26.08.2014 yildagi 0313-14-son
ONLINE TRANSLATE
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASINING SANITARIYA QOIDALARI VA MEʼYORLARI, GIGIYENA NORMATIVLARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jismoniy va aqliy rivojlanishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan taʼlim maktab-internatlarining tuzilishi, jihozlanishi, saqlanishi va oʻqitish tartibiga oid sanitariya qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.1. Mazkur sanitariya qoidalari va normalari (keyingi oʻrinlarda — sanitariya qoidalari) “Davlat sanitariya nazorati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 13-sentyabrdagi 256-sonli qarori bilan tasdiqlangan Jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun davlat ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari (maktablar, maktab-internatlar) toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq ishlab chiqilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.2. Mazkur sanitariya qoidalari faoliyati ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarini (keyingi oʻrinlarda — maktab-internatlar) loyihalash, qurish, rekonstruksiya qilish va ulardan foydalanish bilan bogʻliq boʻlgan barcha yuridik shaxslar hamda yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun majburiydir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.3. Sanitariya qoidalari jismoniy va aqliy rivojlanishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan barcha ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalariga tatbiq etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.4. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari oʻquv-tarbiyaviy, korreksion va davolash-sogʻlomlashtirish muassasalari hisoblanib, jismoniy yoki aqliy rivojlanishida turli nuqsonlari boʻlgan bolalarning bilish imkoniyatlariga muvofiq umumiy oʻrta taʼlim va tarbiya olishiga yordam berish, buning uchun zarur sharoitlarni yaratish, ularning jamiyatga ijtimoiy moslashuvi va integratsiyasiga koʻmaklashish, shuningdek, aholining ijtimoiy zaif qatlamlaridagi oilalarga bolalarni tarbiyalash va oʻqitishda yordam koʻrsatish maqsadida tashkil etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.5. Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari oʻz ixtisosligiga koʻra quyidagi turlarga (I — VIII) boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I — kar (eshitmaydigan) bolalar uchun maktab-internatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II — zaif eshituvchi va keyinchalik kar boʻlib qolgan bolalar uchun maktab-internatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III — koʻzi ojiz (koʻr) bolalar uchun maktab-internatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV — zaif koʻruvchi va keyinchalik koʻr boʻlib qolgan bolalar uchun maktab-internatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V — nutqida ogʻir nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun maktab-internatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VI — tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun maktab-internatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VII tur — ruhiy rivojlanishi sust boʻlgan bolalar uchun maktab-internatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VIII tur — aqli zaif bolalar uchun (yordamchi) maktablar, maktab-internatlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.6. Ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim muassasalariga qatnamagan bolalarni maktabga tayyorlash maqsadida ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari (maktab-internatlar) qoshida bir va ikki yillik muddatli tayyorlov guruhlari tashkil etilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.7. Ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim maktab-internatlarida tarbiyaviy, umumtaʼlim va kasb-hunarga tayyorlash ishlari rivojlanishdagi asosiy nuqsonni tuzatishga, shuningdek, yoʻqotilgan funksiyalarni tiklash yoki kompensatsiya qilishga qaratilgan davolash-tiklash va sogʻlomlashtirish tadbirlari bilan birgalikda olib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.8. Muassasa ixtisosligiga qarab sinflar va tarbiya guruhlaridagi bolalar soni quyidagicha belgilangan (1, 2-jadvallar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Taʼlim yoʻnalishlari turlari va sinflardagi bolalar toifalari boʻyicha sinflarning toʻldirilishi

T/r

Taʼlim yoʻnalishlari turlari va sinflardagi bolalar toifalari

Sinfdagi bolalar soni boʻyicha toʻldirilishi (koʻpi bilan)

sinf

boshlangʻich

yuqori

1.

I va II turlar

kar (eshitmaydigan) bolalar uchun

8

10

zaif eshitadigan va keyinroq kar boʻlib qolgan bolalar uchun (1 va 2-boʻlimlar)

10

12

2.

III va IV turlar

koʻzi ojiz (koʻr) bolalar uchun

8

10

zaif koʻradigan va keyinroq koʻr boʻlib qolgan bolalar uchun

10

12

3.

V tur

nutqida jiddiy nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun

10

12

4.

VI tur

poliomiyelit asoratlari boʻlgan bolalar uchun

10

12

bolalar serebral falaji asoratlari boʻlgan bolalar uchun

10

10

5.

VII tur

ruhiy rivojlanishi sust boʻlgan bolalar uchun

12

16

6.

VIII tur

yengil darajadagi aqliy zaif bolalar uchun

13

13

oʻrta va ogʻir darajadagi aqliy zaif bolalar uchun

11

11

*barcha turdagi ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarida taʼlim olayotgan murakkab nuqsonli (rivojlanishida 2 va undan ortiq nuqsoni boʻlgan) bolalar uchun

6

8

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Maktab-internat turiga qarab sinflardagi oʻquvchilar va tarbiya guruhlaridagi bolalar soni

T/r

Bolalar ixtisoslashtirilgan muassasalarining turi

Sinf va guruhlardagi bolalar soni

sinf

guruh

yordamchi

sigʻimi

sinf

guruh

1.

Poliomiyelit asoratlari va miya falajligi boʻlgan bolalar uchun

12

6 — 10

5 — 7

10 — 12

72 — 120

2.

Nutqida ogʻir nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun

12

6 — 10

-

-

72 — 120

3.

Koʻzi ojiz va zaif koʻruvchi bolalar uchun

12

6 — 10

5 — 7

10 — 12

72 — 120

4.

Kar, zaif eshituvchi va keyinchalik kar boʻlib qolgan bolalar uchun

12

6 — 10

5 — 7

10 — 12

72 — 120

5.

Aqliy zaif bolalar uchun

12

6 — 10

-

-

72 — 120
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Sigʻim mahalliy sharoitlarga koʻra, loyihalash topshirigʻi asosida belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. 2 yoshdan 3 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun yasli guruhlari loyihalash topshirigʻida koʻzda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Jismoniy va aqliy rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan maktabgacha yoshdagi bolalar uchun guruhlar ixtisoslashtirilgan (asosiy toʻrt tur boʻyicha) maktab-internatlar tarkibida tashkil etilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Joylashtirish va hududga oid talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.1. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlar eng qulay tabiiy va gigiyenik sharoitlarga ega boʻlgan joylarda: alohida uchastkalarda, koʻkalamzorlashtirilgan tumanlarda, iloji boʻlsa, shahar atrofi hududida yoki bogʻlar va kvartallar ichidagi yashil massivlar yaqinida; sanoat va kommunal korxonalar, temiryoʻllar va transport harakati serqatnov yoʻllardan, shuningdek, shovqin, havo va tuproq ifloslanishining boshqa manbalaridan uzoqda joylashtirilishi lozim. Uchastkani suv taʼminoti, elektr taʼminoti manbalari va muhandislik kommunikatsiyalariga nisbatan qulay joylashtirish tavsiya etiladi; u qulay kirish yoʻllariga va jamoat transporti bekatlaridan kelish uchun qulay yoʻlaklarga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Internat muassasalarini loyihalash elektr uzatish liniyalari, radioeshittirish, uyali aloqa, televideniye, radiolokatsiyaning radiochastota diapazoni taʼsir qilmaydigan zonalarda loyiha topshiriqlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.2. Eshitishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun maktab-internatlar audiometrik uskunalarning ishlashi buzilishi ehtimolini bartaraf etish uchun aholi punktining eng sokin tumanlarida, transport magistrallari va oʻtish yoʻllaridan, radiostansiyalar, radiorele qurilmalari (punktlari)dan uzoqda joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.3. Jismoniy va aqliy rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarini barpo etishda bir hududda yagona majmuani (bolalar bogʻchasi — maktab) koʻzda tutish tavsiya etiladi. Bu rivojlanishida nuqsoni boʻlgan bolalarni tarbiyalash va oʻqitishda uzviylikni yanada yaxshiroq taʼminlaydi. Ushbu tashkilotlarning har biri alohida binoda yoki blokda joylashtirilishi, bunda kichik yoshdagi bolalarni ham bino ichida, ham hududda alohidalash tamoyiliga qatʼiy rioya qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.4. Hududning umumiy maydonini, maydonchalar toʻplamini va ularning jihozlanishini belgilashda har bir turdagi maktab-internat uchun hududdan ham sogʻlomlashtirish-tiklash, ham oʻquv-kasbiy tayyorgarlik maqsadlarida foydalanishning oʻziga xos jihatlarini hisobga olish zarur. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarning hududlari oʻyin maydonchalarining yanada rivojlangan tarkibini, oʻquv-tajriba zonasining kattaroq maydonini, ayrim hollarda esa mehnat taʼlimi va kasbga tayyorlash uchun kengaytirilgan maydonchalar toʻplamini, maxsus uskunalar va jihozlarni talab etadi. Bu, avvalo, koʻzi ojiz, zaif koʻruvchi va aqli zaif bolalar, shuningdek, tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan maktab-internatlarga taalluqlidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.5. Yer uchastkasining maydoni, tarkibiy elementlari va ularning maydonlari shaharsozlik normalariga muvofiq loyihalash topshirigʻi asosida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mahalliy sharoitlar va muassasalarning sigʻimidan kelib chiqib, maydonchalar sonini koʻpaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Maktab-internat tarkibida maktabgacha taʼlim guruhlari mavjud boʻlganda, yer uchastkasida maktabgacha yoshdagi bolalar uchun ShNQ 2.08.05-08 talablarini hisobga olgan holda tegishli jihozlarga ega maydonchalar nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.6. Yer uchastkasini zonalarga ajratishda alohida xonalar guruhlarining uchastkadagi tegishli zonalar va maydonchalar bilan qulay bogʻlanishini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.7. Oʻquv-tajriba zonasi maktab-internat binosidan kamida uning bir baravar balandligidagi masofada joylashtiriladi. Uni xiyobonlar va yoʻlaklar bilan ajratishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.8. Faol va sokin dam olish uchun moʻljallangan oʻyin maydonchalarini binoning oʻquv-yashash va guruh xonalaridan chiqish yoʻlaklariga bevosita yaqin joylashtirish maqsadga muvofiq boʻlib, bu ayniqsa maktabgacha yoshdagi bolalar uchun muhimdir. Koʻrish, tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan va aqli zaif maktabgacha yoshdagi bolalar va oʻquvchilar uchun oʻquv-yashash xonalarining uchastkadagi maydonchalar bilan bevosita qulay bogʻlanishi majburiy hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.9. Sokin dam olish maydonchalarini sport zonasi va harakatli oʻyinlar maydonchalaridan uzoqroqda joylashtirish hamda ularni buta va daraxtlar ekib ajratish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.10. Xoʻjalik zonasi uchastkaning boshqa zonalaridan ajratilgan boʻlishi, ishlab chiqarish xonalariga kirish tarafida joylashishi va koʻchaga alohida chiqish yoʻlagiga ega boʻlishi kerak. Xoʻjalik hovlisidagi xoʻjalik qurilmalarini (xoʻjalik korpusi, saroy, sabzavot saqlash ombori) namunaviy loyihalar asosida qurish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.11. Shikastlanishning oldini olish maqsadida binoga yaqinlashish yoʻllari, shuningdek, tarbiyalanuvchilarning hudud ichidagi dam olish maydonchasi, sport va oʻquv zonalariga olib boruvchi harakatlanish yoʻnalishlari transport yoʻllari bilan kesishmasligi lozim. Binoga olib boruvchi barcha kirish va oʻtish yoʻllari asfaltlangan yoki boshqa qattiq qoplamaga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.12. Hududning kamida 50 foizi koʻkalamzorlashtirilishi shart. Hududni va alohida maydonchalarni rejalashtirish hamda jihozlashda rivojlanishida nuqsoni boʻlgan bolalarning faoliyati va jismoniy imkoniyatlari xususiyatlari inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.13. Koʻzi ojiz, zaif koʻruvchi, shuningdek, tayanch-harakat aʼzolari faoliyatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan umumtaʼlim maktab-internatlarining hududlariga alohida talablar qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) tayanch-harakat aʼzolari faoliyatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun maktab-internat hududidagi yoʻlakchalar va piyodalar yoʻlkalarining nishabligi koʻpi bilan 5°, eni esa kamida 1,6 m boʻlishi koʻzda tutiladi. Burilish joylarida va har 6 metrdan keyin dam olish uchun maydonchalar boʻlishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) koʻzi ojiz va zaif koʻruvchi bolalar uchun moʻljallangan maydonchalarda bolalarning xavfsiz harakatlanishini taʼminlash uchun sayr yoʻlakchalarining eni kamida 2 m boʻlishi va ikki sathli ikki tomonlama toʻsiqqa ega boʻlishi kerak: tutqichlar 50-60 sm balandlikda va plankalar — 15 sm balandlikda yoki qoʻngʻiroqchali arqonli toʻsiqlar. Bolalar yurganida toʻsiq boʻlishi mumkin boʻlgan barcha obʼektlar: daraxtlar, butalar, ustunlar va boshqalar uchun toʻsiqlar nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Burilishlar va chorrahalar yaqinida, binolar, ustunlar va boshqa toʻsiqlar yonida yoʻlakchalar yirik donador qoplamali tuzilishga ega boʻlishi kerak (asfaltga shagʻal qoʻshiladi). Qoplamaning gʻadir-budur yuzasi yurishni sekinlashtirish uchun ishora boʻlib xizmat qiladi. Asfaltlangan yoʻlakchalar oʻz kengligiga qarab yoy shaklidagi profilga ega boʻlishi lozim (yoʻlakchaning oʻrtasi chetlaridan 5 — 7 sm balandroq boʻladi). Koʻzi ojiz bolalarda moʻljal olish koʻnikmasini shakllantirish uchun har xil hid taratuvchi daraxtlar (ignabargli, mevali va hokazo) ekish maqsadga muvofiqdir. Koʻrish qobiliyati zaif bolalar uchun esa moʻljal sifatida yorqin gullar ekish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.14. Koʻzi ojiz va koʻrish qobiliyati zaif bolalarning jismoniy mashqlar va oʻyin faoliyati uchun, makonni oʻzlashtirishni yengillashtirish, harakatlar erkinligi va chaqqonligini rivojlantirish maqsadida, ayniqsa, koʻzi ojiz bolalarda tiklovchi tadbirlarni oʻtkazish va kompensator reaksiyalarni rivojlantirish uchun, atrofi toʻsilgan, yuzasi tekis shibbalangan yoki maysa bilan qoplangan maxsus maydonchalar qurish zarur. Bunday maydonchalarga toʻsiq sifatida eni 15 — 20 sm boʻlgan ariqchalar qilish yoki, agar maydon maysazor boʻlsa, 1 — 1,5 m kenglikdagi yoʻlak hosil qilib chimini olib tashlash, shibbalangan yuzalarda esa atrofiga chim yotqizish yoki maysa ekish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.15. Devorlar, ustunlar va boshqa toʻsiqlar oʻyin maydonchalari chegarasidan kamida 2,5 — 3 m masofada joylashishi kerak. Maydoncha atrofidagi himoya yoʻlagi qiya (10 — 12° burchak ostida, eni kamida 3 — 3,5 m), oʻyin maydonchasining uzunligi esa 10 — 20 m boʻlishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.16. Har qanday yoʻnalishdagi ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarning hududi balandligi kamida 1,7 m boʻlgan panjara bilan oʻralgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.17. Kechki paytda hududning yer sathida choʻgʻlanma lampalar uchun 20 lk va lyuminestsent lampalar uchun 40 lk meʼyoridan kelib chiqqan holda sunʼiy yoritish taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Binolarga qoʻyiladigan asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.1. Har xil turdagi yangi ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarni qurish va mavjudlarini rekonstruksiya qilish amaldagi loyihalash meʼyorlari va topshiriqlariga muvofiq ishlab chiqilgan loyihalar asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.2. Ixtisoslashtirilgan taʼlim maktab-internatlari sigʻimiga koʻra bir va ikki toʻplamli boʻlishi mumkin (3, 4-ilova).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.3. Amaldagi sanitariya va loyihalash meʼyorlariga rioya qilingan holda, maktab-internatlarni bolalar bogʻchasi bilan birlashtirishga (majmua sifatida) yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.4. Binolarning konstruktiv va hajmiy-rejalashtirish yechimlari amaldagi SHNQ 2.08.02-07 qurilish meʼyorlariga mos kelishi kerak. Qurilish olib boriladigan hududlarning iqlimiy xususiyatlari QMQ 2.01.01-94 “Loyihalash uchun iqlimiy va fizik-geologik maʼlumotlar”ga muvofiq hisobga olinishi lozim. Oʻzbekistonning maʼmuriy tumanlari boʻyicha qurilish-iqlim zonalari va kichik zonalari roʻyxati SHNQ 2.08.01-07 da keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I qurilish-iqlim zonasida — ekstremal sharoitlarga ega yarimchoʻl va choʻl hududlarida kompozitsiyaviy va meʼmoriy-rejalashtirish yechimlari ortiqcha insolyatsiyadan hamda haddan tashqari qizib ketishdan, yozda issiq changli shamollardan va qishda sovuq shamollardan samarali himoyani taʼminlashi lozim. Binolar va inshootlarning ichki makonlarini noqulay tashqi taʼsirlardan maksimal darajada himoya qiladigan ixcham, kompozitsiyaviy-rejalashtirish yechimlarini, samarali quyosh va changdan himoyalovchi qurilmalarni, shuningdek, xonalarda qulay mikroiqlim yaratish uchun texnik vositalarni qoʻllash tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II zonada — togʻoldi vohalarida bino va inshootlarning kompozitsiyaviy-rejalashtirish yechimlari qulay iqlim sharoitlaridan imkon qadar toʻliq foydalanishga yoʻnaltirilgan boʻlishi, shu bilan birga, xonalarni soyalash va samarali tabiiy shamollatish, asosiy xonalarni obodonlashtirilgan ochiq maydonlar bilan oʻzaro bogʻlash hisobiga ortiqcha insolyatsiya va haddan tashqari qizib ketishdan himoya qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III zonada — qishi uzoq davom etadigan togʻli hududlarda, avvalo, qish davrida bino xonalarining issiqlik himoyasini taʼminlashga qaratilgan ixcham kompozitsiyaviy-rejalashtirish yechimlarini qoʻllash afzal koʻriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.5. Binoning kompozitsiyaviy yechimini tanlashda umumtaʼlim maktablari, maktab-internatlar va maktabgacha taʼlim tashkilotlarini loyihalashning amaldagi meʼyorlarida belgilangan oʻquv xonalari, yotoqxonalar va boshqa xonalar derazalarining ufq tomonlariga nisbatan joylashuviga doir talablarga, shuningdek, 3-jadvalda koʻrsatilgan qoʻshimcha talablarga rioya qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.6. Oʻquv-tarbiya jarayonini tashkil etishning oʻziga xosligi hamda taʼlim muassasasi sharoitida davolash-tiklash chora-tadbirlari majmuasining oʻtkazilishi asosiy xonalar tarkibining murakkablashishiga, maydon meʼyorlarining kattalashishiga va ularning oʻzaro joylashuviga oid maxsus talablarning yuzaga kelishiga sabab boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.7. Jismoniy va aqliy rivojlanishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan maktab-internatlardagi xonalarning tarkibi va maydoni 1, 2, 3, 4-ilovalarga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.8. Binolarning qavatliligi maktab-internatlar tarbiyalanuvchilarining kontingentini (harakatlanishni qiyinlashtiradigan jismoniy rivojlanish nuqsonlari, harakatlar muvofiqligining buzilishi, koʻrish qobiliyatining pasayishi yoki yoʻqligi va b.) hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-jadval

