02.04.2025 йилдаги 01/2-30-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи, 02.04.2025 йилдаги 01/2-30-сон
Кучга кириш санаси
30.04.2025
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
 Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
буйруғи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 30 апрелда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 347]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 23 апрелдаги 231-сон «Қурилиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни халқаро стандартлар билан уйғунлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2019 йил 23 декабрдаги 561-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.01.08-19 «Шовқиндан ҳимоя» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вазир Ш. ХИДОЯТОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025 йил 2 апрель,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
01/2-30-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Келишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025 йил 27 март
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025 йил 18 март
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазири Б. ЗАХИДОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025 йил 14 март
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2025 йил 2 апрелдаги 01/2-30-сон буйруғига
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) янги қуриладиган, реконструкция қилинадиган ва мукаммал таъмирланадиган бино ва иншоотларни лойиҳалашда шовқиндан ҳимоя қилишга оид бўлган талабларни белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Мазкур ШНҚда қуйидаги санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ГОСТ 27296-2012 «Қурилишда шовқиндан ҳимоялаш. Тўсувчи констуркцияларнинг шовқиндан ҳимояси. Ўлчаш усуллари» (расмий манба: Здания и сооружения. Методы измерения звукоизоляции ограждающих конструкций);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ГОСТ 31295.2-2005 (ISO 9613-2.1996) «Шовқин. Ўрин-жойда тарқалишда товушнинг сўниши. 2-қисм. Умумий ҳисоблаш услуби» (расмий манба: Шум. Затухание звука при распространении на местности. Часть 2. Общий метод расчета);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ГОСТ Р 53187-2008 «Акустика. Шаҳар ҳудудларининг шовқин мониторинги» (расмий манба: Шумовой мониторинг городских территорий);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
СанҚваН 0008-20 «Турар жойларда, жамоат биноларида, аҳоли яшаш ҳудудларида ва дам олиш зоналарида рухсат этилган шовқин даражасининг санитария қоидалари ва меъёрлари».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Атамалар ва таърифлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товуш босими — товуш тебранишлари натижасида вужудга келувчи ҳаво босимининг ўзгарувчан таркиб топтирувчини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
деразанинг товуш изоляцияси — шаҳар транспорти билан ҳосил қилинадиган шовқин дераза орқали хонанинг ичига узатилганда деразани ташқи шовқиндан изоляциялаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товуш қуввати — шовқин манбаи томонидан вақт бирлигида нурлатиладиган энергия миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво шовқинидан изоляциялаш — тўсувчи конструкциянинг у орқали ўтадиган товушни пасайтириш қобилияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
импульсли шовқин — ҳар бири 1 s дан кам давомийликка эга бўлган ва бунда «импульс» ва «секин» вақт тавсифларида ўлчанган товуш даражалари камида 7 dBА га фарқ қиладиган бир ёки бир нечта товуш сигналларидан ташкил топадиган шовқин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси — тўсувчи конструкция билан ҳаво шовқинидан изоляциялашни сон билан баҳолаш учун хизмат қиладиган, ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частотани норма спектри билан таққослаш йўли орқали аниқланадиган катталик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товушни ютиш коэффициенти — юзадан қайтарилмаган товуш энергияси катталигининг юзага тушаётган энергия катталигига нисбати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
доимий бўлмаган шовқин — товуш даражаси шовқин ўлчагичнинг «секин» вақт тавсифида ўлчашнинг аниқлаш вақти давомида 5 dBА дан ортиққа ўзгарадиган шовқин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
суқилиб кирадиган шовқин — ҳисоблаш нуқталарига эга бўлган кенгликдан ташқарида вужудга келадиган ва бу кенгликка биноларнинг тўсувчи конструкциялари, вентиляция, ҳавони кондициялаш, сув таъминоти ва иситиш тизимлари орқали кирувчи шовқин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
