Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Бюджет тизими бюджетлари ҳисобидан фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида уларни суғурталаш ёки тижорат банклари томонидан кафолатлаш тартибини жорий этиш тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ижтимоий ва ишлаб чиқариш инфратузилмасини ривожлантириш бўйича давлат дастурларини шакллантириш ва амалга ошириш жараёнларини самарали ташкил этишнинг қўшимча чоралари тўғрисида» 2024 йил 29 апрелдаги ПҚ-165-сон қарори ижросини таъминлаш, шунингдек, фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида уларни суғурталаш ёки тижорат банклари томонидан кафолатлаш ҳамда кафолат суммаларини муддатидан олдин тўлаб бериш орқали тадбиркорлик субъектлари учун қўшимча қулайликлар яратиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ижтимоий ва ишлаб чиқариш инфратузилмасини ривожлантириш бўйича давлат дастурларини шакллантириш ва амалга ошириш жараёнларини самарали ташкил этишнинг қўшимча чоралари тўғрисида» 2024 йил 29 апрелдаги ПҚ-165-сон қарорига мувофиқ фойдаланишга топширилган объектнинг кафолат суммаси пудрат ташкилотининг ихтиёрига кўра:
кафолат муддати давомида — объектни кафолат муддатида суғурталаш ёки тижорат банклари томонидан кафолатлаш орқали тўлаб берилиши;
кафолат муддати тугагандан сўнг — фойдаланувчи ташкилотнинг асослантирилган эътирози бўлмаган тақдирда, пудрат ташкилотининг ҳисобварағига ғазначилик тизимидан инсон омилисиз автоматик равишда ўтказиб берилиши белгиланганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
2. Қуйидагиларни назарда тутувчи Бюджет тизими бюджетлари ҳисобидан фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида уларни суғурталаш ёки тижорат банклари томонидан кафолатлаш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин:
фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида уларни суғурталаш ёки тижорат банклари томонидан кафолатлаш тартиби;
банк кафолати ёки суғурта шартномаси (суғурта полиси) тақдим этилгандан сўнг объектнинг қолдиқ қийматини ўтказиб бериш;
кафолат муддати давомида объектларда аниқланган зарарларни банк кафолати ёки суғурта шартномасига мувофиқ қоплаб бериш.
3. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда бир ой муддатда ушбу қарорнинг моҳияти ҳамда аҳамияти тадбиркорлик субъектлари ўртасида кенг тушунтирилишини таъминласин.
4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — иқтисодиёт ва молия вазири Ж.А. Қўчқоров зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2025 йил 29 май,
338-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 29 майдаги 338-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Бюджет тизими бюджетлари ҳисобидан фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида уларни суғурталаш ёки тижорат банклари томонидан кафолатлаш тартиби тўғрисида
НИЗОМ
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом бюджет тизими бюджетлари ҳисобидан фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида уларни суғурталаш ёки тижорат банклари томонидан кафолатлаш тартибини белгилайди.
2. Фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида уларни суғурталаш ёки тижорат банклари томонидан кафолатлаш ихтиёрий тартибда амалга оширилади.
3. Ушбу низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
кафолатловчи тижорат банки — фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида қурилиш-пудрат шартномасига мувофиқ банк кафолатини берувчи тижорат банки;
суғурталовчи — фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида суғурта қилдирувчининг (пудрат ташкилотининг) қурилиш-пудрат шартномасига мувофиқ бажарилган қурилиш-монтаж ишлари бўйича жавобгарлигини суғурта қилувчи юридик шахс;
суғурта қилдирувчи — фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида қурилиш-пудрат шартномасига мувофиқ бажарилган қурилиш-монтаж ишлари бўйича жавобгарлигини суғурта қилдирувчи юридик шахс (пудрат ташкилоти).
4. Пудрат ташкилоти томонидан қурилиш объекти фойдаланишга топширилгандан бошлаб, ушбу объектдан фойдаланиш (эксплуатация қилиш) даврида аниқланган камчиликларнинг бартараф этилишини кафолатлаш муддатлари, шунингдек, объектларнинг кафолат муддати давомида суғурталаш ёки тижорат банклари томонидан кафолатлаш муддатлари қонунчилик ҳужжатлари ёки томонлар ўртасида тузилган шартномага мувофиқ белгиланади.
5. Пудрат ташкилоти ўз хоҳишига кўра объект фойдаланишга топширилгандан сўнг буюртмачига кафолат муддати давомида суғурталаш ёки банк кафолатини тақдим этиш орқали объектнинг умумий қийматини тўлиқ молиялаштирилишини таклиф этади.
