Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбуйруғи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.04.22-25 «Ер усти оқова сувларини тозалаш иншоотларини лойиҳалаш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 30 сентябрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 374]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодексига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. ШНҚ 2.04.22-25 «Ер усти оқова сувларини тозалаш иншоотларини лойиҳалаш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги ва Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВазир Ш. ХИДОЯТОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 20 август,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш01/2-39-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКелишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭкология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 18 август
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭнергетика вазири Ж. МИРЗАМАҲМУДОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 16 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФавқулодда вазиятлар вазири Б. КУДРАТХОДЖАЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 4 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув хўжалиги вазири Ш. ХАМРАЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 2 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 1 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2025 йил 20 августдаги 01/2-39-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.04.22-25 «Ер усти оқова сувларини тозалаш иншоотларини лойиҳалаш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) ер усти оқова сувларини тозалаш иншоотларини (бундан буён матнда тозалаш иншоотлари деб юритилади) лойиҳалаш, қуриш ва улардан фойдаланишга оид талабларни белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига ҳаволалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига ҳаволалар келтирилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 1.03.02-23 «Ҳудудларни ривожлантириш ва қуришни шаҳарсозлик жиҳатидан режалаштириш тўғрисидаги шаҳарсозлик ҳужжатларининг таркиби ва мазмуни»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.01.01-22 «Лойиҳалаш учун иқлимий ва физикавий-геологик маълумотлар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.11-24 «Бино ва иншоотларнинг қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.04.01-22 «Биноларнинг ички сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.04.02-19 «Сув таъминоти. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.04.03-19 «Канализация. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.04.05-22 «Иситиш, вентиляция ва кондициялаш».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-боб. Атамалар ва таърифлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишадсорбция — газ ёки суюқ ҳолатдаги моддаларнинг қаттиқ ёки суюқ жисм юзасида тўпланиш жараёни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқова сувлар — сувни истеъмол қилиш ва (ёки) ундан фойдаланиш натижасида ҳосил бўладиган ҳамда оқова сувларни чиқариб юбориш тармоқлари орқали оқизиб юбориладиган сув;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув объекти — сувлар доимий равишда ёки вақтинча тўпланадиган ва сув режимининг ўзига хос шакллари ва белгилари бўлган табиий (жилғалар, сойлар, дарёлар ва бошқалар) ҳамда сунъий (очиқ ва ёпиқ каналлар, шунингдек, коллектор-дренаж тармоқлари) сув оқимлари, табиий (кўллар, денгизлар, ер ости сув қатламлари) ва сунъий (сув омборлари, сел сувлари тўпланадиган жойлар, ҳовузлар ва бошқалар) сув ҳавзалари, шунингдек булоқлар ва бошқа объектлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқим коэффициенти — ёғиннинг ер юзасидан оқиб кетадиган қисми ҳажмининг умумий ёғин (ёғингарчилик) ҳажмига нисбати билан ифодаланадиган кўрсаткич.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Мазкур ШНҚда қуйидаги қисқартмалар қўлланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишККИ — кимёвий кислород истеъмоли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБКИ — биокимёвий кислород истеъмоли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Тозалаш иншоотлари ШНҚ 1.03.02-23 талабларига мувофиқ жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Оқова сувларни чиқариб юбориш тизими ШНҚ 2.04.01-22 га мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Саноат корхоналари ҳудуди ва майдонларидан чиққан ёмғир, қор ва суғориш сувлари тўлиқ тозаланмаган ҳолда сув объектларига чиқарилишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Ёмғир, қор ва суғориш оқова сувларни чиқариб юбориш коллекторларининг қуйилиш жойларида, сув ҳавзасига чиқарилишдан олдин, тозалаш иншоотлари лойиҳалаштирилиши ва жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚурилиш шароитлари бунга имкон бермаса, тозалаш иншоотларини оқим бўйлаб юқорида ёки ёмғир оқова сувларни бош коллекторга қўшиладиган энг катта ирмоқларда лойиҳалаштиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Тозалаш иншоотларига ёмғир ёғиши, қор қопламининг эриши ҳамда йўл қопламаларини ювиш вақтида ҳосил бўладиган ер усти сувлари йўналтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Янги қурилиши режалаштирилаётган ҳудудларда оқова сувларни чиқариш коллекторларини лойиҳалашда, уларнинг таркибига тозалаш иншоотлари ҳам киритилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Тозалаш иншоотларини лойиҳалашда ифлосланишнинг энг юқори даражада тўпланиши ҳисобга олиниши керак. Бунда, ифлосланишнинг даражалари қуйидагича бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқаттиқ чўкма қатлам тозалаш иншооти чўкинди қисмининг лойиҳавий чуқурлигидан ошмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмой-нефт маҳсулотлари қатлами 2 — 5 мм дан ошмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпанжарада ушланиб қолган сузувчи чиқиндилар тешиклар юзасининг 50 фоизидан ортиқ қисмини ёпиб қўймаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Оқова сувларни чиқариб юбориш тармоғининг горизонтал қисмларида тозалаш иншоотлари орасидаги масофалар ШНҚ 2.04.01-22 га мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-боб. Тозалаш иншоотларининг мақбул қурилиш ечимлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Умумий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Ер усти оқова сувлари заҳарли ёки кўп миқдорда органик моддалар билан ифлосланган саноат корхоналари майдонларидан келаётган бўлса, уларнинг бутун оқими тозалаш иншоотларига йўналтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Хўжалик-маиший, ишлаб чиқариш ва ер усти оқова сувларини тозалаш мақсадида, уларни чиқариб юбориш усулининг мақсадга мувофиқлигига қараб, умумий, ажратилган ёки ярим ажратилган сув чиқариш тизимлари лойиҳаланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Саноат корхоналари ҳудудлари ва майдонларидан ер усти оқова сувларини чиқариб юбориш тизимини лойиҳалашда қуйидаги омиллар ҳисобга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиқлим шароити;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишжойнинг рельефи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқова сувларнинг ифлосланиш даражаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштозаланган сувларни сув объектларига ёки қайта фойдаланишга йўналтириш имконияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув йиғиладиган майдоннинг ўлчами, шакли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишифлослантирувчи манбалар ва тозалаш иншоотлари қуриш учун мавжуд бўлган бўш жойлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Ер усти оқова сувларини тозалаш иншоотларига ёки сув ҳавзаларига йўналтириш ўзи оқар тарзда, оқим майдонининг пастки қисмларидан ўтказилишини назарда тутган ҳолда лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Аҳоли пунктлари ва саноат корхоналари ҳудудларида ер усти оқова сувларини чиқариб юборишни ёпиқ оқизиш тизимлари сифатида лойиҳалаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Турли хил нов (лоток) лар, каналлар, ариқлар, жарлар, жилғалар ва сойлардан фойдаланиб очиқ оқизиш тизими орқали оқова сувларни чиқариш қуйидаги ҳолларда йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишякка тартибдаги уй-жойларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқишлоқ жойлардаги маҳаллаларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишавтомобиль йўллари билан кесишган жойларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишистироҳат боғлари ҳудудида (кўприклар ёки қувурлар ўрнатилган бўлиши шарти билан).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Аҳоли пунктларидан ташқарида жойлашган автомобиль йўлларидан ер усти оқова сувларини (тозалаш мақсадида) четлатиш жараёни нов (лоток)лар ва ариқлар орқали амалга оширилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Шаҳар аҳоли пунктлари, саноат корхоналари майдонлари ва бошқа объектларнинг аҳоли яшайдиган ҳудудларидан келадиган ер усти оқова сувларини тозалаш биргаликда амалга оширилишига йўл қўйилади. Бунда, ёмғир оқова сувларни чиқариб юбориш коллекторларида узунлиги катта коллекторларнинг диаметрларини камайтириш ва тозалаш иншоотларига тушадиган гидравлик юкламани камайтириш мақсадида, ажратиш камералари ҳамда тартибга солувчи сиғимлар (резервуарлар) лойиҳаланиши ва ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Шаҳар аҳоли пунктларидан оқиб чиқадиган ер усти оқова сувларини тозалаш жараёнини локал ёки магистрал ер усти оқова сувларини тозалаш иншоотларида амалга ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Ер усти, маиший ва ишлаб чиқариш оқова сувларини тозалаш иншоотларида биргаликда тозалашда, оқова сувларни тўплагичларда йиғиш ва шаҳар аҳоли пунктларидан келадиган оқова сувларининг энг кам оқими вақтида оқова сувларни чиқариб юбориш тизимига юбориш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Ярим ажратилган сув чиқариш тизимида ер усти сувларининг маиший ва ишлаб чиқариш оқова сувлари билан аралашган ҳолати шаҳар аҳоли пунктларидан оқова сувлар учун қабул қилинган тўлиқ тозалаш схемаси асосида тозаланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Саноат корхоналари ҳудудидан чиқадиган ер усти оқова сувлар тозалашдан ўтказилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Саноат корхоналари ҳудудидаги ифлослантирувчи моддаларнинг таркиби ва миқдори аҳоли яшайдиган ҳудудларникига яқин бўлса, ер усти оқова сувларни аҳоли пунктларининг оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларига улашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Заҳарли хусусиятларга эга бўлган махсус аралашмаларни ўз ичига олмаган саноат корхоналари ҳудудларидан келадиган ер усти оқова сувларини тозалашда, тозаланган оқова сувларни бевосита сув ҳавзасига йўналтиришни таъминлайдиган мустақил тозалаш иншоотларини қуриш, шунингдек саноат корхоналарнинг ер усти оқова сувларини аҳоли пунктларининг марказлаштирилган оқова сувларни чиқариб юбориш тизимига йўналтиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Саноат корхоналари ҳудудидан оқиб чиқадиган, заҳарли хусусиятга эга бўлган махсус аралашмаларни ўз ичига олган ер усти оқова сувларни тозалаш алоҳида тарзда ёки саноат корхонанинг ишлаб чиқариш ёки маиший оқова сувлари билан биргаликда амалга оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Ер усти оқова сувларини тозалашга йўналтириш схемаси, қуйидаги йўналишлар бўйича техник имкониятлар ва иқтисодий мақсадга мувофиқлик таҳлилига асосланиб танланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер усти оқова сувларидан ишлаб чиқариш эҳтиёжлари учун сув таъминоти тизимларида фойдаланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер усти оқова сувларини алоҳида (мустақил) тозалаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Зарарли моддалар тушиши эҳтимоли бўлган ишлаб чиқариш ҳудудининг алоҳида майдонлари ажратиб кўрсатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, оқова сувлар аввал ишлаб чиқариш оқова сувларини чиқариш тизимига ёки дастлабки тозалаш иншоотларига йўналтирилиб, фақат тозалангандан сўнг ёмғир оқова сув тармоғига узатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТозалаш жараёнини тезлаштириш ва тозалаш даражасини таъминлаш учун фильтрлаш, коагуляцция ҳамда флотацция усулларини қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Тозалаш иншоотларини лойиҳалашнинг умумий тамойиллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Тозалаш иншоотларининг тури сув йиғиладиган ҳавзанинг майдони, қурилишнинг хусусиятлари, режалаштириш шароитлари ҳамда ёмғир оқова сувларни чиқариб юбориш коллекторларининг ривожланиш даражасини инобатга олган ҳолда танланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Ҳар бир мустақил чиқариш тармоғига эга сув йиғиш ҳавзаси учун алоҳида тозалаш иншоотлари лойиҳаланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар бир нечта сув йиғиш ҳавзалари битта коллекторга уланиб, умумий тозалаш иншоотига йўналтирилса, бунда улар учун ягона ер усти оқова сувларини тозалаш иншоотини лойиҳалашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Ҳовуз-тиндиргичлар қуйидаги талаблар асосида лойиҳаланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳовузлар сув ҳавзасидан алоҳида ажратилган ҳолда, сувни ташлаш мосламаси орқали сув ҳавзасига ёки ёмғир оқова сувларни чиқариб юбориш коллекторига чиқариладиган қилиб (мазкур ШНҚнинг 1-иловасидаги 1 — 3-расмларида келтирилган);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштурли сатҳларда жойлашган иккита кетма-кет бўлмага (секция) эга каскадли тизим сифатида (ушбу ШНҚнинг 1-иловасидаги 4-расмда келтирилган);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув ҳавзаси билан туташган, йиғма-ажратма туридаги тўғон қурилмаси каби (мазкур ШНҚнинг 1-иловасидаги 5-расмда келтирилган).