 | 1 E+06 |
Te-127m | 6,0 E+02 | 1 E+06 |
Te-129m | 4,6 E+02 | 1 E+06 |
Te-131m | 7,3 E+02 | 1 E+04 |
Te-132 | 3,7 E+02 | 1 E+05 |
I-125 | 9,3 E+01 | 1 E+06 |
I-126 | 4,8 E+01 | 1 E+05 |
I-129 | 1,3E+01 | 1 E+05 |
I-131 | 6,3 E+01 | 1 E+05 |
Cs-129 | 2,3 E+04 | 1 E+05 |
Cs-131 | 2,4 E+04 | 1 E+06 |
Cs-132 | 2,8 E+03 | 1 E+04 |
Cs-134 | 7,3 E+01 | 1 E+04 |
Cs-135 | 6,9 E+02 | 1 E+07 |
Cs-136 | 4,6 E+02 | 1 E+04 |
Cs-137 | 1,1 E+02 | 1 E+04 |
Ba-131 | 3,1 E+03 | 1 E+05 |
Ba-140 | 5,3 E+02 | 1 E+04 |
La-140 | 6,9 E+02 | 1 E+04 |
Se-139 | 5,3 E+03 | 1 E+05 |
Ce-141 | 2,0 E+03 | 1 E+05 |
Ce-143 | 1,3 E+03 | 1 E+05 |
Ce-144 | 2,7 E+02 | 1 E+05 |
Pr-143 | 1,2 E+03 | 1 E+07 |
Nd-147 | 1,3 E+03 | 1 E+05 |
Pm-147 | 5,3 E+03 | 1 E+07 |
Pm-149 | 1,4 E+03 | 1 E+06 |
Sm-151 | 1,4 E+04 | 1 E+07 |
Sm-153 | 1,9 E+03 | 1 E+05 |
Eu-152 | 9,9 E+02 | 1 E+04 |
Eu-154 | 6,9 E+02 | 1 E+04 |
Eu-155 | 4,3 E+03 | 1 E+05 |
Gd-153 | 5,1 E+03 | 1 E+05 |
Tb-160 | 8,7 E+02 | 1 E+04 |
Dy-166 | 8,7 E+02 | 1 E+06 |
Ho-166 | 9,9 E+02 | 1 E+06 |
Er-169 | 3,8 E+03 | 1 E+07 |
Tm-170 | 1,1 E+03 | 1 E+06 |
Tm-171 | 1,3 E+04 | 1 E+07 |
Yb-175 | 3,2 E+03 | 1 E+06 |
Lu-177 | 2,6 E+03 | 1 E+06 |
Hf-181 | 1,3 E+03 | 1 E+04 |
Ta-182 | 9,3 E+02 | 1 E+04 |
W-181 | 1,8 E+04 | 1 E+06 |
W-185 | 3,2 E+03 | 1 E+07 |
Re-186 | 9,3 E+02 | 1 E+06 |
Os-185 | 2,7 E+03 | 1 E+04 |
Os-191 | 2,4 E+03 | 1 E+05 |
Os-193 | 1,7 E+03 | 1 E+05 |
Ir-190 | 1,2 E+03 | 1 E+04 |
Ir-192 | 9,9 E+02 | 1 E+04 |
Pt-191 | 4,1 E+03 | 1 E+05 |
Pt-193m | 3,1 E+03 | 1 E+06 |
Au-198 | 1,4 E+03 | 1 E+05 |
Au-199 | 3,2 E+03 | 1 E+05 |
Hg-197 | 8,2 E+03 | 1 E+05 |
Hg-203 | 7,3 E+02 | 1 E+05 |
Tl-200 | 6,9 E+03 | 1 E+04 |
Tl-201 | 1,5 E+04 | 1 E+05 |
Tl-202 | 3,1 E+03 | 1 E+05 |
Tl-204 | 1,2 E+03 | 1 E+07 |
Pb-203 | 5,8 E+03 | 1 E+05 |
Pb-210 | 2,0 E+00 | 1 E+04 |
Bi-206 | 7,3 E+02 | 1 E+04 |
Bi-207 | 1,1 E+03 | 1 E+04 |
Bi-210 | 1,1 E+03 | 1 E+06 |
Po-210 | 1,2 E+00 | 1 E+04 |
Ra-223 | 1,4 E+01 | 1 E+05 |
Ra-224 | 2,1 E+01 | 1 E+04 |
Ra-225 | 1,4 E+01 | 1 E+05 |
Ra-226 | 5,0 E+00 | 1 E+04 |
Ra-228 | 2,0 E+00 | 1 E+04 |
Th-227 | 1,6 E+02 | 1 E+04 |
Th-228 | 1,9 E+01 | 1E+03 |
Th-229 | 2,8 E+00 | 1 E+03 |
Th-230 | 6,6 E+00 | 1 E+04 |
Th-231 | 4,1 E+03 | 1 E+06 |
Th-232 | 6,0 E+00 | 1 E+03 |
Th-234 | 4,1 E+02 | 1 E+06 |
Pa-230 | 1,5 E+03 | 1 E+04 |
Pa-231 | 2,0 E+00 | 1 E+03 |
Pa-233 | 1,6 E+03 | 1 E+05 |
U-230 | 2,5 E+01 | 1 E+04 |
U-231 | 5,0 E+03 | 1 E+05 |
U-232 | 4,2 E+00 | 1 E+03 |
U-233 | 2,7 E+01 | 1 E+04 |
U-234 | 2,9 E+01 | 1 E+04 |
U-235 | 3,0 E+01 | 1 E+04 |
U-236 | 3,0 E+01 | 1 E+04 |
U-237 | 1,8 E+03 | 1 E+05 |
U-238 | 3,1 E+01 | 1 E+04 |
Np-237 | 1,3 E+01 | 1 E+03 |
Np-239 | 1,7 E+03 | 1 E+05 |
Pu-236 | 1,6 E+01 | 1 E+04 |
Pu-237 | 1,4 E+04 | 1 E+06 |
Pu-238 | 6,0 E+00 | 1 E+03 |
Pu-239 | 5,6 E+00 | 1 E+03 |
Pu-240 | 5,6 E+00 | 1 E+03 |
Pu-241 | 2,9 E+02 | 1 E+05 |
Pu-242 | 5,8 E+00 | 1 E+03 |
Pu-244 | 5,8 E+00 | 1 E+03 |
Am-241 | 6,9 E+00 | 1 E+03 |
Am-242m | 7,3 E+00 | 1 E+03 |
Am-243 | 6,9 E+00 | 1 E+03 |
Cm-242 | 1,2 E+02 | 1 E+05 |
Cm-243 | 9,3 E+00 | 1 E+03 |
Cm-244 | 1,2 E+01 | 1 E+04 |
Cm-245 | 6,6 E+00 | 1 E+03 |
Cm-246 | 6,6 E+01 | 1 E+03 |
Cm-247 | 7,3 E+00 | 1 E+03 |
Cm-248 | 1,8 E+00 | 1 E+03 |
Bk-249 | 1,4 E+03 | 1 E+06 |
Cf-246 | 4,2 E+02 | 1 E+06 |
Cf-248 | 5,0E+01 | 1 E+04 |
Cf-249 | 4,0 E+00 | 1 E+03 |
Cf-250 | 8,7 E+00 | 1 E+04 |
Cf-251 | 3,9 E+00 | 1 E+03 |
Cf-252 | 1,5E+01 | 1 E+04 |
Cf-253 | 9,9 E+02 | 1 E+05 |
Cf-254 | 3,5 E+00 | 1 E+03 |
Es-253 | 2,3 E+02 | 1 E+05 |
Es-254 | 5,0E+01 | 1 E+04 |
