Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QURILISH VA UY-JOY KOMMUNAL XOʻJALIGI VAZIRINING
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBUYRUGʻI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.02.05-24 “Qurilish uchun muhandislik-ekologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 31-yanvarda hisobga olindi, hisob raqami 385]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi hamda Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 23-apreldagi 231-son “Qurilish sohasidagi normativ hujjatlarni xalqaro standartlar bilan uygʻunlashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. ShNQ 1.02.05-24 “Qurilish uchun muhandislik-ekologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2015-yil 27-oktabrdagi 153-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan “ShNQ 1.02.11-15 “Qurilish uchun muhandislik ekologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazir SH. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2026-yil 6-yanvar,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш01/2-1-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 11-dekabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEkologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisi A. ABDUXAKIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 27-noyabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 6-yanvardagi 01/2-1-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.02.05-24 “Qurilish uchun muhandislik-ekologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda ShNQ deb yuritiladi) shaharsozlik faoliyati obyektlarini loyihalash hamda ularni rekonstruksiya qilish bosqichlarida muhandislik-ekologiya izlanishlarini oʻtkazishga oid talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-bob. Normativ-huquqiy hujjatlar, shaharsozlik normalari va qoidalari, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Mazkur ShNQda quyidagi normativ-huquqiy hujjatlar, shaharsozlik normalari va qoidalari, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazirlar Mahkamasining 2019-yil 15-oktabrdagi 869-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasida radiatsiyaviy avariyalarni prognoz qilish, barvaqt aniqlash va harakat qilish hamda radiatsiyaviy vaziyatni kuzatuv qilish boʻyicha yagona davlat tizimi toʻgʻrisidagi nizom;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazirlar Mahkamasining 2019-yil 11-dekabrdagi 981-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi suv obyektlarining suvni muhofaza qilish va sanitariya-muhofaza zonalarini belgilash tartibi toʻgʻrisidagi nizom;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazirlar Mahkamasining 2020-yil 19-fevraldagi 99-son qarori bilan tasdiqlangan Fitosanitar xavfni tahlil qilish, fitosanitariya choralarini qoʻllash va bekor qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazirlar Mahkamasining 2021-yil 3-iyundagi 343-son “Atrof-muhitning ifloslanish darajasini baholash tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qarori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.02.07-19 “Qurilish uchun muhandislik texnik izlanishlar. Asosiy qoidalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.02.22-19 “Uchuvchisiz uchish apparatlari (UUA) yordamida topografik kartalar va planlar tuzish maqsadida bajariladigan aerofototopografik syomka texnologiyasi qoidalar toʻplami”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.01.01-22 “Loyihalash uchun iqlimiy va fizikaviy-geologik maʼlumotlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanQvaN 0272-09 “Oʻzbekiston sharoitida tuproqni ifloslanishdan himoya qilish sxemalariga gigiyenik asoslashlar tuzishning sanitariya qoidalari va normalari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanQvaN 0182-05 “Oʻzbekiston sharoitida markazlashmagan suv taʼminoti hamda suv manbalarining sanitar qoʻriqlashga gigiyenik talablar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanQvaN 0200-06 “Oʻzbekiston aholisini markazlashtirilgan xoʻjalik ichimlik suvi bilan taʼminlash uchun yer usti va yer osti suv manbalari sinflarini aniqlash, gigiyenik baholashning sanitariya qoidalari va normalari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanQvaN 0211-06 “Oʻzbekiston aholisining xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti markazlashtirilgan tizimi suvining gigiyenik mezonlari va ular sifatining nazorati”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanQvaN 0244-07 “Xoʻjalik ichimlik suvi quvurlari va suv taʼminoti uchun moʻljallangan sanitar qoʻriqlanadigan zonalardan foydalanish va loyihalashtirishning sanitariya qoidalari va normalari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanQvaN 0193-06 “Radiatsiya xavfsizligi normalari” (RXN 2006) va “Radiatsiya xavfsizligini taʼminlashning asosiy sanitar qoidalari” (RXTASQ 2006);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanQvaN 0360-18 “Geotexnologik ruda konlarini ishlatish sanitariya qoidalari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanQvaN 0361-18 “Uran ishlab chiqarishi radioaktiv chiqindilarini joylashtirish obyektlarida atrof-muhitning radioekologik kuzatuvi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanQvaN 0019-21 “Radiotexnik inshootlarni joylashtirish va ulardan foydalanishga qoʻyiladigan gigiyenik talablar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 21.301-2014 “Muhandislik izlanishlari boʻyicha hisobot hujjatlarini rasmiylashtirishga qoʻyiladigan asosiy talablar.” (rasmiy manba: Основные требования к оформлению отчетной документации по инженерным изысканиям);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 17.2.3.01-86 “Tabiatni muhofaza qilish. Atmosfera. Aholi punktlarida havo sifatini nazorat qilish qoidalari” (rasmiy manba: Охрана природы. Атмосфера. Правила контроля качества воздуха населенных пунктов);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 12071-2014 “Gruntlar. Namunalarni olish, qadoqlash, tashish va saqlash” (rasmiy manba: Грунты. Отбор, упаковка, транспортирование и хранение образцов);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 17.4.2.01-81 “Tuproqlar. Sanitariya holati koʻrsatkichlari nomenklaturasi” (rasmiy manba: Почвы. Номенклатура показателей санитарного состояния);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 5180-2015 “Gruntlar. Fizik xususiyatlarni laboratoriya sharoitida aniqlash usullari” (rasmiy manba: Грунты. Методы лабораторного определения физических характеристик);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 31861-2012 “Suv. Namuna olish uchun umumiy talablar” (rasmiy manba: Вода. Общие требования к отбору проб);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 17.1.5.01-80 “Tabiatni muhofaza qilish. Gidrosfera. Ifloslanishni tahlil qilish uchun suv havzalarining tub choʻkindilaridan namuna olish uchun umumiy talablar” (rasmiy manba: Охрана природы. Гидросфера. Общие требования к отбору проб донных отложений водных объектов для анализа на загрязненность);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 17.1.5.04-81 “Tabiatni muhofaza qilish. Gidrosfera. Tabiiy suv namunalarini namuna olish, birlamchi qayta ishlash va saqlash uchun asboblar va qurilmalar. Umumiy texnik shartlar” (rasmiy manba: Охрана природы. Гидросфера. Приборы и устройства для отбора, первичной обработки и хранения проб природных вод. Общие технические условия);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 31862-2012 “Ichimlik suvi. Namuna olish” (rasmiy manba: Вода питьевая. Отбор проб);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 31942-2012 (ISO 19458:2006) “Suv. Mikrobiologik tahlil uchun namuna olish” (rasmiy manba: Вода. Отбор проб для микробиологического анализа);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 17.4.4.02-2017 “Tabiatni muhofaza qilish. Tuproqlar. Namuna olish va namunalarni kimyoviy, bakteriologik va gelmintologik tahlillar uchun tayyorlash usullari” (rasmiy manba: Охрана природы. Почвы. Методы отбора и подготовки проб для химического, бактериологического и гельминтологического анализа);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 30672-2019 “Gruntlar. Dala tadqiqotlari. Umumiy qoidalar” (rasmiy manba: Грунты. Полевые испытания. Общие положения);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 8.087-2000 “Oʻlchashlar birliligini taʼminlash davlat tizimi. Rentgen va gamma nurlanish dozimetrik qurilmalari etaloni. Doza tezligi hamda havodagi kerma quvvati boʻyicha tekshirish (kalibrlash) uslubi (rasmiy manba: Государственная система обеспечения единства измерений. Установки дозиметрические рентгеновского и гамма-излучений эталонные. Методика поверки по мощности экспозиционной дозы и мощности кермы в воздухе);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzMSt 133:2024 “Ichimlik suvi. Gigiyenik talablar va sifatini nazorat qilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzDST 3627:2023 “Oʻzbekiston Respublikasining oʻlchashlar birliligini taʼminlash davlat tizimi. Foton nurlanishning doza quvvati oʻlchagichlari va dozimetrlar. Qiyoslash usullari va vositalari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzMSt ISO 14064-2:2024 (ISO 14064-2:2019, IDT) Issiqxona gazlari. 2-qism: Issiqxona gazlarining kamayishi yoki koʻpayishi miqdorini baholash, kuzatuv qilish va hisobini yuritishni loyihalar darajasida koʻrsatkich bilan tavsiflash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzMSt ISO 9697:2025 (ISO 9697:2018, IDT) Suv sifati — Umumiy beta faolligi — Yuqori zichlikli manba yordamida aniqlash usuli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-bob. Atama va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ushbu ShNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyektlari — Oʻzbekiston Respublikasining hududi va hududining qismlari, aholi punktlarining hududlari va hududlarining qismlari, aholini joylashtirishning umumdavlat hamda hududiy tizimlari, yer uchastkalari, binolar va inshootlar, hududiy-ishlab chiqarish, shaharsozlik hamda landshaft majmualari, rekreatsiya va ishlab chiqarish zonalari, madaniy meros obyektlari hamda ularning muhofaza zonalari, aholi punktlari chegaralaridagi va aholi punktlariaro hududlardagi akvatoriyalar, muhandislik va transport kommunikatsiyalari, reklama va axborot obyektlaridir (konstruksiyalari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitga taʼsirni baholash — moʻljallanilayotgan va (yoki) rejalashtirilayotgan yoki amalga oshirilayotgan xoʻjalik faoliyatining hamda boshqa faoliyatning atrof-muhitga taʼsiri xususiyatlarini va darajasini, uning ehtimoliy ekologik oqibatlarini aniqlashga hamda atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish chora-tadbirlarini ishlab chiqishga qaratilgan tartib-taomil;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-ekologiya izlanishlari — tabiatga antropogen taʼsirlar natijasida shakllangan atrof-muhitning hozirgi holatini baholash, shuningdek shaharsozlik faoliyati obyektlarining loyihaoldi va loyiha hujjatlarini, strategik rejalashtirish hujjatlari loyihalarini amalga oshirish jarayonida atrof-muhitda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan oʻzgarishlarni aniqlash va prognoz qilish maqsadida olib boriladigan dala tadqiqotlari, izlanishlar, maxsus tahlillar hamda tajribalar majmuasidir;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfatsiyalar — litologik va paleontologik xususiyatlari bilan farqlanuvchi, hosil boʻlish sharoitlarini aks ettiruvchi turli xil choʻkindi togʻ jinslari majmuasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiziqli inshoot trassalari — avtomobil, temir yoʻl liniyalari, havo, yer usti va yer osti elektr uzatish, aloqa liniyalari va inshootlari, yer usti va yer osti quvurlari, irrigatsiya va melioratsiya, suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib tashlash va boshqa muhandislik tarmoqlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ushbu ShNQda quyidagi qisqartmalar qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChYQK — chegaraviy yoʻl qoʻyiluvchi konsentratsiya;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEDQ — ekvivalent dozasi quvvati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишREMK — ruxsat etilgan maksimal konsentratsiya;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишREMD — ruxsat etilgan maksimal darajasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Muhandislik-ekologiya izlanishlari shaharsozlik hujjatlarini ishlab chiqish jarayonida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Muhandislik-ekologiya izlanishlari ShNQ 1.02.07-19 ga muvofiq izlanishlarning boshqa turlari (muhandislik-geodeziya, muhandislik-geologiya, muhandislik-gidrometeorologiya hamda gidrogeologik tadqiqotlar) bilan oʻzaro bogʻliq holda kompleks tarzda amalga oshirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Muhandislik-ekologiya izlanishlari natijalari boʻyicha quyidagi vazifalar hal etilgan boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyektlari qurilishining ekologik, iqtisodiy va ijtimoiy oqibatlarini baholash, atrof-muhitga salbiy taʼsirni kamaytirish, oldini olish yoki bartaraf etish hamda aholining hayoti va sogʻligʻi uchun qulay va xavfsiz yashash sharoitlarini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyektlarini qurishdan oldin taʼsir skriningini oʻtkazish orqali ularning atrof-muhitga boʻlishi mumkin boʻlgan real va potensial ekologik taʼsirlarini baholash hamda atrof-muhitga taʼsirni baholashdan oʻtkazish zarurati mavjud yoki mavjud emasligini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy muhitning tarkibiy qismlari, tabiiy landshaftlar va ekotizimlarning holatini, ularning antropogen taʼsirlarga chidamliligi hamda tabiiy tiklanish qobiliyatini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitga taʼsirni minimallashtirish maqsadida shaharsozlik faoliyati obyektlarini joylashtirish boʻyicha muqobil variantlarni tanlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatmosfera havosi, yer va tuproq, yer osti boyliklari, suv resurslari, oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlari, biologik xilma-xillik, landshaftlar, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar hamda moddiy madaniy meros obyektlariga yetkazilishi mumkin boʻlgan salbiy taʼsirlarining oldini olish va kamaytirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyektlarini qurish, ulardan foydalanish va tugatish (rekultivatsiya) bosqichlarida atrof-muhitni muhofaza qilish hamda tabiiy resurslardan oqilona foydalanish nazarda tutilgan chora-tadbirlarning yetarliligi, samaradorligi va ilmiy-texnik asoslanganligini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Muhandislik-ekologiya izlanishlarida quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitga taʼsirni baholash boʻyicha ishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish faoliyatining atrof-muhitga taʼsirini baholash va oʻrganish ishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdala sharoitida muhandislik-ekologik izlanishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeoekologik va biologik tahlillar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlaboratoriya tajribalari va sinovlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekologik asoslovchi materiallarni tayyorlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Muhandislik-ekologiya izlanishlarida quyidagilar oʻrganilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududdan foydalanishning tarixi, tavsifi hamda ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlar va rivojlanish darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.01.01-22 ga muvofiq hududning iqlimiy va fizikaviy-geologik sharoitlari, meteorologik koʻrsatkichlari va ularning oʻzgarishlari (havo harorati, atmosfera bosimi, shamol yoʻnalishi va tezligi, yogʻingarchilik miqdori, havoning nisbiy namligi, quyosh radiatsiyasi parametrlari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhit tarkibiy qismlarining holati (tuproq qoplami (quruqlik uchastkalarida), ochiq suv havzalarining (akvatoriyaning) gidrologik, gidroximik va gidrobiologik xususiyatlari, yer osti sizot suvlari, yer osti suvlari holati va sifat koʻrsatkichlari, hududning oʻsimlik qoplami va landshaft tuzilishi, oʻrmonlarning holati, hayvonot olami holati, atmosfera havosining sifat koʻrsatkichlari va ifloslanish darajasi dinamikasi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli gidrometeorologik hodisalar (sel oqimlari, suv toshqinlari, qor koʻchkilari, kuchli shamollar (dovullar), changli (qumli) boʻron, jala yogʻinlar) hamda geologik jarayonlar (zilzilalar, yer yuzasining oʻpirilishi, koʻchki, choʻkish xavfi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишiqlim oʻzgarishi va xavfli gidrologik hodisalar bilan bogʻliq suv havzalarining gidrologik rejimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududdagi radiatsiyaviy holat, shu jumladan atrof-muhitning antropogen manbalardan radionuklidlar bilan ifloslanishi, aholi punktlarida, ishlatib boʻlingan uran konlarida, shuningdek chiqindi poligonlari va balansdan tashqari rudalar hududlarida radioekologik nazorat boʻyicha maʼlumotlar tahlili;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududda xoʻjalik faoliyati natijasida yuzaga kelgan oqova suvlar, sanoat, qattiq maishiy va boshqa chiqindilar, radionuklidlar, toksikantlar, ogʻir metallar, neft mahsulotlari, pestitsidlar zaharli moddalar bilan ifloslanish holatlari va ular bilan bogʻliq vaziyatlar tahlili.