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Ҳовуз-тиндиргич қуйидаги асосий қисмлардан иборат бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув юзасида сузиб юрувчи нефт маҳсулотларини ушлаб қоладиган бўлмалардан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсувни бўйлама ва кўндаланг ажратиб турувчи деворлар ёки дамбалардан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсувни юқори қисмдан пастки қисмга ўтказиш ва тозаланган сувни сув ҳавзасига ёки коллекторга юбориш учун сув ташлаш мосламаларидан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсувни тўплаш учун ер ости тўплагич сиғимлардан (резервуар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Ҳовуз-тиндиргичнинг ҳар бир юқори бўлмасида (секция) нефт маҳсулотларини ушлаб туриш учун ярим чўктирилган тўсиқлар билан ажратилган бўлинмалар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲовуз-тиндиргич кўндаланг девор ёки дамба билан бўлмаларга (секция) ажратилган бўлса, нефт маҳсулотларини ушлаб туриш учун бўлмалар (секция) фақат юқори бўлмага (секция) ўрнатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПастки бўлмадан (секция) қўшимча тиндириш учун фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБўлмаларнинг (секция) эни камида 6 м бўлиши ва уларнинг узунлиги ҳисоб-китоб асосида аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲовуз-тиндиргичларни лойиҳалашда махсус қурилмалар ёрдамида ифлосланган сув оқимини алоҳида бўлмалардан (секция) бирига йўналтириш, ҳар бир бўлманинг (секция) мустақил ишлаш имкониятини таъминлаш назарда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Сув йиғилиш майдони 100 ha дан ошмаса, бир бўлмали (секция) ҳовуз-тиндиргичларни лойиҳалашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Ҳовуз-тиндиргичнинг кенглиги ва узунлиги ўртасидаги максимал нисбат 1:4 дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Ҳаракатсиз сув тўсиқлари (стационар қалқон тўсиқлар) мазкур ШНҚнинг 1-иловасидаги 6-расмга мувофиқ мавжуд коллектор чиқиш жойидан пастда жойлашган дарё ўзанида ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, тозалаш иншоотлари ёки ёпиқ турдаги иншоотларни лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕр усти оқова сувларининг доимий оқими ҳамда ифлосланган қисми коллектордан ҳаракатсиз сув тўсиқларига (стационар қалқон тўсиқлар) қувур орқали ёки «шпор» туридаги йўналтирувчи деворлар ёрдамида узатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Ҳаракатсиз сув тўсиқлар (стационар қалқон тўсиқлар) сузувчи чиқиндиларни, қисман нефт маҳсулотларини ҳамда қаттиқ моддаларни тўлиқ ушлаб қолишни таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, уларнинг сувга ботган (чўккан) қисми чуқурлиги камида 0,8 м бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Ҳаракатсиз сув тўсиқларнинг (стационар қалқон тўсиқлар) ўлчамлари, унинг жойлашган сув майдонида туб чўкиндиларни тозалаш ва сузувчи ифлосликларни йиғиш ишларини бажарадиган механизмларга эга бўлган сузувчи ускуналарнинг эркин кириши таъминланадиган даражада бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Ҳаракатсиз сув тўсиқлар (стационар қалқон тўсиқлар) темир-бетон конструкциядан қурилиши, бунда тўсиқ жойлашган сув майдонида тозалаш ишларини бажарадиган сузувчи воситаларни боғлаш имконияти ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲаракатсиз сув тўсиқлар (стационар қалқон тўсиқлар) огоҳлантирувчи сигнал чироқлар билан жиҳозланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Сув йиғиш ҳавзасининг ўлчамига қараб, тозалаш иншооти ёпиқ турдаги икки ёки ундан ортиқ бўлмадан (секция) ташкил топиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲар бир бўлма (секция) қуйидаги бўлимлардан иборат бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкириш қисмидан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқим бўлимидан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчўкинди чўктирилувчи қисмидан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқўшимча тозалаш учун фильтрлар бўлимидан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Ифлосланган сувлар тақсимлаш қурилмасига уланган махсус қувур орқали тозалаш иншоотига етказилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКириш жойида сузувчи чиқиндиларни ушлаб қолиш ва йиғиш учун 10 мм тешикли панжара ўрнатилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОқим қисмидан сув чиқишидан олдин нефт маҳсулотларини йиғиш ва ер ости тўплагичларга чиқариб юбориш учун ускуна бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Тўлиқ тозалаш фильтрларидан эмулцияланган нефт маҳсулотларини ушлаб қолиш учун фойдаланилиши, бунда сув тозалаш фильтридан пастдан юқорига қараб оқирилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўлиқ тозалаш фильтрлаш майдони тозалаш иншоотининг ҳар бир бўлмасидаги (секция) оқим қисмининг кўндаланг кесим майдонидан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўлиқ тозалаш фильтрларни тўлдириш учун юқори адсорбцияга эга бўлган материаллардан (сипрон, визапрон, ёғоч қириндиси, кўпчитилган вермикулит) фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Ёпиқ турдаги тозалаш иншоотларида тўлиқ тозалаш фильтрлари ва чиқиндини ушлаб қолувчи панжаралар ўрнатилган жойларда ораёпмалар лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Ёпиқ турдаги тозалаш иншоотлари конструкциялари йиғма-яхлит ёки йиғма темир-бетондан тайёрланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Сузувчи чиқиндиларни ушлаб қолиш учун тозалаш иншоотнинг бош қисмида олиб қўйиладиган панжаралар ёки чиқиндиларни автоматик равишда олиб ташлаш имконини берувчи ускуна ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Оқар сув оқими билан олиб кетиладиган ва муаллақ ҳолатдаги қаттиқ заррачалар тозалаш иншоотининг чўктириш қисмида ушлаб қолиниши, бунда сувнинг оқиш тезлиги v = 10 мм/с бўлиши ва чўкиш вақти давомида ушбу заррачаларнинг тўлиқ чўкиши таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Тозалаш иншоотида сув сатҳидан 0,6 — 0,8 м чуқурликда жойлаштирилган ярим чўктирилган ҳаракатсиз сув тўсиқлар (стационар қалқон тўсиқлар) ёрдамида чўктириш бўлимларида нефт маҳсулотларини ушлаб қолиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯрим чўккан ҳаракатсиз сув тўсиқлар (стационар қалқон тўсиқлар) олдида тўпланган нефт маҳсулотлари махсус мосламалар ва қувурлар ёрдамида ер ости тўплагич сиғимларига (резервуар) чиқарилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Тозалаш иншоотларининг ўлчамларини кичиклаштириш ҳамда фақат энг ифлосланган сув оқимларини тозалашга йўналтириш мақсадида, аҳоли яшаш ҳудудлари ва саноат корхоналарининг ер усти оқова сувларини чиқариш ҳамда тозалаш схемаларида ажратувчи камералар ҳамда тартибга солувчи сиғимларни (резервуар) ўрнатиш кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Ёмғир сувлари оқимининг ҳажмини тартибга солишга мўлжалланган ажратиш камераларини гидрозатвор шаклида лойиҳалаш лозим. Бунда, сув юзасида сузувчи ифлосликлар (нефт маҳсулотлари плёнкаси)нинг ортиқча оқимга тушиб кетишининг олди олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Ер усти оқимини тўғридан-тўғри сув қабул қилувчига чиқариб юбормасдан маълум давр давомида ҳосил бўладиган оқим ҳажмини ёки максимал ҳисобий ёғин қатламидан ҳосил бўладиган оқимни қабул қилишга мўлжалланган тўпловчи (аккумуляцция) сиғимлар (резервуар) лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Тўпловчи (аккумуляцция) сиғимлар (резервуар) конструкцияси унинг бажарадиган вазифасига қараб танланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўпловчи (аккумуляцция) сиғимлар (резервуар) тозалаш учун ажратиладиган оқова сувлар сарфини тартибга солиш учун фойдаланилса, бунда сув ичида чўкинди йиғилиб қолмаслиги учун гидравлик ёки пневматик аралаштириш тизимлари бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўпловчи (аккумуляцция) сиғимлардан (резервуар) дастлабки механик тозалаш (қум, лой, ёг, чиқиндини ушлаш) учун ҳам фойдаланишга йўл қўйилади, бунда чўкинди ва сузувчи моддаларнинг тўпланиши ҳамда чиқариб ташланиши учун самарали ва ишончли техник ечимлар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув ташловчи қувур коллекторнинг пастки қисмига ёки тўғридан-тўғри сув ҳавзасига чиқарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Оқова сувларни тозалаш иншоотларини лойиҳалаш учун ҳисобий параметрлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Ер усти оқова сувларининг ҳисобий ҳажмларини аниқлашда қуйидагилар инобатга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишметеорологик станцияларнинг маълум жойлардаги атмосфера ёғинлари (ёмғирлар) бўйича 10 йилдан 15 йилгача олиб борилган кўп йиллик кузатувлар маълумотлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэнг яқин ва умумлаштирувчи (репрезентатив) метеорологик станцияларнинг кузатув натижалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Тозалаш иншоотларини лойиҳалаш учун саноат корхоналарининг аҳоли яшаш ҳудудлари ва майдонларида ёмғир ёғиши, қор эриши ҳамда йўл қопламаларини ювиш даврида ҳосил бўладиган Wr ер усти оқова сувларнинг ўртача йиллик ҳажми қуйидаги формулага асосан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWr = Wd + Wt + Wm (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда, Wd, Wt ва Wm — ёмғир, қор ва суғориш сувларининг ўртача йиллик ҳажми, м3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Аҳоли яшаш ҳудудлари ва саноат корхоналари майдонларидан оқиб чиқадиган ёмғир Wd ва қор Wt сувларининг ўртача йиллик ҳажми қуйидаги формулалар бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWd = 10 hd Ψd F (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWt = 10 ht Ψt F (3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — коллектор оқимининг майдони, ha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhd — йилнинг иссиқ даври учун ёғингарчилик қатлами ШНҚ 2.01.01-22 бўйича аниқланади, мм;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишht — йилнинг совуқ давридаги ёғингарчилик қатлами эритилиши бошлагунга қадар қор қопламасида эриган сувларнинг умумий йиллик миқдорининг сув захираси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΨd ва Ψt — мос равишда ёмғир ва қор сувлари оқимининг умумий коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Саноат корхоналари ва ишлаб чиқариш ҳудудларидан оқиб чиқаётган ўртача йиллик ёмғир сувлари ҳажмини Wd аниқлашда, Ψt оқимнинг умумий коэффициенти майдоннинг турли юзалари учун ўртача қиймат сифатида олинади. Ушбу коэффициент қуйидагича белгиланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув ўтказмайдиган қопламалар учун — 0,6 дан 0,8 гача;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтли юзалар учун — 0,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайсазорлар учун — 0,1.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Қор сувларининг ўртача йиллик ҳажмини аниқлашда, аҳоли яшаш ҳудудлари ва саноат корхоналари майдонларидан ҳосил бўладиган оқим учун умумий коэффициент (Ψt) қуйидаги шартларни инобатга олган ҳолда 0,5 дан 0,7 гача бўлган оралиқда қабул қилишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқорнинг тозаланиши (қор қопламасининг махсус техника ёрдамида олиб ташланиши);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишилиқ кунларда сув ўтказувчан юзаларга сувнинг қисман шимилиши (юзага сингиб кетиши) туфайли йўқотишлар мавжудлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Оқова майдонидан оқиб чиқадиган суғориш-ювиш сувларининг йиллик умумий ҳажми Wm, м3, қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWm = 10 m k Ψm Fm (4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm — йўл қопламаларини ювиш учун сувнинг солиштирма сарфи (бир ювиш учун 0,2 l/м2 дан 1,5 l/м2 гача қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — йиллик ўртача ювиш сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFm — ювиладиган қаттиқ қопламалар майдони, ha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΨm — суғориш-ювиш сувлари учун оқим коэффициенти (0,5 қабул қилинади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Саноат корхоналарининг аҳоли яшайдиган ҳудудлари ва майдончаларидан тозалаш иншоотларига юбориладиган ҳисобий ёмғир оқимининг ҳажми Wo қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWo = 10 ha Ψmid F (5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишha — тўлиқ ҳажмда тозалашга йўналтириладиган ёғиндан ҳосил бўлган максимал ёғин қатлами, мм;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — оқим майдони, ha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΨmid — ҳар хил турдаги юзалар учун мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ ҳисобий ёмғир учун ўртача оқим коэффициенти (ўртача оқим коэффициенти Ψi ўзгармас қийматларига боғлиқ ўртача қиймат сифатида аниқланади) қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал | ||
Т/р | Оқим юзаси ёки унинг тури | Умумий оқим коэффициенти Ψ |
1. | Томлар ва асфальт-бетон қопламалар | 0,6 дан 0,8 гача |
2. | Харсангтош ётқизилган ва шағалли йўл қопламалари | 0,4 дан 0,6 гача |
3. | Йўл қопламасиз шаҳарнинг мавзелари, кичик хиёбонлар ва бульварлар | 0,2 дан 0,3 гача |
4. | Газонлар | 0,1 |
5. | Замонавий бино ва иншоотлар қурилган мавзелар | 0,4 дан 0,5 гача |
6. | Ўртача шаҳарлар | 0,4 дан 0,5 гача |
7. | Кичик шаҳарлар ва қишлоқлар | 0,3 дан 0,4 гача |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Катта аҳоли пунктлари ва турли қурилиши бўлган туманлар учун ҳисоб-китобларда Ψ коэффициенти қиймати оқимнинг асосий тури ёки майдони Ψ коэффициенти қийматини ҳисобга олган ҳолда ўртача катталик сифатида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Аҳоли яшаш ҳудудлари ва саноат корхоналари учун ha миқдори R ҳисобий 0,05 йилдан 0,10 йилгача бир марта такрорланадиган кам интенсив, тез-тез содир бўладиган ёмғирлардан ҳосил бўлган ёғин қатламининг кунлик миқдорига тенг деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу миқдор аҳоли пунктларининг ер усти оқимини тозалаш учун йиллик оқим ҳажмининг камида 70 фоизини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Кузатув маълумотлари мавжуд бўлмаганда, аҳоли яшаш жойлари ва саноат корхоналари ҳудудлари учун ҳа қийматини 5 мм дан 10 мм гача бўлган оралиқда қабул қилишга йўл қўйилади. Бунда, танланган қиймат ҳудуддаги ер усти оқимининг йиллик ҳажмининг камида 70 фоизини тозалашни таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Аҳоли яшаш ҳудудлари ва саноат корхоналаридан тозалаш иншоотларига ажратиладиган қор эриши даврининг ўртасида эриган сувларнинг максимал кунлик ҳажми Wt кун, м3 қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWt = 10 Ψm Ky F α hc (6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΨm — эриган сувлар оқимининг умумий коэффициенти (0,5 дан 0,7 гача қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — оқим майдони, ha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишα — қорнинг нотекис эришини ҳисобга олувчи коэффициентни 0,6 дан 0,7 гача қабул қилишга йўл қўйилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhc — 110 кунлик h учун эриган сув қатлами, мм объектнинг жойлашишига кўра мазкур ШНҚнинг 2-жадвали бўйича аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKy — қорни қисман олиб чиқиб кетиш ва йиғиб олишни ҳисобга олувчи коэффициент қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKy | = | 1 | - | Fo | (7) | |