реверберация — шовқин манбаи ишлашдан тўхтагандан кейин хонада товуш энергиясининг аста-секин пасайиш ҳодисаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи — 100 — 3150 Нz диапазонда частоталарнинг учдан бир октава чизиқларида (полосаларида) ҳаво шовқинидан изоляциялаш катталиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товуш даражаси — нормаланадиган частоталар диапазонида товуш босимининг ГОСТ 17187 бўйича шовқин ўлчагичнинг А частота тавсифи бўйича тузатилган (коррекцияланган) октава даражаларининг энергетик йиғиндиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товуш қувватининг даражаси — товуш қувватининг таянч товуш қувватига нисбатининг ўн карра ўнлик логарифми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шовқиндан ҳимоя қилувчи деразалар — хонадаги нормал ҳаво алмашинишини таъминлаш билан бир вақтда товуш изоляциясини таъминлайдиган махсус вентиляцион қурилмаларга эга бўлган деразалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Аҳоли пунктларининг ҳудудларини ривожлантириш ва шаҳарсозлик жиҳатидан режалаштириш лойиҳаларида шовқиндан ҳимоялаш бўлими қуйидагиларни ўз ичига олиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) аҳоли пунктининг бош режасини тузиш босқичида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
автомобиль йўллари, аҳоли пунктларининг кўчалари (ички йўллар), темир йўллар, сув ва ҳаво транспорти йўллари, саноат корхоналари ва энергетика объектларига туташувчи аҳоли пунктларининг шовқин хариталари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) саноат зоналарининг бош режасини лойиҳалаш босқичида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
саноат корхоналарининг шовқин хариталари, шунингдек шовқиннинг саноат зонаси атрофига ёки корхоналар гуруҳи атрофига таъсирини камайтириш бўйича меъморий-лойиҳавий ва қурилиш-акустика тадбирлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) аҳоли пунктларининг батафсил режалаштиришни лойиҳалаш босқичида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тегишли ҳудуднинг шовқин хариталари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
турар жой объектлари ва жамоат бинолари тарҳларининг атрофида ҳамда дам олиш майдончаларида белгиланган шовқин даражаларининг ҳисоб-китоблари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Бино ва иншоотларни янгитдан қуриш, реконструкция қилиш ва мукаммал таъмирлаш лойиҳаларида шовқиндан ҳимоялаш чора-тадбирлари қуйидаги бўлимларда кўрсатилган бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) «технологик ечимлар» бўлимида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ишлаб чиқариш корхоналари учун технологик асбоб-ускуналар ва уларни ишлаб чиқариш цехлари ҳамда саноат корхоналарининг ҳудудларига жойлаштириш схемаларини танлашда иш жойларида шовқин даражасини максимал рухсат этилган даражагача камайтиришни таъминлаш масалалари белгиланиши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) «қурилиш ечимлари» бўлимида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ишлаб чиқариш корхоналари учун иш жойларида кутиладиган шовқин даражаларини акустик ҳисоблаш асосида ҳисобий шовқин даражаларининг йўл қўйиладиган шовқин даражаларига мувофиқлиги баҳоланган бўлиши ва кейингиси ортиқ бўлган тақдирда, шовқиндан ҳимоялаш бўйича қурилиш-акустик чора-тадбирлар танланган ва лойиҳаланган бўлиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) «меъморий-қурилиш ечимлари» бўлимида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
турар жой, фуқаролик қурилиши объектлари учун шовқин даражалари нормаланадиган хоналарда кутиладиган шовқин даражалари ҳисобланган бўлиши, бино конструкцияларининг ҳаво ва зарба шовқинидан сақлайдиган товуш изоляцияси аниқланган бўлиши ва уларнинг техник ечимлари ишлаб чиқилган бўлиши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) «муҳандислик асбоб-ускуналари» бўлимида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бинодаги муҳандислик асбоб-ускуналари томонидан ҳосил қилинадиган шовқин даражаларини ҳисоблаш асосида муҳандислик асбоб-ускуналарининг товуш ва вибрация изоляцияси бажарилган ҳамда тегишли ҳисоб-китоблар билан асосланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Бино ва иншоотларнинг қурилиш майдонларида датчиклар ёрдамида шовқин даражасини онлайн кўрсатувчи ҳамда маълумотларни сақлаган ҳолда ёзиб борувчи таблоларни ўрнатиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Бино ва иншоотларда шовқиндан ҳимоялаш бўйича қуйидаги чора-тадбирларни амалга ошириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) саноат объектларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
саноат объектининг бош режасини акустик жиҳатдан самарали ташкил этиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товуш тўсувчи ва ютувчи конструкцияларни (товушни ютадиган қопламалар, пардалар, донабай товуш юткичлар) қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вентиляция ва кондиционерлаш тизимларида шовқин сўндиргичларни ўрнатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик ускуналарни виброизоляциялаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товуш изоляцияли кузатиш ва масофадан бошқариш хоналарини қуриш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шовқинли агрегатларда товушни изоляциялайдиган кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)ларни қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
