29.07.2025 йилдаги 472-сон
ONLINE TRANSLATE
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қарори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Кўчирма]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ва тасдиқлашни ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Қуйидагиларни назарда тутувчи Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисоб-китобларни келишиш ва технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини тасдиқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ваколатли органлар ва уларнинг жавобгарлигини белгилаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига амал қилиниши юзасидан мониторинг қилиш ва тасдиқланган меъёрларни қайта кўриб чиқиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси Адлия вазирлиги билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни уч ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — иқтисодиёт ва молия вазири Ж.А. Қўчқоров, энергетика вазири Ж.Т. Мирзамаҳмудов ҳамда Энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлиги директори Ш.Х. Ходжаев зиммасига юклансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025 йил 29 июль,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
472-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 29 июлдаги 472-сон қарорига
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
НИЗОМ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ушбу Низом электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашдаги технологик сарфнинг (кейинги ўринларда — технологик сарф) рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиб-тамойилларини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ушбу Низомга асосан белгиланган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш методикаси (кейинги ўринларда — Методика) ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш операторларининг, шунингдек, истеъмолчиларнинг электр тармоғи хўжалиги объектлари учун татбиқ этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ушбу Низомга асосан:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари тегишлилиги бўйича электр тармоғининг эгаси, яъни электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори ва тегишли ҳудудлар бўйича тақсимлаш тизими операторлари томонидан ҳисоб-китоб қилинади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бирламчи маълумотлар ва ҳисоб-китоблар Энергетика вазирлиги томонидан кўриб чиқилади ҳамда келишилади.
(3-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекциясининг (кейинги ўринларда — Ўзэнергоинспекция) Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармалари томонидан таянч даврида ишга туширишга рухсат олинган янги қурилган, модернизация ва реконструкция қилинган қурилмалар бўйича бирламчи маълумотлар келишилади;
(3-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
келишилган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари Энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлиги (кейинги ўринларда — Энергетика бозори регулятори) томонидан тасдиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашдаги технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини ҳисоблаш, келишиш ҳамда тасдиқлаш схемаси ушбу Низомга 1-иловага мувофиқ амалга оширилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Ўзэнергоинспекция доимий равишда технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилиши ҳамда ҳисоб-китоблар ушбу Низомга мувофиқ амалга оширилгани юзасидан давлат назоратини ўтказади.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳар бир электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари объектлари учун алоҳида кучланиш даражалари бўйича ҳисоб-китоб қилинади. Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юқори кучланиш — 110 kV ва ундан юқори (220 kV ва 500 kV кучланиш даражалари учун алоҳида) кучланиш даражаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўрта кучланиш — 1 — 35 kV кучланиш даражаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
паст кучланиш — 1 kV гача кучланиш даражаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
куч трансформаторларидаги йўқотишлар — куч трансформаторида электр энергиясини трансформация қилиш жараёнида содир бўладиган физик жараёнларнинг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиқиб юзага келадиган, трансформаторнинг конструкцияси, ишлаш шароити ва юклама режимларига боғлиқ бўлган электр энергияси йўқотишлари бўлиб, улар салт юриш йўқотишлари ва юклама йўқотишларидан ташкил топади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
салт юриш йўқотишлари — электр тармоқлари хўжалиги объектлари кучланиш берилган (тармоққа уланган), лекин юкламасиз ҳолатида (ҳеч қандай юклама уланмаган ҳолда) содир бўладиган электр энергияси йўқотишлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таянч давр — ҳисоб давридан аввалги мос давр (йил);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик сарф — электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш, тақсимлаш ва истеъмол қилиш жараёнида иштирок этадиган электр тармоғи хўжалиги объектларида ускуналарнинг техник тавсифлари ва ишлаш режимларига боғлиқ ҳолда улардаги физик жараёнларга сарфланадиган техник йўқотишлар, ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар ҳамда трансформатор ва (ёки) подстанцияларининг ўз эҳтиёжлари учун сарфлайдиган электр энергияси ҳажмининг йиғиндиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик сарфнинг рухсат этилган меъёри — технологик сарф учун белгиланадиган рухсат этилган меъёр фоизларда ифодаланади) бўлиб, белгиланган ҳисобот давридаги технологик сарфнинг тармоқ орқали узатилган (ёки қабул қилинган) электр энергияси ҳажмига нисбатининг фоиздаги миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
узоқ муддатли тартибга солиш даври — бир йилдан ортиқ муддатни ўз ичига олган, тегишли ривожлантириш дастурлари (стратегиялар, концепциялар) ишлаб чиқиладиган давр;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр тармоғи хўжалиги объектлари — электр энергиясини узатиш ва етказиб бериш учун мўлжалланган электр тармоқлари (ҳаво ёки кабел тармоқлари), трансформатор подстанциялари, тақсимлаш пунктлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр тожланиш — юқори кучланишли электр майдони таъсирида электр тармоқлари, изоляторлар, электродлар ва бошқа электр жиҳозлари атрофида газ (атрофдаги ҳаво ёки бошқа газ муҳити) ионланиши натижасида юзага келадиган электр разряди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юклама йўқотишлари — электр тармоғи хўжалиги объектларида электр токи оқиши (юклама бўлганда) натижасида ўтказгичларнинг қаршилиги ва магнит майдон таъсири орқали юзага келадиган электр энергияси йўқотишлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисоб даври — технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисобланадиган давр (келгуси календарь йил);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар — электр энергиясини ҳисобга олиш тизимига киритилган ўлчаш элементларининг (ток ва кучланиш трансформаторлари, ҳисоблагичлар ва бошқалар) техник хусусиятлари, аниқлик даражаси ва иш режимидан келиб чиқадиган электр энергияси йўқотишлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ушбу Низомга 2-иловага мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Технологик сарфнинг тузилмаси ушбу Низомга 3-иловада, тақсимлаш тизимлари учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини асословчи маълумотлар 4-иловада, узатиш тизими учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини асословчи маълумотлар 5-иловада келтирилган намунавий шаклларга мувофиқ тегишли тизим оператори томонидан шакллантирилади ва Энергетика вазирлигига тақдим этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб даври ёки узоқ муддатли тартибга солиш даври учун ишлаб чиқилади ва тасдиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Технологик сарфнинг тузилмаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Электр тармоғи хўжалиги объектларидаги технологик сарф қуйидагилардан иборат:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр энергиясининг техник йўқотишлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр энергиясининг ўз эҳтиёжлари учун сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Техник йўқотишлар Методикага асосан ҳисоб-китоб қилиниб, узатилаётган қувватга боғлиқ бўлмаган шартли-ўзгармас йўқотишлар (кейинги ўринларда — шартли-ўзгармас йўқотишлар) ҳамда узатилаётган қувватга боғлиқ бўлган юклама йўқотишларидан (кейинги ўринларда — юклама йўқотишлари) иборат бўлади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) шартли-ўзгармас йўқотишлар (салт ишлаш йўқотишлари) қуйидагиларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
куч трансформаторларидаги йўқотишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
реактив қувват компенсацияси қурилмаларидаги йўқотишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўлчаш трансформаторлари ва юқори частотали алоқа восита (қурилма)ларидаги йўқотишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кабель тармоқларининг изоляцияларидаги йўқотишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр тожланишидаги йўқотишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр тармоқлари изоляторларининг сиртларида электр токининг сизиб чиқиши (сирқиши) натижасида юзага келадиган йўқотишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) юклама йўқотишлари қуйидагиларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво ва кабель тармоқларидаги йўқотишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
куч ва оширувчи трансформаторлардаги йўқотишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ток ва кучланишни ўлчаш трансформаторларидаги йўқотишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юқори частотали резисторлардаги йўқотишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
токни чекловчи реакторлардаги йўқотишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўзгартиргич қурилмалардаги йўқотишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
реактив қувватни компенсацияловчи қурилмалардаги йўқотишлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Ўз эҳтиёжи учун электр энергияси истеъмоли электр тармоғи хўжалиги объектларининг тўғри ишлашини таъминловчи ва эксплуатация қилувчи ходимларнинг иш шароитларини таъминлаш учун сарфланадиган электр энергияси миқдори қуйидагилардан иборат:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
куч трансформаторлари ва автотрансформаторларни совитиш учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
подстанция биноларини ёритиш, иситиш, совитиш ва ҳаво алмаштириш ҳамда иссиқ ва (ёки) совуқ сув билан таъминлаш учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
подстанция ҳудудини ёритиш учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
аккумулятор батареяларини зарядловчи қурилмаларнинг эксплуатацияси билан боғлиқ бўлган қурилмаларнинг ишлашини таъминлаш учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
подстанциялардаги операцион занжирлар ва бошқарув занжирларининг ишлашини таъминлаш учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
комплект тақсимлаш қурилмалари ячейкаларида ҳамда ташқарида ўрнатилган реле ҳимояси шкафларида ҳаво алмаштириш, совитиш ва иситиш учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўчиргичлар ва юритмалар бакларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ажраткичлар ва қисқа туташтиргичлар юритмаларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
трансформаторлар ва мой бакларининг юклама остида кучланишни ростлаш ускуналарининг юритмаларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ажраткичларнинг юритмаларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
алоқа каналлари, технологиялари орқали ҳисобга олиш маълумотларини йиғиш, қайта ишлаш, узатиш учун фойдаланиладиган электр энергиясини ҳисобга олишнинг иккиламчи занжирида иштирок этадиган ускуна ва воситаларнинг ишлаши, уларда ёритиш ва (ёки) иситиш, ҳаво алмаштириш, совитиш учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўчиргичларни бошқариш шкафлари ва агрегатлар шкафларини иситиш учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
компрессорларнинг ишлаши учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво йиғувчи қурилмаларни иситиш учун электр энергияси сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
синхрон компенсаторлар ва бошқа ёрдамчи қурилмаларда электр энергияси истеъмоли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эксплуатация жараёнида бажарилган таъмирлаш ишларида фойдаланилган электр энергияси истеъмоли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
турли насослар, дистилляторлар, кичик станоклар ва қурилмаларнинг электр энергияси истеъмоли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
диспетчерлик бошқаруви ва маълумотларни йиғиш дастурий-аппарат комплекси тизимига киритилган алоқа воситалари ва ускуналарининг электр энергияси истеъмоли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўз эҳтиёжлари учун сарфланадиган электр энергияси миқдори номенклатурага асосан ва таянч давр маълумотларини инобатга олган ҳолда ҳисоблаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўз эҳтиёжлари номенклатураси ҳар бир электр тармоқлари хўжалиги объектлари учун ишлаб чиқилади ва тармоқнинг тегишли оператори томонидан тасдиқланади. Ўз эҳтиёжлари номенклатурасига хўжалик эҳтиёжлари учун электр энергиясини сарфлайдиган элементлар киритилиши тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўз эҳтиёжлари учун амалда сарфланган электр энергиясининг ҳажми ҳисобга олиш ускуналари кўрсаткичлари бўйича аниқланади. Ҳисобга олиш ускуналари мавжуд бўлмаган ёки ҳисобга олиш маълумотлари қайд этилмаган тақдирда, ўз эҳтиёжлари учун сарф номенклатура асосида ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрининг 5 фоизидан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар Методикага асосан ҳисоб-китоб қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Бирламчи маълумотларни шакллантириш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини ҳисоб-китоб қилиш учун бирламчи маълумотлар (кейинги ўринларда — бирламчи маълумотлар) тегишлилиги бўйича электр тармоғи хўжалиги объектининг эгаси, яъни электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори ёки тақсимлаш тизими операторлари томонидан ҳар бир объект учун тўлиқ ҳажмларда шакллантирилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бирламчи маълумотлар таянч даври ва ҳисоб даври учун ва (ёки) тегишлилиги бўйича узоқ муддатли тартибга солиш даври учун шакллантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Бирламчи маълумотлар қуйидагилардан ташкил топади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объект тўғрисида умумий маълумот;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр энергиясининг баланс кўрсаткичлари (умумий, ҳудудлар ва кучланиш даражалари кесимида);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кучланиш даражалари бўйича электр энергияси балансининг тузилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таянч давридаги электр энергияси оқимларининг тузилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
инвестиция ва ишлаб чиқариш дастурлари ҳамда электр энергиясини тежаш чора-тадбирларига мувофиқ трансформаторлар сонининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда трансформаторлар сони, тури ва ўрнатилган қуввати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
инвестиция ва ишлаб чиқариш дастурлари ҳамда электр энергиясини тежаш чора-тадбирларига мувофиқ электр тармоқлари узунлигининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда электр тармоқларининг турлари бўйича узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
реактив қувватни компенсацияловчи қурилмаларнинг сони, тури ва қуввати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво ва кабель тармоқлари ва шиналарнинг узунлиги (занжирлар бўйича);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик сарфнинг тузилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини тасдиқлаш учун асосий кўрсаткичларнинг динамикаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўлчов трансформаторлари ва ҳисобга олиш тизимлари ҳақида маълумотлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Ҳисоб-китобларнинг аниқ ва батафсил бўлиши учун электр ускуна ва қурилмалари ишлаб чиқарувчиларининг (завод) маълумотлари ва услубий қўлланмаларидан фойдаланилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Ҳисоб даври учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш учун бирламчи маълумотлар ҳар йили 1 сентябрга қадар шакллантирилади ва Энергетика вазирлигига келишиш учун киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Энергетика вазирлиги ҳар йили 10 сентябрга қадар бирламчи маълумотларни кўриб чиқади ва келишади.
(17-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Шакллантирилган бирламчи маълумотларнинг ҳаққонийлиги учун электр тармоғи хўжалиги объекти эгаси (электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори ва тақсимлаш тизими операторлари) жавобгар ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Ҳисоб даври учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилишдан аввал ушбу давр учун технологик сарфнинг мутлақ (абсолют) ҳажми (kW·h) ҳисоблаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисоб даври учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблашда электр тармоқларининг амалдаги юкланиши тўғрисида таянч даврдаги маълумотлар (электр энергияси оқими ва қуввати тақсимланиши схемасининг ўзгариши ҳақидаги маълумотлардан) ва ҳисоб даври учун электр энергияси балансининг прогноз маълумотларидан фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Ҳисоб даври учун технологик сарф кучланиш даражаларига кўра электр тармоқлари бўйича, шунингдек, шартли-ўзгармас йўқотишлар, юклама йўқотишлари ҳамда ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлар билан боғлиқ йўқотишлари бўйича алоҳида ва умумий шаклда ҳисоблаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Шартли-ўзгармас йўқотишлар уларнинг таянч даврдаги ҳисоб-китоблари натижалари бўйича олиниб, ҳисоб даврида электр тармоғи хўжалиги объектлари таркибининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда (агар ўзгарган бўлса) ўзгартиришлар киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Ҳисоб даври учун юклама йўқотишлари таянч давридаги юклама йўқотишлари асосида, ҳисоб даврида электр тармоғи хўжалиги объектларининг, шу жумладан, тақсимлаш ва узатиш тизимларининг тузилмавий ўзгаришлари, таянч даврининг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинмаган электр тармоғи хўжалиги объектлари балансга қабул қилинган бўлса, ушбу объектларда ҳисоб даври учун электр энергиясининг юклама йўқотишлари қўшиб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлар билан боғлиқ йўқотишлари электр энергиясини ҳисобга олишда иштирок этадиган барча ҳисобга олиш тизимлари маълумотлари асосида Методикага асосан ҳисоблаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисобга олиш тизимига киритилган элементларнинг аниқлик синфи қонунчилик ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мос бўлиши шарт. Агар аниқлик синфи мос бўлмаса, ҳисоб-китоб учун аниқлик синфининг рухсат этилган энг паст чегараси қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Таянч давр учун технологик сарф қуйидаги тартибда аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кучланишнинг ҳар бир даражасида электр энергиясини тармоққа қабул қилиш, тармоқдан узатиш ва етказиб бериш (тақсимлаш) қийматларига кўра (қўшни кучланиш тармоғидан электр энергиясини қабул қилишни ҳисобга олган ҳолда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
умумий ва кучланиш даражалари бўйича электр энергиясининг шартли равишда доимий йўқотишлари, кучланиш даражаси бўйича электр энергиясининг юклама йўқотишлари, электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари сабабли юзага келадиган электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш орқали.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб даври ва узоқ муддатли тартибга солиш даври учун умумий ва кучланиш даражалари бўйича қуйидаги тартибда ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) ҳисоб даври учун ҳар йили 1 октябрга қадар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тармоқ кучланишининг ҳар бир даражасида электр энергиясини тармоққа қабул қилиш, тармоқдан узатиш ва тармоққа етказиб беришнинг режалаштирилган (прогноз) қийматлари аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисоб даврида режалаштирилган чора-тадбирларни амалга ошириш натижасида электр ускуна (қурилма)лар таркибидаги ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда, электр энергиясини тежаш ҳамда инвестиция ва ишлаб чиқариш дастурларига мувофиқ тармоқларнинг электр схемалари шакллантирилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
прогноз (кутилаётган) юкламалар таянч даврига нисбатан ҳисоб давридаги баланснинг таркибий қисмларининг ўзгаришининг прогноз динамикасини ҳисобга олган ҳолда ва (ёки) истеъмолчилар томонидан буюртма қилинган электр энергияси ҳажмини ҳисобга олган ҳолда аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликларидан келиб чиқадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб-китоб қилиниб, кучланиш даражалари бўйича тақсимланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) узоқ муддатли ҳисоб даври учун ривожлантириш дастурларини ишлаб чиқиш муддатларига мувофиқ равишда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари узоқ муддатли тартибга солиш даврининг биринчи йилидаги рухсат этилган меъёрий сарфни ҳисоблаш натижалари асосида ҳар бир йил учун алоҳида белгиланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
узоқ муддатли ҳисоб даврининг иккинчи ва кейинги йилларида технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрининг ҳисоб-китоби электр тармоғининг амалдаги юкламаларининг ўзгариши ҳамда тизимларни ривожлантириш режаларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Ҳисоб-китоб натижалари технологик сарфни мониторинг ва таҳлил қилишдаги асословчи ҳужжатларнинг бир қисми сифатида тақдим этиб борилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Электр энергияси ягона электр энергетика тизимидан транзит бўйича истеъмолчининг электр тармоғи орқали узатиш ёки тақсимлаш тизимига, субистеъмолчиларга узатилганда, истеъмолчи тармоқларидаги электр энергияси технологик сарфининг бир қисми, истеъмолчининг электр тармоғига келиб тушган электр энергиясининг умумий миқдорига нисбатан тегишли тизим операторининг электр тармоғига истеъмолчи томонидан узатилган электр энергияси миқдорига мутаносиб равишда, унинг электр тармоқларидаги технологик сарфларга ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда истеъмолчи тармоғининг транзит узатишда қатнашган қисми бўйлаб электр энергиясини узатишдаги технологик сарфнинг ягона электр энергетикаси тизимига тегишли қисми Методикага асосан ҳисобланади ва тегишли тизим операторининг технологик йўқотишларининг мутлақ (абсолют) миқдорига қўшиб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Ҳисоб-китобларни келишиш ва технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини тасдиқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари, унинг ҳисоб-китобларини амалга оширишда фойдаланилган бирламчи маълумотларнинг тўғрилиги ва ҳисоб-китоблар меъёрий ҳужжатлар талабларига асосан амалга оширилганини текшириш ва келишиш ҳамда электр энергияси ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш балансининг прогноз кўрсаткичларини шакллантириш учун ҳар йили 1 октябрга қадар Энергетика вазирлигига тақдим этилади. Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) тақсимлаш тизими операторларининг ва электр станциялари операторларининг ҳисоб-китоблари тегишлилиги бўйича «Ҳудудий электр тармоқлари» АЖ, «Иссиқлик электр станциялари» АЖ ва «Ўзбекгидроэнерго» АЖлар томонидан (хусусий электр энергетикаси корхоналари бундан мустасно) умумлаштирилган ҳолда Энергетика вазирлигига киритилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) ҳисоб-китобларни тасдиқловчи ҳужжатлар келишиш ва тасдиқлаш учун электрон шаклда ва раҳбарият томонидан тасдиқланган шаклда қуйидагиларни ўз ичига олган (илова қилинган) ҳолда тақдим этилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тушунтириш хати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисоб-китобларни амалга оширишда фойдаланилган бирламчи маълумотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
амалга оширилган ҳисоб-китоблар (уларни дастурий таъминот ёрдамида таҳлил қилиш имконини берадиган даражада бўлиши лозим);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
жадвал шаклидаги ҳисоб-китоблар (дастурий таъминот мавжуд бўлмаса);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисоб-китоб натижалари киритилган ҳисоблаш схемалари (ҳар бир узеллар учун кучланиш даражалари бўйича ҳар бир участкадаги электр энергияси ва актив қувват оқимлари ҳақида);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳар бир ҳисоблаш схемасига ҳисоб-китоблар билан бирга алоҳида жадваллар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисоб ва таянч даврлари учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш натижалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисоб даври учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари қийматларини асословчи тушунтириш хати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таянч ва ҳисоб даврлари учун электр энергиясининг баланси (прогнози) ва йўқотишлари тўғрисидаги маълумотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бирламчи маълумотлар тўғрисида бухгалтерия ҳисоботи ва охирги марта амалга оширилган хатлов ҳисоботи (хатловдан сўнг фойдаланишга қабул қилинган ёки фойдаланишдан чиқарилган қурилма ёки ускуналар далолатномаси);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисоб-китобларда фойдаланиладиган ва электр энергияси сарфини ҳисоблашда қўлланадиган усулларга мос келадиган таянч даври параметрларининг ўлчаш натижалари (узатиладиган қувват, юкламалар, кучланиш даражаси, қувват коэффициентлари);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр энергиясини тежаш дастури (чора-тадбирлари);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ривожлантириш (инвестиция) дастури (қисқа ёки узоқ муддатли ривожлантириш стратегиялари);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ишлаб чиқариш дастури (электр энергиясини тежаш дастури ва инвестиция дастури мавжуд бўлмаган тақдирда тақдим этилади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Энергетика вазирлиги ҳар йили 1 ноябрга қадар технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини келишади ва тасдиқлаш учун Энергетика бозори регуляторига киритади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Келгуси йил учун электр энергияси ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш балансининг прогноз кўрсаткичлари ушбу ҳисоб-китоблар асосида шакллантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Технологик сарфни ҳисоблаш учун фойдаланилган дастурий таъминот ушбу Низомда белгиланган йўқотишларнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш усулларига мос келиши талаб этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Қўшимча равишда тушунтириш хатида технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш учун фойдаланиладиган дастурлар (дастур номи, ишлаб чиқувчининг номи, ишлатилган версиянинг рақами ва ишлаб чиқилган йили) тўғрисидаги маълумотлар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Энергетика бозори регулятори томонидан ҳар йили 15 ноябрга қадар технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари тасдиқланади ҳамда Энергетика вазирлиги ва электр тармоғи хўжалиги объектлари эгаларига ижро учун, Ўзэнергоинспекцияга ушбу меъёрларга риоя этилиши устидан мониторинг қилиш ва давлат назоратини амалга ошириш учун юборилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-боб. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрига амал қилиниши юзасидан мониторинг (таҳлил) қилиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилиши, технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб-китобларнинг ушбу Низом ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилгани юзасидан доимий равишда Ўзэнергоинспекция томонидан мониторинг (таҳлил) қилиниб, қонунчиликка мувофиқ ўрганиш ва текширувлар ўтказиб борилади ва тегишли чоралар кўрилади.
(33-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисоб-китобларни тасдиқловчи ҳужжатлар технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилишини мониторинг қилиш жараёнида электр тармоғи хўжалиги объектлари эгалари томонидан ваколатли республика ижро этувчи ҳокимияти органларига тақдим этилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Электр тармоғи хўжалиги объектлари эгалари технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилиши ва унинг амалдаги ҳажмлари юзасидан ойлик ҳисоботларни шакллантиради ва Энергетика вазирлиги ҳамда Ўзэнергоинспекцияга киритиб боради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Умумлаштирилган ойлик ҳисоботлар Энергетика вазирлиги томонидан Энергетика бозори регуляторига бозор муносабатлари, нархлар ва тарифларни тартибга солишда фойдаланиш учун киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Ҳар йили 15 январга қадар электр тармоғи хўжалиги объектлари эгалари томонидан йил якуни бўйича қуйидагиларни ўз ичига олган батафсил ҳисобот Энергетика вазирлигига тақдим этилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ва унинг амалдаги ҳажмлари юзасидан ойлар кесимидаги маълумот;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
амалдаги кўрсаткичларнинг рухсат этилган меъёрлардан ошгани ёки камайгани сабабларининг батафсил тавсифи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кузатилган ҳодисалар (авариялар, узилишлар, об-ҳаво ва бошқалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр тармоғи хўжалиги объектларининг эскириш даражалари.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Энергетика вазирлиги ҳисобот йили якуни бўйича ягона электр энергетикаси тизими бўйича технологик сарфнинг рухсат этилган меёърларига риоя этилиши ҳамда таҳлили юзасидан йиллик умумлаштирилган ҳисоботни шакллантиради ва ҳар йили 30 январга қадар бозор муносабатлари, нархлар ва тарифларни тартибга солишда фойдаланиш учун Энергетика бозори регуляторига киритиб боради.
(36-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-боб. Тасдиқланган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини қайта кўриб чиқиш ва тузатишлар киритиш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига риоя этилиши юзасидан ўтказилган мониторинг (таҳлил) натижалари ва ишлаб чиқариш кўрсаткичлари (амалдаги ёки прогноз кўрсаткичларининг) ўзгариши ҳамда иқлим шароитларидан келиб чиқиб, тасдиқланган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини қайта кўриб чиқиш ва тузатишлар (корректировка) киритишга қуйидаги ҳолатларда рухсат этилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр энергияси баланси кўрсаткичларининг прогноз ва (ёки) амалдаги кўрсаткичлари, шунингдек, тармоққа узатилган (қабул қилинган) электр энергияси ҳажми технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилишда фойдаланилган ҳажмидан 5 фоиздан кўпроққа фарқ қилса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ускуна ва қурилмаларнинг ҳақиқий ҳажми (трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (сони) ва электр тармоқларининг умумий узунлиги) технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилишда фойдаланилган ҳажмидан 5 фоиздан кўпроққа фарқ қилса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
узоқ муддатли тартибга солиш даврида фойдаланилган электр энергияси баланси кўрсаткичлари ёки ускуна ва қурилмаларнинг ҳажми (трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (сони) ва электр тармоқларининг умумий узунлиги) ривожлантириш дастурлари (стратегия ва консепциялар) асосида ёки уларнинг янгиланиши натижасида технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилишда фойдаланилган ҳажмлардан 5 фоиздан кўпроққа фарқ қилса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр узатиш тармоқлари хўжалиги объектларидаги ўтказгичларда (симлар), электр тожланиш ва ҳаво электр узатиш тармоқлари изоляторларидаги сизиб чиқиш (сирқиш) токлари натижасида ҳосил бўладиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблашда фойдаланилган об-ҳаво шароитларининг амалдаги кўрсаткичлардан кескин ўзгаргани кузатилгани тўғрисида Ўзгидромет агентлигининг асословчи ҳужжатлари мавжуд бўлса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларига қайта кўриб чиқиш ва тузатишлар (корректировка) киритишда ҳисоб-китобларни амалга ошириш, келишиш ва тасдиқлаш ушбу Низомга мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қайта кўриб чиқиш ва тузатишлар киритиш электр тармоқлари хўжалиги объектлари эгаси, жумладан, узатиш ва тақсимлаш тизимлари операторларининг ташаббуси асосида камида ҳар чоракда бир марта амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қайта кўриб чиқиш ва тузатишлар киритиш учун асословчи маълумотлар ҳамда амалга оширилган ҳисоб-китоблар ҳар чоракдан кейинги ойнинг сўнгига қадар келишиш ва тасдиқлаш учун киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-боб. Якунловчи қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Ушбу Низом талабларини ёки ўз мажбуриятларини бажармаслик билан боғлиқ низолар қонунчиликда белгиланган тартибида ҳал этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашдаги технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини ҳисоблаш, келишиш ва тасдиқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
СХЕМАСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Босқичлар

