20.10.2025 йилдаги 659-сон
ONLINE TRANSLATE
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қарори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология мероси объектларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш соҳасида айрим норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сўнгги йилларда республикамизда археология мероси объектларини муҳофаза қилиш, сақлаш ҳамда тарғиб қилишга қаратилган комплекс чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Хусусан, археология объектларини консервация қилиш, музейлаштириш ва археология боғларини яратишга катта эътибор қаратилмоқда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шу билан бирга, археология ашёларини Археология ашёлари давлат каталогида рўйхатдан ўтказиш, давлатга топшириш ҳамда уларни фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктириш, фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктирилган археология ашёларидан фойдаланиш ва тадқиқ қилиш, халқаро археология тадқиқотларини ташкил этиш ҳамда археология объектларини консервациялаш жараёнлари норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан тартибга солинмагани сабабли амалиётда ноаниқлик ва тушунмовчиликлар юзага келмоқда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология соҳасини тартибга солиш учун зарур бўлган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни тасдиқлаш мақсадида, шунингдек, Ўзбекистон Республикасининг «Археология мероси объектларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Қуйидагилар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёлари давлат каталоги тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёларини давлатга топшириш ҳамда уларни фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктириш, фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктирилган археология ашёларидан фойдаланиш ҳамда тадқиқ қилиш тартиби тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Халқаро археология тадқиқотларини ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низом 3-иловага мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология объектларини консервациялаш тартиби тўғрисидаги низом 4-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ўзбекистон Республикаси Маданий мерос агентлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни икки ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Маданий мерос агентлиги директори Б.Г. Абдикаримов зиммасига юклансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025 йил 20 октябрь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
659-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 20 октябрдаги 659-сон қарорига
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёлари давлат каталоги тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
НИЗОМ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикасининг «Археология мероси объектларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ, Археология ашёлари давлат каталогини юритиш, археология ашёларини ушбу Каталогда рўйхатдан ўтказиш ҳамда тасарруфдан чиқариш тартибини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёлари давлат каталоги (кейинги ўринларда — Каталог) — ҳар бир археология ашёси тўғрисидаги асосий маълумотлар мавжуд бўлган ҳисобга олиш ҳужжати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёси — археология қидирувлари, археология қазишмалари ва археология назоратини амалга оширишда ёки хўжалик ва ўзгача фаолият жараёнида аниқланган, шунингдек, тасодифан топилган (хазина) ва идентификациялашдан ўтказилган моддий қолдиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёларининг маълумотлар рўйхати — археология ашёсининг паспорти, археология тадқиқотларида топилган ашёларни топшириш далолатномаси, тасодифий топиб олинган ашёларнинг давлатга топширилгани, ҳадя қилингани тўғрисида далолатнома, асосий ҳисоб ҳужжатлари, кирим ва инвентарь дафтарларида қайд этилган маълумотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асосий ҳисоб ҳужжатлари — кирим ва инвентарь дафтарлари, археология ашёларини доимий (вақтинча) сақлашга оид қабул далолатномалари, археология ашёларини таъмирлаш далолатномалари, фонд ишлари ва сотиб олиш комиссияларининг баённомалари, фонд ҳаракатига тааллуқли буйруқлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Каталог Миллий музей фондининг Давлат каталоги билан бир вақтда юритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Миллий музей фондининг Давлат каталоги рўйхатига киритилган ашёлар Каталогда рўйхатдан ўтказилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Каталогни юритиш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Каталог Ўзбекистон Республикаси Маданий мерос агентлиги (кейинги ўринларда — Агентлик) томонидан юритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Каталог электрон ва босма маълумотлар базаси кўринишида шакллантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Каталогга киритилган археология ашёлари тўғрисидаги маълумотлар археология ашёлари бириктирилган давлат фан, маданият ва таълим муассасаларининг (кейинги ўринларда — давлат муассасалари) асосий ҳисобга олиш ҳужжатларидан (кирим ва инвентарь дафтари, илмий ҳисоботлар) олинган маълумотлар асосида шакллантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Каталогга археология ашёларининг асосий ҳисоб ҳужжатларидан олинган маълумотлардан ташқари қуйидаги маълумотлар киритилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология тадқиқотлари давомида ёки фуқаролар томонидан тасодифан топилган, археология ашёларини давлат муассасаларига топшириш, ҳадя қилиш тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олувчи жисмоний ва юридик шахслар ўртасида тузилган битимлар, далолатномалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёларининг ўғирланиши ёки йўқотилиши тўғрисидаги маълумотлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Каталогга киритилган археология ашёси тўғрисидаги маълумотлар археология ашёсини аниқлаган ва топган шахслар, намойиш этилаётган вақтда томошабинлар ҳамда ашё бириктирилган муассаса учун очиқ ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жисмоний ва юридик шахслар Каталогга киритилган археология ашёларидан илмий-тадқиқот ишларида фойдаланиш учун ашё бириктирилган давлат муассасасига мурожаат қилиши ва ёзма рухсатнома олиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мурожаатлар ва рухсатномалар археология ашёси бириктирилган давлат муассасаси томонидан қайд этиб борилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Археология ашёларини Каталогда рўйхатдан ўтказиш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Каталогда рўйхатдан ўтказиш ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ схема асосида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Жисмоний ва (ёки) юридик шахслар томонидан қидирув, лойиҳалаш, қазиш, қурилиш, мелиорация, хўжалик ишлари, ўрмонлардан фойдаланиш бўйича ишлар ва бошқа ишлар натижасида топилган археология ашёлари Каталогга киритиш мақсадида топилмаларни сақлаш учун махсус фондга эга давлат муассасаларига далолатнома асосида топширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Археология ашёсини давлат муассасаларига топшириш Археология ашёларини давлатга топшириш ҳамда уларни фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктириш, фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктирилган археология ашёларидан фойдаланиш ва тадқиқ қилиш тартиби тўғрисидаги низом қоидаларига асосан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Давлат муассасалари ўзларининг асосий ҳисоб ҳужжатларида қайд этилган археология ашёларининг маълумотлар рўйхатини электрон ва босма шаклларда уч нусхада тайёрлайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
биринчи нусха — археология ашёси топширилган фан, маданият ва таълим муассасаларида сақланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иккинчи нусха — юқори бошқарув органида сақланади (мавжуд бўлса);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
учинчи нусха — Агентликка Каталогда рўйхатдан ўтказиш учун тақдим этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Археология ашёларининг маълумотлар рўйхати қуйидаги ҳужжатлар асосида шакллантирилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг паспорти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология тадқиқотларида топилган ашёларни топшириш далолатномаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тасодифий топиб олинган археологик аҳамиятга эга бўлган ашёларнинг давлатга топширилгани, ҳадя қилингани тўғрисида далолатнома;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асосий ҳисоб ҳужжатлари, кирим ва инвентарь дафтарларидаги маълумотлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Археология ашёлари тўғрисидаги маълумотлар рўйхатининг босма шакли давлат муассасалари раҳбари томонидан тасдиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Археология ашёлари тўғрисидаги маълумотлар рўйхати Каталогда рўйхатдан ўтказилиши учун Агентликка тақдим этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Агентлик ушбу Низомнинг 13-бандида кўрсатилган ҳужжатлар асосида археология ашёсини Каталогда рўйхатдан ўтказади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Давлат муассасалари Каталогга киритилган маълумотларга ҳар қандай ўзгартириш тўғрисида Агентликка бир ой муддатда хабар беришлари шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агентлик тақдим этилган маълумотларни давлат муассасаларининг асосий ҳисоб ҳужжатларига таққослаш, археология ашёларининг мавжудлигини аниқлаш мақсадида назорат текширувлари ўтказиш ваколатига эга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Давлат муассасалари томонидан археология ашёси йўқотилиши ёки ўғирланиш ҳолатлари аниқланганда, зудлик билан Агентлик ҳамда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга хабар берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Юридик шахсларнинг (давлат муассасаларининг) археология ашёларига бўлган ҳуқуқ ва мажбуриятларини ўзгартириш ёки бекор қилишга қаратилган ҳаракатлар Каталогда рўйхатдан ўтказилганидан кейин амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Археология ашёсининг Каталогга киритилганлиги ёки киритилмаганлиги ҳақида маълумот бериш белгиланган тартибда давлат хизматлари марказлари ёки Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Рўйхатдан ўтказилган археология ашёларини Каталогдан чиқариш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Давлат каталогида рўйхатдан ўтказилган археология ашёларини тасарруфдан чиқариш мумкин эмас, уларнинг йўқолиши ва емирилиши ҳолатлари бундан мустасно.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Давлат муассасаси тугатилганида ёки археология ашёсини сақлаш шароитлари талабга жавоб бермаслиги аниқланган тақдирда, унинг тасарруфида бўлган ва асосий ҳисоб ҳужжатларида қайд этилиб, Каталогда рўйхатга олинган барча археология ашёлари фаолият йўналиши ўхшаш (ёки яқин) бўлган давлат муассасасига тўлалигича ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Агентлик Каталогда рўйхатдан ўтказилган археология ашёларини тасарруфдан чиқариш тўғрисида буйруқ қабул қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Рўйхатдан ўтказилган археология ашёларини Каталогдан чиқариш ушбу Низомга 2-иловага мувофиқ схема асосида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Рўйхатдан ўтказилган археология ашёларини Каталогдан чиқариш учун археология ашёси бириктирилган давлат муассасалари Агентликка ёзма шаклда мурожаат қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мурожаатга археология ашёсини Каталогдан чиқариш сабаблари, агар улар ўғирланган ёки йўқотилган ҳолларда, уларни топиш ёки тиклаш бўйича амалга оширилган чоралар тўғрисида тўлиқ маълумот, Миллий музей фондининг Давлат каталогида рўйхатдан ўтказилгани тўғрисида гувоҳнома ҳамда археология ашёсининг фотосуратлари илова қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агентлик, зарур ҳолларда, бошқа қўшимча маълумотларни ҳам талаб қилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Мурожаатга кўра Агентлик томонидан давлат органлари, илмий-тадқиқот институтлари ва муассасалари, маданий мерос объектларини ўрганиш, сақлаш ва улардан фойдаланиш соҳасидаги олимлар ва мутахассисларни жалб қилган ҳолда, ушбу Низомнинг 23-бандида қайд этилган ҳужжатлар асосида археология ашёси ўрганиб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёсини ўрганиш хулосасига кўра Каталогда рўйхатдан ўтказилган археология ашёларини Каталогдан чиқариш ҳақида Агентлик томонидан буйруқ қабул қилинади. Бунга асос бўлган ҳужжатлар Каталогда қайд этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Миллий музей фондининг Давлат каталогида рўйхатдан ўтказилгани тўғрисида гувоҳномага эга бўлган археология ашёларини Каталогдан чиқариш учун қўшимча ўрганиш талаб этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Якунловчи қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Археология ашёсини тасарруф этувчи давлат муассасалари археология ашёларини Каталогда рўйхатдан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатларда қайд этилган маълумотларнинг қонунчилик ҳужжатлари ва ушбу Низом талабларидан келиб чиққан ҳолда тайёрланишига масъул ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Археология ашёларини Каталогда рўйхатдан ўтказиш ва рўйхатдан ўтказилган археология ашёларини Каталогдан чиқариш жараёнида келиб чиқадиган низолар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ҳал этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёлари давлат каталоги тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёларини давлат каталогида рўйхатдан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
СХЕМАСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Босқичлар