F |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда, Fo — қордан тозаланадиган майдон (шу жумладан ички тарновлар билан жиҳозланган томлар майдони).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал | ||||||||||
Иқлимий ҳудуд | Таъминланганлик даражаси, фоиз | |||||||||
1 | 2 | 3 | 10 | 20 | 50 | 63 | 86 | 95 | 99 | |
Бир мартадан ошган давр, R, йил | ||||||||||
99,5 | 49,5 | 32,8 | 9,5 | 4,5 | 1,5 | 1 | 0,5 | 0,33 | 0,22 | |
1 | 55 | 51 | 44 | 37 | 31 | 25 | 20 | 14 | 10 | 7,5 |
2 | 42 | 37 | 30 | 25 | 16 | 7 | 5,5 | 4 | 3 | 2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБаҳорги қор эриши даврида тозалаш иншоотларига ажраладиган эриган сувларнинг суткалик ҳажмини ҳисоблашда эриган оқимнинг суткалик қатламлари 50 дан 95 фоизгача hc таъминланганлик даражасида (ортиқча эҳтимоллик билан) қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда, R = 0.33 — бир йилдан бир марта ортиқ бўлган даврга тўғри келади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲудудлар чегараларида эриган оқимнинг суткалик қатламларининг ўртача қийматларини қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Ёмғир сувларининг ҳисобий сарфини qr, l/s, қуйидаги формула бўйича чегаравий интенсивлик усули билан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqr | = | zmid A1,2 F | (8) | |
tr1,2n - 0,1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzmid — аниқланадиган оқим ҳавзасининг юзасини тавсифловчи коэффициентнинг ўртача қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA, ва n — ушбу ШНҚнинг 65-бандига мувофиқ аниқланадиган параметрлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — оқимнинг ҳисобий майдони, ha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtr — ha ҳисобий ёмғир давомийлиги, ҳисобий ҳудудгача ер усти сувлари ва қувурлар бўйлаб оқиб келиш давомийлигига тенг, мин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁмғир тармоқларининг гидравлик ҳисобини амалга ошириш учун ҳисобий ёмғир оқими qcal, l/s қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqcal = β qr (9)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда, β — босим режими юзага келганда тармоқнинг бўш сиғимини тўлдирилишини ҳисобга олувчи коэффициент мазкур ШНҚнинг 7-жадвали бўйича аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Ёмғир сувлари оқимининг ҳисобий давомийлиги 10 мин кам бўлса, ушбу ШНҚнинг 8-формуласига қуйидаги тузатма коэффициенти киритилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtr = 5 мин бўлганда — 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtr =7 мин бўлганда — 0,9.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Ёмғир сувини чиқариб юбориш коллекторларининг бошланғич ҳудудлари чуқур жойлашганда, қудуқлардаги сув сатҳининг кўтарилиши натижасида ҳосил бўладиган босим ҳисобига уларнинг сув ўтказиш қобилияти ошишини инобатга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. A ва n параметрларини ўзи ёзувчи ёмғир ўлчагичларнинг кўп йиллик ёзувларини қайта ишлаш натижалари бўйича аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA параметрни қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA | = | q20 | 20n | ( | 1 | + | 1gP | ) | y | (10) | |
1gmr |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда, q20 — мазкур ШНҚнинг 1-расми бўйича ёмғирнинг интенсивлиги, l/s, 1 ha, ҳудуд учун 20 мин P=1 йилга тенг деб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Ёмғирнинг ҳисобий интенсивлигидан бир марта ошиб кетиш даври сув чиқариш объектининг хусусияти ва коллекторнинг жойлашиш шароитига қараб, ортиқча ёмғир ёғиши натижасида юзага келиши мумкин бўлган оқибатлар инобатга олиниб танланиши ҳамда ушбу ШНҚнинг 3-жадвалига мувофиқ белгиланиши, шунингдек коллекторнинг жойлашуви, ёмғир интенсивлиги, ҳавза майдони ва оқим коэффициенти асосида ҳисоб-китоб йўли билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм. Ёмғир интенсивлигининг миқдор қийматлари q20
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-жадвал | |||||
Коллекторларни жойлаштириш шароитлар | Аҳоли пунктлари учун ҳисобий ёмғир интенсивлиги R дан бир марта ошган давр, йиллар, q20 | ||||
маҳаллий аҳамиятга эга | магистрал кўчаларда | 60 гача | 60 дан 80 гача | 80 дан 120 гача | 120 дан юқори |
қулай ва ўртача | қулай | 0,33 дан 0,50 гача | 0,33 дан 1,0 гача | 0,5 дан 1,0 гача | 1,0 дан 2,0 гача |
ноқулай | ўртача | 0,50 дан 1,00 гача | 1,00 дан 1, 50 гача | 1,0 дан 2,0 гача | 2,0 дан 3,0 гача |
ўта ноқулай | ноқулай | 2,0 дан 3,0 гача | 2,0 дан 3,0 гача | 3,0 дан 5,0 гача | 5,0 дан 10,0 гача |
- | ўта ноқулай | 3,0 дан 5,0 гача | 3,0 дан 5,0 гача | 5,0 дан 10,0 гача | 10,0 дан 20,0 гача |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Коллекторларни жойлашувининг қулай шароитлари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайдони 150 ha дан кўп бўлмаган сув ҳавзаси юзасининг ўртача нишаблиги 0,005 ва ундан кам бўлганда (текис)ясси рельефга эга бўлади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишколлектор сув айиргич бўйлаб ёки ёнбағирнинг юқори қисмидан сув айиргичдан 400 м дан ортиқ бўлмаган масофада ўтади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Коллекторларнинг ўртача жойлашуви шароитлари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайдони 150 ha дан кўп бўлган сув ҳавзаси нишаблиги 0,005 м ва ундан кам бўлган ясси рельефга эга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишколлектор қиялиги 0,02 м ва ундан кам бўлган талвег бўйлаб ёнбағирнинг қуйи қисмидан ўтади, бунда сув ҳавзасининг майдони 150 ha дан ошмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Коллекторларнинг ноқулай жойлашуви шароитлари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишколлектор қияликнинг пастки қисмидан ўтади, сув ҳавзаси майдони 150 гектардан ошади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишколлектор ўртача қиялик 0,02 дан юқори бўлган қияликдаги талвегдан ўтади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-жадвал | |||||||
Оқим майдони, ha | 500 | 1000 | 2000 | 4000 | 6000 | 8000 | 10000 |
K коэффициентнинг қиймати | 0,95 | 0,90 | 0,85 | 0,80 | 0,70 | 0,60 | 0,55 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Ҳисобланаётган тармоқ ҳудуди учун ҳисобий оқим майдони, максимал сарф ҳосил қиладиган оқимнинг бутун майдонига ёки унинг бир қисмига тенг деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКоллектор оқими майдони 500 ha ва ундан ортиқ бўлган ҳолларда 8-9-формулаларга майдон бўйича ёмғирнинг нотекис ёғишини ҳисобга олувчи ва ушбу ШНҚнинг 4-жадвали бўйича қабул қилинадиган K тузатма коэффициенти киритилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Ёмғир сувларининг ер усти ва қувурлардан оқиб ўтишининг ҳисобий давомийлиги tr, мин, қуйидаги формула бўйича қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtr = tcon + tcan + tr (11)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtcon — ёмғир сувларининг нов (лотоклар)гача ёки мавзе доирасида ёмғир қабул қилгичлар мавжуд бўлганда кўча коллекторигача оқиш давомийлиги (юза концентраццияси вақти), мин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtcan — ёмғирдан олдин қабул қилгичнинг кўча нов (лоток)ларидан ёмғир сувларининг оқиб ўтиш давомийлиги (улар мавзе доирасида мавжуд бўлмаганда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtr — ҳисобланадиган кесимгача қувурлар бўйлаб ёмғир сувларининг оқиб ўтиш давомийлиги ушбу ШНҚнинг 13-формуласи бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Ёмғир оқимининг юза концентрацция вақти ҳисоб-китоб орқали аниқланиши ва аҳоли пунктларида ёпиқ ёмғир тармоқлари мавжуд бўлмаганда, концентрацция вақти 5 дан 10 мин мавжуд бўлса 3 дан 5 мингача қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМавзе ичидаги сув чиқариш тармоғини ҳисоблашда ер усти концентрацция вақти 2 мин дан 3 мин гача қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁмғир сувларининг кўча нов (лоток)ларидан оқиши давомийлиги t, мин, қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtcan | = | 0,021 | Σ | lcan | (12) | |
νcan |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlcan — нов (лоток)лар участкаларининг узунлиги, м;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишνcan — нов (лоток)лар участкасидаги оқимнинг ҳисобий тезлиги, м/с.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚувурлар бўйлаб tr, ҳисобланадиган кесимгача бўлган ёмғир сувлари оқими давомийлиги қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtr | = | 0,017 | Σ | lp | (13) | |
νp |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlp — коллекторнинг ҳисобий участкалари узунлиги, м;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишνp — коллекторнинг ҳисобий оқимининг ҳисобий тезлиги, м/с.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. zmid оқим коэффициентнинг ўртача қийматини мазкур ШНҚнинг 6-жадвали бўйича қабул қилинадиган з коэффициентларига боғлиқ ҳолда, ўртача қиймат сифатида аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Қурилиш хусусияти турлича ёки ер юзасининг нишаблиги кескин фарқ қиладиган, майдони 50 ҳа дан ортиқ бўлган ҳавзалардан оқимни ҳисоблашда, ҳавзанинг турли қисмларидан ёмғир сувлари сарфи текширилиши ва олинган сарфларнинг энг каттаси ҳисоб-китоб натижаси сифатида қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Оқова сувлар ҳажмини ҳисоблашнинг усули
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Тозалаш иншоотларининг қувватини ҳисоблаш учун ҳисобий ёмғир давомийлиги T = 20 мин бўлганда 1 ha майдондан ёмғир сувлари оқими интенсивлиги қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqc = 4,5 l/s
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Ёмғир суви сарфи Q, l/s ни қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ = qcη F (14)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqc — 1 ha дан ёмғир оқимининг интенсивлиги, l/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишη — майдон бўйича ёмғирнинг нотекис ёғишини ҳисобга олувчи коэффициент ушбу ШНҚнинг 8-жадвали бўйича аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — оқим майдони, ha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМавзелар ва кичик даҳалардан ташқарида жойлашган боғлар ва истироҳат боғлари ҳудудлари оқим майдонидан чиқариб ташланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-жадвал | ||
Оқим юзасининг кўриниши | z қоплама коэффициенти | Оқимнинг ўзгармас коэффициенти Ψ |
томлар ва асфальтбетонли қопламалар (сув ўтказмайдиган юзалар) | 0,330 дан 0,230 гача коэффициенти ушбу ШНҚнинг 8-жадвали бўйича қабул қилинади | 0,95 |
брусчатка ва шағалли қопламалар | 0,224 | 0,60 |
харсангтош ётқизилган йўл қопламалар | 0,145 | 0,45 |
боғловчи материаллар билан ишлов берилмаган шағалли қопламалар | 0,125 | 0,40 |
шағалли боғ йўлаклари | 0,090 | 0,30 |
грунтли юзалар (режалаштирилган) | 0,064 | 0,20 |
газонлар | 0,038 | 0,10 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-жадвал | |||||||||
n параметри | A параметридаги z коэффициенти | ||||||||
300 | 400 | 500 | 600 | 700 | 800 | 1000 | 1200 | 1500 | |
0,65 дан кичик | 0,32 | 0,30 | 0,29 | 0,28 | 0,27 | 0,26 | 0,25 | 0,24 | 0,23 |
0,65 ва ундан юқори | 0,33 | 0,31 | 0,30 | 0,29 | 0,28 | 0,27 | 0,26 | 0,25 | 0,24 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Босимли режим юзага келган пайтда тармоқнинг бўш сиғимини тўлдиришни ҳисобга олувчи коэффициент қийматини мазкур ШНҚнинг 7-жадвали бўйича аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-жадвал | ||||
n даражасининг кўрсаткичи | ≤ 0,40 | 0,50 | 0,60 | ≥ 0,70 |
β коэффициент қиймати | 0,80 | 0,75 | 0,70 | 0,65 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Жойнинг нишаблиги 0,01 дан 0,03 гача бўлганда, коэффициент қийматларини 10 — 15 фоизгача ошириш ва жойнинг нишаблиги ,03 дан юқори бўлса, коэффициент қийматлари тенг деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ёмғир коллектори ёки ирмоқдаги ҳудудларининг умумий сони 10 тадан кам бўлса, қуйидагиларга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбарча қияликларда участкалар сони 4 дан 10 гача бўлса, коэффициент 10 фоизга камайтиришга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳудудлар сони 4 тадан кам бўлса, коэффициент 15 фоизга камайтиришга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Ёмғир сувларининг ҳисобий интенсивлиги, l/s, қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqs | = | 4.5 | 20n | (15) | |
Tn |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — мазкур ШНҚнинг 2-иловаси бўйича аниқланадиган параметр;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишT — ёмғирнинг ҳисобий давомийлиги, мин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn ва T қийматларига боғлиқ бўлган ёмғир сувлари интенсивлиги мазкур ШНҚнинг 9-жадвали бўйича аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-жадвал | |||||||
оқим майдони, ha | 50 | 100 | 200 | 300 | 500 | 1000 | 2000 |
коэффициент қиймати η | 0.99 | 0.98 | 0.97 | 0.96 | 0.94 | 0.91 | 0.86 |
оқим майдони, ha | 3000 | 4000 | 5000 | 10 000 | 20 000 | 30 000 | |
коэффициент қиймати η | 0.83 | 0.80 | 0.78 | 0.73 | 0.68 | 0.65 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Ҳовуз майдони 50 ha гача бўлганда, коэффициент η = 1 қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-жадвал | ||||||
T | Қиймат qc, l/s, параметрнинг n қийматига боғлиқ равишда | |||||
мин | n=0,5 | n=0,55 | n=0,6 | n=0,65 | n=0,7 | n=0,75 |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
20 | 4,5 | 4,5 | 4,5 | 4,5 | 4,5 | 4,5 |
21 | 4,4 | 4,4 | 4,4 | 4,35 | 4,35 | 4,35 |
22 | 4,3 | 4,3 | 4,25 | 4,25 | 4,2 | 4,2 |
23 | 4,2 | 4,2 | 4,15 | 4,1 | 4,1 | 4,05 |
24 | 4,1 | 4,1 | 4 | 4 | 3,95 | 3,9 |
25 | 4 | 4 | 3,95 | 3,9 | 3,85 | 3,8 |
26 | 3,95 | 3,9 | 3,85 | 3,8 | 3,75 | 3,7 |
27 | 3,9 | 3,8 | 3,75 | 3,7 | 3,65 | 3,6 |
28 | 3,8 | 3,75 | 3,7 | 3,6 | 3,55 | 3,5 |
29 | 3,75 | 3,7 | 3,6 | 3,5 | 3,5 | 3,4 |
30 | 3,7 | 3,6 | 3,5 | 3,45 | 3,4 | 3,3 |
31 | 3,6 | 3,55 | 3,45 | 3,4 | 3,3 | 3,24 |
32 | 3,55 | 3,5 | 3,4 | 3,3 | 3,25 | 3,17 |
33 | 3,5 | 3,4 | 3,3 | 3,25 | 3,15 | 3,1 |
34 | 3,45 | 3,35 | 3,25 | 3,2 | 3,1 | 3,05 |
35 | 3,4 | 3,3 | 3,2 | 3,1 | 3,05 | 3 |