Субъектлар

Амалга ошириладиган тадбирлар

Бажариш муддатлари

1-босқич

Электр тармоғи хўжалиги объектининг эгаси

(электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори, тақсимлаш тизими операторлари)

Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоб-китоб қилиш учун бирламчи маълумотларни шакллантиради ва келишиш учун Энергетика вазирлигига киритади.

Бунда таянч даврида ишга туширишга рухсат олинган янги қурилган, модернизация ва реконструкция қилинган қурилмалар бўйича бирламчи маълумотларни келишиш учун Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекциясининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармаларига киритади.

Ҳар йили 1 сентябрга қадар

2-босқич

Электр тармоғи хўжалиги объектининг эгаси

(электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори, тақсимлаш тизими операторлари)

Электр тармоғи хўжалиги объектининг эгаси (электр станцияси оператори, узатиш тизими оператори, тақсимлаш тизими операторлари) ўзи томонидан тасдиқланган бирламчи маълумотлар асосида келгуси йил учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари ҳисоб-китобини амалга оширади ва келишиш учун Энергетика вазирлигига киритади.

Ҳар йили 1 октябрга қадар

3-босқич

Энергетика вазирлиги

1. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини уни асословчи бирламчи маълумотлар ва ҳисоб-китобларни кўриб чиқади, келишади ва тасдиқлаш учун Энергетика бозори регуляторига тақдим этади.

2. Ушбу ҳисоб-китоблар асосида электр энергияси ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш балансининг прогноз кўрсаткичларини шакллантиради.

Ҳар йили 1 ноябрга қадар

4-босқич

Энергетика бозори регулятори

Келгуси йил учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини кўриб чиқади ва тасдиқлайди.

Ҳар йили 15 ноябрга қадар

5-босқич

Энергетика бозори регулятори

Келгуси йил учун тасдиқланган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ишда қўллаш, мониторинг қилиш ҳамда риоя этилишини таъминлаш учун тегишли вазирлик ва идораларга юборади.