Субъектлар

Тадбирлар

Бажариш муддатлари

1-босқич

Археолог-тадқиқотчи ёки фуқаролар

1. Археология тадқиқотларида аниқланган археология ашёларини давлат муассасаларига (фан, маданият ва таълим муассасалари) топширади.

2. Тасодифий топиб олинган археологик аҳамиятга эга бўлган ашёларни давлат муассасаларига (фан, маданият ва таълим муассасалари) топширади.

Археология тадқиқотлари тугаганидан сўнг ёки ашё топилган вақтда

2-босқич

Фан, маданият ва таълим муассасалари

1. Археология ашёсини топшираётган шахс (жисмоний, юридик) билан тегишли далолатномани расмийлаштиради.

2. Расмийлаштирилган далолатнома асосида археология ашёлари давлат муассасасига қабул қилинади.

3. Давлат муассасалари археология ашёсини далолатнома асосида ҳисобга олиш ҳужжатларида (кирим ва инвентарь дафтари) қайд қилади.

4. Ҳисобга олиш ҳужжатлари (кирим ва инвентарь дафтари) асосида шакллантирилган археология ашёларининг маълумотлар рўйхатини Маданий мерос агентлигига тақдим этади.

Археология ашёси топилган пайтда ҳамда илмий тадқиқот ўтказилган йилдан кейинги йилнинг биринчи чораги якунига қадар

3-босқич

Маданий мерос агентлиги

1. Археология ашёлари давлат каталогида рўйхатдан ўтказишга ашёларни тайёрлайди.

2. Каталогда рўйхатдан ўтказилади.

15 иш куни давомида

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёлари давлат каталоги тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рўйхатдан ўтказилган археология ашёсини каталогдан чиқариш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
СХЕМАСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Босқичлар

Субъектлар

Тадбирлар

Бажариш муддатлари


 

1-босқич

Фан, маданият ва таълим муассасалари

1. Агентликка ёзма тарзда мурожаат қилади.

Мурожаатга археология ашёсини Каталогдан чиқариш сабаблари, агар улар ўғирланган ёки йўқотилган ҳолларда уларни топиш ёки тиклаш бўйича амалга оширилган чоралар тўғрисида тўлиқ маълумот, Миллий музей фондининг Давлат каталогида рўйхатдан ўтказилгани тўғрисида гувоҳнома ҳамда археология ашёсининг фотосуратлари илова қилинади.

2. Зарур ҳолларда бошқа қўшимча маълумотлар ҳам илова қилиниши мумкин.

Археология ашёлари давлат каталоги тўғрисидаги низомнинг 23-бандида қайд этилган ҳужжатлар тўлиқ шакллантирил-ганидан сўнг 5 кун ичида


 

2-босқич

Маданий мерос агентлиги

1. Давлат органлари, илмий-тадқиқот институтлари ва муассасалари, маданий мерос объектларини ўрганиш, сақлаш ва улардан фойдаланиш соҳасидаги олимлар ва мутахассисларни жалб қилган ҳолда археология ашёсини ўрганиб чиқади.

2. Ўрганиш хулосасига кўра каталогда рўйхатдан ўтказилган археология ашёсини каталогдан чиқариш ҳақида Агентлик томонидан буйруқ қабул қилинади.

Бунга асос бўлган ҳужжатлар каталогда қайд этилади.