Es-254m | 3,3 E+02 | 1 E+05 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyida keltirilgan ona radionuklidlar qiz radionuklidlari bilan muvozanatda boʻlgan holda koʻrsatilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr-90 | Y-90 |
Zr-93 | Nb-93m |
Ru-106 | Rh-106 |
Cs-137 | Ba-137m |
Ba-140 | La-140 |
Ce-144 | Pr-144 |
Pb-210 | Bi-210, Po-210 |
Ra-223 | Rn-219, Po-215, Pb-211, Bi-211, Tl-207 |
Ra-224 | Rn-220, Po-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208 (0,36), Po-212 (0,64) |
Ra-226 | Rn-222, Po-218, Pb-214, Bi-214, Po-214, Pb-210, Bi-210, Po-210 |
Ra-228 | Ac-228 |
Th-228 | Ra-224, Rn-220, Po-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208 (0,36), Po-212 (0,64) |
Th-229 | Ra-225, Ac-225, Fr-221, At-217, Bi-213, Po-213, Pb-209 |
Tabiiy Th | Ra-228, Ac-228, Th-228, Ra-224, Rn-220, Po-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208 (0,36), Po-212 (0,64) |
Th-234 | Pa-234m |
U-230 | Th-226, Ra-222, Rn-218, Po-214 |
U-232 | Th-228, Ra-224, Rn-220, Po-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208 (0,36). Po-212 (0,64) |
U-235 | Th-231 |
U-238 | T/1-234, Pa-234m |
Np-237 | Pa-234 |
Am-242m | Am-242 |
Am-243 | Np-239 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuyuq RAOni qattiq holatga oʻtkazish, ularni radioaktiv boʻlmagan chiqindilar koʻrinishida chiqarib tashlash maqsadida taqiqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdengiz va okeanlarga tashlanadigan tritiy uchun ruxsat etilgan solishtirma aktivlik 10 marta dan yuqori.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRadioaktiv chiqindilarni hisobga olish jurnali
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишT/r | Rch nomi (manbalar nomi): partiya raqami, texnik pasport raqami va sanasi | Qabul qilingan sana | Chiqindi turi (qattiq, suyuq) | Toʻplam-konteyner turi va raqami | Muhit pH | Miqdori, kg yoki l | Nuklid tarkibi va nurlanish turi | Solishtirma aktivlik | Umumiy aktivlik | Topshiruvchining F.I.O. | Qabul qiluvchining F.I.O. | RCh qabul qilingan transport konteynerining nomi va raqami | Radioaktiv manbalarni hisobdan chiqarish dalolatnomasining sanasi | Koʻmish uchun chiqindilar partiyasi pasportining raqami |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBarcha qadoqlar boʻyicha oʻlchov natijalarining eng yuqori qiymati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш_____-sonli Dalolatnoma | ||||||||||||||
____________________________________________________________________________________________________ ga topshiriladigan radioaktiv chiqindilar partiyasi uchun “____” ______________ 2026 yil | ||||||||||||||
_______________________________________________________________________ (MChJ nomi) | ||||||||||||||
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________ dan. Tashkilot kodi ___________ | ||||||||||||||
(Tashkilot nomi) | ||||||||||||||
Doza quvvati: 1 m masofada _____________ mGr/s qadoqning tashqi yuzasining ifloslanishi belgilangan α _____________ β ___________zarracha/sm2*min; belgilanmagan α _____________ β ___________zarracha/sm2*min. | ||||||||||||||
T/r | RCh tavsifi | RCh miqdori | Konteyner (idish) turi | Konteyner (idish) № | Pasport № | Suyuq RCh uchun | Nurlanish turi | Radionuklid tarkibi tarkibi | Solishtirma aktivligi, kBk/kg | Umumiy aktivligi, Bk (n/s) | Qabul qilishni rad etish sababi toʻgʻrisidagi xulosa RCh | |||
aralashmalarning umumiy miqdori g/l | pH muhiti | transuranlı nuklidlar | ||||||||||||
Tasniflagichning portlovchi, oʻz-oʻzidan alangalanuvchi va kimyoviy moddalari mavjud emas. | ||||||||||||||