Ҳар йили 15 ноябрь

(1-илованинг матни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 апрелдаги 213-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон. Кучга кириш санаси — 2026 йил 31 июль)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
МЕТОДИКАСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Тақсимлаш ва узатиш тизимларида юзага келадиган технологик сарфнинг мутлақ (абсолют) миқдори (∆WТС) — техник йўқотишлар, ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар ва ўз эҳтиёжи учун электр энергияси сарфининг мутлақ миқдорлари йиғиндисига тенг бўлади ва қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆WТЙ — техник йўқотиш (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆Wхато.Й — ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WЎЭ — ўз эҳтиёжи учун электр энергияси сарфи (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆WШ-ЎЗ — шартли ўзгармас йўқотишлар (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆WЮК — юклама йўқотишлари (kW·h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрлари нисбий қийматлариузатиш ва тақсимлаш тизимлари бўйича умумий ҳамда кучланиш даражалари бўйича алоҳида аниқланади ва қуйидаги формулалар ёрдамида ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) умумий:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆WТС — технологик сарфнинг мутлақ миқдори (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WЭТҚҚ — технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини аниқлаш даврида электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига қабул қилинган (берилган) электр энергияси (kW·h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) кучланиш даражалари бўйича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
i кучланишли тармоқлардаги технологик сарфнинг мутлақ миқдори (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрини аниқлаш даврида электр тармоқларига i кучланишли тармоқларда қабул қилинган (берилган) электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ui — технологик сарф ҳисобланаётган i-кучланиш даражаси (kV).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ҳисоб даври учун электр тармоқлари хўжалиги объектларидаги юклама йўқотишлари (∆WЮЙ) таянч даврдаги юклама йўқотишлари асосида қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆WТД.ЮЙ — таянч даврдаги юклама йўқотишлари ҳажми (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WҲД.ЭТҚҚ — ҳисоб даврида электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига бериладиган электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WТД.ЭТҚҚ — таянч даврда электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига берилган электр энергияси ҳажми (kW·h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига қабул қилинадиган ва (ёки) қабул қилинган электр энергияси ҳажмига бошқа электр тармоқлари орқали истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси ҳажми киритилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисоб даврида таянч даврнинг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинмаган электр тармоғи хўжалиги объектлари балансга қабул қилинган бўлса, ушбу объектларда ҳисоб даври учун электр энергиясининг юклама йўқотишлари қўшимча равишда ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар ҳисоб даврида, таянч даврнинг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинган электр тармоғи хўжалиги объектлари фойдаланишдан чиқарилган ёки бошқа операторлари балансига ўтказилган бўлса, ҳисоб даври учун ушбу объектлардаги электр энергиясининг юклама йўқотишлари чегириб ташланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ҳисоб даври учун ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлари (∆Wхато.Й) ҳажми қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆Wхато.Й.ТД,% — таянч даврдаги электр энергиясининг ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларнинг нисбий қиймати (%);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆WҲД.ЭТҚҚ — ҳисоб даврида электр тармоқларига, жумладан, узатиш ёки тақсимлаш тизимларига бериладиган электр энергияси (kW·h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Шартли-ўзгармас йўқотишларни ҳисоблаш методлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Шартли-ўзгармас йўқотишлар юкламага боғлиқ бўлмаган ҳолда, ускуналарда (трансформаторлар, реакторлар, синхрон компенсаторлар ва бошқалар) тармоққа уланган ва кучланиш остида бўлган пайтда (кейинги ўринларда — салт юришида) юзага келадиган, уларнинг ички магнит майдонини ҳосил қилиш жараёнлари, диэлектрик ва ферритли йўқотишлари ҳисобидан рўй берадиган энергия йўқотишларидир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шартли-ўзгармас йўқотишлар ускунани ишлаб чиқарган завод томонидан тақдим этилган паспорт маълумотлари асосида, унинг электр тармоғида бўлган вақти ва амалдаги кучланишига боғлиқ ҳолда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Куч трансформаторларида (автотрансформаторларда) электр энергиясининг салт юришидаги йўқотишлари (∆WСЮ) қуйидаги формулалардан бири орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) дискрет вақт асосида ҳисоблаш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) режимлар асосида ҳисоблаш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРСЮ — трансформаторнинг паспорт маълумотида келтирилган салт юришдаги актив қувват йўқотиши (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uii — режимда трансформаторнинг юқори томонидаги кучланиш (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uном — трансформаторнинг юқори кучланиш чулғамининг номинал кучланиши (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тpi — трансформаторнинг i — режимда ишлаш вақти (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Δtii — режимда ўлчаш қадами (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — режимлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Доимий интервалда кучланиш маълумотлари мавжуд бўлса (камида ҳар соатда) ва маълумотларни автоматик йиғиш имконияти яратилган бўлса, салт юришдаги йўқотишлар дискрет вақтга асосланган усул орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Трансформаторнинг кучланиш режимлари ўзгарувчан бўлиб, кучланиш доимий равишда ўлчанмаса ёки унинг қиймати қайд этиб борилмаса, режимлар асосидаги усулдан фойдаланилади (масалан трансформатор 3 хил кучланишда 3 хил вақтда ишлаган бўлса, 220 кВ, 230 кВ ва 235 кВ, у ҳолда n=3 бўлади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Трансформатордаги (автотрансформатордаги) кучланиш қийматлари ўлчашлар ёрдамида ёки электротехника талаблари асосида, тармоқнинг барқарор режими учун белгиланган қийматлар бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Куч трансформаторларининг (автотрансформаторларнинг) салт юришдаги қувват йўқотиши уларнинг техник ҳолати ва хизмат қилган муддатини ҳисобга олинган ҳолда, ишлаб чиқарган завод томонидан тақдим этилган паспорт маълумотларини белгилашда қўлланадиган усулларда ўлчашлар йўли билан аниқлашга рухсат этилади. Бунда асословчи ҳужжат сифатида, белгиланган тартибда тасдиқланган салт юриш қуввати йўқотишларини ўлчаш бўйича баённомалар киритилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Синхрон компенсаторда (кейинги ўринларда — СК) ёки синхрон компенсатор режимига ўтказилган генераторда электр энергиясининг йўқотилиши (ΔWСК) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРном — синхрон компенсаторнинг паспорт маълумотларига мувофиқ номинал юкланиш режимидаги актив қувват йўқотиши (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
βQ=QЮК/QНОМ — синхрон компенсаторнинг таянч даврдаги максимал юкланиш коэффициенти (н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QЮК — таянч даврдаги максимал реактив қувват юкламаси (kVAr);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QНОМ — синхрон компенсаторнинг номинал реактив қуввати (kVAr);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тр — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги ишлаш вақти (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Синхрон компенсатордаги электр энергияси йўқотишлари 1-жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-жадвал

СК нинг номинал қуввати

(MVA)

5

7,5

10

15

30

50

100

160

320

СКдаги электр энергияси йўқотишлари,

(минг kW·h/йил)

400

540

675

970

1 570

2 160

3 645

4 725

10 260

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: синхрон компенсаторнинг қуввати жадвалда келтирилгандан фарқ қилганда, электр энергиясининг йўқотишлари чизиқли интерполяция ёрдамида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Статик конденсаторлар батареяларида (кейинги ўринларда — СКБ) ва статик тиристорли компенсаторларда (кейинги ўринларда — СТК) электр энергиясининг йўқотишлари (ΔWКҚ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРКҚ — компенсацияловчи қурилманинг паспорт маълумотига мувофиқ солиштирма қувват йўқотиши (kW/kVAr);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SКҚ — компенсацияловчи қурилманинг қуввати, статик тиристорли компенсатор учун унинг сиғим ташкил этувчиси бўйича қабул қилинади (kVAr);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тр — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги ишлаш вақти (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Статик конденсатор батареялари ва статик тиристорли компенсаторларнинг паспорт маълумотлари мавжуд бўлмаса улардаги электр энергияси йўқотишлари 2-жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2-жадвал

СКБ ва СТК нинг номинал қуввати

(MVA)

5

7,5

10

15

30

50

100

160

320

Электр энергияси сарфи

(минг kW·h/йил)

СКБ

30

45

60

90

180

300

600

960

1920

СТК

120

180

240

360

720

1 200

2 400

3 840

7 680

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Статик конденсатор батареялари ва статик тиристорли компенсаторларнинг паспорт маълумотлари мавжуд бўлмаганда уларнинг солиштирма қувват йўқотишининг (ΔРКҚ) қиймати 1000 V гача статик конденсатор батареялари учун — 0,004 kW/ kVAr, 1000 V дан юқори статик конденсатор батареялари учун — 0,002 kW/ kVAr, статик тиристорли компенсаторлар учун эса — 0,006 kW/ kVAr олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Шунтловчи реакторда электр энергиясининг йўқотиши (ΔWШР), қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРШР — шунтловчи реакторнинг паспорт маълумотига мувофиқ солиштирма қувват йўқотиши (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Т — шунтловчи реактор ишлаш соати (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ui — шунтловчи реакторнинг i-режимда ишлаганида унинг юқори томонидаги кучланиш (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uном — шунтловчи реактор юқори чулғамининг номинал кучланиши (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆tii-режимда ўлчаш қадами.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шунтловчи реакторлардаги электр энергиясининг йўқотишлари 3-жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Подстанцияларнинг тақсимловчи йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергиясининг йўқотишлари ушбу Методиканинг 9-бандида келтирилган формулага асосида ҳисобланади. Шу билан бирга йиғма шиналари ва улаш симларидаги йўқотишларни 3-жадвалдаги маълумотлар асосида белгиланишига ҳам рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

 

3-жадвал

Кучланиш (kV)

6

10

35

110

220

500

Шунтловчи реакторларда йўқотишлар

(минг kW·h/йил)

84

84

36

32

29

20

Подстанцияларнинг тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги йўқотишлар

(минг kW·h/йил)

1,3

1,3

3

11

31

415

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6 — 10/0,4 kV трансформатор пунктлари (кейинги ўринларда — ТП) тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергияси йўқотишлари ҳисобланмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар технологик йўқотишларнинг рухсат этилган меъёрларини аниқлашда подстанцияларнинг ток ўтказувчи шиналарида юкламадаги йўқотишлар ҳисоб-китоби амалга оширилган бўлса, тақсимлаш қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергияси йўқотишлари алоҳида ҳисобланмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Вентилли разрядлагичлар, ўта кучланиш чеклагичлари, юқори частотали алоқа уланмалари тузилмалари, ток трансформаторлари ва кучланиш трансформаторлари ҳамда 0,22 — 0,66 kV кучланишли электр энергиясини ҳисобга олиш ускуналаридаги электр энергиясининг йўқотишлари ускунани ишлаб чиқарган завод маълумотлари (паспортлари) асосида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вентилли разрядлагичлар, ўта кучланиш чеклагичлари, юқори частотали алоқа уланмалари тузилмалари, ток трансформаторлари ва кучланиш трансформаторларининг ишлаб чиқарган завод маълумотлари (паспортлари) мавжуд бўлмаганда йўқотишлар 4-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

4-жадвал

Кучланиш даражаси,

(kV)

Ускуналар бўйича электр энергиясининг йўқотишлари,

(минг kW·h/йил)

Вентилли разрядлагичлар

Ўта кучланиш чеклагичлари

Юқори частотали алоқа уланмалари тузилмалари

Ток трансформатори

Кучланиш трансформатори

6

0,009

0,001

0,01

0,06

1,54

10

0,021

0,001

0,01

0,1

1,9

35

0,091

0,013

0,02

0,4

3,6

110

0,60

0,22

0,22

1,1

11,0

220

1,59

0,74

0,43

2,2

13,1

500

4,93

3,94

3,24

5,0

28,9

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: юқори частотали алоқа уланма тузилмалари учун электр энергиясининг йўқотишлари бир фаза учун келтирилган, қолган ускуналар учун қийматлар уч фаза учун берилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Учта бир фазали кучланиш трансформаторидаги электр энергиясининг йўқотиши битта уч фазали кучланиш трансформаторидаги йўқотишга тенг деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,4 kV кучланишли ток трансформаторларидаги электр энергиясининг йўқотишлари йилига 0,05 минг kW·h га тенг деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ток трансформатори ва кучланиш трансформаторидаги электр энергиясининг йўқотишлари ҳисобга олиш тизимига кирувчи электр энергиясини ҳисобга олиш ускуналаридаги йўқотишларни ҳам ўз ичига олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Ҳисобга олиш тизимларининг электр энергияси йўқотишлари ушбу тизимга киритилган элементларнинг паспорт маълумотлари асосида шакллантирилади. Шунингдек, 0,22 — 0,66 kV кучланишли тўғридан-тўғри уланган ҳисобга олиш ускуналаридаги электр энергиясининг йўқотишлари битта ҳисобга олиш ускунасида бир йил учун қуйидагича қабул қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир фазали, индукцион — 18,4 kW·h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
уч фазали, индукцион — 92,0 kW·h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир фазали, электрон — 21,9 kW·h;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
уч фазали, электрон — 73,6 kW·h.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. 110 — 500 kV кучланишли ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш ҳисобига электр энергияси йўқотиши (ΔWТ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆рт — об-ҳаво шароитлари ва кучланиш миқдорига боғлиқ ҳолда тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотиши (kW/km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uii — режимда электр тармоғи кучланиши (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uном — электр тармоғининг номинал кучланиши (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L — электр тармоғининг узунлиги (km).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. 220 — 500 kV ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотиши 5-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

5-жадвал

Кучланиш,

(kV)

Сим тури

Об-ҳаво коди

Тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотиши, бир занжирда,

(∆рт, kW/km)

ҳаво ҳарорати 0ºС дан юқори бўлганда

ҳаво ҳарорати 0ºС дан паст бўлганда

220

АС-240

0

1,30

1,30

АС-240

2

1,30

1,30

АС-240

4

1.30

1,30

АС-240

6

17,0

6,8

АС-240

8

6,60

34,0

АС-300

0

1,10

1,10

АС-300

2

1,10

1,10

АС-300

4

1,10

1,10

220

АС-300

6

15,90

6,10

АС-300

8

6,10

32,0

АС-400

0

0,85

0,85

АС-400

2

0,85

0,85

АС-400

4

0,85

0,85

АС-400

6

13,4

3,80

АС-400

8

3,80

45,0

АС-500

0

0,64

0,64

АС-500

2

0,64

0,64

АС-500

4

0,64

0,64

АС-500

6

12,26

2,86

АС-500

8

2,86

42,83

500

3АС-330

0

2,39

2,39

3АС-330

2

2,39

2,39

3АС-330

4

2,39

2,39

3АС-330

6

33,76

10,97

3АС-330

8

10,97

92,42

3АС-400

0

1,73

1,73

3АС-400

2

1,73

1,73

3АС-400

4

1,73

1,73

3АС-400

6

26,74

7,73

3АС-400

8

7,73

77,91

3АС-500

0

1,32

1,32

3АС-500

2

1,32

1,32

3АС-500

4

1,32

1,32

3АС-500

6

20,52

5,75

3АС-500

8

5,75

64,24

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: Тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотиши ҳисоблашни амалга оширишдаги об-ҳаво кодлари қуйидаги маънони англатади 0 — очиқ, 2 — кам булутли, 4 — булутли, 8 — туман.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. 110 kV кучланишли ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш ҳисобига қувватнинг нисбий йўқотилиши 6-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

6-жадвал

Ҳаво электр узатиш тармоғи кучланиши, таянчнинг тури, фазадаги симнинг сони ва кесим юзаси,

(mm2)

Тожланишда қувват йўқотиши, об-ҳавода шароитида,

(kW/km)

яхши

қуруқ қор

нам ҳаво

совуқ нам ҳаво

110 пўлат-1х120

0,013

0,04

0,17

0,69

110 пўлат/2-1х120

0,015

0,05

0,25

0,93

110 тб-1х120

0,018

0,06

0,30

1,1

110 тб/2-1х120

0,020

0,07

0,35

1,21

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда 110/2-1х120 икки занжирли ҳаво электр узатиш тармоқларига тўғри келади. Барча ҳолатларда йўқотишлар битта занжир учун келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Кабелларининг изоляциясидаги электр энергиясининг йўқотишлари уларни ишлаб чиқарган завод маълумотларига мувофиқ қабул қилинади. Ишлаб чиқарган завод маълумотлари (паспортлари) мавжуд бўлмаганда йўқотишлар 7-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

7-жадвал

Кабелнинг кесим юзаси,

(mm2)

Қуйидаги номинал кучланишда (kV) кабеллар изоляциясидаги электр энергиясининг йиллик солиштирма йўқотишлари,

(минг kW·h/km. йил)

6 kV

10 kV

35 kV

110 kV

10

0,14

0,33

-

-

16

0,17

0,37

-

-

25

0,26

0,55

-

-

35

0,29

0,68

-

-

50

0,33

0,75

-

-

70

0,42

0,86

4,04

-

95

0,55

0,99

4,45

-

120

0,60

1,08

4,66

26,6

150

0,67

1,17

5,26

27,0

185

0,74

1,28

5,46

29,1

240

0,83

1,67

7,12

32,4

300

-

-

-

35,2

400

-

-

-

37,4

500

-

-

-

44,4

625

-

-

-

49,3

800

-

-

-

58,2

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Ҳаво электр узатиш тармоқлари изоляторлари бўйлаб токнинг сизиб чиқишидан (сирқишидан) келиб чиқадиган электр энергияси йўқотишлари (∆WС) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆рс — токнинг сизиб чиқишидан (сирқишидан) ҳосил бўлган қувватнинг солиштирма йўқотиши (kW/km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L — тармоқ узунлиги (km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T — сизиб чиқиши (сирқиши) кузатилган вақт даври (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Токнинг сизиб чиқишидан (сирқишидан) ҳосил бўлган қувватнинг солиштирма йўқотиши об-ҳаво шароитига боғлиқ равишда, 8-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

 

8-жадвал

Об-ҳавонинг ҳолати

Қуйидаги кучланишли (kV) ҳаво электр узатиш тармоқлари изоляторлари бўйлаб токнинг сизиб чиқишидан (сирқишидан) ҳосил бўладиган қувватнинг солиштирма йўқотиши,