36 | 3,35 | 3,25 | 3,15 | 3,07 | 3 | 2,9 |
37 | 3,3 | 3,2 | 3,1 | 3,03 | 2,9 | 2,85 |
38 | 3,25 | 3,15 | 3,05 | 3 | 2,85 | 2,8 |
39 | 3,2 | 3,1 | 3 | 2,9 | 2,8 | 2,75 |
40 | 3,1 | 3,05 | 2,95 | 2,85 | 2,75 | 2,7 |
42 | 3,05 | 3 | 2,9 | 2,8 | 2,7 | 2,6 |
44 | 3 | 2,9 | 2,8 | 2,7 | 2,6 | 2,5 |
46 | 2,95 | 2,85 | 2,75 | 2,6 | 2,5 | 2,4 |
48 | 2,9 | 2,75 | 2,65 | 2,5 | 2,45 | 2,3 |
50 | 2,85 | 2,7 | 2,6 | 2,4 | 2,35 | 2,2 |
55 | 2,7 | 2,6 | 2,45 | 2,3 | 2,2 | 2,1 |
60 | 2,6 | 2,45 | 2,3 | 2,2 | 2,1 | 2 |
65 | 2,5 | 2,35 | 2,2 | 2,1 | 2 | 1,85 |
70 | 2,4 | 2,25 | 2,1 | 2 | 1,9 | 1,75 |
75 | 2,3 | 2,2 | 2 | 1,9 | 1,8 | 1,7 |
80 | 2,25 | 2,1 | 1,95 | 1,8 | 1,7 | 1,6 |
85 | 2,2 | 2,05 | 1,9 | 1,75 | 1,6 | 1,5 |
90 | 2,1 | 1,95 | 1,8 | 1,7 | 1,55 | 1,45 |
95 | 2,05 | 1,9 | 1,75 | 1,65 | 1,5 | 1,4 |
100 | 2 | 1,85 | 1,7 | 1,6 | 1,4 | 1,3 |
110 | 1,9 | 1,75 | 1,6 | 1,5 | 1,3 | 1,25 |
120 | 1,8 | 1,6 | 1,5 | 1,4 | 1,25 | 1,2 |
130 | 1,75 | 1,5 | 1,45 | 1,35 | 1,2 | 1,1 |
140 | 1,7 | 1,47 | 1,4 | 1,3 | 1,15 | 1,05 |
150 | 1,65 | 1,44 | 1,35 | 1,2 | 1,1 | 1 |
160 | 1,6 | 2,42 | 1,3 | 1,17 | 1,05 | 0,95 |
170 | 1,55 | 1,4 | 1,25 | 1,13 | 1 | 0,9 |
180 | 1,5 | 1,35 | 1,2 | 1,08 | 0,97 | 0,87 |
190 | 1,45 | 1,3 | 1,15 | 1,04 | 0,93 | 0,83 |
200 | 1,4 | 1,25 | 1,1 | 1 | 0,9 | 0,8 |
220 | 1,35 | 1,2 | 1,08 | 0,95 | 0,85 | 0,75 |
240 | 1,3 | 1,15 | 1 | 0,9 | 0,8 | 0,7 |
260 | 1,25 | 1,1 | 0,97 | 0,85 | 0,75 | 0,67 |
280 | 1,2 | 1,05 | 0,93 | 0,8 | 0,7 | 0,63 |
300 | 1,16 | 1 | 0,9 | 0,78 | 0,68 | 0,6 |
320 | 1,12 | 0,98 | 0,87 | 0,75 | 0,65 | 0,57 |
340 | 1,1 | 0,95 | 0,83 | 0,72 | 0,62 | 0,55 |
360 | 1,07 | 0,92 | 0,8 | 0,68 | 0,6 | 0,52 |
380 | 1,03 | 0,9 | 0,77 | 0,65 | 0,57 | 0,5 |
400 | 1 | 0,85 | 0,73 | 0,62 | 0,53 | |
450 | 0,95 | 0,8 | 0,7 | 0,6 | 0,5 | |
500 | 0,9 | 0,77 | 0,65 | 0,57 | ||
550 | 0,85 | 0,73 | 0,6 | 0,53 | ||
600 | 0,8 | 0,7 | 0,57 | 0,5 | ||
700 | 0,75 | 0,65 | 0,53 | |||
800 | 0,7 | 0,6 | 0,5 | |||
900 | 0,67 | 0,55 | ||||
1000 | 0,63 | 0,5 | ||||
1200 | 0,6 | |||||
1400 | 0,55 | |||||
1600 | 0,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Ҳисобланган оқим интенсивликлари турар жой ҳудудлари ва кичик даҳаларда сув оқиши шароитлари учун ҳисоблаб чиқилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Ёмғирнинг ҳисобий давомийлиги T, мин сув йиғилиш майдонининг энг узоқ ҳудудидан тозалаш иншоотигача сувнинг юза ва қувурлар бўйлаб оқиши вақтига тенг деб қабул қилиниши ҳамда қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишT | = | ( | toxir | + | 1,2 | Σ | ltal | ) | K1 | (16) | |
vtal |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoxir — ёмғир оқимининг юза концентраццияси вақти мавзе ичида ёмғир тармоқлари мавжуд бўлмаганда ҳисоб-китоб бўйича аниқланиши ва аҳоли яшайдиган жойларда камида 10 мин (мавзе ичида ёмғир тармоқлари мавжуд бўлганда — 5 мин) қабул қилиниши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишltal — коллекторнинг ҳисобий қисмларининг узунлиги, м;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvtal — қувурлар тўлиқ тўлганда тегишли қисмларида сувнинг оқим тезлиги, m/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK1 — тозалаш иншоотларига йўналтириладиган сув сарфини камайтиришда оқим вақтининг ошишини ҳисобга олувчи коэффициент (мазкур ШНҚнинг 10-жадвали бўйича q20 нинг қийматига боғлиқ равишда олинади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-жадвал | ||||||||||||
q20 | 20 | 30 | 40 | 50 | 60 | 70 | 80 | 90 | 100 | 120 | 150 | 200 |
K1 | 1 | 1,22 | 1,37 | 1,53 | 1,62 | 1,72 | 1,89 | 1,98 | 2,06 | 2,28 | 2,49 | 2,97 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Сув йиғилиш чегарасидан коллектор бошигача бўлган масофа 150 м дан ортиқ бўлса, ёмғирнинг ҳисобий давомийлигига қуйидаги формула бўйича аниқланадиган йўл нов (лоток)лари бўйлаб сув оқиши вақти Tl, мин қўшилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTl | = | 1,25 | ll | (17) | |
vl 60 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишll — нов (лоток) узунлиги, м, ҳавза чегарасидан коллектор бошигача бўлган масофадан 150 м кам қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvl — нов (лоток)даги сувнинг оқим тезлиги, м/с.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишT<20 мин бўлганда ёмғирнинг ҳисобий давомийлиги 20 мин деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-жадвал | ||||||||||||
F, ha | Параметрнинг n қийматига қараб qsol l/s катталик | |||||||||||
n=0,5 | n=0,55 | n=0,6 | n=0,65 | n=0,7 | n=0,75 | |||||||
сирт концентрацияси вақтида tkon | ||||||||||||
5 | 10 | 5 | 10 | 5 | 10 | 5 | 10 | 5 | 10 | 5 | 10 | |
20 | 4,1 | 3,5 | 4,1 | 3,4 | 4 | 3,3 | 4 | 3,25 | 3,95 | 3,15 | 3,9 | 3,1 |
50 | 3,4 | 3,0 | 3,3 | 2,9 | 3,2 | 2,8 | 3,15 | 2,7 | 3,05 | 2,6 | 3 | 2,5 |
100 | 3 | 2,7 | 2,9 | 2,6 | 2,8 | 2,45 | 2,7 | 2,3 | 2,5 | 2,2 | 2,5 | 2,1 |
300 | 2,5 | 2,3 | 2,35 | 2,15 | 2,2 | 2,0 | 2,15 | 1,9 | 2,0 | 1,8 | 1,9 | 1,7 |
1000 | 2 | 1,85 | 1,85 | 1,75 | 1,75 | 1,6 | 1,6 | 1,5 | 1,45 | 1,35 | 1,35 | 1,25 |
3000 | 1,5 | 1,45 | 1,35 | 1,25 | 1,25 | 1,2 | 1,15 | 1,1 | 1,05 | 1 | 1 | 0,9 |
10 000 | 1,1 | 1,05 | 1 | 0,95 | 0,9 | 0,85 | 0,8 | 0,75 | 0,7 | 0,65 | 0,65 | 0,6 |
30 000 | 0,8 | 0,8 | 0,7 | 0,7 | 0,65 | 0,65 | 0,55 | 0,55 | 0,5 | 0,6 | 0,45 | 0,45 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. qsol нинг қийматлари q20 = 80 l/s бўлган ҳудудлар учун келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Тахминий ҳисоб-китоблар учун ёмғир сувлари сарфини қуйидаги формула бўйича аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ = qsol F K2 (18)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqsol — ёмғир сувларининг солиштирма сарфи, l/s·1 hа, оқим майдонига боғлиқ ҳолда ушбу ШНҚнинг 11-жадвали бўйича аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK2 — коллекторнинг ўртача бурчагига (ёки трасса юзаси бўйича) қараб солиштирма сарфининг ўзгаришини ҳисобга оладиган ва ушбу ШНҚнинг 12-жадвали бўйича қабул қилинадиган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-жадвал | ||||||
toʻrt | K1 коэффициентнинг n параметрга боғлиқ қиймати | |||||
n=0,5 | n=0,55 | n=0,6 | n=0,65 | n=0,7 | n=0,75 | |
0,001 | 0,64 | 0,61 | 0,58 | 0,56 | 0,53 | 0,51 |
0,003 | 0,84 | 0,83 | 0,81 | 0,8 | 0,78 | 0,77 |
0,005 | 0,96 | 0,95 | 0,95 | 0,94 | 0,94 | 0,93 |
0,006 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
0,008 | 1,04 | 1,04 | 1,04 | 1,05 | 1,05 | 1,05 |
0,010 | 1,14 | 1,15 | 1,16 | 1,18 | 1,19 | 1,21 |
0,015 | 1,25 | 1,29 | 1,32 | 1,35 | 1,38 | 1,41 |
0,020 | 1,35 | 1,39 | 1,43 | 1,48 | 1,52 | 1,57 |
0,025 | 1,43 | 1,48 | 1,54 | 1,59 | 1,65 | 1,71 |
0,030 | 1,49 | 1,56 | 1,62 | 1,69 | 1,75 | 1,83 |
0,035 | 1,55 | 1,62 | 1,7 | 1,77 | 1,85 | 1,94 |
0,040 | 1,61 | 1,68 | 1,77 | 1,85 | 1,94 | 2,04 |
0,045 | 1,66 | 1,74 | 1,83 | 1,92 | 2,02 | 2,13 |
0,050 | 1,7 | 1,79 | 1,89 | 1,99 | 2,1 | 2,22 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Тозалаш иншоотларига тушадиган ўртача йиллик ёмғир сувлари ҳажми Wyom, m3 1 ha қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWyom = 2,5 Нj Kz (19)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНj — энг яқин метеостанция маълумотлари бўйича аниқланадиган ёмғир ёғинларининг ўртача йиллик миқдори, мм;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKz — тозалаш иншоотларига йўналтирилган ёмғир сувлари ҳажмини ҳисобга оладиган ва мазкур ШНҚ нинг 13-жадвали бўйича қабул қилинадиган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-жадвал | ||||||||||||
q20 | 20 | 30 | 40 | 50 | 60 | 70 | 80 | 90 | 100 | 120 | 150 | 200 |
Kz | 0,96 | 0,91 | 0,87 | 0,82 | 0,78 | 0,75 | 0,71 | 0,68 | 0,65 | 0,6 | 0,53 | 0,45 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Тозалаш иншоотига келиб тушадиган ўртача йиллик эриган сув миқдори, Wer, м3 1 ha дан қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWyom = 8 Нb.o K4 (20)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНb.o — энг яқин метеостанция маълумотлари бўйича аниқланадиган баҳор оқимининг ўртача қатлами, мм;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK4 — тозалаш иншоотига йўналтириладиган ва мазкур ШНҚнинг 14-жадвали бўйича қабул қилинадиган эриган сувлар ҳажмини ҳисобга олувчи коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-жадвал | ||||
Ошиш эҳтимоли, фоиз | Баҳорги оқимнинг турли ҳудудлари учун K4 коэффициентининг қиймати | |||
1 | 2 | 3 | 4 | |
50 | 0,56 | 0,66 | 0,8 | 1 |
20 | 0,47 | 0,56 | 0,69 | 0,77 |
10 | 0,4 | 0,47 | 0,63 | 0,56 |
4 | 0,35 | 0,41 | 0,54 | 0,47 |
2 | 0,3 | 0,37 | 0,47 | 0,4 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. 1 ha дан ювиш сувларининг ўртача йиллик миқдори, м3 қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWyuv = 1,2 W`yuv (21)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишW`yuv — 1 м2 йўл ва тротуарларни суғориш ва ювиш учун йилига сарфланадиган сув миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТахминий ҳисоб-китоблар учун ювиш сувлари ҳажмини йилига 1 ha дан 150 — 200 га м3 га тенг миқдорда қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Режалаштириш шароитлари бўйича ўртачадан фарқ қиладиган сув йиғилиш майдонлари учун ювиш сувлари миқдори оқимнинг ўртача оқим коэффициенти 0,5 ни қабул қилинган ҳолда, ҳақиқий сарфлари асосида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Ўртача шароитлардан фарқли қурилиш ҳолатлари мавжуд бўлган сув йиғиш ҳавзалари учун ювиш сувлари миқдори аниқланган қийматларга тузатиш киритиш лозим. Бу тузатиш 15-жадвалга мувофиқ қабул қилинадиган К5 коэффициенти орқали ҳисобга олиниши ва мазкур коэффициент сув ўтказмайдиган юзалар майдонининг сув йиғиш ҳавзаси умумий майдонига нисбатанига боғлиқ ҳолда танланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-жадвал | ||||||||||
Сув ўтказмайдиган юза майдонини ҳавза майдонига нисбатани фоиз | 10 | 20 | 30 | 40 | 50 | 60 | 70 | 80 | 90 | 100 |
K5 | 0,4 | 0,6 | 0,8 | 1 | 1,2 | 1,4 | 1,6 | 1,8 | 2 | 2,2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Ер усти сувларининг ифлосланиши бўйича ҳисобий кўрсаткичлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Сув йиғилиш юзаларининг турли ҳудудлари учун юза оқимининг таркиби мазкур ШНҚнинг 16-жадвалига мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Ҳисобий кўрсаткичларни маҳаллий шароитларга, шунингдек ёмғир, эриган ва ювиладиган сувлар бўйича ер усти оқимининг хусусиятларига қараб аниқлашга йўл қўйилади. Бунда, қуйидагилар ҳисобга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамуна олиш жойининг тури (магистрал кўчалар, маҳаллий кўчалар, мавзе ичидаги ҳудудлар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқимнинг хусусияти ва динамикаси (интенсивлиги, давомийлиги, оқимнинг бошланиши, ўртаси, охири, шунингдек қуруқ даврнинг давомийлиги).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-жадвал | ||||||
Оқим юзаси | Ёмғир оқими | Эриган оқим | ||||
Муаллақ моддалар g/dm3 | Кислороднинг биокимёвий истеъмоли | Нефт маҳсулотлари, mg/dm3 | Муаллақ моддалар g/dm3 | Кислороднинг биокимёвий истеъмоли | Нефт маҳсулотлари, mg/dm3 | |
Ободонлаштириш даражаси юқори ва йўл қопламалари мунтазам равишда механизациялаштирилган ҳолда тозаланадиган аҳоли яшайдиган ҳудудлар (маъмурий бинолар, савдо ва таълим марказлари) | 400 | 40 | 8,00 | 2000 | 70 | 20,00 |
Замонавий турар жой биноси | 650 | 60 | 12,00 | 2500 | 100 | 20,00 |
Транспорт ҳаракати жадал бўлган магистрал кўчалар | 1000 | 80 | 20,00 | 3000 | 120 | 25,00 |
Саноат объектларига туташган ҳудудлар | 2000 | 90 | 18,00 | 4000 | 150 | 25,00 |
Бино ва иншоотларнинг томлари | 20 дан кам | 10 дан кам | 0, 01 дан 0,07 гача | 20 дан кам | 10 дан кам | 0, 01 дан 0,07 гача |
Турар жой бинолари қурилиш ҳудудлари, майсазорлар ва кўкаламзорлар | 300 | 60 | 1, 00 дан кам | 1500 | 100 | 1, 00 дан кам |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Ер усти сувларини тозалаш даражасининг ҳисобий кўрсаткичлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Ёмғир оқова сувларини чиқариб юбориш коллекторларидан оқиб ўтадиган сувларнинг ифлосланиш миқдори ювиш сувлари мавжуд бўлмаган қуруқ даврда, мазкур сув намуналарини лаборатория таҳлили асосида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Тозалаш иншоотларидаги сувни тозалаш даражаси ҳисоб-китоб асосида аниқланиши ва у мазкур ШНҚнинг 17 ҳамда 18-жадвалларида келтирилган минимал қийматлардан паст бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Сувнинг тиндирилиш вақти Ttind, қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳовуз-тиндиргичлар учун — камида 2 h (соат);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёпиқ турдаги иншоотлар учун — 1 h (соат).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17-жадвал | ||||||
Т/р | Ифлосланиш тури | Ҳовуз-тиндиргичларидаги сувнинг тозаланиш даражаси, кирувчи ифлосликлар миқдорига нисбатан фоиз ҳисобида, сувни тиндиришнинг ҳисобий вақти, h (соат) | ||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
1. | Муаллақ моддалар | 80 | 85 | 90 | 95 | 95 |
2. | Нефт маҳсулотлари таркибида, mg/l: | |||||
50 гача 100 гача | 80 85 | 80 85 | 90 87 | 90 90 | 90 90 | |
3. | Сузувчи чиқинди | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18-жадвал | ||
Т/р | Ифлосланиш тури | Ёпиқ турдаги иншоотларда сувнинг тозаланиш даражаси, кирувчи чиқиндилар миқдорига нисбатан фоиз ҳисобида, сувнинг ҳисоб-китоб қилинган тиндириш вақти 60 мин |
1. | Муаллақ моддалар | 80 |
2. | Нефт маҳсулотлари таркибида, мг/л: | |
50 гача 100 гача | 80 80 | |
3. | Сузувчи чиқинди | 100 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Йилнинг қуруқ даврида келадиган сувларни муаллақ моддалар ва нефт маҳсулотларидан тозалаш даражаси камида 80 фоиздан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Тозалаш иншоотларининг ўлчамларини аниқлашнинг усули
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Ҳовуз-тиндиргичларнинг оқим қисми ўлчамлари ва ёпиқ турдаги тозалаш иншоотларини қуйидаги формулалар бўйича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишω | = | Qhis | (22) | |