акустик экранлардан фойдаланиш (тўсиқлар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) турар жой объектлари ва жамоат биноларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
биноларнинг акустик жиҳатдан самарали лойиҳалаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товуш изоляцияли конструкциялардан фойдаланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
жамоат биноларининг хоналарини товушни ютадиган материаллар билан жиҳозлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вентиляция ва кондиционерлаш тизимларида шовқин сўндиргичлар ўрнатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
санитария-техник ускуналарни виброизоляциялаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шовқиндан ҳимояланган бинолар ва йўлларга шовқин экранлари ўрнатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яшил белбоғларни (дарахтлар ва кўкаламзорлар) яратиш орқали шовқинни камайтириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) махсус акустик шартлар талаб этиладиган объектларда (аудиториялар, театрлар, кинотеатрлар, санъат саройларининг томоша заллари, спорт заллари, темир йўл вокзаллари, автовокзаллар ва аэровокзалларнинг кутиш заллари ва операцион заллари):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
биноларнинг акустик жиҳатдан самарали лойиҳалаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ички ва ташқи шовқин манбаларидан ҳимоялаш учун товуш изоляцияли конструкциялар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товушни ютувчи, қайтарувчи ҳамда сочувчи материаллар ва конструкцияларни қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вентиляция ва кондиционерлаш тизимларида шовқин сўндиргичлар ўрнатиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Акустик ҳисоблашлар қуйидаги кетма-кетликда амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шовқин манбаларини ва уларнинг тавсифларини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хоналар ёки ҳудудларда шовқинни баҳолаш зарур бўлган нуқталарни (ҳисоблаш нуқталари) белгилаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шовқин манбасидан ҳисоблаш нуқтасигача бўлган тарқалиш йўлларини аниқлаб, ҳар бир йўлда товуш энергиясининг камайиши (масофа, экранлаш, товуш изоляцияси, тўсувчи конструкциялар, товуш ютилиши ва бошқа омиллар таъсирида)ни ҳисобга олиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисоблаш нуқталарида кутиладиган шовқин даражаларини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кутиладиган шовқин даражаларини йўл қўйиладиган шовқин даражалари билан таққослаш асосида талаб қилинадиган шовқинни пасайтириш даражасини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
талаб қилинадиган шовқинни пасайтириш даражасини таъминлаш бўйича самарали чора-тадбирларни ишлаб чиқиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Акустик ҳисоблашни 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 ва 8000 Нz ўртача геометрик частотали октава чизиқ (полоса)ларида товуш қувватининг даражаларида (Lw) ёки товуш босимининг даражаларида (Lp) бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Акустик ҳисоблашни товуш қувватининг тузатилган (коррекцияланган) даражаси (LAw) ёки «А» тузатилган (коррекцияланган) частотали товуш даражаси (LA) бўйича бажаришга ҳам йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Акустик ҳисоблаш децибелнинг ўнлик улушларигача аниқликда бажарилиши ва олинган натижа бутун қийматгача яхлитланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Лойиҳада шовқиндан ҳимоялаш бўйича қабул қилинган техник ечимлар техник-иқтисодий кўрсаткичлар билан асосланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Лойиҳаларда ишлатиладиган товушни изоляциялаш, товушни ютиш ва вибрацияни йўқотиш учун фойдаланиладиган материаллар ёнмайдиган ёки қийин ёнадиган бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Шовқин манбалари ва уларнинг шовқин тавсифлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Кўп функцияли биноларни лойиҳалашда технологик ва муҳандислик асбоб-ускуналари шовқиннинг асосий манбалари ҳисобланади. Бунда, доимий ва доимий бўлмаган шовқинлар учун қуйидагиларни ҳисобга олиш зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) доимий шовқин ҳосил қилувчи технологик ва муҳандислик асбоб-ускуналар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
доимий ва доимий бўлмаган шовқинларнинг шовқин тавсифлари саккизта октава чизиғида (полосасида) (63-8000 Нz) берилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товуш қувватининг даражаси (Lw) октава чизиқ (полоса)ларида dB (децибел) билан ифодаланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) доимий бўлмаган шовқин ҳосил қилувчи технологик ва муҳандислик асбоб-ускуналар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