RCh solingan konteynerlar (qadoqlar) tashkilotning _____ sonli plombasi bilan muhrlangan. | ||||||||||||||
Radioaktiv chiqindilarni topshirish uchun masʼul shaxs ________________________, radioaktiv chiqindilarni qabul qilish uchun masʼul shaxs _______________________. | ||||||||||||||
___________________________________________________ (imzo, muhr, F.I.O.) __________________________________________________________ (imzo, muhr, F.I.O.) | ||||||||||||||
Pasportdagi maʼlumotlar radioaktiv chiqindilari boʻlgan har bir oʻramga yoziladi. | ||||||||||||||
Solishtirma va umumiy aktivlik har bir radionuklid uchun alohida koʻrsatiladi. | ||||||||||||||
Radioaktiv chiqindilarni koʻmishga qabul qilish rad etilgan taqdirda, 15-ustun rad etish sabablari koʻrsatilgan holda toʻldiriladi. | ||||||||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻmishga qabul qilingan radioaktiv chiqindilarni hisobga olish jurnali
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишT/r | Chiqindilarni kelib tushish vaqti | Chiqindilarni kelib tushgan tashkilot nomi | Chiqindilarni turi | Nuklidli tarkibi | Solishtirma aktivlik | Chiqindilarning hajmi | Umumiy aktivlik | Koʻmish ishlari olib borilganda ishlatilgan idish/jihoz nomi | Masʼul shaxs imzosi |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh: Manbalar yopiq holda koʻmilganda, 4-ustunda manbaning nomi va raqami, pasport raqami va berilgan sanasi koʻrsatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUskunalar, xonalar, konteynerlar va maxsus avtomobillarni zararsizlantirish uchun tavsiya etilgan yuvish vositalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUskunalar, xonalar, konteynerlar va maxsus avtomobillarni dezaktivatsiya qilish uchun yuvuvchi eritmalar sifatida quyidagi tarkiblar ishlatilishi mumkin: | |
1-tarkib | |
Kir yuvish kukuni | 3 g |
Ishqor | 10 g |
Suv (hajmni toʻldirguncha) | 1 l |
2-tarkib | |
DS-RAS | 10 l |
Suv (hajmni toʻldirguncha) | 1 l |
3-tarkib | |
DS-RAS | 10 l |
Oksalat kislotasi | 5 g |
Osh tuzi | 50 g |
Suv (hajmni toʻldirguncha) | 1 l |
4-tarkib | |
DS-RAS yoki OP-7 | 5 g |
Oksalat kislotasi | 5 g |
Geksametafosfat natriy | 7 g |
Suv (hajmni toʻldirguncha) | 1 l |
Eslatma: DS-RAS (RAS pastasi) — tozalangan alkilarilsulfonat eritmasi. | |
Koʻrsatilgan tarkiblar bilan yuvilmaydigan ifloslangan yuzalarga qoʻshimcha ravishda 5-raqamli yuvish tarkibi bilan ishlov beriladi | |
5-tarkib | |
Kaliy permanganat | 40 g |
Oltingugurt kislotasi | 5 g |
Suv (hajmni toʻldirguncha) | 1 l |
Sirt 5-raqamli tarkib bilan zararsizlantirilgandan soʻng (10 — 15 daqiqa davomida) 3-raqamli tarkib bilan ishlov beriladi. | |
Agar ifloslangan material kislotalarga chidamsiz boʻlsa (korroziyaga uchrasa yoki erisa), unga 6-raqamli tarkibli ishqoriy eritmalar bilan ishlov berish tavsiya etiladi. | |
6-tarkib | |
Oʻyuvchi natriy | 10 g |
Trilon B | 10 g |
Suv (hajmni toʻldirguncha) | 1 l |
Qimmatbaho uskunalar va asboblarni limon yoki oksalat kislotasining 7-raqamli tarkibli eritmasi bilan dezaktivatsiya qilish lozim. | |
7-tarkib | |
Limon yoki oksalat kislotasi | 10 — 20 g |
Suv (hajmni toʻldirguncha) | 1 l |
Shuningdek, trinatriy fosfat yoki natriy geksametafosfat ham qoʻllaniladi. | |
8-tarkib | |
Trinatriy fosfat yoki natriy geksametafosfat | 10 — 20 g |
Suv (hajmni toʻldirguncha) | 1 l |
Dezaktivatsiya davomiyligi ifloslanish darajasi va oʻlchamlariga bogʻliq. Taxminan, bitta maxsus avtomashinani ikki ishchi tomonidan zararsizlantirish 1-2 soat, bitta konteynerni bir ishchi tomonidan zararsizlantirish esa 10-20 daqiqa davom etadi. | |