Oʻquv xonalari, yotoqxonalar va boshqa xonalar derazalarining ufq tomonlariga nisbatan joylashuviga qoʻyiladigan talablar

T/r

Xonalarning nomi

Derazalarning joylashuvi

maqbul

yoʻl qoʻyiladigan

1.

Maktabgacha yoshdagi bolalar uchun guruh xonalari, mashgʻulot sinflari, logopediya xonasi, internat yotoqxonalari

J, JSH, SH

-

2.

Biologiya laboratoriyasi

J, JSH, SH

JGʻ

3.

Shifokor xonalari (okulist, pediatr, psixiatr), pleopto-ortoptik xona

SHM

SH, SHSH, SHGʻ

4.

Chizmachilik, rangtasvir, haykaltaroshlik mashgʻulotlari uchun xonalar

SHM

-

5.

Oshxona bloki xonalari

SHM

-

6.

Tibbiy muolaja xonalari, fizioterapiya kabinetlari

SHM, SHM-SH

Gʻ, SHM-Gʻ

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Koʻzi ojiz va zaif koʻruvchi, shuningdek, kar va zaif eshituvchi bolalarga moʻljallangan maktab-internatlarda sinfxonalar hamda boshqa oʻquv kabinetlari va laboratoriyalar, koʻrish analizatoriga tushadigan katta yuklamani hisobga olgan holda, faqat optimal yoʻnalishga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.9. Zallardan tashqari barcha xonalarning balandligi (poldan yuqoridagi qavatning poliga qadar) 3,3 metrdan, sport zalining balandligi esa 6 metrdan kam boʻlmasligi kerak. Majlislar zalining balandligi kinofilmlar namoyish etilganda normal koʻrish imkoniyatini taʼminlashi va kamida 4,5 metr, ovqatlanish zalining balandligi esa 3,6 — 4,2 metr boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.10. Maktab-internatning ixtisoslashuvidan qatʼi nazar, binoning loyihaviy yechimi binoni ikki asosiy funksional guruhdagi (oʻquv-turar joy va umumiy maktab) xonalarga aniq ajratishni taʼminlashi lozim. Bunda ularning joylashuvi va foydalanilishining mustaqilligiga rioya qilgan holda oʻquv-turar joy va umumiy maktab xonalari guruhlari oʻrtasida qulay va qisqa bogʻlanishlar, shuningdek, umumiy maktab tadbirlarini oʻtkazish va karantin tashkil etish imkoniyati nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.11. Oʻquv-turar joy va umumiy maktab xonalari oʻz vazifalariga qarab mustaqil bloklarda joylashtirilishi kerak. Oʻquv-turar joy bloklarida oʻtish yoʻlaklari boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi; ular shovqin, chang va hid manbai boʻlgan xonalardan ajratilgan (izolyatsiyalangan) boʻlishi shart. Oʻtish yoʻlaklari umumiy maktab xonalari va hudud bilan qulay bogʻlanishga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.12. Foydalanish tartibi shovqin bilan kechadigan, shu sababli yashayotgan bolalarni bezovta qilishi va pedagogik, tibbiy yoki maʼmuriy xodimlar ishiga xalaqit berishi yoxud uni buzishi mumkin boʻlgan xonalarni (nasos uskunalari boʻlgan qozonxonalar, ishlab chiqarish xonalari, taʼmirlash ustaxonalari, nasos boʻlinmali sovutish kameralari, ventilyatsiya kameralari, kompressorxonalar, oʻquv-ishlab chiqarish ustaxonalari va boshqalar) yotoqxonalar, oʻquv xonalari, davolash-diagnostika xonalari bilan yonma-yon, shuningdek ularning ustida va ostida joylashtirish mumkin emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.13. Oʻquv-yashash xonalari guruhiga oʻquv mashgʻulotlari uchun moʻljallangan xonalar (sinfxonalar), dam olish xonalari (rekreatsiyalar, mehmonxonalar), uxlash xonalari (yotoqxonalar), sanitariya tarmoqlari, kiyim va poyabzal tozalash xonasi, navbatchi tarbiyachi xonasi, shuningdek, muassasaning yoʻnalishi va bolalarning yoshiga qarab yordamchi va boshqa xonalar kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.14. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlardagi oʻquv va yashash xonalarini tayyorlov sinflarining oʻquvchi-tarbiyalanuvchilari uchun sinflar va tarbiyachilar guruhlarining jamlanishiga bogʻliq holda yosh tamoyili boʻyicha tabaqalashtirilgan oʻquv-yashash boʻlinmalari tipida guruhlash tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.15. Xonalarni (oʻquv xonalari, rekreatsiyalar, yotoqxonalar, sanitariya tarmoqlari va boshqalar) bitta tayyorlov guruhi, I — III yoki I — IV sinflar uchun ikkita sinf guruhi, V — IX sinflar uchun ikki-uchta guruhga moʻljallangan oʻquv-yashash boʻlinmalariga birlashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.16. Turli yosh guruhlaridagi tarbiyalanuvchilar uchun moʻljallangan oʻquv-yashash boʻlinmalari oʻtish yoʻlagi boʻlmasligi, bir-biridan va umumiy foydalanishdagi xonalardan ajratilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.17. Oʻquv-yashash xonalarini loyihalashda oʻtishlarga sarflanadigan vaqtni maksimal darajada qisqartirish, bolalarning kuchini va dam olish vaqtini tejash, tarbiyachilarning bolalarni kuzatishini osonlashtirish hamda uy sharoitiga yaqin muhit yaratish uchun sinflar, dam olish va yotoqxonalar oʻrtasida qulay va qisqa aloqalar koʻzda tutilishi lozim. Bu, ayniqsa, koʻrish, eshitish, tayanch-harakat apparati va aqliy rivojlanishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun muhimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.18. Oʻrta va katta yoshdagi tarbiyalanuvchilar uchun moʻljallangan oʻquv-yashash majmualarida oʻquv seksiyalari yotoqxonalardan (bir yoki ikki qavat doirasida) aniqroq ajratilishi kerak; oʻgʻil va qiz bolalar uchun yotoqxonalar alohida bloklarda yoki alohida qavatlarda joylashtiriladi (I — IV; V — IX sinf tarbiyalanuvchilari uchun oʻquv-yashash xonalarining taxminiy tarkibi va maydonlari 1 va 2-ilovalarda keltirilgan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.19. Umumtaʼlim maktabi xonalari guruhi quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim: 1) oʻquv kabinetlari va laboratoriyalar (ularni maxsus oʻquv seksiyalariga guruhlash hamda oʻrta va katta yoshdagi tarbiyalanuvchilarning yotoqxonalari bilan qulay bogʻlangan alohida blokda joylashtirish tavsiya etiladi); 2) mehnat va kasbiy tayyorgarlik xonalari; 3) sport zali; 4) majlislar zali; 5) oshxona; 6) kutubxona/qiroatxona; 7) toʻgarak xonalari; 8) tibbiyot xonalari; 9) maʼmuriy-xoʻjalik xonalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻquv xonalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.20. Oʻquv xonalarining (sinflar, kabinetlar va laboratoriyalarning) maydoni va konfiguratsiyasi muassasa yoʻnalishidan kelib chiqqan holda, mebel va uskunalarning toʻgʻri joylashtirilishini, oʻquvchilarning koʻrish qobiliyati uchun qulay sharoitlarni (meʼyorlangan tabiiy yoritish darajalari va koʻrish burchagi) hamda pedagogik jarayonni toʻgʻri tashkil etish uchun shart-sharoitlarni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Turli yoʻnalishdagi ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim maktab-internatlarida oʻquv xonalari maydoni bir oʻquvchiga 2 m2 dan 3,5 m2 gacha hisobda qabul qilinishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aqli zaif va ruhiy rivojlanishi sust boʻlgan bolalar uchun — 2,2 m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
poliomiyelit asoratlari va bolalar serebral falajligi boʻlgan bolalar uchun — 3,5 m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qolgan barcha bolalar uchun — 3 m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hisobidan oʻquvchilarning yakka tartibdagi mashgʻulotlari uchun xonalar koʻzda tutilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.22. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda yoʻnalishidan kelib chiqib, quyidagi qoʻshimcha kabinetlar koʻzda tutilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kar, zaif eshituvchi va nutqida ogʻir nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun — frontal mashgʻulotlar uchun eshitish kabineti hamda oʻqituvchining oʻquvchi bilan eshitish qobiliyatini rivojlantirish va talaffuzni oʻrgatish boʻyicha yakka tartibda ishlashi uchun kabinetlar; oynali devor va xoreografiya dastgohlari boʻlgan musiqiy-ritmik mashgʻulotlar kabineti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aqli zaif bolalar uchun — logopediya kabinetlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻzi ojiz va zaif koʻruvchi bolalar uchun — logopediya va lingafon kabinetlari, mashinkada yozish, elektrotexnika, loy ishlari va boʻrtma rasm kabinetlari, musiqa, kompyuter texnikasi bilan yakka tartibda shugʻullanish uchun xonalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.23. Sinflar, kabinetlar, laboratoriyalar va auditoriyalarga kirish eshiklari bir tavaqali qilib yasalishi va oʻqituvchi stoli tomonidan joylashtirilishi kerak, bu ayniqsa tayanch-harakat apparati, koʻrish qobiliyati va aqliy rivojlanishida nuqsoni bor oʻquvchilar uchun muhimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.24. Barcha oʻquv va turar joy binolari yelvizakli shamollatish imkoniyatiga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.25. Oʻquv-turar joy seksiyalaridagi dam olish-mehmonxonalari bir oʻquvchiga kamida 1 m2 maydon hisobidan zal koʻrinishida nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yotoqxonalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.26. Yotoqxonalar boshlangʻich sinf oʻquvchilari uchun oʻquv-turar joy boʻlmalarida joylashtiriladi yoki yoshiga qarab alohida yotoqxona seksiyalariga guruhlanadi. Yotoqxonalar yoshidan qatʼi nazar oʻgʻil va qiz bolalar uchun alohida boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.27. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarning barcha turlari uchun yotoqxonalar bolalarning yoshidan qatʼi nazar 4 kishiga moʻljallab loyihalanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.28. Yotoqxonalar maydoni poliomiyelit asoratlari va miya falajligi boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan maktab-internatlarda bir tarbiyalanuvchiga 4,5 m2 hisobidan va boshqa barcha turdagi ixtisoslashtirilgan maktab-internatlar uchun 4 m2 hisobidan olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.29. Yotoqxonalar qoshida yuvinish xonalari, hojatxonalar, qizlar uchun shaxsiy gigiyena xonalari, dushxonalar, kiyim va poyabzal tozalash xonalari nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.30. Ochiq havoda uxlashni tashkil etish uchun tarbiyalanuvchilarning 50 foiziga moʻljallangan, har bir oʻringa 3 m2 maydon hisobidan ayvonlar qurish maqsadga muvofiqdir. Ayvonlardan tanaffus vaqtida sayr qilish uchun ham foydalanish mumkin, shu bois ular dam olish joylari va sinfxonalarga yaqin joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mehnat taʼlimi xonalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.31. Jismoniy va aqliy rivojlanishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun mehnat taʼlimi nafaqat oʻquv va sogʻlomlashtirish, balki psixologik ahamiyatga ham ega boʻlib, ularni mustaqil hayotga, ijtimoiy foydali mehnatga tayyorlaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.32. Mehnat taʼlimi va kasbga tayyorlash maktab-internatning ustaxonalari va yer uchastkasida, tegishli imkoniyatlar mavjud boʻlganda esa sanoat korxonalari hamda qishloq xoʻjaligi fermalari negizida olib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.33. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda boshlangʻich sinflar (I — III va I — IV) tarbiyalanuvchilariga mehnat taʼlimi berish uchun oʻquv-yashash xonalari blokida yoki unga yaqin joyda mehnat taʼlimi va ijtimoiy foydali mehnat ustaxonasi tashkil etiladi. V — IX sinflar tarbiyalanuvchilari uchun esa ustaxonalar koʻzda tutiladi va ularning toʻplami maktab-internat ixtisosligiga bogʻliq boʻladi. Yogʻoch va metallga ishlov berish ustaxonalaridan tashqari, kartonaj, tikuvchilik, muqovalash, trikotaj, shtamplash va boshqa ustaxonalar, shuningdek, kasbga yoʻnaltirish xonalarini nazarda tutish tavsiya etiladi. Ustaxonalarning maqsadi muassasa ixtisosligi, mahalliy sharoitlar hamda tegishli ishlab chiqarish va qishloq xoʻjaligi bazalarining mavjudligiga qarab oʻzgartirilishi mumkin. Oʻquv ustaxonalari alohida blokda joylashishi, oʻquv xonalari va yer uchastkasi bilan qulay bogʻlanishi lozim. Ustaxonalar sinfning yarmi, yaʼni 6 nafar oʻquvchi mashgʻulot oʻtashi uchun moʻljallanadi, aqli zaif bolalar uchun maktablarda esa har bir bolaga 6 m2 hisobidan 8 nafar oʻquvchiga moʻljallab koʻzda tutiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dastgohli uskunalar bilan jihozlangan ustaxonalar faqat birinchi qavatda joylashtiriladi, bunda yogʻochga ishlov berish ustaxonalaridan bevosita tashqariga chiqiladigan qoʻshimcha yoʻlakni nazarda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Asboblar xonasi yogʻoch va metallga ishlov berish ustaxonalari bilan yonma-yon joylashtiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalarni joylashtirishda quyidagilarni hisobga olish kerak: qatorlar (ustaxona boʻylab yoʻlaklar) orasidagi taxminiy masofa kamida 130 sm (tayanch-harakat tizimida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun 170 sm gacha), dastgohlar orasidagi masofa — kamida 80 sm; dastgohlar va verstaklar orasida — 90 sm; verstaklar va dastgohlardan devorgacha — kamida 50 sm; duradgorlik ustaxonasida verstaklar orasida — kamida 80 sm boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.34. Har bir ustaxonaga issiq va sovuq suv tortilgan yuvinish chanoqlari oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.35. Ustaxonalar havo tortish-chiqarish ventilyatsiyasi hamda zamonaviy mahalliy chang tutgichlar va soʻrish moslamalari bilan jihozlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sport zali
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.36. Jismoniy tarbiyaning turli shakllarini tashkil etish uchun barcha maktab-internatlar, sigʻimidan qatʼi nazar, maydoni kamida 288 m2 (12х24) boʻlgan sport zaliga; tibbiyot bloki qoshida davolash jismoniy tarbiyasi uchun kabinetlar yoki zallarga; jismoniy tarbiya va ritmika mashgʻulotlari, shuningdek, koʻzi ojiz bolalarda harakat va eshitish orqali moʻljal olishni rivojlantirish uchun xonalarga ega boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.37. Sport zali binoning birinchi qavatida yoki alohida turgan binoda joylashtiriladi hamda hududdagi sport maydonchasi bilan bevosita (yoki yoʻlak orqali) qulay bogʻlanishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.38. Zalga tutash boʻlgan, oʻgʻil va qiz bolalar uchun alohida ajratilgan yechinish va dush xonalari zal bilan bevosita (yoki yoʻlak orqali) bogʻlangan boʻlishi hamda surma eshikli shkafchalar yoki kiyim ilgichlar va kirish eshiklari yonida balandligi 1,75 m boʻlgan himoya toʻsiq-ekranlari bilan jihozlanishi kerak. Yechinish xonasi yonida sanitariya tarmogʻi boʻlishi lozim. Sport zaliga faqat yechinish xonalari orqali kirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.39. Sport zali qoshida polda turadigan va osma sport anjomlarini saqlash uchun anjomxona nazarda tutiladi. Anjomxona poli zal poli bilan bir sathda, ostonasiz boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.40. Koʻzi ojiz va zaif koʻruvchi bolalar uchun maktab-internatlarda gimnastika zalini loyihalash va jihozlashda koʻrish qobiliyati buzilgan bolalarning moʻljal olish xususiyatlari hamda ularni toʻgʻri yurish koʻnikmalariga oʻrgatish zarurati hisobga olinishi kerak, shu munosabat bilan quyidagilarni nazarda tutish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zalni ikki hududga ajratish: kichigi — anjomlarda mashq qilish uchun anjomlar yoki gimnastika hududi va kattasi — oʻyin faoliyati uchun asosiy hudud; bolalar moʻljalni yoʻqotmasligi uchun anjomlar qoʻzgʻalmas qilib mahkamlanadi; zalning kichik qismidagi pol asosiy hudud polidan 6-7 sm balandroq (koʻtarilgan) boʻlishi kerak. Zalning asosiy qismidagi pol bir jinsli qoplamaga ega boʻlishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zal devorlari boʻylab perimetr boʻyicha hamda zalni ikki hududga ajratish uchun pol qoplamasining tebranuvchi yoʻlagini oʻrnatish; zal hududlari orasidagi tebranuvchi yoʻlak zalning katta qismiga tomon 10 — 12o qiyalikda boʻlishi kerak; zalni ajratish uchun esa yuqoridan tushiriladigan, ogʻirliklar (qum solingan xaltachalar) bilan torttirilgan kapron toʻrdan foydalaniladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ommaviy maktablarda umumiy qabul qilingan uskunalar (gimnastika devorlari, ot, halqalar, arqonlar, langarchoʻplar, xoda, toʻshaklar va b.), shuningdek, qoʻshimcha uskunalar — har xil turdagi trenajyorlar, tennis va xokkey koptoklarini irgʻitish uchun moʻljallar va b.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.41. Sogʻlomlashtirish va davolash jismoniy tarbiyasi mashgʻulotlariga moʻljallangan xonalar guruhida oʻyinlar va umumiy jismoniy tayyorgarlik uchun universal sport zali, trenajyorlar zali hamda suv osti dush-massaji va manual terapiya uchun yordamchi xonalar majmuasiga ega suzish havzasi nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.42. Tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalarga moʻljallangan maktab-internatlarda suv osti dush-massaji va manual terapiya uchun yordamchi xonalar majmuasiga ega yopiq suzish havzasi boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.43. Havza vannasining uzunligi 12,5 m, eni esa 6 m boʻlishi kerak. 7 — 10 yoshli bolalar mashgʻulotlari uchun vanna chuqurligi 0,6 metrdan 0,85 metrgacha, 10 — 14 yoshli bolalar uchun esa 0,8 metrdan 1,06 metrgacha boʻlishi kerak. Dushxonadan havza zaliga tomon yoʻnalishda joylashgan oyoq vannasining chuqurligi 0,1 metrdan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.44. Basseyn kosasi atrofida boʻylama devor boʻylab eni kamida 2 m va yonbosh devor boʻylab eni kamida 3,5 m boʻlgan aylanma yoʻlaklar quriladi. Aylanma yoʻlakning tashqi tomoni pol sathidan kamida 1 m balandlikda toʻsiladi. Basseyn kosasining borti yoʻlak sathidan kamida 0,4 m yuqorida boʻlishi kerak. Basseyn zali devori boʻylab kattalar uchun pol sathidan 0,9 m, bolalar uchun esa 0,5 m balandlikda gorizontal tutqichlar oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.45. Koʻrish qobiliyatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan suzish basseynida qoʻshimcha ehtiyot choralari koʻzda tutilishi kerak: basseyn vannasining chetlari rezina bilan qoplanishi, vannaning sayoz qismi chuqur qismidan penoplastli cheklovchi toʻsiq va yukli toʻr yordamida ajratilishi lozim; vannaga tushish uchun panjarali ikkita qoʻshimcha narvon qurilmasi nazarda tutiladi; vanna atrofida va devorlar boʻylab panjaralar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.46. Tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun maktab-internatlarda bolalarning yoshi va harakatlanish doirasidagi jarohatlariga qarab chuqurligi sozlanadigan, koʻtariluvchi tubli yopiq suzish basseynini qurish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.47. Nogironligi boʻlgan shaxslarning harakatlanishiga qulaylik yaratish uchun basseyn kosasining ichki devorlari boʻylab suv sathidan yuqorida va pastda qoʻshimcha tutqichlar, shuningdek, basseynning sayoz qismida balandligi 0,1 m va eni 0,75 m (lekin 0,45 m dan kam boʻlmagan) boʻlgan kamida 4 ta zina nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Basseyn xonalarining tarkibi va maydonlari 4-jadvalga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hovuz vannasidagi suvning hisobiy harorati 29°C, zaldagi havo harorati 30°C, kiyinish va dush xonalarida esa 25°C boʻlishi lozim,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aylanma yoʻlakchalar yuzasi — 30°C.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-jadval

Hovuz xonalarining tarkibi va maydonlari

T/r

Xonalarning nomlanishi

Maydoni, m2

1.

Vannali zal

120

2.

Kiyinish xonalari (oʻgʻil va qiz bolalar uchun)

20×2

3.

Kiyinish xonalari yonidagi dushxonalar

5×2

4.

Kiyinish xonalari yonidagi hojatxonalar

4×2

5.

Oyoq vannalari

(1,0×0,85) ×2

6.

Hovuzni boshqarish uzeli xonasi

8

7.

Anjomlar xonasi

8

8.

Yoʻriqchilar xonasi

10

9.

Hamshira xonasi

6

10.