(kW/km)

6 kV

10 kV

35 kV

110 kV

220 kV

500 kV

1

0,011

0,017

0,035

0,055

0,069

0,156

2

0,094

0,153

0,324

0,510

0,637

1,440

3

0,154

0,255

0,543

0,850

1,061

2,400

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: сизиб чиқиш (сирқиш) токлари об-ҳавонинг 3 та ҳолатига боғлиқ равишда белгиланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-ҳолат — намлиги 90 фоиздан кам бўлган яхши об-ҳаво, қуруқ қор, совуқ нам ҳаво, яхлик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-ҳолат — ёмғир, ҳўл қор, шудринг, намлиги 90 фоиз ва ундан ортиқ бўлган яхши об-ҳаво;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-ҳолат — туман.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Ўз эҳтиёжлари учун электр энергиясининг сарфи ўз эҳтиёжлари трансформаторларининг юқори томонида ўрнатилган ҳисобга олиш ускуналари кўрсаткичлари асосида аниқланади. Агар ҳисобга олиш ускуналари ўз эҳтиёжлари учун трансформаторларнинг паст кучланишли томонига ўрнатилган бўлса, ўз эҳтиёжлари трансформаторларидаги техник йўқотишлар ҳисобга олиш ускуналари асосида аниқланган йўқотишларга қўшилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Электр тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар, трансформаторлар (автотрансформаторлар) чулғамларининг актив ва реактив қаршиликларини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Ҳаво электр узатиш тармоғининг актив қаршилиги (RҲТ)қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ҳарорати 20°С га тенг бўлгандаги 1 км симнинг солиштирма актив қаршилиги, паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (Ом/км);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
α — қаршиликнинг ҳароратга боғлиқ ўзгариш коэффициенти, (мис ва алюминий учун α = 0,004 деб қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L — ҳаво электр узатиш тармоғининг трасса бўйича узунлиги (km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
θ — таҳлил даврида симнинг ўртача ҳарорати (°С);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nз — параллел занжирларнинг сони (дона).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тармоқнинг ўртача юкланиши токнинг иқтисодий зичлигидан паст бўлганида юқоридаги формуладан фойдаланишда симнинг ҳарорати тахминан ҳавонинг ҳароратига тенг деб қабул қилинади. Симнинг ҳарорати тўғрисидаги аниқ маълумотлар мавжуд бўлмаганда, унинг қиймати 20°С деб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Кабель электр узатиш тармоғининг актив қаршилиги (RКЛ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rо — 1 км кабелнинг солиштирма актив қаршилиги, паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (Ом/km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L — трасса бўйича кабелнинг узунлиги (km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nз — параллел занжирларнинг сони (дона).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Ток ўтказувчи шинанинг актив қаршилиги (RШ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ρ — шинанинг солиштирма қаршилиги, паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (Ом·mm2/m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L — шинанинг узунлиги (m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S — шинанинг кесим юзаси (mm2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
α — қаршиликнинг ҳароратга боғлиқ ўзгариш коэффициенти, (мис ва алюминий учун α = 0,004 деб қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
θ — шинанинг қаршилиги ҳисобланадиган даврдаги ўртача ҳарорат (ºС).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўртача ҳарорат тўғрисидаги маълумот мавжуд бўлмаганда, ҳарорат 20°С га тенг деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Ток ўтказувчи шинанинг паспорт маълумотларида 1 метр ток ўтказувчи шина солиштирма актив қаршилигининг қиймати кўрсатилган бўлса, унда ток ўтказувчи шинанинг актив қаршилиги (RШ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ro — шинанинг солиштирма актив қаршилиги паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (Ом/m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L — ток ўтказувчи шина узунлиги (m).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Уч фазали икки чулғамли трансформаторнинг актив қаршилиги (RТ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРқт — трансформаторнинг қисқа туташувдаги қувват йўқотиши паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sном — уч фазали трансформаторнинг номинал қуввати (kVA).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Уч фазали гуруҳни ташкил этувчи бир фазали икки чулғамли трансформаторлар учун актив қаршилик (RТ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРқт — бир фазали трансформаторнинг қисқа туташувдаги актив қувват йўқотиши паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sном ТР — бир фазали трансформаторнинг номинал қуввати (MVA).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Юқори, ўрта ва паст кучланишли чулғамларнинг қувватлари тенг бўлган уч фазали трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) ҳар бир чулғам қисми учун актив қаршилиги (RТ) қуйидаги формулалар орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРҚТ ЮК-ЎК, ΔР ҚТ ЮК-ПК, ΔР ҚТ ЎК-ПК — жуфт чулғамлар учун қисқа туташув қувват йўқотишлари паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sном — уч фазали, уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) номинал қуввати (MVA).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Юқори, ўрта ва паст кучланишли чулғамларининг қувватлари турлича бўлган уч фазали трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) ҳар бир чулғам қисми учун актив қаршилиги (RТ) қуйидаги формулалар орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРҚТ ЮК-ЎК, ΔР ҚТ ЮК-ПК, ΔР ҚТ ЎК-ПК — жуфт чулғамлар учун қисқа туташув қувват йўқотишлари паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sном — уч фазали, уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) номинал қуввати (MVA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
α — чулғамининг номинал қуввати турлича бўлган трансформаторлар чулғамлари учун қисқа туташув қуввати йўқотишларини юқори кучланишли чулғам қувватига келтириш коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Чулғамининг номинал қуввати турлича бўлган трансформаторлар чулғамлари учун қисқа туташув қуввати йўқотишларини юқори кучланишли чулғам қувватига келтириш коэффициенти (α) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
UЎК ном — ўрта чулғамнинг номинал кучланиши (kV).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Агар трансформаторнинг паспорт маълумотларида фақат битта жуфт чулғам бўйича қисқа туташувдаги йўқотиш қиймати келтирилган бўлса, у ҳолда уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) «умумий ўтказувчи актив қаршилиги» аниқланади ва кейин чулғамлар қувватига мутаносиб тарзда 9-жадвалга мувофиқ тақсимланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

9-жадвал

Номиналга нисбатан трансформатор чулғамларининг қуввати,

(%)

Актив қаршилик,

(Ом)

SЮК

SЎК

SПК

RТ ЮК
 

RТ ЎК

RТ ПК

100

100

100

0,5 Rмуф
 

0,5 Rмуф

0,5 Rмуф

100

67

100

0,5 Rмуф
 

0,75 Rмуф

0,5 Rмуф

100

100

67

0,5 Rмуф
 

0,5 Rмуф

0,75 Rмуф

100

67

67

0,55 Rмуф
 

0,82 Rмуф

0,82 Rмуф

100

100

50

0,5 Rмуф
 

0,5 Rмуф

Rмуф

100

50

50

0,5 Rмуф
 

Rмуф

Rмуф

100

100

33

0,5 Rмуф
 

0,5 Rмуф

1,5 Rмуф

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Уч фазали трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) умумий ўтказувчи актив қаршилиги (Rуў) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРҚТ — юқори кучланиш чулғамининг номинал юкламадаги қисқа туташув қувват йўқотиши паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sном — трансформаторнинг номинал қуввати (MVA).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Уч фазали гуруҳни ташкил этувчи бир фазали икки чулғамли трансформаторлар учун умумий ўтказувчи актив қаршилик (Rуў) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРҚТ — гуруҳдаги бир фазали трансформаторда юқори чулғам бўйича қисқа туташув қувват йўқотиши паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
UЮК ном — гуруҳдаги бир фазали трансформаторнинг юқори чулғамининг номинал кучланиши (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sном ТР — гуруҳдаги бир фазали трансформаторнинг номинал қуввати (MVA).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Чулғами бўлинган (тармоқланган) бир фазали трансформаторларнинг актив қаршилиги ҳар бир чулғам учун алоҳида қуйидаги формула асосида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) юқори чулғам учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) паст чулғамнинг ҳар бир қисми учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sном — чулғамли бўлинган (тармоқланган) бир фазали трансформаторнинг номинал қуввати (МВА);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆РҚТ — чулғамли бўлинган (тармоқланган) бир фазали трансформаторнинг қисқа туташувдаги йўқотишлари паспорт маълумотлари ёки меъёрий қўлланмалардан олинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
UЮК ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши (kV).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Электр тармоқлари хўжалиги объектларининг алоҳида элементларида юклама йўқотишларини ҳисоблаш методлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Электр энергиясининг юклама йўқотишлари қуйидагиларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқларида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
трансформаторларда (автотрансформаторларда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ток ўтказувчи шиналарда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
токни чегараловчи реакторлардаги юклама йўқотишлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Юклама йўқотишлари электр тармоқлари хўжалиги объектларининг алоҳида элементлари бўйича ва умумлашган тартибда ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Электр тармоқлари хўжалиги объектларининг алоҳида элементлари бўйича юклама йўқотишлари мавжуд маълумотлар асосида тезкор ҳисоблаш ёки ўртача юкламалар методларининг биридан фойдаланиб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Узатиш тизимида юқори аниқлик талаб қилинадиган элементлар (масалан, 220 — 500 кВ кучланишли тармоқлар, трансформаторлар) учун фақатгина тезкор ҳисоблаш методидан фойдаланишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Тезкор ҳисоблаш методи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Тезкор ҳисоблаш методида ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда таянч даврда юклама йўқотишлари (∆WЮЙ) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг фазага нисбатан актив қаршилиги (Ом);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ii — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг Δti вақт интервалидаги ўзгармас деб олинадиган ток юкламаси (А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pi, Qi — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг Δti вақт интервалида ўзгармас деб олинадиган актив ва реактив қуввати (мос равишда MW·h, MVAr);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ui — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформатордаги Δti вақт интервалида ўзгармас деб олинадиган кучланиш қиймати (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Δti — R қаршиликка эга бўлган тармоқ элементининг юкламаси ўзгармас деб олинадиган вақт интервали (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги вақт интерваллари сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Уч чулғамли трансформатор (автотрансформатор) учун таянч даврдаги юклама йўқотишлари (∆WЮЙ TPi) қуйидаги формулалардан бири орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
РТР ЮКi, РТР ЎКi, РТР ПКi, QTP ЮКi, QTP ЎКi, QTP ПКi, ITP ЮКi, ITP ЎКi, ITP ПКi — уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) чулғамлари бўйича актив ва реактив қувватлари ҳамда ток юкламаларининг Δti вақт интервалида ўзгармас деб олинадиган қийматлари (мос равишда MW, MVAr, А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
UТР ЮКi, UТР ЎКi, UТР ПКi — уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) юқори, ўрта ва паст чулғамлари кучланишларининг Δti вақт интервалидаги қийматлари (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
RТР ЮК, RТР ЎК, RТР ПК — уч чулғамли трансформатор (автотрансформатор) чулғамларининг актив қаршиликлари (Ом);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Δti — ҳисоблаш давридаги i — вақт интервали (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги вақт интерваллари сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Уч чулғамли трансформатор (автотрансформатор) паст кучланиш томонида ўлчаш натижалари мавжуд бўлмаса ёки қайд этиб борилмаган бўлса, ҳисоблаш таянч даврдаги юқори ва ўрта кучланишли чулғамлар маълумотлари асосида амалга оширилишига рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Токни чегараловчи реактордаги таянч давр учун юклама йўқотишлари (∆WЮЙ.ТЧР) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРҚЙ ТЧР — номинал токда реакторнинг ҳар бир фазасидаги актив қувват йўқотиши (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Iном — реакторнинг номинал ток қиймати (А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Iii — вақт интервалида ўзгармас деб олинадиган ишчи ток қиймати (А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Δti — ҳисоблаш давридаги i — вақт интервали (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — ҳисоблашлар амалга оширилаётган даврдаги вақт интерваллари сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Ўртача юкламалар методи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Ўртача юкламалар методига асосан ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда таянч даврдаги юклама йўқотишлари (∆WЮЙ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРўрт ҚЙ — ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторнинг таянч даврдаги ўртача юкламага мос актив қувват йўқотиши (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— таянч давр учун юклама графиги шакл коэффициенти квадрати (н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kк — актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаган ҳолларда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Т — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Юклама графиги шакл коэффициентининг квадрати қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда: kт — графикни тўлдириш коэффициенти бўлиб, юклама графигининг узлуксизлигини ифода этади (н.б).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Графикни тўлдириш коэффициенти (kт) қуйидаги формулалардан бири орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WТУ — таянч давр давомида тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pўрт — ҳисоб давридаги ўртача актив қувват (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pmax — ўлчовлар натижасида аниқланган амалдаги максимал қувват юкламаси (электр энергияси истеъмолини ҳисобга олиш ва назорат қилишнинг автоматлаштирилган тизими ёки ўлчовлар қайдномаларидан олинган, kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Т — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тmax — тармоқнинг энг катта юклама (Pmax )да ишлаш вақти (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Графикни тўлдириш коэффициенти тўғрисидаги ёки уни ҳисоблаш учун зарур маълумотлар мавжуд бўлмаган ҳолларда, 6 kV ва ундан юқори кучланишли тармоқлар учун kт=0,7 га , кучланиши 1000 V гача бўлган тармоқлар учун kт=0,5 тенг деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Ҳаво электр узатиш тармоқлари, кабель электр узатиш тармоқлари, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда таянч даврдаги ўртача юкламага мос актив қувват йўқотишлари (∆Рўрт ҚЙ) қуйидаги формулалардан бири орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) ўртача ток юкламаси бўйича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) ўртача қувват юкламалари бўйича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) қувват коэффициенти бўйича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рўрт — тармоқ элементининг таянч даврдаги ўртача актив қуввати юкламаси (MW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qўрт — тармоқ элементининг таянч даврдаги ўртача реактив қуввати юкламаси (MVAr);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tg φ — реактив қувват коэффициенти (н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uўрт — тармоқ элементининг таянч даврдаги ўртача кучланиши (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Iўрт — тармоқ элементининг ўртача ток юкламаси (А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R — тармоқ элементининг актив қаршилиги (Ом).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Ўртача юкламалар (Рўрт, Qўрт, Iўрт) қуйидаги формулалар орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WT актив — таянч даврда узелдан оқиб ўтган актив электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WT реактив — таянч даврда узелдан оқиб ўтган реактив энергия (kVAr·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Т — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
cos φ — қувват коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Уч чулғамли трансформаторда (автотрансформаторда) таянч даврдаги юклама йўқотишлари (∆WЮЙ ТР) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРўрт ҚЙ — уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) таянч даврдаги ўртача юкламага мос актив қувват йўқотиши (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— юклама графиги шакл коэффициентининг квадрати (н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kк — актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаган ҳолларда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Т — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Уч чулғамли трансформаторларда (автотрансформаторларда) таянч даврдаги ўртача юкламага мос актив қувват йўқотишлари (∆Рўрт ҚЙ) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) ўртача ток юкламаси бўйича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) ўртача қувват юкламалари бўйича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) қувват коэффициенти бўйича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рўрт ТР ЮК, Рўрт ТР ЎК, Рўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформаторнинг чулғамлари бўйича ўртача актив қувват юкламаси (ҳар бир чулғам учун алоҳида ушбу Методиканинг 43-бандида келтирилган формула бўйича аниқланади, MW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qўрт ТР ЮК, Qўрт ТР ЎК, Qўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформаторнинг чулғамлари бўйича ўртача реактив қувват юкламаси (ҳар бир чулғам учун алоҳида ушбу Методиканинг 43-бандида келтирилган формула бўйича аниқланади, MVAr);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Iўрт ТР ЮК, Iўрт ТР ЎК, Iўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформаторнинг чулғамлари бўйича ўртача ток юкламаси (ҳар бир чулғам учун алоҳида ушбу Методиканинг 43-бандида келтирилган формула бўйича аниқланади, A);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uўрт ТР ЮК Uўрт ТР ЎК, Uўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформаторнинг юқори, ўрта ва паст чулғамлари бўйича ўртача кучланиш (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tg φ — реактив қувват коэффициенти (н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rўрт ТР ЮК, Rўрт ТР ЎК, Rўрт ТР ПК — уч чулғамли трансформатор чулғамларининг актив қаршиликлари (Ом).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Уч чулғамли трансформатор (автотрансформатор) паст кучланиш томонида ўлчаш натижалари мавжуд бўлмаса ёки қайд этиб борилмаган бўлса, ҳисоблаш таянч даврдаги юқори ва ўрта кучланишли чулғамлар маълумотлари асосида амалга оширилишига рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Токни чегараловчи реактордаги таянч давр учун юклама йўқотишлари (∆WЮЙ ТЧР) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРўрт ҚЙ ТЧР — токни чегараловчи реакторда ўртача юкламага мос актив қувват йўқотиши (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Т — таянч даврдаги умумий ишлаш вақти (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kк — актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаган ҳолларда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— юклама графиги шакл коэффициентининг квадрати (н.б).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Ўртача юкламада токни чегараловчи реактордаги актив қувват йўқотиши (ΔРўрт ҚЙ ТЧР) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