Bir maxsus avtomobilga toʻgʻri keladigan yuvish suyuqligi eritmasi oʻrtacha 150 litrni tashkil etadi, shundan: | |
sovuq suv | 80 l |
issiq suv | 50 l |
maxsus eritma | 20 l |
Bir konteynerga toʻgʻri keladigan yuvish suyuqligi eritmasi oʻrtacha 12 litrni tashkil etadi, shundan: | |
sovuq suv | 5 l |
issiq suv | 5 l |
maxsus eritma | 2 l |
Ayrim hollarda ifloslanishlar mexanik usulda (metall choʻtkalar, qum qogʻoz, qirgʻichlar va boshqalar yordamida) tozalanishi mumkin. | |
Shikastlangan yuzalar tiklangan boʻlishi kerak. | |
Dezaktivatsiya jarayonida chiqindilar miqdorini kamaytirish maqsadida yuvish vositalari sarfini iloji boricha kamaytirish choralarini koʻrish lozim. | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш________________________________________________________________ | ||||||||
tashkilot nomi | ||||||||
NARYAD-RUXSATNOMA № _______ | ||||||||
yuqori radiatsiya xavfi boʻlgan ishlarni bajarishga | ||||||||
________________________________________________________________ | ||||||||
tashkilot nomi | ||||||||
I. NARYAD | ||||||||
1. Ishlarning masʼul ijrochisiga __________________________________________________________ | ||||||||
___________ kishidan iborat brigada bilan quyidagi ishlarni bajarsin _________________________________ | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
ishlarning nomi, oʻtkazish joyi | ||||||||
2. Ishlarni bajarish uchun zarur: | ||||||||
materiallar ________________________________________________________________________________ | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
asboblar __________________________________________________________________________________ | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
himoya vositalari/radiatsiyani nazorat qilish asboblari ______________________________________________ | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
3. Ishlarni tayyorlash va bajarishda quyidagi radiatsiya xavfsizligi choralari taʼminlansin ____________ _________________________________________________________________________________________ | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
radiatsion xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha asosiy chora-tadbirlar va vositalar sanab oʻtiladi | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
ishlarni olib borish tartibi va radiatsiya nazorati hajmi koʻrsatiladi | ||||||||
4. Maxsus shartlar ____________________________________________________________________ | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
5. Ishning boshlanishi _____ soat _____ daqiqa ______ yil. | ||||||||
Ishning tugashi _____ soat _____ daqiqa ______ yil. | ||||||||
6. Ishlarning masʼul rahbari etib _________________________________________________________ | ||||||||
lavozimi | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
(F.I.O.) imzo | ||||||||
7. Radiatsiya nazoratini oʻtkazish uchun masʼul etib _________________________________________ | ||||||||
lavozimi | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
(F.I.O.) imzo | ||||||||
8. Naryad-ruxsatnomani berdi: __________________________________________________________ | ||||||||
lavozimi | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
(F.I.O.) imzo | ||||||||
9. Naryad-ruxsatnomani qabul qildi: ishlarning masʼul rahbari _________________________________ | ||||||||
lavozimi | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
(F.I.O.) imzo | ||||||||
