Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining Sanitariya qoidalari va meʼyorlari, gigiyena
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnormativlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOliy oʻquv yurtlarini loyihalash, qurish, jihozlash va foydalanishga doir gigiyenik talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. QOʻLLANISH DOIRASI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.1. Ushbu “Oliy taʼlim muassasalarini loyihalash, qurish, jihozlash va ulardan foydalanishga qoʻyiladigan gigiyena talablari” sanitariya qoidalari va meʼyorlari Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 29-avgustdagi “Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisida”gi, 1997-yildagi 464-I-sonli “Taʼlim toʻgʻrisida”gi, 2015-yil 26-avgustdagi “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq ishlab chiqilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.2. Ushbu sanitariya qoidalarining asosiy maqsadi Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim muassasalarida yosh mutaxassislarni shakllantirishning murakkab jarayonlarini (tarbiya, taʼlim, turmush, ijtimoiy faoliyat, ijodkorlik, jismoniy rivojlanish, madaniy kamolot) taʼminlash uchun qulay muhitni yaratish, shuningdek, oliy taʼlim muassasalarining professor-oʻqituvchilari va yordamchi xodimlari uchun maqbul mehnat sharoitlarini yaratishdan iborat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.3. “Oliy taʼlim muassasalarini loyihalash, qurish, jihozlash va ulardan foydalanishga qoʻyiladigan gigiyenik talablar” sanitariya qoidalari va normalari oliy taʼlim muassasalarini loyihalash, qurish, rekonstruksiya qilish va ulardan foydalanish bilan bogʻliq faoliyat yurituvchi davlat organlari, oliy taʼlim muassasalari, tashkilotlar, birlashmalar va alohida shaxslar uchun majburiy hisoblanadi. Shuningdek, ushbu qoidalar davlat sanitariya-epidemiologiya nazoratini amalga oshiruvchi organlar, muassasalar va mansabdor shaxslar tomonidan ham bajarilishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAtamalar va ta'riflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBlok — oʻquv binosining maʼlum maqsadga moʻljallangan qismi (auditoriya bloki, kafedralar bloki, sport bloki, kutubxona bloki va hokazo).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOliy taʼlim muassasasining turar-joy majmuasi — oliy taʼlim muassasasi tarkibiga kiruvchi yoki mustaqil ravishda mavjud boʻlgan, oʻzaro bogʻliq turar-joy binolari va inshootlari guruhi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOliy taʼlim shaharchasi — yagona hududda joylashgan bir yoki bir nechta oliy taʼlim muassasasining umumiy shaharsozlik-hududiy nomi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBosh oʻquv binosi — oliy taʼlim muassasasining barcha asosiy boʻlinmalari yoki umuminstitut kafedralari va maʼmuriyatini joylashtirish uchun moʻljallangan asosiy oʻquv binosi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOliy taʼlim muassasasi binolari majmuasi — oliy taʼlim muassasasining yagona hududda joylashgan oʻzaro bogʻliq bino va inshootlari (oʻquv, turar-joy, sport, xoʻjalik binolari).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOliy taʼlim muassasasining turar-joy hududi — oliy taʼlim muassasasi tarkibidagi turar-joy binolari va inshootlari guruhini (talabalar, oʻqituvchilar, xizmatchilar uchun) joylashtirish uchun ajratilgan alohida hudud.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblash kontingenti — taʼlim muassasasining oʻquv-moddiy bazasini hisoblash uchun talabalar sonining boshlangʻich koʻrsatkichi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTalabalar shaharchasi — bir yoki bir nechta oliy taʼlim muassasasi talabalari uchun moʻljallangan, oliy taʼlim muassasasining oʻquv hududidan tashqarida joylashgan yagona hududdagi turar-joy va madaniy-maishiy binolar hamda inshootlarning oʻzaro bogʻliq majmuasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOTM oʻquv majmuasi — OTMning oʻquv-ishlab chiqarish maqsadidagi bino va inshootlarining yagona hududda joylashgan (turar-joy hududisiz) oʻzaro bogʻliq tizimi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOTMning oʻquv-ilmiy-ishlab chiqarish majmuasi — OTM tarkibida yagona yaxlit tizimni tashkil etuvchi oʻquv binolari, ilmiy muassasalar va ishlab chiqarish korxonalarining oʻzaro bogʻliq guruhi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOTMning oʻquv hududi — alohida maydon sifatida ajratilgan, oʻquv-ishlab chiqarish binolari va inshootlari guruhini joylashtirish uchun moʻljallangan hudud.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻquv-ilmiy majmua — oliy taʼlim muassasasi negizida tarmoq yoki akademik ilmiy-tadqiqot instituti bilan hamkorlik.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻquv-davolash majmuasi — tibbiyot oliy taʼlim muassasasining funksional birlik asosida davolash muassasasi bilan hamkorligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻquv-pedagogik majmua — pedagogika oliy oʻquv yurtining pedagogik amaliyot oʻtkaziladigan joy — tayanch maktablar, kasb-hunar taʼlimi muassasalari va bolalar bogʻchalari bilan hamkorligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻquv binosi — oʻquv maqsadlari uchun moʻljallangan, alohida turgan yoki oʻtish yoʻli bilan bogʻlangan bino (masalan, maʼruza xonalari binosi, ustaxonalar binosi, sport binosi, kutubxona binosi, kafedra binosi va hokazo).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFakultet binosi — bir yoki bir nechta fakultetni (umumtexnika fakultetidan tashqari) joylashtirish uchun moʻljallangan alohida turuvchi bino.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. UMUMIY QOIDALAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.1. Oliy taʼlim muassasasi faoliyatining uzoq muddat davom etishini taʼminlashning asosiy tamoyillaridan biri uning doimiy rivojlanishidir. Oʻzbekiston Respublikasida oliy oʻquv yurtlari talabalarining soni miqdor jihatidan ortib bormoqda, ammo moddiy-texnik baza hozirda yetarli darajada taʼminlanmagan, ayniqsa oliy oʻquv yurtining yangi kengaytirilgan vazifalarini (tarbiya, qayta tayyorlash, malaka oshirish, ilm-fan, amaliy ishlab chiqarish) hisobga olgan holda. Shu sababli, odatda, oliy oʻquv yurtlari majmualarining koʻpchiligi rivojlantirilmoqda. Eng muhim masala — yangi qurilishlar va zamonaviy talablarni mavjud majmualar bilan uygʻunlashtirish, oliy oʻquv yurtlarini shaharlarning mavjud infratuzilmasi bilan moslashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.2. Oliy taʼlim muassasalarini loyihalashtirish, qurish va rekonstruksiya qilishda quyidagilar ilgʻor yoʻnalishlar hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoliy oʻquv yurtlarini yiriklashtirish va yirik oliy oʻquv yurtlari majmualarini tashkil etish, talabalar soni kam boʻlgan oliy oʻquv yurtlarini universitet shaharchasi koʻrinishida birlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻquv jarayonining oʻzgaruvchanligini hisobga oladigan va universal arxitektura-rejalashtirish yechimlarini joriy etish yoki foydalanish jarayonida binolar va inshootlarning jihozlash texnologiyasini oʻzgartirish orqali oliy taʼlim muassasasini rivojlantirishga imkon beradigan binolar va korpuslar tizimini yaratish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoliy taʼlim muassasalarini mehnat faoliyati obyektlari bilan hamkorlikda tashkil etish — taʼlim — fan — ishlab chiqarishni oʻz ichiga olgan yagona majmualarni yaratish: oliy oʻquv yurti — ITI, oʻquv-ilmiy-davolash majmualari, oliy oʻquv yurti — madaniy shahar markazlari va boshqalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoliy taʼlim muassasalarida ilmiy boʻlinmalarni (binolar, korpuslar) oʻquv jarayoniga ilmiy tadqiqotlarni joriy etish va oʻquv-ilmiy jarayonni shakllantirish asosida rivojlantirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlaboratoriyalar va auditoriyalarning texnik jihozlanishini takomillashtirish — zamonaviy oʻqitish texnik vositalari (OʻTV), televideniye, kompyuter texnikasi, internet va boshqalarni qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtalabalarning mustaqil ishlari hajmi ortib borishini, ularning turmush sharoitlari va dam olishini yaxshilashni inobatga olgan holda yotoqxonalar (jumladan, oilali talabalar uchun) va turar-joy shaharchalari majmualarini takomillashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoliy taʼlim muassasalarining oʻquv, ilmiy, sport, turar-joy, madaniy-tomosha va xizmat koʻrsatish binolari hamda inshootlarini joylashtirish va qurishning yaxlitligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoliy oʻquv yurtlari yashash muhiti va atrof-muhitning ekologik muammolarini hisobga olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamonaviy taʼsirchan shaharsozlik meʼmoriy ansambllarini yaratish va mavjud majmualarni uygʻun rivojlantirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.3. Oliy taʼlim muassasalari tarkibiga ularning meʼmoriy-rejaviy tuzilishiga muvofiq quyidagi boʻlinmalarni kiritish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkabinet va laboratoriyalarga ega boʻlgan umuminstitut va fakultet kafedralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишauditoriya fondi (umuminstitut va fakultet);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишilmiy-tadqiqot boʻlinmalari, oʻquv klinikalari, issiqxonalar, vivariylar, botanika bogʻlari, oʻquv-tajriba xoʻjaliklari va OTM yoʻnalishiga qarab boshqalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsport inshootlari va ochiq sport maydonchalari, jismoniy tarbiya va sport kafedralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻquv-ishlab chiqarish binolari va inshootlari, shu jumladan tibbiyot oliy oʻquv yurtlari uchun — oʻquv-davolash va tibbiy-sanitariya muassasalari, pedagogika oliy oʻquv yurtlari uchun — oʻquv-pedagogika tayanch maktablari, teatr va konservatoriyalar uchun — teatrlar, konsert zallari, texnik oliy oʻquv yurtlari uchun — oʻquv-ishlab chiqarish ustaxonalari, tajriba ishlab chiqarishlari va boshqalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoliy oʻquv yurtlari — oʻquv-ishlab chiqarish ustaxonalari, tajriba ishlab chiqarishlari va