v |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишω = Bhoqar (23)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl = vTtind 3600 (24)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL = l K6 (25)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQhis — ҳисобий сув сарфи, m3/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv — оқим қисмида сувнинг оқиш тезлиги, м/с;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTtind — сувнинг тиндириш вақти, h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишω — оқим қисмининг жонли кесими, м;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишB — оқим қисмининг кенглиги, м;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhoqar — оқим қисмининг чуқурлиги, м;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl — оқим қисмининг узунлиги, м;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK6 — иншоотнинг оқим тезлигини пасайтирувчи қисми ҳисобига узайишини ҳисобга олувчи коэффициент 1,1 — 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl — оқим ва оқим тезлигини пасайтирувчи қисмнинг умумий узунлиги, м.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Сувнинг оқим тезлиги 0,01 м/с дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Оқим қисмининг ёки алоҳида бўлманинг (секция) кенглиги қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳовуз-тиндиргичлар учун — 40 м дан ортиқ бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёпиқ турдаги тиндиргичларнинг иншоотлари учун — 4 м дан ортиқ бўлмаслиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Оқим қисмининг қабул қилинган ўлчамлари қуйидаги формулалар бўйича муаллақ қаттиқ заррачаларнинг чўкишини ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишµoʻrt | = | Qhis | (26) | |
LB |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишρo = 0.05 v (27)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишµoʻrt — заррачаларнинг ўртача чўкиш тезлиги, мм/с;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишρo — чўкиш тезлигининг вертикал ташкил этувчиси, мм/с;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишµ0 — чўкадиган заррачаларнинг гидравлик йириклиги, мм/с.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Тозалаш иншоотининг ўлчамлари, гидравлик йириклиги µ0 = 1,73 мм/с бўлган 0,05 мм диаметрли минерал заррачаларнинг тушишини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Оқим ва оқим тезлигини пасайтирувчи қисмининг умумий узунлиги ёки нефт маҳсулотларини ушлаб туриш бўлимининг узунлиги, нефт зарраларининг қалқиб чиқишини ҳисобга олган ҳолда, қуйидаги формула асосида аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL | = | α | v | hoqar | (29) | |
µmin |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишµmin — нефт маҳсулотлари заррачаларининг қалқиб чиқиш тезлиги, см/с;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишα — мазкур ШНҚнинг 99-банди бўйича аниқланадиган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Тозалаш иншоотининг (ёки бўлинманинг) узунлиги заррачаларнинг йириклиги билан нефт маҳсулотларининг қалқиб чиқишини таъминлаши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳовуз-тиндиргичлар учун — 80 — 100 µm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёпиқ турдаги тиндиргичларнинг иншоотлари учун — 100 — 120 µm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНефт маҳсулотлари заррачаларининг қалқиб чиқиш тезлиги, µм, қуйидагича қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйириклиги 120 µmin = 0,102 см/с;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйириклиги 100 µmin = 0,071 см/с;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйириклиги 80 µmin = 0,0465 см/с.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Ҳовуз-тиндиргичлар учун ҳисоб-китобларда оқимнинг турбулентлигини ва оқувчанлигини ҳисобга олувчи a коэффициентни 
нисбатга боғлиқ равишда қабул қилиш лозим:
нисбатга боғлиқ равишда қабул қилиш лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv | = | 20 бўлганда | α | = | 1,75; |
µmin |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv | = | 15 бўлганда | α | = | 1,65. |
µmin |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўлиқ тозалаш фильтрлари бўлган ёпиқ турдаги тиндиргичларнинг иншоотлари учун ҳисоб-китобларда α коэффициенти 1,2 га тенг деб қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Нефт маҳсулотларини ушлаб туриш учун ҳовуз-тиндиргичларда бўлинма кенглиги 6 м дан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Тозалаш иншоотида бир йил давомида ушлаб қолинган чиқиндилар миқдорини аниқлашда чиқиндиларнинг дастлабки таркиби, белгиланган тозалаш даражаси ҳамда келиб тушаётган сув ҳажми ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁмғир, қор эриган ва ювиш сувлари ҳамда тозалаш иншоотига келиб тушадиган бошқа сувлар учун ушлаб қолинган ифлосланишлар миқдори алоҳида-алоҳида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Йиллик қаттиқ чўкинди миқдори Wo, м3 1 ha дан, қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWo | = | C Э W | F | (30) | |
γ 100 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишC — муаллақ қаттиқ заррачаларнинг бошланғич миқдори, 1000 м3 сувга тонна;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE — бошланғич таркибнинг тозалаш даражаси, %;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишW — тозалаш иншоотига бир йилда келиб тушадиган сув ҳажми, минг м3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγ — чўкманинг ҳажмий оғирлиги, t/м3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — сув йиғилиш майдони, ha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Тозалаш иншоотининг чўкинди йиғиладиган қисмининг ҳажми ва чуқурлиги hch гини барча турдаги сувлардан ҳосил бўлган қаттиқ чўкиндиларнинг умумий ҳажми ҳамда тозалаш частотасига кўра аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоб-китоб баҳорги қор эриш даври (эриган сувлар) ва ёзги давр (ёмғир ва ювиш сувлари) учун алоҳида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Чўкинди қисмининг ҳажми ва чуқурлигини аниқлашда чўкинди қатламининг майдон бўйича нотекислигини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоблаш натижасида олинган чўкинди қисмининг чуқурлигини 30 фоизгача ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Тозалаш иншоотининг умумий чуқурлигини чўкинди ва оқим қисмларининг чуқурликлари ҳамда тозалаш иншоотининг қурилиш баландлигининг йиғиндиси сифатида белгилаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Тозалаш иншоотининг қурилиш баландлиги сувнинг ҳисобланган сатҳидан баланд бўлганда қуйидагилар қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳовуз-тиндиргичлар учун — 0,5 м;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёпиқ турдаги иншоотлар учун — 1,0 м.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Коллектордаги тақсимлаш камерасидан унинг пастки қисмига ёки сув ҳавзасига чиқишгача бўлган ҳисобий сув сарфи ўтишида барча йўқотилган босимлар йиғиндиси ушбу жойлардаги сув горизонтлари фарқидан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБосим йўқотишлари сув сарфи ва оқим тезлиги, маҳаллий қаршиликларнинг хусусиятига кўра аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув оқими тезлиги 0,01 м/с ва ундан кам бўлганда чиқинди ва нефт тутгичларидаги босим йўқотишларини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁпиқ турдаги тиндиргич иншоотларининг фильтрларидаги босим йўқотишлари 0,25 — 0,5 м оралиғида қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-боб. Тозалаш иншоотларини лойиҳалаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Асосий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Оқова сувларни тозалаш даражаси маҳаллий шароитларга кўра, тозаланган оқова сувлар ҳамда ер усти оқимларидан ишлаб чиқариш ёки қишлоқ хўжалиги эҳтиёжлари учун фойдаланиш имкониятлари инобатга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарарсизлантирилган чўкиндиларни ўғит ёки бошқа мақсадларда фойдаланиш имконияти, оқова сувларнинг табиий сув билан аралашиш даражаси ва улардаги ифлослантирувчи моддаларни ҳам ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Кўп таркибли (компонентли) аралашмаларнинг ўртача оксидланиш тезлиги тажриба маълумотлари асосида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТажриба маълумотлари мавжуд бўлмаса, оксидланиш тезлиги ушбу аралашмага кирувчи моддаларнинг оксидланиш тезликларининг ўртача қиймати сифатида қабул қилинишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Маиший оқова сувлардаги ифлослантирувчи моддаларнинг ўртача миқдори, концентрацияси ва хусусиятларини бир кишига нисбатан аниқлаш учун мазкур ШНҚнинг 19-жадвалидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19-жадвал | |
Кўрсаткич | Бир кишига тўғри келадиган ифлослантирувчи моддалар миқдори, g/d |
Муаллақ моддалар | 65,0 |
Тиниқ бўлмаган KKItoʻl | 75,0 |
Тиниқ бўлмаган BKI5 | 60,0 |
Аммоний тузларининг азоти N | 8,0 |
R2 O5 фосфатлари | 3,3 |
шу жумладан ювиш моддаларидан | 1,6 |
Cl хлоридлар | 9,0 |
Сирт актив моддалар | 2,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Саноат корхоналарининг маиший оқова сувларини аҳоли пунктларининг оқова сувларини чиқариб юбориш тизимига оқизишда, ушбу саноат корхоналари ходимлари томонидан ҳосил қилинадиган ифлослантирувчи моддалар миқдори ҳисобга олинмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Марказлаштирилган оқова сувларни чиқариб юбориш тизимига уланган янги қурилаётган объектларда ишлаб чиқариш оқова сувларининг таркиби тўғрисида маълумотлар мавжуд бўлмаган тақдирда, уларнинг концентрацияси (ўртача кунлик намунада) локал тозалаш чораларини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Оқова сувларни тозалаш ва уларнинг чўкмаларига ишлов бериш иншоотлари, ҳисобий кўрсаткичларнинг камида 85 фоизини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Оқова сувларни тозалаш ва уларнинг чўкмаларига ишлов бериш иншоотларининг жойлашуви қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишистиқболда кенгайтириш ва навбатма-навбат қурилиш имкониятини ҳисобга олган ҳолда ҳудуддан оқилона фойдаланишни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштурли мақсадлар учун мўлжалланган иншоот ва биноларни блоклаштириш ҳамда ички коммуникациялар узунлигини минималлаштиришни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбарча босим йўқотишларини ҳисобга олган ҳолда ва жойнинг табиий нишаблигидан фойдаланиб, асосий сув оқимининг тозалаш иншоотлари орқали самарали оқиб ўтишини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Ёрдамчи ва лаборатория хоналарининг таркиби ҳамда майдони мазкур ШНҚнинг қуйидаги жадвалига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20-жадвал | |||||
Бинолар | Бинолар майдони, м2, тозалаш иншоотларининг самарадорлиги, минг m3/d | ||||
1,4дан 10 гача | 10 дан 50гача | 50дан 100 гача | 100 дан 250 гача | 250 дан юқори | |
Назорат бўйича физика-кимё лабораторияси: | |||||
оқова сувлар | 20 | 25 | 25 | 40 (20 дан икки хонали) | 50 (25 дан икки хонали) |
Ёмғир оқова сувлари | - | - | 15 | 15 | 20 |
Бактериология лабораторияси | - | 20 | 22 | 33 (18 ва 15 дан икки хонали) | 35 (20 ва 15 дан икки хонали) |
Ўлчаш | - | 6 | 8 | 10 | 12 |
Ювиш ва автоклав | - | 10 | 12 | 15 | 15 |
Идиш-товоқ ва реактивлар сақланадиган хоналар | 6 | 6 | 12 | 15 | 20 |
Лаборатория мудирининг хонаси | - | 10 | 12 | 15 | 20 |
Намуна олиш хонаси | - | - | 6 | 8 | 8 |
Диспетчерлик пункти | Диспетчерлик ва автоматлаштириш тизимига қараб тайинланади | ||||
Пункт бошлиғи хонаси | 10 | 15 | 15 | 25 | 25 |
Техник ходимлар учун хона | 10 | 15 | 20 | 25 (10 ва 15 дан икки хонали) | 30 (15 дан икки хонали) |
Навбатчи ходимлар хонаси | 8 | 15 | 20 | 25 | 25 |
Кичик ускуналарни жорий таъмирлаш устахонаси | 10 | 15 | 20 | 25 | 25 |
Асбоб-ускуналарни таъмирлаш хонаси | 15 | 15 | 15 | 20 | 20 |
Кутубхона ва архив | - | - | 10 | 20 | 30 |
Хўжалик инвентарлари учун хона | - | - | 6 | 8 | 8 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ёрдамчи хоналар битта бинода жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Лабораторияни насос ва ҳаво пуркаш станциялари биносида жойлаштиришга, тебранишни ускунадан бино деворларига ўтказишга йўл қўймайдиган чоралар кўрилиши шарти билан йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Иш унумдорлиги 1,4 минг m3/d дан кам бўлган станциялар учун хоналар таркиби ва майдони маҳаллий шароитларга қараб белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Ер усти оқова сувларини тозалаш иншоотлари таркибида қуйидагилар бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсувни тозалаш иншоотлари орасида тенг тақсимлашни таъминлаш, шунингдек таъмирлаш ишлари вақтида каналлар ва қувурларни ажратиш, бўшатиш ва ювиш учун махсус қурилмалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер усти оқова сувлари ва чўкма сарфини ўлчаш учун ускуналар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштозалаш иншоотлари нинг эҳтиёжлари учун иккиламчи энергия ресурсларидан (газ-метан, сиқилган ҳаво, иссиқлик ва оқова сувлар) максимал даражада фойдаланиш имконияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкириб келаётган ва тозаланган сув сифатини доимий назорат қилиш учун ускуналар ёки лаборатория ускуналари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Тозалаш иншоотларини лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчўкиндиларни сувсизлантириш жараёнида ҳосил бўладиган қўшимча оқова сувлар ҳажми ва ифлослантирувчи моддаларнинг қайта ишланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчўкиндиларни сув қочириш (сувсизлантириш) иншоотлари томонидан атмосфера, тупроқ, ер усти ва ер ости сувларининг ифлосланишини олдини олиш бўйича чора-тадбирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфаолият юритаётган объектлар ва дарахтларни суғориш мақсадида тозаланган оқова сувлардан самарали фойдаланиш чоралари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Тозалаш иншоотидаги каналлар ва иншоотларининг нов (лоток)лари максимал сониялик сарфни 1,4 коэффициент билан ўтказа олиш қобилияти текширилиши керак. Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоотларнинг юкламага чидамлилиги ҳисобга олинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбосим йўқотишлари ва иншоотларнинг керакли вертикал жойлашуви ҳам инобатга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Оқова сувлар сарфини ростлаш тамойили бўйича тозалаш иншоотлари турини танлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Ер усти оқова сувларини тозалаш ва чиқариш тизимларини лойиҳалашда тозаланган сувларни сув объектларига оқизишда ёки ишлаб чиқаришдаги техник сув таъминотида фойдаланишда асосий техник талаблар ва шартларга тўлиқ мос келадиган тўпловчи (коллекторли) тозалаш иншоотларидан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Йиғувчи туридаги тозалаш иншоотларини лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштозалашга бериладиган оқова сувлар сарфини ростлаш ва уларнинг таркибини ўртачалаштириш учун тўпловчи резервуарлардан фойдаланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 2-расмига мувофиқ йиғувчи турдаги тозалаш иншоотларининг гидравлик иш режими схемаси ва гидрографи белгиланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйиғувчи резервуарлардан оқова сувларни чуқур тозалаш жараёнларига доимий сарфда ва гидравлик жиҳатдан барқарор режимда узатишни таъминлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-расм. Йиғувчи турдаги тозалаш иншоотларининг гидравлик иш режимининг схемаси ва гидрографи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Аҳоли яшаш ҳудудлари ва саноат корхоналари учун мўлжалланган тўпловчи тозалаш иншоотларида йиғувчи (аккумуляция) сиғимига (резервуар) ёмғир оқимини қабул қилиш ва кейинчалик уни чуқур тозалаш учун узатиш таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, кам интенсивликдаги тез-тез такрорланадиган ёмғирлар вақтида бутун оқим ҳажмини, юқори интенсивликдаги ёмғирлар пайтида эса асосан ифлосланган қисмини қамраб олиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОқимни ифлосланган ва шартли тоза қисмларга ажратиш жараёни йиғувчи сиғимига (резервуар) киришда ёки унга етиб боргунга қадар ўрнатиладиган ажратиш камерасида амалга оширилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Саноат корхоналари ҳудудларидан келадиган ер усти оқимларини тозалашда оқова сувларнинг ўртача йиллик ҳажми тўлиқ тозаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, тўпловчи тозалаш иншоотлари таркибида йил давомида энг юқори кунлик ёғингарчилик миқдори қайд этиладиган, камида 63 фоизгача таъминланганлик даражасига эга бўлган (яъни йилда бир мартадан камроқ кузатиладиган) ёмғир оқимини қабул қилишга мўлжалланган йиғиш сиғимлари (резервуарлар) қурилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Оқимли турдаги тозалаш иншоотларини лойиҳалашда тозалашга йўналтириладиган оқова сув сарфи оқим коллекторида жойлаштирилган ажратиш камераси орқали тартибга солиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОқимли турдаги тозалаш иншоотларининг гидравлик иш режимининг схемаси ва гидрографи мазкур ШНҚнинг 3-расмига асосан қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОқимли турдаги тозалаш иншоотларидан фойдаланишда (масалан, боғ, рекреацион зоналардан ер усти оқимларини тозалашда ёки марказлаштирилган тозалаш иншоотлари мавжуд бўлганда локал тозаланган оқимларни шаҳар аҳоли пунктлари ёки хўжалик-маиший оқова сувларини чиқариб юбориш тармоғига чиқаришда) қуйидагилар ҳисобга олинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқимли турдаги тозалаш иншоотларининг ишлаш самарадорлиги ва ишончлилигига салбий таъсир кўрсатувчи оқимнинг тозалаш иншоотига нотекис узатилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштозалаш иншоотларининг тўсиқ (ҳимоя) функциясини ва санитария-экологик самарадорлигини пасайтирувчи ифлослантирувчи моддаларнинг максимал концентрацияларини ўз ичига олган оқова сувнинг бир қисми тозаламасдан чиқарилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-расм. Оқова турдаги тозалаш иншоотларининг гидравлик иш режимининг схемаси ва гидрографи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Саноат корхоналари ҳудудлари учун оқимли турдаги тозалаш иншоотларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Асосий технологик тамойиллар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Ер усти оқова сувларини тозалаш иншоотларининг схемаси қуйидагиларни ҳисобга олиб ишлаб чиқилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкирувчи оқимнинг сифат ва миқдор жиҳатдан тавсифларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаралашмаларнинг фаза-дисперс ҳолатини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишталаб қилинадиган тозалаш даражасини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Ер усти оқова сувлари таркибида турли фаза-дисперс ҳолатдаги табиий ва антропоген келиб чиқишга эга ифлослантирувчи компонентлар мавжудлигини инобатга олган ҳолда, тозалаш жараёнининг самарадорлигини таъминлаш учун ифлосликларни ажратиш ва/ёки йўқ қилишга қаратилган технологик усулларни ўз ичига олган кўп босқичли тозалаш схемаларини қўллаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Аҳоли яшаш ҳудудлари ва саноат корхоналарининг ер усти оқова сувларини тозалаш тизимлари кетма-кет технологик босқичларнинг қуйидаги мажмуасини ўз ичига олиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқованинг дастлабки механик тозаланиши — йирик механик аралашмалар ва чиқиндиларни ажратиб олиш учун чиқинди йиғиш саватлари, қўл ва автоматик панжаралар, барабанли орқали олдиндан тозаланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқова сувларни оқимга қараб ажратиш — ифлосланган ва нисбатан шартли тоза оқим қисмларига ажратиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқум ушлаш — оғир минерал аралашмаларни (қум, шағал) оқимдан ажратиш, бунда қум тутгичларда ёки сув йиғувчи сиғимларнинг (резервуар) кириш қисмида бажариш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқимни тўплаш ва ўрталаштириш — оқова сувлар тўпловчи сиғимда (резервуар) статик тиндириш усули орқали дастлабки механик аралашмалар ва нефт маҳсулотларидан тозаланиши, (бу жараён паст унумдорликка эга ва/ёки кам ифлосланган ҳудудлардан келган оқова сувлар учун мўлжалланган);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишасосий тозалаш — оқимдаги органик ва минерал ифлосланишларнинг асосий қисмини тиндириш, флотация ёки контактли фильтрлаш усуллари орқали ажратиб олиш, шунингдек дастлабки реагент билан ишлов бериш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўлиқ механик тозалаш — механик заррачалар, уларга ютилган нефт маҳсулотлари ва органик моддаларни механик усуллар билан ажратиб олиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдонадор юкламаларда фильтрлаш — фильтр материаллари орқали оқова сувларни чуқур механик тозалаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсорбция босқичи — қолдиқ эриган нефт маҳсулотлари ва бошқа органик ифлослантирувчиларни ютилиш (сорбция) усули билан тўлиқ тозалаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзарарсизлантириш — тозаланган оқова сувларни сув ҳавзаларига чиқариш ёки техник сув таъминоти мақсадларида қайта фойдаланишдан олдин зарарсизлантириш чораларини кўриш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТозалаш иншоотларининг технологик схемаларида юза оқим таркибидаги чўкиндилар ва қалқиб чиқувчи моддаларни ажратиб олишга доир техник ечимлар назарда тутилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАҳоли яшаш ҳудудлари ҳамда саноат корхоналарининг ер усти оқова сувларини тозалаш тизимлари учун базавий технологик блок-схемалар ушбу ШНҚнинг 4-расмига мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-схема. Оқимни йиғувчи сиғим (резервуар)да олдиндан тиндириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-схема. Йиғувчи сиғимда (резервуар) оғир механик аралашма (қум) ларни чўктириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-схема. Оғир механик аралашмаларни чўктириш билан (қум) оқимни ажратиш ва тўплашдан олдин
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-расм. Ер усти оқова сувларини тозалашни ташкил этишнинг базавий блок-схемалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Саноат корхоналари ҳудудидан ер усти оқова сувларини тозалаш схемаларида асосий ифлослантирувчи аралашмаларни чиқариб юборишни таъминлайдиган иншоотлардан ташқари, тозалашнинг якуний босқичида махсус моддаларни (биоген элементлар, синтетик сирт фаол моддалар, фторидлар), шу жумладан, заҳарли хусусиятларга эга бўлган (феноллар, формалдегид, оғир металл ионлари) ва бошқа органик ҳамда минерал аралашмаларни олиб ташлаш учун тугунларни кўзда тутиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Ер усти оқимини йирик механик аралашмалар ва чиқиндилардан тозалаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Ер усти оқимларини йирик механик аралашмалар ва чиқиндилардан тозалаш қуйидаги тартибда амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер усти оқимини йиғиш иншоотлари (тўплаш туридаги тозалаш иншоотлари учун);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқим сарфига қараб ажратувчи камералар олдида (оқова турдаги тозалаш иншоотлари учун).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Кам ифлосланган ҳудудлардаги паст унумдорликка эга тозалаш иншоотлари учун тутиб қолинган ифлосликларни қўлда бўшатиб олиш имконини берувчи чиқинди тўплаш саватларини қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧиқинди йиғиш саватлари қуйидагича ўрнатилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўпланиш туридаги тозалаш иншоотлари учун — ажратувчи камералар олдидаги йиғиш сиғимларга (резервуар) кириш жойида, оқим ҳажми асосида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқова туридаги тозалаш иншоотлари учун — оқимни ажратиш камералари олдидаги сув келтирувчи коллектордаги махсус қудуқларда, оқим сарфига кўра.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧиқинди йиғиш саватларидаги тешикларнинг кенглиги 10 мм дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧиқинди тўплаш саватчасини йиғиш сиғимига (резервуар) жойлаштиришда, мазкур ШНҚнинг 3-расмидаги 1 ва 2-схемаларига мувофиқ, саватчани вақти-вақти билан кўтариш ва чиқиндиларни чиқариб ташлаш учун сиғим (резервуар) деворида тешиклар ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Тозалаш иншоотлари учун оқова сувларни чиқариб юбориш жойларида панжаралар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОқим майдони 100 ha гача бўлган ободонлаштирилган ҳудудларда қўлда тозаланадиган панжаралардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар оқим майдони 100 ha дан ортиқ бўлса, ушлаб қолинган чиқиндиларни автоматик тозалаш ва зичлаш (пресслаш) тизимига эга бўлган механизациялашган панжаралардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Оқова сувларни чиқариб юбориш туридаги панжараларни лойиҳалаш ва ҳисоблаш ШНҚ 2.04.01-22 ва ҚМҚ 2.04.03-19 ларга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКатта қувватли тозалаш иншоотлари учун, шунингдек ёмғир жадаллиги R > 0,33 йил оралиғида бир марта ошиб кетиши эҳтимоли мавжуд бўлган сув йиғиш тармоқлари учун, ускуна максимал гидравлик унумдорлигини тозалаш иншоотларига киришдаги таъминловчи коллекторда R = 0,2 — 0,33 йил оралиғида бир марта ошиб кетадиган даврга мос оқим сарфига тенг қилиб белгилашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, параметрдан ортиқча ҳажмдаги оқимнинг бир қисми тўғридан-тўғри йиғиш сиғимнинг (резервуар) ажратиш камерасига юборилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Оқимларни оғир минерал аралашмалардан тозалаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Ер усти оқимларини оғир минерал аралашмалардан (қумдан) тозалашда уларнинг оқимнинг гидравлик йириклиги 15 мм/с дан ортиқ бўлиши ҳамда ёмғир оқимидаги муаллақ моддалар массасининг 10 — 15 фоизини, қор сувидаги муаллақ моддалар массасининг эса 20 фоизгача қисмини ташкил этиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу жараён қуйидагиларни бажариш орқали амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйиғувчи ва оқимли турдаги тозалаш иншоотларида — оқимдаги қум тутгичларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйиғувчи туридаги тозалаш иншоотларида — тўпловчи резервуарларни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Оқимдаги қумтутгичларни ҳисоблаш ҚМҚ 2.04.02-19 ва ҚМҚ 2.04.03-19 ларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚумтутгич ёки уларнинг алоҳида бўлмалари (секция) сони камида иккита бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОқимдаги қумтутгичларнинг максимал гидравлик унумдорлиги қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўплаш туридаги тозалаш иншоотларида — тозалаш иншоотларига киришдаги сув олиб келиш коллекторидаги ҳисобий сарфга тенг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқим туридаги тозалаш иншоотларида — ажратиш камерасидан кейин сув олиб келувчи коллекторда тартибга солинган оқимнинг ҳисобий сарфига тенг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Оқимли қумтутгичларнинг қум бункерлари ҳажмини ҳисоблашда қум қуйқасининг кўрсаткичлари қуйидагича бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамлиги 70 фоизгача;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсолиштирма оғирлиги 1,2 — 1,5 t/m³;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуруқ моддаларга нисбатан нефт маҳсулотлари миқдори 2 фоиз.