10. Radiatsion xavfsizlikni taʼminlash chora-tadbirlari va ishlarni amalga oshirish tartibi kelishilgan: | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
faoliyat yuritayotgan korxonaning masʼul shaxsi, lavozimi, f.i.o., imzo | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
II. RUXSAT | ||||||||
11. Yoʻriqnomalarga muvofiq ish joyida radiatsion xavfsizlik choralari boʻyicha yoʻriqnoma _________ | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
yoʻriqnomalar raqamlari va nomlari | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
oʻtkazdilar: | ||||||||
ishlarning masʼul rahbari _______________________________________________________________ | ||||||||
sana, imzo | ||||||||
faoliyat yuritayotgan tashkilotning masʼul shaxsi ____________________________________________ | ||||||||
sana, imzo | ||||||||
12. Yoʻriqnomadan brigada aʼzolari oʻtdilar: | ||||||||
T/r | F.I.O. | Kasbi, razryadi | Yoʻriqnoma oʻtkazilgan sana | Yoʻriqnomalar, texnologik karta raqamlari | Yoʻriqnoma olgan shaxsning imzosi | |||
13. Ish joyi va mehnat sharoitlari tekshirildi. Naryad-ruxsatnomada koʻrsatilgan radiatsion xavfsizlik choralari taʼminlangan. | ||||||||
Ishni boshlashga ruxsat beraman _________________________________________________________ | ||||||||
faoliyat yuritayotgan tashkilotning masʼul shaxsi lavozimi | ||||||||
_________________________________________________________________________________________ | ||||||||
F.I.O. sana imzo | ||||||||
Ishlarning masʼul rahbari _______________________________________________________________ | ||||||||
sana, imzo | ||||||||
Radiatsiya nazoratini oʻtkazish uchun masʼul _______________________________________________ | ||||||||
sana, imzo | ||||||||
Ishlarning masʼul ijrochisi ______________________________________________________________ | ||||||||
sana, imzo | ||||||||
14. Ishlar soat ________ da ________ daqiqada _________ yil boshlandi. | ||||||||
Ishlarning masʼul rahbari _______________________________________________________________ | ||||||||
sana, imzo | ||||||||
Radiatsiya nazoratini oʻtkazish uchun masʼul shaxs __________________________________________ | ||||||||
sana, imzo | ||||||||
15. Ishga kunlik ruxsatnomani rasmiylashtirish | ||||||||
Sana va vaqt | Ish joyi va radiatsiya xavfsizligi choralari tekshirildi. Brigadaga ishga ruxsat berildi | |||||||
masʼul rahbarning imzosi | radiatsiya nazoratini oʻtkazish uchun masʼul shaxsning imzosi | masʼul ish bajaruvchining imzosi | ||||||
16. Ishlar yakunlandi, ish joylari tekshirildi, materiallar, asboblar, moslamalar va boshqalar yigʻishtirildi, odamlar chiqarildi. | ||||||||
Naryad ________ da ________ daqiqada _________ yil yopildi. | ||||||||
Masʼul ish bajaruvchi _______________________________________________________________________ | ||||||||
sana, imzo | ||||||||
Radiatsiya nazoratini oʻtkazish uchun masʼul shaxs _______________________________________________ | ||||||||
sana, imzo | ||||||||
Faoliyat yuritayotgan tashkilotning masʼul xodimi ________________________________________________ | ||||||||
sana, imzo | ||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTASDIQLAYMAN | ||
__________________________ | ||
Korxona rahbari | ||
“_____” ____________ _____-yil | ||
Radionuklidlardan tozalangan suvni chiqarish toʻgʻrisida | ||
____-sonli dalolatnoma | ||
“_____” ____________ _____-yil | ||
Biz, quyida imzo chekuvchilar, __________________________________________________________ | ||
_________________________________________________________________________________________ | ||
masʼul shaxslarning lavozimi, F.I.O. | ||