hokazolar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkutubxonalar (markaziy, fakultet, filiallar), test markazi, internet-markaz, kinofotolaboratoriya, telemarkaz; muzeylar (umuminstitut va fakultet);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaʼmuriy-xoʻjalik boʻlinmalari (rektorat, maʼmuriyat, xoʻjalik);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmadaniy-maishiy obyektlar, shu jumladan oshxonalar, poliklinikalar, sanatoriy-profilaktoriylar, sogʻlomlashtirish-sport inshootlari, savdo markazlari, bolalar bogʻchalari va hokazo);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxizmat koʻrsatuvchi boʻlinmalar, shu jumladan taʼmirlash ustaxonalari, omborxonalar, bosmaxona, qozonxonalar, kompressor, transformator podstansiyalari va boshqalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfuqaro mudofaasining himoya inshootlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.4. Yirik oliy oʻquv yurtlarida umumiy institut xonalari guruhi ajratilishi mumkin, ular asosiy maʼmuriy-oʻquv binosi yoki maxsus umumiy institut binolari hududini tashkil etadi, ular quyidagilarni oʻz ichiga oladi: katta umumiy institut auditoriyalari, laboratoriyalar va oʻquv xonalari bilan kafedralari, kutubxona, maʼmuriyat bilan rektorat, jamoat tashkilotlari, klub-tomosha xonalari, fakultetlararo laboratoriyalar, yordamchi va xizmat koʻrsatuvchi xonalar, texnik markaz, sport zallari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.5. Muassasalar xonalari alohida guruhlarining oʻzaro joylashuvi oʻzaro va muassasalar hududining funksional zonalari bilan qulay funksional aloqani, taʼlim jarayoni va dam olishni tashkil etish uchun eng maqbul sharoitlarni taʼminlashi lozim. Oʻquv xonalari ishlab chiqarish xonalaridan, jismoniy tarbiya va sport mashgʻulotlari xonalaridan, majlislar zallaridan, ovqatlanish bloki xonalaridan alohida joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. HUDUDNI REJALASHTIRISH TALABLARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.1. Oliy taʼlim muassasasi qurilishi uchun ajratiladigan yer uchastkasi shaharning boshqa muassasalari bilan funksional aloqadorligini hisobga olgan holda oliy taʼlim muassasasining oʻquv-ilmiy, turar-joy va xoʻjalik-maishiy binolari hamda inshootlarining toʻliq majmuasini joylashtirishni taʼminlashi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.2. Yangi oliy taʼlim muassasasini qurish, mavjud oliy taʼlim muassasalarini koʻchirish yoki moddiy bazasini kengaytirishni asoslash uchun talabalar soni va ilmiy tadqiqotlar hajmidagi istiqbolli oʻzgarishlarni, shuningdek, mavjud binolardan foydalanish imkoniyatlarini hisobga olish zarur. Shaharning bosh rejasiga oʻzgartirishlar kiritishda oliy oʻquv yurtlarini qurish (kengaytirish) uchun hududlarni va rejalashtirilgan oliy oʻquv yurtlari shaharchalari uchun yer uchastkalarini ajratishni koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.3. Oliy taʼlim muassasasining bosh rejasida oliy taʼlim muassasasi majmuasining uygʻun rivojlanuvchi tuzilmasini yaratish maqsadida hududning funksional zonalarga boʻlinishi nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻpchilik oliy taʼlim muassasalari uchun hududni toʻrtta asosiy funksional zonaga boʻlish maqsadga muvofiq:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишilmiy boʻlinmalari mavjud oʻquv (yoki oʻquv-ilmiy) zonasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmadaniy-maishiy maqsadlarga moʻljallangan binolari boʻlgan turar-joy zonasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsport zonasi, shu jumladan dam olish maydonchasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxoʻjalik zonasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBundan tashqari, oliy taʼlim muassasalari majmualari tarkibida ilmiy-tajriba ishlab chiqarish uchun maxsus uchastkalar (yoki alohida hududlar) ajratilishi mumkin, agar ular joylashuvi yoki kattaligi tufayli oʻquv-ilmiy zona tarkibiga kiritilishi imkonsiz boʻlsa. Oʻquv-ilmiy zona qurilishining zichligi 20 — 30% oraligʻida boʻlishi lozim. OTM yer maydonining kamida 40 foizi koʻkalamzorlashtirish uchun ajratilishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.4. Talabalar soni 12 — 15 ming kishini tashkil etadigan yiriklashtirilgan oliy oʻquv yurtlari majmualarini tashkil etishga alohida talablar qoʻyiladi. Ular shaharlarning chekkalarida, yoʻldosh shaharlar sifatida, shuningdek, qishloq xoʻjaligi oliy oʻquv yurtlari koʻrinishida joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustaqil shaharcha sifatida loyihalashtirilgan yirik oliy oʻquv yurtlari majmualari uchun rivojlangan rejalashtirish zonalarini yaratish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkafedralarning oʻquv binolari, auditoriyalari, laboratoriyalari joylashgan institut fakultetlarining oʻquv zonasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишilmiy-tadqiqot muassasalari zonasi (oʻquv zonasi bilan birlashtirilishi mumkin);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻquv-ishlab chiqarish boʻlinmalari zonasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinstitutning maʼmuriy-jamoat markazi zonasi (rektorat, kutubxona, jamoat tashkilotlari, klub bilan majlislar zali, televizion va hisoblash markazlari bilan texnik markaz, muzeylar, ovqatlanish shoxobchalari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTalabalar yotoqxonalarining madaniy-maishiy markazlar va oilaviy talabalar uy-joy guruhlari bilan yashash hududi: bir nechta oliy oʻquv yurtlarining yotoqxonalarini oliy oʻquv yurtlariaro talabalar shaharchasiga birlashtirganda, unda yagona madaniy-maishiy xizmat koʻrsatish tizimini loyihalash kerak. Bu sport inshootlaridan samarali foydalanish uchun sharoit yaratadi. Madaniyat uylari, omborxonalar, garajlar, ustaxonalar, bolalar va madaniy-maishiy muassasalar, oliy oʻquv yurtlariaro profilaktoriylar va poliklinikalarni oʻz ichiga oladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjismoniy tarbiya va sport zonasi, u sport-tomosha va jismoniy tarbiya-mashgʻulot hududlariga boʻlinishi mumkin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишprofessor-oʻqituvchilar tarkibi, ilmiy xodimlar va xizmat koʻrsatuvchi xodimlar uchun jamoat-savdo markazi bilan yashash hududi; sogʻlomlashtirish-istirohat bogʻi hududi, unga botanika bogʻlari, talabalar dam olish uylari, profilaktoriylar, suv-sport inshootlari va boshqalar kiritilishi mumkin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoliy oʻquv yurti majmuasiga muhandislik-texnik va xoʻjalik xizmati koʻrsatish hududi, unda ustaxonalar, omborxonalar, kir yuvish xonalari, shahar muhandislik-texnik inshootlari, foydalanish-xoʻjalik boʻlinmalari joylashgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.5. Kunduzgi taʼlim shaklidagi oliy oʻquv yurti uchun oʻquv, sport, yashash va xoʻjalik hududlarining oʻlchamlari talabalarning hisoblangan kontingentiga koʻra 1-jadval boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | ||||
Hududlar | Hudud oʻlchami (ga 1000 talabaga) kontingent boʻyicha: | |||
2 minggacha | 2 — 4 ming | 4 — 10 ming | 10 mingdan ortiq | |
Oʻquv hududi oliy oʻquv yurti turiga qarab: | ||||
Universitetlar | 6 | 5 | 5 | |
Texnik, politexnika | - | 6 | 5 | 4 |
Qishloq xoʻjaligi | 7 | 6 | 5 | - |
5 | 6 | 3 | - | |
Iqtisodiy, pedagogik | 3 | 3 | 2 | - |
Madaniyat, sanʼat, meʼmorchilik | 4 | 4 | 3 | - |
Jismoniy tarbiya <**> | 6 | 5 | 4 | |
Sport | 2 | 1,5 | 1,2 | 1 |
Xoʻjalik | 1 | 1 | 1 | 1 |
Turar joy <***> | ||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh: <*> Ilmiy boʻlinmalarga tegishli maydonni hisobga olgan holda (oʻquv zonasining ajralmas qismi boʻlgan vivariy bilan Markaziy ilmiy-tadqiqot laboratoriyasi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш<**> Oʻquv zonasi maydoniga sport zonasi maydoni kiritilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш<***> Turar joy zonasi uchastkasining maydoni yotoqxonalarda yashovchi talabalar va tayyorlov boʻlimi tinglovchilarining umumiy soniga (boshqa shaharliklarni qabul qilishni hisobga olgan holda) qarab hisoblanadi. Ming nafar yashovchiga toʻgʻri keladigan maydonning solishtirma koʻrsatkichi qurilishning qavatliligiga qarab belgilanadi: 5 qavatli binolarda — 3 gektar; 9 qavatli binolarda — 2 gektar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.6. Bir nechta oliy oʻquv yurtini bitta hududda ularning boʻlinmalarini qisman kooperatsiya qilgan holda joylashtirishda uchastkaning umumiy maydonini, biroq koʻpi bilan 20% ga qisqartirishga yoʻl qoʻyiladi. Ilgari zich shahar qurilishi sharoitida qurilgan oliy oʻquv yurtlarini kengaytirishda oʻquv zonasi maydoni koʻrsatkichi koʻpi bilan 30 foizga kamaytirilishi mumkin, bunda qurilish zichligi 60 foizdan oshmasligi, koʻkalamzorlashtirish maydoni esa kamida 40 foiz boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.7. Loyihalashtirilayotgan, yangidan qurilayotgan, rekonstruksiya qilinayotgan oliy taʼlim muassasalarida jismoniy tarbiya va sport bilan shugʻullanish xonalarini alohida joylashgan sport inshootlarida, shuningdek qoʻshni yoki ostida joylashgan oʻquv xonalari, laboratoriyalar, tibbiy va maʼmuriy maqsadlarga moʻljallangan xonalar boʻlmaganda binolarning birinchi qavatida joylashtirishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYirik va eng yirik oliy taʼlim muassasalari majmualarida sport zonasini sport-tomoshabin (suzish havzasi, katta sport zallarini oʻz ichiga olgan) va jismoniy tarbiya-mashgʻulot kichik zonalariga (seksiya va boʻsh vaqt mashgʻulotlari uchun foydalaniladigan sport maydonchalari va kichik zallar) boʻlish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuassasalarning oʻquv xonalari va oʻqish zallari derazalari tomonida ochiq turdagi sport inshootlarini joylashtirish taqiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.8. Ilmiy-tajriba ishlab chiqarish uchastkalarining oʻlchami oʻquv zonasi maydoni foiziga nisbatan quyidagicha boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuniversitetlar, politexnika va qishloq xoʻjaligi institutlarida (ilmiy-tadqiqot institutlari, botanika bogʻlari, tajriba-eksperimental ustaxonalar va ishlab chiqarishlar, tajriba maydonlari, veterinariya shifoxonalari, vivariylar