Xlorlash xonasi

8

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Majlislar zali
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.48. Majlislar zali bir vaqtning oʻzida tarbiyalanuvchilar umumiy sonining 75 — 100 foizini sigʻdira olish imkoniyatini taʼminlashi kerak. Maydoni bir oʻrin uchun amaldagi meʼyorlar boʻyicha olinadi. Koʻzi ojiz va zaif koʻruvchi bolalar uchun ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda zalning maydoni 80 — 100 nafar tarbiyalanuvchiga moʻljallanib, bir oʻrin uchun 0,65 m2 dan, aqli zaif bolalar uchun esa bu meʼyor 0,8 m2 gacha oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.49. Majlislar zalini kunduzi va kechqurun filmlar namoyish etilganda xonani qorongʻilashtirish uchun ekran oldi pardasi mexanizmi hamda deraza oʻrinlarini toʻsish mexanizmiga ega ekran bilan jihozlash tavsiya etiladi. Majlislar zali qoshida kinoapparatxona va sahna koʻzda tutiladi. Sahna chuqurligi kamida 3 m qilib olinadi, sahna poli zal polidan 0,9 m baland koʻtarilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oshxona
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.50. Oshxona xonalari 1-qavatda alohida blokga ajratiladi va xoʻjalik hovlisiga alohida chiqish yoʻlagiga ega boʻladi. Agar maktab bir nechta binoda joylashgan boʻlsa, oshxonadan oʻquv va yashash xonalariga yopiq oʻtish yoʻlaklari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.51. Oshxona xonalarining tarkibi va maydonlari xomashyo bilan ishlashga moʻljallangan holda “Umumtaʼlim maktablari va maktab-internatlar” amaldagi qurilish meʼyorlariga muvofiq belgilanadi. Bunda quyidagi qoʻshimcha talablar inobatga olinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ovqatlanish zalining maydoni, barcha tarbiyalanuvchilar ikki smenada ovqatlanishi sharti bilan, har bir oʻrin uchun 1,3 m2 hisobidan olinadi (koʻrish qobiliyati buzilgan bolalar uchun maktab-internatlarda — bir smenada);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuvinish jihozlari ovqatlanish zalining yonidagi berk xonalarda yoki zalga olib boruvchi kengaytirilgan oʻtish yoʻlaklari va koridorlarda (kengligi 3,6 — 4 m gacha) har 20 ta oʻringa 1 ta yuvinish jihozi hisobidan joylashtiriladi; koʻzi ojiz va yaxshi koʻrmaydigan bolalar uchun — har 10 ta oʻringa 1 ta yuvinish jihozi; aqli zaif bolalar uchun — har 15 ta oʻringa 1 ta yuvinish jihozi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.52. Maktabgacha va yordamchi guruhlar hamda kichik sinf oʻquvchilari uchun ovqatlanish oʻquv-yashash boʻlinmalari yoki yashash va oʻqitish seksiyalari qoshidagi bufet-tarqatish xonasi mavjud boʻlgan oshxonalarda tashkil etiladi. Ularning maydoni kamida 30 m² boʻlishi, idish yuvish uchun chanoqlar (rakovinalar) va quritgich, shuningdek, toza idishlar uchun javonlar nazarda tutilishi lozim. Oshxona mebellari tarbiyalanuvchilarning boʻyi va yoshiga oid koʻrsatkichlarga mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tibbiyot xonalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.53. Tibbiyot punkti birinchi qavatda, alohida blokda joylashtiriladi. Shifokor va muolaja xonalari oʻquv-yashash va umummaktab xonalari bilan qulay bogʻlangan boʻlishi zarur. Izolyator tibbiyot punktining qolgan xonalaridan yuvinish jihozi boʻlgan dahliz (shlyuz) orqali ajratiladi va hovli hududiga alohida chiqish yoʻlagiga ega boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.54. Maktab-internatlar binolaridagi tibbiyot punkti nafaqat sogʻlomlashtirish-profilaktika tadbirlarini tashkil etish, balki davolash va korreksion-tiklash ishlarini amalga oshirish uchun ham moʻljallangan boʻlib, bu (muassasa ixtisosligiga muvofiq) xonalarning kengaytirilgan tarkibini talab etadi. Bundan tashqari, asosiy nuqsonga yoʻldosh boʻlgan kasalliklarning xilma-xilligini hisobga olib, maktab-internatlarda umumiy turdagi maktab-internatlarga nisbatan bir qator qoʻshimcha tibbiy xonalar va maxsus jihozlar koʻzda tutilishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) barcha turdagi ixtisoslashtirilgan taʼlim maktab-internatlarida quyidagilar boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
barcha bolalar uchun yorugʻlik bilan davolash hamda koʻrish va tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun suv bilan davolash muolajalarini oʻtkazishga moʻljallangan fizioterapiya xonasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gimnastika va xoreografiya devorlari hamda stanoklari bilan jihozlangan davolash jismoniy tarbiyasi xonalari yoki zallari; koʻrish qobiliyatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun mashqlar bajarilishini kuzatish va koʻrish analizatorini rivojlantirish maqsadida koʻzgular boʻlishi tavsiya etiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
logopediya xonasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) tayanch-harakat apparati shikastlangan bolalar uchun moʻljallangan maktab-internatlarda: DDT shifokori, nevropatolog, ortoped xonalari, protezlash xonasi, gips qoʻyish xonasi, protez va poyabzal taʼmirlash ustaxonasi, mehnat terapiyasi, parafin bilan davolash, ozokerit va gidroterapiya xonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) aqli zaif bolalar uchun moʻljallangan maktab-internatlarda — psixiatr xonasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) eshitishida nuqsoni boʻlgan, nutqida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun maktab-internatlarda — audiometriya kabinasi boʻlgan otolaringolog kabineti, eshitish qobiliyatini rivojlantirish va talaffuzni shakllantirish boʻyicha individual ishlash xonasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) koʻrishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun maktab-internatlarda — oftalmologiya kabineti, koʻrish qobiliyatini rivojlantirish va saqlanib qolgan qoldiq koʻrishni asrash uchun optik korreksiya vositalari kabineti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ozokerit, protezlash va gidroterapiya xonalarining pollari metlax plitalaridan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Tabiiy va sunʼiy yoritish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.1. Tabiiy yoritish QMQ 2.01.05-98 “Tabiiy va sunʼiy yoritish. Loyihalash meʼyorlari” talablariga mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.2. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarning barcha xonalari bevosita tabiiy yorugʻlik bilan yoritilishi shart. Rekreatsiya hisoblanmaydigan oʻtish yoʻlaklarini, oshxonaning yordamchi xonalarini (omborxonalar, yuvish xonalari), gimnastika zallari qoshidagi kiyinish xonalarini (koʻrishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun maktab-internatlardan tashqari) ikkilamchi yorugʻlik bilan yoritishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.3. Oshxonaning omborxona va maishiy xonalarida, xoʻjalik va anjomlar omborlarida, snaryadxonada, dushxonalarda, gimnastika zali qoshidagi hojatxonada va xodimlar hojatxonasida yoritish sunʼiy boʻlishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.4. Barcha oʻquv xonalari quyoshdan himoyalovchi vositalarni qoʻllagan holda majburiy tarzda yondan, chap tomondan tabiiy yoritilishga ega boʻlishi kerak. Yorugʻlik oqimini oʻquvchilarning oʻng, old va orqa tomonidan yoʻnaltirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.5. Sinfxonalar, laboratoriyalar, kabinetlar, ustaxonalar, shuningdek, mehnat taʼlimi va koʻrish ishi bilan bogʻliq mashgʻulotlar uchun boshqa xonalarda tabiiy yoritilganlik koeffitsiyenti (TYoK) kamida 1,5% boʻlishi, koʻrish va eshitishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun maktab-internatlarda esa kamida 2,5% boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.6. Quyosh nurlarining koʻzni qamashtirishi va doskada yorqin nur akslanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun oynalar (doska tomondagi) oldingi chetki devorga 0,75 m yetkazib oʻrnatilmaydi, bu, ayniqsa, koʻrishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun muhimdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.7. Oʻquv xonalarida kunduzgi yorugʻlikdan maksimal darajada foydalanish va uni bir tekis taqsimlash uchun quyidagilar tavsiya etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
daraxtlar binodan kamida 10 m, butalar esa 5 m masofada ekilishi; binolar yaqinida oʻsadigan daraxtlarning shoxlari har bahorda kaltalatib turilishi; deraza oynalarini boʻyoq bilan boʻymaslik; deraza tokchalariga gul qoʻymaslik; pardalar (faqat paxta gazlamalardan — poplin, reps, shtapeldan) deraza oynalarini toʻsib qoʻymaydigan qilib devor oraligʻiga oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.8. Polivinilxlorid plyonkadan tikilgan pardalardan foydalanish taqiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Fizika, kimyo kabinetlari va kinozalni qorongʻilashtirishga moʻljallangan pardalar ishlatilmagan holatida yorugʻlikni pasaytirmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.9. Deraza oynalari tashqi tomondan yiliga kamida 3-4 marta, ichki tomondan esa oyiga kamida bir marta tozalanishi va yuvilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.10. Oʻquv xonalaridagi devor, shift, pol va jihozlar sirtlarini och rangli xira (matoviy) boʻyoqlar bilan boʻyash zarur: shift va devorning yuqori qismi (poldan 1,5 m balandda) — oq boʻyoq bilan, panellar (poldan 1,5 m gacha) — qaytarish koeffitsiyenti 0,25 — 0,30 boʻlgan och yashil, och sariq, sargʻish, pushti ranglar bilan boʻyaladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.11. Parta va stollarning ish sirtlarini boʻyash uchun qaytarish koeffitsiyenti 0,11 dan 0,45 gacha boʻlgan ranglar gammasi (och yashildan toʻq yashilgacha yoki tabiiy yogʻoch rangi) qoʻllanilishi lozim; sinf doskasi uchun qaytarish koeffitsiyenti 0,10 — 0,30 boʻlgan toʻq yashil yoki toʻq jigarranglardan foydalanish kerak; eshiklar, deraza romlari va ularning tutashtirmalari oq moyli boʻyoq bilan boʻyaladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.12. Koʻrish va eshitish qobiliyatida nuqsoni boʻlgan bolalarga moʻljallangan maktab-internatlar binolarida koʻrish ishlari uchun tabiiy va sunʼiy yoritishning optimal sharoitlarini yaratish zarur. Bunda koʻrish qobiliyati zaif bolalarda koʻrish analizatoriga tushadigan katta yuklama hamda kar va zaif eshituvchi bolalarning oʻquv jarayonida koʻrish qobiliyatining muhim kompensatorlik (oʻrnini bosuvchi) roli hisobga olinishi kerak. Yuqorida sanab oʻtilgan talablardan tashqari, oʻquv xonalarini faqat ufqning bir, eng maqbul tomoniga (Janubi-Sharq, Janubi-Gʻarb) yoʻnaltirgan holda, yoʻlaklar va dam olish joylarini bir tomonlama qurishni nazarda tutish lozim. Shifokor xonalari, pleopto-ortoptik xona, tasviriy sanʼat, rassomlik, chizmachilik, haykaltaroshlik kabinetlari hamda oshxona blokining derazalarini shimolga yoʻnaltirishga ruxsat etiladi. Maxsus maktab-internatlarning qolgan xonalari esa hech qanday cheklovlarsiz yoʻnaltirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.13. Barcha ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim maktab-internatlarining oʻquv va yotoq xonalarida, barcha iqlim hududlarida deraza romlari orasiga oʻrnatiladigan koʻtarma-buriluvchi jalyuzilar kabi quyoshdan himoyalovchi moslamalar nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.14. Koʻrish va eshitishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan, sunʼiy yoritishning