ΔРўрт ҚЙ ТЧР

=

3

·

ΔРҚЙ ТЧР

·

(

Iўрт

)2,

[kW]

Iном

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРҚЙ ТЧР — номинал токда реакторнинг ҳар бир фазасидаги актив қувват йўқотиши (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Iўрт — таянч даврда токни чегараловчи реактордаги ўртача ток юкламаси (A);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Iном — токни чегараловчи реакторнинг номинал ток юкламаси (A).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Электр тармоқлари бўйича юклама йўқотишларини умумлашган тартибда ҳисоблаш методлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Электр тармоқларидаги юклама йўқотишларини умумлашган тартибда ҳисоблаш схемалар ҳамда тармоқ юкламалари тўғрисидаги мавжуд ахборотлар ҳажмидан келиб чиқиб, қуйидаги методлардан бирини қўллаш орқали амалга оширилиши мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) тезкор ҳисоблаш методи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) ҳисобий суткалар асосида ҳисоблаш методи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) ўртача юкламалар асосида ҳисоблаш методи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) йўқотишлар энг катта бўлган соатлар сони асосида ҳисоблаш методи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотлар асосида йўқотишларни баҳолаш методи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юқори кучланишли электр тармоқлари хўжалиги объектларида фақатгина «а» ва «б» методлардан фойдаланишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«а» — «г» методлардан фойдаланган ҳолда йўқотишларни ҳисоблашда белгиланган тармоқ схемаси ва элементларидаги юкламалар ўлчовлари ёки электротехникага оид ҳисоблашлар ёрдамида аниқланган электр тармоқ элементларининг юкламалари асос қилиб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«б» — «г» методлари бўйича йўқотишларни ҳисоблашда ҳисоб даврининг ҳар бир ойи учун шу ойга мос бўлган тармоқ схемасини ҳисобга олган ҳолда алоҳида ҳисобланади. Тармоқ схемаларини ўзгармас деб олиб, йўқотишларни бир неча ойларни ўз ичига олган давр учун ҳам ҳисоблашга йўл қўйилади. Таянч давр учун электр энергиясининг йўқотишлари, таянч даврга кирувчи ойлардаги (ҳисоблаш оралиқлари) йўқотишлар йиғиндиси орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Ҳисоб-китобларни амалга оширишда қувват коэффициенти тўғрисида маълумот мавжуд бўлмаган ҳолларда унинг қиймати шартли равишда юқори кучланишли тармоқлар учун — 0,85, ўрта ва паст кучланишли тармоқлар учун — 0,9 деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Тезкор ҳисоблаш методи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Тезкор ҳисоблаш методида юклама йўқотишлари (∆WЮК) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rii-тармоқ элементининг актив қаршилиги (Ом);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Iiji-тармоқ элементининг j-вақт интервалидаги ток юкламаси (А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Δtiji-тармоқ элементининг ток юкламаси (Iij) ўзгармас деб олинган вақт интервали;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — тармоқдаги элементлар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — ҳар бир элемент учун ҳисобланган вақт интервали (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Тармоқ элементларининг ток юкламаси диспетчерлик қайдномалари, телеўлчовлар бўйича тезкор ўлчов комплекслари ва электр энергиясини ҳисобга олишнинг автоматлаштирилган тизими маълумотлари асосида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Ҳисобий суткалар асосида ҳисоблаш методи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Ҳисобий суткалар асосида ҳисоблаш методида юклама йўқотишлари (∆WЮК) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— минимал юклама даврининг ҳар бир i-ойидаги юклама йўқотишлари (kW∙h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— максимал юклама даврининг ҳар бир j-ойидаги юклама йўқотишлари (kW∙h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n ва m — шартли равишда йил давомидаги минимал ва максимал юклама даврлари (n + m = 12 бўлиши керак).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Ойларни шартли равишда минимал ва максимал юклама даврларига тегишлилиги ойлик тармоқдан узатилган электр энергиясининг йиллик тармоқдан узатилган электр энергиясининг ўртача арифметик қийматига нисбатан таққослаш орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Ҳар бир ойдаги юклама йўқотишлари ( , ) қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— минимал юклама давридаги базавий суткада (ҳар соатлик интерваллар бўйича ҳисобланган) юклама йўқотишлари (kW∙h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— максимал юклама давридаги базавий суткада (ҳар соатлик интерваллар бўйича ҳисобланган)юклама йўқотишлари (kW∙h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wi ва Wji — ёки j — ойда тармоққа узатилган электр энергияси (kW∙h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wmin ва Wmax — тегишлилиги бўйича максимал ва минимал юклама даврларидаги базавий ойда тармоққа узатилган электр энергияси ҳажми (kW∙h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— суткалик юклама (тармоққа узатиладиган электр энергияси) графиги шакли коэффициентининг квадрати (н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kл — ҳаво электр узатиш тармоғи арматураси таъсиридаги йўқотишни ҳисобга олувчи коэффициент (110 kV ва ундан юқори кучланишли тармоқлар учун 1,02 га ва ундан паст кучланишли тармоқлар учун 1,0 га тенг деб олинади, н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кэкв i ва Кэкв j — ойдаги кунларнинг эквивалент сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Базавий суткалик юклама йўқотишлари ҳисобланаётган суткалардаги ҳар бир соатлик интервал учун ҳисобланган қувват йўқотишларининг йиғиндиси орқали аниқланади (ҳар бир интервалнинг максимал давомийлиги — бир соат).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Тармоққа узатиладиган электр энергияси графиги шакли коэффициентининг квадрати (k2ш) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wi — ойнинг i-кунидаги тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wўрт.сут — ҳисобланаётган ойда тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кo — ойдаги кунлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Ойнинг ҳар бир суткасида тармоққа узатилган электр энергияси тўғрисидаги маълумот мавжуд бўлмаганда, тармоққа узатиладиган электр энергияси графиги шакли коэффициентининг квадрати (k2ш) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Киш, Кд.о — ойдаги ишланадиган ва ишланмайдиган (дам олиш) кунлар сони (Ко = Киш + Кд.о);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kw — ишланмайдиган ва ўртача иш кунларидаги ўртача истеъмол қилинган электр энергияси қийматларининг нисбати kw = Wд.о/Wиш (н.б).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Эквивалент кунлар сони қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кэкв i = Киш + kw · Кд.о, [н.б]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Ўртача юкламалар асосида ҳисоблаш методи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Ўртача юкламалар асосида ҳисоблаш методида юклама йўқотишлари (∆WЮК) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔРўрт — тармоқдаги ўртача юкламага мос ўртача актив қувват йўқотиши (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ҳисоблаш оралиғида тармоқнинг умумий юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати (н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kк — тармоқнинг турли қисмларидаги (шохобчаларидаги) актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаганда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tii — ҳисоблаш интервалининг давомийлиги (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Тармоқнинг юклама графиги поғонали кўринишда берилган бўлса, ҳисоблаш оралиғида тармоқнинг умумий юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати () қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рi — давомийлиги Δti бўлган графикнинг i-поғонасидаги юклама (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Δti — поғоналарнинг давомийлиги (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рўрт — ҳисоблаш интервалидаги тармоқнинг ўртача юкламаси (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Т — умумий ишлаш вақти (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — ҳисоб даври оралиғидаги график поғоналарининг сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pўрт — ҳисоблаш интервалидаги тармоқнинг ўртача юкламаси (kW).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6 — 10 kV кучланишли тармоқлар ва 35 kV кучланишли радиал тармоқлар учун юқоридаги формулада Pi ва Pўрт қийматларнинг ўрнига бошланғич участканинг Ii ва Iўрт токлари қийматларидан фойдаланиш мумкин, бунда kk = 1,02 га тенг деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Ҳисоблаш оралиғи учун юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати () қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ҳисобланган назорат ўлчовлари кунининг суткалик графиги шакли коэффициентининг квадрати (н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— меъёрий юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати (н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ойлик тармоққа узатиладиган электр энергияси графиги (миқдорларининг сони, ҳисоблаш оралиғидаги ойлар сонига тенг бўлган график) шакли коэффициентининг квадрати (н.б).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Тармоққа узатиладиган электр энергияси ойлик графиги шакли коэффициенти () қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WОi — ҳисоблаш оралиғининг i-ойида тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wўрт.ой — ҳисоблаш оралиғида тармоққа узатилган ўртача ойлик электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nj — ҳисоблаш оралиғидаги ойлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисоб-китоб бир ой учун амалга оширилса, деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Юклама графиги мавжуд бўлмаганда юклама графиги шакли коэффициентининг квадрати () қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Тармоқнинг умумий юкламаси графигини тўлдириш коэффициенти (kт) қуйидаги формулалар орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wб — тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pўрт — тармоқ қисмининг ўртача юкламаси (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pmax — ўлчовлар натижасида аниқланган амалдаги максимал қувват(kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тmax — тармоқнинг энг катта юкламада ишлаган вақти (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Тармоқ қисми ёки шохобчаси учун ўртача юклама (Pўрт) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Pўрт i

=

Wi

,

[kW]

Т

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wi — Т вақт ичида i-тугунда (ёки тармоқ шохобчасида) истеъмол қилинган (ишлаб чиқарилган) электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Т — ҳисоблаш даври (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатлари сони асосида ҳисоблаш методи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатлари сони асосида ҳисоблаш методида йўқотишлар (∆WЮК) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WЮК i = kл · kk · ΔPmax · Ti · τн, [kW·h]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔPmax — тармоқдаги максимал юклама режимидаги қувват йўқотиши (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ti — ҳисоблаш давомийлиги (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τн — тармоқнинг умумий юклама графиги бўйича аниқланган, ҳисоблаш интервалида қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий қиймати (н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kл — ҳаво электр узатиш тармоғи арматураси таъсиридаги йўқотишни ҳисобга олувчи коэффициент (110 kV ва ундан юқори кучланишли тармоқлар учун 1,02 га ва ундан паст кучланишли тармоқлар учун 1,0 га тенг деб олинади, н.б);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kк — актив ва реактив юклама графикларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициенти (реактив қувват юкламаси ҳисобга олинмаган ёки қайд этиб борилмаганда, актив ва реактив қувват графиклари ажратилмаган ҳолларда тахминий равишда 0,99 деб қабул қилинади, н.б.).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий сони қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рi — ҳисоблаш интервалининг i-поғонасидаги актив қувват (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рmax — ҳисоблаш интервалидаги энг катта қувват (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Δtii-интервалнинг давомийлиги (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — ҳисоблаш интерваллари сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tj — ҳисоблаш давомийлиги (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6 — 10 kV кучланишли тармоқлар ва 35 kV кучланишли радиал тармоқлар учун юқоридаги формулада Pi ва Pўрт қийматларнинг ўрнига бошланғич участканинг Ii ва Iўрт токлари қийматларидан фойдаланиш мумкин, бунда kk = 1,02 га тенг деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Ҳисоблаш давридаги юклама графиклари тўлиқ бўлмаса, қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий қийматини (τн) қуйидаги формула бўйича аниқлаш мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τн = τс · τм · τN,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τс — қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий сони (назорат суткасининг графиги учун ушбу Методиканинг 68-бандида келтирилган формула бўйича аниқланади, н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τм — ой кунларини характерловчи коэффициент (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τN — ой кунлари графиги турлилигини ҳисобга олувчи коэффициент (н.б.).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Ой кунларини характерловчи коэффициент (τм) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kиш — ойдаги иш кунлари сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kд.о — ойдаги дам олиш кунлари сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kо — ойдаги кунлар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kw — дам олиш ва иш кунларидаги электр энергияси истеъмоли нисбати (н.б.).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Ой кунларини характерловчи ва ой кунларида графикнинг турлилигини ҳисобга олувчи коэффициент (τN) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Woii-ойда тармоққа узатилган электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wҳ.о — ҳисобот ойида тармоққа берилган электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Njҳисобланган ойлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Агар юклама графиги умуман мавжуд бўлмаса, қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг нисбий қиймати (τн) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда: kт — графикни тўлдириш коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумот бўйича йўқотишларни баҳолаш методи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумот бўйича йўқотишларни баҳолаш методи асосида йўқотишларни баҳолаш кучланиши 6,10 ва 0,4 kV бўлган электр тармоқларида қўлланади. Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6,10 ва 0,4 kV кучланишли электр тармоқлари хўжалиги объектлари мажмуасида йўқотишларни регрессия моделларидан фойдаланиб ҳисоблаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,4 kV кучланишли электр тармоқларида технологик йўқотишларни тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотга боғлиқлиги асосида баҳолаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,4 kV кучланишли электр тармоқларида электр энергиясининг йўқотишини кучланишнинг пасайишига боғлиқ равишда ҳисоблаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,4 kV кучланишли электр тармоқларида электр тармоғи схемалари ва ишлаш режим параметрларидан фойдаланиб, қувват ва энергия йўқотишларини алоҳида элементлар бўйича ҳисоблаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Кучланиши 6,10 ва 0,4 kV бўлган электр тармоқлари, шунингдек, 6 ва 10 kV кучланишли трансформаторлар учун ҳамда 0,4 kV кучланишли «шаҳар» ва «қишлоқ» туридаги электр тармоқлари мажмуаси учун электр энергиясининг йўқотишлари регрессия моделлари асосида алоҳида ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-§. 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни баҳолаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни (∆W) тармоқларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича ҳисоблаш қуйидаги формулага асосан ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B0 — регрессия коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wакт — актив электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nтр — мазкур тармоқлар мажмуасидан электр энергияси олаётган трансформаторлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nфид — тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L0 — тармоқлар умумий узунлиги (km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rум — тармоқнинг умумий қаршилиги (Ом);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
соsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни тармоқларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича ҳисоблашда тармоқнинг умумий қаршилиги (Rум) қуйидагилардан бири орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nв — тармоқлар мажмуасига кирувчи барча фидерлар шохобчаларининг сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ri — i — шохобчанинг қаршилиги (Ом);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L0 — тармоқлар умумий узунлиги (km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rсол — сим ёки кабелнинг солиштирма актив қаршилиги (Ом/км).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни тармоқларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича ҳисоблашда моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 10-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

10-жадвал

Nфид
 

10 — 50

50 — 500

500 — 1000

В0

0,0004400

0,0005739

0,0006738

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Тармоқнинг эквивалент қаршилиги асосида 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B0 — регрессия коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wакт — актив электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nфид — тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nтр — мазкур тармоқлар мажмуасидан электр энергияси олаётган трансформаторлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L0 — тармоқлар умумий узунлиги (km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rум — тармоқнинг умумий қаршилиги (Ом);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
соsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
RЭКВ — эквивалент қаршилик (Ом).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. 10 kV кучланишли тармоқларнинг эквивалент қаршилиги (RЭКВ) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rii-шохобчанинг солиштирма қаршилиги (Ом);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Smii-шохобчанинг умумий юкламаси (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sўрн — умумий (барча шохобчалар бўйича) юклама (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
NE — тармоқ шохобчаларининг сони (н.б.).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тармоқнинг эквивалент қаршилиги асосида 10 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни ҳисоблаш учун моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 11-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

11-жадвал

Nфид
 

10 — 50

50 — 500

500 — 1000

В0

0,000995

0,000965

0,000935

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. 10 kV кучланишли трансформаторларда йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B0 — регрессия коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wакт — трансформаторлар мажмуасига берилган актив электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sўрн — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (kVA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nтр — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
соsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10 kV кучланишли трансформаторларда йўқотишларни ҳисоблаш учун моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 12-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