va boshqalarni joylashtirish uchun) — 60% gacha; universitetlar, politexnika va qishloq xoʻjaligi institutlarida (ilmiy-tadqiqot institutlari, botanika bogʻlari, tajriba-eksperimental ustaxonalar va ishlab chiqarishlar, tajriba dalalari, veterinariya shifoxonalari, vivariylar va boshqalarni joylashtirish uchun);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnika sohasi institutlarida (kafedralar, ilmiy-tadqiqot institutlari, muammoli laboratoriyalar, tajriba-eksperimental ishlab chiqarishlar, ustaxonalar va poligonlarni joylashtirish uchun) — 100% gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtibbiyot va farmatsevtika institutlarida (kafedralar, ilmiy-tadqiqot institutlari, tajriba-eksperimental ishlab chiqarish, klinik kasalxonalar va boshqa sogʻliqni saqlash tibbiy-sanitariya muassasalarini joylashtirish uchun) — 100%. Tibbiyot oliy oʻquv yurtlari klinik-poliklinika zonasining asosiy tarkibiy qismi — klinik shifoxonalar — oliy oʻquv yurtining oʻquv bazasi bilan kamida 50 foizga birlashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.9. Talabalar soni 10 ming nafargacha boʻlgan oliy taʼlim muassasalarida oʻquv zonasi hududining uzunligi 800 metrdan oshmasligi lozim. Bu har qanday oʻquv binosigacha (maʼruzalar orasidagi tanaffus davomida) 10-12 daqiqalik piyoda yurish imkoniyatini taʼminlaydi. Yirik va eng yirik oliy taʼlim muassasalarida oʻquv zonasi hududining uzunligi 2 kilometrdan ortiq boʻlishi mumkin, shu sababli piyodalar uchun qulay masofa (800 metr) bir-ikki fakultet bilan cheklanishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.10. Umuminstitut inshootlari joylashgan maʼmuriy-jamoat markazi barcha oʻquv binolari hamda shahar transporti bekatlari bilan piyodalar aloqasiga ega boʻlishi shart. Yirik oliy taʼlim muassasasi majmuasida barcha eng muhim jamoat muassasalarini ommaviy tantanali tadbirlar oʻtkaziladigan joy — umuminstitut forumi atrofida joylashtirish maqsadga muvofiq hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.11 Oliy taʼlim muassasasi turar-joy zonasi hududida yotoqxonalar, madaniy-maʼrifiy, maishiy va kommunal xizmat koʻrsatish binolari, tibbiy xizmat koʻrsatish markazlari, shuningdek, sport va jismoniy tarbiya maydonchalarini joylashtirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.12. Yangi qurilish uchun yotoqxonalar zonasini oʻquv zonasiga nisbatan joylashtirishning quyidagi variantlaridan foydalanish mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻquv binolari bilan bir hududda (odatda, shaharlarning chekka qismlarida yoki shahar tashqarisidagi boʻsh maydonlarda, shuningdek, talabalar soni 2 ming nafargacha boʻlgan oliy taʼlim muassasalari uchun qayta quriladigan hududlarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshahar qurilishining alohida qismi sifatida (majmuaviy qurilish uchun hudud yetarli boʻlmaganda, shaharlarning markaziy qismlarida joylashgan oliy taʼlim muassasalari uchun);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoshqa oliy oʻquv yurtlari yotoqxonalari bilan birgalikda, talabalar shaharchasi tarkibida (bir tumanda bir nechta taʼlim muassasalarini loyihalashtirishda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYashash va oʻquv hududlarini yagona oliy taʼlim majmuasida birgalikda joylashtirish varianti eng maqbul hisoblanadi, chunki bu talabalarning vaqtini, hududni va mablagʻlarni tejashga, shuningdek, madaniy-maishiy korxonalar va texnik inshootlarning takrorlanishini oldini olishga hamda transportga kundalik yuklamani kamaytirish imkonini beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.13. Oliy taʼlim muassasasining xoʻjalik va yordamchi inshootlari hududi majmuaning chetida, oʻquv jarayonini oʻtkazish, yashash va sport bilan shugʻullanish uchun kamroq mos keladigan (shovqinli, ifloslangan, oʻtish) joylarda joylashtirilishi kerak. Xoʻjalik hududi doirasida oliy taʼlim muassasasining barcha muhandislik-texnik va xoʻjalik inshootlarini ixcham joylashtirish lozim. Hududni muhandislik jihatidan taʼminlashda ustun shamollar yoʻnalishini inobatga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.14. OTM majmuasining oʻquv-ilmiy va ishlab chiqarish inshootlari bilan shahar magistrallari oʻrtasida qulay transport aloqasini taʼminlash zarurligini hisobga olish lozim. Bunda oʻquv-ilmiy jarayonni oʻtkazishga va uchastkada oʻquv kompleksini istiqbolli rivojlantirishga toʻsqinlik qiladigan holatlarning yuzaga kelishi oldini olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.15. OTM binolari va inshootlari majmuasi joylashgan hudud atmosfera va erigan qor suvlarini yomgʻir kanalizatsiyasiga, transport va piyodalar yoʻllariga hamda qattiq suv oʻtkazmaydigan qoplamali maydonchalarga oqizish uchun qiyalikka ega boʻlishi kerak. Atmosfera, qor suvlari va maydonchalar hamda oʻtish yoʻllarini yuvish uchun moʻljallangan suv oqimlarini muntazam ravishda tozalash va oʻz vaqtida taʼmirlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. BINO VA INSHOOTLARGA QOʻYILADIGAN TALABLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1. OTM binolari va inshootlari tarkibi, ularning umumiy va sanitariya-texnik jihozlari talabalarni oʻqitish, ilmiy, sport va madaniy-ommaviy ishlar jarayonlarini zamonaviy darajada taʼminlashi, bu jarayonlarning talabalar organizmiga, professor-oʻqituvchilar tarkibiga, shuningdek, taʼlim muassasasining texnik xodimlariga hech qanday salbiy taʼsir koʻrsatmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBinolarning qavatlar soni ularning vazifasiga qarab belgilanadi, maksimal qavatlar soni (bosh korpus) — 9 qavat. Loyihalashtirilayotgan, yangidan qurilayotgan, rekonstruksiya qilinayotgan binolarning yertoʻla va tsiokol qavatlarida oʻquv xonalarini joylashtirish taqiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2. Oliy taʼlim muassasasi tarkibiga ularning oʻziga xos xususiyatlari va arxitektura-rejalashtirish tuzilishiga koʻra quyidagi boʻlinmalar kirishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkabinetlari va laboratoriyalari boʻlgan umuminstitut va fakultet kafedralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишauditoriya fondi (umuminstitut va fakultet);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsport inshootlari va ochiq sport maydonchalari, jismoniy tarbiya va sport kafedralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkutubxonalar (markaziy, fakultet kutubxonalari, filiallar) — oʻquv-ishlab chiqarish binolari va inshootlari, shu jumladan tibbiyot oliy oʻquv yurtlari uchun tibbiy-sanitariya muassasalari, pedagogika oliy oʻquv yurtlari uchun tayanch maktablar, teatr va konservatoriyalar uchun teatrlar, konsert zallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишilmiy-tadqiqot boʻlinmalari, oʻquv klinikalari, issiqxonalar, vivariylar, insektariylar, botanika bogʻlari, oʻquv-tajriba xoʻjaliklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnik markaz, shu jumladan kompyuter-axborot markazi, kino-foto laboratoriyasi, telemarkaz; muzeylar (umumiy institut va fakultet muzeylari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaʼmuriy-xoʻjalik boʻlimlari (rektorat, maʼmuriyat, xoʻjalik boʻlimlari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmadaniy-maishiy yoʻnalishdagi korxonalar, jumladan oshxonalar, poliklinikalar, sanatoriy-profilaktoriylar, sogʻlomlashtirish-sport oromgohlari, savdo markazlari, bolalar bogʻchalari va boshqalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxizmat koʻrsatuvchi boʻlinmalar, jumladan taʼmirlash ustaxonalari, omborxonalar, bosmaxona, qozonxonalar, kompressor stansiyalari, transformator podstansiyalari va boshqalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3. Oliy taʼlim muassasalarida umuminstitut xonalari guruhi ajratilishi kerak. Bu guruh maʼmuriy-oʻquv binosini yoki umuminstitut binolarining maxsus hududini tashkil etadi va quyidagilarni oʻz ichiga oladi: katta umuminstitut auditoriyalari, laboratoriya va oʻquv xonalari boʻlgan kafedralar, kutubxona, oʻqish zallari, maʼmuriyati boʻlgan rektorat, jamoat tashkilotlari, klub-tomoshabop xonalar, fakultetlararo laboratoriyalar, yordamchi va xizmat koʻrsatish xonalari, texnik markaz, sport zallari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.4. Universitetlarning oʻziga xos xususiyatlariga koʻra, fakultet tuzilmasi xarakterlidir: talabalar birinchi kurslardan boshlaboq tegishli fakultetlarda taʼlim oladilar. Universitetlarda, boshqa oliy oʻquv yurtlaridan farqli oʻlaroq, umuminstitut bloki rektorat, muzey bilan kutubxona va majlislar zali guruhini oʻz ichiga olishi lozim. Universitetlarning funksional va rejalashtirish tuzilmasining oʻziga xos xususiyati ularning tarkibida oʻquv jarayoni bilan bevosita bogʻliq boʻlgan fakultetlar yoʻnalishiga mos keladigan rivojlangan ilmiy-tadqiqot boʻlinmalarining mavjudligi boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.5. Texnika va qishloq xoʻjaligi oliy oʻquv yurtlarida oʻqitish ikki bosqichga boʻlinadi: birinchisida asosan umuminstitut fanlari, ikkinchisida ixtisoslik fanlari oʻrganiladi. Bunga muvofiq, ushbu oliy oʻquv yurtlarini loyihalash va qurish amaliyotida umumiy texnika fakultetini tashkil etuvchi asosiy oʻquv binosi — umuminstitut kafedralar va xonalari alohida guruh sifatida ajratilishi kerak. Bundan tashqari, texnika va qishloq xoʻjaligi oliy oʻquv yurtlarida ogʻir uskunalar va katta oraliqlarga ega boʻlgan koʻp sonli yirik laboratoriyalarning mavjudligi sanoat tipidagi maxsus bloklar va binolar (past qavatli, hudud bilan bogʻlangan), shuningdek, rivojlangan ishlab chiqarish bazasini yaratish zaruratini keltirib chiqaradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYirik texnika va politexnika oliy oʻquv yurtlarida har bir fakultetni alohida binoga joylashtirish maqsadga muvofiqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIxtisoslashtiruvchi kafedralar (bitiruvchi yoki asosiy) va ularning filiallari tegishli sohalarning korxonalari va ilmiy tashkilotlarida joylashtirilishi mumkin. Ishlab chiqarishda joylashtiriladigan kafedralar yoki ularning filiallari tarkibi va maydonlari oliy oʻquv yurtida joylashtiriladigan kafedralar singari oʻquv rejalari va dasturlari asosida texnologik hisob-kitob bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.6. Tibbiyot institutlari funksional-rejalashtirish tuzilmasining asosiy xususiyati oliy oʻquv yurtlari klinikalari va yuqori kurs talabalari taʼlim oladigan hamda ishlayotgan markaziy ilmiy-tadqiqot laboratoriyalari (MITL) mavjudligidir. Tibbiyot institutlari qoshidagi klinikalar talabalar uchun bevosita laboratoriya-amaliy baza vazifasini oʻtashi lozim. Shu sababli kafedralar va klinikalar bitta klinik binoga birlashtirilishi mumkin. Markaziy ilmiy-tadqiqot laboratoriyalari (MITL) binosi vivariy bilan birgalikda shakllantiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.7. Pedagogika va iqtisodiyot oliy oʻquv yurtlarining funksional-rejalashtirish tuzilmasi nisbatan kam sonli talabalar kontingenti bilan belgilanadi, bu esa barcha xona guruhlarining oʻzaro chambarchas bogʻliqligiga taʼsir koʻrsatadi. Barcha oʻquv xonalarini majlislar zali, kutubxona, sport zali va yirik maʼruza auditoriyalarini alohida bloklarga ajratgan holda yagona binoda joylashtirish maqsadga muvofiqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.8. Madaniyat va sanʼat oliy oʻquv yurtlarining tuzilmasi yoʻnalishlarga qarab juda xilma-xil boʻladi. Klub va musiqa yoʻnalishidagi oliy oʻquv yurtlarida oʻquv xonalari sifatida kutubxonalar hamda klub-toʻgarak xonalarining rivojlangan tizimiga ega talabalar teatri eng muhim ahamiyatga ega. Konservatoriyalarda asosiy xususiyat — universal konsert zali, opera studiyalari, shuningdek, kichik ovoz oʻtkazmaydigan xonalarda koʻp sonli yakka tartibdagi mashgʻulotlar sinflarini tashkil etish zaruratidan iborat. Teatr institutining oʻziga xos jihati — oʻzgaruvchan universal talabalar oʻquv teatr-studiyasi, rivojlangan sport xonalari guruhi, telemarkaz, kinofotolaboratoriya, studiya, teatr va raqs zallarining mavjudligidir. Tasviriy sanʼat oliy oʻquv yurtlari, shu jumladan arxitektura yoʻnalishidagilari, yakka tartibdagi va guruh mashgʻulotlari uchun koʻp sonli sinflarga ega boʻlishi, ularda har bir talaba oʻz ish joyiga ega boʻlishi lozim. Shu bilan birga, tasviriy sanʼat oliy oʻquv yurtlarida koʻrgazmalar va kutubxonalar guruhi ham tashkil etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.9. Jismoniy tarbiya oliy oʻquv yurtlarining oʻziga xos xususiyati barcha kurslar uchun oliy oʻquv yurtining asosiy oʻquv maydoni hisoblangan rivojlangan sport inshootlari majmuasining mavjudligidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.10. OTMning asosiy oʻquv xonalari soni talabalar kontingenti miqdoriga, oʻquv xonalarining yillik yuklanish fondiga, oʻquv guruhining hajmiga, shuningdek, laboratoriya ishlarining mavzulariga, laboratoriya tadqiqotlarining oʻziga xos xususiyatlariga va jihozlarning xarakteristikasiga bogʻliq boʻladi. Laboratoriya, preparatorlik va boshqa kafedra xonalarining soni texnologik ehtiyojga qarab, oʻqituvchilar xonalari esa shtat jadvaliga muvofiq aniqlanadi. Kutubxona va oʻquv zallari xonalarining tarkibi talabalar, oʻqituvchilar va ilmiy xodimlarning individual ish olib borish ehtiyojlariga asosan belgilanadi. Majlislar zallari xonalarining tarkibi institutdagi madaniy-ommaviy tadbirlar va siyosiy-tarbiyaviy ishlar soniga qarab hisoblab chiqiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.11. Oliy taʼlim muassasalarining alohida oʻquv xonalari maydonlari talabalar, professor-oʻqituvchilar tarkibi, oʻquv-ilmiy yordamchi, maʼmuriy-boshqaruv va xizmat koʻrsatuvchi xodimlar hamda ilmiy xodimlar soniga, shuningdek texnologik asbob-uskunalar va mebellar toʻplami, ularning joylashuvi, texnologik, sanitariya-gigiyena va evakuatsiya talablariga muvofiq foydalanish sharoitlariga qarab belgilanadi. Tibbiyot oliy oʻquv yurtidagi tibbiy xonalarning tarkibi va maydonlari SanQvaM №0292-11 “Davolash-profilaktika muassasalarini loyihalash, qurish va ulardan foydalanishning sanitariya qoidalari va meʼyorlari” talablariga muvofiq davolash-tashxis qoʻyish vazifalarini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.12. Oliy taʼlim muassasalarining alohida oʻquv xonalari maydonlari talabalar, professor-oʻqituvchilar tarkibi, oʻquv-ilmiy yordamchi, maʼmuriy-boshqaruv va xizmat koʻrsatuvchi xodimlar hamda ilmiy xodimlar soniga, shuningdek texnologik jihozlar va mebellar toʻplami, ularning joylashuvi, texnologik, sanitariya-gigiyena va evakuatsiya talablariga muvofiq foydalanish sharoitlariga qarab belgilanadi. Tibbiyot oliy taʼlim muassasasidagi tibbiy maqsadlarga moʻljallangan xonalarning tarkibi va maydonlari 0292-11-sonli SanQvaN “Davolash-profilaktika muassasalarini loyihalash, qurish va ulardan foydalanishning sanitariya qoidalari va meʼyorlari” talablariga muvofiq davolash-tashxis vazifalarini inobatga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.13. Oliy oʻquv yurtlari binolarining asosiy tarkibiy qismlari, ularning funksional vazifasiga koʻra, oʻquv-ishlab chiqarish va oʻquv yordamchi xonalardan iborat boʻlib, ularning maydoni quyidagi qiymatlarga mos kelishi kerak (jadval 2):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | ||
T/r | Xonalar nomi | 1 joyga toʻgʻri keladigan maydon, m2 yoki umumiy maydon, m2 |
1. | 500 va undan ortiq oʻrinli auditoriyalar | 0,9 |
2. | 400 — 500 oʻrinli auditoriyalar | 1 |
3. | 200 — 390 oʻrinli auditoriyalar | 1,1 |
4. | 150 oʻrinli auditoriyalar | 1,2 |
5. | 50 — 75 oʻrinli auditoriyalar | 1,5 |
6. | 12 — 25 oʻrinli auditoriyalar | 2,2 |
7. | Ikki kishilik stollar va kompyuterlar bilan jihozlangan auditoriyalar | 3 |
8. | Oʻquvchilar kontingentining 50% iga moʻljallangan oʻquv zallari | 1,8 |
9. | Chizmachilik va loyihalash zallari | 3,6 |
10. | Rasm chizish, rassomchilik, haykaltaroshlik zallari, teatr va repetitsiya zallari | 6 |
11. | Lingafon xonasi | 3 |
12. | Metodik kabinet, umumiy maydoni | 54 |
13. | Kafedra, boʻlim mudirlarining xonalari, umumiy maydoni | 30 — 36 |
14. | Oʻqituvchilar xonalari | 4 |
15. | 200 — 300 oʻrinli tomosha zali | 1,8 |
16. | Maʼruza zallari qoshidagi tayyorlov xonalari, umumiy maydoni | 18 |
17. | Oʻquv auditoriyalari qoshidagi laborant xonalari, umumiy maydoni | 18 |
18. | Omborxonalar, umumiy maydon | 12 — 30 |
19. | Sanitariya uzellari (2 — 4 unitazga moʻljallangan), umumiy maydoni | 2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.13. Yoʻlaklarni qurishning eng maqbul varianti bir tomonlama boʻlib, yoʻlak uzunligining 70% dan koʻp boʻlmagan ikki tomonlama qurilishga ruxsat etiladi. Yoʻlaklar dam olish xonalari vazifasini bajaradi, shuning uchun ularning kengligi 2,2 m dan kam boʻlmasligi kerak. Xona eshiklari yoʻlak kengligi 2,6 m dan kam boʻlmaganda tashqariga ochilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.14. Oliy oʻquv yurtlaridagi sport inshootlari turli maqsadlarga moʻljallangan sport zallari, suzish havzalari (shu jumladan ochiq turdagi), shuningdek, ochiq sport inshootlaridan iborat boʻlishi lozim. Ushbu inshootlarning soni va maydoni talabalar soniga bogʻliq (3-jadvalga qarang)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | |||||
OTMning asosiy sport inshootlari soni va maydoni | |||||
Sport inshootlarining nomi | Talabalar soniga koʻra inshootlar soni | Oʻlchamlari | |||
2 — 4 ming | 4 — 6 ming | 6 — 10 ming va undan ortiq | Umumiy maydon, m² | Balandligi, m | |
Tomoshabinlar uchun oʻrindiqlari mavjud katta sport zali | - | 1 | 1 | 42x24 | 8 |
Gimnastika va sport oʻyinlari uchun oʻrta hajmli sport zali | 1 | 2 | 3 | 38x18 | 8 |
Universal ixtisoslashtirilgan sport zali (kurash, boks, qilichbozlik) | 1 | 2 | 24x15 | 7 | |
Mashgʻulot zali: tayyorlov va maxsus tibbiy guruhlar uchun | 1 | 2 | 18x12 | 4 | |
Ochiq sport maydoni (futbol maydoni, yugurish yoʻlagi) | 1 | 1 | 1 | ||
Voleybol uchun ochiq maydon | 2 | 2 | 3 | ||
Basketbol uchun ochiq maydon | 2 | 3 | |||
Tennis maydoni | - | 2 | 2 | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.15. Yopiq sport inshootlarini yuqorida joylashtirishga ruxsat etilmaydi. Yoʻlaklar dam olish xonalari vazifasini bajaradi, shuning uchun ularning kengligi kamida 2,2 m boʻlishi shart; yoʻlakning kengligi kamida 2,6 m boʻlganda xonalarning eshiklari tashqariga ochilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.14. Oliy taʼlim muassasalaridagi sport inshootlari turli maqsadlarga moʻljallangan sport zallari, suzish havzalari (shu jumladan ochiq turdagi), shuningdek, ochiq sport inshootlaridan iborat boʻlishi kerak. Ushbu inshootlarning soni va maydoni talabalar soniga bogʻliq (3-jadvalga qarang)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | |||||
OTMning asosiy sport inshootlari soni va maydoni | |||||
Sport inshootlarining nomi | Talabalar soniga koʻra inshootlar soni | Oʻlchamlar | |||
2 — 4 ming | 4 — 6 ming | 6 — 10 ming va undan ortiq | Umumiy maydon, m² | Balandlik, m | |
Katta sport zali tomoshabinlar uchun oʻrindiqlar bilan | - | 1 | 1 | 42 x 24 | 8 |
Gimnastika va sport oʻyinlari uchun oʻrtacha sport zali | 1 | 2 | 3 | 38 x 18 | 8 |
Universal ixtisoslashtirilgan sport zali (kurash, boks, qilichbozlik) | 1 | 2 | 24 x 15 | 7 | |
Mashgʻulot zali: tayyorgarlik va maxsus tibbiy guruhlar uchun | 1 | 2 | 18 x 12 | 4 | |
Ochiq sport maydoni (futbol maydoni, yugurish yoʻlkasi) | 1 | 1 | 1 | ||
Voleybol uchun ochiq maydoncha | 2 | 2 | 3 | ||
Basketbol uchun ochiq maydoncha | 1 | 2 | 3 | ||