yanada yuqori darajalarini taʼminlash zarur boʻlgan maktab-internatlar bundan mustasno, barcha ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim maktab-internatlarida sunʼiy yoritish va elektrotexnika qurilmalari “Tabiiy va sunʼiy yoritish. Loyihalash meʼyorlari” bobining talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.15. Har xil turdagi maktab-internat xonalarida sunʼiy yoritish darajalarining yoʻl qoʻyiladigan eng kichik qiymatlari 5-ilovada keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.16. Oʻquv xonalarida yoritgichlarni qatorlar (partalar, stollar) boʻyicha alohida yoqish imkonini beruvchi umumiy yoritish tizimlari hamda sinf doskasini mahalliy yoritish (yoritib turish) tizimlari qoʻllanilishi kerak. Lyuminestsent yoritishda yorugʻlik oqimi pulsatsiyasini kamaytirish uchun oʻquv xonalaridagi har bir yoritgichlar qatoriga uchtadan alohida sim tortish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.17. Ustaxonalar, oʻqituvchilar xonasi, direktor xonasi, shifokorlar xonalari va boshqa xonalar, ulardan foydalanish xususiyatiga qarab, umumiy yoritishdan tashqari, mahalliy yoritish bilan ham jihozlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.18. Logopediya xonalarida koʻzgu yoniga yorugʻlikning qiyalik burchagi va balandligini oʻzgartirish imkonini beruvchi kronshteynlarga mahalliy yoritish uchun moʻljallangan devor chiroqlari oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.19. Koʻzi ojiz va zaif koʻruvchi bolalar uchun moʻljallangan maktablarda oʻquv xonalari (sinflar, laboratoriyalar, ustaxonalar) hamda qiroatxonalar choʻgʻlanma lampali sunʼiy yoritishning kombinatsiyalashgan tizimi bilan jihozlanishi kerak. Umumiy va mahalliy yoritishning umumiy yoritilganlik darajasi koʻrish patologiyasining turiga qarab tabaqalashtirilishi va quyidagilarni tashkil etishi lozim: yuqori darajada asoratlangan miopiya va gipermetropiyaga chalingan oʻquvchilar uchun — 1000 lk; koʻz toʻr pardasi va koʻrish nervi shikastlangan (yorugʻlikdan qoʻrqmaydigan) bolalar uchun — 1000 — 1500 lk; yorugʻlikdan qoʻrqish (fotofobiya) holati kuzatiladigan oʻquvchilar uchun — 500 lk dan koʻp boʻlmagan. Umumiy yoritish tizimidan tushadigan sunʼiy yorugʻlik darajasi 400 lyuksdan oshmasligi kerak. Yorugʻlikdan qoʻrqadigan oʻquvchilarga qulay yoritish sharoitlarini yaratish uchun ularning oʻquv stollari (partalari) ustidagi umumiy yoritish chiroqlarining alohida guruhlarini majburiy ravishda alohida yoqish imkoniyati nazarda tutilishi lozim. Har bir ish oʻrni 40 Vt quvvatli choʻgʻlanma lampaga ega mahalliy yoritgich bilan jihozlanishi shart. Yoritgichlar stol yuzasiga qattiq mahkamlanishi va yorugʻlik manbasining qiyalik burchagi hamda balandligini oʻzgartirish imkonini beradigan egiluvchan kronshteynga ega boʻlishi kerak. Xavfsizlik maqsadida elektr simlari yashirin oʻtkazilishi nazarda tutilishi zarur. Sunʼiy yoritish manbalarini aralashtirishga, yaʼni bir xonada lyuminestsent lampalar va choʻgʻlanma lampalardan bir vaqtda foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.20. Sanitariya-epidemiologiya xizmati muassasalarining ruxsatisiz yangi turdagi lampalar va yoritish uskunalaridan foydalanish taqiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.21. Oʻquv xonalaridagi lyuminestsent chiroqlar derazalar qatoriga parallel ravishda oʻrnatiladi. Chiroqlarning joylashuviga oid umumiy talablar “Umumtaʼlim maktablarining tuzilishi va saqlanishiga doir sanitariya qoidalari” talablariga mos kelishi kerak. Chiroqlar kamida 3 oyda bir marta tozalanadi; yoritish moslamalarini tozalashga oʻquvchilarni jalb etish taqiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.22. Vestibyullarda, yoʻlaklarda, dam olish joylarida, gimnastika va majlislar zallarida, oʻquv ustaxonalarida, zinapoyalarda polga, asosiy oʻtish yoʻllari chizigʻi boʻylab va zina pogʻonalariga avariyaviy yoritish (kamida 5 lk) oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.23. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda, ularning yoʻnalishidan kelib chiqib, yuqorida sanab oʻtilgan shartlardan tashqari, qoʻshimcha qurilmalar va elektr jihozlari nazarda tutilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) koʻzi ojiz va zaif koʻradigan bolalar uchun — joylashtiriladigan uskunalarga muvofiq qoʻshimcha shtepsel rozetkalari (oftalmologiya xonalarida va ularga tutash xonalarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) eshitishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun — oʻquv xonalarida texnik oʻqitish vositalaridan foydalanish uchun rozetkalar (pol sirtidan 1,8 m balandlikda, apparatura avtomatik tarzda ulanadigan); doska ustidagi yoritgichdan tashqari, pedagoglarning oʻquvchilar bilan yakka tartibdagi mashgʻulotlari oʻtkaziladigan joylardagi oyna yonida (chapda, oʻngda, tepada) nur tarqatuvchi yoritgichlar; oʻqituvchi stolining boshqaruv pultidan texnik apparatura bilan jihozlangan oʻquvchilar stollarigacha kuchlanishi past tok liniyalari uchun kanallar; gimnastika zalida magnit-induksion halqa; yorugʻlik signallari tizimi; avtomatik oʻchirgichlar, yerga ulash klemmalari nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.24. Surdotexnika uskunalari oʻrnatilgan xonalarda himoyaviy yerga ulash taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.25. Aqli zaif bolalar uchun moʻljallangan muassasalarda yotoqxonalardan tibbiyot xonasiga va navbatchi tarbiyachi xonasiga olib boruvchi ovozli va yorugʻlik signallari tizimi koʻzda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ovoz kuchaytirgich apparaturalardan foydalanilganda aks-sadoning (reverberatsiya) oldini olish uchun qavatlararo yopmalar va devorlarning ovoz izolyatsiyasi nazarda tutilishi zarur (qavatlararo yopmalar va devorlar yuqori darajada ovoz oʻtkazmaslik xususiyatiga ega boʻlishi kerak).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Xonalarni jihozlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.1. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarni jihozlash oʻquv-koʻrgazmali qoʻllanmalar va oʻquv uskunalarining amaldagi namunaviy roʻyxatiga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.2. Maktab mebellari va xona jihozlari pedagogik jarayon hamda davolash-tiklash tadbirlarini tashkil etishning oʻziga xos jihatlarini inobatga olishi, shuningdek, bolalarning boʻyi va yoshiga oid xususiyatlariga mos kelishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.3. Maktab mebeli va jihozlarining oʻlchamlari hamda joylashtirilishiga qoʻyiladigan gigiyenik talablar amaldagi sanitariya meʼyorlariga, shuningdek, turli yoʻnalishdagi maktab-internatlar uchun belgilangan qoʻshimcha gigiyenik talablarga mos kelishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) koʻrish qobiliyati zaif bolalar uchun moʻljallangan oʻquv xonalariga parametrlari sozlanadigan bir oʻrinli universal parta va stollar qoʻyish tavsiya etiladi; oʻqish vaqtida parta yoki stol qopqogʻining qiyaligini oʻzgartirish imkoni boʻlmasa, gorizontal yuzaga nisbatan 30 — 40° burchak ostida qiya qilib oʻrnatiladigan tagliklardan (qalin karton va faneradan yasalgan) foydalanish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻzi ojiz bolalar uchun xonalar gorizontal taxtali stollar bilan jihozlanadi. Ularning oʻlchami va maxsus moslamalari Brayl alifbosidagi darsliklar bilan ishlash hamda ularni saqlash imkonini berishi lozim. Umumiy qabul qilingan maktab jihozlaridan tashqari, oʻquv materialini oʻrganish va idrok etishni yengillashtiradigan qoʻshimcha asbob-uskunalar va qoʻllanmalar toʻplami tavsiya etiladi (Brayl alifbosida yozish uchun asboblar, yassi yozuv uchun asboblar, Brayl tizimida matn terish uchun yozuv mashinkalari); koʻzi ojiz va koʻrish qobiliyati zaif bolalarning qoldiq koʻrish qobiliyatidan foydalanish uchun maxsus optik uskunalar (Brayl asbobi, sinf doskasida rasmlarni frontal namoyish qilish uchun doska-ekran; ortoskopik ustki lupa, planosferik qator lupasi) va boshqalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) aqli zaif bolalar uchun moʻljallangan oʻquv xonalariga, ularning psixologik xususiyatlarini inobatga olgan holda, burchaklari yumaloqlangan (oʻtmaslashtirilgan), tuzilishi oddiy va mustahkam boʻlgan bir oʻrinli stollar oʻrnatilishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) eshitishida nuqsoni boʻlgan (kar, zaif eshituvchi) va nutqida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun oʻquv xonalariga quyidagilar tavsiya etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
individual pultlar (mikrofon toʻplami, eshitish qurilmasi) bilan jihozlangan bir oʻrinli oʻquvchi stollari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
har bir oʻquvchi stolining boshqaruv pultiga past kuchlanishli liniya tortilgan, boshqaruv pulti (kuchaytirgich va kommutator bilan) mavjud boʻlgan oʻqituvchi stoli. Eshitish uskunalari oʻquvchilar va oʻqituvchining qotirib oʻrnatilgan stollariga montaj qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush kuchaytirgich apparaturasi (jamoaviy foydalanish uchun tovush kuchaytirgich apparatura toʻplami va quvvati 220 V kuchlanishli oʻzgaruvchan tok tarmogʻidan olinadigan individual kuchaytirgich). Tovush kuchaytirgich apparaturadan foydalanilganda tovush reverberatsiyasini bartaraf etish uchun qavatlararo yopmalar va devorlarning tovushdan izolyatsiyalanishini nazarda tutish zarur;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻqituvchining bir yoki ikki nafar oʻquvchi bilan frontal individual ishlashi uchun uskunalar: oʻqituvchi uchun stul va logopedik oyna (oʻqituvchi stoli ustida va devorda) oʻrnatilgan stol hamda oʻquvchilar uchun stullar, zondlar toʻplami, shpatellar va oʻqituvchining yuzini toʻsish uchun ekran;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