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Muhandislik-ekologiya izlanishlarining vazifalarini hal etish uchun quyidagi maʼlumotlarni olish imkonini beradigan muhandislik-geodeziya, muhandislik-geologiya va muhandislik-gidrometeorologiya izlanishlari materiallari va natijalaridan foydalanish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишiqlim sharoitlari va meteorologik koʻrsatkichlar toʻgʻrisidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeologik shart-sharoitlar toʻgʻrisidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrogeologik shart-sharoitlar toʻgʻrisidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeomorfologik shart-sharoitlar toʻgʻrisidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrologik shart-sharoitlar toʻgʻrisidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli gidrometeorologik hodisalar va geologik jarayonlar toʻgʻrisidagi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Muhandislik-ekologik izlanishlarini amalga oshirish jarayonida tuproq, yer usti suv obyektlari va ularning choʻkindilari hamda yer osti suv quduqlaridan namunalar olish ishlari ham amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Shaharsozlik faoliyati obyektini joylashtirish (yer uchastkasini tanlash) boʻyicha loyiha hujjatlarini asoslash uchun maʼlumotlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyekti joylashishi yoki tanlab olingan yer uchastkasi maydoni boʻyicha muqobil variantlarni aniqlash va tanlashga doir maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy muhit holati va resurslar (tuproq, yer usti va yer osti suvlari, oʻsimliklar hamda foydali qazilmalar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shuningdek qishloq xoʻjaligi va oʻrmon fondi yerlariga taalluqli holatni tahlil qiluvchi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyiha natijasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan zararli ekologik taʼsirlar toʻgʻrisidagi dastlabki maʼlumotlar (ifloslantiruvchi manbalar, ularning joylashuvi, taʼsir zonalari, tarkibi, chiqariladigan zarralar intensivligi hamda taʼsirning takrorlanish chastotasi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan texnologik jarayonlarning umumiy texnik yechimlari va parametrlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (xomashyo va yoqilgʻi turi hamda miqdori, manbalari, atmosfera havosiga tashlamalar hajmi, tozalash tizimlari, tutun gazlari moʻrilari balandligi, suv taʼminoti manbalari, oqova suvlar hosil boʻlish manbalari, yomgʻir suvlarini toʻplash va ulardan foydalanish, oqova suvlarning kimyoviy tarkibi, tozalash usullari, oqova suvlarni tozalash inshootlari quvvati, aylanma va takroriy suv taʼminoti tizimlaridan foydalanish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatmosfera havosi, yer usti va yer osti suvlariga taʼsir etish ehtimoli boʻlgan hududlar (taʼsir zonalari) hamda ularning oldini olish va bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlar tavsifi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqattiq maishiy chiqindilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (turlari, miqdori, morfologik va kimyoviy tarkibi, zaharliligi, joylashtirish, saqlash, zararsizlantirish, utilizatsiya qilish va qayta ishlash usullari).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Muhandislik-ekologiya izlanishlari uchun dastlabki maʼlumotlar tarkibi quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyekti joylashadigan hududning tabiiy sharoiti va xoʻjalik faoliyati boʻyicha umumiy maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud hamda loyiha doirasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan ekologik taʼsir manbalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (sifat koʻrsatkichlari va mavjud boʻlsa miqdoriy koʻrsatkichlar bilan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning biologik resurslari oʻsimlik (flora) va hayvon (fauna) hamda ularning oʻrganilganlik darajasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning sanitariya-epidemiologik holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududdagi suvli gorizontlar, yer osti suvlarining joylashish chuqurligi va muhofazalanganlik darajasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning seysmik faolligi (seysmik hududlashtirish) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtaʼsir zonalarining taxminiy chegaralari hamda muhandislik-ekologik izlanishlar hududi chegaralarini asoslash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-ekologiya izlanishlari tarkibi va hajmini asoslash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuayyan ish turlarini bajarish uslubiyoti, prognozlash va modellashtirish boʻyicha tavsiya etiladigan koʻrsatmalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Hududning ekologik holatini kompleks baholash, moʻljallanayotgan xoʻjalik faoliyatining atrof-muhitga taʼsirini aniqlash hamda salbiy oʻzgarishlarni prognoz qilish uchun quyidagi maʼlumotlar keltirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) ekologik sharoitlarning oʻrganilganlik darajasi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududda ilgari bajarilgan muhandislik-ekologiya izlanishlari materiallari va maʼlumotlaridan oʻtkazilgan davrdan keyingi oʻzgarishlarni hisobga olgan holda foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy resurslardan foydalanish, ularni qayta tiklash va muhofaza qilish hamda aholi sanitariya-epidemiologik osoyishtaligini taʼminlash sohasidagi mavjud materiallardan foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) hududning tabiiy va antropogen shart-sharoitlarning qisqacha tavsifi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишiqlim, landshaft, geomorfologik, seysmik, gidrologik, gidrogeologik, geologik va muhandislik-geologik sharoitlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlari, shu jumladan tabiiy resurslar (suv, biologik resurslar, foydali qazilmalar) hamda ulardan xoʻjalik maqsadlarida foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud sanoat obyektlari, bino va inshootlar hamda muhandislik, transport infratuzilmalari, suv taʼminoti va oqova suvlarni tozalash inshootlari hamda chiziqli inshootlar trassalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhofaza etiladigan tabiiy hududlar, oʻrmonlar, rekreatsiya zonalari va obodonlashtirish-koʻkalamzorlashtirish maydonlari koʻrsatkichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhayvonot va oʻsimlik dunyosi, shu jumladan Qizil kitobga kiritilgan turlar roʻyxati va ularning tarqalish areallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlar taʼsiriga uchragan hududlar, xavfli gidrometeorologik va geologik jarayonlar hamda ulardan himoyalanish boʻyicha mavjud maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv obyektlarining suvni muhofaza qilish zonalari va qirgʻoqboʻyi mintaqalari, yer osti suvlarining sanitariya muhofaza zonalari hamda yer osti suvlarining hosil boʻlish zonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) izlanishlarni bajarish usullari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-ekologiya izlanishlarining tarkibi, usullari va hajmi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdala tadqiqotlari va kameral ishlar tavsifi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻllaniladigan uslublar va usullar, shuningdek dasturiy mahsulotlar (havolalar bilan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnika, asbob-uskunalar va boshqa qoʻllaniladigan vositalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) muhandislik-ekologiya izlanishlari natijalari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning tabiiy sharoitlarini oʻrganish va unga texnogen taʼsirlarni baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdala va kameral ishlar natijalarini tahlil qilish va baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektni qurish va foydalanish jarayonida atrof-muhitda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan oʻzgarishlar hamda texnogen taʼsir oqibatlarini prognozlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd) maxsus huquqiy rejim belgilangan hududlar va cheklovlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekologik toza hududlar hamda maxsus huquqiy rejim belgilangan hududlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmoddiy madaniy meros obyektlari, ularning muhofaza chegaralari hamda xoʻjalik faoliyatini tartibga solish chegaralari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanoat (konchilik) chiqindilari obyektlari, poligonlar, radioaktiv chiqindilarni saqlash (koʻmish) joylari, zaharli moddalar koʻmilgan hududlar, qabristonlar, hayvon qabristonlari va biotermik oʻralar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosiy va noruda foydali qazilmalar konlari joylashgan yer qaʼri uchastkalari hamdа ishlab chiqarish korxonalarining sanitariya-muhofaza zonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe) hududning ekologik holatini baholash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning funksional ahamiyatini hisobga olgan holda tabiiy landshaft, tabiiy muhit tarkibi, quruqlik va suv ekotizimlarining holati, bardoshliligi va tiklanish imkoniyatlarini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududdagi radiatsiyaviy vaziyat va atrof-muhitga kimyoviy, biologik va fizik taʼsirlar, atmosfera havosi, yer (gruntlar), tuproq, yer usti suv obyektlari suvi va ulardagi choʻkindi qatlamining, yer osti suvlarining kimyoviy va boshqa turdagi ifloslanishlari boʻyicha maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv resurslaridan, shu jumladan ochiq suv havzalari va yer osti suvlardan ichimlik suvi sifatida foydalanish holati, yer osti suvlari muhofazalanganlik darajasi, yomgʻir suvlarini toʻplash va ishlatish imkoniyatlari boʻyicha baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишj) noqulay oʻzgarishlarning dastlabki prognozi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatmosfera havosining ifloslanishi prognozi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyerlar sifati yomonlashishi hamda tuproq, yer usti va yer osti suvlarining ifloslanishi prognozi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишalohida muhofaza qilinadigan obyektlarga (muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, rekreatsiya zonalari, moddiy madaniy meros obyektlari) taʼsiri prognozi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli tabiiy jarayonlar va texnogen taʼsirlar bilan bogʻliq zararli ekologik oqibatlar prognozi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning kompleks rivojlanishiga taʼsir etishi mumkin boʻlgan omillar, shu jumladan hududning funksional ahamiyatida kutilayotgan ehtimoliy oʻzgarishlar prognozi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-bob. Muhandislik-ekologiya izlanishlari tarkibi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Muhandislik-ekologiya izlanishlarida quyidagi ishlar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) kameral (fond) materiallari bilan ishlash va analog obyektlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhit holati boʻyicha avvalgi yillardagi mavjud fond materiallari hamda ilgari bajarilgan muhandislik-ekologiya izlanishlari materiallarini yigʻish, tahlil qilish, qayta ishlash va umumlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻxshash tabiiy sharoitlarda faoliyat yuritayotgan analog obyektlarni aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) aerokosmik tasvirlar va geoaxborot tizimi asosida tahlil:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturli turdagi suratga olish materiallari (oq-qora, koʻpzonali/multispektral, radiolokatsiya, issiqlik) asosida aerokosmik tasvirlarni deshifrlash (talqin qilish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfazoviy maʼlumotlarni kartografik koʻrinishda vizuallashtirish, ularni rastr yoki vektor shaklida, shuningdek toʻrli (matritsali) shakllarda hamda turli aniqlikdagi aerokosmik suratlar va ortofotorejalar (ortomozaikalar) koʻrinishida rasmiylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) hududni oʻrganish (rekognossirovka qilish) va kuzatuvlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrekognossirovka va marshrutli (yoʻnalishli) kuzatuvlar orqali atrof-muhit tarkibi, tabiiy landshaftlar, quruqlik va suv ekotizimlari holatini baholash, ifloslanish belgilari va manbalarini aniqlash hamda tasniflash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdoimiy (statsionar) va yoʻnalishli (marshrutli) kuzatuvlarni oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) atrof-muhit tarkibini oʻrganish:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproq qatlamining ifloslanishini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer usti suv obyektlari va ulardagi choʻkindi qatlamining ifloslanishini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining ifloslanishini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradiatsiyaviy holatni oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfizikaviy taʼsirlarni oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning ekologik hamda tabiiy landshaft sharoitlarini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻsimlik dunyosini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhayvonot dunyosini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanitariya-epidemiologik hamda tibbiy-biologik holatni oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишijtimoiy-iqtisodiy sharoitlarni oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli tabiiy jarayonlar va texnogen taʼsirlarga, shuningdek choʻllanish, shamol va suv eroziyasiga moyil hududlarni oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd) namuna olish va laboratoriya tahlillari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekologik sinovlar uchun atrof-muhit tarkibidan (atmosfera havosi, tuproq, yer usti suv obyektlari suvlari va choʻkindi qatlami, yer osti suvlari) namunalar olish va kimyoviy-analitik usullar bilan laboratoriya tahlillarini bajarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproq qatlamida gaz-geokimyoviy tadqiqotlarni oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe) modellashtirish, maʼlumotlar bazasi va yakuniy tahlil:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkompyuter dasturlaridan foydalangan holda gidrogeologik va geologik jarayonlar rivojlanishini matematik modellashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrogeologik, geologik va gidrokimyoviy parametrlar boʻyicha maʼlumotlar bazasini shakllantirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишolingan materiallarni tahlil qilish, baholash va xulosalash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Muhandislik-ekologiya izlanishlari natijalari boʻyicha texnik hisobot (bundan buyon matnda texnik hisobot deb yuritiladi) tayyorlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Muhandislik-ekologiya izlanishlari natijalari boʻyicha tuzilgan texnik hisobotning tarkibi va mazmuni qurilish turiga, loyiha-qidiruv ishlarining bosqichiga hamda hududning tabiiy-texnogen sharoitlarini inobatga olgan holda mazkur ShNQning 1-ilovasi hamda GOST 21.301-2014 ga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Buyurtmachi tomonidan quyidagi qoʻshimcha muhandislik-ekologiya izlanishlarini amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanitariya-epidemiologiya hamda tibbiy-biologik tadqiqotlarni oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy muhitning alohida tarkibiy qismlari boʻyicha kuzatuv tadbirlarini amalga oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgaz-geokimyoviy tadqiqotlarni oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrobiologik tadqiqotlarni oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy oʻsimlik jamoalari uchun fitosanitar xavfni baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekologik-geokimyoviy tadqiqotlarni oʻtkazish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Aerokosmik tasvirlarni deshifrovka qilish natijalari asosida yigʻilgan umumiy geografik, kartografik va tematik maʼlumotlar grafik, raqamli yoki matn koʻrinishida rasmiylashtirilishi lozim. Bunda, aerokosmik tasvirlarni deshifrovkasi quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaerokosmik tasvirlarni deshifrovka natijalarini turli masshtablardagi topografik asoslar, shuningdek mavjud tabiiy landshaft, geologik tuzilma, muhandislik-geologik va hududlashtirish sxemalari hamda boshqa turdagi kartografik materiallarga bogʻlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli gidrometeorologik va texnogen hodisalar, shuningdek geologik jarayonlar rivojlangan uchastkalarni aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhit holatiga taʼsir koʻrsatuvchi sanoat obyektlari, binolar va inshootlar, muhandislik infratuzilmalari, transport magistrallari, quvur oʻtkazgichlar va boshqa chiziqli inshootlar trassalari, karyerlar hamda boshqa elementlarni aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻridan-toʻgʻri antropogen taʼsirlarning zararli oqibatlarini dastlabki oʻrganish, jumladan turar joylar konturlari va shahar hamda qishloqlar aglomeratsiyalari konturlarining oʻzgarishlari, ifloslanish areallari, yongʻinlar, daraxtlar kesilgan uchastkalar hamda oʻsimlik qoplamining boshqa buzilishlarini belgilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekologik holatning oʻzgarish dinamikasini kuzatib borish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Fazoviy maʼlumotlarni vizuallashtirish ularni kartografik tasvirlar koʻrinishidagi rastr yoki vektor shaklida, shuningdek aero yoki kosmik surat, ortofotoreja koʻrinishida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Yoʻnalishli (marshrutli) kuzatuvlar hududning kompleks landshaft tavsifini, shu jumladan uning funksional ahamiyati va ekotizimlarning umumiy holatini hisobga olgan holda bajarilishi hamda quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududni tekshirish orqali tabiiy muhitning tarkibiy qismlarida uzoq muddatli ifloslanish uchastkalarini, oʻsimlik qoplamining shikastlanish holatlarini, shuningdek joy relyefi oʻzgarishlarining sabablari va xususiyatini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanoat korxonalari, sanoat chiqindilarini toʻplash va koʻmib tashlash joylari, chiqindi poligonlari va ruxsat etilmagan chiqindi tashlash joylari, kimyoviy oʻgʻitlar hamda zaharli kimyoviy moddalarni saqlash omborlari, tindirgichlar, neft omborlari va boshqa ifloslantiruvchi manbalar joylashuvining sxemalarini tuzish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻzga koʻrinadigan ifloslanish belgilari va oʻtkir kimyoviy hid manbalari joylarini (neft mahsulotlari dogʻlari, pestitsidlar, insektitsidlar va boshqa zaharli preparatlar), ruxsat etilmagan chiqindi tashlash joylarini, metan chiqish nuqtalarini, oqova suvlarni yer usti suv obyektlariga yoki joy relyefiga tashlash uchastkalarini sxemalar hamda faktik materiallar xaritalariga kiritish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududdagi yovvoyi hayvon va oʻsimlik turlarining tarqalishi, hududga xos boʻlmagan yangi, ilgari uchramagan yovvoyi hayvon va oʻsimlik turlarining paydo boʻlish holatlari aniqlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli tabiiy jarayonlar va texnogen taʼsirlarga hamda choʻllanish, shamol va suv eroziyasiga moyil boʻlgan hududlarning tashqi koʻrinishlari aniqlanishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Hududni oʻrganish (rekognossirovka