12-жадвал

Nфид
 

10 — 50

50 — 500

500 — 1000

В0

4,597

5,361

5,361

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. 10 kV кучланишли трансформаторлар мажмуасининг салт юриш йўқотишлари (∆WСЮ) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B0 — регрессия коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sўрн — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (kVA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nтр — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторлар сони (н.б.).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Трансформаторлар мажмуасининг салт юриш йўқотишларини ҳисоблашда моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 13-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

13-жадвал

Nфид
 

10 — 50

50 — 500

ВО

0,000472

0,000458

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-§. 6 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни баҳолаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. 6 kV кучланишли тармоқларда йўқотишлар (∆W) тармоқларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича қуйидаги регрессия формуласи асосида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bo — моделнинг эмпирик коэффициенти (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wакт — тармоққа узатилган актив электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nтр — мазкур тармоқлар мажмуасидан электр энергияси олаётган трансформаторлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nфид — тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L0 — тармоқлар умумий узунлиги (km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rум — тармоқнинг умумий қаршилиги (Ом);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
соsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 14-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

14-жадвал

Nфид
 

10 — 50

50 — 500

ВО

0,0006973

0,0007335

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. 6 kV кучланишли трансформаторларда йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B0 — регрессия коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wакт — трансформаторлар мажмуасига берилган актив электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sўрн — мажмуадаги 6/0,4 kV кучланишли трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (kVA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nтр — мажмуадаги 6/0,4 kV кучланишли трансформаторлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
соsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 15-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

15-жадвал

Nфид
 

10 — 50

500 — 5000

В0

2,8685

2,5146

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. 6 kV кучланишли трансформаторлар мажмуасининг салт юриш йўқотишлари (∆WСЮ) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B0 — регрессия коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sўрн — мажмуадаги 6/0,4 kV кучланишли трансформаторларнинг умумий ўрнатилган қуввати (kVA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nтр — мажмуадаги 10/0,4 kV кучланишли трансформаторлар сони (н.б.).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 16-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

16-жадвал

Nфид
 

10 — 50

50 — 500

ВО

0,0005532

0,0004586

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-§. 0,4 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни баҳолаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. 0,4 kV кучланишли «қишлоқ» туридаги тармоқлар мажмуаси бўйича йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bo — моделнинг эмпирик коэффициенти (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wакт — тармоққа узатилган актив электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nсут — ҳисоблаш давридаги кунлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nфид — тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nn — тармоқлар мажмуасидаги истеъмолчилар сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rум — тармоқнинг умумий қаршилиги (Ом);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rотп — тармоқлар мажмуасидаги шохобчалар (таянчдан уйнинг киришигача бўлган қисми) қаршиликларининг йиғиндиси (Ом);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N3ф — тармоқлар мажмуасидаги уч фазали истеъмолчилар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
соsφ — тармоқлар мажмуаси учун ўртача қувват коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 17-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

17-жадвал

Nфид
 

100 — 250

250 — 800

800 — 2000

2000 — 5000

>5000

В0

0,14055

0,12025

0,10448

0,091625

0,081014

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. 0,4 kV кучланишли «шаҳар» туридаги тармоқлар мажмуаси учун йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моделнинг эмпирик коэффициенти (В0) ҳисобланаётган фидерлар сонига (Nфид) боғлиқ ҳолда қуйидаги 18-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

 

18-жадвал

Nфид
 

100 — 200

200 — 500

500 — 1000

1000 — 2000

2000 — 5000

>5000

В0

0,75107

0,9054

1,096

1,2848

1,5622

1,8616

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Уйлар орасидаги тармоқларининг умумий қаршилиги (Rум.уо) қуйидаги формулалардан бири орқали ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ri i — шохобчанинг қаршилиги (Ом);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rсол — сим ёки кабелнинг солиштирма актив қаршилиги (Ом/km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
NШ — тармоқлар мажмуаси барча фидерларининг уйлар оралиғидаги тармоқларининг шохобчалари сони (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rii — шохобчанинг қаршилиги (Ом);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lум.уо — барча фидерларнинг уйлар оралиғидаги тармоқларининг умумий узунлиги (km).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-§. Электр энергияси йўқотишларини тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотларга боғлиқлиги асосида баҳолаш методи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Электр энергияси йўқотишларини тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотларга боғлиқлиги асосида баҳолаш методида йўқотишлар (∆W) қуйидаги формула орқали ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
W0,4 — 0,4 кВ кучланишли тармоқларга берилган электр энергияси (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Fб.ўрт — бош участкаларнинг ўртача кўндаланг кесими (mm²);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Д — ҳисоблаш амалга ошириладиган кунлар (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lэкв — тармоқларнинг умумий эквивалент узунлиги (km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tg φ — ўртача реактив қувват коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k0,4 — тармоқ узунлиги бўйича юкламанинг тақсимланиши характери ва фазалардаги юкламаларнинг бир хил эмаслигини ҳисобга олувчи коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dн — 0,4 kV ли тармоққа берилган умумий электр энергияси миқдорига нисбатан, трансформатор пунктидан 1-2 таянчлар оралиғига тенг масофада истеъмол қилинаётган электр энергиясининг улуши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотлар бўйича электр энергиясининг йўқотишларини баҳолаш методи умумий сони 100 та ва ундан ортиқ, кучланиши 6 — 10/0,4 kV бўлган трансформатор пунктидан тарқалган тармоқлар жамланмасидаги электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш учун қўлланиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Кичикроқ ҳажмдаги, яъни умумий сони 100 тадан кам, кучланиши 6 — 10/0,4 kV бўлган трансформатор пунктидан тарқалган тармоқлар учун қуйидаги усуллар қўлланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) Тармоқ схемаси ва унинг иш режими параметрларидан фойдаланган ҳолда қувват ва электр энергияси йўқотишларини элементлар бўйича ҳисоблаш методи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) 0,4 kV кучланишли тармоқлардаги йўқотишларни кучланишнинг пасайиши миқдорига боғлиқ ҳолда ҳисоблаш методи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. 0,4 kV кучланишли N та тармоқлар мажмуасининг умумий эквивалент узунлиги (Lэкв) қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lэкв = Lм + 0,44L2-3 + 0,22L1, [km]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lм — 0,4 kV кучланишли N та тармоқ магистраллари узунлигининг йиғиндиси (km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L2-3 — 0,4 kV кучланишли N та тармоқнинг икки ва уч фазали шохобчалари узунлигининг йиғиндиси (km);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L1 — 0,4 kV кучланишли N та тармоқнинг бир фазали шохобчалари узунлигининг йиғиндиси (km).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Кучланиши 0,4 kV бўлган битта тармоқ магистралини аниқлашда 6 — 10/0,4 kV трансформатор пунктидан уч фазали ёки икки фазали тармоқларгача уланган энг узоқдаги истеъмолчигача бўлган масофа ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Тармоқнинг мансублик чегараси таянчда ёки кўп хонадонли уйларга кириш қисмида бўлса, тармоқлар узунлиги эквивалентнинг йиғиндисини аниқлашда шохобчанинг узунлигига кўп хонадонли уй-жойларнинг умумий фойдаланишидаги электр тармоқлари (шунингдек, уй-жой ичидаги электр тармоқлари), уй-жойлардаги шохобчалар узунликлари киритилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Магистрал ёки шохобчаларда алюминий, пўлат ва мисли симлар мавжуд бўлганда ушбу Методиканинг 90-бандида келтирилган формулага қўйиладиган тармоқлар узунликлари (L) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L = Lа + 4 · Lп + 0,6 · Lмис, [km]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда: Lа, Lп, Lмис — алюминий, пўлат ва мисли симларнинг мос узунликлари (km).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Тармоқ узунлиги бўйича юкламанинг тақсимланиши характери ва фазалардаги юкламаларнинг бир хил эмаслигини ҳисобга олувчи коэффициент (k0,4) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dp — 0,4 kV кучланишли тармоққа берилган умумий электр энергиясига нисбатан аҳолига етказиб берилган электр энергиясининг улуши (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ku — 400/230 V бўлган тармоқ учун 1 га тенг ва 220/127 V бўлган тармоқ учун 3 га тенг деб олинадиган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Бош участкаларнинг ўртача кўндаланг кесими (Fб ўрт) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Frii — тармоқнинг бошланғич участкаси кесимининг юзаси (mm2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lrii — тармоқ бошланғич участкасининг узунлиги (km).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Графикни тўлдириш коэффициенти ва (ёки) реактив қувват коэффициенти тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда kт = 0,5 ва tg φ = 0,6 деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. 0,4 kV кучланишли тармоқларга берилган ва (ёки) бериладиган электр энергиясини ҳисобга олиш тизими мавжуд бўлмаганда ёки қайд этилмаганда унинг қиймати 6 — 10 kV ли тармоқларга берилган электр энергияси ҳажмидан 6 — 10 kV ускуналардаги йўқотишларни, 6 — 10/0,4 kV ли трансформатор пунктларига берилган электр энергиясини трансформатор пунктининг шиналарига уланган истеъмолчиларга берилган электр энергияси ҳамда истеъмолчилар балансидаги 0,4 kV ли тармоқларга берилган электр энергиясини айириб ташлаган ҳолда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. 0,4 kV кучланишли тармоқларда йўқотишларни кучланишнинг пасайиши қийматига боғлиқлиги ҳолда ҳисоблаш методини қўллаш учун максимал юклама режимида трансформатор пункти шиналаридаги ва магистрал тармоқнинг узоқ нуқтасидаги фаза кучланишлари ўлчанади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўлчаш маълумотлари бўйича кучланиш йўқолишлари (ΔU) 6 — 10/0,4 kV трансформатор пунктининг 0,4 kV кучланишли шиналаридаги фаза кучланишининг ўртача қийматига нисбатан мутлақ (абсолют) ва нисбий (фоиздаги) қийматлари аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Кучланишнинг пасайиши миқдорига боғлиқ ҳолда 0,4 kV кучланишли тармоқдаги йўқотишларининг нисбий қиймати (ΔW) қуйидаги формула бўйича аниқланади (тармоққа берилган электр энергиясининг қийматига нисбатан фоизда):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

ΔW%

=

0,7

·

Кнт

·

ΔU

·

τ

,

[%]

Tmax

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ΔU — максимал юклама даврида тармоқдаги кучланиш пасайиши, яъни трансформатор пункти шиналаридан энг узоқ электр қабул қилгичгача кучланишнинг йўқотилиши (%);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кнт — юкламанинг фазалар бўйича нотекис тақсимланишини ҳисобга олувчи коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τ — қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг умумий давомийлиги (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tmax — таянч ёки ҳисоб давридаги максимал юклама давомийлиги (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Агар трансформатор пунктининг шиналарида ўлчанган фаза кучланишининг даражалари ҳар хил бўлса, максимал юклама даврида тармоқдаги кучланиш пасайишини (ΔU) аниқлашда трансформатор пунктининг шиналаридаги учта ўлчанган кучланишнинг ўртача арифметик қиймати қабул қилинади. Агар юкламанинг максимал қийматида магистрал тармоқнинг энг узоқ нуқтасидаги уч фазалик киришида фаза кучланиши ўлчанган бўлса, ҳисоблаш учун учта ўлчанган қийматлардан энг кичиги қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Юкламанинг фазалар бўйича нотекис тақсимланишини ҳисобга олувчи коэффициент (Кнт) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Iа, Iв, Iс — фазаларнинг ўлчанган ток юкламалари (A);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rн/Rф — ноль ва фаза симлари қаршиликларининг нисбати (н.б.).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Фазаларнинг ток юкламалари тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rн/Rф = 1 бўлган тармоқлар учун Кнт = 1,13;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rн/Rф = 2 бўлган тармоқлар учун Кнт = 1,2 деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Қувват йўқотишлари энг катта бўлган соатларнинг умумий давомийлигининг максимал юклама давомийлигига нисбати (τ/Тмакс) 19-жадвалга мувофиқ қўлланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

19-жадвал

Тmax, (h)

2000

ё3000

4000

5000

6000

τ/Тmax

0,46

0,52

0,6

0,72

0,77

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. 0,4 kV кучланишли N та тармоқларидаги электр энергиясининг нисбий йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
i — тармоқдаги электр энергиясининг нисбий йўқотишлари (%);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ii — i — тармоқнинг бош участкасидаги максимал юклама (А).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. 0,4 kV кучланишли электр тармоқларида электр энергияси йўқотишларини аниқ ҳисоблаш учун бошланғич ахборотлар етарли даражада мавжуд бўлганда, 0,4 kV кучланишли алоҳида тармоқларда электр энергияси йўқотишларини ҳисоблашда қувват ва электр энергияси йўқотишларини электр тармоғи схемаси ва режими параметрларидан фойдаланиб, унинг элементлари бўйича ҳисоблаш методини қўллаш тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. 0,4 kV кучланишли тармоқларда электр энергияси йўқотишларини кучланишнинг пасайишига боғлиқ ҳолда ҳамда қувват ва электр энергиясининг йўқотишлари элементлари бўйича ҳисоблашни электр тармоғи схемаси ва режими параметрларидан фойдаланиб, ихтиёрий танлаб олинган 0,4 kV тақсимлаш тармоқлари бўйича амалга оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда кучланиши 0,4 kV бўлган тармоқларнинг умумий сони 100 тадан ортиқ 6 — 10/0,4 kV трансформатор пунктларининг камида 20 фоизидан таъминланаётган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-боб. Электр станцияларининг электр тармоқлари хўжалиги объектларида амалдаги юкланиш графиклари ва юклама коэффициенти бўйича техник йўқотишларни ҳисоблаш методлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Уч фазали икки чулғамли трансформаторларининг (автотрансформаторларининг) амалдаги юкланиш графиги мавжуд бўлса, улардаги электр энергияси йўқотишлари (DWтр) қуйидаги формулалар бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆ РС.Ю — трансформаторнинг салт ишлаш режимида қувват йўқотишлари трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆ РҚ.Т — трансформаторнинг қисқа туташувдаги қувват йўқотиши трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Smax — трансформаторнинг максимал юкламаси трансформаторнинг амалдаги юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (kV·А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sном — трансформаторнинг номинал қуввати трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформаторлар учун билдиргич бўйича қабул қилинади (kV·А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t — ҳисобот даврида трансформаторнинг ишлаган вақти (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τ — ҳисобот даврида ишлатилган максимал юклама давомийлиги бўйича аниқланадиган трансформатордаги энг катта йўқотишлар вақти (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Бир фазали икки чулғамли трансформаторларнинг уч фазали гуруҳи учун амалдаги юкланиш графиги асосида электр энергияси йўқотишлари (DWтр) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆РСЮ — салт юриш режимида бир фазали трансформаторда қувват йўқотишлари трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆РҚ.Т — қисқа туташув режимида бир фазали трансформаторда қувват йўқотишлари трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Smax — трансформаторнинг максимал юкламаси трансформаторнинг амалдаги юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (kV·А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sном — трансформаторнинг номинал қуввати трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформаторлар учун билдиргич бўйича қабул қилинади (kV·А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t — ҳисобот даврида трансформаторнинг ишлаган вақти (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τ — ҳисобот даврида ишлатилган максимал юклама давомийлиги бўйича аниқланадиган трансформаторда электр энергиясининг энг катта йўқотишлар вақти (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Паст кучланишли чулғами икки тармоққа бўлинган уч фазали икки чулғамли трансформаторлар учун амалдаги юкланиш графиги асосида электр энергияси йўқотишлари (DWтр) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆Рқ.т.ЮК — трансформаторнинг юқори кучланишли чулғамидаги қисқа туташув режимида қувват исрофи, трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆Рқ.т ПК1, ∆Рқ.тПК2паст кучланиш чулғамининг 1- ва 2-тармоғида қисқа туташув режимидаги қувват исрофи (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆Рқ.тПК1, ∆Рқ.тПК2 = 0,5 · DРқ.т ЮК-ПК — шу қувватдаги икки чулғамли паст кучланишли чулғами бўлинмаган трансформаторда қисқа туташув режимида қувват йўқотишлари (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SномПК1, SномПК2 — трансформаторнинг паст кучланиш чулғамининг 1- ва 2-тармоқлари номинал қуввати (kV·А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SномПК1 = SномПК2 = 0,5 Sном — паст кучланишли чулғами бўлинмаган шу қувватдаги икки чулғамли трансформатор номинал қуввати (kV·А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SномПК1, SномПК2 — трансформаторнинг максимал юкламаси (kV·А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SmaxПК1=SmaxПК2=0,5∙SmaxЮК— трансформаторнинг амалий юкланиш жадвали бўйича қабул қилинади (kV·А).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Уч фазали уч чулғамли трансформатор ва автотрансформаторлар учун амалдаги юкланиш графиги асосида электр энергияси йўқотишлари (∆Wтр) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда: SномЮК = SномЎК = SномПК = Sном — трансформаторнинг тегишли чулғамларидаги номинал қуввати (kV·А).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар ҳар бир чулғамнинг қуввати Sном нинг 100 фоизига тенг бўлса, ҳамда паспортда ёки услубий қўлланмада ∆Рқ.тЮК-ПК — берилган бўлса, ҳар бир чулғамнинг қисқа туташув йўқотишлари бир хил ва 0,5 ∆Рқ.тЮК-ПК га тенг олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар паст (ПК) ва ўрта (ЎК) кучланишли чулғамларининг қуввати SномПК = 0,67 Sном ёки SномЎК = 0,67 Sном бўлса, ∆Рқ.тПК ва ∆Рқ.тЎК қувват йўқотишлари ∆Рқ.тЮК-ПК ни 0,67 ни 0,5 коэффициентига кўпайтириш орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SmaxЮК, SmaxЎК, SmaxПК — трансформаторнинг тегишли чулғамлари максимал юкламаси, трансформаторнинг амалий юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (kV·А).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τЮК, τЎК, τПК — трансформатор тегишли чулғамларида энг катта йўқотишлар вақти, трансформаторнинг амалий юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Агар уч чулғамли трансформатор ёки автотрансформатор учун паспортида ∆Рқ.тЮК, ∆Рқ.тЎК, ∆Рқ.тПК кўрсатилмаган бўлиб, ∆РқтЮК-ЎК, ∆Рқ.тЮК-ПК ва ∆Рқ.тЎК-ПК берилган бўлса, унда ҳар бир чулғамнинг юклама йўқотишларини қуйидаги ўзаро нисбатлардан аниқлаш мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда: Кфой — фойдалилик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Уч чулғамли трансформатор учун Кфой=1 га тенг деб қабул қилинади. Автотрансформатор учун эса қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Кфой