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Юқори унумдорликдаги тозалаш иншоотларида ушланиб қолган қумни ювиш ва сувсизлантириш учун ўрнатилган қурилмаларга эга қумтутгичлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, сувсизлантирилган қум қуйқасининг намлиги 40 фоиздан ошмаслиги, солиштирма оғирлиги 1,4 — 1,5 т/м³ бўлиши, шунингдек нефт маҳсулотлари миқдори қуруқ модда ҳисобида 0,5 фоиздан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Статик тиндириш усули билан оқимни аккумуляциялаш ва олдиндан тиндириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Тўпловчи турдаги тозалаш иншоотларида чуқур тозалашга бериладиган оқова сувларнинг сарфини ростлаш ва таркибини ўртачалаштириш йиғувчи сиғимларда (резервуар) амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУнумдорлиги паст ва/ёки нисбатан кам ифлосланган ҳудудлардаги юза оқова сувларини тозалаш тизимлари учун оқова сувларни механик аралашмалар ва нефт маҳсулотларидан статик тиндириш усули билан дастлабки тозалаш (тиниқлаштириш) ва тўплаш босқичларини бирлаштиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙиғувчи сиғимлар (резервуар) асосан монолит темир-бетондан тайёрланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУнумдорлиги паст бўлган тозалаш тизимлари учун композит ёки полимер материаллардан тайёрланган, серияли ишлаб чиқариладиган идишлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙиғувчи сиғимнинг (резервуар) конструкцияси унинг вазифаси ва ҳажми ҳисобга олинган ҳолда танланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. Оқова сувларни чуқур тозалашга йўналтириш сарфини тартибга солиш мақсадида йиғувчи сиғим (резервуар) қўлланганда, тозалаш иншоотларининг норматив иш режими ҳисобий ёмғир ёки қор эриши оқимини қайта ишлаш даври тугагач, сиғимнинг (резервуар) тўлиқ бўшатилиши (қуритилиши) назарда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, сиғим (резервуар) туби сув олиш чуқурчасига қараб камида 0,05 қиялик билан текис қилиб ўрнатилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТозалаш иншоотлари схемасида махсус ўтказувчи қумтутгичлар бўлмаса, қум йиғувчи сиғим (резервуар) чўктирилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВақти-вақти билан сиғим (резервуар) тубини оғир минерал аралашмалардан (қумдан) тозалаш ер усти оқими тушмаган даврда йилига камида 1-2 марта механизация воситалари (шу жумладан кичик ҳажмли терим техникаси) ёрдамида амалга оширилиши, бунда сиғимга (резервуар) пандус ёки тешик, шунингдек юк ортиш-тушириш майдончаси қурилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Йиғувчи сиғимдан (резервуар) оқова сувлар сарфини тартибга солиш ҳамда уларни статик реагентсиз тиндириш усули билан олдиндан тиндириш учун фойдаланилганда, тозалаш иншоотларининг штат иш режими оқовани қайта ишлаш даврининг охирида ҳисобий ёмғир ёки эриган қор сувларини қисман бўшатиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, йиғувчи сиғимда (резервуар) чўкманинг туб қисмидаги қатлам билан юқорида тўпланган тиндирилган сувнинг буфер қатлами ажратиб сақланишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиғималарда (резервуар) чўкувчи механик аралашмалар ва қалқиб чиқувчи моддаларни даврий равишда йиғиш ва чиқариб ташлаш учун техник ечимлар кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚалқиб чиққан нефт маҳсулотларини йиғиш ва олиб ташлаш учун замонавий нефт йиғгичлари (скиммерлар) қўлланилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКичик ҳажмли тўпловчи сиғималардан (резервуар) туб ва деворларнинг қиялиги камида 45° бўлган, бир қатор пирамидасимон лойқали чуқурчалар тарзида қурилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКатта ҳажмдаги сиғимларда (резервуар) лойқали чуқурчалар тубга нисбатан чуқурлаштирилган кўндаланг ёки бўйлама нов (лоток)лар шаклида қурилиши керак. Бунда, нов (лоток) деворларининг қиялиги камида 45° ва сиғим (резервуар) тубининг новларга (лоток) нисбатан қиялиги эса камида 0,05 бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиғим (резервуар) туби юзасида ҳосил бўлган чўкиндиларни нов (лоток) лар ва чуқурчаларга чиқариб юбориш учун гидроювишдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиғим (резервуар) тиндириш зонасининг баландлиги 2 — 4 м, сиғим (резервуар) бортининг максимал сув сатҳидан баландлиги камида 0,3 м, ҳимоя зонасининг максимал чўкиш сатҳидан баландлиги (буфер қатлами) эса камида 0,3 — 0,5 м оралиғида бўлишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙиғувчи сиғимда (резервуар) 1 — 3 d (кун) давомида ер усти оқимини тиндириш жараёнида муаллақ моддалар ва нефт маҳсулотлари концентрациясининг пасайиш самарадорлиги 80 — 90 фоиз, эриган органик моддалар бўйича BKIo20 — 60 — 80 фоиз, KKI бўйича эса 80 — 90 фоиз этиб белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТиндирилган сувда гидравлик йириклиги 0,2 мм/с дан кам бўлган майда дисперсли аралашмалар мавжудлиги сабабли қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуаллақ моддаларнинг қолдиқ концентрацияси 50 — 200 mg/dm³;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнефт маҳсулотлари аҳоли яшаш ҳудудларида 2 — 10 mg/dm³, бошқа ҳолларда 10 — 50 mg/dm³;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэриган органик бирикмаларнинг қолдиқ миқдори ККИ бўйича 50 — 100 mg/dm³ ва BKIo20 бўйича 20 — 30 mg/dm³.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙиғувчи сиғимларнинг (резервуар) чўкинди қисми ҳажмини дастлабки ҳисоб-китоб қилишда унинг тубида йиғиладиган (қум ва турли дисперсли зарралар аралашмаси) чўкмаларнинг қуйидаги параметрлари қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамлик 98 — 99,5 фоиз (буфер қатламини ҳисобга олган ҳолда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсолиштирма оғирлик — 1,05 — 1,15 t/m³;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуруқ модда ҳисобида нефт маҳсулотларининг миқдори 3 — 5 фоиз.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКичик ҳажмли йиғувчи сиғим (резервуар) чўкмалар (сувнинг буфер қатлами билан бирга) даврий равишда чиқариб юборилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, 3 — 6 ойда бир марта автомобиль лойқа тортувчи (илососос) ёки 6 — 12 ойда бир марта грейфер қурилмалари ёрдамида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Ёмғир оқимини тартибга солиш ва кейинчалик уни чуқур тозалаш иншоотларига йўналтириш учун йиғиш сиғим (резервуар) фойдали (ишчи) ҳажми ҳисобий ёмғирнинг Wos.d ёмғир оқими ҳажмидан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОқова сувлардан ажралиб чиқаётган чўкмани тўплаш ва вақтинча сақлаш учун йиғувчи сиғимда (резервуар) қўшимча ҳажм захирасини яратиш зарурияти ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙиғувчи сиғимнинг (резервуар) тўлиқ гидравлик ҳажми қуйидагича амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқова сувлар сарфини тартибга солиш учун фойдаланиладиган йиғувчи сиғим (резервуар) учун — 5 — 10 фоиз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқова сувларни дастлабки тиниқлаштириш учун ҳам фойдаланиладиган йиғувчи сиғим (резервуар) учун — 35 — 45 фоиз.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-боб. Электр ускуналари, автоматлаштириш ва тезкор бошқариш тизимлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Асосий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Тозалаш иншоотларидан фойдаланиш автоматик режимда амалга оширилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Тозалаш иншоотлари ишини автоматик назорат қилиш ва бошқариш тизими қуйидагиларни таъминлаши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдастлабки оқим мавжудлиги ёки йўқлигида тозалаш иншоотларини автоматик равишда улаш ёки ўчириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқова сувларни чуқур тозалаш учун узатишдан олдин, тўпловчи сиғимда (резервуар) олдиндан тиндиришнинг норматив даврини таъминлаш сиғим (резервуар) оқова сувларни олдиндан тиндириш учун йиғувчи сиғим (резервуар) фойдаланиладиган иншоотларда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқова сувларнинг тўпловчи сиғимга (резервуар) тушиш режимини аниқлаш ва тозалаш қурилмасини паст интенсивликдаги ёки жала ёғишига мос келадиган иш режимига автоматик равишда қайта улаш (тозалаш иншоотларида оқимни олдиндан тозалаш учун йиғувчи сиғимлардан (резервуар) фойдаланган ҳолда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқова сувларни чиқариб юбориш объектининг иқлим шароитларига мувофиқ (оқова сувларни олдиндан тозалаш учун аккумуляция сиғим (резервуар) фойдаланган ҳолда тозалаш иншоотларида) кам интенсив ёмғир режимида йиғувчи резервуарининг қисман тўлдирилиш даражасига тузатиш киритиш имконияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштехнологик ускуналарни фавқулодда ҳолатлардан огоҳлантириш ва ҳимоялаш тизими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнасос ускуналари ва бошқа қурилмаларнинг ишлаш кўрсаткичларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштозаланадиган оқова сувлар, ишлов бериладиган шламлар, технологик эритмалар сарфини назорат қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсиғимли ускуналар (жумладан, сувни тозалаш реагентларининг сарфланиш баклари) тўлдирилишини кўрсатувчи индикаторлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфильтрларни автоматик ювиш ёки ушбу операцияни ўтказиш зарурлиги тўғрисида огоҳлантириш бериш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Тозалаш иншоотларидаги технологик жараёнларни автоматлаштириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Тозалаш иншоотларидаги технологик жараёнларни автоматлаштиришда қуйидагиларни ҳисобга олиш зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) автоматлаштирилган жараённинг хусусияти:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиш режими (узлуксиз, циклик, даврий);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштехнологик ва муҳандислик жиҳозларининг ўзаро алоқаси, жараённинг алоҳида босқичлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпортлаш ва ёнғин хавфи ҳамда бошқалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) объектда автоматлаштирилган асбоб-ускуналарнинг жойлашуви:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзич жойлашган ёки тарқоқ объектлар, атроф-муҳит омилларининг таъсири;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишасбоб-ускуналарни ишлаб чиқариш, автоматика, информатика ва кибернетиканинг ривожланиш тенденцияларини ҳисобга олган ҳолда, лойиҳалаш жараёнида қурилаётган объектнинг техник даражаси уни ишга тушириш пайтидаги техника даражасига мос келишини таъминлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишавтоматлаштириш воситаларини монтаж қилиш бўйича саноат усуллари (ишлаб чиқариш усуллари).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Тозалаш иншоотларида автоматлаштириш тизимларини лойиҳалашда автоматлаштирилган технологик жараённинг мураккаблигига ва қайта ишланадиган ахборот ҳажмига қараб, микропроцессорли контроллерлар ёки маҳаллий бошқарув шчитлари (пунктлари) негизида, ҳисоблаш техникаси воситаларини қўллаган ҳолда қуришни ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Тизимларнинг танланган тузилмалари, автоматик бошқариш объектлари, технологик жараёнларни автоматлаштирилган бошқариш тизимини ишлаб чиқиш босқичлари ва даврларини асослаш лойиҳадан олдинги таҳлиллар ва махсус ишлар мажмуасини бажариш орқали амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Тозалаш иншоотларидаги электр таъминотига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Тозалаш иншоотларини лойиҳалаш жараёнида электр таъминоти 35 кВ, 20 кВ, 10 кВ ва (ёки) 0,4 кВ (6 кВ асосли ҳолларда йўл қўйилади) тармоқларда таъминланиши ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Тозалаш иншоотларини лойиҳалаштиришда, тақсимлаш қурилмалари, трансформатор подстанциялари ва бошқариш шитларини иншоотга ўрнатиладиган ёки улаб қўйиладиган хоналарга жойлаштирилиши ҳамда уларнинг кенгайиши ва уларнинг қувватини ошириш имкониятини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Тозалаш иншоотларининг насос станцияларида машина залининг полига ёки балконга ёпиқ шчитларни ўрнатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, уларга сув тушиши ва авария пайтида сув босиши олди олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. Тозалаш иншоотларининг ишлаб чиқариш биноларини табиий ва сунъий ёритиш ШНҚ 2.01.05-24 га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-боб. Тозалаш иншоотларини жойлаштириш, қуриш ва унинг бино-иншоотлари конструкцияларига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Тозалаш иншоотларининг ҳажмий режалаштириш ечимлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Тозалаш иншоотларини қуриш учун майдонларни танлаш, уларнинг ҳудудини режалаштириш, қуриш ва ободонлаштириш ШНҚ 2.07.01-23 га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув оқимлари ва сув ҳавзаларининг қирғоқбўйи ҳудудларида жойлаштириладиган тозалаш иншоотлари ва насос станциялари майдонлари сув тошқинларининг максимал горизонтидан камида 0,5 м баландликда, 3 фоиз таъминланган ҳолда, сувнинг шамол таъсири ва тўлқини баландлигини ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Аҳоли пунктларидаги сув чиқариш тизимининг тозалаш иншоотлари, шунингдек саноат корхоналарининг саноат майдонларидан ташқарида жойлашган сув чиқариш иншоотларининг ҳудуди барча ҳолларда тўсилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Тўсиқ тури маҳаллий шароитни ҳисобга олган ҳолда танланиши керак. Фильтрация майдонларини тўсиқ билан ўрамасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Мослашувчан конструктив схемалар фақат стационар ускуналарга эга бўлмаган очиқ сиғимли сув чиқариш иншоотлари учун татбиқ этилиши лозим. Стационар ускуналарга эга бўлган сув чиқариш иншоотларини фақат қаттиқ конструктив схемалар бўйича лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Тозалаш иншоотларининг турли функционал вазифаларга мўлжалланган қисмларга ажратилган иншоотларини лойиҳалашда бир-биридан деформация чоклари билан ажратилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Тозалаш иншоотларининг бино ва иншоотларининг қурилиш конструкциялари ШНҚ 2.09.02-23 га мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Тозалаш иншоотларини лойиҳалаш ишларида маиший хоналарни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Ишлаб чиқариш оқова сувларини механик, кимёвий ва бошқа усуллар билан тозалаш иншоотларида бажариладиган ишларнинг санитария хусусиятини оқова сувларнинг таркибига ва қўлланиладиган тозалаш усулига қараб белгилаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Тўғри тўртбурчак шаклидаги иншоот ёки идишларнинг сиғимларини технологик жараён талаблари ва конструктив ечимлардан келиб чиққан ҳолда блоклаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. Тозалаш иншоотлари бино ва иншоотларининг конструкцияларини коррозияга қарши ҳимоя қилиш ШНҚ 2.03.11-24 ва қуйидаги 21-жадвалга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21-жадвал | |||
Бино ва хоналар | Пардоз ишлари | ||
Деворлар | Шифтлар | Поллар | |
1 | 2 | 3 | 4 |
Бинонинг панжаралари | ғишт деворларни сувоқ қилиш, полдан баландлиги 1,8 м бўлган сирланган (шиша билан) плита панели, панелдан юқорини намликка чидамли бўёқлар билан бўяш | намликка чидамли бўёқлар билан бўяш | сопол плита |
Метантенкларни бошқариш камераси, тақсимлаш камераси, насос станциялари | ғишт деворларни сувоқ қилиш, намликка чидамли бўёқ билан бўяш, темир-бетон деворларни силлиқлаш, елимли бўёқ билан бўяш | елимли бўёқ билан бўяш | сопол плита |
Чўкмани сувсизлантириш цехи | панел деворлар чокларини тўлдириш, ғишт деворларни сувоқ қилиш, намликка чидамли бўёқлар билан бўяш | намликка чидамли бўёқлар билан бўяш | - |
Ҳаво пуркаш станциялари, машина зали | панел деворлар чокларини тўлдириш, ғишт деворларни сувоқ қилиш, панелни 1,5 м баландликда мойли бўёқ билан бўяш, панелдан юқорида елимли бўёқлар билан бўяш | елимли оқлаш | керамик плитка (монтаж майдончасидаги бетон пол) |
Ёрдамчи хоналар | чокларни кесиб ғишт териш, панел чокларини силлиқлаш ёки тўлдириш, оҳакли оқлаш | оҳак билан оқлаш | цементли пол |