qilish) yoʻnalishli (marshrutli) kuzatuvlar orqali yoki uchuvchisiz uchish apparatlari yordamida ShNQ 1.02.22-19 ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Kuzatish punktlarida doimiy (statsionar) kuzatuvlar quyidagi maqsadlarda oʻtkazilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning funksional va shaharsozlik zonalashini hisobga olgan holda uning kompleks tabiiy-landshaft tavsifini baholash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududiy birliklar chegaralarini (geografik koordinatalarini qayd etgan holda), shuningdek tuproq va oʻsimlik qoplami, ajralib turadigan tabiiy landshaftlar hamda yovvoyi hayvonlar yashash joylari chegaralarini aniqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhit tarkibiy qismlarining holatini baholash, (atmosfera havosi, tuproq (gruntlar), yer usti va yer osti suvlari, oʻsimlik qoplami va hayvonot dunyosi holatini tavsiflash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhit tarkibiy qismlarini oʻrganish uchun tadqiqot maydonchalarining joylashuvini belgilash hamda geografik koordinatalarni koʻrsatgan holda namuna olish nuqtalarini aniqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmahalliy sharoitlar xususiyatlarini hisobga olgan holda ifloslantiruvchi zararli moddalarning atrof-muhitga chiqarilishi, migratsiya yoʻllari va ularning tutash tabiiy landshaftlarga oʻtishi ehtimolini tahlil qilish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududdagi oʻsimlik va hayvonot dunyosi hamda boshqa biologik organizmlar (biota) uchun oqibatlarini koʻrsatgan holda xavfli tabiiy jarayonlar va texnogen taʼsirlarning atrof-muhit tarkibiy qismlariga hamda ekotizimlarga taʼsir darajasini tahlil qilish uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Kuzatish punktlarida (postlarida) doimiy (statsionar) kuzatuvlar topografik rejalar va xaritalar, aero suratlar va kosmik tasvirlar, shuningdek avvalgi yillarda bajarilgan muhandislik izlanishlari hamda tadqiqotlar materiallaridan foydalangan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Kuzatish punktlarida (postlarida) doimiy (statsionar) kuzatuvlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-ekologik izlanishlar olib boriladigan maydonda dala tekshiruvlarini rejalashtirilayotgan shaharsozlik faoliyati va boshqa taʼsir zonalarini inobatga olgan holda, atrof-muhit hamda tabiiy landshaftning har bir tarkibiy qismi boʻyicha antropogen ifloslanish manbalarini hisobga olib amalga oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишifloslanishning tashqi vizual belgilari (kimyoviy dogʻlar, oʻtkir kimyoviy hid) hamda atrof-muhitga taʼsir koʻrsatuvchi manbalarni (shlam, kul, fosfogips va boshqa xavfli sanoat chiqindilarini saqlash joylari, neft mahsulotlari saqlanadigan joylar, mineral oʻgʻitlar va zaharli kimyoviy moddalar omborlari, shuningdek boshqa ifloslanish manbalari) aniqlash, ifloslanish koʻlami va ehtimoliy sabablarini koʻrsatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻllanish, shamol va suv eroziyasi, yer osti sizot suvlari sathining koʻtarilishi, yer sathining choʻkishi hamda boshqa xavfli tabiiy jarayonlar va texnogen taʼsirlarning rivojlanish uchastkalarini aniqlash (mazkur turdagi tadqiqotlar muhandislik-geologik hamda muhandislik-gidrometeorologik izlanishlar bilan birgalikda olib borilishi lozim);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtahlil oʻtkazish uchun atmosfera havosi, tuproq, yer usti suv obyektlarining suvi va ularning choʻkindi qatlamidan, yer osti suvlari, oqova suvlar hamda chiqindilardan namuna olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradioekologik tekshiruvlarni oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzararli fizik taʼsirlarni oʻrganish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Togʻ kavlamalarini (shurflar, transheyalar, burgʻilash quduqlarini) qazish quyidagi maqsadlarda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaydonchaning muhandislik-geologik sharoitlarini (tuproqlarning, aeratsiya zonasidagi va oʻzida suv tutib turuvchi togʻ jinslarining, gruntlar va togʻ jinslarining tarkibi va filtratsiya xususiyatlarini, suv oʻtkazmas (suvbardosh) qatlamlar mavjudligi va suvli gorizontlar va yer usti suvlari orasida, grunt suvlari oqimining yoʻnalishi va harakat tezligi orasida oʻzaro gidravlik bogʻliqlik mavjudligi) hamda ifloslanishning tezkor tarqalishi ehtimoli va akkumulyatsiyalanishini aniqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproqlar, gruntlar hamda yer osti suvlari boʻyicha ularning kimyoviy tarkibi, fizik-mexanik va suvli-fizik xususiyatlari, shuningdek zararli tarkiblar konsentratsiyasini aniqlash maqsadida namuna olish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatmosfera havosi va grunt suvlariga gazsimon ifloslantiruvchi moddalar chiqarilishining xavflilik darajasini aniqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишterrikonlar, togʻ-kon sanoati kavlamalaridan chiqariladigan qoplama va aralashma togʻ jinslari, sanoat chiqindi uyumlari hamda toʻkma grunt massivlarining yirik uyumlaridan sizib chiqadigan suvlarning xavfliligini aniqlash uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Togʻ kavlamalarini stvorlar boʻylab, geomorfologik elementlar chegarasiga perpendikulyar ravishda, ifloslanish manbalari joylashishiga hamda havo oqimlarining, yer osti va yer usti suv oqimlarining, yer yuzasi qiyaligining asosiy yoʻnalishlariga, yer yuzasidagi yotqiziqlarga bogʻliq ravishda joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Togʻ kavlamalari orasidagi masofa ularning kovlanish maqsadi, muhandislik izlanishlarining bosqichi hamda mahalliy sharoitlarning xususiyatlarini hisobga olgan holda belgilanishi, bunda togʻ kavlamalari orasidagi masofa bajariladigan tadqiqotlar masshtabiga mos boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Togʻ kavlamalarining chuqurligi yer yuzasidan hisoblaganda birinchi suvli gorizontning qalinligi, suvbardosh qatlam tomining chuqurligi, ifloslangan zonaning qalinligi hamda tektonik buzilishlar mavjudligini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Kuzatuv burgʻilash quduqlari quyidagi maqsadlarda joylashtirilishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer uchastkasi hududida aeratsiya zonasining pastki qismi boʻyicha geologik-litologik qirqimni oʻrganish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taʼminoti (ichimlik, xoʻjalik-maishiy, ishlab chiqarish, sanoat-texnika hamda qishloq xoʻjaligi) ehtiyojlari uchun suvli gorizontlarning filtratsiya parametrlarini va hajmiy koʻrsatkichlarini aniqlash, shuningdek suvli qatlamlar bilan yer usti suvlari oʻrtasidagi gidravlik bogʻliqlikni belgilash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhudud yer osti suvlari rejimini mavsumlar boʻyicha oʻrganish hamda yer osti suvlari kuzatuvi tarmogʻini shakllantirish, grunt suvlari yotish chuqurligini aniqlash, sugʻorish tizimlari (filtratsiya yoʻqotishlar hajmi) va kollektor-drenaj tizimlari (drenajlash hajmi) bilan grunt suvlari oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlik xususiyatlarini aniqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишistiqbolli suvli gorizontlarda yer osti suvlari sifatini oʻrganish uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Kuzatuv burgʻilash quduqlari stvorlar boʻylab joylashtirilishi, bunda quduqlar yer osti suvlari oqimining regional yoʻnalishiga koʻndalang, suv eltuvchilar (suv oqimlari) yoʻnalishiga perpendikulyar holatda, shuningdek loyihalanayotgan bino va inshootlarning joylashuvi hisobga olingan holda joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Ekologik-gidrogeologik tadqiqotlar muhandislik-geologik izlanishlari jarayonida gidrogeologik tadqiqotlar bilan birgalikda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Ekologik-gidrogeologik tadqiqotlarni oʻtkazishda suvli gorizontlar mavjudligi aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Suvli gorizontlarning yotish, tarqalish sharoitlari va ularning (yer yuzasidan hisoblaganda birinchi suvli gorizontlar) tabiiy ravishda muhofazalanganligi, shuningdek aeratsiya zonasidagi gruntlarning va oʻzida suv sigʻdiradigan togʻ jinslarining filtratsiya va sorbsiya xususiyatlari aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Ekologik-gidrogeologik tadqiqotlarni oʻtkazishda muhandislik-ekologik izlanishlar vazifalaridan kelib chiqqan holda qoʻshimcha ravishda quyidagilarni aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuzaki suv obyektlarining mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasidan hisoblaganda birinchi suvbardosh qatlamning joylashish chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt suvlari harakatlanish xususiyatlari, ularning toʻyinish va boʻshanish sharoitlari, rejimi, gorizontlararo hamda yer usti suvlari bilan oʻzaro gidravlik bogʻliqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt suvlari kimyoviy tarkibi, ularning zararli tarkiblar bilan ifloslanganlik darajasi hamda aholi yashash sharoitlariga taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnogen omillarning gidrogeologik sharoitlar oʻzgarishiga taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfoydalanishga yaroqli chuchuk suv resursi mavjudligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Kompleks izlanishlar oʻtkazilganda filtratsiya koeffitsiyentlari hamda dala sharoitida tajriba-filtratsiya ishlarini oʻtkazishni talab qiladigan boshqa koʻrsatkichlar gidrogeologik tadqiqotlar tarkibida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Gidrokimyoviy tadqiqotlar yer usti suvlarining ifloslanganlik darajasini baholash, grunt suvlari ifloslanish arealini, ifloslantiruvchi moddalarning tarkibi va konsentratsiyasini aniqlash, ifloslanish manbalarini belgilash, aniqlangan ifloslanishning ekotizim holatiga hamda aholi sogʻligʻiga taʼsirini baholash uchun amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Yer usti va yer osti suvlarining ifloslanishini oʻrganish ushbu ShNQning 57-bandiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Tuproq tadqiqotlari quyidagilar uchun bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonchasi uchun yer uchastkasini qishloq xoʻjaligida foydalanilmaydigan yoki unumdorligi past boʻlgan yerlardan tanlashni asoslash hamda tabiiy landshaftlar, oʻsimlik qoplami va oʻrmonlarni saqlab qolish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan bino va inshootlarning ularga tutash qishloq xoʻjalik ekinlari, oʻsimlik dunyosi va oʻrmonzorlarga taʼsirini aniqlash, shuningdek ularni sanoat chiqindilari va zaharli moddalarning zararli taʼsiridan himoya qilish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaholi punktlarining obodonlashtirish, koʻkalamzorlashtirish va rekreatsiya zonalarini yaratish sxemalarini ishlab chiqish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqishloq xoʻjalik yerlaridagi va qurilish maydonchasidagi tuproqlarning ifloslanganlik darajasini baholash uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Tuproq tadqiqotlari jarayonida quyidagi maʼlumotlar yigʻilishi va tahlil qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproqlarning turlari va kichik turlari haqida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproqlarning joy relyefida yotish holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproq hosil qiluvchi va ular ostidagi togʻ jinslari haqida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeokimyoviy tarkibi haqida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproq jarayonlari (shoʻrlanish, yer osti sizot suvlarining koʻtarilishi, deflyatsiya, eroziya, choʻllanish jarayonlari) haqida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdegradatsiya darajasi (tuproqning oriqlanishi, fizik yemirilishi (buzilish), kimyoviy ifloslanish) haqida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, mazkur maʼlumotlar yetarli boʻlmaganda, tuproq syomkasi yoki tuproq-geomorfologik profillash ishlari amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur tadqiqotlar tuproqlarning funksional jihatdan ahamiyatini, ulardan amaldagi hamda istiqboldagi foydalanish qobiliyatini, tuproq qatlamining qalinligini, eroziyaning xavfini, deflyatsiya jarayonlarini, shuningdek tuproqning turli moddalar bilan ifloslanish koʻrsatkichlarini hisobga olgan holda tabiiy landshaftlarni oʻrganish bilan birgalikda olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Tuproqlarni tarqalgan areallar boʻyicha ularni xaritalash SanQvaN 0272-09 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Tuproqlardan namunalar olish va ularning ifloslanishini baholash ushbu ShNQning 45 — 56-bandlari boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Atmosfera havosining ifloslanishi darajasini, shuningdek issiqxona gazlari chiqarilishini qisqartirishni oʻrganish quyidagi maqsadlarda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyektlarini loyihalash rejalashtirilayotgan hududda atmosfera havosi ifloslanishining asosiy tabiiy va texnogen manbalarini, shuningdek atmosfera havosining ifloslanish darajasini aniqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatmosfera havosiga issiqxona gazlarining (karbonat angidrid (CO2), metan (CH4), azot oksidi (N2O), xloroftoruglerod (NFC5), perftoruglerod (PFC5) va oltingugurt ftoridi (SF6)) chiqarilishi va ularni qisqartirishni aniqlash uchun (OʻzMSt ISO 14064-2:2024 (ISO 14064-2:2019, IDT)ga muvofiq);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyektlarini loyihalash natijasida atmosfera havosi ifloslanishining ChYQK dan ortib ketishni prognoz qilish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatmosfera havosiga kimyoviy, biologik va fizik taʼsirlarning ekologik vaziyat rivojlanishining umumiy tendensiyalariga taʼsirini tahlil qilish uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Atmosfera havosini oʻrganish ishlari gidrometeorologik izlanishlar doirasida doimiy (statsionar), yoʻnalishli (marshrutli) hamda koʻchma kuzatuv punktlarida tashkil etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Kuzatuvlar natijalarini qayta ishlash va havoning ifloslanishini baholash GOST 17.2.3.01-86 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Tuproqlardan namunalar olish va ularni oʻrganish ishlari tuproqda toʻplanuvchi ifloslantiruvchi moddalarning aholi sogʻligiga taʼsirini aniqlash uchun bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Tuproq namunalarini olish GOST 17.4.4.02-2017 va GOST 12071-2014 larga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Tuproq namunalarining soni, joylashuvi va namuna olinadigan nuqtalar orasidagi masofa loyihaning maqsadi, obyekt turi, oʻrganilayotgan hududning tabiiy va texnogen sharoitlari, shuningdek loyiha-izlanish ishlarining bosqichini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Kimyoviy ifloslanishning har bir modda uchun konsentratsiya koeffitsiyentlari yigʻindisini hisoblash quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZc = Kcn +...+ Kcn +...+ Kcn − (N -1),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZc — kimyoviy ifloslanishning jamlangan koʻrsatkichi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — aniqlanadigan moddalar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKcn — turli ifloslantiruvchi moddalarning konsentratsiya koeffitsiyenti. Bunda, mazkur koeffitsiyent uning tuproqdagi real miqdorining (Cn) fon miqdoriga (Sf) nisbati orqali quyidagi formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKcn = Cn/Sf
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишCn — moddaning tuproqda aniqlangan real miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSf — shu moddaning tabiiy (fon) miqdori.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Tuproqlar ifloslanishining muayyan hududdagi tabiiy (fon) miqdorlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olish uchun tabiiy (fon) namunalari atrof-muhitga antropogen taʼsirlarning lokal doirasidan tashqarida olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTabiiy (fon) namunalari aholi punktlarida shamolning ustuvor yoʻnalishiga nisbatan shamolga roʻpara tomonda joylashgan hududlardan olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTabiiy (fon) namunalari avtoyoʻllardan kamida 500 m masofada joylashgan, pestitsidlar va gerbitsidlar qoʻllanilmagan yerlardan, jumladan oʻtloqlar hamda foydalanilmaydigan (zaxira) yerlardan olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTuproqlardagi ogʻir metallar va margimush (mishyak) fonini global va zonal baholash mazkur ShNQning 1-jadvaliga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Nazorat qilinadigan kimyoviy moddalarning tuproqdagi muayyan hudud boʻyicha tabiiy (fon) koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda, taqdim etilgan materiallarda keltirilgan maʼlumotlardan, shuningdek quyidagi jadvalda keltirilgan maʼlumotlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTuproqlardagi ogʻir metallar va margimush (mishyak) fonini global va zonal baholash, (mg/kg)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | |||||||||
element | Global baholar | Zonal baholar | |||||||
yer qobigʻidagi klark | choʻkindi togʻ jinslari (gillar va slaneslar) | tuproq lar | kulrang (oriq) qumloq va yarim qumloq | kulrang suglinkali vailli | kul rang oʻrmon tuproqlari | kashtan | boʻz tuproqlar | shoʻrxok va shoʻrtob yerlar | |
Zn | 83,0 | 80,0 | 50,0 | 28 | 45 | 60,0 | 52,3 | 50,0 | 20,2 |
Cd | 0,13 | 0,3 | 0,3 | 0,05 | 0,12 | 0,7 | 0,4 | - | - |
Pb | 16,0 | 20,0 | 10,0 | 6,0 | 15,0 | 12,5 | 10,0 | 6,3 | 7,2 |
Hg | 0,08 | 0,4 | 0,01 | 0,05 | 0,10 | 0,15 | 0,15 | 0,12 | - |
Cu | 7,0 | 57,0 | 20,0 | 8,0 | 15,0 | 18,0 | 20,0 | 18,0 | 29,5 |
Co | 8,0 | 20,0 | 10,0 | 3,0 | 10,0 | 12,4 | 13,2 | 11,7 | 70,0 |
Ni | 8,0 | 95,0 | 40,0 | 6,0 | 30,0 | 35,0 | 35,0 | 40,0 | 9,6 |