=

1

UЎК

,

[н.б.]

UЮК

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда: UЎК, UЮК тегишли равишда ўрта ва юқори кучланишли чулғамларнинг номинал кучланиши (V).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Бир фазали трансформаторлар (автотрансформаторлар)нинг уч фазали гуруҳи учун амалдаги юкланиш графиги асосида электр энергияси йўқотишлари (DWтр) қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆РСЮ — бир фазали автотрансформаторнинг салт ишлаши режимида қувват йўқотишлари, автотрансформатор паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆Рқ.тЮК, ∆Рқ.тЎК, ∆Рқ.тПК — бир фазали автотрансформаторларнинг қисқа туташув режимида тегишли чулғамларида қувват йўқотишлари, автотрансформатор паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SmaxЮК, SmaxЎК, SmaxПК — автотрансформаторнинг тегишли чулғамлари максимал юкламаси, автотрансформаторнинг амалдаги юкланиш графиги бўйича қабул қилинади (kV·А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sном — автотрансформаторнинг номинал қуввати, автотрансформатор паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kV·А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t — ҳисобот даврида автотрансформаторнинг ишлаган вақти (h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τЮК, τЎК, τ​​​​​​​ПК — тегишли чулғамнинг энг катта йўқотишлари вақти, автотрансформаторнинг амалдаги юкланиш графиги бўйича белгиланади (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Трансформаторларнинг (автотрансформаторларнинг) амалдаги юкланиш графиги мавжуд бўлмаганда, улардаги электр энергияси йўқотишлари қуйидаги услубларнинг биридан фойдаланган ҳолда юклама коэффициенти орқали аниқланиши мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) биринчи услубда трансформатор маълумотлари паспорт ёки услубий қўлланмалардан олинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

β

=

Iўр

,

[н.б.]

Iном

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Iўр — трансформаторнинг ҳисоб-китоб қилинаётган даврдаги ўртача ток юкламаси (А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Iном — трансформаторнинг тегишли чулғамининг номинал токи трансформаторнинг паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланмалар бўйича қабул қилинади (А).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wакт — актив электр энергияси миқдори, актив электр энергиясини ҳисобга олиш ускунаси бўйича аниқланади (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wреак — реактив энергия миқдори реактив энергияни ҳисобга олиш ускунаси бўйича аниқланади (kVAr·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uном — трансформаторнинг тегишли чулғами номинал кучланиши трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги автотрансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kV);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tp — трансформаторнинг юкланишда ишлаган соати (h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) Иккинчи услубда зарур бирликлар тригонометрик жадвалдан олинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

β

=

Wакт

,

[н.б.]

Sном · cosj · tp

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
cosφ — қувват коэффициенти тригонометрик жадвалдан аниқланади (н.б.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бу ерда φ бурчак қуйидагича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

j

=

arctg

Wреак

,

Wакт

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Турли фаза ва хар хил чулғамли трансформаторлар учун электр энергияси йўқотишлари қуйидаги формулалар асосида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) синхрон генераторли блокда ишловчи уч фазали икки чулғамли трансформатор учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
DWTP = (DРСЮ + DРқ.т · β2) · tp, [kW·h]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) тармоқда ишловчи уч фазали икки чулғамли трансформатор учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WTP = ∆​​​​​​​РСЮ · t + ∆​​​​​​​Рқ.т · β2 · tp, [kW·h]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Бир фазали икки чулғамли трансформаторларнинг уч фазали гуруҳи учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
WTP = ∆WTP = 3 · ∆​​​​​​​РСЮ · t + 3 · ∆​​​​​​​Рқ.т · β2 · tp, [kW·h]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆РСЮ — бир фазали трансформаторнинг салт ишлаш режимида қувват йўқотишлари, трансформатор паспорти бўйича ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆Рқ.т — бир фазали трансформаторнинг қисқа туташув режимида қувват йўқотишлари, трансформатор паспорти бўйича ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади, (kW).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Паст кучланишли чулғами икки тармоққа бўлинган уч фазали икки чулғамли трансформаторлар учун йўқотишлар қуйидаги формулага асосан ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда: βюк, βпк1, βпк2 — трансформаторнинг тегишли чулғамлари юкланиш коэффициенти (н.б).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
118. Уч фазали уч чулғамли трансформатор ва автотрансформаторлар учун йўқотишлар қуйидаги формула асосида аниқланади (kW∙h):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда: βюк, βўк, βпк — трансформатор ёки автотрансформаторларнинг тегишли чулғамларидаги юкланиш коэффициентлари (нисбий бирлик).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. Уч фазали уч чулғамли трансформаторда йўқотишларни етарли даражада аниқлик билан қуйидаги соддалаштирилган формула орқали ҳисоблаш мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆Рқ.тЮК-ПК — икки чулғамли режимда юқори ва паст кучланишли чулғамларининг 100 фоизли юклама ҳолати учун. ∆Рқ.т нинг максимал миқдорини берувчи қисқа туташув режимида қувват йўқотишлари трансформатор паспорти ёки ушбу турдаги трансформатор учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
α1, α2, α3 — ҳар бир чулғам номинал қувватда юкланганда унинг жами йўқотишлардаги улушини белгиловчи коэффициентлар (нисбий бирлик).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар ҳар бир чулғамнинг қуввати Sномнинг 100 фоизига тенг бўлса, унда α1= 0,6, α2= α3= 0,4 бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар паст ёки ўрта кучланишли чулғамнинг қуввати SномПК=0,67 Sном ёки SномПК=0,67 Sном бўлса, унда α2= α3= 0,3 бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
βюк, βўк, βпк — трансформаторнинг тегишли чулғамларининг юкланиш коэффициентлари (нисбий бирлик).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. Бир фазали автотрансформаторларнинг уч фазали гуруҳи учун йўқотишлар қуйидаги формулага асосан аниқланади (kW∙h):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆РСЮ — бир фазали автотрансформаторларнинг салт юриш режимидаги қувват йўқотишлари, автотрансформатор паспорти бўйича ёки ушбу турдаги автотрансформаторлар учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆Рқ.тЮК, ∆Рқ.тЎК, ∆Рқ.тПК — бир фазали автотрансформаторнинг қисқа туташув режимида тегишли чулғамларидаги қувват йўқотишлари, автотрансформатор паспорти бўйича ёки ушбу турдаги автотрансформаторлар учун услубий қўлланма бўйича қабул қилинади (kW);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
βюк, βўк, βпк — автотрансформатор тегишли чулғамларининг юкланиш коэффициентлари (н.б.).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қурилмаларнинг барча паспорт ёки услубий қўлланма маълумотлари ишлаб чиқарилган йилини ҳисобга олган ҳолда қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-боб. Электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларни ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (ΔWҳато.Й.ТД) бутун электр тармоғи бўйича электр энергияси нобалансининг чегаравий қиймати сифатида таянч давр маълумотларидан келиб чиқиб, қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
δi, δj — электр энергиясини қабул қилиш ва узатиш ҳисобга олиш нуқталаридаги ҳисоблаш каналларининг рухсат этилган хатолиги (%);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wi, Wj — электр тармоғи бўйлаб ўлчов каналларида қайд қилинган, қабул қилинган ва узатилган актив электр энергияси (минг·kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — электр энергиясининг қабул қилинишини қайд этувчи ҳисобга олиш нуқталарининг сони (дона);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — электр энергиясининг берилишини қайд этувчи ҳисобга олиш нуқталарининг сони (дона).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Таянч даврда тақсимлаш тизимидаги электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларининг нисбий қиймати қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wҳато.Й.ТД — таянч даврда тақсимлаш тизимидаги электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wтақ.ТД — таянч даврда тақсимлаш тизимига берилган (тақсимланган) электр энергияси (kW·h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Таянч даврда узатиш тизимидаги электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларининг нисбий қиймати қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wҳато.Й.ТД — таянч даврда узатиш тизимидаги электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (kW·h);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Wузат.ТД — таянч даврда узатиш тизимидан узатилган электр энергияси (kW·h).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
124. Ҳисобга олиш тизимининг (актив электр энергиясини ўлчаш каналининг) рухсат этилган нисбий хатолиги миқдори қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
δҲП, δТТ, δКТ — нормал шароитларда ҳисобга олиш ускуналарининг (ҳисоблагич, ток трансформаторлари ва кучланиш трансформаторлари) рухсат этилган хатоликлари (аниқлик синфи қиймати бўйича қабул қилинади, %);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
δЛ — ҳисобга олиш ускуналарининг кучланиш трансформаторларига уланган тармоқларидаги рухсат этилган кучланиш йўқотишларининг чегараси (%).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
125. Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ кучланиш даражалари бўйича электр энергиясининг йўқотишлари таянч ва ҳисоб даврларида кучланиш даражалари бўйича тармоққа берилган электр энергиясига мутаносиб равишда тақсимланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
126. Агар таянч даврда ҳисобланган технологик йўқотишлар амалдаги технологик йўқотишлардан кичик ёки унга тенг бўлса, ҳисоб даври учун ҳисобга олиш тизими хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (∆Wхато.Й) нолга тенг деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-боб. Якунловчи қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
127. Ушбу Методикада келтирилган катталикларни ва коэффициентларнинг мутлақ қийматлари, шу жумладан, жадваллардаги мутлақ қийматлар бир йил — 365 кун бўлишини ҳисобга олиб келтирилган. Кабиса йилида йўқотишлар ҳисобланганда к = 366/365 коэффициентни қўллаган ҳолда тузатиш киритилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
128. Ушбу Методикадаги жадвалларда ускунанинг кўрсаткичларига мос аниқланадиган катталиклар қийматлари келтирилмаган бўлса, ушбу ускунага мос қийматлар чизиқли интерполяция ёрдамида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
129. Ушбу Методика асосида амалга оширилган ҳисоб-китоблар ва уларни амалга оширишда қўлланадиган маълумотларнинг ишончлилиги учун масъулият ушбу маълумотларни тақдим этувчи ташкилотларга юкланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Технологик сарф тузилмасининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
НАМУНАВИЙ ШАКЛИ*
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Т/р

Технологик сарф тузилмаси элементлари

Ўлчов бирлиги

Кучланиш даражалари бўйича (kV)

Жами

500

220

110

35

6 — 10

0,4

I

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси ҳажми

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

II

Технологик сарф

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

Технологик сарфнинг нисбий кўрсаткичи (тармоққа берилган электр энергияси ҳажмига нисбатан)

%

 

 

 

 

 

 

 

1.

Техник йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

а)

Шартли-ўзгармас йўқотишлар, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

трансформаторларда (автотрансформаторларда) салт ишлаш йўқотишлари

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

ҳаво тармоқларида тожланиш ҳисобига юзага келадиган йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

синхрон компенсатор ва статик конденсатор батареяларида

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

шунтловчи реакторларда

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

уловчи симлар ва йиғма шиналарда

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

ток ва кучланиш трансформаторларида, тўғридан-тўғри уланган ҳисоблагичлар ва бошқа ҳисобга олиш тизими ускуналарида

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

кабель тармоқларида

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

б)

Юклама йўқотишлари, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

куч трансформаторлари ва автотрансформаторларда

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

ҳаво тармоқларида тожланиш ҳисобига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

синхрон компенсатор ва статик конденсатор батареяларида

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

шунтловчи реакторларда

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

уловчи симлар ва йиғма шиналарда

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

ток ва кучланиш трансформаторларида, тўғридан-тўғри уланган ҳисоблагичлар ва бошқа ҳисобга олиш тизими ускуналарида

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

кабель тармоқларида

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

...

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

2.

Электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

3.

Ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:* ушбу намунавий жадвалларга электр тармоқлари хўжалиги объектлари, шу жумладан, узатиш ва тақсимлаш тизимлари тузилиши ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

__________________________________________________________________________

(Лавозими) ________________ (Имзо) _______________ (Ф.И.О)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тақсимлаш тизимлари учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини асословчи маълумотларнинг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
НАМУНАВИЙ ШАКЛЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

 

Тақсимлаш тизими оператори (ҳудудий электр тармоқлари корхоналари) тармоқлари бўйича электр энергияси баланс кўрсаткичлари

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________


тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Кўрсаткичлар

Ўлчов бирлиги

Йиллар кесимида кўрсаткичлар

Таянч даврдан олдинги йил

Таянч давр

Жорий йил

Ҳисоб даври

1

2

3

4

5

6

7

I

Тармоққа қабул қилинган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

1.

узатиш тизимидан (магистрал электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

2.

тақсимлаш тизимидан (ҳудудий электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларидан

минг kW·h

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (компания)лардан

минг kW·h

 

 

 

 

5.

блок-станциялардан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

II

Тармоқдан узатилган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

1.

узатиш тизимига (магистрал электр тармоқларига)

минг kW·h

 

 

 

 

2.

тақсимлаш тизимига (ҳудудий электр тармоқларига)

минг kW·h

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (компания)ларга

минг kW·h

 

 

 

 

...

минг kW·h

 

 

 

 

III

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси (I-II)

минг kW·h

 

 

 

 

IV

Етказиб берилган (истеъмол қилинган) электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

1.

ишлаб чиқариш эҳтиёжлари (хўжалик эҳтиёжлари билан) учун электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

 

2.

истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси

минг kW·h

 

 

 

 

V

Ҳақиқий ҳисобий технологик сарф (йўқотишлар)

минг kW·h

 

 

 

 

%

 

 

 

 

VI

Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёри

минг kW·h

 

 

 

-

%

 

 

 

-

VII

Белгиланган меъёрдан ортиқ электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

-

%

 

 

 

-

 

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________

 


Корхона раҳбари


Имзо


Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-жадвал

 

Таянч ва ҳисоб даврларида кучланиш даражалари бўйича электр энергияси баланси тузилиши

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________


тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Кўрсаткичлар

Ўлчов бирлиги

Кучланиш даражалари бўйича кўрсаткичлар

Жами

110 kV

35 kV

10 kV

6 kV

0,4 kV

1

2

3

4

5

6

7

8

9

I

Тармоққа қабул қилинган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

1.