30 иш куни давомида

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 20 октябрдаги 659-сон қарорига
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёларини давлатга топшириш ҳамда уларни фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктириш, фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктирилган археология ашёларидан фойдаланиш ва тадқиқ қилиш тартиби тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
НИЗОМ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикасининг «Археология мероси объектларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ археология ашёларини давлатга топшириш ҳамда уларни фан, маданият ва таълим муассасаларига (кейинги ўринларда — давлат муассасалари) бириктириш, давлат муассасаларига бириктирилган археология ашёларидан фойдаланиш ва тадқиқ қилиш тартибини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археолог — тегишли олий маълумотга эга бўлган тадқиқотчи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёси — археология қидирувлари, археология қазишмалари ва археология назоратини амалга оширишда ёки хўжалик ва ўзгача фаолият жараёнида аниқланган, шунингдек, тасодифан топилган (хазина) ва идентификациялашдан ўтказилган моддий қолдиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёларини давлатга топшириш — археология ашёларининг далолатнома асосида давлат муассасаларига берилиши ҳамда археология тадқиқотларининг илмий ҳисоботига киритилишини ўз ичига олувчи жараён;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология мероси объектлари — археология объектлари ва археология ашёлари мажмуи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология объекти — инсон фаолиятининг барча кўринишларига тааллуқли ҳамда сақланиш ҳолатидан қатъи назар археологик, антропологик, этнографик қимматга ёки ўзга тарихий, илмий, бадиий, маданий қимматга эга бўлган жой, иншоот (асар), иморат, мажмуа (ансамбль), уларнинг бўлаклари, улар билан боғлиқ ҳудудлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология тадқиқоти — археология объектлари, археология ёдгорликлари ва археология ашёларини ўрганиш орқали янги билимларни эгаллаш мақсадида амалга ошириладиган фаолият;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология қазишмалари — археология тадқиқотининг археология объектида қазишма ишларини қўллаган ҳолда маданий қатламлар, меъморий ва бошқа моддий қолдиқларни ўрганиш мақсадида амалга ошириладиган тури;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология қидирувлари — археология тадқиқотининг археология объекти маданий қатламининг емирилиши билан боғлиқ бўлмаган (маданий қатлам қалинлигини аниқлаш учун чекланган қазишмадан ташқари) ва археология объектини аниқлаш, хариталаштириш, унинг чегараларини белгилаш, изоҳлаш, текшириш, шунингдек, илгари аниқланган археология объекти тўғрисида замонавий маълумотларни олиш мақсадида амалга ошириладиган тури;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
илмий ҳисобот — очиқ варақ ва рухсатномага мувофиқ амалга оширилган археология қидирувлари, археология қазишмалари ва археология назоратининг натижалари тўғрисида тўлиқ маълумот берувчи ҳужжат;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
очиқ варақ — археологнинг профессионал даражасини тасдиқловчи ва унга археология қидирувлари, археология қазишмалари ва археология назоратини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи ҳужжат;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
рухсатнома — очиқ варақ олган археологга археология объектида археология қидирувлари, археология қазишмалари ва археология назоратини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи ҳужжат.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Археология ашёларини давлатга топшириш ҳамда уларни давлат муассасаларига бириктириш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Археология мероси объектларига (кейинги ўринларда — объектлар) бўлган мулк ҳуқуқи давлатга тегишлидир. Археология ашёларини давлат муассасаларига бириктириш Ўзбекистон Республикаси Маданий мерос агентлиги (кейинги ўринларда — Агентлик) томонидан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Объектларда олиб борилган археология назорати, археология тадқиқоти, археология қазишмалари, археология қидирувлари (кейинги ўринларда — археология тадқиқотлари) натижасида аниқланган археология ашёлари археология тадқиқотлари ўтказилган йилдан кейинги йилнинг биринчи чораги якунига қадар ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ белгиланган тартибда давлат муассасаларига топширилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Археология ашёсини давлат муассасаларига топшириш далолатнома орқали амалга оширилади ва ушбу Низомга 2-иловага мувофиқ шаклда уч нусхада тузилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Далолатномада археология ашёси билан боғлиқ қуйидаги маълумотлар қайд этилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсини топширган шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсини қабул қилган шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёси қабул қилиб олинган сана;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг номи ва қисқача тавсифи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёси сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг қайси даврга мансублиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёси аниқланган жой;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг оғирлиги ва ўлчамлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг сақланиш ҳолати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг фотосурати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Далолатноманинг бир нусхаси археология тадқиқотларининг илмий ҳисоботига киритилади, иккинчи нусхаси давлат муассасаларига ва учинчи нусхаси археология ашёларини топширган шахсга (археолог, жисмоний ёки юридик шахсга) берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Далолатноманинг бир нусхаси археология тадқиқотларининг илмий ҳисоботига киритилади, иккинчи нусхаси давлат муассасаларига ва учинчи нусхаси археология ашёларини топширган шахсга (археолог, жисмоний ёки юридик шахсга) берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Очиқ варақ ва рухсатнома олган археолог археология ашёлари давлатга топширилишига қадар уларнинг бут сақланишини таъминлаши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Археолог томонидан археология ашёлари қуйидаги талабларга риоя қилинган ҳолда рўйхат асосида давлатга топширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёларини тозалаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
махсус шифр билан рақамлаш (бунда қазишма олиб борилган йил, ёдгорлик, қазишма рақами, қатлам, топилма тартиб рақами кабилар акс этиши лозим);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
фотосурат ҳамда чизмаларини тайёрлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таснифни белгилаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳажми, материали ва ҳолати ҳақида аниқ маълумотлар бериш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Давлат муассасаларида археология ашёларидан иборат фонд шакллантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Археология ашёлари бириктириладиган давлат муассасаларидан қуйидагилар талаб этилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёларини сақлаш учун етарли моддий-техник базага эга бўлиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёлари сақланадиган захира хоналарга эга бўлиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сақлаш учун зарур асбоб-ускуналар ва муҳофаза воситалари ҳамда ёнғинга қарши воситаларга эга бўлиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёларининг бут сақланиши ва хавфсизлигини таъминлашга археология ашёлари бириктирилган давлат муассасалари раҳбарлари шахсан жавобгар ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўрсатилган талабларга жавоб бермайдиган давлат муассасалари археология ашёларини сақлашга ҳақли эмас. Бундай ҳолларда археология ашёлари ушбу талабларга жавоб берувчи давлат муассасаларига топширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Давлат муассасалари ушбу Низомга 3-иловага мувофиқ ўзларига бириктирилган археология ашёларининг паспортини тузади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Археология ашёларининг паспортида қуйидаги маълумотлар қайд этилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг номи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёси топилган манзил;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёси топилган сана;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёси топилган археология мероси объекти (ёдгорлиги) номи ва қайси даврга мансублиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология мероси объектининг (ёдгорлиги) қайси жойидан олингани (қайси маданий қатламдан эканлиги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг ҳажми (оғирлиги ва ўлчамлари ва бошқалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг материали;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёси бириктирилган давлат муассасаси номи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёси ким томонидан ва қачон топширилгани;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг сақланиш жойи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг давлат муассасалари кирим ва инвентарь дафтарида қайд этилган санаси ва тартиб рақами;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг таркиби ва сақланиш ҳолати тўғрисида тўлиқ маълумот;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёсининг фотосурати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
паспортни тузган шахснинг лавозими, фамилияси, исми, отасининг исми.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бўлаклар ва парчалардан (фрагмент) иборат археология ашёлари умумлаштирилган ҳолда тавсифланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Археология ашёлари бириктирилган давлат муассасалари археология ашёлари билан боғлиқ ҳисобга олиш ҳужжатларининг талаб даражасида юритилишини ҳамда Агентликка Археология ашёлари давлат каталогида рўйхатдан ўтказиш учун расмий сўров юборилишини таъминлайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Археология ашёлари улар аниқланган жойда қолдирилган тақдирда, очиқ варақ ва рухсатнома олган археолог Агентликнинг ҳудудий бошқармалари билан биргаликда мазкур ашёларни консервациялаш чора-тадбирларини кўришлари лозим. Бунда мазкур археология ашёлари тавсифланиши, суратга олиниши ва илмий ҳисоботда кўрсатиб ўтилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктирилган археология ашёларидан фойдаланиш ҳамда тадқиқ қилиш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Давлат муассасалари ўзларига бириктирилган археология ашёларидан қуйидаги мақсадларда фойдаланиши мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
экспозициялар ва кўргазмаларда намойиш этиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
илмий тўпламлар, қўлланмалар, мақолалар тайёрлаш ва нашр этиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
илмий тадқиқ қилиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Давлат муассасаларига бириктирилган археология ашёларидан илмий-тадқиқот ишларида фойдаланишни истаган тадқиқотчи давлат муассасаси раҳбарига ариза билан мурожаат қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Археология тадқиқотлари давлат муассасаларига бириктирилган археология ашёларидан фойдаланган ҳолда олиб борилса, тадқиқот натижалари археология ашёлари сақланаётган давлат муассасасига тақдим этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Давлат муассасалари муаллифга (археология ашёсини топган шахс) ўзи топган археология ашёларидан илмий-тадқиқот ишларида фойдаланиши учун шароит яратади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Давлат муассасалари ўзларига бириктирилган археология ашёларини хорижда ўтадиган турли кўргазмалар ва экспозицияларда намойиш этиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёларини Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан вақтинча олиб чиқиш қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Давлат муассасалари ўзларига бириктирилган археология ашёларини бошқа давлат муассасаларига ўтказилишини Агентлик билан келишган ҳолда амалга оширади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Агентлик давлат муассасаларига бириктирилган археология мероси объектларини муҳофаза қилиш, сақлаш ва улардан фойдаланиш устидан давлат назоратини амалга оширади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Якунловчи қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Давлат муассасалари ўзларига бириктирилган археология ашёларини сақлаш, улардан фойдаланиш, ҳисобга олиш, таъмирлаш қоидаларини бузган ҳолларда қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгарликка тортилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Давлат муассасаларига бириктирилган археология ашёларига зиён етказган юридик ва жисмоний шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ етказилган зарарни тўлиқ қоплайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёларини давлатга топшириш ҳамда уларни фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктириш, фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктирилган археология ашёларидан фойдаланиш ва тадқиқ қилиш тартиби тўғрисида низомга
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёларини давлатга топшириш ҳамда уларни фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктириш, фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктирилган археология ашёларидан фойдаланиш ва тадқиқ қилиш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
СХЕМАСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Босқичлар