As | 1,7 | 6,6 | 5,0 | 1,5 | 2,2 | 4,7 | 5,2 | 2,5 | 54,6 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Aholi punktlari hududidagi tuproqlarning ekologik holatini baholashda qoʻshimcha koʻrsatkichlar sifatida quyidagilarni inobatga olishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgenotoksiklik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbiologik ifloslanish koʻrsatkichlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Aholi punktlari hududlaridagi tuproqlar ekologik jihatdan quyidagi shartlarga muvofiq boʻlganda qoniqarli deb baholanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkimyoviy ifloslanishning yigʻindi koʻrsatkichi (Zc) 16 dan oshmaganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpatogen mikroorganizmlar soni 1 g tuproqda 10⁴ (10000) dan kam boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoli-titr 1,0 dan katta boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgelmintlar soni 1 kg tuproqda aniqlanmaganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgenotoksiklik darajasi 2 dan kam boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Tuproq noorganik tabiatga ega boʻlgan bitta modda bilan ifloslanganda tuproqning ifloslanish darajasi moddaning xavflilik sinfi, ChYQK hamda Kmax ekologik-toksikologik koʻrsatkichlari tuproq ifloslanishining zararliligini baholash mezonlaridan biri boʻyicha, K1, K2, K3 yoki K4 mezonlaridan bittasi asosida baholanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишModdaning tuproqdagi aniqlangan miqdoriga asosan quyidagi jadvallar asosida tuproqning ifloslanish holati baholanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTuproqning noorganik moddalar bilan ifloslanish darajasini baholash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | |||
Tuproqdagi miqdori, mg/kg | xavflilik sinfi | ||
1 | 2 | 3 | |
> Kmax | Juda kuchli | Juda kuchli | Kuchli |
ChYQKdan Kmax gacha | Juda kuchli | Kuchli | Oʻrta |
ikki tabiiy (fon) miqdoridan ChYQK gacha | Kuchsiz | Kuchsiz | Kuchsiz |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTuproqning organik moddalar bilan ifloslanish darajasini baholash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | |||
Tuproqdagi miqdori, mg/kg | xavflilik sinfi | ||
1 | 2 | 3 | |
>5 ChYQK | Juda kuchli | Kuchli | Oʻrta |
2 dan 5 ChYQK gacha | Kuchli | Oʻrta | Kuchsiz |
1 dan 2 ChYQK gacha | Oʻrta | Kuchsiz | Kuchsiz |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Tuproq organik tabiatga ega boʻlgan bitta modda bilan ifloslanganda ifloslanish darajasi ushbu moddaning ChYQK hamda xavflilik sinfidan kelib chiqqan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻp tarkibli ifloslanish holatida ifloslanish darajasi eng yuqori miqdorga ega boʻlgan modda boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Ifloslantiruvchi moddalarning xavflilik sinfini, ChYQKni aniqlash GOST 17.4.2.01-81, SanQvaN 0191-05, GOST 5180-2015 larga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Tuproqlarning ifloslanishini hamda ekologik-gigiyenik nuqtayi nazardan xavfliligini baholash ishlari SanQvaN 0191-05, GOST 17.4.4.02-2017 talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Suv taʼminoti uchun foydalanilmaydigan yer usti va yer osti suvlarining ifloslanganligini baholash va tekshirish quyidagi maqsadlarda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti maqsadlarida foydalaniladigan yer usti va yer osti suv manbalarining SanQvaN 0200-06, SanQvaN 0211-06, SanQvaN 0182-05 hamda OʻzMSt 133:2024 talablariga muvofiqligini aniqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazirlar Mahkamasining 2019-yil 11-dekabrdagi 981-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi suv obyektlarining suvni muhofaza qilish va sanitariya-muhofaza zonalarini belgilash tartibi toʻgʻrisidagi nizom hamda SanQvaN 0244-07, SanQvaN 0083-24 ga muvofiq suvni muhofaza qilishni baholash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taʼminoti uchun ishlatilmaydigan, biroq atrof-muhitning tarkibiy qismi hisoblangan, ifloslanishga duchor boʻlgan hamda ifloslantiruvchi moddalarni tashuvchi va tarqatuvchi omil boʻlib xizmat qiladigan suvlarning ifloslanganlik darajasini baholash uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Yer osti va yer usti suv obyektlarini muhofaza qilish hamda ulardagi suv sifatini nazorat qilish, shuningdek suv taʼminoti manbalarini, markazlashtirilgan ichimlik suvi taʼminoti tizimlarini va ularning atrofidagi hududlarni ifloslanishdan himoya qilish ishlari SanQvaN 0083-24, OʻzMSt 133:2024 hamda SanQvaN 0244-07 talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Qurilish-muhandislik-ekologik izlanishlar doirasida xoʻjalik-ichimlik, kommunal-maishiy, rekreatsiya va boshqa maqsadlar uchun foydalaniladigan yer osti va yer usti suv taʼminoti manbalarining sifati SanQvaN 0191-05, SanQvaN 0272-09, SanQvaN 0083-24 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti maqsadlarda foydalaniladigan yer osti va yer usti suvlarining sifatini baholash va tekshirish GOST 31861-2012, GOST 17.1.5.01-80, GOST 17.1.5.04-81, GOST 31862-2012 hamda GOST 31942-2012 (ISO 19458:2006) talablariga muvofiq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Markazlashtirilgan xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti uchun yer osti suv manbasining sifatini nazorat qilish koʻrsatkichlari ushbu ShNQning 2-ilovasiga asosan qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Quyidagi talablarga asosan suvning ichimlik va maishiy maqsadlar uchun yaroqliligini aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanitariya-epidemiologik xavfsizligi (inson salomatligi uchun xavfli boʻlgan patogen bakteriyalar va enteroviruslarning yoʻqligi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkimyoviy tarkibining zararsizligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqulay organoleptik xususiyatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradiatsiyaviy xavfsizlik.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti maqsadlarida foydalaniladigan suvlarning sanitariya-epidemiologik, parazitologik va toksikologik koʻrsatkichlari OʻzMSt 133:2024 ga muvofiq baholanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Ichimlik suvining radioaktiv ifloslanishdan xavfsizligi boʻyicha, alfa va beta nurlanish koʻrsatkichlari meʼyordan oshganda, GOST 31862-2012 hamda OʻzMSt ISO 9697:2025 (ISO 9697:2018, IDT) talablariga muvofiq qoʻshimcha baholash amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Respublikadagi yer usti suvlarining (koʻllar tizimi va suv omborlari kesimida) roʻyxati Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 3-iyundagi 343-son “Atrof-muhitning ifloslanish darajasini baholash tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq tuzilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Suv taʼminoti uchun foydalanilmaydigan yer osti sizot (grunt) suvlarini geoekologik tekshirish ishlari quyidagi maqsadlarda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturar joylar qurilishi moʻljallangan hududlarda yer osti suvlari ifloslanganlik darajasini baholash hamda ularni zararsizlantirish boʻyicha chora-tadbirlarni belgilash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxoʻjalik obyektlari taʼsiri ostidagi hududlarda yer osti suv muhitiga taʼsir darajasini aniqlash hamda ekologik holatni baholash uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Yer osti sizot (grunt) suvlari qudugʻi (shurf) burgʻilangandan va tozalangandan, shuningdek suv sathi tiklangandan soʻng yuzaki suvli gorizontdan hamda yer sirtidan hisoblaganda birinchi suvli gorizontdan suv namunalari olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, namuna uchun olinadigan suv hajmi 3 litrdan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Turar joy binolari qurilishi moʻljallangan uchastkalarda, shuningdek xoʻjalik obyektlari taʼsiri zonalarida suv taʼminoti uchun foydalanilmaydigan yer osti sizot (grunt) suvlari ifloslanganligini baholash ishlari quyidagi jadvalga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXoʻjalik obyektlari taʼsiri zonalaridagi yer osti suvlari ifloslanish darajasini baholash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | |||
Aniqlanadigan koʻrsatkichlar | Baholash mezonlari | ||
Ekologik halokat zonalari | Favqulodda ekologik holat zonalari | Nisbatan qoniqarli holat | |
Asosiy koʻrsatkichlar: | |||
Ifloslantiruvchi moddalar tarkibi (nitratlar, fenollar, ogʻir metallar, sintetik yuzaki faol moddalar, neft), ChYQK | > 100 | 5-100 | 3-5 |
xlororganik birikmalar, ChYQK | >3 | 1-3 | < 1 |
kanserogenlar — benz(a)piren, ChYQK | >3 | 1-3 | < 1 |
ifloslanish hududining maydoni, m2 | >8 | 3-5 | <0.5 |
mineralizatsiya, g/dm3 | > 100 | 10-100 | <3 |
qoʻshimcha koʻrsatkichlar: erigan kislorod, mg/dm3 | < 1 | 4-1 | >4 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Muhandislik-ekologiya izlanishlari doirasida laboratoriya tadqiqotlari quyidagi maqsadlarda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproq, gruntlar, yer usti hamda yer osti suvlari tarkibida zararli kimyoviy moddalar, shu jumladan noorganik va organik modda va birikmalar, shuningdek patogen mikroflora bilan ifloslanganlik mavjudligini aniqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproq, gruntlar, yer usti hamda yer osti suvlari muhitlarining turli zaharlilik sinfiga mansub moddalarga nisbatan toksikologik holatini baholash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy muhit tarkibining sorbsiya xususiyatlarini (zararli moddalarni oʻzlashtirish va ushlab qolish qobiliyatini) oʻrganish uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Tuproq, gruntlar, yer usti hamda yer osti suvlarning ifloslanganligini laboratoriya sharoitlarida oʻrganish GOST 17.4.4.02-2017, GOST 30672-2019, GOST 5180-2015 hamda GOST 17.1.5.04-81 talablariga muvofiq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Laboratoriya tadqiqotlari jarayonida ogʻir metallar, margimush (mishyak), ftor, brom, oltingugurt, azot, fosfor, sianidlar, uglevodorodlar va boshqa uchuvchan organik birikmalar (fenol, benzol, toluol, ksilollar), politsiklik aromatik uglevodorodlar (benz(a)piren), alifatik va poliaromatik uglevodorodlar, xlororganik va fosfororganik birikmalar (pestitsidlar), neft va neft mahsulotlari aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Muhandislik-ekologiya izlanishlari tarkibida hududning radiatsiyaviy holatini oʻrganish GOST 8.087-2000, SanQvaN 0193-06 hamda OʻzDST 3627:2023 ga asosan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Radiatsiyaviy-ekologik tadqiqotlarda quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish hududida gamma nurlanish samarali dozasining tabiiy (fon) quvvatini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taʼminoti manbalarining radiatsiyaga oid koʻrsatkichlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning radon miqdori boʻyicha xavfliligini baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Aholi uchun yil davomida olinadigan ionlashtiruvchi nurlanishning yoʻl qoʻyilgan dozasi miqdori, ketma-ket kelgan istalgan 5 yil davomida oʻrtacha hisobda yiliga 1 millizivert (mSv/yil) dan ortiq boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNurlanish yoʻl qoʻyilgan dozasining oʻrtacha yillik miqdori (tabiiy (fon) bundan mustasno) 5 — 10 mZv/yil diapazonida boʻlgan hududlarni favqulodda ekologik holat hududlariga, 10 mZv/yil dan ortigʻini esa ekologik halokat zonalariga kiritish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshlab chiqarish sharoitlarida (har qanday ishlab chiqarish va kasb boʻyicha) barcha xodimlar uchun tabiiy manbalardan yil davomida oladigan radioaktiv nurlanishning yoʻl qoʻyilgan dozasi miqdori yiliga 5 mZv dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Tashqi gamma-nurlanish manbalarini aniqlash hamda ularning xavflilik darajasini baholash maqsadida quyidagi ishlar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradiatsiyaviy gamma-syomkasi (tashqi gamma-nurlanish quvvatining ekvivalent dozasini aniqlash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradiometrik tekshirish va laboratoriyada namunalarni gamma-spektrometrik yoki radiokimyoviy tahlil qilish (ifloslanishning radionuklidli tarkibini va ularning faolligini aniqlash).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Qidiruv radiometrlari gamma-nurlanishning ekvivalent doza quvvati tabiiy (fon)idan oshgan zonalarni ovozli signal orqali aniqlash uchun qoʻllanilishi, bunda hudud radiometrni toʻgʻri chiziqli yoki Z-simon yoʻnalishda harakatlantirish orqali toʻliq qamrab olinishi va skanerlash davomida signal uzluksiz nazorat qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Oʻlchashlar nazorat nuqtalarini toʻrsimon (matritsali) sxema boʻyicha joylashtirish orqali amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNazorat tarmogʻining qadami, nuqtalar orasidagi masofa syomka masshtabi hamda hududning muhandislik-geologik va relyef sharoitlaridan kelib chiqqan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻlchashlar yer (tuproq) yuzasidan 0,1 m balandlikda, shuningdek toʻkma grunt qatlamlari ochib koʻrsatilgan burgʻilangan quduqlarda (kesimlar boʻyicha) bajarilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Rudali konlar hamda yer osti suv konlari mavjud hududlarda radiatsiyaviy-ekologik oʻlchash ishlari SanQvaN 0361-18 ga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Yer osti hamda ishqoriy yigʻma yuvish (geotexnologik) ruda konlarini yoki ularning alohida obyektlarini joylashtirish uchun tanlangan maydonda radiatsiyaviy vaziyat (tabiiy radiatsiya foni) oʻrganilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeotexnologik ruda konlarini loyihalash, qurish, foydalanish hamda tugatish (konservatsiya va rekultivatsiya) ishlari SanQvaN 0360-18 ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Uran ishlab chiqarishida radioaktiv chiqindilarni koʻmish hamda saqlash joylarida radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlash SanQvaN 0361-18 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Gamma-fon aniqlangan anomal zonalarda toʻrlar boʻyicha EDQ > 0,04 µSv/h boʻlgan miqdorgacha detallashtirish amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Dezaktivatsiya chora-tadbirlarining koʻlami va xususiyati xodimlar va aholiga ifloslanishning radiatsiyaviy taʼsirning intensivligini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Oʻlchashlarning barcha natijalari nazorat nuqtalarining joylashuvi topografik reja (xarita)ga bogʻlangan holda hamda gamma-nurlanish EDQning miqdori taqsimlanish xaritasiga (sxemasi) kiritilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Radiometrik tekshirishlarda quyidagilar oʻrganilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturli xildagi landshaftlarning yer usti va tuproq qatlami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer usti suv obyektlari va ulardagi choʻkindi qatlami hamda yer osti suvlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnogen obyektlar (karyerlar, terrikonlar, ruxsat etilmagan chiqindi tashlash joylari, sanoat va maishiy qattiq chiqindi poligonlari, qurilish materiallari korxonalari va omborlari hamda yuqori radioaktivlikka ega boʻlgan, konservatsiya qilishga moʻljallangan obyektlar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Aholi punktlarida radiometrik tekshirish hamda atmosfera havosidagi nurlanishni baholash va radionuklidlarni aniqlash Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 15-oktabrdagi 869-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasida radiatsiyaviy avariyalarni prognoz qilish, barvaqt aniqlash va harakat qilish hamda radiatsiyaviy vaziyatni kuzatuv qilish boʻyicha yagona davlat tizimi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Gamma nurlarini tarqatuvchi radionuklidlar mavjud boʻlgan tuproqlar, gruntlar, sanoat va boshqa chiqindilar bilan ishlashda ionlashtiruvchi nurlanishning tabiiy va texnogen manbalari hisobidan aholining nurlanishini cheklash boʻyicha chora-tadbirlar SanQvaN 0193-06 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Hududning radon miqdori boʻyicha xavflilik darajasi grunt yuzasidagi radon oqimi zichligi hamda bino va inshootlar ichki havosidagi radon konsentratsiyasi asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Hududning potensial radon xavfliligini baholash geologik va geofizik belgilarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi, bunda geologik belgilar sifatida maʼlum petrografik turga mansub togʻ jinslarining mavjudligi, geologik darsliklar, hududning seysmik faolligi, radonning yer osti suvlari tarkibida uchrashi hamda radonli buloqlarning yer yuzasiga chiqishi inobatga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeofizik belgilar sifatida geologik qirqimni tashkil etuvchi togʻ jinslarida radiyning solishtirma faolligi yuqoriligi, shuningdek tuproq havosida radon konsentratsiyasining hajmiy faolligi va ularning tadqiqot hududi hamda unga yondosh zonalardagi bino va inshootlar ichki havosidagi radonning baravar keladigan hajmiy faolligi bilan ekvivalentligi inobatga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Izlanishlar olib borilayotgan hudud va unga yondosh zonalardagi bino va inshootlar ichki havosida radon konsentratsiyasi 200 Bk/m³ dan oshganda, mazkur hudud radon boʻyicha xavfli hudud sifatida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Muhandislik-ekologiya izlanishlari doirasida gaz-geokimyoviy tadqiqotlar quyidagi hollarda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyerlarni qayta tiklash ishlari zarur boʻlgan holatlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻkma grunt qatlami qalinligi 2,0 — 2,5 m va undan ortiq boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGaz-geokimyoviy oʻlchovlar va radionuklidlar tarqalishini suratga olish ishlari havo harorati musbat boʻlganda, qor qoplami hamda yer muzlash chuqurligi 0,1 m dan kam boʻlganda va tuproq namligi eng kam nam sigʻimi darajasidan oshmagan sharoitda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Toʻkma gruntlarning gaz-geokimyoviy nuqtayi nazardan xavfliligini baholash, hududning qurilish uchun foydalanish imkoniyatlari va sharoitlarini aniqlash, bino va inshootlarni biogazdan muhofaza qilish boʻyicha chora-tadbirlar tizimini ishlab chiqish hamda aholi yashashi uchun ekologik jihatdan qulay sharoitlarni taʼminlash maqsadida quyidagi ishlar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhar xil turdagi gaz namunalarini, shu jumladan yer sathi yaqinidagi havodan namunalar olish, shuningdek yer yuzasida bajariladigan gaz syomkalari (shpur va emissiya syomkalari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишburgʻilash quduqlarida bajariladigan gaz-geokimyoviy tadqiqotlar (grunt havosi, gruntlar hamda yer osti suvlarining har bir gorizontidan namunalar olish bilan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboʻsh grunt havosining kimyoviy tarkibi, gruntlarning gaz fazasi, erigan gazlar hamda yer sathi atmosferasiga tarqaladigan biogaz laboratoriya sharoitida tadqiq qilinishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Ekologik jihatdan xavfli hududlarda (agar metan (CH₄) miqdori 1,0 foizdan, uglerod ikki oksidi (CO2) miqdori esa 10 foizdan oshsa) quyidagi choralar koʻrilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlar toʻliq chiqarib tashlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlar gaz-geokimyoviy jihatdan inert xavfsiz gruntlarga almashtirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgazdrenaj tizimlari yoki gaz oʻtkazmaydigan ekranlar oʻrnatilishi (sanoat obyektlari, muhandislik infratuzilmalari, transport magistrallari quriladigan uchastkalarda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Zararli fizik omillarni (elektromagnit nurlanish, shovqin, tebranish, issiqlik taʼsiri) oʻrganish ishlari shaharsozlik hujjatlarini ishlab chiqish jarayonida, shuningdek oʻzlashtirilgan hududlarda turar joy binolari va inshootlarini loyihalashda amalga oshirilishi, bunda zararli fizik taʼsirlarning asosiy manbalari hamda ularning taʼsir intensivligi (darajasi) qayd etilishi, REMDdan oshadigan hududlar zonalari aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Zararli fizik taʼsirlarni bevosita baholash maqsadida muhandislik-ekologiya izlanishlari tarkibida sanoat, transport va maishiy manbalar taʼsiridan shakllanuvchi elektromagnit maydonlarning turli chastota diapazonlaridagi koʻrsatkichlari oʻlchanishi, ularning kuchlanganligi (intensivligi) darajalari aniqlanishi, shuningdek shovqin va tebranish darajalari hamda tebranishning chastota tarkibi maxsus oʻlchovlar orqali oʻlchanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Elektromagnit toʻlqinlarning insonga taʼsirini baholashda quyidagilar oʻrganilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelektr uzatish liniyalaridan hosil boʻladigan elektr va magnit maydonlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtelevideniye va radiostansiyalar tomonidan tarqatiladigan elektromagnit toʻlqinlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelektrostatik maydon hosil qiluvchi qurilmalar (doimiy tok manbalari bilan bogʻliq).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Sanoat chastotasidagi (50 Hz) elektr maydon kuchlanishining yoʻl qoʻyiladigan chegaraviy qiymatlari SanQvaN 0236-07 ga muvofiq hamda quyidagi jadvalda keltirilgan koʻrsatkichlar boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElektr maydon kuchlanishining yoʻl qoʻyiladigan chegaraviy qiymati (yer sathidan yoki xonaning pol sathidan 1,8 m balandlikda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-jadval | |