filmlar, diapozitivlar va diafilmlarni namoyish etish uchun ekran;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nutqni rivojlantirish boʻyicha mashgʻulotlar oʻtkazish uchun koʻrgazmali qoʻllanmalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) tayanch-harakat aʼzolari shikastlangan bolalar uchun moʻljallangan oʻquv xonalarida mashgʻulotlar oʻtkazishga qulay boʻlgan maxsus mebellar nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.4. Sinflar, laboratoriyalar va kabinetlardagi oʻquv mebellari hamda jihozlari asosiy yorugʻlik tushadigan darchalar oʻquvchilarning faqat chap tomonida qoladigan qilib joylashtiriladi. Bunda “koʻrish burchagi” (oʻquvchining nigoh chizigʻi va sinf doskasi tekisligi orasida hosil boʻladigan gorizontal burchak) kamida 45 darajani tashkil etishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.5. Namoyish etilayotgan usullar yoki materialni idrok etishni osonlashtirish maqsadida (mashgʻulotlarning xususiyati va pedagogik jarayon sharoitlaridan kelib chiqib) boshqacha joylashtirish talab etilmagan hollarda, oʻquv xonalaridagi parta va stollar, qoida tariqasida, sinf boʻylab ikki-uch qator qilib (yorugʻlik chapdan tushadigan tarzda) oʻrnatilishi kerak. Eshitishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun oʻquv jarayonining oʻziga xosligi parta va stollarni oʻqituvchi stoli atrofida yarim doira shaklida joylashtirishni, eshitish apparaturasini oʻrnatish uchun ularni bir joyda qotirib qoʻyishni, dars vaqtida oʻquvchilar bilan yakka tartibda shugʻullanish zarurati tufayli har bir qatordagi stollar va partalar orasidagi masofani kengaytirishni talab qiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.6. Tayanch-harakat aʼzolari shikastlangan bolalar uchun moʻljallangan oʻquv xonalarida stollar va partalar qatorlari orasidagi masofani kengaytirish zarur. Koʻrish oʻtkirligi 0,1 gacha boʻlgan koʻzi ojiz va zaif koʻruvchi bolalar uchun partalar (stollar) oʻlchamidan qatʼi nazar, oʻqituvchi va doskaga yaqinroq oʻrnatilishi kerak. Yorugʻlikdan qoʻrqadigan bolalar uchun esa parta va stollarni derazalar hamda yorugʻlik manbalaridan uzoqroq joylashtirish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.7. Duradgorlik ustaxonasidagi ish oʻrinlari (verstaklar) derazalarga perpendikulyar yoki 30 — 40° burchak ostida joylashtirilishi kerak. Bunda ish oʻrinlari orasidagi masofa kamida 80 sm, dastgohlar bilan ish oʻrinlari orasidagi masofa kamida 90 sm, dastgohlardan devorlargacha boʻlgan masofa esa kamida 50 sm boʻlishi lozim. Chilangarlik ustaxonasidagi verstak-dastgohlar derazalar boʻylab bir yoki ikki qatorda oʻrnatiladi va qatorlar orasidagi masofa (ustaxona boʻylab oʻtish yoʻlaklari) 1,2 metrdan 1,7 metrgacha boʻlishi kerak. Tikuvchilik ustaxonasidagi oyoq bilan ishlaydigan tikuv mashinalari derazalar boʻylab bir qatorda joylashtiriladi, bunda yorugʻlik mashina lapkasiga chap tomondan tushishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.8. Barcha ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda I — IV sinf tarbiyalanuvchilari uchun moʻljallangan xonalarda, laboratoriyalarda, oʻquv kabinetlarida, ustaxonalarda, shifokorlar kabinetlarida va boshqa tibbiyot xonalarida, shuningdek oʻqituvchilar va xodimlar xonasida bittadan qoʻlyuvgich koʻzda tutilishi kerak. Oshxona va bolalarning boʻlishi bilan bogʻliq boʻlmagan boshqa xonalarda esa ularning soni umumtaʼlim maktablari uchun belgilangan meʼyorlar asosida hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.9. Oʻquv va yashash binolaridagi sanitariya-maishiy xonalar yotoqxonalar va sinfxonalarga bevosita yaqin joyda joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.10. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarning sanitariya-maishiy xonalaridagi sanitariya jihozlari va gigiyena vositalari sonini muassasaning yoʻnalishini hisobga olgan holda hisoblash tavsiya etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) tayanch-harakat apparati faoliyatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan maktab-internatlarda quyidagilarni oʻrnatish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻquv-turar joy boʻlmalarida: 8 nafar qizga 1 ta unitaz, 12 nafar oʻgʻil bolaga 1 ta pissuar va 8 nafar oʻgʻil bolaga 1 ta unitaz, 6 kishiga 1 ta yuvinish chanoqlari (umivalnik) hamda 12 kishiga bitta oyoq vannasi; gigiyenik dushxonalar — 10 nafar tarbiyalanuvchiga 1 ta dush toʻri hisobidan; qizlar gigiyena xonasi — 50 kishiga 1 ta hisobidan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
umumiy maktab xonalarida: 20 nafar qizga 1 ta unitaz va 30 nafar qizga 1 ta yuvinish chanoqlari (umivalnik); 30 nafar oʻgʻil bolaga 1 ta unitaz, 0,5 m tarnovli pissuar va 1 ta yuvinish chanoqlari (umivalnik); maktab-internat xodimlari uchun har birida yuvinish chanoqlari (umivalnik) boʻlgan 1 ta unitazga moʻljallangan kamida 2 ta hojatxona;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) koʻzi ojiz va zaif koʻruvchi bolalar uchun maktab-internatlarning sanitariya tarmoqlarida quyidagilar oʻrnatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻquv-turar joy boʻlmalarida: 8 nafar qizga bitta unitaz, 10 nafar oʻgʻil bolaga bitta unitaz va 0,5 m tarnovli pissuar; 3 nafar tarbiyalanuvchiga (oʻgʻil bolalar, qizlar) bitta yuvinish chanoqlari (umivalnik); 6 nafar tarbiyalanuvchiga bitta oyoq vannasi, 30 nafar qizga bitta qizlar gigiyena xonasi; oʻquv bloki uchun xodimlarga bitta hojatxona (bitta unitaz va bitta yuvinish chanoqlari); gigiyenik dushxonalar — 12 nafar tarbiyalanuvchiga bitta dush toʻri hisobidan; dushxona yonida — oʻgʻil va qiz bolalar uchun alohida, bitta unitaz va bitta yuvinish chanoqlari boʻlgan hojatxonali ikkita vanna;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
umumiy maktab xonalarida: 20 nafar qizga bitta unitaz va 30 nafar qizga bitta yuvinish chanoqlari (umivalnik); 30 nafar oʻgʻil bolaga bitta yuvinish chanoqlari (umivalnik), bitta unitaz va 0,5 m tarnovli pissuar; oʻquv-turar joy blokiga xodimlar uchun bitta hojatxona. Tarnovli pissuarlar va unitazlar yonida mahkamlovchi tutqichlar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) kar, zaif eshituvchi va nutqida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun maktab-internatlarda quyidagilar oʻrnatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻquv-yotoq boʻlmalarida: 15 nafar qizga bitta unitaz; 20 nafar oʻgʻil bolaga bitta unitaz va bitta pissuar; 8 nafar tarbiyalanuvchiga bitta yuz-qoʻl yuvgich; 12 nafar tarbiyalanuvchiga bitta oyoq vannasi; 70 nafar qizga bitta gigiyenik kabina; maktab-internat xodimlari uchun ikkita hojatxona; gigiyenik dushxonalar — har 18 nafar tarbiyalanuvchiga bitta dush toʻri hisobidan, dushxona yonida oʻgʻil va qiz bolalar uchun alohida bittadan vanna hamda unitaz va yuz-qoʻl yuvgichli bittadan hojatxona boʻlishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
umumtaʼlim xonalarida — umumtaʼlim maktab-internatlari uchun belgilangan meʼyorlar boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) aqli zaif bolalar uchun maktab-internatlarda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
umumtaʼlim xonalarida: 20 nafar qizga bitta unitaz va 40 nafar qizga bitta yuz-qoʻl yuvgich; 30 nafar oʻgʻil bolaga bitta unitaz va bitta pissuar, 40 nafar oʻgʻil bolaga bitta yuz-qoʻl yuvgich; xodimlar uchun — har birida bitta unitaz va bitta yuz-qoʻl yuvgich boʻlgan hojatxonalar boʻlishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻquv-yotoq boʻlmalarida: 8 nafar qizga bitta unitaz; 10 nafar oʻgʻil bolaga bitta unitaz va bitta pissuar; 4 nafar tarbiyalanuvchiga bitta yuz-qoʻl yuvgich; 8 nafar tarbiyalanuvchiga bitta oyoq vannasi; 35 nafar qizga bitta gigiyenik kabina; gigiyenik dush — har 16 nafar tarbiyalanuvchiga bitta dush toʻri hisobidan; oʻgʻil bolalar va qizlar uchun moʻljallangan dushxonalarda yuz-qoʻl yuvgichli bittadan vanna va bittadan hojatxona nazarda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.11. Rivojlanishida nuqsoni bor, harakatlanishi va fazoda moʻljal olishi qiyin boʻlgan (koʻzi ojiz, zaif koʻruvchi, tayanch-harakat apparatida nuqsoni bor) bolalarga moʻljallangan maktab-internat binolarining oʻquv, yashash, yordamchi va boshqa xonalarida ularning harakatlanishi, fazoda moʻljal olishi hamda turli asbob, apparat va uskunalardan foydalanishini taʼminlaydigan va yengillashtiradigan maxsus moslamalar nazarda tutilishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) tayanch-harakat apparati shikastlangan (poliomiyelit asoratlari va miya falajligi boʻlgan yoki tugʻma nuqsonli) bolalarga moʻljallangan maktab-internatlarda liftlar, nishabligi 1:6 boʻlgan panduslar, nishabligi 1:3 (balandlikning uzunlikka nisbati) boʻlgan zinapoyalar koʻzda tutilishi kerak. Zinapoyalar ikki darajada — 0,9 m balandlikda va qoʻshimcha ravishda 0,5 m balandlikda pastki tutqich oʻrnatilgan ikki tomonlama panjaralar bilan jihozlanishi lozim. Panduslar rezina qoplamaga ega boʻlishi shart;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) koʻzi ojiz va zaif koʻruvchi bolalarga moʻljallangan maktab-internatlarda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binoning loyihaviy yechimi oʻquvchilarning erkin moʻljal olishini taʼminlashi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yangi qurilishda loyihaviy yechimlar bolalar turadigan xonalarda ichki ustunlar boʻlishini istisno qilishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud binolardagi ustunlar esa dumaloq kesimli boʻlishi shart;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zinapoyalar ikki tomonlama panjaralar va balandligi 1,8 m boʻlgan toʻsiq yoki yaxlit toʻrli toʻsiq bilan jihozlanishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bolalarning xavfsiz harakatlanishini taʼminlash maqsadida zinapoyalar oʻrniga imkon qadar turli balandlikdagi tutqichlar bilan jihozlangan panduslardan foydalanish maqsadga muvofiqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
pol qoplamasi uchun material tovushni yaxshi oʻtkazmaydigan, gigiyenik (oson tozalanadigan), rangi esa devorlar, zinapoyalar va panduslarga nisbatan kontrastli boʻlishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonalarning devorlari uchun moʻljallangan materiallar, ularning vazifasiga qarab, turli fakturali (ishlov berilgan gʻisht, beton, yogʻoch) va har xil rangda boʻlishi maqsadga muvofiqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.12. Bino ichidagi barcha xavfli hududlar (yoʻlaklarning oxirgi devorlari, xona ichidagi ustunlar, turtib chiqqan qismlar va b.) qizil rangga (yoki oq chiziqlar tushirilgan qizil rangga) boʻyalishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻyoq yuzasi yaltiramaydigan, jilosiz boʻlishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
devorlarni koʻk va binafsha ranglarga boʻyashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.13. Xonalardagi havo-issiqlik rejimi asosan umumtaʼlim maktablarini qurish va saqlash boʻyicha amaldagi sanitariya qoidalari talablariga mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.14. Ixtisoslashtirilgan maktab-internatlar xonalarida havoning nisbiy namligi 40 — 60 % boʻlishi kerak; havo harorati koʻrsatkichlari iqlim sharoitlari, xonalarning maqsadi va bolalarning yoshiga qarab, koʻrish qobiliyati va tayanch-harakat apparatida nuqsoni boʻlgan kichik maktab yoshidagi bolalar uchun umumtaʼlim maktab-internatlariga belgilangan meʼyorlardan 1-2 °C ga oshirilgan holda qabul qilinishi lozim (5-jadval).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.15. Isitish moslamalari sifatida radiatorlar, quvurli isitish elementlari, beton panellarga oʻrnatilgan registrlar qoʻllanilishi mumkin, konvektorlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi. Isitish moslamalari olinadigan yogʻoch panjaralar bilan toʻsilishi va deraza ostida joylashtirilishi lozim. Yogʻoch-qirindili plitalar va boshqa polimer materiallardan toʻsiqlar oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi (sport va majlislar zallariga nisbatan majburiy tartibda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Butun xonada toʻliq havo almashinuvini taʼminlash uchun tashqi derazalarning yuqori qismida maxsus moslamalar (fiksatorlar) oʻrnatilgan fortochkalar yoki pastga ochiladigan framugalar nazarda tutilishi kerak. Har qanday xonadagi ochiladigan fortochka va framugalarning umumiy maydoni pol maydonining 1/50 qismidan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jismoniy va aqliy rivojlanishida nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim maktab-internatlarining barcha xonalarining sanitariya holati va ularni saqlash amaldagi sanitariya normalariga mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Turli yoʻnalishdagi jismoniy va aqliy rivojlanishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan bir komplektli maktab-internatlarning xonalari tarkibi va maydoni
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Т/р