ushbu dalolatnomani tuzdik, chunki “____” _______________ ______-yil ____________________________ _________________________________________________________________ radionuklidlardan tozalangan | ||
chiqarish joyi | ||
_____ m³ suv ___________________________________________________________________________dan | ||
_________________________________________________________________________________ chiqarildi. | ||
rezervuar nomi | ||
Suvning solishtirma faolligi: | ||
beta-nurlanish beruvchilar yigʻindisi boʻyicha ___ Bk/l; | ||
alfa-nurlanish beruvchilar yigʻindisi boʻyicha ___ Bk/l; | ||
alohida radionuklidlar boʻyicha ___ Bk/l. | ||
Masʼul shaxslarning imzolari | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTexnogen ionlashtiruvchi nurlanishning manbalari (INM) bilan ishlaydigan shaxslarning individual samarali va ekvivalent nurlanish dozalarini hisobga olish kartochkasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Tashkilot _________________________________________________________________________ | |||
nomi, manzili, telefon raqami | |||
2. F.I.O. ____________________________________________________________________________ | |||
3. Tugʻilgan yili ______________________________________________________________________ | |||
4. Jinsi _____________________________________________________________________________ | |||
5. Ish joyi ___________________________________________________________________________ | |||
Sex, boʻlim, laboratoriya va boshqalar | |||
6. Lavozimi _________________________________________________________________________ | |||
7. Ish staji INM bilan __________________________________________________________________ | |||
tashkilotda ish boshlanishi, umumiy ish staji | |||
8. Yashash manzili, telefon raqami _______________________________________________________ | |||
9. Ish sharoiti ________________________________________________________________________ | |||
_________________________________________________________________________________________ | |||
ishning turi va xususiyati, qurilma, radionuklid, ochiq yoki yopiq ionlashtiruvchi nurlanish manbalari, ish sinfi | |||
_________________________________________________________________________________________ | |||
radioaktiv moddaning agregat holati | |||
10. Dozani oʻlchash metodlari ___________________________________________________________ | |||
dozimetr turlari, metodikalar | |||
11. Nurlanish dozalari haqida maʼlumotlar | |||
Nurlanish yili | Samarali doza, mZv | Ekvivalent doza, mZv, organ | Masʼul shaxs radiatsiya xavfsizligi boʻyicha (imzo) |
umumiy doza ______ yilgacha | |||
_______ yil | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-ILOVA
(maʼlumot uchun)
(maʼlumot uchun)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻnlik karrali va ulushli birliklarni hosil qilish va ularni nomlash uchun koʻpaytuvchilar va old qoʻshimchalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻpaytuvchi | Old qoʻshimcha | Old qoʻshimcha belgisi | Koʻpaytuvchi | Old qoʻshimcha | Old qoʻshimcha belgisi | ||
Xalqaro | Oʻzbekcha | Xalqaro | Oʻzbekcha | ||||
1018 | Eksa | E | E | 10-1 | Detsi | d | d |
1015 | Peta | P | P | 10-2 | Santi | c | c |
1012 | Tera | T | T | 10-3 | Milli | m | m |
109 | Giga | G | G | 10-6 | Mikro | μ | μ |
106 | Mega | M | M | 10-9 | Nano | n | n |
103 | Kilo | k | k | 10-12 | Piko | p | p |
102 | Gekto | h | h | 10-15 | Femto | f | f |
101 | Deka | da | da | 10-18 | Atto | a | a |