Joy, hudud | Kuchlanish, kV/m |
Turar joy binolarining ichida | 0,5 |
Turar joy hududida | 1 |
Aholi punktlarining turar joylar qurilgan hududdan tashqarida (shaharlarning 10 yil muddatga istiqbolli rivojlanish chegaralaridagi shahar yerlari, shaharchalar, qishloqlar va ovullar yerlari va ularning chegaralarida, shuningdek tomorqa va bogʻlar hududida) | 5 |
Yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyalarining I — IV toifa avtomobil yoʻllar bilan kesishgan uchastkalarida | 10 |
Aholi yashaydigan hududlarda (qurilish ishlari olib borilmagan, aholining muntazam tashrif buyuradigan, transport vositalari kirishi taʼminlangan hamda qishloq xoʻjaligi ekin maydonlari joylashgan hududlarda) | 15 |
Transport vositalari va qishloq xoʻjaligi texnikasi kirishi taʼminlanmagan (yetib borish qiyin boʻlgan) maxsus oʻralgan (toʻsilgan) hududlarda | 20 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Aholini elektr uzatish liniyalaridan hosil boʻladigan elektromagnit maydonlarning zararli taʼsiridan himoya qilish maqsadida elektr maydon kuchlanganligi 1 kV/m dan oshadigan hududlarda, shu jumladan havo elektr uzatish liniyalari ostida 5 kV/m dan ortiq boʻlmagan zonalarda elektr uzatish liniyasi boʻylab sanitariya-muhofaza zonalari tashkil etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Havo elektr uzatish liniyalari uchun sanitariya muhofaza zonasi ulardagi kuchlanish darajasiga koʻra belgilanishi, bu zona elektr uzatish liniyalarining chekkadagi fazali simlarining yer sathiga tushirilgan vertikal izi (soyasi)dan har ikki tomonga, perpendikulyar yoʻnalishda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Sanitariya muhofaza zonasi masofalari mazkur ShNQning 6-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi, bunda elektr liniyasidagi kuchlanish qanchalik yuqori boʻlsa, sanitariya muhofaza zonasi ham shunchalik keng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-jadval | |
Elektr uzatish liniyalari kuchlanishi | SMZ, m |
35 kV gacha boʻlgan yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyalari uchun | 5 |
110 kV gacha boʻlgan yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyalari uchun | 10 |
220 kV gacha boʻlgan yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyalari uchun | 15 |
330 kV gacha boʻlgan yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyalari uchun | 20 |
500 kV gacha boʻlgan yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyalari uchun | 30 |
750 kV gacha boʻlgan yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyalari uchun | 40 |
1150 kV gacha boʻlgan yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyalari uchun | 55 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Aholi punktlari chegarasidan loyihalanayotgan 750 — 1150 kV kuchlanishli elektr uzatish liniyalarining oʻqigacha boʻlgan masofa 250 — 300 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Sanitariya muhofaza zonalarida quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturar joy hamda jamoat binolari va inshootlarini qurish, aholining doimiy yashashi, shuningdek dam olish maskanlarini (jumladan dala hovlilarini) joylashtirish uchun yer ajratishga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavtotransport vositalariga texnik xizmat koʻrsatish korxonalarini joylashtirishga, shuningdek yonuvchan va portlovchi materiallarni saqlash hamda ular bilan muomala qilishga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuzoq masofaga oʻtkazgichlarni, shuningdek sim toʻsiqlarni tortib oʻtkazishga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbir vaqtning oʻzida bir nechta daraxtlarni kesishga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишish joyida sanoat chastotasidagi elektr maydon kuchlanganligi darajasini pasaytirishni taʼminlaydigan himoya ekranlari bilan jihozlanmagan uskuna va mexanizmlardan foydalanishga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Sanitariya muhofazasi zonasida quyidagilarga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqayta ishlash jarayonida odamlarning uzoq vaqt turishini talab qilmaydigan qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirishga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturar joy binolari ichida va ochiq hududlarda elektr maydon kuchlanishini yoʻl qoʻyilgan darajagacha pasaytirish sharti bilan mavjud turar joy binolari, tomorqa va bogʻ uchastkalaridan foydalanishga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Oʻzgaruvchan magnit maydonning intensivligi magnit induksiya qiymati (T) yoki magnit maydon kuchlanganligining amplituda qiymati (A/m) orqali baholanishi, bunda magnit maydon taʼsirining taxminiy xavfsiz darajasi (TXD) quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTXD 4,0 — 6,5 mT;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 mT = 800 A/m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTXD 3,2 — 5,2 kA/m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Aholi uchun 500 kV gacha boʻlgan yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyalaridan hosil boʻladigan sanoat chastotali elektr maydonining yoʻl qoʻyiladigan eng yuqori kuchlanish darajalari quyidagicha belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturar joy binolari ichida — 0,5 kV/m dan oshmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtashqi turar joy hududlarida — 1,0 kV/m dan oshmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavtomobil yoʻllari elektr uzatish liniyalari bilan kesishgan joylarda — 10 kV/m dan oshmasligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Aholi yashamaydigan, borish qiyin boʻlgan hududlarda — 20 kV/m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAholi uchun 500 kV gacha boʻlgan yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyalari tomonidan hosil qilingan magnit maydon kuchi sanoat chastotasining elektr maydoni kuchlanishining REMD 80 Om (100 mkT) dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Turar joy hududida turli radiotexnik obyektlar (RTO), radioaloqa, radiotelevideniye stansiyalari (RTS), radiolokatsiya uskunalari tomonidan yaratilgan 30 kGs — 300 gigagersli (GGs) radiochastotalarning elektromagnit nurlanishining inson salomatligiga zararli taʼsirini oldini olishda SanQvaN 0019-21 talablariga rioya etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Oʻzgarmas tokli yuqori kuchlanishli qurilmalar yordamida hosil qilinadigan elektromagnit maydonning yoʻl qoʻyiladigan eng yuqori kuchlanish darajasi 60 kV/m ni tashkil qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Elektromagnit maydon taʼsirini baholashda quyidagi koʻrsatkichlarning normativ qiymatlari belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelektr maydonining kuchlanishi (Ye);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишenergetik bosim (Ye2T);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишenergiya oqimining sirtqi zichligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAholi uchun yoʻl qoʻyiladigan kuchlanish darajalari quyidagi chastotalar diapazonlari boʻyicha belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) 0,06 — 3 MGs chastota oraligʻida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYe ≤ 600 V/m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYe2T ≤ 28800 (V/m)2h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) 3 — 30 MGs chastota oraligʻida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYe ≤ 300 V/m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYe2T ≤ 7200 (V/m)2h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) 30 — 300 MGs chastota oraligʻida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYe 5 V/m dan 2,5 V/m gacha kamayishi lozim (chastotaga mos holda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) 300 — 3000 MGs chastota oraligʻida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишenergiya oqimining sirtqi zichligi ≤ 10 µVt/sm².
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Qurilish hududida radiatsiya, shovqin, issiqlik taʼsiri hamda elektromagnit nurlanish kabi fizik omillarning mavjudligi va tarqalish zonalari loyiha bosqichida aniqlanishi hamda xarita va sxemalarda keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Oʻsimlik qoplamini oʻrganish quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-geologik sharoitlarning tabiatga antropogen taʼsirlar (choʻllanish, qurgʻoqchilik, yerlarning degradatsiyasi, shamol va suv eroziyasi, yer osti suvlarining koʻtarilishi) natijasida oʻzgarishlarining koʻrsatkichi (indikator) sifatida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy muhitga antropogen bosim (chorva mollarini haddan ziyod oʻtlatish, daraxtlarni kesib yoʻq qilish, yongʻinlar, mexanik buzish oqibatida yerlarning hosildorligini pasayish, sanoat va maishiy qattiq chiqindilar taʼsirida turlar tarkibini kamayishi) koʻrsatkich sifatida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Oʻsimlik dunyosi qoplamini toʻliq oʻrganishni geobotanik tadqiqotlar asosida, oʻsimliklarning asosiy turlari uchun vegetatsiya davrida amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻsimlik dunyosi qoplamini oʻrganishda quyidagi ishlar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfazoviy maʼlumotlarni vizuallashtirish, aerokosmik materiallarni deshifrovka qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdala geobotanik tadqiqotlari, doimiy (statsionar) va yoʻnalishli (marshrutli) kuzatuvlarni olib borish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻsimliklar dunyosini oʻrganish, jumladan kamyob hamda yoʻqolib ketish xavfi ostidagi turlarning tarqalishi, soni va holatini, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining Qizil kitobiga kiritilgan turlarning mavjudligi va holatini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Oʻsimlik dunyosi qoplamidagi salbiy oʻzgarishlarning areallari yordamchi tematik va yakuniy sintetik geobotanik xaritalarda koʻrsatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Tabiiy oʻsimlik jamoalarida fitosanitar xavfini Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 19-fevraldagi 99-son qarori bilan tasdiqlangan Fitosanitar xavfni tahlil qilish, fitosanitariya choralarini qoʻllash va bekor qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq baholash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Hayvonot dunyosini oʻrganish quyidagi asosiy maqsadlarda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiatga inson faoliyati taʼsiri (relyefning oʻzgarishi, daraxtzorlarning kesilishi, hududlarni quritish yoki suv bosishi) natijasida muhandislik-geologik sharoitlar oʻzgarishini aniqlashda koʻrsatkich sifatida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekotizimlarning tarkibi va funksiyalarini tavsiflash hamda ularning chegaralarini aniqlashda muhim biologik omil sifatida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitga inson taʼsiri darajasini hayvonot dunyosidagi belgilar (hayvonlarning yashash hududini tark etishi, tur tarkibi va sonining, shuningdek yashash hududining oʻzgarishi) orqali baholash uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Hayvonot dunyosini oʻrganish materiallari quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyekti taʼsir zonasidagi yovvoyi hayvon turlari, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasining Qizil kitobiga hamda Xalqaro Qizil roʻyxatga kiritilgan turlar boʻyicha roʻyxat, tarkib, son va tarqalish maʼlumotlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyovvoyi hayvonlarning yashash joylari (doimiy yashash, uya qurish/koʻpayish, qishlash hududlari), baliqlar uchun esa uvuldiriq sochish va oziqlanish joylari, shuningdek migratsiya xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhudud uchun xos boʻlgan yovvoyi hayvonlarning joriy holati, tabiiy hamda antropogen omillar taʼsirida oʻzgarish tendensiyalari, koʻpayish dinamikasi, yashash muhitining tuzilmasi, sifati va maydon koʻrsatkichlari holati, shuningdek yovvoyi hayvonlarning maqomi (qoʻriqlanadigan, ovchilik ahamiyatiga ega, sanoat ahamiyatiga ega va boshqalar) boʻyicha tavsif va baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Ornitologik oʻrganishlar hududda yashovchi (vaqtincha boʻluvchi) qushlarning yil davomidagi turlari tarkibi va soni dinamikasi, ommaviy toʻplanish joylari (chiqindi poligonlari, aerodromlar atrofi), mavsumiy migratsiyasi, asosiy uchib oʻtish yoʻllari, balandligi va yoʻnalishlarini kuzatish va aniqlash orqali amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Qushlarning bahorgi migratsiyasi va koʻpayish davrini toʻliq qamrab olish maqsadida ornitologik kuzatuvlar bahor-yoz mavsumida mart oyining boshidan iyul oyining oxirigacha amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKuz va qish mavsumidagi kuzatuvlar esa qushlarning kuzgi migratsiyasi hamda qishlovchi qushlar turlar tarkibini hisobga olgan holda oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Doimiy (statsionar) ekologik kuzatuvlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишehtimoliy taʼsir manbalari joylashgan uchastkalarda atrof muhit holati oʻzgarishi koʻrsatkichlarini va uning tarqalish ehtimoli boʻlgan hududlarni nazorat qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaniqlangan tendensiyalar asosida atrof-muhitning tarkibiy qismlari holatining oʻzgarish ehtimolini prognoz qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Doimiy (statsionar) ekologik kuzatuvlar quyidagi holatlarda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitga taʼsirning I, II, III va IV-toifalariga mansub obyektlarni (neft-gaz, kimyo, qora va rangli metallurgiya, sellyuloza-qogʻoz, togʻ-kon sanoati va mashinasozlik, issiqlik elektr stansiyalari va markazlari, mikrobiologiya hamda sement ishlab chiqarish korxonalari, parrandachilik fabrikalari va boshqalar) loyihalash va qurishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnoqulay ekologik holatdagi zonalarda turar joy obyektlari va komplekslarini loyihalash va qurishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtashqi taʼsirlarga yuqori darajada sezgir tabiiy muhitga ega hududlarda obyektlarni loyihalash va qurishda (xavfli geologik, gidrometeorologik va texnogen jarayonlar hamda hodisalarga moyil hududlarda, alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlar yaqinida, suv obyektlarining suvni muhofaza qilish va sanitariya-muhofaza zonalarida).