Субъектлар

Тадбирлар

Бажариш муддатлари

1-босқич

Археолог-тадқиқотчилар ёки фуқаролар

1. Жисмоний ва юридик шахсларда сақланаётган археология ашёлари рўйхатини тузади.

2. Рўйхат асосида археология ашёларини давлат муассасаларига (фан, маданият ва таълим муассасалари) топширади.

3. Тасодифий топиб олинган археологик аҳамиятга эга бўлган ашёларни давлат муассасаларига (фан, маданият ва таълим муассасалари) топширади.

Археология тадқиқотлари тугаганидан сўнг ёки ашё топилган вақтда

2-босқич

Фан, маданият ва таълим муассасалари

1. Археология ашёларини далолатнома асосида қабул қилади.

2. Ҳисобга олиш ҳужжатларида (кирим, инвентарь дафтари) қайд қилиб, ўзига бириктириб қўйиш тўғрисида Маданий мерос агентлигига мурожаат қилади.

Ашё топилган пайтда ҳамда археология тадқиқотлари ўтказилган йилдан кейинги йилнинг биринчи чораги якунига қадар

3-босқич

Маданий мерос агентлиги

1. Мурожаат кўриб чиқилиб, археология ашёларини бириктириш тўғрисида ҳужжат тайёрлайди.

2. Фан, маданият ва таълим муассасаларига археология ашёлари бириктирилгани тўғрисида хабар беради.

15 иш куни давомида

4-босқич

Фан, маданият ва таълим муассасалари

1. Фуқароларга археология ашёларидан ўрнатилган тартиб асосида фойдаланиш имкониятини яратади.

2. Археология ашёсини топган археологларнинг муаллифлик ҳуқуқи асосида фойдаланишини таъминлайди.

Доимий

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёларини давлатга топшириш ҳамда уларни фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктириш, фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктирилган археология ашёларидан фойдаланиш ва тадқиқ қилиш тартиби тўғрисида низомга
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

НАМУНА

«Тасдиқлайман»

_______________

Муассаса раҳбари Ф.И.О.

______________

20___ йил «____» ___________

Археология ашёсини топшириш ҳамда доимий сақлаш учун қабул қилиб олиш

ДАЛОЛАТНОМАСИ

№ ___

________________________________________________________________________________________

Қабул қилувчи фан, маданият ва таълим муассасаси

__________ шаҳри

20___ йил «____» _____________

Ушбу далолатнома ____________________________________________________ фонди ходими ____________________________________________________________________________ бир томондан, фуқаро/археолог/юридик шахс вакили ______________________________________________________ ____________________________________________________________ иккинчи томондан, 20____ йилда ________________________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________ ҳудудидаги археология тадқиқотлари, қидирув, лойиҳалаш, қазиш, қурилиш, мелиорация, хўжалик ишлари, ўрмонлардан фойдаланиш бўйича ишлар ва бошқа ишлар давомида аниқланган, қуйида рўйхатда кўрсатилган археология ашёларини доимий сақлаш учун қабул қилиб олганлиги, иккинчиси эса топширганлиги тўғрисида тузилди:

Т/р

Археология ашёси номи ва қисқа тавсифи

Сони

Даври

Аниқланган жойи

Оғирлиги ва ўлчами

Сақланиш ҳолати

Фотосурати

1.

Ушбу далолатнома билан жами ___________________________________________ дона археология ашёси қабул қилиб олинди.

Топширди

________________

____________________________________

имзо

(Ф.И.О.)

Қабул қилди

________________

____________________________________

имзо

(Ф.И.О.)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология ашёларини давлатга топшириш ҳамда уларни фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктириш, фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктирилган археология ашёларидан фойдаланиш ва тадқиқ қилиш тартиби тўғрисида низомга
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

НАМУНА

«Тасдиқлайман»

_______________

Муассаса раҳбари Ф.И.О.