доимий ва доимий бўлмаган шовқинлар учун саккизта октава чизиғида (полосасида) товуш қувватининг эквивалент даражалари (Lwэкв) ва товуш қувватининг максимал даражалари (Lwмакс) аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Технологик ва муҳандислик асбоб-ускуналарининг шовқин тавсифлари уларнинг техник ҳужжатларида кўрсатилган ва лойиҳанинг «Шовқиндан ҳимоялаш» бўлимига илова қилинган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Ташқи шовқиннинг асосий манбаларига қуйидагиларни киритишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шаҳар транспорти (автобуслар, трамвайлар, троллейбуслар, метрополитен, йўналишли ва йўналишсиз таксилар оқимлари, аэропортларга қўниш учун яқинлашаётган самолётлар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ишлаб чиқариш ва энергетика объектлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
очиқ стадионлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Даҳа ичидаги шовқин манбаларига қуйидагилар киритилишига йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
гаражлар ва автотураргоҳларга кириш-чиқиш жойларидаги транспорт воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вентиляция ва кондиционер тизимлари, марказий иссиқлик таъминоти корхоналари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
дўконларнинг хўжалик ҳовлилари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қурилиш майдончалари ва бошқа шовқин чиқарувчи объектлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Ташқи шовқин манбаларининг шовқин тавсифларини қуйидагича аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) кўчалар ва йўллардаги транспорт оқимлари учун ўлчаш масофаси:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
биринчи ҳаракат чизиғи (полосаси)нинг ўқидан 7,5 m масофада (трамвайлар учун энг яқиндаги йўлнинг ўқидан 7,5 m масофада);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) темир йўл транспорти учун ўлчаш масофаси:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисоблаш нуқтасига энг яқин йўлнинг ўқидан 25 m масофада;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LAэкв — товушнинг эквивалент даражалари (dBА);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LAмакс — товушнинг максимал даражалари (dBА);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) сув транспорти учун ўлчаш масофаси:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кеманинг бортидан 25 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LAэкв — товушнинг эквивалент даражалари (dBА);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LAмакс — товушнинг максимал даражалари (dBА);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) саноат ва энергетика корхоналари (режа (план)даги чизиқли ўлчами 300 m гача) учун ўлчаш масофаси:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63 — 8000 Нz частотали саккизта октава чизиғида (полосасида);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LAэкв — товушнинг эквивалент даражалари (dBА);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LAмакс — товушнинг максимал даражалари (dBА);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lwэкв — товуш қувватининг эквивалент даражаси (dBА);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lwмакс — товуш қувватининг максимал даражаси (dBА);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ф — нурлатишнинг йўналтирилганлик омили (номаълум бўлса, Ф = 1 ).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) шовқин тавсифларини тузатилган (коррекцияланган) кўринишда ҳам кўрсатишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LwAэкв — тузатилган (Коррекцияланган) эквивалент даража (dBА);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LwAмакс — тузатилган (Коррекцияланган) максимал даража (dBА);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
саноат ва энергетика корхоналари (режа (план)даги чизиқли ўлчами 300 m дан ортиқ).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Шовқин даражаларининг нормалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Ҳисоблаш нуқталарида шовқиннинг даражаси октава чизиқ (полоса)ларида ўлчаниши лозим. Бунда, ушбу октава чизиқ (полоса)ларининг ўртача геометрик частоталари 31.5, 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 ва 8000 Нz деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шовқиннинг даражаси Lp (товуш босими даражаси) децибел (dB) да ўлчаниши лозим. Тахминий ҳисоб-китоблар учун LA (товуш даражаси, dBА) дан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Доимий бўлмаган (узлуксиз, вақтинча тебранувчи) шовқиннинг норматив параметрлари 31.5, 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 ва 8000 Нz ли ўртача геометрик частотали октава чизиқларида (полосаларида) аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, Lрэкв — товуш босимининг эквивалент даражалари LАмакс — товушнинг максимал даражалари ҳамда LAэкв — товушнинг эквивалент даражалари бўлиб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Ишлаб чиқариш ва ёрдамчи бинолардаги иш жойлари, саноат корхоналарининг майдонлари, турар жой объектлари ва жамоат биноларининг хоналари, шунингдек уларнинг ҳудудида товуш босимининг рухсат этиладиган эквивалент ва максимал товуш даражалари ушбу ШНҚнинг 1-иловасидаги 1-жадвалга