Фильтрлар | ғишт деворларни сувоқ қилиш, намликка чидамли бўёқлар билан бўяш | - | цементли пол |
Насос станциялар, машина зали | ғишт деворларнинг ер устки қисмини сувоқ қилиш, чуқурлаштирилган қисмида — бетон юзаларни цемент эритмаси билан силлиқлаш, панелларни 1,5 м баландликка мойли бўёқ билан бўяш, панелдан юқорида елимли бўёқлар билан бўяш | елим билан оқлаш | сопол плита |
Қабул қилиш сиғим (резервуар) устидаги хоналар | ғишт деворларни сувоқ қилиш, ер ости қисми бетон деворларини цемент қоришмаси билан силлиқлаш, намликка чидамли бўёқлар билан бўяш | намликка чидамли бўёқлар билан бўяш | цементли пол |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Тозалаш иншоотлари тизими биноларидаги хўжалик, маъмурий, лаборатория ва ишлаб чиқариш, маиший хоналарни ички пардозлаш ишлари ШНҚ 2.09.02-23 га мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Тозалаш иншоотларининг иситиш ва вентиляция тизимларига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Тозалаш иншоотларининг ишлаб чиқариш хоналаридаги иситиш ва вентиляция тизимларини лойиҳалаш жараёнида ШНҚ 2.04.05-22 га мувофиқ, ускуналар, арматуралар ва коммуникациялардан зарарли ажралмалар миқдорини ҳисобга олиш керак. Зарарли ажралмалар миқдори лойиҳанинг технологик қисми маълумотлари бўйича қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Лойиҳанинг технологик қисми маълумотлари мавжуд бўлмаганда, худди шундай мавжуд иншоотларнинг дала тадқиқотлари маълумотларидан фойдаланиш керак. Ўхшаши бўлмаган иншоотлар учун ҳаво миқдорини қуйидаги жадвалга мувофиқ ҳисоблашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22-жадвал | |||
Бино ва хоналар | Иситиш тизимларини лойиҳалаш учун ҳаво ҳарорати, оС | 1 h (соат)да ҳаво алмашинуви карралиги | |
кирувчи оқим | чиқувчи оқим | ||
1 | 2 | 3 | 4 |
Сув чиқариш тизимининг насос станциялари (машина заллари): маиший ва таркибига кўра уларга яқин бўлган ишлаб чиқариш оқова сувлари ва чўкиндилар | 5 | Ортиқча иссиқликни олиб ташлаш учун ҳисоб-китоб бўйича, лекин камида 3 | |
портлаш хавфи бўлган ишлаб чиқариш оқова сувлари | 5 | Мазкур жадвалнинг 2-изоҳига мувофиқ олиниши керак | |
Насос станцияларининг қабул қилиш резервуарлари ва узатиш панжаралари хоналари: | 5 | 5 | 5 |
маиший ва таркибига кўра уларга яқин бўлган ишлаб чиқариш оқова сувлари ва чўкиндилар | |||
ишлаб чиқаришнинг агрессив ёки портловчи чиқинди сувлари | 5 | Мазкур жадвалнинг 2-изоҳига мувофиқ олинади | |
Ҳаво пуркаш станциялари | 5 | Ортиқча иссиқликни олиб ташлаш учун ҳисоб-китоб бўйича олиниши керак | |
Бинонинг панжаралари | 5 | 5 | 5 |
Механик сувсизлантириш цехи (вакуум-фильтрлар хонаси ва бункер бўлими) | 16 | Ортиқча иссиқликни олиб ташлаш учун ҳисоб-китоб бўйича олиниши керак | |
Эритма тайёрлаш учун реагент хўжалиги: темир хлориди, аммоний сульфат, ўювчи натрий, хлорли оҳак | 16 | 3 | 6 |
оҳак сути, суперфосфат, аммиакли селитра, калсинацияланган сода, полиакриламид | 16 | 3 | 3 |
Омборлар: натрий бисульфити | 5 | 6 | 6 |
оҳак, суперфосфат, аммиакли селитра (идишда), аммоний сульфат, калсинацияланган сода, полиакриламид | 5 | 3 | 3 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ишлаб чиқариш хоналарида хизмат кўрсатувчи ходимлар мавжуд бўлганда улардаги ҳаво ҳарорати 16 оС дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ҳаво алмашинуви ҳисоб-китоб асосида қабул қилиниши керак. Хоналар ҳавосига ажралиб чиқаётган зарарли моддалар миқдори тўғрисида маълумотлар мавжуд бўлмаганда, оқова сувлар келиб тушадиган асосий ишлаб чиқаришнинг талаблари асосида ҳаво алмашинувининг карралиги бўйича вентиляция ҳавосининг миқдорини аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Тозалаш иншоотининг панжаралари ва қабул қилиш сиғим (резервуар)лари бўлимида ҳавони чиқариб ташлашни юқори зонадан 1/3 ва пастки зонадан 2/3 ҳажмда кўзда тутиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, каналлар ва сиғим (резервуар)ларнинг ёпмалари остидан ҳам ҳавони чиқариб юбориш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. Тозалаш иншоотларининг ишлаб чиқариш хоналаридаги иситиш тизимларини лойиҳалашда механизациялаштирилган энергия ресурсларидан (газ-метан, микропроцессор ҳаво ва оқова сувлар микропроцессорли) фойдаланиш имкониятини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Тозалаш иншоотларининг чуқурлаштирилган биноларини бошқа иншоотлардан 10 м дан ва қувур ўтказгичлардан 12 Dext (Dext қувур ўтказгичнинг ташқи диаметри) дан кам бўлмаган масофада жойлаштирилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Тозалаш иншоотлари қувурларининг насосларга уланган жойларида қувурлар учларининг бурчакли ва бўйлама ўзаро силжишига имкон берадиган эгилувчан бирикмаларни кўзда тутиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Тозалаш иншоотларини лойиҳалашда объект ҳудудини оқова сувлар босишидан, шунингдек, авария ҳолати юз берганда ер ости сувлари ва очиқ сув ҳавзалари (сув оқимлари) ифлосланишидан ҳимоя қилиш мақсадида, тармоқдан сув объектларига ташламасдан, бошқа тармоқларга ёки фавқулодда сиғим (резервуар)ларга (босим остида) ўтказишни ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Чўкувчан, шўрланган ва бўртиб (кўпчиб) чиққан грунтларда қурилиши режалаштирилган тозалаш иншоотлари ШНҚ 2.02.01-24 га мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Қайта ишланадиган ҳудудларда тозалаш иншоотларини лойиҳалашда кон лаҳимлари натижасида юзага келадиган ер юзасининг силжиши ва деформациясидан қўшимча таъсирларни ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКон лаҳимларининг таъсиридан ҳимоя қилиш бўйича чора-тадбирлари уларни лойиҳалаштирилаётган тармоқлар ва иншоотлар остида ўтказиш муддатларини ҳисобга олган ҳолда ҚМҚ 2.04.02-19 ва ҚМҚ 2.04.03-19га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Қайта ишланадиган ҳудудларда тозалаш иншоотларини лойиҳалашда фильтрация майдонларини жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Қайта ишланадиган ҳудудларда тозалаш иншоотларини лойиҳалашда муҳофаза қилиш тадбирларини танлаш ва уларнинг ҳажмини аниқлаш, лойиҳалаштириш босқичида ишлаб чиқиладиган кон-геологик асослашда қўшимча равишда қуйидагилар кўрсатилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштозалаш иншоотларини ва тармоқлари жойлашган майдонларни, шунингдек майдон ташқарисидаги қувурларнинг алоҳида участкаларини қазиш ишларини бошлаш муддатлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштектоник бузилишлар юзасига (насослар остига) чиқиш чизиқлари, шахта далалари чегаралари ва муҳофаза ҳудудларининг қувурлар билан кесишган жойлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер юзасида поғонали ва ўпирилган йирик ёриқлар ҳосил бўлиши мумкин бўлган ҳудудлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Қайта ишланадиган ҳудудларда тозалаш иншоотларини қаттиқ ва комбинацияланган конструктив схемалар бўйича лойиҳалаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚаттиқ блоклар ва бўлинмалар режасидаги ўлчамлари қуйидагилар мавжудлигига қараб ҳисоблаш йўли билан аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер юзасининг деформацияланиш катталиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишамалда бажариладиган конструктив ҳимоя чоралари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзарур компенсация (тўлдириш) қобилиятига эга бўлган деформация чоклари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. Тозалаш иншоотлари ёпиқ иситиладиган ва ишлаб чиқариш қуввати 3 минг м3/d дан 5 минг м3/d гача бўлган биноларда жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТозалаш иншоотларини ишлаб чиқариш қуввати юқори бўлганда ва иссиқлик-техник ҳисоб-китобларга кўра, очиқ ҳавода жойлаштиришга йўл қўйилади. Бунда, улар устида чодирлар, ўтиш галереялари ва шу кабилар лойиҳаланиши ҳамда иншоот, механик тугун ва қурилмаларни музлашдан ҳимоя қилиш чора-тадбирлари бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. Тозалаш иншоотларининг бинолари ва иншоотлари, уларнинг қурилиш конструкциялари, ички муҳандислик-техник таъминот тизимлари (иситиш, совитиш, шамоллатиш, ҳавони кондициялаш, ёритиш тизимлари), шунингдек бинолар ва иншоотларни қуриш ҳамда таъмирлашда қўлланиладиган қурилиш материаллари ва буюмлари энергия самарадорлиги талабларига жавоб бериши лозим. Ушбу бинолар ва иншоотлардан фойдаланиш жараёнида энергия ресурсларини тежаш ҳамда уларнинг сарфини камайтириш имкониятини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. Тозалаш иншоотларининг бино ва иншоотларини қуришни мумкин бўлган энг кам энергия ресурслари сарфлаган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Тозалаш иншоотлари бино ва иншоотларининг энергия истеъмоли қуйидаги кўрсаткичлар асосида ягона тизим сифатида баҳоланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфойдаланиш даврида энергия ресурсларининг солиштирма сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш конструкциялари элементлари, бино ва иншоотлар қисмлари, қувурлар ва асбоб-ускуналарнинг иссиқлик изоляцияси (иссиқликдан ҳимоялаш) хоссалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-боб. Ёнғин хавфсизлиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Тозалаш иншоотлари объектларининг ёнғин хавфсизлиги қуйидаги тизимлар билан таъминланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёнғинга қарши ҳимоя;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташкилий-техник тадбирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Ёнғинни ўчириш учун фойдаланилиши мумкин бўлган сув ҳавзаларига (пирсларга) кенглиги камида 3,5 м бўлган, ўлчамлари 12х12 м дан кичик бўлмаган майдончалари бўлган кириш йўлларини кўзда тутиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Эвакуация чиқишлари, авария-қутқарув хизматларининг кириш жойлари, ёнғин нарвонлари, ёнғин ўчириш машиналарини қуритиш қувурларига улаш пунктлари, авария-қутқарув хизматларининг махсус техникасини жойлаштириш учун майдончалар кўрсаткичлар билан белгиланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.04.22-25 «Ер усти оқова сувларни тозалаш иншоотларини лойиҳалаш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТозалаш иншоотларининг схемалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм. Икки бўлмали (секция) ҳовуз-тиндиргич схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — ёмғир оқова сувларини чиқариб юбориш коллектори, 2 — тақсимлаш камераси, 3 — узатувчи қувур, 4 — мой-нефт маҳсулотларини ушлаб туриш бўлими, 5 — тиндиргич бўлмаси (секция), 6 — чиқинди тутувчи панжара, 7 — ярим чўкма қалқонлар, 8 — мой-нефт маҳсулотларини қабул қилувчи, 9 — мой-нефт маҳсулотларини тиндириш учун сиғим, 10 — сув олиш қудуғи, 11 — тозаланган сувни оқизиш камераси, 12 — кириш йўли, 13 — ажратувчи дамба
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-расм. Тўрт бўлмали (секция) ҳовуз-тиндиргич схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — ёмғир оқова сувларини чиқариб юбориш коллектори, 2 — тақсимлаш камераси, 3 — узатувчи қувур, 4 — узиб-улаш камераси, 5 — сочувчи чиқариш, 6 — чиқинди тутувчи панжара, 7 — ярим чўкма қалқонлар, 8 — мой-нефт маҳсулотларини тиндириш учун сиғим, 9 — сув ташлаш, 10 — мой-нефт маҳсулотларини қабул қилувчи, 11 — мой-нефт маҳсулотларини ушлаб туриш бўлими, 12-тиндиргич бўлмаси (секция), 13 — ажратувчи дамба, 14 — тозаланган сувни оқизиш камераси, 15 — кириш йўли, 16 — сув олиш қудуқлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-расм. Қўшимча чўктириш бўлмали (секция) ҳовуз-тиндиргични схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — ёмғир оқова сувларни чиқариб юбориш коллектори, 2 — тақсимлаш камераси, 3 — узатувчи қувур, 4 — чиқариш, 5 — бурилувчи тирқишли қувур, 6 — ярим чўкма қалқонлар, 7 — мой-нефт маҳсулотларини тиндириш учун сиғим, 8 — сув олиш қудуғи, 9 — сув ташлаш; 10 — тиндиргич бўлмаси (секция), 11 — қўшимча тиндириш бўлмаси (секция), 12 — тақсимловчи дамба, 13 — оқова сув камераси, 14 — кириш йўли
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-расм. Фильтрли каскадли ҳовуз-тиндиргич схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — бирламчи тиндиргич бўлмаси (секция), 2 — қўшимча тиндириш бўлмаси (секция), 3 — тўлиқ тозалаш фильтри, 4 — чиқинди тутувчи панжара, 5 — мой-нефт маҳсулотларини ҳайдаш мосламаси, 6 — мой-нефт маҳсулотларини қабул қилувчи, 7 — ярим чўкма қалқонлар, 8 — сув ташлаш, 9 — сочиб чиқарувчи, 10 — сув ўтказувчи, 11 — қиш даврида ишлаш учун сув ташлагич, 12 — тирқишли қувур, 13 — тозаланган сувни оқизиш галереяси, 14 — туб чиқариш, 15 — мой-нефт маҳсулотларини тиндириш учун идиш, 16 — сув олиш қудуғи, 17 — қаттиқ чўкиндиларни тўплаш учун фильтрли майдонча, 18 — ажратиш дамбаси, 19 — ёмғир оқова сувларини чиқариб юбориш коллектори, 20 — тақсимлаш камераси, 21 — ўтказувчи қувур, 22 — кириш йўли, 23 — фильтрдан галереяга сув чиқариш учун тешиклар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-расм. Сув ҳавзаси билан туташган ҳовуз-тиндиргич схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — ёмғир оқова сувларни чиқариб юбориш коллектори, 2 — тақсимлаш камераси, 3 — мой-нефт маҳсулотларини ушлаб туриш бўлими, 4 — тиндиргич бўлмаси (секция), 5 — мой-нефт маҳсулотларини қабул қилувчи, 6 — мой-нефт маҳсулотларини тиндириш учун сиғим, 7 — сув олиш қудуғи; 8 — ярим чўкма қалқонлар, 9 — қисмларга ажратиладиган тўғон, 10 — ажратиш дамбаси, 11 — кириш йўли
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-расм. Стационар қалқонли тўсиқ схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — ёмғир оқова сувларни чиқариб юбориш коллектори, 2 — тақсимлаш камераси, 3 — кузатувчи қувур, 4 — сузувчи тўсиқ, 5 — темир-бетон осма девор, 6 — қалқонли затвор
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-расм. Ёпиқ турдаги икки бўлмали (секция) тозалаш иншооти схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — тақсимлаш камераси, 2 — узатувчи қувур, 3 — узиб-улаш камераси, 4 — тақсимловчи нов (лоток), 5 — чиқинди тутувчи панжара, 6 — тиндиргич бўлмаси (секция), 7 — мой-нефт маҳсулотларини қабул қилувчи, 8 — мой-нефт маҳсулотларини тиндириш учун идиш, 9 — сув олиш қудуғи, 10 — тўлиқ тозалаш фильтри, 11 — тозаланган сувни йиғиш галереяси, 12 — ёмғир оқова сувларни чиқариб юбориш коллектори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.04.22-25 «Ер усти оқова сувларни тозалаш иншоотларини лойиҳалаш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоб-китоб муддати m га боғлиқ ҳолда оқим интенсивлиги жадвали ва n параметри
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш