Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитасининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚарори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРадиациявий манбалар хавфсизлигини таъминлаш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 28 октябрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3695]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 24 декабрдаги ПФ-224-сон «Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги соҳасида давлат назоратини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси қарор қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Радиациявий манбалар хавфсизлигини таъминлаш қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Атом энергияси агентлиги ҳамда Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ушбу қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРаис А. РАФИҚОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 13 октябрь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКелишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАтом энергияси агентлиги директори А. АХМЕДХАДЖАЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 18 сентябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСоғлиқни сақлаш вазири А. ХУДАЯРОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 10 сентябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФанлар академияси президенти Ш. АЮПОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 9 сентябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитасининг 2025 йил 13 октябрдаги 24-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРадиациявий манбалар хавфсизлигини таъминлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚОИДАЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу Қоидалар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ядровий қурилмалар жумласига кирмайдиган, янги қуриладиган ва реконструкция қилинадиган радиациявий манбалар (бундан буён матнда радиациявий манбалар деб юритилади) хавфсизлигини таъминлаш тартибини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ушбу Қоидаларда қуйидаги тушунчалар қўлланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбалар— таркибида радиоактив моддалар мавжуд бўлган ёки ионлаштирувчи нурланиш чиқарадиган, ядровий қурилмалар жумласига кирмайдиган мажмуалар, қурилмалар, аппаратлар, ускуналар ва буюмлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиоактив моддалар— ионлаштирувчи нурланишни тарқатадиган, ядровий материаллар жумласига кирмайдиган моддалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишочиқ радионуклид манбаи— қўлланилиши даврида ўзидан чиқаётган радионуклидларни атроф-муҳитга тарқатувчи ионлаштирувчи нурланиш манбаи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёпиқ радионуклид манбаи — қўлланилиши ва эскириши даврида, ўзидан чиқаётган радионуклидларнинг атроф-муҳитга тарқалишини истисно қилувчи қурилма, ионлаштирувчи нурланиш манбаи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэксплуатация қилувчи ташкилот — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан ташкил этилган ҳамда ядровий қурилма ва (ёки) сақлаш пункти учун масъул этиб тайинланган ҳамда ўз кучлари билан ёки бошқа юридик шахсларни жалб этган ҳолда ядровий қурилмани ва (ёки) сақлаш пунктини эксплуатация қилишга қодир бўлган юридик шахс.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан радиациявий манбалар хавфсизлигини таъминлаш бўйича қуйидаги талаблар бажарилиши шарт:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишходимлар учун йиллик нурланиш дозасининг энг юқори йўл қўйиладиган миқдори СанҚваМ 0193-06-сон «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006) ва Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитар қоидалари (РХТАСҚ 2006)»га мувофиқ 20 миллизивертдан, аҳоли учун эса 1 миллизивертдан ошмаслиги таъминланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбалар лойиҳа ҳужжатлари ва технологик ҳужжатларга мувофиқ тарзда ишлатилиши ва уларнинг техник соз ҳолатда сақланиши таъминланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфавқулодда вазиятлар ва авария ҳолатларида аҳолининг хавфсизлигини таъминлаш чораларининг кўрилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Авария ҳолатларида радиоактив моддалар ва ионлаштирувчи нурланишнинг тарқалишини чеклаш қуйидаги воситалар ёрдамида таъминланиши шарт:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбаларни жисман ҳимоя қилиш тўсиқлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишавтоматик хавфсизлик тизимлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаварияга қарши чоралар режаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-боб. Радиациявий манбалар хавфсизлигини таъминлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Радиациявий манбалар уларнинг хавфсизлиги ионлаштирувчи нурланиш ва радионуклидларнинг тарқалишини олдини олиш учун физик тўсиқлар ҳамда ходимлар, аҳоли ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўйича ташкилий ва техник чора-тадбирлардан ташкил топган кўп босқичли ҳимоя дастури (бундан буён матнда кўп босқичли ҳимоя дастури деб юритилади) билан таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Радиациявий манбаларни жойлаштириш ва фойдаланишдан четланишларнинг олдини олишга қўйиладиган талаблар қуйидагиларни ўз ичига олиши шарт:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 ва 2-тоифаларга кирувчи радиациявий манбалар учун мос жой танланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбалар лойиҳасида хавфсизлик шартлари ҳисобга олиниши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбаларнинг автоматик хавфсизлик тизимлари ўз-ўзини ҳимоя қилиш хусусиятлари билан таъминланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбалар ускуналарининг техник диагностикаси технологик ҳужжатларда кўрсатилган муддатларда ўтказилиши ва аниқланган нуқсонлар бартараф этилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Радиациявий манбалардан фойдаланишда лойиҳа ҳужжатларида кўрсатилган талаблардан четланишларни бартараф этиш қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳа ҳужжатларида кўрсатилган талаблардан четланишлар аниқланиши ва уларнинг сабаблари бартараф этилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳа ҳужжатларида кўрсатилган талаблардан четланишлар техник тизимлар орқали назорат қилиниши ва автоматик хавфсизлик тизимлари ишга туширилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Радиациявий манбаларнинг лойиҳасида кўзда тутилмаган аварияларни олдини олиш талаблари қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбаларнинг лойиҳа ҳужжатларида кўрсатилмаган аварияларни олди олиниши ва радиациявий манбалар жойлашган хона яхлитлиги сақланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбалардан чиқувчи радиоактив моддалар чиқиши 24 соат ичида автоматик хавфсизлик тизимлари орқали бартараф этилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Кўп босқичли ҳимоя дастурининг бажариши шарт бўлган ташкилий чора-тадбирлар ва техник ечимлар радиациявий манбаларнинг хавф даражаси асосида лойиҳада белгиланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Радиациявий манбаларда юзага келиши мумкин бўлган радиациявий авария оқибатларини юмшатиш бўйича ташкилий ва техник тадбирлар СанҚваМ 0193-06-сон «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006) ва Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитар қоидалари (РХТАСҚ 2006)»га мувофиқ амалга оширилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Радиациявий манбалар лойиҳасида автоматик хавфсизлик тизимларининг ишончлилиги, ҳосил бўлиши мумкин бўлган авариялар ва уларнинг оқибатлари лойиҳа ҳужжатларига асосан таҳлил қилиниши, аниқланган носозликлар бартараф этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Радиациявий манбаларда юзага келган аварияларнинг радиациявий оқибатларининг таҳлил натижалари ходимлар ва аҳолини ҳимоя қилиш чоралар режасини (эвакуация, ҳудуд чеклови) ишлаб чиқиш учун асос бўлиб хизмат қилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Радиациявий манбаларни ишга тушириш, фойдаланишдан чиқариш ва улардан фойдаланиш СанҚваМ 0193-06-сон «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006) ва Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитар қоидалари (РХТАСҚ 2006)»га мувофиқ бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-боб. Радиациявий манбалар, уларнинг тизимлари ва элементларининг таснифи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Радиациявий манбалар уларда хавфсизликни таъминлаш учун зарур бўлган барча ташкилий ва техник чора-тадбирлар бажарилишини таъминлаш мақсадида қуйидаги белгилар асосида таснифланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбаларнинг вазифаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбаларининг радиациявий хавфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбаларнинг стационар (кўчмас), кўчма ва кўтарма эканлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбалар таркибига киритилган радионуклид манбаи тури.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Радиациявий манбалар ўз вазифасига кўра комплекслар, қурилмалар, ускуналар ва буюмлардан иборат бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Радиациявий манбалар хавф даражасига қараб қуйидаги тўрт тоифага ажратилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 тоифа — авария ҳолатида аҳолига радиациявий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган радиациявий манбалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2 тоифа — авария ҳолатида радиациявий таъсир радиациявий манбаларнинг санитар-ҳимоя зонаси ҳудуди билан чекланадиган радиациявий манбалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 тоифа — авария ҳолатида радиациявий таъсир радиациявий манбалар жойлаштирилган майдон ёки бино ҳудуди билан чекланадиган радиациявий манбалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4 тоифа — авария ҳолатида радиациявий таъсир радиациявий манбалар жойлашган хона билан чекланадиган радиациявий манбалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Радиациявий манбаларнинг радиациявий хавф тоифаси эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан радиациявий манбалар лойиҳасида белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Радиациявий манбаларни ташиш бўйича қуйидагича таснифланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишстационар радиациявий манбалар — фойдаланиш муддати давомида доимий жойда ишлашга мўлжалланган ва махсус жиҳозланган иншоотлар ёки хоналарни талаб қиладиган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўчма радиациявий манбалар — транспорт воситаларига ўрнатиладиган ҳамда ҳаракатланиш ёки ташиш учун мослаштириладиган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўтарма радиациявий манбалар — кўтариш ва турли жойларда ишлатиш имконини берадиган, хоналарни қайта жиҳозлашсиз ёки дала шароитида фойдаланиладиган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Радиациявий манбалар таркибига киритилган радионуклид манбаи турига қараб қуйидагича таснифланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёпиқ радионуклид манбаи ишлатиладиган радиациявий манбалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишочиқ радионуклид манбаи ишлатиладиган радиациявий манбалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Радиациявий манбалар таркибига кирувчи тизимлар ва элементлар қуйидагича таснифланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхавфсизлик учун муҳим бўлган тизимлар ва элементлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхавфсизликка таъсир кўрсатмайдиган тизимлар ва элементлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Хавфсизлик учун муҳим бўлган тизимлар ва элементлар қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадионуклид манбаини кўчириш ва маҳкамлаш тизими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбаларни бошқариш тизими (бошқарув пульти);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий хавф ҳақида сигнализация ва огоҳлантириш тизими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳимоя тизими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбаларни жисман ҳимоя қилиш тўсиқлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлектр таъминоти тизими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшамоллатиш тизими.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Автоматик хавфсизлик тизимлари (элементлари) бажарадиган вазифаларига қараб қуйидагича таснифланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳимоя тизимлари — авариялар пайтида радиациявий манбалар элементларининг шикастланишини олдини олиши ва хавфсизлигини сақлаш учун мўлжалланган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлокализация тизимлари — авария ҳолатида радиоактив моддалар ва ионлаштирувчи нурланишнинг тарқалишини чеклаши ҳамда уларнинг атроф-муҳитга чиқишини олдини олиш учун мўлжалланган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаъминловчи тизимлар — бошқа автоматик хавфсизлик тизимларни энергия ва зарур иш шароитлари билан таъминлаш учун мўлжалланган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Радиациявий манбалар элементлари хавфсизликка таъсири бўйича қуйидагиларга ажратилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-синф элементлари — уларнинг шикастланиши ёки герметиклиги бузилиши аварияга олиб келадиган ҳамда ходимларнинг доза чегараларидан юқори нурланишига ёки радиоактив моддалар чиқишига сабаб бўлиши мумкин бўлган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-синф элементлари — уларнинг носозликлари аварияга олиб келадиган ҳамда ходимларнинг доза чегараларидан юқори нурланишига ёки радиоактив моддалар чиқишига сабаб бўлиши мумкин бўлган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-синф элементлари — уларнинг носозликлари нормал фойдаланишдан четга чиқишларга олиб келадиган, бироқ аварияга ёки радиоактив моддалар чиқишига сабаб бўлмайдиган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-боб. Радиациявий манбаларни лойиҳалаш, жойлаштириш, ишлаб чиқариш ва қуришда хавфсизликни таъминлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Радиациявий манбаларни лойиҳалаш, жойлаштириш, ишлаб чиқариш ва қуриш ҳамда улар таркибига кирувчи тизимлар ва элементларнинг хавфсизлигини таъминлаш ушбу Қоидаларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Радиациявий манбалар хавфсизлиги учун ўз-ўзини ҳимоя қилувчи, ташқи энергия ёки инсон аралашувисиз ишлайдиган тизимлар ва элементлар билан лойиҳаланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Ёпиқ радионуклидли радиациявий манбалар лойиҳалашда қуйидагилар таъминланиши шарт:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуларнинг параметрлари ва хусусиятлари технологик ҳужжатларда