Xonalar nomi

Bolalar uchun maydon, m2

koʻzi ojiz va zaif koʻruv-chilar

kar, zaif eshituvchi, nutqida nuqsoni boʻlganlar

aqli zaiflar

tayanch-harakat apparati shikastlanganlar

1

2

3

4

5

6

I. Oʻquv-yotoqxona xonalari guruhi

A. I — IV sinf oʻquvchilari uchun oʻquv-yotoqxona boʻlmasi (ikki sinf uchun)

1.

Sinf xonasi

36x2

36x4

36x4

36x2

2.

Yakka tartibdagi mashgʻulotlar uchun joy ajratilgan laborant xonasi

-

24

(12х2)

-

-

3.

Mehmonxona — dam olish xonasi

24

24х2=48

32

4.

Oʻyin xonasi

18

20х4=80

24х4=96

16

5.

Ochiq ayvon

17

23

6.

Yotoqxonalar (4 m2/oʻquvchiga)

96

42х4=168

16х4=64

16

7.

Har bir juft yotoqxona uchun dushxonalar va qizlar uchun shaxsiy gigiyena kabinasiga ega sanitariya tarmogʻi

-

12х4=48

72

-

8.

Quritgichli vestibyul va garderob

12

12

8х4=32

16

9.

Kiyim-kechak va poyabzal tozalash xonasi

6

-

-

6

10.

Shaxsiy buyumlarni saqlash omborchasi bilan navbatchi tarbiyachi xonasi

8

-

-

8

11.

Texnik xodimlar ombori

6

-

-

6

B. V — VII sinf oʻquvchilari uchun oʻquv-turar joy bloki (2-4 ta sinf uchun)

1.

Sinfxona

36х2

36х2

-

36х4

2.

Yakka tartibdagi mashgʻulotlar xonasi

-

6х4=24

-

-

3.

Shkaf va yakka tartibda ishlash uchun joyga ega laborant xonasi

-

12

-

-

4.

Mehmonxona-dam olish xonasi

(1 m2/oʻquvchiga)

24

24х2

36х5

64

5.

Ochiq ayvon

(0,72 m2/oʻquvchiga)

17

-

-

45

6.

Yotoqxona

(4,5 m2/oʻquvchiga)

108

48х4

320

256

7.

Qizlar uchun shaxsiy gigiyena kabinasi va har ikki yotoqxona uchun dushxonalarga ega sanitariya tarmogʻi

девочек, с душевыми на каждые две спальни

-

48

-

90

8.

Garderob va quritgichli vestibyul

(0,5 m2/oʻquvchiga)

12

12х4=48

-

32

9.

Kiyim-kechak va poyabzal tozalash xonasi

одежды и обуви

6

-

9х2=18

12

10.

Navbatchi tarbiyachi xonasi

воспитателя

8

12х2=24

-

8

11.

Texnik xodimlar ombori

техперсонала

6

-

-

12

V. VIII-IX sinf oʻquvchilari uchun oʻquv-turar joy bloki (4 ta sinf uchun)

1.

Yakka tartibdagi mashgʻulotlar xonasi

(4 m2/oʻquvchiga)

192

6х4=24

-

36х4=144

2.

Mehmonxona — dam olish xonasi

(1 m2/oʻquvchiga)

48

24х2=48

-

64

3.

Ochiq ayvon

(0,7 m2/oʻquvchiga)

34

-

-

45

4.

2-3 kishilik yotoqxonalar

(4,0-4,5 m2/oʻquvchiga)

24х8=192

48х4=192

288

5.

Har ikki yotoqxonaga bitta sanitariya tarmogʻi

-

12х4=48

6.

Vestibyul, quritgichli garderob (har bir oʻquvchiga 0,5 m2 dan)

24

12х4=48

-

36

7.

Kiyim-kechak va poyabzal tozalash xonasi

12

8

8.

Navbatchi tarbiyachi xonasi (omborchasi bilan) воспитателя (с кладовой shaxsiy buyumlar va dahliz uchun)

12

12х2=24

-

8

9

Omborxona xodimlar uchun

12

-

-

12

10

Toza havoda uxlash uchun ayvon

-

-

-

45

II. Umumiy maktab xonalari guruhi

A. Oʻrta va yuqori sinflar uchun oʻquv kabinetlari

1.

Rus tili va adabiyoti kabineti

36

36x2=72

36

36

2.

Matematika kabineti

36

36

36

36

3.

Tarix va jamiyatshunoslik kabineti

36

36

36

36

4.

Geografiya va tabiatshunoslik kabineti

36

36

-

36

5.

Biologiya kabineti

36

40

-

-

6.

Fizika laboratoriyasi

36

40

-

36

7.

Kimyo laboratoriyasi

36

40

-

36

8.

Chizmachilik va rasm kabineti

36

50

45

36

9.

Chet tili

kabineti

36

-

-

36

10.

Musiqa va ashula kabineti

36

-

45

36

11.

Laborant xonalari

18х9=162

15х3=45

-

18

12.

Qoʻl mehnati kabineti

72

-

36

18

13.

Predmetli-amaliy taʼlim kabineti

-

36

-

-

14.

Xizmat koʻrsatuvchi mehnat turlari kabineti

72

-

72

-

15.

Laborant xonalari

18х2=36

12х2=24

18х9=162

-

16.

Kinoproyeksiya qurilmasi bilan jihozlangan fazoviy-vaqt moʻljalini olish sinfi

-

36

-

-

17.

Logopediya kabineti

36

-

36

-

18.

Lingafon kabineti

-

-

-

-

19.

Tabiatshunoslik, geografiya va agrotexnika kabineti

-

-

36

-

20.

80 oʻrinli rekreatsiya (0,75 m2/oʻquvchi)

60

21.

Eshituv kabineti

-

42

-

-

22.

Individual ishlar uchun kabinet (oʻqituvchi-oʻquvchi)

-

6х8=48

-

-

23.

Eshitish uskunasini taʼmirlash xonasi boʻlgan texnik xodimlar xonasi

-

8+6=14

-

-

24.

Kinoproyeksiya qurilmasi bilan jihozlangan oʻquv-uslubiy sinf

-

42

-

-

III. Zallar bloki

1.

Jismoniy tarbiya, ritmika, eshitish va harakat moʻljalini rivojlantirish mashgʻulotlari uchun gimnastika zali, uning tarkibida:

288

12х24

162

9х18

162

162

yechinish xonalari, dushxonalar, hojatxonalar

21х2=42

30

-

42

anjomlar xonasi

16

12

-

18

instruktor xonasi va mayda sport anjomlarini saqlash xonasi

8

8

-

8

qishki anjomlar omborxonasi

54

36

36

36

2.

Davolash va profilaktik gimnastika xonasi bilan massaj (tibbiy blokda yoki davolash binosida)

72+18

75

-

36х3

3.

Faollar zali (0,65 m2/oʻquvchi, oʻquvchilarning 70 yoki 100% uchun)

65

84

-

116

estrada

27

27

-

27

kinoapparat xonasi va radiouzel

27

27

-

25

toʻgarak xonalari

-

18х2=36

18х6

anjomlar xonasi

-

8

-

-

yuvinish vositasi boʻlgan sanuzel

-

normalar boʻyicha

-

-

4.

Kutubxona

-

54

72

-

qiroatxona va abonement boʻlimi

36+18

36

-

36+36

kitob saqlash xonasi

90

-

-

18

fonoteka

18

-

-

18

ovoz yozish va eshittirish yoki video yozish xonasi

36

10

-

-

5.

Muzey va koʻrgazmalar zali

36

30

-

-

6.

Loydan yasash va boʻrtma naqshli rasm chizish kabineti

54

-

-

-

7.

Vannasi 3x7 boʻlgan suzish havzasi

-

129

8.

Musiqa boʻyicha yakka tartibda shugʻullanish xonasi

6х8 (72)

-

-

-

IV. Oʻquv-ishlab chiqarish xonalari bloki

1.

Yogʻochga ishlov berish (duradgorlik) ustaxonasi

54

60

72

54

2.

Chilangarlik ustaxonasi

54

60

72

54

3.

Mexanika uchastkasi

36

36

36

4.

Elektromontaj ustaxonasi

72

60

-

-

5.

Kartonaj ustaxonasi (oʻquv qoʻllanmalari va daftarlar tayyorlash uchun)

72

-

-

36

6.

Omborxonalar

72(4х18)

-

18х3=54

36

7.

Materiallar ombori

36 (2х18)

24 (12х2)

-

36

8.

Tayyor mahsulotlar ombori

36

18

36

-

9.

Ishlab chiqarish boʻlimi mudiri xonasi

18

8

-

10.

Tikuvchilik ustaxonasi

-

60

36

11.

Poyabzal taʼmirlash ustaxonasi

-

36

12.

Laborant xonalari

-

13.

Ijtimoiy-maishiy yoʻnaltirish kabineti

-

36

72

73

14.

Kasbga yoʻnaltirish kabineti

-

36

-

-

15.

Asbob-uskunalar ombori

-

-

18

-

V. Maʼmuriy-xoʻjalik va yordamchi xonalar bloki

1.

Direktor kabineti

36

15+10=25

18

36

2.

Devonxona

9

18

18

3.

Oʻqituvchilar xonasi

36

36

54

36

4.

Oʻquv ishlari boʻyicha mudir kabineti

18

10

18

18х3

5.

Uslubiy kabinet

36

15

-

-

6.

Katta (navbatchi) tarbiyachi kabineti

-

9х4=36

18х2=36

-

7.

Kelgan mehmonlar uchun xona

18

14+18

-

8.

Kir yuvish xonasi (iflos kiyimlar uchun)

18

10

18

9

9.

Choyshabxona va kiyimlarni taʼmirlash xonasi

36

36

36

18

10.

Choyshabxona va poyabzal taʼmirlash xonasi

-

10

9

-

11.

Mavsumiy kiyim-kechak va poyabzallarni saqlash xonasi

36

36

54

36х2

12.

Yangi buyumlar xonasi

18

-

-

36

13.

Dahliz va garderob

18

36

45

25

14.

Fotolaboratoriya

18

8

8

18

15.

Tozalash anjomlari xonasi

18

-

-

18

16.

Poyabzal va protezlarni taʼmirlash va moslashtirish ustaxonalari

-

-

-

36

17.

Oshxona-oziq-ovqat bloki

ovqatlanish zali / oʻrindiqlar soni boʻyicha

75

144

140

96

98

94

91

123 (1 oʻringa 1,3)

ishlab chiqarish binolari

120

150

113

-

xodimlar xonasi

-

8

11

-

omborxonalar

-

6х2=12

-

-

Izolyatorli tibbiyot bloki

1.

Terapevt shifokor kabineti

18

10

12

2.

Tish shifokori kabineti

18

12

12

12

3.

Pediatr kabineti

-

-

-

12

4.

Oftalmologiya kabineti:

yorugʻ xona

18

-

-

-

qorongʻi xona

6

-

-

-

5.

Fizioterapiya kabineti

18

12

15

18

6.

Muolaja xonasi

18

12

15

18

7.

Palatalar

12 (2х6)

12х2=24

12х2=24

12х2

8.

Izolyatsiya palatalari

maktab yoshidagilar uchun

maktabgacha yoshdagilar uchun

12(2х6)

24

10

9х4=36

9х4

9.

Tarqatish bufeti

6

6

6

6

10.