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Doimiy (statsionar) ekologik kuzatuvlarni tashkil etishda quyidagi bosqichlar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdoimiy (statsionar) ekologik kuzatuvlar oʻtkazilishi zarur boʻlgan atrof-muhit tarkibini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdastlabki tekshiruvlarni oʻtkazish, kuzatiladigan komponentlar va koʻrsatkichlarni belgilash, shuningdek tabiiy (fon) qiymatlarini oʻlchash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekologik holatni kuzatish, undagi oʻzgarishlar tendensiyalarini aniqlash va modellashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Ekologik kuzatuv doirasida kuzatiladigan parametrlar roʻyxati texnogen taʼsirlarning (fizik, kimyoviy, biologik) xususiyati hamda taʼsir tarqaladigan tabiiy muhit tarkibi (atmosfera havosi, tuproqlar, yer usti va yer osti suvlari, oʻsimlik va hayvonot) boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Doimiy (statsionar) kuzatuvlar mazkur ShNQning 22 — 24-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Doimiy (statsionar) kuzatuvlarning davriyligi, vaqt boʻyicha rejimi va davomiyligi taʼsirlarning xususiyati, intensivligi hamda davomiyligini, ishlab chiqarish obyektlarining ishlash sharoitlari va ulardan foydalanish muddatini, shuningdek zararli taʼsirlarning tarqalish tezligi va oqibatlarining ehtimolini belgilovchi tabiiy muhit xususiyatlarini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Doimiy (statsionar) kuzatuvlarni loyihalash jarayonining dastlabki bosqichlarida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Doimiy (statsionar) kuzatish punktlarida (postlarda) kuzatuvlarning texnik taʼminoti quyidagilarni koʻzda tutishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdastlab tayyorgarlik ishlarini amalga oshirish (quduqlarni burgʻilash va jihozlash, reper tarmoqlarini oʻrnatish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишparametrlarni avtomatik tarzda qayd etuvchi asbob-uskunalar va texnik qurilmalarni oʻrnatish hamda sozlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Ekologik kuzatuvni olib borishda dala sharoitida olingan namunalar mazkur ShNQning 70 — 72-bandlariga muvofiq doimiy (statsionar) laboratoriya sharoitlarida tekshirilishi oʻsimlik (flora) va hayvonot (fauna) dunyosidagi oʻzgarishlar taʼsir zonasi doirasida, tipik yashash sharoitlarida qayd etilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Gidrobiologik tadqiqotlar ichimlik suvi manbalari bilan bogʻliq yer usti va yer osti suvlarining tozaligi hamda oʻz-oʻzini tozalash imkoniyatini, shuningdek suv orqali yuqadigan kasalliklar xavfi va xoʻjalik faoliyati natijasida paydo boʻladigan toksik moddalar hamda radionuklidlarning suv organizmlari (gidrobiontlar) va ekotizimga taʼsirini oʻrganish uchun amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Suvning gidrokimyoviy tadqiqotlari yer usti suvlarining (koʻllar tizimi va suv omborlari kesimida) ifloslanish darajasini oʻrganish, ifloslanish arealini hamda ifloslanish manbalarini aniqlash, ifloslantiruvchi moddalarning tarkibi va konsentratsiyasini belgilash, shuningdek ushbu ifloslanishning ekotizim holati va aholi sogʻligʻiga taʼsirini baholash maqsadida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Gidrogeologik tadqiqotlar injenerlik-geologik izlanishlar jarayonida kompleks tarzda oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Muhandislik-ekologiya izlanishlarining aniq vazifalaridan kelib chiqib, hududning gidrogeologik sharoitlarini oʻrganishda suvli gorizontlarning mavjudligi aniqlanishi, bunda suvli gorizontlarning shaharsozlik faoliyati obyektlarini qurish va ulardan foydalanish davrida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan zararli taʼsirlardan, jumladan ifloslanish va kamayib ketishdan muhofazalanishi hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Suvli gorizontlarning yotish chuqurligi, tarqalish sharoitlari va ularning (yer sathidan birinchi suvli gorizonti) tabiiy ravishda muhofazalanganligi, shuningdek aeratsiya zonasidagi tuproqlarning va togʻ jinslarining oʻtkazuvchanlik (filtratsiya va sorbsiya) xususiyatlari aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Gidrogeologik tadqiqotlar jarayonida qoʻshimcha ravishda quyidagilar aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuzaki suvlar mavjudligi hamda yer sathidan hisoblanganda birinchi suvli gorizont ostidagi suv oʻtkazmaydigan qatlamning joylashish chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti sizot suvlarining harakatlanish qonuniyatlari, ularning toʻyinish, koʻtarilish va pasayish rejimi, gorizontlararo hamda yer usti suvlari bilan oʻzaro gidravlik bogʻliqligi mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti sizot suvlarining kimyoviy tarkibi, zararli moddalar bilan ifloslanganlik darajasi, shuningdek aholining yashash sharoitlariga, bino va inshootlarga hamda chiziqli inshootlar trassalariga taʼsir etish ehtimoli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnogen omillarning hudud gidrogeologik sharoitlarining oʻzgarishiga taʼsir etish ehtimoli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti ichimlik, termal, geotermal va shifobaxsh suv resurslarining mavjudligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Muhandislik izlanishlari kompleks ravishda amalga oshirilganda, suv rejimi hamda suv obyektlarining gidrokimyoviy va gidrobiologik koʻrsatkichlarini oʻrganish boʻyicha tadqiqotlar muhandislik-gidrometeorologik izlanishlar tarkibida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Ekologik-geokimyoviy tadqiqotlar geoekologik jarayonlar va hodisalarni oʻrganish, toksik moddalar bilan ifloslanish darajasini oʻrganish, ifloslanish manbalarini aniqlash hamda ifloslanishning rivojlanishini prognoz qilish uchun zarur boʻlgan geoekologik axborotni olish maqsadida oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. Bino va inshootlardan foydalanish jarayonida ekologik kuzatuv ishlari lokal (muayyan hududda) tarzda tashkil etilishi hamda quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududdagi oʻzgarishlar, ularning sabablari va omillari, shuningdek atrof-muhitga texnogen taʼsirning qaytarilish darajasi va koʻlami (tuproq hamda oʻsimlik majmualarining buzilish darajasi va koʻlami)ni koʻrsatgan holda joyida oʻtkazilgan tadqiqotlar natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy jarayonlarning faollashuvi, yer usti va yer osti suvlari orqali ifloslantiruvchi moddalarning migratsiya yoʻnalishlari oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududdagi oʻsimlik va hayvonot dunyosi hamda boshqa biologik organizmlar (biota) holatini oʻrganish, shu jumladan oʻsimliklar va yovvoyi hayvon turlarining tarqalish maydonlari boʻyicha sifat va son koʻrsatkichlari hamda ularning migratsiyasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitga taʼsir manbalari, atmosfera havosi, tuproqlar, yer usti va yer osti suvlarining kimyoviy, biologik hamda radioaktiv ifloslanish darajasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhit holatini kuzatish dasturiga kiritilgan oʻzgartirishlar natijalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Bino va inshootlarni buzish (demontaj qilish) jarayonida bajariladigan ishlar obyektning foydalanish davriga oid ekologik kuzatuv materiallarini toʻplash va tahlil qilish, shuningdek muayyan turdagi ishlarni bajarish, jumladan buzilgan yer uchastkalarini oʻrganish, dala tadqiqotlarini oʻtkazish hamda laboratoriya tahlillarini bajarish orqali amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEkologik kuzatuv ishlari natijalarida quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarni buzish (demontaj qilish) hamda chiqindilar, material qoldiqlari va qurilish chiqindilarini yigʻishtirish jarayonida chang hosil boʻlishining oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlar buzilgandan (demontaj qilinganda) soʻng yerlarni rekultivatsiya qilish (qayta tiklash) loyihasini ishlab chiqish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektni buzish (demontaj qilish)ning ekologik oqibatlari, jumladan atrof-muhit holatidagi oʻzgarishlarni oʻrganish, tuproq hamda yer usti va yer osti suvlarining kimyoviy, biologik va radioaktiv ifloslanish darajasini baholash natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoplama togʻ jinslari, aralash togʻ jinslari va ularning aralashmalarining biologik rekultivatsiya uchun yaroqliligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (kimyoviy va granulometrik tarkibi, agrokimyoviy hamda agrofizik xususiyatlari boʻyicha aniqlashtirilgan baholash koʻrsatkichlari asosida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproqning gaz-geokimyoviy holati va tuproqdan gaz ajralib chiqishi xavflilik darajasini aniqlash boʻyicha gaz-geokimyoviy tadqiqotlar, shuningdek radionuklidlar (radiy, seziy, stronsiy) hamda kimyoviy moddalar bilan ifloslanish darajasini hisobga olgan holda hududni hududlashtirish natijalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-bob. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish uchun muhandislik-ekologiya izlanishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqishni asoslash maqsadida muhandislik-ekologiya izlanishlarining vazifasi aholining ekologik xavfsizligini taʼminlash, aholi punkti joylashgan hududda tabiatni muhofaza qilish hamda moddiy madaniy meros obyektlarini saqlash boʻyicha chora-tadbirlarni hisobga olgan holda shaharsozlik va boshqa loyiha yechimlarining maqbul variantini tanlash imkonini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Loyihaoldi hujjatlarini ekologik jihatdan asoslash uchun muhandislik-ekologiya izlanishlari materiallari quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaholi punkti joylashgan hududning tabiiy sharoitlarini tahlil qilish va baholash, aholi punkti joylashgan hududning tabiiy sharoitlarini oʻrganish, moddiy madaniy meros obyektlari, transport magistrallari, muhandislik infratuzilmalari, shu jumladan suv taʼminoti hamda oqova suvlarni tozalash inshootlarining imkoniyatlari (miqdor va sifat koʻrsatkichlari), shuningdek chiziqli inshootlar trassalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshahar muhitining ekologik holatini oʻrganish (turar joy, sanoat va tabiiy landshaftlar hamda rekreatsiya zonalarida), shuningdek sanoat obyektlari, transport vositalari va maishiy chiqindilar taʼsiri, fizik omillarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududni tuzilmaviy-funksional tashkillashtirish amalga oshirilishi jarayonida uning funksional ahamiyati va ekologik sharoitlarining oʻzgarishini prognoz qilishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Loyihaoldi hujjatlarini asoslash uchun oʻtkaziladigan muhandislik-ekologiya izlanishlari natijalaridan atrof-muhitga taʼsirni baholash materiallarini tayyorlashda, shuningdek aholi punktini loyihalashda atrof-muhitga salbiy taʼsirini kamaytirish boʻyicha chora-tadbirlar kompleksini ishlab chiqishda foydalanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Ekologik holatni regional baholash zarurligini hisobga olgan holda, loyihaoldi bosqichlarda muhandislik-ekologiya izlanishlari katta hududlarni qamrab oluvchi maydonlarda bajarilishi lozim (loyihalanayotgan shaharsozlik faoliyati obyektidan 100 m dan 25 — 30 km gacha radiusda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Ekologik holatni qurilish turi, bino va inshootlarning aniqlik sinfi hamda toifasi, shuningdek loyihalanayotgan korxonalar, bino hamda inshootlardan foydalanishning texnik xususiyatlariga bogʻliq ravishda hududiy baholash quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududga tushadigan qoʻshimcha texnogen bosimlarni baholashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtaʼsir zonasining chegaralarini (oʻlchami, konfiguratsiyasi) aniqlashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzararli oqibatlar ehtimoli mavjud boʻlgan hududlarni, ularning keyinchalik tarqalishi va qayta taqsimlanishini hisobga olgan holda aniqlashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekologik nuqtayi nazardan noxush, ekologik holati ogʻir hamda texnogen zararlangan hududlarni aniqlashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori darajada ekologik xavfli zonalarni aniqlash (seysmik zonalar, xavfli gidrometeorologik hodisalar va geologik jarayonlar taʼsiriga uchragan uchastkalar, yer maydoni va chiziqli inshoot trassalarining tektonik darsliklar bilan kesishgan joylari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишifloslanishlarning asosiy yoʻnalishlari va migratsiya yoʻllarini, shuningdek ularning taqsimlanishi hamda toʻplanishni aniqlash (havo massalarining harakati, infiltratsiya va oqim xususiyatlari, shamolsiz davrlar, tumanlar, oʻziga xos tabiiy landshaftlar, gruntlarning tarkibi, filtratsiya va sorbsiya xususiyatlari, geokimyoviy toʻsiqlar, grunt va yer osti suvlari oqimlarining harakati, yer usti va yondosh suvli gorizontlar bilan oʻzaro gidravlik bogʻliqligi, regional suv bardosh qatlamlarning mavjudligi va yotish sharoitlari, mahsuldor suvli gorizontlarning suv taʼminoti hamda ifloslanishning manbalari boʻyicha prognoz resurslarini baholash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy va sunʼiy gidrodinamik chegaralarni aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish va yashash uchun qulaylik darajasi boʻyicha ekologik hududlashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish bosqichlarida masofadan turib zondlash tadqiqotlari amalga oshirilganda oq-qora, koʻp zonali, spektr zonali va radiolokatsiya aerokosmik tasvirlardan, shuningdek fazoviy maʼlumotlardan foydalanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Foydalaniladigan aerokosmik tasvirlarning generalizatsiya, fazoviy maʼlumotlarni vizuallashtirish darajasi hamda masshtabi muhandislik-ekologiya izlanishlarining regional xususiyati asosida belgilanishi lozim. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqishda masshtabi 1:200 000 — 1:125 000 boʻlgan kosmik tasvirlardan foydalanilishi, bunda ushbu masshtabdagi tasvirlarni besh martagacha kattalashtirishga (zarur uchastkalar uchun sifatini yoʻqotmasdan) (1:20 000 — 1:25 000 masshtablargacha) yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDeshifrovka maʼlumotlarini detallashtirish uchun mayda va oʻrta standart masshtablardagi aerofototasvirlardan (1:35 000, 1:17 000, 1:12 000) foydalanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Aerokosmik tasvirlar deshifrovkasi shaharsozlik faoliyati obyektlarida olib borilgan kuzatuvlar, hududni oʻrganish yoki muhandislik-geologik syomka natijalariga asoslanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu usulda bajarilgan izlanishlar deshifrovka natijalarining aniqligi va ishonchliligini nazorat qilish, shuningdek ekologik ekspress-tekshiruv bilan birgalikda olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Yoʻnalishli (marshrutli) kuzatuvlar ushbu ShNQning 20, 21-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim. Kompleks muhandislik-geologik va muhandislik-ekologiya izlanishlari bir vaqtda olib borilganda hududning yoʻnalishli (marshrutli) kuzatuvlari loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish bosqichlarida oʻtkaziladigan, 1:50 000 — 1:25 000 masshtablar detalliligiga javob beradigan muhandislik-geologik syomka tarkibida (hudud maydonlari uncha katta boʻlmagan va ekologik sharoitlar hal qiluvchi taʼsirga ega boʻlgan hollarda 1:10 000 — 1:5 000 masshtablarda) yoki u bilan parallel ravishda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. Chiziqli inshoot trassalari uchun ishlar dasturi asoslangan taqdirda, kichikroq masshtablarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, muhandislik-geologik kuzatuvlarning anʼanaviy kompleksi kengaytirilishi hamda atrof-muhitning tarkibiy qismlari va hududning ekologik holatini kompleks baholash uchun zarur boʻlgan antropogen omillar tavsifi bilan toʻldirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Loyihalanayotgan shaharsozlik faoliyati obyektlarning atrof-muhitga taʼsirini baholashda quyidagi asosiy talablar hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaholi yashash punktlariga taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer usti va yer osti suvlarining muhofaza etiladigan hududlarga taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhofaza etiladigan tabiiy hududlarga taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfaoliyat yuritayotgan boshqa korxonalar, shu jumladan xavfli ishlab chiqarish obyektlariga taʼsiri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Qoplama va aralash togʻ jinslarini oʻtish, shuningdek kuzatuv quduqlarini burgʻilash ishlari yechiladigan vazifalarning xususiyati, uchastkaning geologik sharoitlari va zararlanish (zaharlanish) maydonining taxminiy tuzilishini hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, ilgari oʻtilgan qoplama va aralash togʻ jinslari boʻyicha olingan maʼlumotlar, shuningdek ularni geoekologik, muhandislik-geologik va muhandislik-gidrogeologik izlanishlarda kompleks qoʻllash imkoniyati inobatga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihaoldi hujjatlarni ishlab chiqish bosqichlarida togʻ kavlamalari orasidagi masofa 450 — 500 m dan ortiq boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Qoplama va aralash togʻ jinslarining oʻtilish chuqurligi tanlanadigan maydon variantlari boʻyicha geologik qirqimning litologik-fatsial xususiyatlari hamda gidrogeologik sharoitlarini oʻrganishni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur oʻrganishlar ifloslanishning infiltratsiya sharoitlari, migratsiyasi va lokallashuvini, shuningdek gruntlar va yer osti suvlari boʻyicha ekologik holatni hamda ifloslanishning joriy darajasi va tarqalish chuqurligini aniqlashni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish bosqichlarida qoplama va aralash togʻ jinslari yer yuzasidan pastdagi birinchi suv oʻtkazmas qatlamning yotish chuqurligigacha oʻtilishi, oddiy sharoitlarda esa oʻtilish chuqurligi 10 — 15 m gacha qabul qilinishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish bosqichlarida ekologik-gidrogeologik tadqiqotlar ushbu ShNQning 31 — 34-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidrogeologik va gidrokimyoviy holat boʻyicha maʼlumotlarning darajasi hamda toʻliqligi muhandislik-geologik xaritaning qabul qilingan masshtabiga mos boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeologik qirqimni oʻrganish chuqurligi regional suv oʻtkazmas qatlamning yotish chuqurligi yoki suvning faol almashinuv zonasi chuqurligi bilan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Loyihaoldi hujjatlarni ishlab chiqish bosqichlarida quyidagi materiallardan foydalanilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1:200 000 — 1:100 000 masshtablardagi muhandislik-geologik va muhandislik-gidrogeologik syomka materiallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1:50 000 masshtabdagi meliorativ qurilish maqsadlarida oʻtkaziladigan kompleks muhandislik-geologik va muhandislik-gidrogeologik syomka materiallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1:200 000 — 1:25 000 masshtablardagi geoekologik va kartografik materiallar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Kichik maydonli hududlarda, shuningdek baliq xoʻjaligi obyektlari mavjud boʻlgan yoki qurilishi moʻljallangan uchastkalarda ishlarning detalligi 1:10 000 — 1:5 000 masshtablarga mos boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Loyihaoldi hujjatlarni ishlab chiqish bosqichida ekologik-gidrogeologik tadqiqotlarda quyidagilar taʼminlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrokimyoviy holatni umumiy baholash hamda texnogen omillarning yer osti suvlari sifatining shakllanishiga taʼsiri darajasini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining ifloslanishdan muhofazalanganlik darajasi boʻyicha hududlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyektini qurish va undan foydalanish oqibatida yer osti suvlarining sathi, kimyoviy tarkibi, harorati va rejimining oʻzgarish ehtimolini dastlabki prognoz qilish hamda modellashtirish uchun