белгиланган меъёрлар доирасида сақланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбутун белгиланган фойдаланиш муддати давомида техноген ва табиий ташқи таъсирларни ҳисобга олган ҳолда сақланиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Ёпиқ радионуклидли радиациявий манбалар конструкцияси лойиҳада кўзда тутилган ёнғин, портлаш ва зарба таъсирлари шароитида радиациявий манбанинг хавфсизлигини таъминлаши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Стационар радиациявий манбаларни жисман ҳимоя тўсиқлари лойиҳаланаётганда иш камерасига хавфсиз кириш имконияти кўзда тутилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИш камераси ҳимоя эшигининг конструкцияси унинг ичкаридан очилиш имкониятини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Радиациявий манбаларни жисман ҳимоя қилиш тўсиқлари ҳудудида эффектли доза чегаралари СанҚваМ 0193-06-сон «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006) ва Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитар қоидалари (РХТАСҚ 2006)»га мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Радиациявий манбаларнинг ҳимоясида транспорт, технологик ва бошқа тизимлар учун мўлжалланган каналлар ҳамда тешикларнинг конструкцияси қуйидагиларни таъминлаши шарт:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишходимлар бўлиши мумкин бўлган хоналарда, ионлаштирувчи нурланиш чиқиши эҳтимоли бўлган жойларда нурланиш дозасининг назорат қилинишини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнурланиш дозаси СанҚваМ 0193-06-сон «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006) ва Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитар қоидалари (РХТАСҚ 2006)»га мувофиқ бўлишини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Стационар радиациявий манбалар жойлашган иш камералари шамоллатиш тизими билан жиҳозланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Стационар радиациявий манбалар лойиҳасида қуйидаги ҳолатларнинг юз беришини олдини олувчи ҳимоя тизими жорий этилиши шарт:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёпиқ радионуклид манбаи (нурлантиргич) иш ҳолатида бўлганида, электр таъминоти узилиши натижасида иш камерасининг ҳимоя эшиги очилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшамоллатиш тизими ишламаётган, ҳимоя эшиги очиқ бўлган ёки радиациявий назорат тизими ишламаётган ҳолатда нурлантиргичнинг иш ҳолатига ўтказилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Стационар радиациявий манбалар сақлаш ҳолатига ўтказиш тизимлари қуйидаги ҳолатларда ишга тушиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳимоя тизими носозликлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлектр таъминоти узилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбалар ёнғини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишавария ривожланиши эҳтимоли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳада ҳисобга олинган бошқа дастлабки ҳодисалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Стационар радиациявий манбалар лойиҳасида бошқарув пультига қуйидаги маълумотлар узатилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбаларнинг ишлаш ҳолати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнурлантиргичнинг ҳолати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшамоллатиш тизимининг ишлаши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиш камераси ва унга туташ хоналардаги нурланиш дозаси қуввати ва унинг ўзгариши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёнғин юзага келиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳимоя тизимининг носозлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Радиациявий манбалар бошқарув пульти фақат махсус калит билан ёқилиши ва ўчирилганда нурлантиргич автоматик хавфсиз ҳолатга ўтиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Радиациявий манбалар бошқарув пульти жойлашган хона эксплуатация қилувчи ташкилотнинг авария хизматлари билан доимий алоқа воситалари билан жиҳозланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Стационар радиациявий манбалар иш камерасининг кириш қисмида ва бошқарув пультида нурлантиргич ҳолатини билдирувчи огоҳлантирув чироқлари ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Радиациявий манбалар блокидан чиқаётган нурланишни назорат қилувчи кўрсаткич тизими радиациявий манбалар иш ёки сақлаш ҳолатини ўзгартирувчи бошқарув тизимидан мустақил бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Кўтарма радиациявий манбалар механик ёки электр сигнализация тизимлари билан, кўчма радиациявий манбалар эса механик, электр ёки радиометрик сигнализация тизимлари билан жиҳозланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-боб. Радиациявий манбаларни ишга тушириш ва фойдаланишда хавфсизликни таъминлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Радиациявий манбаларни ишга туширишдан олдин радиациявий назорат тизими ишга туширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан радиациявий манбаларни ишга туширишдан олдин созлаш ишлари, тизимлар ва элементларнинг комплекс синови бўйича қуйидагилар ишлаб чиқилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий хавфли ишларнинг рўйхати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаварияларни олдини олиш чоралари рўйхати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Радиациявий манбалар тизимлари ва элементлари фойдаланилишидан олдин лойиҳа ҳужжатларига мувофиқлиги эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан ўрганилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Эксплуатация қилувчи ташкилот радиациявий манбалар билан ишловчи ва хизмат кўрсатувчи ходимлар учун нурланиш дозалари ҳисобини юритишни таъминлаши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Радиациявий манбалардан фойдаланиш бўйича кўрсатмаларда қуйидагилар белгиланиши шарт:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбаларни жисман ҳимоя қилиш тўсиқлари яхлитлиги ва самарадорлигини назорат қилиш чораларини кўриш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишназорат чораларининг аниқ даврийлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбалар хавфсиз фойдаланиш чегараларининг бузилишига олиб келувчи четланишларни олдини олишга қаратилган чораларни кўриш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Радиациявий хавф даражаси бўйича 1 ва 2-тоифага кирувчи радиациявий манбалар учун санитария-ҳимоя зонаси ҳамда кузатув зонасидаги радиациявий ҳолат доимий ёки даврий ўлчовлар орқали назорат қилиниши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Радиациявий манбаларни фойдаланишга киритиш ишлари натижаларига кўра топшириш-қабул қилиш далолатномаси тузилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Ҳар қандай радиациявий хавф тоифасидаги манбалар учун авария ва ходимларни ҳимоя қилиш режаси эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан ишлаб чиқилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-боб. Радиациявий манбаларни фойдаланишдан чиқаришда хавфсизликни таъминлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Радиациявий манбаларни фойдаланишдан чиқариш тўғрисидаги қарор эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан қабул қилиниши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Радиациявий манбаларни фойдаланишдан чиқариш тўғрисидаги қарор чиқаришга қуйидагилар асос ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбалардан фойдаланишга яроқсиз эканлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиациявий манбаларни таъмирлашнинг имконсизлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Радиациявий манбаларни фойдаланишдан чиқариш эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан уларни текшириш натижаларига кўра амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Радиациявий хавф бўйича 1 ва 2-тоифага кирувчи радиациявий манбалар учун эксплуатация қилувчи ташкилот уларнинг хизмат муддати тугашидан камида бир йил олдин радиациявий манбаларни фойдаланишдан чиқариш дастурини ишлаб чиқишни таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Радиациявий хавф бўйича 3 ва 4-тоифага кирувчи радиациявий манбалар учун эксплуатация қилувчи ташкилот уларнинг хизмат муддати тугашидан камида олти ой олдин радиациявий манбаларни фойдаланишдан чиқариш дастурини ишлаб чиқишни таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Радиациявий манбаларни фойдаланишдан чиқариш лойиҳасида қуйидагилар келтирилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбажариладиган ишларнинг турлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишишларнинг хавфсизлигини таъминлаш бўйича чора-тадбирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишишларнинг бажарилиш кетма-кетлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳар бир фойдаланишдан чиқариш босқичида зарур бўлган инсон, молиявий ва моддий-техник ресурслар ҳамда уларнинг асосланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишходимлар малакасига қўйиладиган талаблар рўйхати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Радиациявий манбаларни фойдаланишдан чиқаришда хоналар ва сақлаш жойларида вақтинча сақланадиган радиоактив чиқиндилар ва радиоактив материалларнинг ҳисоби ва назорати амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Радиациявий манбаларни фойдаланишдан чиқаришда ходимлар иш жойларига кириш ва радиоактив чиқиндиларнинг жисман ҳимояси таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Радиациявий манбаларни жисман ҳимоя, шамоллатиш, ёнғин ўчириш ва радиациявий назорат тизимлари демонтажи радиациявий манбаларни фойдаланишдан чиқариш якунида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-боб. Якунловчи қоида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Ушбу Қоидалар талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб беради.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.10.2025 й., 10/25/3695/0995-сон)