асосан белгиланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Частоталарнинг октава чизиқ (полоса)ларида товуш босимининг рухсат этиладиган даражалари (товуш босимининг эквивалент даражалари), ишлаб чиқариш корхоналарининг иш жойларида товушнинг даражалари ва товушнинг эквивалент даражалари СанҚваН 0008-20 га мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-боб. Ҳисоблаш нуқталарида товуш босимининг даражаларини аниқлашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Ҳисоблаш нуқталари саноат корхоналарининг иш жойлари ёки одамлар доимий бўладиган жойларда полдан 1,5 m баландликда ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Битта шовқин манбаига ёки бир нечта бир турли шовқин манбаига эга бўлган хоналарда биринчи ҳисоблаш нуқтаси товуш манбаидан тўғридан-тўғри келадиган зонадан, иккинчи ҳисоблаш нуқтаси мазкур шовқин нуқтасининг ишлаши билан бевосита боғлиқ бўлмаган одамлар доимий бўладиган жойда қайтарилган товуш зонасидан олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Товуш қувватининг даражалари 10 dB ва ундан кўпроққа фарқ қиладиган бир нечта шовқин манбаларига эга бўлган хоналарда ҳисоблаш нуқталари максимал ва минимал даражаларга эга бўлган манбаларнинг ёнидаги иш жойларида танланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир турдаги асбоб-ускуналар гуруҳ қилиб жойлаштирилган хоналарда ҳисоблаш нуқталари максимал ва минимал даражаларга эга бўлган гуруҳларнинг марказидаги иш жойида танланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Қурилиш ҳудудида ҳисоблаш нуқталарини ГОСТ Р 53187-2008 га асосан танлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Акустик ҳисоблашда қуйидаги бошланғич маълумотлар ҳисобга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хонанинг тарҳи ва кесими — технологик ва муҳандислик асбоб-ускуналари ва бошқа шовқин манбалари, ҳисоблаш нуқталарининг жойлашуви тўғрисидаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хонадаги тўсувчи конструкцияларнинг тавсифлари тўғрисидаги (материали, қалинлиги, зичлиги ва бошқалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шовқин манбаларининг шовқин тавсифлари ва геометрик ўлчамлари тўғрисидаги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Ишлаб чиқарувчи томонидан техник ҳужжатларда доимий бўлмаган шовқин манбалари учун технологик ва муҳандислик асбоб-ускуналарининг шовқин тавсифлари қуйидагича кўринишда белгиланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lw — товуш қувватининг октава даражалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LwA — товуш қувватининг тузатилган (коррекцияланган) даражалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LwAэкв — товуш қувватининг эквивалент даражалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LwAмакс — товуш қувватининг тузатилган (коррекцияланган) максимал даражалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-боб. Шовқин даражаларини талаб қилинадиган пасайтиришни аниқлашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Частоталарнинг октава чизиқ (полоса)ларида ёки товуш даражаларида L талаб қилинадиган шовқин даражаларининг талаб қилинадиган пасайтириш миқдори ушбу ШНҚ га мувофиқ равишда танланган ҳар бир ҳисоблаш нуқтаси учун алоҳида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўча ва йўллар, темир йўллар ва трамвай линияларидаги транспорт оқими, сув ва ҳаво транспорти, шунингдек саноат зоналари ва алоҳида корхоналардан чиқадиган шовқинни ҳисоблашда шовқин даражаларини талаб қилинадиган пасайтириш лойиҳалашнинг барча босқичларида товуш даражаларида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Лойиҳалаш жараёнида ишлаб чиқариш ва ёрдамчи хоналардаги иш жойлари, саноат корхоналарининг майдончалари, турар жой объектлари ва жамоат биноларининг хоналаридаги ҳисоблаш нуқталарида шовқин даражаларини талаб қилинадиган пасайтиришни товуш даражаларида аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Турар жой объектлари ва жамоат биноларини лойиҳалаш босқичида ҳисоблаш нуқталарида шовқин даражасининг талаб қилинадиган пасайтирилиши частоталар диапазонининг октава чизиқ (полоса)ларида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Икки босқичли лойиҳалашда ҳам шовқин даражасининг талаб қилинадиган пасайтирилиши аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Ҳар бир шовқин манбаи учун шовқиннинг талаб қилинадиган пасайтирилиши частоталарнинг барча октава чизиқ (полоса)ларида барча шовқин манбаларидан келадиган шовқин даражалари товуш босимининг йўл қўйиладиган даражаларидан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-боб. Биноларнинг тўсувчи конструкцияларининг товуш изоляцияси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Турар жой объектлари ва жамоат бинолари, шунингдек ишлаб чиқариш корхоналарининг ёрдамчи бинолари ички тўсувчи конструкцияларининг товуш изоляциясининг нормаланадиган параметрлари қуйидагилардан иборат бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rw — тўсувчи конструкцияларнинг ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекслари (dB);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lnw — зарба шовқининг келтирилган даражасининг индекслари (зарба шовқинидан изоляциялаш индекслари) (тўсиқлар учун бўлиб ҳисобланади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Ташқи тўсувчи конструкцияларнинг (жумладан, деразалар, витриналар ва ойналарнинг бошқа турлари) транспорт шовқинидан талаб қилинадиган товуш изоляцияси ҳимоя қилинадиган хонадаги шовқин нормасидан келиб чиқиб, ҳисоблаш йўли билан децибел (dBА)ларда аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Товуш изоляциясининг катталиги сифатида шаҳар транспорт оқими томонидан ҳосил қилинадиган ташқи шовқиндан изоляциялашни таъминлайдиган RАтран катталик қабул қилиниши зарур. RАтран ни ушбу ШНҚнинг 47-бандига мувофиқ аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Шовқиннинг бошқа манбаларида (саноат корхоналари, битталик шовқин манбалари ва бошқалар) ҳаво шовқинидан талаб қилинадиган изоляциялаш қуйидагилардан келиб чиқиб, ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63—8000 Нz диапазонда ҳимоя қилинадиган хонада шовқин нормалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63—8000 Нz диапазонда ташқи шовқин манбаларининг шовқин даражалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Турар жой объектлари ва жамоат бинолари, шунингдек ишлаб чиқариш корхоналарининг ёрдамчи бинолари учун ички тўсувчи конструкциялар билан ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекслари (Rw) ва келтирилган зарба шовқини индекслари (Lnw)нинг норматив қийматлари мазкур ШНҚ нинг 2-иловаси 2-жадвалига мувофиқ олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, Rw ≥ Rwталаб қилинадиган ва Lnw ≤ Lnwталаб қилинадиган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Шовқин пастдаги хоналардан келган тақдирда, турар жой объектлари ва жамоат бинолари учун зарба шовқинининг келтирилган даражаси индекслари (Lnw)нинг норматив қийматлари мазкур ШНҚ нинг 2-иловаси 2-жадвалига мувофиқ олиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, Lnw келтирилган зарба шовқини индексининг амалдаги ёки ҳисобий қиймати талаб қилинадиган (Lnw талаб қилинадиган) катталикдан кичик бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг ҳисобланган ёки ўлчанган частота тавсифларига эга бўлган тўсувчи конструкция билан ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (Rw, dB)нинг частота тавсифи ушбу ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалида келтирилган нормалар билан таққослаш йўли орқали аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (Rw)ни аниқлаш учун берилган частоталар тавсифини норма спектрига солиштириб, улар орасидаги ноқулай оғиш (четлашиш)лар йиғиндисини ҳисоблаш лозим. Нормадан пастга қараб бўлган оғиш (четлашиш)лар «хоҳланмаган» деб ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB га максимал даражада яқинлашса, ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (Rw)нинг катталигини 52 dB деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB дан ошиқ бўлса, норма спектри пастга қараб децибелнинг бутун сонига силжитилиши керак. Бунда, ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (Rw)нинг катталиги сифатида 500 Нz да ўртача геометрик учдан бир частотали чизиқда (полосада) юқорига ёки пастга силжитилган норма спектрининг ординатаси қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Зарба шовқинининг келтирилган даражасининг маълум частота тавсифига эга бўлган тўсиқ учун зарба шовқининг келтирилган даражасининг индекси (Lnw) берилган частота тавсифини мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалида келтирилган норма спектри билан таққослаш йўли орқали аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Зарба шовқининг келтирилган даражасининг индекси (Lnw)ни ҳисоблаш учун берилган частота тавсифининг норма спектридан ноқулай оғишлари йиғиндисини аниқлаш зарур. Норма спектридан юқорига қараб оғишларни ноқулай оғишлар деб қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB га яқинлашса, зарба шовқининг келтирилган даражасининг индекси (Lnw)нинг катталиги 60 dB деб ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB дан ошса, норма спектри юқорига қараб децибелнинг бутун сонига силжитилиши керак. Бунда, силжитилган норма спектридан ноқулай оғишларнинг йиғиндиси кўрсатилган катталикдан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB дан кичик бўлса ёки ноқулай оғишлар мавжуд бўлмаса, норма спектри пастга қараб децибелнинг бутун сонига силжитилиши керак. Бунда, силжитилган норма спектридан ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB га максимал даражада яқинлашиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Зарба шовқининг келтирилган даражасининг индекси (Lnw)нинг катталиги сифатида 500 Нz ўртача геометрик учдан бир частотали октава чизиғида (полосасида) юқорига ёки пастга силжитилган норма спектрининг ординатаси қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Шаҳар транспорти оқимидан деразанинг товуш изоляцияси (RАтран) шаҳар транспорт оқимининг эталон шовқин спектри асосида, деразанинг ҳаво шовқинидан изоляциялаш частотаси тавсифи ёрдамида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75 dBА товуш даражасига эга бўлган шовқин учун «А» частота коррекцияси спектри бўйича тузатилган (коррекцияланган) эталон спектрининг даражалари мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи маълум бўлганда, деразанинг товуш изоляцияси (RАтран)ни аниқлаш учун частоталарнинг октава чизиғи (полосаси)нинг ҳар учдан бир қисмида эталон спектр даражаси (Li)дан деразани берилган конструкциясининг ҳаво шовқинидан изоляциялаш катталиги (Ri)ни айириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Даражаларнинг олинган катталикларини энергетик қўшиш ва йиғиндини 75 dBА га тенг бўлган эталон шовқин даражасидан айириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Шаҳар транспорти оқимидан деразанинг талаб қилинадиган товуш изоляцияси (RАтран)ни эквивалент даража бўйича ҳам, максимал даража бўйича ҳам суқилиб кирувчи шовқиннинг йўл қўйиладиган қийматларини таъминлаш бўйича ҳисоб-китоблар орқали аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, аниқланган Rтран нинг иккита қийматидан каттаси қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Тўсувчи конструкцияларнинг товуш изоляциясини ҳисоблаш ишлари тўсиқларнинг конструктив ечимларини ишлаб чиқишда, янги қурилиш материал ва буюмларини қўллашда бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тўсувчи конструкцияларнинг товуш изоляциясини якуний аниқлаш ишлари ГОСТ 27296-2012 бўйича синовлар асосида бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Турар жой объектлари ва жамоат биноларидаги тўсувчи конструкцияларнинг товуш изоляциясини ҳисоблаш ушбу ШНҚнинг 4-иловаси асосида бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Тўсиқларнинг элементларини елвизак ғовакликларга эга бўлмаган зич таркибли материаллардан лойиҳалашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ғовакликларга эга бўлган материаллардан ишланган тўсиқлар зич материал, бетон ёки қоришмадан ишланган ташқи қатламларга эга бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Ғишт, керамик ва шлакоблокларда қуриладиган ички деворлар ва тўсиқлардаги чокларни бутун чоклар бўйича тўлдириш (очиқ жой қолдирмасдан) ва киришмайдиган қоришма билан икки томондан суваладиган қилиб лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Тўсувчи конструкцияларни лойиҳалашда қуриш ва улардан фойдаланиш жараёнида уларнинг бирикишларида тирқишлар ва ёриқлар бўлмаслигини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ички деворлар ва тўсиқларни қуриш жараёнида вужудга келган тирқишлар ва ёриқлар улар тозалангандан кейин бутун чуқурлик бўйлаб конструктив чоралар ёрдамида ва қуримайдиган герметик ҳамда бошқа материаллар билан бартараф қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Қаватлараро ёпмаларга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Товушни изоляциялайдиган қатламнинг поли тўсиқнинг кўтарувчи қисми, деворлар ва бинонинг бошқа конструкциялари билан қаттиқ боғланишларга (товуш кўприкларига) эга бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёғоч пол ёки полнинг текисловчи қатлами (стяжка) периметр бўйлаб деворлар ва бинонинг бошқа конструкцияларидан 1-2 cm кенгликдаги оралиқлар билан ажратилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ажратилган оралиқлар товуш изоляцион материал ёки буюмлар (юмшоқ ёғоч толали плита, шиширилган полиэтилендан ишланган погонаж буюмлар ва бошқалар) билан тўлдирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Плинтуслар ёки галтелларни фақатгина полга ёки деворга маҳкамлаш керак. Товуш изоляцион қатламдаги пол конструкциясини девор ёки тўсиққа туташтириш схемаси ушбу ШНҚнинг 5-иловаси 1-расмига асосан қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Полни замин билан монолит текисловчи қатлам (стяжка) ва минерал толали, шиша толали плиталар ҳамда матлардан ишланган қатламлар кўринишида лойиҳалашда полни бутун товуш изоляцион қатлам бўйлаб туташувларда бир-бирига камида 20 cm миндириш билан яхлит гидроизоляцион (пергамин, гидроизол, рубероид ва бошқалар) қатламни жойлаштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Товуш изоляцион плиталарнинг (матларнинг) туташувларида тирқишлар ва оралиқлар бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Полларни товуш изоляцияси захирасига эга бўлмаган ёпмаларнинг конструкцияларида ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (Rw) бўйича ҳаво шовқини изоляциясини 1 dB га пасайтирадиган толали тагликда ишланган линолеум билан қоплашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Полларни кўпикланган қатламли линолеум билан қоплашга йўл қўйилади. Бунда, бу қатламлар ҳаво шовқинидан изоляциялашга таъсир кўрсатмаслиги ва кўпикланган қатламларида зарба шовқинидан зарурий изоляциялашни таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Товуш изоляцион қатламларни қўллашда уларнинг динамик қайишқоқлик модули (Един, ε нисбий сиқилиш) ва