Tennis maydoni | - | 2 | 2 | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.15. Yopiq sport inshootlarini oʻquv xonalari ustiga joylashtirish, shuningdek, ochiq maydonchalarni kutubxona yoki oʻquv xonalari derazalari tomoniga joylashtirish taqiqlanadi. Oʻyin maydonlari boshqa xonalar derazalaridan kamida 20 metr uzoqlikda joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.16. Oliy taʼlim muassasalari kutubxonalari talabalarning 100 foiziga xizmat koʻrsatishga moʻljallangan boʻlishi va quyidagi xonalar majmuasini oʻz ichiga olishi kerak: abonement zali, kirish zallari, kitob koʻrgazmalari uchun xonalar, foydalanuvchilar katalogi xonasi, maʼlumotnoma-bibliografiya boʻlimi, kitob saqlash xonasi, oʻquv va ilmiy boʻlimlarning oʻqish zallari, ilmiy axborot va patent boʻlimi, toʻldirish va xizmat katalogi boʻlimlari, koʻpaytirish va nusxa olish texnikasi boʻlimlari, hojatxona, xizmat xonalari. Ushbu xonalarning maydonlari loyiha topshirigʻi asosida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.17. 8000 va undan ortiq talaba kontingentiga ega oliy taʼlim muassasalari (OTM) talabalari va xodimlari uchun poliklinika koʻzda tutilishi shart. Talabalar soni 8000 gacha boʻlgan OTMlarda quyidagilardan iborat tibbiyot punkti boʻlishi lozim: tibbiyot punkti mudiri va navbatchi hamshira xonasi, qabulxona va kutish xonasi boʻlgan terapiya xonasi, tish shifokori xonasi, muolaja xonasi, fizioterapiya xonasi. Koʻrsatilgan xonalarning har birining maydoni 18 m2 boʻlishi kerak. Talabalar soni 4000 dan ortiq boʻlgan OTMlarda terapevtik va fizioterapevtik xonalar hamda muolaja xonasining maydoni 36 m2 gacha kengaytiriladi. Tibbiyot punkti hojatxonasi uchun 2 ta unitaz va qoʻl yuvgichli xona ajratilishi lozim. Konservatoriya va musiqa fakultetlari tibbiyot punktlari tarkibida 54 m2 maydonli foniatriya xonasi boʻlishi shart. OTM oʻquv binolarida dorixona kioskasini joylashtirish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. XONALARNING ICHKI BEZAKLARI, SANITARIYA-TEXNIKA JIHOZLARI, HUDUD VA XONALARNI SAQLASH
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1. Barcha xonalarning pollari qattiq, soʻrilmaydigan va sirpanmaydigan yuzaga ega boʻlishi, pishiq materialdan tayyorlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2. Ichki devorlar silliq yuzaga ega boʻlishi,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoch rangda boʻyalgan boʻlishi lozim. Kimyo laboratoriyalari va sanitariya uzellarining devorlari och tusli moyli boʻyoq bilan boʻyalgan yoki sirlangan plitkalar bilan qoplangan va oson yuvilishi kerak. Barcha quvurlar va kabellar devor yuzasiga oʻrnatilgan yoki ehtiyotkorlik bilan himoyalangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.3. Shiftlar suvga chidamli silliq yuzaga ega boʻlishi va och rangga boʻyalishi shart. Shiftida chiqib turuvchi unsurlar (toʻsinlar, quvurlar va hokazo) mavjud binolarda osma shift oʻrnatish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.4. Oliy taʼlim muassasasining oʻquv va ilmiy laboratoriya xonalarida issiq va sovuq suv taʼminoti bilan jihozlangan yuvgichlar oʻrnatilishi lozim; kimyoviy laboratoriyalarda esa laboratoriya idish-tovoqlarini yuvish va quritish moslamalari boʻlishi kerak. Yuvgich va idish yuvish joylari atrofidagi devorlar 0,5 metr kenglikda kafel bilan qoplanishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.5. Oliy oʻquv yurtining barcha binolarida talabalar va xodimlar uchun alohida hojatxonalar mavjud boʻlishi kerak. Hojatxonalar binoning har bir qavatida oʻquv xonalari va maʼmuriy boʻlim qismida joylashtiriladi. Hojatxonaga kirish joyi oʻquv xonasiga kirish joyiga toʻgʻridan-toʻgʻri qarama-qarshi boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.6. Muassasa hojatxonalari quyidagilar bilan jihozlanishi shart:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkiyim ilgichlar (ilmoqlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhojatxona qogʻozi ushlagichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsovuq va issiq suv aralashtirgichli yuvgichlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuyuq sovun tarqatgichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelektr sochiqlar yoki bir martalik gigiyenik sochiq ushlagichlari. Muassasa hojatxonalari yetarli miqdorda (bir kunlik ehtiyojga qarab) hojatxona qogʻozi, sovun, zarur hollarda esa bir martalik gigiyenik sochiqlar bilan taʼminlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.7. Binolarga kirish joylarida poyabzal tozalash panjaralari oʻrnatilishi, tamburlar qurilishi va axlat yigʻish uchun qutilar joylashtirilishi shart. Tamburda gilamchalar (choʻtkalar) boʻlishi kerak. Gilamchalar (choʻtkalar) zarur hollarda iflosliklardan tozalanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.8. Tozalash anjomlari faqat belgilangan maqsadda ishlatilishi, markirovka yozuviga ega boʻlishi va maxsus shkaflar yoki xonalarda saqlanishi lozim. Tozalash anjomlari, yuvish va dezinfeksiyalash vositalarini saqlash uchun omborxonalar, maxsus shkaflar va sandiqlar koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.9. Muassasalarning xoʻjalik funksional zonasi koʻcha tomondan alohida kirish joyiga ega boʻlishi kerak. Oliy taʼlim muassasalarining xoʻjalik funksional zonasida xoʻjalik binolari, garajlar, qattiq maishiy chiqindilarni yigʻish uchun konteynerlar joylashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.10. Oliy taʼlim muassasasi hududi obodonlashtirilgan, koʻkalamzorlashtirilgan va toza holda saqlanishi lozim. Qorongʻi vaqtda yoritish uchun hududda tashqi yoritish chiroqlari bir-biridan 100 metr dan ortiq boʻlmagan masofada oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.11. Oliy taʼlim muassasasining barcha xonalari yuvish vositalari, shuningdek, zarur hollarda qoʻllanilishiga ruxsat etilgan dezinfeksiya vositalaridan foydalangan holda har kuni nam va har oyda asosiy tozalashdan oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.12. Har bir oʻquv mashgʻulotidan soʻng, ammo kuniga kamida ikki marta jismoniy tarbiya va sport xonalarini shamollatish, sport toʻshaklarini changyutgich bilan tozalash, pol va sport jihozlarini namlab artish talab etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.13. Muassasa hududi ifloslanish darajasiga qarab har kuni tozalanadi. Piyodalar yoʻlaklari va binolarga kirish yoʻllari asfalt (beton) qoplamaga ega boʻlishi shart. Qish mavsumida piyodalar zonalari oʻz vaqtida qor va muzdan tozalanishi hamda qoʻllanishga ruxsat etilgan muzlashga qarshi vositalar sepilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.14. Muassasa xonalarini taʼmirlash zarurat tugʻilganda amalga oshirilishi kerak. Bunda yaroqsiz holga kelgan yoki eskirgan muhandislik uskunalari, isitish, shamollatish tizimlari, kanalizatsiya-suv taʼminoti tarmoqlari, sanitariya-texnik jihozlar almashtiriladi. Taʼmirlash ishlari muhandislik kommunikatsiyalari, binolar va inshootlardan foydalanishning meʼyoriy muddatlarini hisobga olgan holda, ularning holatiga qarab olib boriladi. Taʼmirlash ishlari olib borilayotgan joylarga taʼlim oluvchilar va muassasa xodimlarining kirishi qatʼiyan man etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. OʻQUV JIHOZLARIGA VA OʻQUV BINOLARINI JIHOZLASHGA QOʻYILADIGAN TALABLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.1. Oʻquv xonalari va laboratoriyalarning jihozlanishi taʼlim jarayoniga mos boʻlishi, taʼlim muassasasining yoʻnalishi va taʼlim jarayoni vazifalariga muvofiq kelishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.2. Muassasalarning oʻquv xonalari va laboratoriyalari oʻquv stollari va stullar (oʻrindiqlar) bilan taʼminlanadi. Maʼruza zallaridagi oʻquv stollarining kengligi kamida 45 sm, oʻrindiqlarning kengligi esa kamida 40 sm boʻlishi kerak. Kimyo laboratoriyalarida qoʻllaniladiganlaridan tashqari, suyanchiqsiz taburetka va oʻrindiqlardan foydalanish taqiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.3. Muassasalarning chet tili xonalari maxsus mebellar bilan jihozlanadi: akustik yarim kabinali yopiq stollar; akustik yarim kabinalarsiz ochiq stollar, ular bir oʻrinli, ikki oʻrinli va koʻp seksiyali boʻlishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.4. Muassasalarning chizmachilik (tasviriy sanʼat) xonalari chizmachilik (tasviriy sanʼat) uchun maxsus stollar bilan jihozlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.5. Oʻquv xonalarining majburiy elementi boʻr taxtasi hisoblanadi. Boʻr taxtasida koʻrinishning optimal sharoitlarini taʼminlash uchun ruxsat etilgan minimal koʻrish burchagi (fiziologik asoslangan) 30 — 35° boʻlishi kerak. 50 — 75 oʻrinli auditoriya uchun boʻr taxtasining ishchi yuzasi kamida 5 m2, 100 — 150 oʻrinli auditoriya uchun kamida 7 m2, 200 va undan ortiq oʻrinli auditoriya uchun kamida 10 m2 boʻlishi lozim. Boʻr taxtasining kengligi 100 oʻringacha boʻlgan auditoriyalarda kamida 4 m va 100 dan ortiq oʻrinli auditoriyalarda kamida 5 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.6. Auditoriyalardagi jihozlar orasidagi masofa boʻr taxtasidagi obyektlarning koʻrinish sharoitlari, shuningdek, organometrik talablar asosida belgilanadi va 4-jadvalga muvofiq qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | ||
T/r | Jihozlar orasidagi masofa | Ruxsat etilgan oʻlchamlar (sm) |
1. | Boʻr taxtasidan namoyish stoligacha | 100 |
2. | Namoyish stolidan birinchi qatordagi parta (pyupitr)largacha auditoriyalarda: | |
100 ta joygacha, shu jumladan | 110 | |
100 ta joydan ortiq | 250 | |
3. | Boʻr taxtasidan oʻqituvchi stoligacha | kamida 90 |
4. | Namoyish stoli boʻlmagan auditoriyalarda boʻr taxtasidan birinchi qatorgacha | kamida 200 |
5. | Boʻr taxtasidan auditoriyaning oxirgi qatorigacha | 600 dan oshmasligi kerak |
6. | Auditoriya stollari orasidagi masofa (stullar uchun joy bilan birga) | kamida 70 |
7. | 50 oʻrinli auditoriyalarda stollarning yon tomonlari orasidagi masofa | kamida 60 |
8. | Poldan boʻr taxtasining pastki chetigacha | 90 |
