Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Ҳудудларда кооперациялар ташкил этиш орқали аҳолининг даромад олиш манбаларини кўпайтириш чора-тадбирлари тўғрисида
Аҳолини тадбиркорликка жалб этиш орқали ишсизлик даражаси юқори бўлган маҳаллалар билан манзилли ишлаб, тадбиркорликни ривожлантириш, аҳолининг доимий даромади ва харид қобилиятини янада ошириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. АТ «Халқ банки», «Микрокредитбанк» АТБ, «Туронбанк» АТБ ва «Алоқабанк» АТБнинг (кейинги ўринларда — тижорат банклари) 2025 йилда камида 30 та туманда етакчи тадбиркорлик субъектларига деҳқон хўжаликлари ер майдонлари ҳамда аҳоли томорқаларида қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини (балиқчилик, қуёнчилик, чорвачилик, паррандачилик, асаларичилик йўналишлари) кооперация асосида ишлаб чиқариш (етиштириш), маҳсулотларни харид қилиш учун ушбу қарорга иловага мувофиқ 500 миллиард сўм кредит ажратиш тўғрисидаги таклифи маъқуллансин.
2. Қуйидагилар маҳаллаларда кооперация тизимини ташкил этиш орқали аҳолининг даромад олиш манбаларини кўпайтириш ва ишсизликни бартараф этишнинг устувор йўналишлари этиб белгилансин:
маҳаллаларнинг ихтисослашув йўналишларини аниқлаш, ихтисослашувни кенгайтиришга доир янги лойиҳаларни амалга ошириш;
аҳолининг доимий даромад олиш манбаларини янада кўпайтириш, ўзини ўзи банд қилиб ишлашини кенгайтириш чораларини кўриш;
маҳаллаларда тадбиркорлик фаолиятини йўлга қўйиш истагида бўлган ташаббускорларни бизнес асосларига ўргатиш;
аҳоли томорқа ва деҳқон хўжаликларига қарашли ерлардан самарали фойдаланиш, даромадлилигини янада ошириш, маҳсулот ишлаб чиқариш учун зарур асбоб-ускуна ва хомашё билан имтиёзли кредитлар асосида таъминлаш, шунингдек, ишлаб чиқарилган (етиштирилган) маҳсулотларни сотишга кўмаклашиш жараёнларини ташкил этиш учун кооперация асосида тадбиркорлик субъектларини бириктириш;
тадбиркорлик лойиҳаларини амалга оширишга кўмаклашиш ва фаолиятни мониторинг қилиб бориш, етиштириладиган маҳсулотнинг (кўрсатиладиган хизматнинг) бозорини топишда ёрдам бериш.
3. Белгилансинки:
а) кооперация фаолиятида маҳаллалар ихтисослашувига мос бўлган, хонадонларни кооперация асосида юқори даражада қамраб оладиган, тегишли маҳаллаларда ўз бизнесини ривожлантириш дастурига эга бўлган кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектлари иштирок этади;
б) кооперация асосида аҳолининг даромад олиш манбаини ошириш учун кооперация ташкил этадиган кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектларига банк кредитлари учун фоиз харажатлари бир қисмининг қоплаб берилиши назарда тутилади. Бунда «Тадбиркорликни ривожлантириш компанияси» акциядорлик жамияти томонидан кредит фоиз харажатларини компенсация қилиш жамғармаси ҳисобидан Ўзбекистон Республикаси Марказий банки асосий ставкасидан 4 фоизли пункт юқори ва асосий ставканинг 1,75 бараваридан ошмаган ставкада миллий валютада 5 миллиард сўмгача ажратиладиган кредитлар бўйича ҳудуд тоифасидан келиб чиқиб, асосий ставканинг 40 фоизигача миқдорда уч йилдан ортиқ бўлмаган муддатга «1+2» тамойили асосида компенсация тақдим этилади;
в) кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектига ишсиз ёки даромад олиш манбаини кўпайтириш истагида бўлган фуқаролар билан тузилган кооперация шартномалари бўйича қуйидагича миқдорларда кредит ажратилади:
30 тагача шартнома тузадиган кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектларига 1 миллиард сўмгача;
31 тадан 100 тагача шартнома тузадиган кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектларига 3 миллиард сўмгача;
101 тадан ортиқ шартнома тузадиган кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектларига 5 миллиард сўмгача.
Бунда бир нафар фуқаро билан битта кооперация шартномаси тузилади ҳамда ишсиз фуқаролар белгиланган тартибда тадбиркорлик субъекти, деҳқон хўжалиги ёки ўзини ўзи банд қилган шахс сифатида рўйхатдан ўтказилган бўлиши лозим;
г) кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектларига:
«Тадбиркорликни ривожлантириш компанияси» акциядорлик жамияти томонидан кредит суммасининг 50 фоизи миқдоригача умумий тартиб асосида кафиллик берилади;
кооперация асосида ишлаётган фуқаро томонидан ишлаб чиқарилаётган (етиштирилаётган) маҳсулотларни сотиб олиш ёки шартномага асосан фуқарога ойлик иш ҳақи тўлаш шарти белгиланади.
4. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликлари:
бир ой муддатда Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳамда тижорат банклари билан биргаликда маҳаллалардаги аҳолининг турмуш шароити, хоҳиш-истаги ва имкониятларини ўргансин.
Бунда ҳар бир маҳаллада аҳолининг шаклланган меҳнат кўникмасидан келиб чиқиб, самарали ҳисобланган паррандачилик, чорвачилик, балиқчилик, асаларичилик ва қуёнчилик каби йўналишларга алоҳида эътибор қаратсин;
маҳаллалардаги тадбиркорлик фаолиятини йўлга қўйиш истагида бўлган фуқароларни кооперация ташкил этадиган кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектлари билан боғлаш орқали ўз бизнесини йўлга қўйишига кўмаклашиш чораларини кўрсин;
туман ҳокимлари томонидан кооперация ташкил этган кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектларига аҳолидан сотиб олинган маҳсулотлар қулай нархларда ҳамда қисқа фурсатда сотилишига кўмаклашиш мақсадида туман марказий бозори ҳудудидан жой ажратилишини таъминласин.
5. Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси тижорат банклари билан биргаликда хонадонларда кичик ва ўрта тадбиркорлик фаолиятини йўлга қўйишда кулай бўлган бизнес-режалар акс этган қўлланмани аҳоли фойдаланиши учун етказилишини ташкил этсин.
6. Белгилаб қўйилсинки, тижорат банклари кредитларни кооперация лойиҳалари амалга ошириладиган ҳудуддан келиб чиқиб, банкнинг ички кредит сиёсати талабларига мувофиқ ажратади.
7. Тижорат банкларига:
ҳар ойда ҳудудларга чиқиб, кооперация асосида амалга оширилаётган ишларни ўрганиб бориш;
кооперация ташкил этган кичик ва ўрта тадбиркорлик субъекти билан фаолиятини йўлга қўйиб, ўзини ўзи банд қилган фуқаронинг белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказилишида кўмаклашиш;
туманларда доимий равишда кооперация асосида ишлаш тизимининг самарадорлигини таъминлаш бўйича қўшимча чоралар кўриш;
кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектлари томонидан кредитлар ҳисобидан аҳолига берилган маҳсулотлар (товарлар) нобуд бўлиши, табиий офатлар ҳамда ишлаб чиқарилган (етиштирилган) маҳсулотларнинг нархи ўзгариши туфайли кўрилиши мумкин бўлган зарарни (таваккалчиликни) суғурталаш тизимини йўлга қўйиш тавсия этилсин.
8. Ўзбекистон Республикаси Солиқ қўмитаси ва Савдо-саноат палатаси маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари билан биргаликда кичик ва ўрта тадбиркорлик субъектларининг кооперация асосида фаолият юритиши бўйича доимий мониторинг олиб борсин ҳамда аниқланган муаммо ва камчиликларни бартараф этиш бўйича таъсирчан чораларни кўрсин.
9. Оилавий тадбиркорликни ривожлантириш дастурлари доирасидаги чора-тадбирлар ижросини ташкил этиш ва мувофиқлаштириш бўйича республика комиссиясига қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини кооперация асосида етиштириш ва харид қилиш доирасида кредит ажратишнинг миқдорлари ва шартларига ўзгартириш киритиш ваколати берилсин.
10. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — иқтисодиёт ва молия вазири Ж.А. Қўчқоров ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг Раиси ва вилоятлар ҳокимлари зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2025 йил 7 июль,
414-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 июлдаги 414-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
2025 йилда камида 30 та туманда етакчи тадбиркорлик субъектларига деҳқон хўжаликлари ер майдонлари ҳамда аҳоли томорқаларида қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини кооперация асосида ишлаб чиқариш (етиштириш), маҳсулотларни харид қилиш учун ажратиладиган кредит маблағларининг
МИҚДОРЛАРИ
(млрд сўм) | ||||||
Т/р | Тижорат банклари номи | Жами ажратиладиган кредит миқдори | шундан: | |||
балиқчилик | чорвачилик ва қуёнчилик | паррандачилик | асаларичилик | |||
Жами: | 500 | 95 | 185 | 173 | 47 | |
1. | Халқ банки | 160 | 140 | 18 | 2 | |
2. | Микрокредитбанк | 160 | 155 | 5 | ||
3. | Алоқа банк | 70 | 15 | 20 | 35 | |
4. | Турон банк | 110 | 80 | 25 | 5 | |
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.07.2025 й., 09/25/414/0574-сон)