6. Объектни фойдаланишга топшириш далолатномаси белгиланган тартибда тасдиқланиб, пудрат ташкилоти томонидан буюртмачига банк кафолати ёки суғурта шартномаси (суғурта полиси) тақдим этилгандан сўнг буюртмачи томонидан ўн иш куни ичида объектнинг қолдиқ қиймати пудрат ташкилотига тўлаб берилади.
2-боб. Фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида уларни суғурталаш тартиби
7. Суғурталовчи ихтиёрий равишда суғурта шартномасига асосан пудрат ташкилоти томонидан фойдаланишга топширилган объектнинг кафолат муддати давомида объектда аниқланган камчиликлар натижасида буюртмачига етказилган зарар қопланиши суғурта қилинади.
Суғурта шартномаси (суғурта полиси) бўйича суғурта қилдирувчининг бинолар ва иншоотларга нисбатан фойдаланишга топширилгандан кейинги кафолат мажбуриятлари билан боғлиқ кутилмаган харажатлари (зарарлари) хавфи суғурталаниши мумкин.
Суғурта объекти пудрат ташкилотининг кафолат муддати давомида юзага келиши мумкин бўлган кутилмаган харажатлари (зарарлари) хавфи билан боғлиқ мулкий манфаатлари ҳисобланади.
Пудрат ташкилоти учун унинг буюртмачи олдидаги кафолат мажбуриятлари доирасида таъмирлаш (алмаштириш, тиклаш) билан боғлиқ кутилмаган харажатлари (зарарлар) юзага келиши суғурта ҳодисаси деб тан олинади.
8. Суғурта ҳодисаси қуйидаги ҳолатларда юзага келади:
пудрат ташкилоти томонидан қурилиш-монтаж ва ишга тушириш ишлари давомида йўл қўйилган, бироқ кафолат муддати давомида аниқланган камчиликлар;
кафолат мажбуриятлари бўйича таъмирлаш ишларини бажаришда пудрат ташкилоти томонидан ёки у ваколат берган шахслар томонидан йўл қўйилган бошқа камчиликлар.
9. Объект фойдаланишга топширилгандан сўнг кафолат муддати давомида фойдаланувчи (буюртмачи) ёки у жалб қилган учинчи шахс томонидан техник хизмат кўрсатиш ёки объектнинг элементларига киритилган ўзгартириш натижасида етказилган зарарлар компенсация қилинмайди.
Фуқаролик қонунчилигига мувофиқ, кафолат муддати давомида пудрат ташкилотининг пудрат шартномасига асосан ўз мажбуриятларини бажариши бўйича жавобгарлиги суғурта қилинмайди ҳамда ушбу шартларни бузганлик учун жарималар ва пенялар суғурталовчи томонидан қопланмайди.
10. Тузилган суғурта шартномаси (суғурта полиси) суғурта мукофоти ёки биринчи суғурта бадали тўланганидан сўнг кучга киради ва суғурталовчи томонидан мажбурият кучга кирганини тасдиқловчи суғурта полиси тақдим этилади.
Суғурталовчининг суғурта шартномаси (суғурта полиси) бўйича жавобгарлиги, агар суғурта шартномасида (суғурта полисида) бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, шартноманинг «амал қилиш муддати» этиб белгиланган кундан, яъни объект фойдаланишга топширилган кундан кучга киради (фойдаланишга топшириш далолатномаси тасдиқлангандан сўнг) ва амал қилиш муддати суғурта шартномасида «шартноманинг тугаш санаси» сифатида белгиланган кундан кечиктирмасдан кафолат муддати якуни билан тугайди.
Суғурта шартномасида (суғурта полисида) кўрсатилган суғурта суммаси суғурта мажбуриятларининг энг кўп миқдорини ташкил этиб, пудрат ташкилоти ва суғурталовчи ўртасидаги келишувга асосан, қурилиши тугалланган объектнинг қурилиш-монтаж ишлари ҳақиқий қиймати билан аниқланган кафолат суммаси доирасида белгиланади.
Кафолат мажбуриятлари бир нечта қурилиш объектлари бўйича аниқланганда, суғурта суммалари ҳар бир объектга нисбатан алоҳида белгиланади.
Суғурта шартномасининг амал қилиш муддати фойдаланишга топширилган объектнинг пудрат шартномасида кўрсатилган кафолат муддатидан келиб чиққан ҳолда, объектнинг кафолат муддатидан кам бўлмаган муддатга белгиланади.