Hamshira xonasi

9

8

6

11.

Pediatr kabineti

9

8

6

6

12.

Nevropatolog kabineti

-

-

-

12

13.

Issiq oʻrash va ozokerit kabineti

-

-

-

36

14.

Parafin, ozokerit xonalari

-

-

-

36

15.

Gips xonasi

-

-

-

36

16.

Ortoped kabineti

-

-

-

36

17.

Davolash jismoniy tarbiyasi kabineti

72+18

75

36х3

18.

Mehnat terapiyasi kabineti

-

-

-

36

19.

Muolajadan keyin

dam olish uchun palatalar

18х2

20.

Dorixona

5

5

3

6

21.

Vannaxona (suv osti massaji)

5

5

5

72

22.

Ikki yoʻlakli basseyn va kichik maktab yoshidagilar uchun vanna (4,5х4,5)

-

-

-

-

23.

Audiometriya kabinali otolaringolog kabineti

-

10+4=14

-

-

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jismoniy va aqliy rivojlanishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan turli yoʻnalishdagi ixtisoslashtirilgan bir komplektli maktab-internatlarning xonalari tarkibi va maydonlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Xonalarning

nomi

Koʻzi ojiz va zaif koʻruvchi bolalar uchun

Kar, zaif eshituvchi va nutqida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun

Aqli zaif bolalar uchun

Tayanch-harakat apparati shikastlangan bolalar uchun

1

2

3

4

5

I. Oʻquv va yashah xonalari guruhi

A. I — IV sinf oʻquvchilari uchun oʻquv-yashash boʻlmasi (ikki sinfga moʻljallangan)

1. Sinfxona

36×2

36×4

36×4

36×2

2. Individual mashgʻulotlar uchun joyi boʻlgan laborant xonasi

24

(12×2)

-

-

3. Dam olish-mehmonxona (rekreatsiya)

24

24×2=48

32

4. Oʻyin xonasi

18

20×4=80

24×4=96

16

5. Ochiq ayvon

17

23

6. Yotoqxonalar (4m2/oʻquvchiga)

96

42×4=192

16×4=256

16

7. Har bir juft yotoqxonaga moʻljallangan dushxonalar va qizlar uchun shaxsiy gigiyena kabinasi boʻlgan sanitariya tarmogʻi

12×4=48

72

8. Quritgichli vestibyul va garderob

12

12

8×4=32

16

9. Kiyim va poyabzal tozalash xonasi

6

-

-

6

10. Shaxsiy buyumlarni saqlash omborchasi boʻlgan navbatchi tarbiyachi xonasi

8

-

-

8

11. Texnik xodimlar uchun omborcha

6

-

-

6

B. V — VII sinf oʻquvchilari uchun oʻquv-yashash boʻlmasi (2 — 4 sinfga moʻljallangan)

1. Sinfxona

36×2

36×2

-

36×4

2. Individual mashgʻulotlar uchun xona

6×4=24

-

-

3. Shkaf va individual ishlash uchun joyi boʻlgan laborant xonasi

-

12

-

-

4. Dam olish-mehmonxona (rekreatsiya) (1 m2/ oʻquvchiga)

24

24×2

36×5

64

5. Ochiq ayvon

(0,72 m2/ oʻquvchiga)

17

-

-

45

6. Yotoqxonalar (4,5 m2/ oʻquvchiga)

108

48×4

320

256

7. Har ikki yotoqxonaga moʻljallangan dushxonalar va qizlar uchun shaxsiy gigiyena kabinasi boʻlgan sanitariya tarmogʻi

48

90

8. Garderob va quritgichli vestibyul (0,5 m2/oʻquvchiga)

12

12×4=48

32

9. Kiyim va poyabzal tozalash xonasi

6

-

9×2=18

12

10. Navbatchi tarbiyachi xonasi

8

12×2=24

8

11. Texnik xodimlarning omborxonasi

6

12

V. IX — XII sinf oʻquvchilari uchun oʻquv-yashash boʻlmasi (4 ta sinfga moʻljallangan)

1. Yakka tartibda shugʻullanish xonasi (4 m2/ oʻquvchi)

192

6×4=24

-

36×4=265

2. Mehmonxona — dam olish xonasi

(1 m2/ oʻquvchi)

48

24×2=48

-

64

3. Ochiq ayvon

(0,7 m2/oʻquvchi)

34

-

-

45

4. 2-3 kishilik yotoqxonalar (4,0-4,5 m2/oʻquvchi)

24×8=192

48×4=192

288

5. Har ikki yotoqxonaga bittadan sanitariya xonasi

12×4=48

6. Vestibyul, quritgichli garderob (har bir oʻquvchiga 0,5 m2 dan)

24

12×4=48

-

36

7. Kiyim va poyabzal tozalash xonasi

12

8

8. Navbatchi tarbiyachining xonasi (shaxsiy buyumlar omborxonasi va dahlizi bilan)

12

12×2=24

-

8

9. Xodimlarning omborxonasi

12

-

-

12

10. Ochiq havoda uxlash uchun ayvon

-

-

-

45

II. Umummaktab xonalari guruhi

A. Oʻrta va yuqori sinflar uchun oʻquv kabinetlari

1. Rus tili va adabiyoti kabineti

36

36×2=64

36

36

2. Matematika kabineti

36

36

36

36

3. Tarix va jamiyatshunoslik kabineti

36

36

36

36

4. Geografiya va tabiatshunoslik kabineti

36

36

-

36

5. Biologiya kabineti

36

40

-

-

6. Fizika laboratoriyasi

36

40

-

36

7. Kimyo laboratoriyasi

36

40

-

36

8. Chizmachilik va rassomchilik kabineti

36

50

45

36

9. Chet tili kabineti

36

-

-

36

10. Musiqa va ashula kabineti

36

-

45

36

11. Laborant xonalari

18×9=162

15×3=15

-

18

12. Qoʻl mehnati kabineti

72

36

18

13. Amaliy fanlar oʻquv kabineti

-

36

-

-

14. Xizmat koʻrsatish mehnat turlari kabineti

72

-

72

-

15. Laborant xonalari

18×2=36

12×2=24

18×9=162

-

16. Kino proyeksiyalash qurilmasiga ega fazoviy-vaqtga yoʻnaltirish sinfi

36

-

17. Logopediya kabineti

36

-

36

-

18. Lingafon kabineti

-

-

-

19. Tabiatshunoslik, geografiya va agrotexnika kabineti

-

-

36

-

20. Dam olish xonasi (0,75 m2/ oʻquvchi) 80 oʻrinli

60

21. Eshitish qobiliyatini rivojlantirish kabineti

-

42

-

-

22. Yakka tartibdagi mashgʻulotlar uchun kabinet (oʻqituvchi-oʻquvchi)

-

6×8=48

-

-

23. Eshitish uskunasini taʼmirlash xonasi mavjud boʻlgan texnik xodimlar xonasi

-

8+6=14

-

-

24. Kinoproyeksiya qurilmasi bilan jihozlangan oʻquv-uslubiy sinf

-

42

-

-

III. Zallar bloki

1. Jismoniy tarbiya, ritmika, eshitish va harakat orientatsiyasini rivojlantirish mashgʻulotlari uchun gimnastika zali uning tarkibida:

a) kiyinish xonalari, dushxonalar, hojatxonalar

b) anjomlar xonasi

v) yoʻriqchi xonasi va mayda sport anjomlarini saqlash joyi

g) qishki anjomlar ombori

21×2=42

16

8

54

30

12

8

36

162

-

-

36

162

42

18

8

36

2. Uqalash xonasi mavjud boʻlgan davolash va profilaktik gimnastika zali-sinfi (tibbiyot bloki yoki davolash korpusida)

72+18

75

36×3

3. Majlislar zali (0,65 m2/oʻquvchi, oʻquvchilarning taxminan 70 yoki 100%i)

a) sahna

b) kinoapparatxona-radiouzel

v) toʻgarak xonalari

g) anjomlar xonasi

d) yuvinish xonasi bilan jihozlangan sanuzel

65

27

27

-

-

84

27

27

18×2=36

8

meʼyorlarga muvofiq

-

116

27

25

18×6

-

4. Kutubxona

a) oʻquv zali va abonement

b) kitob saqlash xonasi

v) fonoteka

g) ovoz yozish va qayta eshittirish yoki videoyozuv xonasi

36+18

90

18

36

54

36

10

72

-

-

-

36+36

18

18

-

5. Muzey va koʻrgazma zali

36

30

-

-

6. Loy ishlari va boʻrtma rasm kabineti

54

-

-

-

7. Vannasi 3×7 m boʻlgan suzish havzasi

-

129

8. Musiqa boʻyicha yakka tartibdagi mashgʻulotlar uchun xona

6×8(72)

-

-

-

IV. Oʻquv-ishlab chiqarish xonalari bloki

1. Yogʻochga ishlov berish ustaxonasi (duradgorlik)

54

60

72

54

2. Chilangarlik ustaxonasi

54

60

72

54

3. Mexanika uchastkasi

36

36

36

4. Elektromontaj ustaxonasi

72

60

-

5. Kartonaj ustaxonasi (oʻquv qoʻllanmalari va daftarlar tayyorlash uchun)

72

36

6. Omborxonalar

72(4×18)

18×3=54

36

7. IRK

9

9

8. Materiallar omborlari

36 (2×18)

24 (12×2)

36

9. Tayyor mahsulotlar ombori

36

18

36

-

10. Ishlab chiqarish boʻlinmasi mudiri xonasi

18

8

-

11. Tikuvchilik ustaxonasi

-

60

36

12. Poyabzal taʼmirlash ustaxonasi

-

36

13. Laborant xonalari

-

14. Ijtimoiy-maishiy yoʻnaltirish xonasi

-

36

72

73

15. Kasbga yoʻnaltirish xonasi

-

36

-

-

16. Asbob-uskunalar ombori

18

V. Maʼmuriy-xoʻjalik va yordamchi xonalar bloki

1. Direktor xonasi

36

15+10=25

18

36

2. Devonxona

9

18

18

3. Oʻqituvchilar xonasi

36

36

54

36

4. Oʻquv ishlari boʻyicha mudir xonasi

18

10

18

18×3

5. Metodik xona

36

15

6. Katta (navbatchi) tarbiyachi xonasi

-

9×4=36

18×2=36

7. Mehmonlar xonasi

18

14+18

-

8. Kir kiyimlar xonasi

18

10

18

9

9. Choyshabxona va kiyimlarni taʼmirlash xonasi

36

36

36

18

10. Choyshabxona va poyabzallarni taʼmirlash xonasi

-

10

9

-

11. Mavsumiy kiyim-kechak va poyabzallarni saqlash xonasi

36

36

54

36×2

12. Yangi buyumlar xonasi

18

-

-

36

13. Vestibyul va garderob

18

36

45

25

14. Fotolaboratoriya

18

8

8

18

15. Tozalash anjomlari xonasi

18

18

16. Poyabzal va protezlarni taʼmirlash hamda moslash ustaxonalari

36

17. Oshxona-ovqat bloki

a) 75 oʻrinli ovqatlanish zali

144 oʻrinli

140 oʻrinli

96 oʻrinli

b) ishlab chiqarish xonalari

v) xodimlar xonasi

g) omborxonalar

98

120

-

94

150

8

6×2=12

91

113

11

123 (1 oʻringa 1,3)

Izolyatorli tibbiyot bloki

1. Terapevt shifokor xonasi

18

10

12

2. Tish shifokori xonasi

18

12

12

12

3. Pediatr xonasi

12

4. Oftalmologiya xonasi:

a) yorugʻ xona

b) qorongʻi xona

18

6

5. Fizioterapiya xonasi

18

12

15

18

6. Muolaja xonasi

18

12

15

18

7. Palatalar

12(2×6)

12×2=24

12×2=24

12×2

8. Izolyatsiya palatalari

(maktab)

(maktabgacha taʼlim muassasasi)

12(2×6)

24

10

9×4=36

9×4

9. Bufet-tarqatish xonasi

6

6

6

6

10. Hamshira xonasi

9

8

6

11. Shifokorlar xonalari:

pediatr

9

8

6

6

12. Nevropatolog xonasi

-

-

-

12

13. Issiq oʻrash va ozokerit xonasi

36

14. Parafinli, ozokeritli muolajalar xonasi

36

15. Gips xonasi

36

16. Ortoped shifokor xonasi

36

17. Davolash fizkulturasi xonasi

72+18

75

36×3

18. Mehnat terapiyasi xonasi

-

-

-

36

19. Muolajadan keyingi dam olish palatalari

18×2

20. Dorixona

5

5

3

6

21. Vannaxona (suv osti massaji)

5

5

5

72

22. Kichik yoshdagi maktab oʻquvchilari uchun 2 yoʻlakli basseyn va vanna (4,5×4,5)

23. Audiometriya kabinali otolaringolog xonasi

-

10+4=14

-

-

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻrish va eshitish qobiliyati buzilgan bolalar uchun maktab-internatlar binolarida sunʼiy yoritishning meʼyoriy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Binoning nomi

Lyuminessent lampali umumiy yoritish chiroqlaridan tushadigan eng kam yoritilganlik (lk)

Yoritilganlik darajasi taalluqli boʻlgan yuzalar

Izoh

1

2

3

4

1. Sinf xonalari*,

oʻquv kabinetlari, laboratoriyalar:

a) partalar, stollar

b) sinf doskalari

500

500

Poldan 0,8 m balandlikdagi gorizontal yuza

Sinf doskasida vertikal

2. Faollar zali

400

Poldagi yuza

3. Sport zallari

400

Poldagi yuza

4. Rekreatsiyalar va yoʻlaklar

300

5. Qiroatxona*

500

Poldan 0,8 m balandlikdagi gorizontal yuza

Umumiy yoritishga qoʻshimcha ravishda stollarni mahalliy yoritish uchun moʻljallangan stol lampalari bilan jihozlash zarur.

6. Metallga ishlov berish ustaxonalari*

500

-“-

Umumiy yoritishga qoʻshimcha ravishda dastgohlar va verstaklar mahalliy yoritish moslamalari bilan jihozlanishi lozim. Bunda umumiy yoritilganlik kamida 1000 lk boʻlishi kerak.