9. | Poldan boʻr taxtasining yuqori chetigacha (ishchi holatda) | 230 dan oshmasligi kerak |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.7. Oliy oʻquv yurtlarida taʼlimning texnik vositalarini qoʻllash proyeksion qurilmalarning texnik imkoniyatlarini hisobga olishni va turli sigʻim hamda oʻlchamdagi maʼruza va guruh auditoriyalarida ulardan optimal foydalanish boʻyicha gigiyenik tavsiyalarga rioya qilishni talab etadi. 200 oʻrindan ortiq sigʻimli auditoriyalarda optimal sharoitlarni taʼminlash maqsadida proyeksion qurilmalarni qoʻshni xona — apparatxonada joylashtirish tavsiya etiladi. Ekrandan birinchi qator oʻrindiqlarining suyanchigʻigacha boʻlgan masofa kamida 3 m, oxirgi qator suyanchigʻigacha esa 20 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.8. Taʼlim jarayonida kompyuter texnikasidan foydalanish SanQvaN №0224-07 “Suv taʼminoti tarmoqlari, sanitariya-texnik uskunalarning holatiga qarab va muhandislik kommunikatsiyalari, binolar va inshootlardan foydalanishning meʼyoriy muddatlarini hisobga olgan holda sanitariya qoidalari va meʼyorlari”ga muvofiq boʻlishi lozim. Taʼmirlash ishlari olib borilayotgan joylarga taʼlim oluvchilar va muassasa xodimlarining kirishi qatʼiyan man etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.1. Oʻquv xonalari va laboratoriyalarning jihozlanishi taʼlim jarayoniga mos boʻlishi, taʼlim muassasasining yoʻnalishiga va taʼlim jarayoni vazifalariga muvofiq kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.2. Muassasalarning oʻquv xonalari va laboratoriyalari oʻquv stollari va stullar (oʻrindiqlar) bilan jihozlanadi. Maʼruza zallaridagi oʻquv stollarining kengligi kamida 45 sm, oʻrindiqlarning kengligi esa kamida 40 sm boʻlishi lozim. Kimyo laboratoriyalarida qoʻllaniladiganlaridan tashqari, suyanchiqsiz taburetka va oʻrindiqlardan foydalanish man etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.3. Muassasalarning chet tili xonalari maxsus mebellar bilan jihozlanadi: akustik yarimkabinali yopiq stollar; akustik yarimkabinalarsiz ochiq stollar, ular bir oʻrinli, ikki oʻrinli va koʻp seksiyali boʻlishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.4. Muassasalarning chizmachilik (tasviriy sanʼat) xonalari chizmachilik (tasviriy sanʼat) uchun maxsus stollar bilan jihozlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.5. Oʻquv xonalarining majburiy elementi boʻr taxtasidir. Boʻr taxtasida koʻrinishning optimal sharoitlarini taʼminlash uchun ruxsat etilgan minimal koʻrish burchagi (fiziologik asoslangan) 30 — 35° boʻlishi kerak. 50 — 75 oʻrinli auditoriya uchun boʻr taxtasining ish yuzasi kamida 5 m2 , 100 — 150 oʻrinli auditoriya uchun kamida 7 m2 , 200 va undan ortiq oʻrinli auditoriya uchun kamida 10 m2 boʻlishi lozim. Boʻr taxtasining kengligi 100 oʻringacha boʻlgan auditoriyalarda kamida 4 m va sigʻimi 100 dan ortiq boʻlgan auditoriyalarda kamida 5 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.6. Auditoriyalardagi jihozlar orasidagi masofa boʻr taxtasidagi obyektlarning koʻrinish sharoitlari, shuningdek, organometrik talablar asosida belgilanadi va 4-jadvalga muvofiq qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | ||
T/r | Jihozlar orasidagi masofa | Ruxsat etilgan oʻlchamlar (sm) |
1. | Boʻr taxtasidan namoyish stoligacha | 100 |
2. | Auditoriyalarda namoyish stolidan birinchi qator parta(pyupitr)larigacha: | |
100 ta joyga qadar, shu jumladan | 110 | |
100 tadan ortiq joy | 250 | |
3. | Boʻr taxtasidan oʻqituvchi stoligacha | kamida 90 |
4. | Namoyish stoli boʻlmagan auditoriyalarda boʻr taxtasidan birinchi qatorgacha | kamida 200 |
5. | Boʻr taxtasidan auditoriyaning oxirgi qatorigacha | koʻpi bilan 600 |
6. | Auditoriya stollari orasida (stullar uchun joy ham qoʻshilgan holda) | kamida 70 |
7. | 50 oʻrinli auditoriyalardagi stollarning yon tomonlari orasida | kamida 60 |
8. | Poldan boʻr taxtasining pastki chetigacha | 90 |
9. | Poldan boʻr taxtasining yuqori chetigacha ish holatida | koʻpi bilan 230 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.7. Oliy oʻquv yurtlarida oʻqitishning texnik vositalarini qoʻllash proyeksion qurilmalarning texnik imkoniyatlarini hisobga olishni va turli sigʻim hamda oʻlchamdagi maʼruza va guruh auditoriyalarida ulardan optimal foydalanish boʻyicha gigiyenik tavsiyalarga rioya qilishni talab etadi. Sigʻimi 200 oʻrindan ortiq auditoriyalarda optimal sharoitlarni taʼminlash maqsadida proyeksion qurilmalarni qoʻshni xona — apparatxonaga joylashtirish tavsiya etiladi. Ekrandan oʻrindiqlarning birinchi qatori suyanchigʻigacha boʻlgan masofa kamida 3 m, oxirgi qator suyanchigʻigacha esa koʻpi bilan 20 m boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.8. Taʼlim jarayonida kompyuter texnikasidan foydalanish SanQvaM №0224-07 “Shaxsiy kompyuterlar, videodispleyli terminallari va ofis texnikasi bilan ishlashda sanitariya qoidalari va meʼyorlari”ga muvofiq boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.9. ShK boʻlgan xonalarning maqbul sigʻimi 8 — 16 ish oʻrnidir. Maydon oʻquv jarayonini tashkil etish, jihozlarni joylashtirish va ulardan foydalanish sharoitlariga qarab, displeyli va shaxsiy kompyuterli bitta ish oʻrni uchun 4 — 6 m2 hisobidan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.10. Dasturlashtirilgan oʻqitishning texnik vositalari, hisoblash texnikasi va chet tili mashgʻulotlari uchun oʻquv xonalarining maydoni bir oʻringa quyidagicha belgilanadi: oʻrgatuvchi va nazorat qiluvchi mashinalar oʻrnatilgan oʻquv xonalarida — 2,4 m2, teskari aloqa qurilmasi oʻrnatilgan xonalarda — 3 m2, hisoblash texnikasi oʻquv xonalarida — 4,5 m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.11. Hisoblash texnikasi kabinetlari va laboratoriyalari, lingafon kabineti va fonozal yonida maydoni 18 m boʻlgan laborant xonalarini koʻzda tutish lozim. Til oʻrganish xonalari qoshida maydoni 36 m2 boʻlgan ovoz yozish studiyasi va apparat xonasi boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. OTM OʻQUV XONALARINING TABIIY VA SUNʼIY YORITILISHI, SHAMOLLATILISHI VA MIKROIQLIMIGA QOʻYILADIGAN TALABLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.1. Oliy taʼlim muassasasining oʻquv xonalari tabiiy va sunʼiy yoritilgan boʻlishi shart. Oʻquv xonalari derazalarining eng maqbul yoʻnalishi sharqiy va janubi-sharqiy hisoblanadi. Derazalar gʻarbiy va janubi-gʻarbiy tomonlarga qaragan hollarda deraza ustiga quyoshdan himoyalovchi soyabonlar oʻrnatish zarur. Laboratoriyalar, xoʻjalik xonalari va hojatxonalar, kurs va diplom loyihalash zallari, chizmachilik va rasm chizish xonalarining derazalari shimolga qaragan boʻlishi mumkin. Yorugʻlik oʻtkazgichlarning oʻlchamlari oʻquv auditoriyalari va oʻqish zallarida yorugʻlik koeffitsiyentini 1:4-1:5, laboratoriyalarda 1:5-1:6, kabinetlarda 1:6 — 1:8, sport zallarida 1:6 darajasida taʼminlashi, tabiiy yoritilganlik koeffitsiyenti esa
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyon tomondan yoritilganda tegishlicha 1,5%, 1,3%, 1,4% va 1,2% ni tashkil etishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.2. Dam olish joylari sifatida foydalaniladigan xonalar tabiiy yorugʻlik bilan taʼminlanishi kerak. Yoʻlak bir tomondan yoritilganda uning uzunligi 24 metrdan, ikki tomondan yoritilganda esa 60 metrdan oshmasligi lozim. Yoʻlaklardagi “yorugʻlik choʻntaklari” orasidagi masofa 30 metrdan koʻp boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.3. Oʻquv xonalarining joylashuvi ish yuzasining chap tomondan tabiiy yoritilishini taʼminlashi lozim. 200 va undan ortiq oʻrinli oqimli maʼruza auditoriyalarida yorugʻlik tushiradigan tirqishlarning ikki tomonlama joylashuvini koʻzda tutish zarur. Maʼruza auditoriyalarida tabiiy yoritishning asosiy yorugʻlik oqimi yoʻnalishi yuqoridan boʻlishi kerak. Oʻquv xonalarining chuqurligi derazalardan 6 metrdan ortiq boʻlganda, chap tomonlama tabiiy yoritishga qoʻshimcha ravishda oʻng tomondan yoritish moslamasi oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.4. Xonalarni sunʼiy yoritish kunduzgi rangdagi lyuminessent lampalar, jumladan energiya tejovchi lampalar bilan taʼminlanishi kerak. Lyuminessent lampali yoritgichlar lampalarning tushib ketishini oldini oladigan himoya panjarasi (toʻr), nur tarqatgich yoki maxsus lampa patronlari bilan jihozlanishi shart. Muassasalardagi yoritish jihozlari soz va toza holatda saqlanishi lozim. Oliy oʻquv yurtlarining auditoriyalari, oʻquv zallari va laboratoriyalarida sunʼiy yoritish lyuminessent lampalar qoʻllanilganda talabalarning ish joylarida kamida 300 lk yorugʻlikni taʼminlashi kerak (QMQ №2.01.05.-98). Oʻqituvchilar xonasida umumiy yoritishdan sunʼiy yoritilganlik kamida 200 lk boʻlishi, qoʻshimcha mahalliy yoritish bilan taʼminlanishi shart; kurs va diplom loyihalashtirish zallarida, shuningdek chizmachilik zallarida 500 lk, sport zallarida — 400 lk yorugʻlik darajasi talab etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.5. OTM xonalarining mikroiqlim sharoiti quyidagi talablarga javob berishi lozim (5-jadval).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-jadval | ||||||
OTM asosiy binolarining mikroiqlimiga qoʻyiladigan talablar | ||||||
Mikroiqlim koʻrsatkichlari | Maqbul qiymat | Quyi ruxsat etilgan chegara | Yuqori ruxsat etilgan chegara | |||
Yilning sovuq mavsumida havo harorati, °C: | ||||||
maʼruza zallari | 19-20 | 18 | 24 | |||
oʻquv xonalari | 20-21 | 18 | 24 | |||
laboratoriyalar | 18 — 20 | 17 | 22 | |||
sport zali | 17-18 | 16 | 22 | |||
yoʻlaklar, dam olish joylari | 16-17 | 15 | 20 | |||
professor-oʻqituvchilar xonalari | 20-21 | 19 | 25 | |||
Yilning issiq mavsumida havo harorati, °C: | ||||||
maʼruza zallari | 20-21 | - | 28 | |||
oʻquv xonalari | 23-24 | - | 28 | |||
laboratoriyalar | 23-24 | - | 26 | |||
sport zali | 21-22 | - | 24 | |||
yoʻlaklar, dam olish joylari | 22-23 | - | 24 | |||
professor-oʻqituvchilar xonalari | 23-24 | 26 | ||||
Havo namligi, % | ||||||
maʼruza zallari | 40 — 70 | 35 | 75 | |||
oʻquv xonalari | 40 — 75 | 35 | 80 | |||
laboratoriyalar | 40 — 75 | 35 | 80 | |||
sport zali | 40 — 60 | 35 | 75 | |||
yoʻlaklar, dam olish joylari | 40 — 70 | 35 | 80 | |||
professor-oʻqituvchilar xonalari | 40 — 70 | 35 | 75 | |||
Havo aylanish tezligi, m/sek | ||||||
maʼruza zallari | 0,2-0,3 | 0,1 | 0,4 | |||
oʻquv xonalari | 0,2-0,3 | 0,1 | 0,4 | |||
laboratoriyalar | 0,4-0,5 | 0,2 | 0,6 | |||
sport zali | 0,4-0,5 | 0,2 | 0,6 | |||
yoʻlaklar, dam olish joylari | 0,4-0,5 | 0,2 | 0,6 | |||