zarur boʻlgan hisobiy parametrlarni aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish bosqichlarida tuproq tadqiqotlari ushbu ShNQning 45 — 56-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Atrof-muhitga taʼsirni baholash loyihasida obyekt joylashgan hududdagi tuproq qatlamining holati quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproq turlari va guruhlarining tarqalishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproq profilining tuzilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeokimyoviy tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgumus, umumiy azot, harakatchan fosfor va kaliy miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv-fizik xossalari va suv rejimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelektr oʻtkazuvchanligi, ishqoriylik yoki kislotalilik (pH);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkation almashinuv sigʻimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bilan ajraladigan tuzlar miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeroziya holati va uning xavfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbiologik faollik, ifloslanish darajasi va sanitariya holati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. Loyihalanayotgan obyektni qurish va undan foydalanish natijasida tuproq qatlamida yuz berishi mumkin boʻlgan oʻzgarishlarni prognoz qilish quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproqlarning fizik taʼsirlar va kimyoviy ifloslanishga chidamliligini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyekti taʼsir zonasida tuproq degradatsiyasi xavfini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeroziya, deflyatsiya, yer osti suvlari sathining koʻtarilishi kabi salbiy jarayonlar rivojlanish ehtimolini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnogen omillar taʼsirida buzilgan yerlarning holatini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkimyoviy oʻzgarishlar (sulfatlar miqdorining kamayishi va boshqalar) yuz berish ehtimolini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyektning normal faoliyati hamda avariya holatlarida tuproqlarning ifloslanish xavfini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Geologiya-qidiruv, sinov va loyiha-tadqiqot ishlari amalga oshirilganda, shuningdek qurilish davrida hamda muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlarini (shaxtali qazish ishlari, saqlagichlar, metropoliten, oqova suvlarni tozalash inshootlari, chiziqli inshootlar trassalari va boshqalar) qurish, ulardan foydalanish va konservatsiyalash jarayonida unumdor tuproq qatlamini sidirib olish, uni vaqtinchalik joylashtirish va saqlash uchun joy tanlash ishlari amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Muhandislik-ekologiya izlanishlarini amalga oshirish jarayonida barcha toifadagi buzilgan yerlar aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Loyihaoldi hujjatlarni ishlab chiqish bosqichlarida tuproq, grunt hamda yer usti va yer osti suvlarini tekshirish ifloslanishning regional tabiiy (fon) darajasini baholash va asosiy ifloslantiruvchi moddalarni aniqlash maqsadida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Tuproqlarda va grunt suvlarida nazorat qilinadigan kimyoviy moddalar hamda birikmalar miqdori toʻgʻrisida ishonchli (haqiqiy) maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda, tanlangan uchastkalarning muqobil variantlari uchun bitta “bazaviy” nuqtada tuproq va grunt suvlaridan namunalar olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOlingan namunalar har bir yer uchastkasi uchun xos boʻlgan ifloslanish koʻrsatkichlarining asosiy toʻplamini aniqlashda foydalanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunday koʻrsatkichlarga mishyak, ogʻir metallar, neft va neft mahsulotlari, pestitsidlar, ammoniy azoti, oltingugurt birikmalari, nitratlar, sianidlar, aromatik uglevodorodlar, benz(a)piren, polixlorbifenillar hamda yengil uchuvchan xloroorganik uglevodorodlar kirishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. “Bazaviy” nuqta uchun maydoncha ifloslanish maydonining koʻzda tutilgan tuzilmasidan kelib chiqqan holda alohida (individual) tarzda tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Tuproq va grunt suvlarining ifloslanishi boʻyicha kimyoviy tarkib va konsentratsiyaning kompleks koʻrsatkichlarini laboratoriya sharoitida aniqlash hajmi aniqlangan (qidirib topilgan) ifloslanish manbalaridan kelib tushadigan ifloslantiruvchi moddalarning tarkibini hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Radiatsiyaviy holatni oʻrganish va baholash ushbu ShNQning 72 — 74-bandiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAholi punktlarida yangi shaharsozlik faoliyati obyektlarini qurish uchun maydonlar tanlanayotganda piyoda usulda gamma-syomka bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Piyoda gamma-syomka qadami 50 × 50 m dan oshmaydigan nuqtalar toʻri boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIfloslanish ehtimoli mavjud boʻlgan joylarda nuqtalar toʻrini yanada zichlashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNazorat nuqtalari masshtabi 1:10 000 dan kichik boʻlmagan topografik rejaga tushirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Toʻkma gruntlar tarqalgan uchastkalarda muhandislik-geologik burgʻ quduqlarida gamma-nurlanishning maksimal dozasi (gamma-karotaj) hamda yer sathidan pastda joylashgan birinchi suvli gorizontdagi alfa-nurlanishning umumiy solishtirma faolligi aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Hududda radon xavfining mavjudligi yoki mavjud emasligi yer osti suvlari va tuproqda radon hamda radionuklidlarning alfa-faolligi miqdorini oʻlchash orqali baholanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRadon xavfi aniqlanganda gruntdan ajralib chiqadigan radon oqimi (emanatsiya) zichligi emanatsiya syomkasi orqali aniqlanishi, bunda radon radiometrlari yordamida gazsimon radon mahsulotlarining quduqlar, konlar yoki binolarga tarqalishi oʻrganilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt yuzasidan ajralib chiqadigan radon oqimi zichligi erigan qor suvlari yoki grunt suvlari bosmagan uchastkalarda oʻlchanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish bosqichlarida gaz-geokimyoviy tadqiqotlarning vazifasi qurilish loyihalanayotgan hududda gazlar generatsiya qiluvchi gruntlar mavjud boʻlgan chiqindixonalarni aniqlash hamda ularning chegaralarini belgilashdan iborat boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu vazifalarni bajarish uchun turli yillarda tuzilgan topografik xaritalarning retrospektiv tahlili (relyef shakllari oʻzgarishlarini aniqlash maqsadida) bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQalinligi 2,0 — 2,5 m dan kam boʻlmagan toʻkma gruntlar mavjud boʻlganda gaz-geokimyoviy tadqiqotlar dala sharoitida oʻtkazilishi kerak. Mazkur tadqiqotlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишprofillar va nuqtalar toʻri boʻyicha grunt havosining shpur syomkasini (shpurlar chuqurligi 0,8 — 1,0 m boʻlganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasiga yaqin qatlamdagi atmosfera havosining grunt qatlamidan yer yuzasiga ajralib chiqadigan biogaz oqimi faolligini oʻlchash orqali (l/s·sm²) emissiya syomkasi bilan birgalikda gaz syomkasini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihaoldi hujjatlarni ishlab chiqish bosqichlarida syomkalar 1:10 000 — 1:5 000 masshtablarda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Zararli fizik taʼsirlar ushbu ShNQning 93 — 98-bandlari hamda 100 — 108-bandlariga muvofiq oʻrganilishi va baholanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-bob. Loyiha hujjatlarini ishlab chiqish uchun muhandislik-ekologiya izlanishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Loyiha hujjatlarini ishlab chiqish uchun muhandislik-ekologiya izlanishlari qurilish loyihasini (ishchi loyiha) ishlab chiqish bosqichida yoki ishchi hujjatlarni ishlab chiqish bosqichida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. Loyiha hujjatlarini tayyorlash uchun muhandislik-ekologiya izlanishlari quyidagi maqsadlarda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihaoldi hujjatlarni ishlab chiqish bosqichlarida olingan atrof-muhit holati boʻyicha maʼlumotlar va materiallarni aniqlashtirish, taʼsir zonalari chegaralarini aniqlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekologik tavakkalchilikni (riskni) baholash hamda korxonalar, bino va inshootlar qurilishi loyihasida “Atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish” boʻlimini ishlab chiqish uchun zarur materiallarni olish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. Loyiha hujjatlarini asoslash uchun muhandislik-ekologiya izlanishlari materiallari quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyekt qurilishi boshlanguniga qadar atrof-muhit tarkibiy qismlarining holati hamda ifloslanishning tabiiy (fon) koʻrsatkichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekotizimlar holatini baholash, ularning taʼsirlarga bardoshliligi va tiklanish qobiliyatini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy sharoitlarning taxmin qilinayotgan taʼsirlarga sezgir boʻlgan asosiy atrof-muhit tarkibiy qismlari boʻyicha taʼsir zonasining chegaralarini aniqlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish boʻyicha chora-tadbirlarni belgilash (tashkil etish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlokal ekologik kuzatuv dasturi boʻyicha takliflar, shuningdek loyihaoldi bosqichida kuzatuvlar olib borilgan boʻlsa, kuzatuvlarning birinchi sikli natijalarini tahlil qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. Shaharsozlik faoliyati obyekt tugatilganda (demontaj qilinganda) materiallar tarkibida quyidagi maʼlumotlar oʻrganilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyekti faoliyati natijasida atrof-muhit degradatsiyasini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekologik holat yomonlashuvi oqibatlarini hamda ularning aholi sogʻligʻiga taʼsirini baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Loyiha hujjatlarini asoslashda muhandislik-ekologiya izlanishlari materiallaridan loyiha yechimlariga mos ravishda tuzatishlar kiritish uchun foydalanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha qoʻshimcha maʼlumotlar toʻplanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишizlanishlar olib boriladigan yer uchastkasi hududida joylashgan ishlab chiqarish obyektlarida qoʻllaniladigan moddalar va texnologiyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shuningdek qattiq maishiy chiqindilarning morfologik tarkibi tafsilotlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrganilayotgan hududlarning kimyoviy va radioaktiv ifloslanish darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyaqin atrofda joylashgan korxonalardan chiqarib tashlanadigan oʻziga xos zaharli moddalarning tarkibi va miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqishloq xoʻjaligida qoʻllanilgan zaharli kimyoviy preparatlar (ximikatlar) va pestitsidlarning nomenklaturasi hamda qoʻllanilgan miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitning avariyalar oqibatida ifloslanishi faktlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnogen obyektlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (karyerlar, terrikonlar, ruxsat etilmagan chiqindi tashlash joylari, sanoat va maishiy qattiq chiqindi poligonlari, qurilish materiallari korxonalari va omborlari, shuningdek yuqori radioaktivlikka ega boʻlgan va konservatsiyaga moʻljallangan obyektlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti oqova suv kollektorlari hamda mahsulot eltuvchi quvurlar sxemalari, ularning texnik holati va ulardan suyuqlik sizib chiqishi faktlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrganilayotgan yer uchastkasiga yaqin joylashgan obyektlarda sodir boʻlgan yirik avariyalar, zaharli modda va chiqindilarning sizib chiqishi faktlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Masofadan turib zondlash tadqiqotlari (yirik masshtabli syomkalarni deshifrovka qilish) ushbu bosqichda yordamchi usul hisoblanadi hamda qurilish maydonchalari va ularning atrofidagi 8 — 10 km zona doirasida yoʻnalishli kuzatuvlar olib borish nazarda tutilgan taqdirda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Yoʻnalishli (marshrutli) kuzatuvlar mazkur ShNQning 20, 21-bandlari talablariga muvofiq qabul qilingan muhandislik-geologik syomka masshtablariga mos aniqlikda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш177. Qurilish maydoni va uning atrof hududlarini oʻrganish quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihalanayotgan shaharsozlik faoliyati obyektining atrof-muhitga taʼsirini belgilovchi tabiiy landshaft, geomorfologik, muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlarni aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududdan hozirgi va bundan 40 — 50 yil avval foydalanilganlik holatini hisobga olgan holda tuproq, grunt va yer osti suvlari uchun ifloslanish manbai boʻlishi ehtimoli mavjud shaharsozlik faoliyati obyektlarini aniqlash (sanoat va qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishlari, omborxonalar, sanoat hamda chiqindi poligonlari, yakka va guruh suv tortib olish inshootlari, oqova suvlarni chiqarib tashlash kollektorlari, yer osti muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlari, mahsulot eltuvchi quvurlar, suyuqlik tindirgichlari, oqova suvlarni tozalash inshootlari, sodir boʻlgan avariyalar, radioaktiv va zaharli moddalarning oqib (sizib) chiqishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишifloslantiruvchi moddalarning migratsiyasi mumkin boʻlgan yoʻnalishlarni, ularning uchastka doirasida cheklanishi (lokallashuvi) va tashqariga chiqarilishi ehtimolini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш178. Togʻ kavlamalari, razvedka va kuzatuvlar uchun moʻljallangan burgʻilash quduqlari geoekologik hamda muhandislik-geologik izlanishlarda birgalikda foydalanish imkoniyati hisobga olingan holda kavlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoʻshimcha togʻ kavlamalari geokimyoviy, gidrokimyoviy va geofizik anomaliyali uchastkalarda hamda ifloslanish toʻplanishi taxmin qilinadigan joylarda, ifloslanishning yer yuzasi boʻylab va chuqurlik boʻyicha tarqalishini aniqlash maqsadida oʻtilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш179. Tajriba-filtratsiya ishlari natijalari quyidagi maqsadlarda qoʻllanilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisobiy parametrlarni aniqlash uchun maxsus hisobiy sxemalar va modellarni tuzish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektni qurish va undan foydalanish jarayonida ekologik holatga taʼsir etuvchi gidrogeologik va gidrokimyoviy sharoitlarning oʻzgarish ehtimolini prognoz qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш180. Suv taʼminoti uchun foydalanilmaydigan yer osti sizot (grunt) suvlari sifatini geoekologik tekshirish va baholash ushbu ShNQning 57-bandiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш181. Tuproq va gruntlarning kimyoviy tarkibi hamda ifloslanish konsentratsiyasini aniqlash boʻyicha geoekologik tekshirishlar amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш182. Loyihaoldi hujjatlarini tayyorlash bosqichida oʻtkazilgan tuproq tadqiqotlari natijalariga koʻra, ifloslantiruvchi moddalarning miqdori tabiiy (fon) miqdorlaridan, REMKdan yoki REMDdan (SanQvaN 0191-05) yuqori boʻlsa, bunday uchastkalar qoʻshimcha oʻrganilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTuproq va gruntlarning fizik-mexanik hamda filtratsiya koʻrsatkichlarini aniqlash ishlari muhandislik-geologik izlanishlar tarkibida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш183. Tuproq, yer osti va yer usti suvlari, shuningdek oqova suvlardagi ifloslanishni laboratoriya sharoitida oʻrganish ushbu ShNQning 70-bandiga muvofiq bajarilishi hamda kimyoviy elementlar va birikmalar tarkibini aniqlashni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTahlil qilinadigan moddalar roʻyxati “bazaviy” tekshiruvlar hamda loyihaoldi bosqichda olingan maʼlumotlar asosida belgilanishi, bunda yer uchastkasi joylashgan hududdagi sanoat korxonalarining xususiyatlari, shuningdek uchastka va unga yondosh hududlarda oʻtkazilgan yoʻnalishli (marshrutli) kuzatuvlar natijalari inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш184. Radiatsiyaviy holat ushbu ShNQning 72 — 74-bandlariga muvofiq baholanishi lozim. Radiatsiyaviy syomka nuqtalar orasidagi masofa 50 × 50 m dan ortiq boʻlmagan toʻr boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш185. Turar joy hamda ijtimoiy-maishiy bino va inshootlar uchun radonga qarshi zarur muhofaza sinfi tuproqdan ajralib chiqadigan radon oqimi zichligiga bogʻliq ravishda quyidagi jadvalga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRadonga qarshi muhofaza sinflari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-jadval | |
Bino maydoni boʻylab grunt yuzasida radon oqimining oʻrtacha zichligi, mBk/(m2 s) | Binoning radonga qarshi talab qilingan muhofaza sinfi (tavsifi) |
80dan kam | I (Radonga qarshi muhofaza normativ shamollatishni (ventilyatsiyani) taʼminlash orqali amalga oshiriladi) |
80 dan 200 gacha | II (Oʻrtacha radonga qarshi muhofaza) |
200 dan ortiq | III (Kuchaytirilgan radonga qarshi muhofaza) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш186. Radon oqimi zichligi nazorat nuqtalarida oʻlchanishi, nazorat nuqtalari oldindan belgilangan nuqtalar toʻrining kesishish nuqtalarida joylashtirilishi hamda nuqtalar orasidagi masofa mazkur ShNQning 8-jadvaliga muvofiq uchastkaning radon boʻyicha xavflilik darajasini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish maydoni doirasida nazorat nuqtalari soni 20 tadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻrdagi nazorat nuqtalari orasidagi masofa
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-jadval | ||
Uchastkaning tavsifi | Toʻrdagi nazorat nuqtalari orasidagi tavsiya qilinadigan masofa, m | |
Qurilish boʻlmaydigan maydonda | Qurilish maydonida | |
Radon boʻyicha potensial xavfsiz | - | 10 — 20 |