______________

20___ йил «___»_______

Археология ашёсининг

ПАСПОРТИ

№ ____

Археология ашёси тўғрисида маълумот

Археология ашёсининг фотосурати

Номи:

Топилган манзил (вилоят, туман/шаҳар ва объект номи):

Топилган сана:

Қайси даврга мансублиги:

Қазишма ҳудуди:

Сони:

Ҳажми (оғирлиги, ўлчами ва б.):

Материали:

Бириктирилган давлат муассасаси:

Ким томонидан ва қачон топширилгани:

Сақланиш жойи:

Кирим дафтарида қайд этилган санаси ва тартиб рақами:

Инвентарь дафтарида қайд этилган санаси ва тартиб рақами:

Археология ашёсининг сақланиш ҳолати тўғрисида тўлиқ маълумот:

Паспорт тузилган сана:

Паспортни тузган шахснинг лавозими, фамилияси, исми, отасининг исми:

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 20 октябрдаги 659-сон қарорига
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Халқаро археология тадқиқотларини ташкил этиш тартиби тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
НИЗОМ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ушбу Низом Ўзбекистон Республикасининг «Археология мероси объектларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси ҳудудида халқаро археология тадқиқотларини ташкил этиш тартибини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Халқаро археология тадқиқотлари (кейинги ўринларда — халқаро тадқиқот) таъсис ҳужжатларида археология қидирувлари, археология қазишмалари ва археология назоратини амалга ошириш назарда тутилган давлат муассасалари ҳамда ташкилотлари (кейинги ўринларда — давлат муассасалари) томонидан ташкил этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Халқаро тадқиқот доирасида изланишлар олиб бориш, археология ашёларини тадқиқ қилиш, давлатга топшириш, илмий ҳисоботларни шакллантириш қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археолог — тегишли олий маълумотга эга бўлган тадқиқотчи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёси — археология қидирувлари, археология қазишмалари ва археология назоратини амалга оширишда ёки хўжалик ва ўзгача фаолият жараёнида аниқланган, шунингдек, тасодифан топилган (хазина) ва идентификациялашдан ўтказилган моддий қолдиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология мероси объектлари — археология объектлари ва археология ашёлари мажмуи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология объекти — инсон фаолиятининг барча кўринишларига тааллуқли ҳамда сақланиш ҳолатидан қатъи назар археологик, антропологик, этнографик қимматга ёки ўзга тарихий, илмий, бадиий, маданий қимматга эга бўлган жой, иншоот (асар), иморат, мажмуа (ансамбль), уларнинг бўлаклари, улар билан боғлиқ ҳудудлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология соҳасида хорижий ҳамкорлар билан тадқиқот шартномасибир ёки бир-бири билан боғлиқ бўлган бир нечта ҳужжатдан иборат, шунингдек, номи ва тузилиш усулидан (шартнома, битим, акт, баённома, хатлар ёки ноталар алмашинуви ҳамда халқаро шартноманинг бошқа номлари) қатъи назар, халқаро шартномалар тузиш ҳуқуқига эга бўлган хорижий ҳамкорлар билан археология тадқиқотлари соҳасида ёзма шаклда тузилган келишув;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология тадқиқоти — археология объектлари, археология ёдгорликлари ва археология ашёларини ўрганиш орқали янги билимларни эгаллаш мақсадида амалга ошириладиган фаолият;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология қазишмалари — археология тадқиқотининг археология объектида қазишма ишларини қўллаган ҳолда маданий қатламлар, меъморий ва бошқа моддий қолдиқларни ўрганиш мақсадида амалга ошириладиган тури;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология қидирувлари — археология тадқиқотининг археология объекти маданий қатламининг емирилиши билан боғлиқ бўлмаган (маданий қатлам қалинлигини аниқлаш учун чекланган қазишмадан ташқари) ва археология объектини аниқлаш, хариталаштириш, унинг чегараларини белгилаш, изоҳлаш, текшириш, шунингдек, илгари аниқланган археология объекти тўғрисида замонавий маълумотларни олиш мақсадида амалга ошириладиган тури;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
илмий ҳисобот — очиқ варақ ва рухсатномага мувофиқ амалга оширилган археология қидирувлари, археология қазишмалари ва археология назоратининг натижалари тўғрисида тўлиқ маълумот берувчи ҳужжат;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
очиқ варақ — археологнинг профессионал даражасини тасдиқловчи ва унга археология қидирувлари, археология қазишмалари ва археология назоратини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи ҳужжат;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
рухсатнома — очиқ варақ олган археологга археология объектида археология қидирувлари, археология қазишмалари ва археология назоратини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи ҳужжат;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
халқаро археология тадқиқоти — Ўзбекистон Республикаси ёки бошқа давлат ҳудудида ўтказиладиган, археология тадқиқотини олиб бориш ҳуқуқига эга бўлган бир ёки бир нечта ташкилотлар иштирок этувчи ҳамкорликдаги археология тадқиқоти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
халқаро археология тадқиқотлари шартномаси иштирокчиси — археология соҳасига оид халқаро шартноманинг матнини тузиш ва унинг қабул қилинишида иштирок этувчи ташкилот.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Халқаро археология тадқиқотларининг мақсадлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Халқаро археология тадқиқотлари қуйидаги мақсадларда ташкил этилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология объектлари, археология ёдгорликлари ва археология ашёларини ўрганиш орқали янги билимларни эгаллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология тадқиқотларида замонавий технологиялардан фойдаланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология соҳаси бўйича тажриба алмашиш ва малака ошириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
янги археология мероси объектларини қидириб топиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
илмий-назарий ва услубий масалаларга бағишланган конференциялар, танловлар ва бошқа маданий-маърифий тадбирлар ташкил этиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
халқаро илмий-тадқиқот марказлари ва олий таълим муассасалари билан ҳамкорликдаги тадқиқотлар натижаларини тенг ҳуқуқлилик асосида нашр этиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тадқиқотлар натижалари асосида диссертациялар ҳимояларини амалга ошириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
маданий меросни оммалаштириш ҳамда археология тадқиқотларини олиб борувчи муассасаларга кўмаклашиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Халқаро археология тадқиқотларини ташкил этиш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Халқаро тадқиқотларни ташкил этиш, чет эллик мутахассисларни халқаро тадқиқот ўтказиш учун таклиф этиш Ўзбекистон Республикаси Маданий мерос агентлиги, Фанлар академияси ва ўз таъсис ҳужжатларида археология қидирувлари, археология қазишмалари ва археология назоратини амалга ошириш назарда тутилган давлат ташкилот ва муассасалари томонидан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Халқаро тадқиқотларни ташкил этиш ушбу Низомга иловага мувофиқ схема асосида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Давлат муассасалари халқаро тадқиқот ташкил қилиш мақсадида шу турдаги фаолият билан шуғулланувчи хорижий муассаса ва ташкилотлар билан Археология соҳасида хорижий ҳамкорлар билан тадқиқот шартномасини (кейинги ўринларда — халқаро тадқиқот шартномаси) тузиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Ўзбекистон Республикасининг давлат тили ва халқаро тадқиқот иштирокчисининг тили халқаро тадқиқот шартномасининг асосий иш юритиш тили ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Халқаро тадқиқот шартномасини имзолаган томонларнинг келишувига кўра қўшимча равишда бошқа тиллардан ҳам фойдаланилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Хорижий олий таълим, илмий-тадқиқот муассасалари битта халқаро тадқиқот шартномаси асосида Ўзбекистон Республикасининг фақат битта давлат муассасаси билан ҳамкорликда халқаро тадқиқот олиб бориши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Халқаро тадқиқот шартномасини тузиш, уларга ўзгартиришлар киритиш ва бекор қилиш масалалари Ўзбекистон Республикасининг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Археологларнинг халқаро тадқиқотлардаги иштироки давлат муассасалари билан шартнома тузиш орқали амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Давлат муассасалари ҳамда археолог (кейинги ўринларда — томонлар) ўртасидаги шартнома халқаро тадқиқот бошланишидан камида икки ой олдин тузилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Шартномада қуйидагилар акс эттирилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тадқиқотнинг мақсад, вазифалари ва унинг муассаса илмий фаолиятига боғлиқлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
томонларнинг манзили, ҳисобрақамлари, реквизитлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шартноманинг амал қилиш муддати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
томонларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
молиялаштириш манбалари ва молиявий мажбуриятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
муҳофаза ва консервация тадбирлари, алоҳида шартлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шартномани муддатидан олдин тугатиш шартлари ва бошқа шартлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Чет эллик мутахассислар билан тузиладиган шартномада халқаро тадқиқотлар тугаганидан сўнг консервация ишларини якунлаш мажбурияти қайд этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Халқаро тадқиқотларни олиб боришда томонларнинг мажбуриятлари бир-биридан фарқ қилмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида олиб бориладиган халқаро тадқиқотлар учун очиқ варақ ва рухсатнома Ўзбекистон Республикаси фуқароси бўлган археологга берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Археолог очиқ варақ ва рухсатнома мавжуд бўлганида археология қидирувлари, археология қазишмалари ва археология назоратини амалга оширади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Махсус рухсатнома мавжуд бўлганида археология объектларида махсус асбоб-ускуналардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археолог археология қидирувлари, археология қазишмалари ва археология назоратига бевосита раҳбарлик қилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Очиқ варақ ва рухсатнома олган археолог қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ҳуқуқ ва мажбуриятларга эга бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Халқаро тадқиқотларда аниқланган археология ашёлари Ўзбекистон Республикасининг давлат мулки ҳисобланади ва сақлаш ҳамда бириктириб қўйиш учун давлат муассасаларига топширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Халқаро тадқиқот натижалари томонларнинг келишувисиз алоҳида нашр қилиниши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Томонларнинг илмий ҳисоботга бўлган муаллифлик ҳуқуқи қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ таъминланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Халқаро тадқиқотнинг илмий ҳисоботи ўзбек ва халқаро тадқиқот шартномаси иштирокчиси тилида тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Халқаро тадқиқот натижаси шартнома якунланганидан бошлаб бир йил ичида илмий адабиётлар ҳамда оммавий ахборот воситаларида эълон қилиниши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Халқаро тадқиқотларда қонунчилик ҳужжатларига риоя қилиниши Маданий мерос агентлиги томонидан назорат қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Халқаро тадқиқотни олиб борувчи томонлар қонунчилик ҳужжатларига риоя қилинишига бир хил жавобгар бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Халқаро тадқиқот томонлар ўртасидаги келишувга кўра исталган вақтда тўхтатиб турилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Халқаро тадқиқот археология соҳасига оид қонунчилик ҳужжатларининг бузилиши натижасида тугатилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Якунловчи қоида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Халқаро тадқиқотларни ташкил этиш юзасидан келиб чиқадиган низолар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳал этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Халқаро археология тадқиқотларини ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низомга
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Халқаро археология тадқиқотларини ташкил этиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
СХЕМАСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Босқичлар