11. Фойдаланишга топширилган объектларни кафолат муддати давомида суғурта қилиш харажатлари пудрат ташкилоти ҳисобидан қопланади.
Бунда суғурта шартномаси объектнинг фойдаланишга топшириш далолатномаси расмийлаштирилганидан сўнг тузилиши лозим.
12. Объектни фойдаланишга топшириш жараёнида суғурталовчининг вакиллари иштирок этиши ҳамда объектни фойдаланишга топшириш далолатномасини белгиланган тартибда келишиши мумкин.
Бунда суғурталовчи объектни фойдаланишга топшириш жараёнида аниқланган камчиликларнинг пудрат ташкилоти томонидан бартараф этилишини талаб этишга ҳақли.
13. Фойдаланувчи ташкилот пудрат ташкилоти билан биргаликда суғурта шартномасининг амал қилиш даври давомида суғурталовчининг вакиллари томонидан объектда мониторинг, ўрганиш ва кўздан кечириш ишларини амалга ошириш учун шарт-шароитлар яратиб беради.
Суғурталовчи объект фойдаланишга топширилгунга қадар амалга оширилаётган қурилиш-монтаж ишлари сифатли бажарилиши юзасидан таклифлар беришга ҳақли.
14. Суғурта шартномасида суғурта ҳодисасининг хусусияти, суғурта пули миқдори, суғурта мукофотининг миқдори, шартноманинг амал қилиш муддати, суғурта ҳодисасини кўриб чиқиш учун тақдим қилинадиган ҳужжатлар, суғурта товони миқдорини аниқлаш тартиби, суғурта товонини тўлаш муддати тўғрисида муҳим шартлар бўлиши шарт.
Суғурта шартномасига қонунчилик ҳужжатлари билан рухсат этилмаган истиснолар ва шартларни киритиш мумкин эмас.
15. Фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида суғурта шартномаларини тузаётганда, пудрат ташкилоти суғурталовчига қуйидаги ҳужжатларни тақдим этади:
фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида суғурта шартномасини тузиш тўғрисида ариза;
пудрат шартномаси;
объектнинг пудрат ташкилотини белгилаш бўйича ҳужжат;
объектни фойдаланишга топшириш далолатномаси;
суғурталовчи томонидан муҳим деб ҳисобланган ҳолатларни тасдиқловчи бошқа ҳужжатлар.
16. Пудрат ташкилоти ушбу Низомнинг 15-бандида кўрсатилган ҳужжатларни суғурталовчига бевосита, почта орқали ёки электрон шаклда тақдим этиши мумкин.
Пудрат ташкилоти томонидан ариза бевосита берилганда, тақдим этилган ҳужжатларнинг асли суғурталовчи томонидан улардан нусха олингандан сўнг пудрат ташкилотига дарҳол қайтариб берилади.
17. Суғурта мукофоти суғурта тарифларига мувофиқ аниқланади.
18. Фойдаланишга топширилган объектнинг кафолат муддати мобайнида ушбу объектда камчиликлар аниқланган тақдирда, объектдан фойдаланувчи ташкилот мазкур камчилик аниқлангандан бошлаб етти иш куни ичида буюртмачига мазкур камчиликларни бартараф этиш юзасидан мурожаат қилади.
19. Буюртмачи объектдан фойдаланувчи ташкилотнинг мурожаати келиб тушгандан бошлаб уч иш куни ичида камчиликларни бартараф этиш ёки етказилган зарарни қоплаш бўйича пудрат ташкилотига кўрсатма беради ҳамда маълумот сифатида суғурталовчига юборади.
Бунда аниқланган камчиликлар пудрат ташкилоти томонидан буюртмачининг кўрсатмаси келиб тушгандан бошлаб ўн иш куни ичида бартараф этилиши лозим.
Зарурат туғилганда иш турининг мураккаблигидан келиб чиққан ҳолда, объектда аниқланган камчиликларни бартараф этиш муддати буюртмачи, объектдан фойдаланувчи ва пудрат ташкилоти ўртасидаги келишувга асосан белгиланган муддатларда амалга оширилади.
20. Объектда аниқланган камчиликлар пудрат ташкилоти томонидан белгиланган муддатда бартараф этилмаган тақдирда, буюртмачи (пудрат ташкилоти) ушбу объектга суғурта шартномаси (суғурта полиси) тақдим қилган суғурталовчи ташкилотга ушбу камчиликлар натижасида етказилган зарарларни суғурта шартномаси (суғурта полиси) доирасида қоплаш юзасидан мурожаат қилади.