Mahalliy yoritish chiroqlarida past kuchlanishli choʻgʻlanma lampalarni qoʻllash tavsiya etiladi

7. Tikuvchilik ustaxonalari*

500

Gorizontal sirtda, poldan 0,8 m balandlikda

Umumiy yoritishga qoʻshimcha ravishda tikuv mashinalari mahalliy yoritish moslamalari bilan jihozlanishi lozim. Bunda umumiy yorugʻlik darajasi 1500 lk dan kam boʻlmasligi kerak. Mahalliy yoritish chiroqlarida past kuchlanishli lampalarni qoʻllash tavsiya etiladi

8. Kartonaj ustaxonalari

500

–“–

9. Oshxonalar, bufetlar

400

–“–

10. Izolyatorlar

300

–“–

11. Internatdagi yotoqxonalar

200

–“–

12. Yoʻlaklar

200

Polda

13. Vestibyullar, garderoblar

200

–“–

14. Zinapoyalar

200

Zinapoya maydonchalari va pillapoyalarida

15. Sanuzellar

100

Polda

Choʻgʻlanma lampali yoritish chiroqlarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Ushbu meʼyorlar eshitishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan maktab-internatlar xonalariga taalluqlidir. Koʻrishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun xonalarni sunʼiy yoritish meʼyorlari (1, 6, 7, 8-bandlar) uchun IV boʻlimga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Maxsus turdagi ikki komplektli maktab-internatlardagi xonalarning tarkibi va maydonlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

T/r

Xonalarning

nomi

Bolalar uchun maydon, m2

koʻzi ojiz va zaif koʻradigan

kar, zaif eshitadigan va nutqida nuqsoni boʻlgan

aqli zaif

tayanch-harakat apparati shikastlangan

oʻrinlar soni

282

294

292

292

1

2

3

4

5

6

I. Oʻquv-turar joy xonalari guruhi

A. I — IV sinf oʻquvchilari uchun ikki sinfga moʻljallangan oʻquv-yashash boʻlinmasi

1.

Sinf xonalari

2×40

2×36

2×32

2×32

2.

Dam olish xonasi (rekreatsiya)

24

19

22

32

3.

Oʻyin xonasi

(1 oʻquvchiga 0,5 m² hisobida)

12

12

16

16

4.

Ochiq ayvon

17

-

-

48

5.

Yotoqxona

(1 oʻquvchiga 3,5 va 4 m² hisobida)

96

84

112

128

6.

Qizlar uchun shaxsiy gigiyena xonasi

boʻlgan sanitariya uzeli

(1 oʻquvchiga 0,5 va 0,6 m)

15

12

16

19

7.

Dahliz va

quritgichli garderob

(1 oʻquvchiga 0,4 va 0,5 m)

0,5/1

0,4/1

0,4/1

0,5/1

8.

Kiyim tozalash xonasi

6

6

6

6

9.

Navbatchi tarbiyachi xonasi

6

6

6

6

10.

Texnik xodimlar uchun omborxona

6

6

6

6

B. Oʻrta va katta yoshdagilar uchun oʻquv-yashash boʻlinmasi (ikki sinf uchun)

1.

Sinf xonalari

I — IX

sinflar

4х40

V — IX

sinflar

4х36

V — IX sinflar

4х32

V — IX

sinflar

4х32

2.

Mehmonxona — dam olish xonasi

(1 oʻquvchiga 0,8-1 m)

48

38

51

64

4-ilovaning davomi

3.

Ochiq ayvon

34

-

-

96

72

4.

Yakka tartibdagi mashgʻulotlar xonalari

4х6

24

4х6

24

4х6

24

4х8

32

5.

Yotoqxonalar

216

192

256

256

216

6.

Qizlar uchun shaxsiy gigiyena kabinasi va dush xonalari boʻlgan sanitariya qismi

29

24

32

38

1 kishiga 0,6

7.

Garderob va quritgichli dahliz

24

19

26

32

8.

Kiyim va poyabzal tozalash xonasi

12

8

8

8

6

9.

Navbatchi tarbiyachi xonasi

6

6

6

8

8

10.

Texnik xodimlar uchun omborxona

12

12

12

12

12

II. Umumtaʼlim maktabi xonalari guruhi

A. Umumtaʼlim maktabi oʻquv xonalari bloki

1.

Laboratoriyalar:

 fizika

60

40

-

50

 kimyo

50

40

-

50

 biologiya

50

40

-

-

2.

Laborant xonalari:

 fizika

15

15

-

15

 kimyo

15

15

-

15

 biologiya

15

15

-

15

3.

Kabinetlar:

 matematika

50

-

-

50

 tarix

50

-

-

-

 geografiya

60

-

-

50

 adabiyot va sanʼat

60

-

-

50

 loy ishi va boʻrtma rasm

60

-

-

-

4.

Loy ishi va rasm kabineti qoshidagi laborant xonasi

15

-

-

-

5.

Tabiatshunoslik va oʻlkashunoslik kabineti

50

-

-

-

6.

Musiqa kabineti

60

-

-

-

7.

Musiqa boʻyicha yakka tartibda shugʻullanish xonasi

50

-

-

-

8.

Elektrotexnika va radiotexnika kabineti

50

-

-

-

9.

Elektrotexnika kabineti qoshidagi laborant xonasi

15

-

-

-

10.

Umumiy foydalanishdagi oʻqitishning texnik vositalari kabineti

qoshidagi laborant xonasi

15

-

-

-

11.

Mashinasozlik va materialshunoslik kabineti

60

-

-

-

12.

Kabinet qoshidagi laborant xonasi mashinashunoslik

15

-

-

-

13.

Kabinetlar:

 umumiy foydalanishdagi texnik vositalar

60

-

-

-

 rangtasvir va rasm

-

50

-

50

 uy-roʻzgʻorchilik

60

36

36

66

 qoʻl mehnati

50

36

48

36

 tabiatshunoslik va agrotexnika

-

-

-

50

B. Zallar bloki

1.

Gimnastika zali

Jismoniy tarbiya, ritmika, bolalarda eshitish va harakat

orientatsiyasini rivojlantirish uchun

238

(12x24)

162

(9x18)

162

162

 kiyinish xonalari, dushxonalar, hojatxonalar

42

42

42

42

 anjomlar xonasi

16

16

16

16

instruktor xonasi va mayda sport anjomlarini saqlash xonasi

8

8

8

8

2.

Majlislar zali, shu jumladan:

150

120

138

223

 sahna

27

27

27

27

 kinoapparat xonasi-

radiouzel

25

25

25

25

3.

Toʻgarak xonalari

2x24

24

24

24

V. Oʻquv-ishlab chiqarish xonalari bloki

1.

Duradgorlik ustaxonasi

66

66

80

36

2.

Chilangarlik ustaxonasi

66

66

66

36

3.

Kartonaj ustaxonasi

82

-

66

36

4.

Elektromontaj ustaxonasi

66

66

-

-

5.

Mexanika ustaxonasi

66

-

-

-

6.

Asbobsozlik ustaxonasi

16

16

16

16

7.

Materiallarni saqlash xonasi

16

-

-

-

8.

Tayyor mahsulotlar ombori

32

32

64

16

9.

Mashina boʻlinmasi

20

32

64

16

10.

Ishlab chiqarish taʼlimi boʻyicha direktor oʻrinbosari kabineti

8

-

-

-

11.

Tikuvchilik ustaxonasi

-

66

66 (32x2)

36

12.

Radiotexnika ustaxonasi

-

-

-

36

13.

Ortopedik apparatlarni

taʼmirlash ustaxonasi

-

-

-

36

G. Oshxona bloki

1.

Ovqatlanish zali

69

105

105

200

2.

Oshxona

55

85

55

55

3.

Oshxona va ovqatlanish idishlarini yuvish xonasi

18

18

18

20

4.

Ishlab chiqarish xonalari

36

36

36

36

5.

Non kesish xonasi

6

6

6

6

6.

Sovutish kamerasi

15

15

15

24

7.

Quruq oziq-ovqatlar ombori

10

10

10

12

8.

Sabzavotlar ombori

10

10

10

12

9.

Yuklash-idora xonasi

10

10

10

10

10.

Texnik xodimlar uchun garderob va sanitariya xonasi

10

10

10

10

11.

Ovqatlanish zalidagi yuz-qoʻl yuvgichlar (10 oʻringa 1 yuz-qoʻl yuvgich)

-

1

-

-

D. Maʼmuriy-xoʻjalik va yordamchi binolar bloki

1.

Oʻqituvchilar xonasi

50

40

40

40

2.

Oʻquv qoʻllanmalari xonasi

8

8

8

8

3.

Direktor kabineti

15

15

15

15

4.

Devonxona

15

15

15

15

5.

Oʻquv ishlari boʻyicha mudir kabineti

8

8

8

8

6.

Katta tarbiyachi kabineti

8

8

8

8

7.

Texnik xodimlar xonasi

8

-

-

-

8.

Xoʻjalik omborxonasi

12

12

12

16

9.

Kiyim ilgichli vestibyul

50

40

40

80

10.

Tashrif buyuruvchi ota-onalar uchun mehmonxona

18

15

15

20

11.

Sport anjomlari omborxonasi

40

30

30

36

12.

Fotolaboratoriya

6

6

6

6

13.

Choyshabxona va choyshablarni taʼmirlash xonasi

30

30

30

66

14.

Poyabzal taʼmirlash xonasi

12

12

12

20

15.

Kir choyshablarni saqlash xonasi

15

-

-

-

16.

Mavsumiy kiyim-kechak va poyabzal omborxonasi

60

60

60

72

17.

Protezlarni taʼmirlash xonasi

-

-

-

-

18.

Kutubxona:

 oʻquv zali va abonement

80

24

46

60

 kitob saqlash xonasi

164 (60)

24

24

32

 fonoteka

20

-

-

-

 ovoz yozish va tovushni qayta eshittirish xonasi

36

-

-

-

19.

Maktab muzeyi va koʻrgazmalar zali, shu jumladan, arxiv

80

(24)

-

-

-

* - Qavslarda faqat koʻzi ojizlar maktablari uchun xonalarning oʻlchamlari berilgan

E. Tibbiyot bloki va izolyator

1.

Terapevt shifokor kabineti

10

10

10

10

2.

Tish shifokori kabineti

12

12

12

12

3.

Oftalmologik kabinet:

 yorugʻ xona

18

-

-

-

 qorongʻi xona

6

-

-

-

4.

Fizioterapiya kabineti:

 nur bilan davolash

15

15

15

15

 suv bilan davolash

15

-

-

15

5.

Palatalar

30

12+18

(3х6)

30

12+18

(3х6)

30

6+24

(4х6)

72

12+60

(5х12)

6.

Sanuzelli izolyator palatalari:

 maktabgacha yoshdagi bolalar uchun

 maktab oʻquvchilari uchun

9

18

2х9

9

18

2х9

9

18

2х9

9

27

3х9

7.

Tarqatish bufeti

6

6

6

6

8.

Vannaxona

3

3

3

3

9.

Sanitarik uzel

2

2

2

2

10.

Audiometrik kabinali otolaringolog shifokor kabineti

-

18(6х3)

-

-

11.

Psixiatr shifokor kabineti

-

-

10

-

12.

Muolaja xonasi

15

15

15

15

13.

Davolash jismoniy tarbiyasi kabineti

80

50

50

150

14.

Koʻrish qobiliyatini rivojlantirish va saqlash boʻyicha optik vositalar korreksiyasi xonasi

50

-

-

-

15.

Eshituv kabineti

-

32

-

16.

Logopediya kabineti

50

32

45

3Ch15

-

17.

Shifokor (pediatr) xonasi

-

-

-

10

18.

Shifokor (nevropatolog) xonasi

-

-

-

10

19.

Ozokerit xonasi

-

-

-

30

20.

Rentgen kabineti

-

-

-

30

21.

Shifokor (ortoped) xonasi

-

-

-

25

22.

Protezlash kabineti

-

-

-

30

23.

Gips xonasi

-

-

-

25

24.

Mehnat terapiyasi kabineti

-

-

-

25

25.

Gidroterapiya kabineti

(suzish havzasi)

-

-

-

70

26.

Parafin bilan davolash xonasi

-

-

-

25

27.

Kabinet:

 ozokerit

 yechinish xonalari, dushxonalar

 suv osti massaji uchun vannalar

(havza qoshida)

-

-

-

25

28.

Dorixona xonasi

6

-

-

6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻrish va eshitish qobiliyatida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun maktab-internatlar xonalaridagi sunʼiy yoritishning meʼyoriy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

T/r

Xonalarning

nomi

Lyuminestsent lampali

umumiy yoritish

chiroqlaridan tushadigan eng kam

yoritilganlik (lk)

Yoritilganlik

taalluqli boʻlgan

yuza

Izoh

1

2

3

4

5

1.

Sinfxonalar*, oʻquv

kabinetlari, laboratoriyalar:

 partalar, stollar

 sinf doskalari

500

500

gorizontal yuza — poldan 0,8 m balandlikda

sinf doskasidagi

vertikal yuza

-

2.

Faollar zali

400

polda

-

3.

Sport zali

400

polda

-

4.

Rekreatsiyalar va yoʻlaklar

300

-

-

5.

Oʻquv zali*

500

gorizontal yuza — poldan 0,8 m balandlikda

umumiy yoritishga qoʻshimcha ravishda stollarni mahalliy yoritish chiroqlari bilan jihozlash zarur

6.

Metallga ishlov berish ustaxonasi*

500

gorizontal yuza — poldan 0,8 m balandlikda

stanoklar va dastgohlar umumiy yoritishga qoʻshimcha ravishda mahalliy yoritish moslamalari bilan ham jihozlanishi lozim. bunda umumiy yoritilganlik 1000 lk dan kam boʻlmasligi kerak. mahalliy yoritish moslamalarida past kuchlanishli choʻgʻlanma lampalardan foydalanish tavsiya etiladi.

7.

Tikuvchilik ustaxonasi*

500

gorizontal — poldan 0,8 m balandlikda

umumiy yoritishga qoʻshimcha ravishda tikuv mashinalari mahalliy yoritish moslamalari bilan jihozlanishi lozim. bunda umumiy yoritilganlik 1500 dan kam boʻlmasligi kerak. mahalliy yoritish moslamalarida past kuchlanishli lampalardan foydalanish tavsiya etiladi.

8.

Kartonaj ustaxonasi

500

gorizontal — poldan 0,8 m balandlikda

-

9.

Oshxona, bufet

400

gorizontal — poldan 0,8 m balandlikda

-

10.

Izolyator

300

gorizontal — poldan 0,8 m balandlikda

-

11.

Yotoqxona

(internatdagi xona)*

200

gorizontal — poldan 0,8 m balandlikda

-

12.

Yoʻlak

200

polda

-

13.

Vestibyul, garderob

200

polda

-

14.

Zina

200

zina maydonchalari va pogʻonalarida

-

15.

Sanuzel

100

polda

choʻgʻlanma lampali yoritish moslamalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: * — ushbu normativlar eshitishida nuqsoni boʻlgan bolalarga moʻljallangan maktab-internatlar xonalariga taalluqlidir. Koʻrishida nuqsoni boʻlgan bolalarga moʻljallangan xonalarning sunʼiy yoritilish normativlari (4.1, 4.6, 4.7, 4.8-bandlar).