Radon boʻyicha potensial xavfli | 100 | 5 — 10 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш187. Radon oqimi zichligi tuproq yuzasida, xandaq tubida yoki bino poydevorining pastki qismida oʻlchanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuz yuzasida hamda suv bilan qoplangan maydonlarda oʻlchashlarni amalga oshirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш188. Radon oqimi zichligini oʻlchash nazorat nuqtalarida radon sorbenti bilan jihozlangan toʻplovchi kameralarda fotoplyonkani maʼlum vaqt davomida taʼsirga qoʻyish (ekspozitsiya) usuli bilan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRadiometrik qurilmalarda sorbentga toʻplangan radondan hosil boʻlgan parchalanish mahsulotlarining beta yoki gamma-nurlanish faolligi boʻyicha oqim miqdori aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш189. Gaz hosil qiluvchi toʻkma gruntlar tarqalgan uchastkalarda bajariladigan gaz-geokimyoviy tadqiqotlar loyiha bosqichlarida gaz-geokimyoviy anomaliyalar chegaralarini aniqlashtirish hamda grunt qatlamining vertikal boʻyicha gaz-geokimyoviy zonalligini belgilashga qaratilishi lozim. Bunda quyidagilar bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasiga yaqin qatlamlarda oʻtkaziladigan tadqiqotlar (shpurlar yordamida grunt gazining 1:2000 — 1:500 masshtablardagi syomkasi hamda emissiya syomkasi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshpurlar yordamida turli chuqurliklarda tekshirishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишburgʻilash quduqlarida geokimyoviy tekshirishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш190. Yer yuzasiga yaqin qatlamlarda bajariladigan syomkalar natijalariga koʻra gaz maydoni tuzilmasining xususiyati biogazning alohida tarkibi boʻyicha aniqlashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш191. Burgʻilash quduqlarida olib boriladigan gaz-geokimyoviy tadqiqotlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquduq ichidagi grunt havosidan namunalar olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlardan namunalar olib, ularning gaz bilan toʻyinganlik darajasini, gaz hosil qilish qobiliyatini hamda Sorg miqdorini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqatlamma-qatlam namunalar olib, metan hosil qiluvchi va uni parchalovchi mikroflora faolligini (grunt tarkibi va namlik holati hisobga olingan holda) mikrobiologik tahlil qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlaridan namunalar olib, ularda erigan biogaz miqdorini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш192. Laboratoriya sharoitlarida quyidagi tarkibiy qismlarning kimyoviy tarkibi oʻrganilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt gʻovaklaridagi erkin gaz;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning gaz fazasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишerigan gazlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasiga yaqin atmosfera havosiga asta-sekin oʻtuvchi (dissipatsiyalanuvchi) biogaz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш193. Chiqindixonalarning gaz hosil qiluvchi chegaralari hamda gaz maydonlarining tuzilmasi tekshirilgan nuqtalarni topografik bogʻlash asosida maydon rejalarida va geologik qirqimlarda keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.02.05-24 “Qurilish uchun muhandislik-ekologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhandislik-ekologiya izlanishlari natijalari boʻyicha tuzilgan texnik hisobotning tarkibi va mazmuni
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Muhandislik-ekologiya izlanishlari natijalari boʻyicha texnik hisobot (bundan buyon matnda texnik hisobot deb yuritiladi) quyida keltirilgan mazmundagi boʻlimlarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) kirish qismida quyidagilar keltiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-ekologiya izlanishlarini amalga oshirish uchun asos;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-ekologiya izlanishlari vazifalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-ekologiya izlanishlari hududi (yer uchastkasi maydoni, chiziqli inshoot trassalari, ularning variantlari)ning joylashgan joyi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan shaharsozlik faoliyati obyekti toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbajariladigan ishlar turi, hajmi va bajarish muddatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишalohida ish turlarini amalga oshirish uslubi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишijrochi tashkilotlar tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-ekologiya izlanishlari dasturidan chetga chiqishlar va ularni asoslash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy landshaft, iqlimiy va fizikaviy-geologik sharoitlarda oʻxshash (analog) obyektlar maʼlumotlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) tabiiy va texnogen sharoitlarning qisqacha tafsiloti boʻlimida quyidagilar keltiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjoy relyefi, tabiiy landshaft va iqlim sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy chegaralari (togʻlar, daryolar, oʻrmonlar, fatsiyalar va ularning tarqalish xususiyatlari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning oʻzlashtirilganlik darajasi (buzilganlik), botqoqlanish, eroziya, choʻllanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhofaza etiladigan tabiiy hududlar (maqomi va rejimi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrologik, geomorfologik, geologik, gidrogeologik hamda muhandislik-geologik sharoitlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) tuproq sharoitlari, oʻsimlik dunyosi boʻlimida quyidagilar keltiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproqlarning turlari, ularning yer uchastkasi maydoni boʻylab tarqalganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfizikaviy-kimyoviy xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻsimliklarning endemik, relikt turlari, asosiy turkumlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻsimliklarning agrosenozlari, ularning holati va qoʻriqlanish tizimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻsimliklarning kamyob va yoʻqolib ketish xavfi boʻlgan va Qizil kitobga kiritilgan turlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) hayvonot dunyosi boʻlimida quyidagilar keltiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyovvoyi hayvonlarning turlar boʻyicha tarkibi, yashash joylari boʻyicha tarqalganligi, migratsiya yoʻllari, kamyob va yoʻqolib ketish xavfi boʻlgan va Qizil kitobga kiritilgan turlari va ularning qoʻriqlanish tizimi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd) hududdan xoʻjalik nuqtayi nazaridan foydalanish boʻlimida quyidagilar keltiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer fondining tuzilmasi, infratuzilmasi, yerlarning meliorativ holati, melioratsiya toʻgʻrisida, ishlab chiqarish va noishlab chiqarish sohalari hamda ifloslanishning asosiy manbalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe) ijtimoiy soha boʻlimida quyidagilar keltiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaholining soni, bandligi va hayot darajasi, demografik, sanitariya-epidemiologiya va tibbiy-biologik sharoitlari va kasallanish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишj) moddiy madaniy meros obyektlari boʻlimida quyidagilar keltiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmoddiy madaniy meros obyektlari holati, saqlanishi va restavratsiya qilinishi istiqboli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik muhofazasining holati va uning samaradorligi, bino va inshootlar zaminining deformatsiyasi (agar u mavjud va aniqlangan boʻlsa) xususiyati va yuz berishining sabablari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Texnik hisobot ushbu ilovaning 1-bandiga qoʻshimcha ravishda quyidagi boʻlimlar va maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning hozirgi ekologik holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhudud ekologik holatining kompleks tavsifi, tabiiy landshaft tavsifi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitning tarkibiy qismlari, yer usti va suv ekotizimlari holati, shuningdek ularning texnogen taʼsirlarga bardoshliligi hamda qayta tiklanish imkoniyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatmosfera havosi, tuproq, yer osti suvlari va yer usti suvlarining kimyoviy, biologik, radiatsiyaviy hamda fizik (shovqin, elektromagnit va boshqa) ifloslanishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv resurslari va suv bilan taʼminlash manbalari holati, yer usti suv obyektlarining suvni muhofaza qilish zonalari, yer osti suvlarining muhofazalanganlik darajasi va sanitariya muhofazasi zonalarining mavjudligi, shuningdek oqova suvlarni tozalash inshootlari samaradorligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning sanitariya-epidemiologik holati, aholining yashash va dam olish sharoitlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik faoliyati obyektining taʼsiri zonasida tuproq sifati yomonlashishi, oʻsimlik va hayvonot dunyosiga yetkazilishi mumkin boʻlgan zarar prognozi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишamalga oshirilishi moʻljallangan xoʻjalik va boshqa faoliyatning ijtimoiy oqibatlari, shuningdek muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, moddiy madaniy meros obyektlari, rekreatsiya zonalari va boshqa obyektlarga taʼsirining prognozi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Texnik hisobot ushbu ilovaning 1 va 2-bandlariga qoʻshimcha ravishda quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) hududning hozirgi ekologik holati boʻlimida quyidagilar keltiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitning kimyoviy, fizik, biologik va boshqa ifloslanishlari boʻyicha aniqlashtirilgan koʻrsatkichlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik muhofazasi boʻyicha amalga oshirilgan chora-tadbirlar hamda ularning samaradorligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) salbiy oʻzgarishlar ehtimolini prognoz qilish boʻlimida quyidagilar keltiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhit ifloslanishining tarkibiy qismlari boʻyicha prognoz qilingan koʻrsatkichlar miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitga taʼsirning prognoz qilingan hisob-kitoblari va modellashtirish natijalari asosida taʼsir zonasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmoʻljallangan xoʻjalik va boshqa faoliyat natijasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan salbiy taʼsirlar (ifloslanish) tarqalishi ehtimoli mavjud hududlarning chegaralari, oʻlchami hamda konfiguratsiyasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Mavjud shaharsozlik faoliyati obyektlarining ixtisoslashuvini oʻzgartirish, ularni qayta qurish, rekonstruksiya qilish yoki tugatish uchun bajarilgan muhandislik-ekologiya izlanishlari natijalari boʻyicha tuzilgan texnik hisobotda qoʻshimcha ravishda mazkur obyektdan foydalanish davrida yuz bergan tabiiy va texnogen muhitdagi oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Texnik hisobot quyidagi ilovalarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekologik vazifalarni yechish uchun oʻtilgan togʻ kavlamalari kataloglari, shuningdek atrof-muhit tarkibiy qismlarining (tuproqlar, gruntlar, yer usti va yer osti suvlari) ifloslanishini oʻrganish natijalari boʻyicha jadvallar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanitariya-epidemiologik va tibbiy-biologik holatning oʻrganilganligi toʻgʻrisidagi statistik maʼlumotlar hamda boshqa tadqiqot materiallari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Texnik hisobotning chizma qismi quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning hozirgi ekologik holati xaritasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишprognoz qilingan ekologik holat xaritasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekologik hududlashtirish xaritasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeoekologik xaritalar (xaritani tuzish usuli bayon qilingan holda) hamda ifloslantiruvchi moddalar migratsiyasi, akkumulyatsiyasi va chiqib ketish yoʻllari hisobga olingan holda obyekt va unga yondosh hududning taʼsir zonasi sxemasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfaktik materiallar xaritasi, shuningdek tabiiy landshaft, tuproq, oʻsimlik, oʻrmon va yer tuzish xaritalari hamda boshqa yordamchi kartografik materiallar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Muhandislik-ekologiya izlanishlari oʻtkazilayotgan hududning hozirgi va prognoz qilinayotgan ekologik holati xaritalari (sxemalari) quyidagi masshtablarda tuzilishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtaʼsir zonasi radiusidan kelib chiqqan holda 1:50 000 dan 1:10 000 gacha masshtabdagi topografik kartalar asosida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning ekologik xaritalari (sxemalari) 1:5 000 — 1:2 000 masshtablarda, shuningdek tanlab olingan yer uchastkasi maydoni boʻyicha 1:1 000 masshtabda, yondosh hududlar uchun esa 1:25 000 — 1:10 000 masshtabdagi topografik kartalar asosida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Ekologik holat xaritasi (sxemasi)da quyidagilar koʻrsatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturli xil landshaftlarning tarqalishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning funksional zonalashtirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишifloslantirishning asosiy manbalari joylashuvi hamda ularning tavsifi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишifloslantiruvchi moddalar migratsiyasi mumkin boʻlgan yoʻllar, shuningdek ifloslantiruvchi moddalar akkumulyatsiyasi ehtimoli mavjud uchastkalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhofaza etiladigan tabiiy hududlar, shu jumladan chuchuk yer osti suvlari konlari shakllanadigan zonalar hamda cheklangan foydalanish talab etiladigan zonalar (maxsus huquqiy rejimli hududlar, ekologik cheklov zonalari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv tortib olish inshootlari guruhlarining joylashuvi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli gidrometeorologik hodisalar, geologik jarayonlar va texnogen taʼsirlarga, shuningdek shamol hamda suv eroziyasiga moyil hududlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmoddiy madaniy meros obyektlarining joylashuvi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrokimyoviy, geokimyoviy va radiatsiyaviy tadqiqotlar natijalari (tuproqdagi zaharli moddalar konsentratsiyasi koeffitsiyentlari izoliniyalari, yer usti, yer osti suvlari va oqova suv namunalari tarkibidagi ifloslantiruvchi moddalar konsentratsiyasi, atmosfera havosi va tuproq qatlamining radiatsiyaviy ifloslanishi va boshqalar) diagrammalar koʻrinishida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Prognoz qilingan ekologik holat xaritasi (sxemasi)da taʼsirlar xususiyati va mahalliy sharoitlarning oʻziga xos jihatlaridan kelib chiqqan holda quyidagilar koʻrsatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning tabiiy landshaft tuzilmasida kutilayotgan oʻzgarishlar (tuproq degradatsiyasi, choʻllanish jarayonlari, oʻsimliklar dunyosining transformatsiyasi, oʻrmon maydonlarining qisqarishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitning alohida tarkibiy qismlarida kutilayotgan oʻzgarishlar (grunt suvlari sathining koʻtarilishi, suv va tuproq eroziyasi, botqoqlanish, yer osti suvlari sathining koʻtarilishi, shoʻrlanish, deflyatsiya hamda boshqa xavfli jarayonlarning rivojlanishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturli tip va turdagi ifloslanishlarning taxmin qilingan tarqalish dinamikasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy muhit barqarorligi darajasi boʻyicha hududning umumiy bahosida kutilayotgan oʻzgarishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.02.05-24 “Qurilish uchun muhandislik-ekologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMarkazlashtirilgan xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti uchun yer osti suv manbasining sifatini nazorat qilish koʻrsatkichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Suvning organoleptik koʻrsatkichlariga quyidagilar kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamuna olish paytidagi harorat, °C;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20 °C da hidi (sifat koʻrsatkichi va ballarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20 °C da taʼmi (sifat koʻrsatkichi va ballarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60 °C da hidi (sifat koʻrsatkichi va ballarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrangi, graduslarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyqaligi, mg/dm³.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Suvning kimyoviy tarkibi koʻrsatkichlariga quyidagilar kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvodorod koʻrsatkichi (pH);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишberilliy, mg/dm³;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbor, mg/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemir, mg/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmarganes, mg/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmis, mg/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmolibden, mg/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmargimush (mishyak), mg/dm³;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnitratlar, mg/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишumumiy qattiqlik, mmol/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpermanganat oksidlanish, mgO/dm³;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXPK (kimyoviy kislorod sarfi), mgO/dm³;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻrgʻoshin, mg/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишselen, mg/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsulfid vodorod (H2S), mg/dm³;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstronsiy, mg/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsulfatlar, mg/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquruq qoldiq, mg/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишerkin uglerod dioksidi (CO2), mg/dm³;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишftor, mg/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxloridlar, mg/dm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrux, mg/dm³;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanoat, qishloq xoʻjalik va maishiy ifloslanishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Suvning mikrobiologik koʻrsatkichlariga quyidagilar kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsaprofitli bakteriyalarning 1 sm3 dagi soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichak tayoqchalari guruhidagi bakteriyalarning (BGKP) 1 dm3 dagi soni.