21. Объектда аниқланган камчиликлар пудрат ташкилоти томонидан белгиланган муддатларда бартараф этилмаган тақдирда, буюртмачига етказилган зарар суммаси суғурталовчи ташкилот томонидан буюртмачининг ҳисобварағига суғурта шартномасига (суғурта полисига) асосан ўн иш куни ичида ўтказиб берилиши лозим.
22. Суғурта ҳодисасини жойига чиқиб ўрганиш ёки суғурта ҳодисаси содир бўлгани ва зарар миқдорини тасдиқловчи ҳужжатлардан келиб чиқиб, суғурта ҳодисаси тўғрисида далолатнома тузилади.
23. Суғурта ҳодисаси ва унинг сабаблари тўғрисида хулоса чиқариш имконини берувчи зарур ҳужжатларни объектдан фойдаланувчи ташкилот пудрат ташкилотига, пудрат ташкилоти ва суғурталовчига тақдим этади.
Суғурта тўлови қуйидаги ҳужжатлар асосида амалга оширилади:
суғурта шартномаси (суғурта полиси);
суғурта ҳодисаси тўғрисида буюртмачининг ёзма аризаси;
суғурта ҳодисаси белгиларига эга ҳодиса содир бўлгани ва зарар миқдорини тасдиқловчи ҳужжатлар (ваколатли органлар, ҳодисани ўрганиш натижалари юзасидан ҳужжатлар ва маълумотномалар).
24. Суғурта ҳодисаси суғурталовчи томонидан тан олинган ва кўрилган зарар миқдори ҳамда тўланиши лозим бўлган суғурта товони суммасини аниқловчи ўрганиш натижалари далолатномаси асосида суғурталовчи суғурта товонини тўлаб бериш чораларини кўради.
Суғурталовчи томонидан фойдаланишга топширилган қурилиш объектининг шикастланган қиймати экспертизадан ўтказиш йўли билан (ўз кучи ёки учинчи томоннинг мутахассисларини жалб қилган ҳолда) суғурта товонининг миқдори қайтадан аниқланиши мумкин. Экспертиза суғурталовчининг маблағлари ҳисобидан амалга оширилади.
Суғурталовчи зарур ҳолларда тегишли ваколатли органлардан ва суғурта ҳодисаси юз берган ҳолатлар тўғрисида маълумотга эга бўлган бошқа ташкилотлардан маълумот сўраб олади, шунингдек, суғурта ҳодисасининг сабаблари ва шароитларини мустақил равишда аниқлаш ҳуқуқига эга.
25. Суғурталовчи фойдаланишга топширилган қурилиш объектида аниқланган камчиликларни бартараф этиш юзасидан суғурта товонини тўлаб бериш бўйича экспертиза хулосаси олинган кундан бошлаб ўн иш куни ичида суғурта товонини буюртмачига тўлаши шарт.
26. Суғурталовчи суғурта шартномасида кўрсатилиши шарти билан қуйидаги ҳолларда суғурта товонини тўлашни рад этиши мумкин:
қурилиш материаллари, ускуналари ва мебель-инвентарлар объектдан фойдаланувчи ёки учинчи шахс томонидан яроқсиз ҳолга келтирилган бўлса;
қурилиш материаллари, ускуналари ва мебель-инвентарларнинг кафолат муддати фойдаланишга топширилган объектнинг кафолат муддатидан кам бўлса;
томонлар ўртасида келишилган бошқа шартлар.
Қурилиш материаллари, ускуналари ва мебель-инвентарлар фойдаланувчи ташкилот ёки учинчи шахс томонидан яроқсиз ҳолга келтирилган тақдирда, етказилган зарар суммалари ушбу зарарларни етказган айбдор шахслар томонидан қопланади.
27. Суғурталовчи томонидан суғурта товонини тўлашни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилинган тақдирда, бу ҳақда суғурта қилдирувчига (буюртмачига) унинг суғурта товонини тўлаш талабидан иборат бўлган ариза билан ёзма ёки электрон мурожаатидан кейин ўн беш иш кунидан кечикмай рад этиш асослари кўрсатилган ҳолда ёзма ёки электрон шаклда хабар қилинади.
3-боб. Фойдаланишга топширилган объектларни кафолат муддати давомида тижорат банклари томонидан кафолатлаш тартиби
28. Тижорат банклари пудрат ташкилоти томонидан фойдаланишга топширилган объектнинг белгиланган кафолат муддати давомида мазкур объектда пудрат ташкилоти томонидан пудрат шартномаси шартлари ва/ёки шаҳарсозлик ҳужжатларига номувофиқ қурилиш-монтаж ишлари сифатсиз бажарилгани ва/ёки сифатсиз ускуна ва мебель-инвентарлар ўрнатилгани (кейинги ўринларда — камчиликлар) аниқланиши натижасида буюртмачига етказилган зарарнинг белгиланган миқдорда қопланишини (кейинги ўринларда — банк кафолати) ихтиёрий равишда кафолатлайди.
29. Фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида тижорат банклари томонидан бериладиган банк кафолати миқдори объект умумий қийматининг 5 фоизидан кам бўлмаслиги лозим.
30. Банк кафолатининг амал қилиш муддати фойдаланишга топширилган объектнинг кафолат муддатидан келиб чиққан ҳолда, объектнинг кафолат муддатидан кам бўлмаган муддатга белгиланади.
Бунда объектнинг кафолат муддати пудрат ташкилоти ва буюртмачи ўртасида тузиладиган пудрат шартномасида кўрсатилади.
31. Фойдаланишга топширилган объектларнинг кафолат муддати давомида тижорат банклари томонидан кафолатлаш билан боғлиқ харажатлар пудрат ташкилоти ҳисобидан қопланади.
32. Банк кафолати тақдим этилиши кўзда тутилганда, банк кафолати объектни фойдаланишга топшириш далолатномаси расмийлаштирилишидан олдин тузилиши лозим.
33. Объектни фойдаланишга топшириш жараёнида кафолатловчи тижорат банки вакиллари иштирок этиши мумкин.
Бунда кафолатловчи банк объектни фойдаланишга топшириш жараёнида аниқланган камчиликлар пудрат ташкилоти томонидан бартараф этилишини талаб этишга ҳақли.
34. Фойдаланувчи ташкилот пудрат ташкилоти билан биргаликда банк кафолатининг амал қилиш даври давомида кафолатловчи банк вакиллари томонидан объектда мониторинг, ўрганиш ва кўздан кечириш ишларини амалга ошириш учун шарт-шароитлар яратиб беради.
Кафолатловчи банк объект фойдаланишга топширилгунга қадар амалга оширилаётган қурилиш-монтаж ишлари сифатли бажарилиши юзасидан таклифлар беришга ҳақли.
35. Фойдаланишга топширилган объектнинг кафолат муддати давомида ушбу объектда камчиликлар аниқланган тақдирда, ушбу Низомда белгиланган тартибда ушбу камчиликлар бартараф этилади.
Бунда кафолат объектида буюртмачига етказилган зарарни белгиланган миқдорда қоплаш мажбуриятини келтириб чиқариши мумкин бўлган воқеа юз берса (камчилик аниқланса), буюртмачи банк кафолатини тақдим қилган кафолатловчи банкка мурожаат қилади.
36. Кафолатловчи банк томонидан буюртмачига етказилган зарар суммаси қоплаб берилмаслиги билан боғлиқ ҳолатлар шартномаларда назарда тутилади.
Бунда шартномаларда қуйидаги ҳолатлар ҳам инобатга олиниши лозим:
объект фойдаланувчи ёки учинчи шахс томонидан яроқсиз ҳолга келтирилиши;
ускуналари ва мебель-инвентарларнинг кафолат муддати фойдаланишга топширилган объектнинг кафолат муддатидан кам бўлиши;
кафолатда белгиланган муддатнинг тугаши.
Объект фойдаланувчи ташкилот ёки учинчи шахс томонидан яроқсиз ҳолга келтирилган тақдирда, етказилган зарар суммалари ушбу зарарларни етказган айбдор шахслар ҳисобидан қопланади.
37. Кафолат муддати давомида аниқланган камчиликлар натижасида етказилган зарар суммаси берилган банк кафолати миқдоридан ортиқ бўлган ҳолларда, зарар суммаси ва банк кафолати миқдори ўртасидаги фарқ объектда пудрат ишларини амалга оширган пудрат ташкилоти томонидан қопланади.
Бунда ушбу фарқ пудрат ташкилоти томонидан қоплаб берилиши рад этилган ҳолларда буюртмачи судга мурожаат қилишга ҳақли.
4-боб. Якунловчи қоидалар
38. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида чет эл фуқаролари, фуқаролиги бўлмаган шахслар ва чет эл юридик шахслари Ўзбекистон Республикасининг фуқаролари ҳамда юридик шахслари билан тенг равишда суғурта ҳимояси ҳуқуқидан фойдаланади.
39. Ушбу Низомни қўллашда юзага келадиган низолар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳал этилади.
40. Мазкур Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 31.05.2025 й., 09/25/338/0485-сон)