professor-oʻqituvchilar xonalari | 0,2-0,3 | 0,1 | 0,4 | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.5. Maxsus oʻquv-texnologik uskunalar bilan jihozlangan oʻquv laboratoriyalari va amaliy mashgʻulotlarni loyihalashda sanoat va xalq xoʻjaligining tegishli tarmoqlari korxonalari uchun moʻljallangan SNiP meʼyorlariga amal qilish lozim. Mazkur xonalarda belgilangan tegishli meʼyoriy hujjatlarga muvofiq gaz chiqishi, shovqin, tebranish, ionlashtiruvchi nurlanish, elektromagnit maydonlar, haddan tashqari past yoki yuqori harorat va shunga oʻxshash taʼsirlardan himoyalanish koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.6. Taʼlim muassasalarining oʻquv xonalarini loyihalashda soatiga kamida bir marta havo almashinuvini taʼminlaydigan tabiiy shamollatish tizimi koʻzda tutilishi lozim. Barcha turdagi oʻquv xonalaridagi derazalar yuqori qismida ochiladigan tavaqalar, framugalar va fortochkalarga ega boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.7. Sunʼiy harakatlantirishli mustaqil soʻrma shamollatish tizimlari quyidagi xonalar uchun nazarda tutilishi kerak: laboratoriyalar, fizika va kimyo auditoriyalari, majlislar zallari, suzish havzalari, otish tirlari, oshxonalar, tibbiy xonalar, kinoapparat xonalari, sanitariya tugunlari. Fizika, kimyo va radiologiya yoʻnalishidagi auditoriya va laboratoriyalarda sunʼiy tortishli soʻrma shkaflar oʻrnatilishi lozim. Havo konditsioneri boʻlmagan taqdirda, maʼruza auditoriyalarining hajmi har bir kishi uchun kamida 4 m3 boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.8. Ishlab chiqarish zararli moddalari ajralib chiqadigan laboratoriya va oʻquv xonalarida kiruvchi havoning umumiy hisobiy hajmining kamida 90 foizini taʼminlash koʻzda tutiladi, qolgan miqdor esa yoʻlaklarga beriladi. Laboratoriyalarda moʻrili shkaflar mavjud boʻlsa, havo soʻrilishi ular orqali amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.9. Moʻrili shkaflar bilan jihozlangan laboratoriyalar va oʻquv xonalarida moʻrili shkaflarning ishchi tirqishlaridagi havo harakati tezligi ajralib chiqayotgan kimyoviy moddalarning REMiga qarab quyidagicha belgilanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1,0 — 1,5 m/sek, REM 0,1 mg/m3 dan kam boʻlganda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,6 — 1,0 m/sek, REM 0,1 dan 10 mg/m3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,5 m/sek, REM 10 mg/m3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.10. Moʻrili shkaflar oʻrnatilmagan yuvish xonalari va laboratoriyalarda har bir kishi uchun toza havoning 4 m3/soat hajmda kirishi, 6 m3/soat hajmda chiqishi taʼminlanadi. Vestibyul va rekreatsiyalarda kishi boshiga 2 m3/soat havo kirishi koʻzda tutiladi. Xizmat xonalaridan havo chiqishi bir kishi uchun 1 m3/soatni tashkil etishi lozim. Qolgan xonalarda havo almashinuvi darajasi texnologik topshiriqqa muvofiq hisob-kitob asosida belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.11. Ixtisoslashtirilgan laboratoriyalar, amaliy mashgʻulotlar va oqimli auditoriyalardagi soʻruvchi va kirituvchi ventilyatsiya tizimlari masofadan boshqarish va ularning ishlashini nazorat qilish pulti bilan jihozlanishi kerak. Oliy oʻquv yurtlarining kirish eshiklarida havo-issiqlik toʻsiqlari loyihalanishi tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.12. Muassasalar xonalarining shamollatish va havoni moʻtadillash tizimlarini profilaktik koʻrikdan oʻtkazish, xizmat koʻrsatish va taʼmirlash ishlari ishlab chiqaruvchilar hamda loyihalash tashkilotlarining tavsiyalarini inobatga olgan holda amalga oshirilishi lozim. Muassasalarning oʻquv xonalari dars tanaffuslari paytida, dam olish xonalari esa dars vaqtida shamollatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. OLIYGOHNING ILMIY VA ILMIY-ISHLAB CHIQARISH BOʻLINMALARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.1. Oliy taʼlim muassasasining ilmiy-tadqiqot boʻlinmalari xonalarining eng keng tarqalgan guruhlari quyidagilardan iborat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkafedralarning ilmiy-tadqiqot xonalari va laboratoriyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtarmoq ilmiy-tadqiqot laboratoriyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuammoli ilmiy-tadqiqot laboratoriyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtalabalarning ilmiy-tadqiqot ishlari xonalari (talabalar ilmiy-tadqiqot laboratoriyalari, loyihalashtirish, konstruktorlik, texnologik byurolar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtajriba-sinov ustaxonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишilmiy tadqiqotlarga xizmat koʻrsatuvchi oliy oʻquv yurtlariaro markazlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.2. Har bir kafedra xonalari tarkibida bir kishiga 4 m2 hisobidan izlanuvchilar uchun xonalar, shuningdek ilmiy-tadqiqot laboratoriyalari (texnologik hisob-kitob, mavzu va laboratoriya ishlarining oʻziga xos xususiyatlariga muvofiq) nazarda tutilishi lozim. Oliy taʼlim muassasasi hamkorlik qiladigan sanoat korxonalari, tashkilotlar va ilmiy-tadqiqot institutlari tuzilmasida tarmoq va muammoli laboratoriyalarni joylashtirish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.3. Profillashtiruvchi kafedralar tarkibida nazariy ilmiy ishlar uchun qoʻshimcha xonalarni professor-oʻqituvchilar va ilmiy-tadqiqot boʻlimi xodimlarining soni hamda malakasiga qarab tabaqalashtirilgan holda koʻzda tutish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишProfillashtiruvchi kafedralar tarkibida 8 yoki 16 ish oʻrniga moʻljallangan shaxsiy kompyuterlar va displey texnikasi (terminal qurilmalar) xonasini ham koʻzda tutish lozim (xonalar tarkibi va soni loyihalashtirish topshirigʻida belgilanadi). Talabalarning loyihalash, konstruktorlik va texnologik byurolarini, odatda, profillashtiruvchi kafedralar tarkibida joylashtirish kerak. Byuroni muammoli va tarmoq laboratoriyalari tarkibida joylashtirish ham mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.4. Oliy taʼlim muassasalarining saʼy-harakatlarini kompleks tarmoqlararo va fanlararo tadqiqotlarni muvofiqlashtirish hamda tadqiqotlarni moddiy-texnik baza bilan yanada toʻliqroq taʼminlash maqsadida yirik oliy oʻquv yurtlarining ilmiy-tadqiqot boʻlimlarida maxsus markazlar tashkil etish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkafedralararo va fakultetlararo ilmiy-tadqiqot laboratoriyalari. Shahar yoki mintaqa oliy taʼlim muassasalari uchun OTMlararo ilmiy tadqiqotlarga xizmat koʻrsatish markazlarini tashkil etish tavsiya etiladi. Oliy oʻquv yurtlarining fakultetlararo markazlariga bitiruvchi kafedralarning ilmiy-tadqiqot xonalari, talabalar byurolari, muammoli va tarmoq laboratoriyalari (agar ularning oʻlchamlari va texnologik jarayonlarning xususiyatlari imkon bersa), dala ishlarini tahlil qilish xonalari, kafedra oʻquv-ilmiy laboratoriyalari, tajriba-eksperimental ustaxonalarni kiritish maqsadga muvofiq. Axborot xizmati koʻrsatish uchun fakultetlararo markaz tarkibiga ilmiy kutubxona filiali va hisoblash markazini kiritish lozim. Markazda koʻrgazmalar zali, muzey, konferensiyalar zali hamda kurs va diplom loyihalari zallarining bir qismini joylashtirish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFakultetlararo markazda malaka oshirish fakulteti xonalarini tashkil etish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.5. Ilmiy-tadqiqot boʻlinmalarining tarkibi va maydonlari ilmiy tadqiqotlarning mavzusi va oʻziga xos xususiyatlariga, oliy taʼlim muassasasining yoʻnalishiga hamda shtatdagi ilmiy xodimlar soniga bogʻliq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.6. OTM ilmiy-tadqiqot qismining (ITQ) boshqarish, tashkil etish, rejalashtirish, joriy etish va moddiy-texnik taʼminot uchun moʻljallangan xonalari tarkibi ilmiy-tadqiqot qismining shtatdagi xodimlari soniga bogʻliq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.7. OTM (fakultet)lar qoshidagi muammoli va sohaviy laboratoriyalarning ishlab chiqarish (laboratoriya) xonalarining taxminiy maydoni quyidagicha boʻlishi kerak (6-jadval).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-jadval | ||
Oliy oʻquv yurtlari qoshidagi muammoli va tarmoq laboratoriyalarining ishlab chiqarish (laboratoriya) xonalari maydoni | ||
T/r | Laboratoriya (kabinet) yoʻnalishi | 1 nafar xodimga toʻgʻri keladigan maydon (ish joyi), m2 |
1. | Gumanitar yoʻnalishdagi kabinetlar | 4 — 6 |
2. | Ish stollari boʻlgan tabiiy-ilmiy va texnik yoʻnalishdagi nazariy laboratoriyalar | 8 — 12 |
3. | Stol usti jihozlari bilan taʼminlangan tabiiy-ilmiy va texnik yoʻnalishdagi eksperimental laboratoriyalar | 20 — 25 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.8. Laboratoriyalarning muhandislik taʼminoti va jihozlanishi kafedralarning turiga bogʻliq:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-tur — maxsus texnologik tarmoqlar talab qilinmaydigan kafedralar. Ular oddiy muhandislik kommunikatsiyalari bilan taʼminlanadi. Bu turga barcha oliy oʻquv yurtlarining umumiy nazariy kafedralari, universitetlarning gumanitar fakultetlari kafedralari, pedagogika va iqtisodiyot oliy oʻquv yurtlari, shuningdek, bir qator matematika va elektrotexnika kafedralari kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-tur — maxsus muhandislik-texnologik tarmoqlar (suv, gaz, siqilgan havo, kislorod, texnologik soʻrish va uzatish tizimlari va boshqalar) talab qilinadigan, ammo poydevorga oʻrnatiladigan ogʻir uskunalarsiz kafedralar. Ular shunday joylashtirilishi kerakki, zarur boʻlganda laboratoriya va kabinetlarga barcha muhandislik tarmoqlarini qoʻshimcha oʻtkazish imkoniyati boʻlsin. Bunday kafedralarga universitetlar, texnika, qishloq xoʻjaligi va tibbiyot oliy oʻquv yurtlarining kimyo, fizika, biologiya, geologiya va geologiya-fizika, radiofizika hamda boshqa koʻplab ixtisoslashgan kafedralari kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-tur — yerga oʻrnatilishi lozim boʻlgan katta hajmli va ogʻir uskunalar bilan jihozlangan kafedralar. Bunday holatlarda konstruksiyalarning keng oraliqli boʻlishi va maxsus poydevorlar qurish talab etiladi. Bu turdagi kafedralar asosan texnika va qishloq xoʻjaligi oliy taʼlim muassasalarida keng tarqalgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.9. Simobli uskunalar va asboblardan foydalaniladigan laboratoriyalarda SanPiN 0247-08 "Simob va simob bilan toʻldirilgan asboblar bilan ishlash uchun moʻljallangan ishlab chiqarish va laboratoriya xonalarini loyihalash, jihozlash, foydalanish va saqlashning sanitariya qoidalari" talablarining bajarilishi taʼminlanishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.10. Laboratoriyalarda ionlashtiruvchi nurlanish manbalaridan foydalanilganda SanPiN 0193-06 ning barcha talablari soʻzsiz bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. OLIY TAʼLIM MUASSASALARI OʻQITUVCHILARI VA TEXNIK XODIMLARINING MEHNAT SHAROITLARIGA QOʻYILADIGAN TALABLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1. Oliy taʼlim muassasasi professor-oʻqituvchilar tarkibi (POʻT) ishini tashkil etishda shuni eʼtiborga olish lozimki, ushbu guruh xodimlarining mehnati ularning organizmiga bir qator salbiy omillarning taʼsiri bilan bogʻliq: mehnat jarayonining yuqori asab-ruhiy zoʻriqishi, organizmning alohida aʼzolari va tizimlarining uzoq muddatli funksional zoʻriqishi (amalda tartibga solinmagan ish kuni), statik charchoq, jismoniy (noqulay mikroiqlim, shovqin, turli xil nurlanishlar, radiatsiya omili va boshqalar), kimyoviy (auditoriyalar havosining antropogen ifloslanishi, turli xil laboratoriyalarda ishlash va boshqalar), biologik (yuqumli kasalliklar bilan aloqa ehtimoli yuqoriligi, mikroorganizmlar va ularning hayot faoliyati mahsulotlari) va boshqa omillar majmuasining taʼsir qilish ehtimoli mavjud.