Субъектлар

Тадбирлар

Бажариш муддатлари

1-босқич

Халқаро археология тадқиқотларида иштирок этаётган томонлар

Археология соҳасида хорижий ҳамкорлар билан тадқиқот шартномасини имзолайди.

Томонлар келишувига асосан

2-босқич

Тадқиқот олиб бораётган давлат муассасаси

Давлат муассасаси томонидан очиқ варақ ҳамда рухсатнома расмийлаштириш учун Маданий мерос агентлигига сўров юборади.

Заруратга кўра

3-босқич

Маданий мерос агентлиги

Ўзбекистон Республикаси фуқароси бўлган археологга рухсатнома ҳамда очиқ варақ расмийлаштиради.

Сўров тушган вақтдан бошлаб 15 кун муддатда

4-босқич

Халқаро археология тадқиқотларида иштирок этаётган томонлар

1. Шартнома асосида тадқиқот олиб боради.

2. Қазиб ўрганилган археология ёдгорликларида консервация ишларини олиб боради.

3. Аниқланган археология ашёларини фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктириш учун давлат муассасаларига топширади.

4. Шартнома асосида олиб борилган тадқиқот натижаларини эълон қилиб боради.

Шартномада кўрсатилган давр мобайнида

5-босқич

Халқаро археология тадқиқотлари олиб борган давлат муассасаси археологи

Халқаро археология тадқиқотлари якунлангач, Маданий мерос агентлигига илмий ҳисобот тайёрлаб топширади.

Археология тадқиқотлари ўтказилган йилдан кейинги йилнинг биринчи чораги якунига қадар