узатиш тизимидан (магистрал электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

2.

тақсимлаш тизимидан (ҳудудий электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларидан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (компания)лардан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

5.

блок-станциялардан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

II

Тармоқдан узатилган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

1.

узатиш электр тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

2.

тақсимлаш электр тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (компания)ларга

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

III

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси, (I-II)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

IV

Етказиб берилган (истеъмол қилинган) электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

1.

ишлаб чиқариш эҳтиёжлари (хўжалик эҳтиёжлари билан) учун электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

2.

истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

V

Ҳисобий технологик сарф (йўқотишлар)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

VI

Технологик сарф, жами, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

1.

техник йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

а)

шартли-ўзгармас йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

б)

юклама йўқотишлари

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

2.

электр энергиясининг ўз эҳтиёжлари

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

3.

ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

4.

тармоққа узатилган электр энергиясига нисбатан технологик сарфнинг нисбий қиймати

%

 

 

 

 

 

 

VII

Электр энергиясининг иқтисодий йўқотишлари

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-жадвал

 

Таянч даврда электр энергияси оқимлари тузилмаси

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________

тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

 

Электр энергияси ишлаб чиқарувчилар, узатиш ва тақсимлаш тизимлари

Кучланиш даражаси сони

Кучланиш даражаси,

kV

Электр энергияси оқимлари,

минг kW·h

қабул қилиш

узатиш

1

2

3

4

5

...

 

 

 

 

...

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-жадвал

 

Таянч ва ҳисоб даврларида электр энергиясининг технологик йўқотишлари тузилмаси

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________


тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Тузилманинг ташкил этувчилари

Жами

шу жумладан, кучланиш даражалари бўйича

110 kV

35 kV

10 kV

6 kV

0,4 kV

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

I

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси

 

-

 

-

 

-

 

-

 

-

 

-

II

Электр энергиясининг технологик сарфи (III+IV+V)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

III

Электр энергиясининг техник йўқотишлари,

шу жумладан:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

а)

шартли-ўзгармас йўқотишлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

трансформаторнинг салт юриши

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

ҳаво электр узатиш тармоқларидаги сирқиш токи

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

кабель электр узатиш тармоқларидаги изоляция

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.

ток трансформаторлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6.

кучланиш трансформаторлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7.

тўғридан-тўғри (бевосита) уланган ҳисоблагичлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8.

шунтловчи реакторлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9.

подстанцияларнинг уловчи симлари ва йиғма шиналари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10.

вентилли разрядлагичлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

11.

ўта кучланиш чегаралагичлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

12.

юқори частотали алоқани улаш қурилмалари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

13.

компенсация қурилмалари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

б)

юклама йўқотишлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

трансформаторлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

тармоқлар (ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

токни чегараловчи реакторлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

шинали ўтказгич

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

IV

Ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси сарфи

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

V

Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5-жадвал

 

Трансформаторлар сони ва ўрнатилган қуввати

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________


тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Қувват бирлиги

Юқори кучланиш

Сони, дона

Ўрнатилган қуввати, kV А

Таянч давр

Ҳисоб даври

Таянч давр

Ҳисоб даври

1

2

3

4

5

6

7

I

2 500 kVА гача

жами

 

 

 

 

1.

6 kV

 

 

 

 

2.

10 kV

 

 

 

 

3.

35 kV

 

 

 

 

II

2 500 kVА дан

10 000 kVА гача

жами

 

 

 

 

1.

10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

III

10 000 kVА дан

80 000 kVА гача

жами

 

 

 

 

1.

10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

IV

80 000 kVА дан юқори

110 kV

 

 

 

 

Жами:

-

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: захирадаги фойдаланишда бўлмаган трансформаторлар жадвалга киритилмайди. Ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-жадвал

 

Реактив қувватни компенсацияловчи қурилмаларнинг сони ва қуввати

 

_______________________________________________________________________________________________________________________________


тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Тури

Параметри

Сони, дона/гуруҳ

Ўрнатилган қуввати, МVАr

Таянч давр

Ҳисоб даври

Таянч давр

Ҳисоб даври

1

2

3

4

5

6

7

I.

Шунтловчи реакторлар

Жами

 

 

 

 

1.

6 — 10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

II

Синхрон компенсатор ва синхрон компенсатор режимидаги генераторлар

Жами

 

 

 

 

1.

15,0 минг kVА гача

 

 

 

 

2.

15,1 мингдан 37,5 минг kVА гача

 

 

 

 

3.

37,51 мингдан 50 минг kVА

 

 

 

 

4.

50,1 мингдан 75 минг kVА

 

 

 

 

5.

75,1 мингдан 100 минг kVА гача

 

 

 

 

6.

100,1 мингдан 160 минг kVА гача

 

 

 

 

7.

160,1 минг kVАдан юқори

 

 

 

 

III

Статик конденсаторлар батареялари ва статик тиристорли компенсатор

Жами

 

 

 

 

1.

0,4 — 6 — 10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

7-жадвал

 

Ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари ҳамда шиналарининг узунлиги (занжирлар бўйлаб)

 

________________________________________________________________________________________


тақсимлаш тизими оператори (ҲЭТК) ва ҳудуд номи

 

 

 

 

Т/р

Кучланиш даражаси

Узунлиги, km

Таянч давр

Ҳисоб даври

1

2

3

4

I. Ҳаво электр узатиш тармоқлари

 

Жами

 

 

1.

110 kV

 

 

2.

35 kV

 

 

3.

10 kV

 

 

4.

6 kV

 

 

5.

0,4 kV ва ундан паст

 

 

II. Кабель электр узатиш тармоқлари

 

Жами

 

 

1.

110 kV

 

 

2.

35 kV

 

 

3.

10 kV

 

 

4.

6 kV

 

 

5.

0,4 kV ва ундан паст

 

 

Жами ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари (I+II)

 

 

III. Шиналар

 

Жами

 

 

1.

110 kV

 

 

2.

35 kV

 

 

3.

10 kV

 

 

4.

6 kV

 

 

 

 

 

 

 

_________________________________________

____________

__________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлашда юзага келадиган технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини ҳисоблаш ҳамда тасдиқлаш тартиби тўғрисидаги низомга
5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Узатиш тизими учун технологик сарфнинг рухсат этилган меъёрларини асословчи маълумотларнинг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
НАМУНАВИЙ ШАКЛЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

 

Узатиш тизими оператори (магистрал электр тармоқлари корхоналари) бўйича электр энергияси баланс кўрсаткичлари

 

________________________________________________________________________________________________________________________________

Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Кўрсаткичлар

Ўлчов бирлиги

Йиллар кесимида кўрсаткичлар

Таянч даврдан аввалги йил

Таянч давр

Жорий йил

Ҳисоб даври

1

2

3

4

5

6

7

I

Тармоққа қабул қилинган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

1.

узатиш тизимидан (магистрал электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

2.

тақсимлаш тизимидан (ҳудудий электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларидан

минг kW·h

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (комапния)лардан

минг kW·h

 

 

 

 

5.

блок-станциялардан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

II

Тармоқдан узатилган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

1.

узатиш тизимига (магистрал электр тармоқларига)

минг kW·h

 

 

 

 

2.

тақсимлаш тизимига (ҳудудий электр тармоқларига)

минг kW·h

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (комапния)ларга

минг kW·h

 

 

 

 

 

...

минг kW·h

 

 

 

 

III

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси (I-II)

минг kW·h

 

 

 

 

IV

Етказиб берилган (истеъмол қилинган) электр энергияси,

шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

1.

ишлаб чиқариш эҳтиёжлари (хўжалик эҳтиёжлари билан) учун электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

 

2.

истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси

минг kW·h

 

 

 

 

V

Ҳақиқий ҳисобий технологик сарф (йўқотишлар)

минг kW·h

 

 

 

 

%

 

 

 

 

VI

Технологик сарфнинг рухсат этилган меъёри

минг kW·h

 

 

 

 

%

 

 

 

 

VII

Белгиланган меъёрдан ортиқ электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-жадвал

 

Таянч ва ҳисоб даврларида кучланиш даражалари бўйича магистрал электр тармоқларида электр энергияси баланси тузилиши

 

________________________________________________________________________________________________________________________________

Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Кўрсаткичлар

Ўлчов бирлиги

Кучланиш даражалари бўйича кўрсаткич

Жами

500 kV

220 kV

110 kV

35 kV

10 kV

6 kV

0,4 kV

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

I

Тармоққа қабул қилинган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

узатиш тизимидан (магистрал электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

тақсимлаш тизимидан (ҳудудий электр тармоқларидан)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларидан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (комапния)лардан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

5.

блок-станциялардан

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

II

Тармоқдан узатилган электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

узатиш электр тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

тақсимлаш электр тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

қўшни давлатлар тармоқларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

генерацияловчи объект (компания)ларга

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

5.

электр таъминоти корхоналари истеъмолчиларига

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

 

....

 

 

 

 

 

 

 

 

 

III

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

IV

Етказиб берилган (истеъмол қилинган) электр энергияси, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

ишлаб чиқариш эҳтиёжлари (хўжалик эҳтиёжлари билан) учун электр энергияси сарфи

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси

 

 

 

 

 

 

 

 

 

V

Ҳисобий технологик сарф (йўқотишлар)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

 

VI

Технологик сарф, шу жумладан:

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

техник йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

a)

шартли-ўзгармас йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

б)

юклама йўқотишлари

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

электр энергиясининг ўз эҳтиёжлари

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

тармоққа узатилган электр энергиясига нисбатан технологик сарфнинг нисбий қиймати

%

 

 

 

 

 

 

 

 

VII

Электр энергиясининг иқтисодий йўқотишлари (5-6)

минг kW·h

 

 

 

 

 

 

 

 

%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-жадвал

 

Таянч даврда магистрал электр тармоқларида электр энергияси оқимлари тузилмаси

 

________________________________________________________________________________________________________________________________

Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

 

Электр энергияси ишлаб чиқарувчилар, узатиш ва тақсимлаш тизимлари

Кучланиш даражаси сони

Кучланиш даражаси,

kV

Электр энергияси оқимлари,

минг kW·h

қабул қилиш

узатиш

1

2

3

4

5

...

 

 

 

 

...

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-жадвал

 

Таянч ва ҳисоб даврларида электр энергиясининг технологик йўқотишлари тузилмаси

 

________________________________________________________________________________________________________________________________


Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Тузилманинг ташкил этувчилари

Жами

шу жумладан, кучланиш даражалари бўйича

500 kV

220 kV

110 kV

35 kV

10 kV

6 kV

0,4 kV

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

минг kW·h

%

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

I

Тармоққа берилган (узатилган) электр энергияси

 

-

 

 

 

 

 

-

 

-

 

-

 

-

 

-

II

Электр энергиясининг технологик сарфи (III+IV+V)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

III

Электр энергиясининг техник йўқотишлари,

шу жумладан:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

а)

шартли-ўзгармас йўқотишлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

трансформаторнинг салт юриши

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

ҳаво электр узатиш тармоқларидаги тожланиш

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

ҳаво электр узатиш тармоқларидаги сирқиш токи

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

кабель электр узатиш тармоқларидаги изоляция

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.

ток трансформаторлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6.

кучланиш трансформаторлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7.

тўғридан-тўғри (бевосита) уланган исоблагичлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8.

шунтловчи реакторлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9.

подстанцияларнинг уловчи симлари ва йиғма шиналари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10.

вентилли разрядлагичлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

11.

ўта кучланиш чегаралагичлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

12.

юқори частотали алоқани улаш қурилмалари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

13.

компенсация қурилмалари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

б)

юклама йўқотишлари

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.

трансформаторлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

тармоқлар (ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

токни чегараловчи реакторлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

шинали ўтказгич

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

IV

Ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси сарфи

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

V

Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5-жадвал

 

Трасформаторлар сони ва ўрнатилган қуввати

 

________________________________________________________________________________________________________________________________


Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Қувват бирлиги

Юқори кучланиш

Сони, дона

Ўрнатилган қуввати, kV А

Таянч давр

Ҳисоб даври

Таянч давр

Ҳисоб даври

1

2

3

4

5

6

7

I

2 500 kVА гача

Жами:

 

 

 

 

1.

6 kV

 

 

 

 

2.

10 kV

 

 

 

 

3.

35 kV

 

 

 

 

II

2 500 kVА дан

10 000 kVА гача

Жами:

 

 

 

 

1.

10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

III

10 000 kVА дан

80 000 kVА гача

Жами:

 

 

 

 

1.

10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

4.

220 kV

 

 

 

 

IV

80 000 kVА дан юқори

Жами:

 

 

 

 

1.

110 kV

 

 

 

 

2.

220 kV

 

 

 

 

3.

500 kV бир фазали

 

 

 

 

4.

500 kV уч фазали

 

 

 

 

Жами:

-

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: захирадаги фойдаланишда бўлмаган трансформаторлар жадвалга киритилмайди. Ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-жадвал

 

Реактив қувватни компенсацияловчи қурилмаларнинг сони ва қуввати

 

________________________________________________________________________________________________________________________________


Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

 

 

 

Т/р

Тури

Параметри

Сони, дона./гуруҳ

Ўрнатилган қуввати, МVАr

Таянч давр

Ҳисоб даври

Таянч давр

Ҳисоб даври

1

2

3

4

5

6

7

I

Шунтловчи реакторлар

Жами

 

 

 

 

1.

6 — 10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

4.

220 kV

 

 

 

 

5.

500 kV

 

 

 

 

II

Синхрон компенсатор ва синхрон компенсатор режимидаги генераторлар

Жами

 

 

 

 

1.

15,0 минг kVА гача

 

 

 

 

2.

15,1 мингдан 37,5 минг kVА гача

 

 

 

 

3.

37,51 мингдан 50 минг kVА

 

 

 

 

4.

50,1 мингдан 75 минг kVА

 

 

 

 

5.

75,1 мингдан 100 минг kVА гача

 

 

 

 

6.

100,1 мингдан 160 минг kVА гача

 

 

 

 

7.

160,1 минг kVАдан юқори

 

 

 

 

III

Статик конденсаторлар батареялари ва статик тиристорли компенсатор

Жами

 

 

 

 

1.

0,4 — 6 — 10 kV

 

 

 

 

2.

35 kV

 

 

 

 

3.

110 kV

 

 

 

 

4.

220 kV ва ундан юқори

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

7-жадвал

 

Ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари ҳамда шиналарининг узунлиги (занжирлар бўйлаб)

 

________________________________________________________________________________________________________________________________


Узатиш тизими оператори ёки магистрал электр тармоқлари корхонаси

 

 

 

 

Т/р

Кучланиш даражаси

Узунлиги, km

Таянч даври

Ҳисоб даври

1

2

3

4

 

I. Ҳаво электр узатиш тармоқлари

 

Жами

 

 

1.

500 kV

 

 

2.

220 kV

 

 

3.

110 kV

 

 

4.

35 kV

 

 

5.

10 kV

 

 

6.

6 kV

 

 

 

II. Кабель электр узатиш тармоқлари

 

Жами

 

 

1.

500 kV

 

 

2.

220 kV

 

 

3.

110 kV

 

 

4.

35 kV

 

 

5.

10 kV

 

 

6.

6 kV

 

 

Жами ҳаво ва кабель электр узатиш тармоқлари (I+II)

 

 

 

III. Шиналар

 

Жами

 

 

1.

500 kV

 

 

2.

220 kV

 

 

3.

110 kV

 

 

4.

35 kV

 

 

5.

10 kV

 

 

6.

6 kV

 

 

 

 

 

 

 

_____________________________________

________________

_____________________________

 


Корхона раҳбари

Имзо

Ф.И.О.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: ушбу намунавий жадвалларга ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш тизимлари ҳамда бошқа технологик жараёнлардан келиб чиққан ҳолда ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.07.2025 й., 09/25/472/0661-сон; 30.04.2026 й., 09/26/213/0433-сон)