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.2. Oliy taʼlim muassasalari professor-oʻqituvchilar tarkibining ish kuni xronometrajini oʻrganish shuni koʻrsatdiki, zamonaviy oliy taʼlim muassasasi oʻqituvchisi asosiy oʻquv ishidan tashqari, oʻrtacha kuniga 1,5 — 2 soatni egallaydigan katta hajmdagi uslubiy ishlarni, yuqori turuvchi organlarning soʻrovlari boʻyicha axborot-tahliliy ishlarni (oʻrtacha kuniga 0,5 — 1 soat) bajaradi. Yaʼni, bu faoliyat turlari kundalik 2-3 soatlik kompyuterda ishlash bilan bogʻliq. Oliy taʼlim muassasasi oʻqituvchisi deyarli tanaffusga ega emas, chunki tushlik vaqti, odatda, talabalar bilan maslahat ishlariga sarflanadi. Bundan tashqari, ilmiy, tarbiyaviy va jamoat ishlarini majburiy bajarish oʻqituvchi mehnatini nafaqat zoʻriqishli, balki koʻpincha belgilangan ish vaqti doirasidan tashqariga chiqadigan qilib qoʻyadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.3. Rejalashtirilgan oʻquv mashgʻulotlarini majburiy oʻtkazish zarurati oʻqituvchilarning u yoki bu, shu jumladan, oʻtkir kasalliklari mavjud boʻlgan taqdirda ham ishga chiqishiga sabab boʻladi. Natijada, oliy oʻquv yurtlari professor-oʻqituvchilarining aksariyati, ayniqsa 10 yil va undan ortiq ish tajribasiga ega boʻlganlar, turli xil surunkali kasalliklarga chalingan shaxslardir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.4. Oliy taʼlim muassasalari professor-oʻqituvchilar tarkibining organizmiga zararli taʼsirni kamaytirish uchun quyidagi shartlar nazarda tutilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkabinetda oʻqituvchining ish joyini toʻgʻri tashkil etish: yetarli maydon, zamonaviy ofis mebellari, ish obyektlarini qulay joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQulay mikroiqlim sharoitlari, ruxsat etilgan shovqin darajasi (65 dBA dan oshmaydigan), zamonaviy ofis texnikasining albatta mavjud boʻlishi (hech boʻlmaganda — kompyuter, printer, skaner), xonalarning samarali shamollatilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻqituvchining oʻquv auditoriyalarida qulay joylashuvi, maʼruza zallari audio va video qurilmalar bilan taʼminlanganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMehnat jarayonida zararli jismoniy, kimyoviy, biologik omillar bilan aloqada boʻlganda (oʻquv jarayoni, laboratoriyalarda ishlash) xodimlar SanQvaM 0184-05 “Zararli mehnat sharoitlari taʼsirida ishlaydigan shaxslar uchun davolash-profilaktika ovqatlanishini qoʻllash koʻrsatmalari va berish tartibi”ga muvofiq davolash-profilaktika oziq-ovqati bilan taʼminlanishlari kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaishiy xonalarning mavjudligi (kiyim almashtirish xonasi, oshxona, dam olish xonasi yoki ruhiy yengillashtirish xonasi, hojatxonalar, ayollar gigiyenasi xonasi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshdan ajralmagan holda davolanish kurslarini oʻtkazish bilan professor-oʻqituvchilar tarkibi uchun sanatoriy-profilaktoriylarni tashkil etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишProfessor-oʻqituvchilar tarkibi uchun yozgi dam olishni tashkil etish (dam olish oromgohi, pansionat, sanatoriy-kurortda davolanish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. OLIY OʻQUV YURTLARI HUDUDIDA OVQATLANISHNI TASHKIL ETISHGA QOʻYILADIGAN TALABLAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.1. Taʼlim muassasasi binolari tarkibida umumiy ovqatlanish korxonalari — oshxonalar koʻzda tutilishi kerak, alohida binolarda bufetlar, kafelar jihozlanishiga ruxsat beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.2. Oliy oʻquv yurtining ovqatlanish bloklari xonalarini xoʻjalik hovlisiga alohida chiqish joyiga ega boʻlgan maxsus blokka ajratish maqsadga muvofiqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.3. Ovqatlanish zalidagi oʻrindiqlar soni muassasada bir smenada taʼlim olayotgan har besh nafar talabaga bitta oʻrin hisobidan belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.4. Muassasalarning loyihalanayotgan, yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan binolaridagi oshxona xonalari yonida qoʻl yuvgichlar oʻrnatilishi shart (ularning soni har oʻttizta oʻtirish joyiga bitta qoʻl yuvgich hisobidan aniqlanadi). Qoʻl yuvgichlar sovuq va issiq suv keladigan aralashtirgichlar bilan jihozlanishi, yuvish vositalari, elektr sochiqlar yoki bir martalik gigiyenik sochiqlar bilan taʼminlanishi lozim. Oshxonalarda va ovqatlanish blokining boshqa xonalarida pedalli qurilmali axlat savatlari yoki axlat chelaklari ham oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.5. Muassasalarning ovqatlanish blokiga kelib tushadigan oziq-ovqat mahsulotlari mahsulotga, uni ishlab chiqarish texnologiyalariga va mahsulot muomalasiga qoʻyiladigan sanitariya talablariga mos boʻlishi hamda Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq ularning sifati va xavfsizligini tasdiqlovchi hujjatlar bilan taʼminlangan boʻlishi shart. Oziq-ovqat mahsulotlarini tashish va saqlash ularning ifloslanishdan himoyalanishini taʼminlaydigan sharoitlarda, xom va tayyor mahsulotlarni, shuningdek tez buziladigan mahsulotlarni saqlash qoidalariga qatʼiy rioya etgan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.6. Oshxona va oshxona idishlarini yuvish xonalari sovuq va issiq suv bilan taʼminlangan boʻlishi kerak. Yuvish xonasida issiq suv taʼminotining zaxira manbai koʻzda tutilishi lozim. Oshxona va oshxona idish-tovoqlarini, ovqatlanish blokidagi va muassasalarning ovqatlanish zalidagi stollarni yuvish Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda qoʻllanilishiga ruxsat etilgan yuvish vositalaridan foydalangan holda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.7. Muassasa oshxonasi jihozlari oʻz vazifasiga mos keladigan belgilovchi yozuvga ega boʻlishi va maxsus ajratilgan joyda saqlanishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.8. Muassasa oshxonasi xodimlari sanitariya kiyimlari bilan taʼminlanishi kerak. Bu kiyimlar ifloslanishiga qarab, ammo ikki kunda kamida bir marta almashtirilishi lozim. Muassasada oshxona xodimlarining sanitariya kiyimlari va shaxsiy kiyimlari alohida saqlanishi taʼminlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. FUQARO MUDOFAASI HIMOYA INSHOOTLARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.1. Oliy taʼlim muassasalari binolari majmuasidagi fuqaro mudofaasi himoya inshootlari sigʻimini binolarda bir vaqtning oʻzida boʻladigan talabalar, oʻqituvchilar, ilmiy xodimlar, oʻquv-yordamchi va maʼmuriy-xoʻjalik xodimlari soniga qarab belgilash lozim. Fuqaro mudofaasining mahalliy shtabi maʼlumotlarini hisobga olgan holda, yaqin atrofda yashovchi va ishlovchi aholi uchun qoʻshimcha sigʻim koʻzda tutilishiga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.2. Himoya inshootlari sifatida yertoʻla va tsokol qavatlarida joylashgan ikki maqsadli xonalardan foydalanish mumkin. Ikki maqsadli xonalar roʻyxati qisqa muddatli (1 soatgacha) va oʻrtacha davomiylikdagi (1,5 soatdan 3 soatgacha) boʻlish guruhlaridan iborat boʻlib, talabalar, oʻqituvchilar, xodimlar va maʼmuriy xodimlar uchun moʻljallangan. Bular quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaxsus fanlarni (fuqaro mudofaasi, harbiy tayyorgarlik, xavfsizlik texnikasi va boshqalar) oʻrganish uchun tekis polli laboratoriyalar va auditoriyalar (90 oʻrinli va undan kam);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjihozlari olib qoʻyiladigan maxsus laboratoriyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkutubxona fondi omborlari, arxiv omborlari, arxivlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmashgʻulot uchun sport zallari (shtanga, kurash, boks, qilichbozlik, ritmika, gimnastika, tennis va hokazo);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻq otish tirlari, suzish havzalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtalabalar klubi xonalari, jumladan 300 kishigacha sigʻadigan, poli tekis, sahnasiz zallar, diskotekalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfoye — raqsxona; ovqatlanish zallari, bufetlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvestibyulli garderob, hojatxonalar, dushxonalar, chekish xonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradiouzellar, suratga olish xonasi va tomosha zali boʻlgan kinofotolaboratoriyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhujjatlarni koʻpaytirish boʻlimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtelestudiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtaʼmirlash ustaxonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinoni taʼmirlash xizmatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишomborxonalar, xonalar, inventar saqlash joylari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavtomobillar toʻxtash joylari, garajlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.3. Talabalar va xodimlarni yigʻilish radiuslaridan tashqarida himoya qilish uchun hududdagi mavjud binolar va inshootlar ostida ikki maqsadli chuqurlashtirilgan xonalarni yoki yaqin atrofdagi maxsus inshootlarda (transport tonnellari, metro, shahar madaniy-maishiy xizmat koʻrsatish obyektlarining yertoʻla xonalari) qoʻshimcha sigʻimlarni koʻzda tutish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.4. Yangi qurilayotgan binolar ostida xonalar guruhlarini joylashtirish imkoniyati boʻlmaganda, shuningdek, ilgari ikki xil maqsadli xonalar guruhlari rejalashtirilmagan oliy oʻquv yurtlarining mavjud majmualarini kengaytirish va rekonstruksiya qilish sharoitlarida, alohida joylashgan ikki xil maqsadli chuqurlashtirilgan yoki yer osti inshootlarini qurish tavsiya etiladi.