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 20 октябрдаги 659-сон қарорига
4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Археология объектларини консервациялаш тартиби тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
НИЗОМ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ушбу Низом археология объектларини консервациялаш тартибини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Авария ҳолатида бўлган, археология тадқиқотлари ўтказилган ёки музейлаштириш орқали сайёҳларни жалб қилиш имкониятлари юқори бўлган археология объектларида консервациялаш амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Археология объектларини консервациялашдан асосий мақсад археология объектини мавжуд кўринишида асраш, моддий йўқотиш ва шикастланишдан ҳимоя қилиш ҳамда уларнинг аҳамиятини сақлаб қолишдан иборат.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Археология объектларини асраш чора-тадбирлари консервациялаш, таъмирлаш, реконструкция қилиш ва улар билан боғлиқ илмий ва илмий-техник тадқиқотлар, лойиҳалаштириш ҳамда ишлаб чиқариш ишларини ўз ичига олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Археология объектларини консервациялаш реставрация, таъмирлаш ва тиклаш, илмий-техник тадқиқотларини олиб бориш тажрибасига эга бўлган давлат муассасалари, археолог ва реставраторлар иштирокида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археолог — тегишли олий маълумотга эга бўлган тадқиқотчи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология объекти — инсон фаолиятининг барча кўринишларига тааллуқли ҳамда сақланиш ҳолатидан қатъи назар археологик, антропологик, этнографик қимматга ёки ўзга тарихий, илмий, бадиий, маданий қимматга эга бўлган жой, иншоот (асар), иморат, мажмуа (ансамбль), уларнинг бўлаклари, улар билан боғлиқ ҳудудлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология объектларини бирламчи консервациялаш — авария ҳолатида бўлган, археология тадқиқоти якунланган археология объектларининг бут сақланишини таъминлаш мақсадида очиқ варақ ва рухсатнома олган археолог томонидан мажбурий тартибда амалга ошириладиган илмий, илмий-техник тадқиқотлар, таъмирлаш-тиклаш ишлари ҳамда чора-тадбирлар мажмуи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология объектларини консервациялаш — археология объектларини мавжуд кўринишида асраш ва унинг ҳолати ёмонлашувининг олдини олиш мақсадида амалга ошириладиган илмий ва илмий-техник тадқиқотлар ҳамда чора-тадбирлар мажмуи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология тадқиқоти — археология объектлари, археология ёдгорликлари ва археология ашёларини ўрганиш орқали янги билимларни эгаллаш мақсадида амалга ошириладиган фаолият;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
музейлаштириш — илмий-тадқиқот ишлари асосида археология объектлари ёки улардан топилган археология ашёларини музейларда намойиш этиш, сақлаш шарт-шароитларини яратиш орқали туризм объектига айлантириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
музейлаштириш аҳамиятидаги консервациялашархеология объектларини музейлаштириш, археология боғларини яратиш ва туризм объектига айлантириш мақсадида амалга ошириладиган илмий, илмий-техник тадқиқотлар, таъмирлаш-тиклаш ишлари ҳамда чора-тадбирлар мажмуи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
консервациялаш — тарихий ва маданий ёдгорликларни (меъморий иншоотлар, археология ашёлари, тасвирий ва амалий санъат асарлари, китоб, қўлёзма ва бошқалар) дастлабки ёки консервацияга тушган вақтдаги қиёфаси, чидамлилигини узоқ муддатга сақлашни таъминловчи чора-тадбирлар мажмуи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Археология объектларини консервациялаш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Археология объектларини консервациялаш археология тадқиқотлари жараёни ва натижаларига кўра бир нечта босқич ҳамда усулларда амалга оширилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Археология объектларини консервациялаш жараёни объектнинг жойлашуви ва табиий шароитнинг таъсирига қараб қуйидаги босқичларда амалга оширилиши мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объектнинг ҳолати ва зарар кўрган қисмларини ўрганиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объектни тупроқ, намлик ёки бошқа таъсирлардан тозалаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
махсус материаллар билан ҳимоялаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қўшимча таянчлар билан мустаҳкамлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объектнинг бузилган ёки зарар кўрган қисмларини аслига яқин тарзда тиклаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объектни табиий шароит ва инсоний таъсирлардан ҳимоялаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Археология объектининг ҳолати ва зарар кўрган қисмларини ўрганиш босқичида объектнинг техник, кимёвий, биологик ҳолати ўрганилади ҳамда қуйидаги ишлар амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объект ҳолатини тўлиқ қайд этиш, фотосуратлар, чизмалар тайёрлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объектнинг моддий таркиби, эскириш даражасини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
табиий, технологик ёки инсоний таъсирларни аниқлаш ва ушбу таъсирларни камайтириш чораларини белгилаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Археология объектларини тупроқ, намлик ёки бошқалар таъсиридан тозалаш босқичи қуйидагиларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объектни қоплаган тупроқ қатламини қўл асбоблари ёрдамида эҳтиёткорлик билан олиб ташлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
намликнинг объектга салбий таъсири олдини олиш учун ҳароратни мўътадиллаштириш ва шамоллатиш шароитини яратиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
заруратга кўра органик ва кимёвий бирикмаларни олиб ташлаш учун кимёвий эритмалар ёки бошқа махсус воситалардан фойдаланиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Археология объектларини консервациялашда махсус материаллар билан ҳимоялаш, қўшимча таянчлар билан мустаҳкамлаш босқичи қуйидагиларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объект юзасини зарар етказмайдиган махсус материаллар (парафин, эпоксид қатронлар, оҳак асосли қопламалар ва бошқалар) билан қоплаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
зарар кўрган қисмларни мустаҳкамлаш учун асосан ёғоч, металл ёки пластмассадан таянчлар ўрнатиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Археология объектининг бузилган ёки зарар кўрган қисмларини аслига яқин тарзда тиклаш босқичида консервация ва реставрация усулларига асосланган ҳолда қуйидагилар амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объектнинг асл кўриниши ва тарихий аҳамиятини тиклаш учун илмий-тадқиқ қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
аслига яқин материаллар ва техникаларни аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асл структура ва деталларни қайта тиклаш ҳамда объектнинг тарихий кўринишини сақлаб қолиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Археология объектларини табиий шароит ва инсоний таъсирлардан ҳимоялаш босқичи қуйидаги чораларга асосланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объект атрофига тўсиқлар ўрнатиш, ҳудудни назорат қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
табиий шароитни ҳисобга олиб консервация чораларини кўриш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
заруратга кўра махсус кимёвий моддалар ёки материаллар ёрдамида объектни зарарли таъсирлардан ҳимоя қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объект ҳолатини мунтазам кузатиш, эҳтиёжга кўра қўшимча ҳимоя чораларини амалга ошириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Археология объектларини консервациялаш тадқиқотларда аниқланган ашёлар ва меъморчилик қолдиқлари, уларнинг материали ва сақланиш ҳолати, аҳамияти, қандай мақсад ва даражада амалга оширилишига қараб бирламчи ва музейлаштириш аҳамиятидаги консервациялаш усулларида олиб борилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Археология объектларини бирламчи консервациялаш (кейинги ўринларда — бирламчи консервациялаш) авария ҳолатида бўлган, археология тадқиқоти олиб борилган объектларнинг бут сақланишини таъминлаш мақсадида очиқ варақ ва рухсатнома олган археолог томонидан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Бирламчи консервациялаш очиқ варақ ва рухсатнома олган археолог томонидан қуйидаги чора-тадбирларни қўллаш асосида олиб борилиши мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология тадқиқоти олиб борилган ҳудудларни очиқ ҳолатда устини ёпиш орқали консервациялаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объектларнинг қисмларини тиклаш орқали консервациялаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология тадқиқоти олиб борилган ҳудудларни кўмиш орқали консервациялаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кимёвий усулда қотириб қўйиш орқали консервациялаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асл ҳолича, қандай сақланган бўлса, шундайлигича, айрим зарар келтирадиган ҳолатларнинг олдини олиш орқали консервациялаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Археология объектларининг археология тадқиқоти давомида очилган қисмларини намлик кўтарилиши ва қуёш нури тушиши натижасида деформация, эрозия ва бошқа омиллардан ҳимоя қилиш мақсадида устини ёпиш орқали консервациялаш усулидан фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Археология ёдгорликларининг археология тадқиқоти давомида очилган қисмини табиий шароит, вақт ва инсон омилидан асраш мақсадида ёдгорликнинг асл қисмларидан фойдаланиб, илмий ва тарихий аҳамиятини сақлаган ҳолда тиклаш орқали консервациялаш усулидан фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Археология тадқиқотлари якунланганидан сўнг объектларни сақлаш, унга табиий муҳит таъсирини камайтириш мақсадида тупроқ ёки бошқа ҳимоя қатламлари билан ёдгорлик устини кўмиш орқали консервациялаш усули қўлланади. Мазкур усул доимий сақлаш ва музейлаштиришга тайёр бўлмаган, кейинчалик археология тадқиқотлари давом эттириладиган ёдгорликлар учун қўлланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Кимёвий усулда қотириб қўйиш орқали консервациялаш объектларини сақлаб қолиш мақсадида махсус кимёвий моддалар билан қотириб, мустаҳкамлаб қўйилади. Бу усулда объектлар зарарли таъсирлардан, намлик, микроорганизмлар ва тупроқдаги кимёвий ўзгаришлардан ҳимояланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Археология объектларини консервациялашда заруратга қараб қуйидаги кимёвий моддалар қўлланиши мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош ва керамикани мустаҳкамлашда силикат бирикмалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
реставрация ва таъмирлаш жараёнида маҳкамловчи сифатида эпоксид қатронлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
моғор ва микроорганизмларни йўқ қилиш учун биоцидлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юзаларни мустаҳкамлаш ва тўкилишнинг олдини олиш учун полимерлар ёки консолидантлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Археология объектини асл ҳолича, қандай сақланган бўлса шундайлигича, айрим зарар келтирадиган ҳолатларнинг олдини олиш орқали консервациялаш усулидан ёдгорликнинг табиий ёки топилган ҳолатида сақланишини таъминлаш учун фойдаланилади. Ушбу жараёнда тадқиқотдан сўнг топилган объектларнинг шакли, материали, жойлашуви ва таркибини ўзгартирмасдан сақлаш чоралари кўрилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Археология объектларини консервациялашда кимёвий моддалардан фойдаланиш жараёни малакали реставраторлар иштироки ва хулосаси асосида олиб борилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Археология объектларини музейлаштириш аҳамиятидаги консервациялаш (кейинги ўринларда — музейлаштириш) археология объектлари негизида музейлар ташкил қилиш, археология боғларини яратиш ва туризм объектига айлантириш мақсадида амалга оширилади. Бу усулда археология объектини қисман тиклаш мақсадида ушбу Низомнинг 17 — 22-бандларида белгиланган усуллардан фойдаланилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Музейлаштириш жараёнида археология объектларини сақлаш учун махсус шароитлар яратилади. Хусусан, ҳарорат ва намлик назорат қилиниши, объект устини ёпиш, махсус бинолар қуриш ишлари амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Археология ашёлари махсус ойнаванд витриналар ёки намойиш воситаларига жойлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Музейлаштириш устуворлик асосида қуйидаги аҳамиятдаги археология объектларида олиб борилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шаҳар марказларида жойлашган археология объектларида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЮНЕСКО Умумжаҳон мероси рўйхатига киритилган археология объектларида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
туризм йўналишида (маршрутида), катта йўллар, шу жумладан, магистраль йўллар бўйида жойлашган археология объектларида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
музейлаштириш учун етарли миқдордаги грантлар, инвестициялар жалб қилинган археология объектларида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Музейлаштириш режалаштирилган тақдирда, зарур материаллар ва усуллар, шунингдек, бажариш муддатлари кўрсатилган ҳолда лойиҳа ишлаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Археология объектларини музейлаштиришнинг лойиҳаолди ва лойиҳа-смета ҳужжатлари, уларда режалаштирилган асрашга доир ишларни объектнинг тарихий-маданий аҳамияти ҳамда ноёблигига зиён етказмаган ҳолда технология ва материалларнинг қўлланиши бўйича тегишли хулоса Ўзбекистон Республикаси Маданий мерос агентлигининг Илмий-эксперт кенгаши томонидан берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Музейлаштириш Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектларини асрашга доир фаолиятни лицензия ҳамда Маданий мерос объектларида тадқиқотлар, қидирувлар ўтказиш, илмий-консервация ва реставрация ишларини амалга ошириш учун рухсатномага эга бўлган шахслар томонидан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Музейлаштирилиши режалаштирилган археология объектларида илмий-тадқиқот ишларини ташкил этиш учун маблағлар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари томонидан тегишли халқ депутатлари кенгашларига таклиф киритиш орқали маҳаллий бюджетнинг қўшимча манбалари ҳисобидан ажратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Археология объектларини музейлаштириш ҳамда туризм объектига айлантириш билан боғлиқ сарф-харажатлар маданий мерос соҳасига Давлат бюджетидан ажратилган маблағлар, маҳаллий бюджет маблағлари, грантлар ва қонунчилик ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Музейлаштириш олиб борилган археология ёдгорликларига штат бирликларини ажратиш ҳамда ходимларга иш ҳақини тўлаш Маданий мерос агентлиги тизимидаги музейлар учун белгиланган тартибга мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Музейлаштирилган археология ёдгорликлари тегишли вилоят тарих, маданият давлат музейлари ва музей-қўриқхоналарнинг филиалларига айлантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Очиқ варақ ва рухсатнома олган археологнинг археология объектларини консервациялаш бўйича мажбуриятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Очиқ варақ ва рухсатнома олган археолог археология тадқиқоти режаси ҳамда ажратилган маблағлар доирасида қуйидагиларни амалга оширади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология объектининг бирламчи консервацияси ва бут сақланишини таъминлайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
консервациялашни ҳар бир археология объектининг хусусиятидан келиб чиққан ҳолда соҳа мутахассислари ва реставраторларни жалб қилган ҳолда олиб боради;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология тадқиқоти кейинги йилларда ҳам давом этадиган объектларда аниқланган меъморий иншоот қолдиқларининг (деворлар) сомонли лой билан мустаҳкамланишини таъминлайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология объектларида аниқланган меъморий иншоот қолдиқларининг қадимги ҳолатини сақлаган ҳолда, аввал ишлатилган ғишт ёки пахса ўлчамларидаги материаллар билан қадимги архитектурани сақлаш чораларини кўради;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология тадқиқоти бир йилда ёки бир неча йиллик тадқиқотлардан сўнг якунланса, археология объектларининг устини ёпиш ёки тўлиқ тупроқ билан кўмиб, консервация қилиш ишларини ташкил қилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология объекти ҳисобланган қабристонларда (мозорқўрғон) тадқиқотлар якунлангач, қабрлар ўрни тўлиқ тупроқ билан кўмилишини таъминлайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология тадқиқотлари илмий ҳисоботида бажарилган ишлар, фойдаланилган усуллар ва материаллар, шунингдек, объектнинг ҳолатини кузатиш натижалари тўғрисидаги маълумотларни қайд этади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
реставраторлар ёрдамида археология тадқиқоти давомида топилган археология ашёларининг физик-механик яхлитлигини таъминлаш, бирламчи таъмирлаш ва тиклаш ишларини олиб боради;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология ашёлари улар аниқланган жойда қолдирилган тақдирда, Маданий мерос агентлиги ва унинг ҳудудий бошқармалари билан биргаликда мазкур ашёларни консервациялаш чора-тадбирларини кўради. Бунда мазкур археология ашёларини тавсифлайди, суратга олади ва илмий ҳисоботда кўрсатиб ўтади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Археология ашёси давлат фан, маданият ва таълим муассасаларига бириктирилганидан сўнг консервациялаш, реставрация ва реконструкция қилиш ишлари мазкур археология ашёси бириктирилган давлат муассасаси томонидан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Археология объектларини консервациялашни назорат қилиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Археология объектларини консервациялашда қуйидагилардан фойдаланиш ёки амалга ошириш мумкин эмас:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асл ҳолатни ўзгартириш ёки сақланиб қолган қисмларни нотўғри тиклаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объектнинг тарихий ўринлари, тузилиши, йиллар давомида етказилган шикастланишлари ёки табиий эскиришини сунъий таъмирлаш асосида янгилаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология объекти ёки унинг қисмларини, аниқланган археология ашёларини тўлиқ тиклаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объектнинг қисмларини тиклашда асл материалларига кимёвий ёки физик жиҳатдан мос келмайдиган замонавий материаллардан фойдаланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
синовдан ўтмаган кимёвий моддалар, кислоталар ёки ювувчи моддалардан фойдаланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
зарар етказадиган ёки асл тарихий ва илмий қийматини ўзгартирадиган ўзгаришлар киритиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
археология объектининг маданий қатламларининг тўлиқ ўрганилмаган қисмига устун ёки қурилмаларни жойлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
нотўғри сақлаш шароитларини (ҳарорат ва намлик) яратиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Археология объектларини консервациялаш юқори малакали археолог, реставратор ва мутахассислар иштирокида, Ўзбекистон Республикаси Маданий мерос агентлиги ва унинг ҳудудий бошқармалари назорати остида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Якунловчи қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Давлат муассасалари ва археологлар археология объектларини консервациялаш қоидаларини бузган ҳолларда қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгарликка тортилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Археология объектларини консервациялаш қоидаларини бузиб, объектларга зиён етказган давлат муассасалари ва археологлар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ етказилган зарарни қоплайди.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.10.2025 й., 09/25/659/0960-сон)