зарба шовқинининг келтирилган даражаси изоляция (Lnw)ларининг яхшиланиш ҳисобий қийматлари уларга илова қилинадиган техник ҳужжат асосида қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси 57 ва 62 dB бўлган яшаш ва шовқинли хоналарни ажратувчи қаватлараро ёпмаларни етарлича қалинликдаги монолит темир-бетондан фойдаланиш билан лойиҳалаш зарур. Бунда, конструкциянинг товуш изоляциясининг етарлилиги ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Ички деворлар ва тўсиқларга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Қўш қаватли девор ёки тўсиқлар периметр бўйлаб ёки алоҳида нуқталарда қаттиқ боғланишлар билан лойиҳаланиши керак. Қўш қаватли девор ёки тўсиқларнинг элементлари ўртасидаги оралиқ 4 mm дан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Каркас-қопламали тўсиқларнинг конструкцияларида листларни каркасга 0,3 m дан кичик бўлмаган қадам билан нуқтали маҳкамлаш керак. Каркаснинг бир томонида қоплама листларнинг иккита қатлами қўлланилса, қоплама листлар ўзаро ёпиштирилмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Каркас устунларининг қадами ва унинг горизонтал элементлари ўртасидаги масофани 0,6 m дан ортиқ қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Оралиқни товуш ютадиган юмшоқ материаллар билан тўлдириш орқали каркас-қопламаларнинг товуш изоляциясини ошириш лозим. Каркас қопламаларнинг товуш изоляциясини ошириш учун ҳар бир қоплама учун алоҳида мустақил каркасларни қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шунингдек, тўсиқнинг ҳар бир томонида икки ёки уч қатламли қопламаларни қўллашга ҳам йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Товуш изоляция индексларини камайтириш катталиклари (Rw, dB) ни ушбу ШНҚнинг 6-иловаси 1-жадвалига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Биноларнинг конструктив схемаларида бу катталиклар камайтирилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Темир-бетон, бетон, ғиштлардан қурилган девор ёки тўсиқнинг ҳаво шовқинидан изоляциясини ошириш мақсадида, қўшимча қопламадан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Деворнинг қоплаш материаллари сифатида деворга ёғоч рейкалар билан ёки гипс қоришмасидан тайёрланган нуқтали маяклар билан маҳкамланган гипсокартон листлар, ёғоч толали қаттиқ плиталар ва шунга ўхшаш листли материаллардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Девор билан қоплама ўртасидаги ҳаво оралиғини 5 mm дан кам бўлмаган қилиб лойиҳалаш ва мазкур ҳаво оралиғини товуш ютадиган юмшоқ материал (минерал пахта ёки шиша толали плита, мат ва ҳоказо)лар билан тўлдиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Туташув ва тугунларга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Ички тўсувчи конструкциялар ўртасидаги, шунингдек улар ва бошқа туташувчи конструкциялар ўртасидаги туташувлар ички тўсувчи конструкцияларда қуриш ва бинодан фойдаланиш жараёнида тўсиқларнинг товуш изоляциясини кескин пасайтирадиган ёриқлар, тирқишлар ва ғовак жойларни вужудга келтирмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Туташувчи элементларнинг ўзаро силжишига қарши бажарилган конструктив чора-тадбирларга қарамасдан, фойдаланиш жараёнида юклама, ҳарорат ва киришиш деформацияси туфайли туташувчи элементларнинг ўзаро силжиши эҳтимолий туташувларни туташувчи юзаларга ёпиштириладиган герметикловчи қайишқоқ материал ва буюмларни қўллаш билан лойиҳалашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Деворнинг юк кўтарувчи элементлари ва уларга таянадиган тўсиқлар ўртасидаги туташувларни қоришма ёки бетон билан тўлдириладиган қилиб лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юкламалар ёки бошқа таъсирлар натижасида чокларнинг очилиш эҳтимоли мавжуд бўлса, лойиҳалаш пайтида туташувларда ёриқлар ҳосил бўлишига йўл қўймайдиган чора-тадбирлар белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Ички деворларнинг юк кўтарувчи элементлари ўртасидаги туташувлар қоришма ёки бетон билан тўлдириладиган қилиб лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Туташадиган элементларнинг туташувчи юзаларининг кўндаланг ўлчамлари туташувни элементнинг бутун баландлиги бўйлаб монтаж бетони ёки қоришма билан зич қилиб тўлдириш имконини бериши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Лойиҳалашда туташувчи элементларнинг ўзаро силжишини чеклайдиган чора — тадбирларни (шпонкалар ўрнатиш, қўйилма деталларни пайвандлаш ва бошқалар) амалга оширишни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Туташтирувчи деталлар, арматураларнинг чиқиб турган учлари туташув бўшлиғини бетон ёки қоришма билан тўлдиришга тўсқинлик қилмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Туташувларни киришмайдиган (кенгаядиган) бетон ёки қоришма билан тўлдиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Конструкцияларнинг йиғма элементларини лойиҳалашда герметиклайдиган материал ва буюмларни қўллаш кўзда тутилган тақдирда, туташтириладиган қисмларнинг конфигурацияси ва ўлчамлари конструкцияларнинг йиғма элементларини жойлаштириш, ёпиштириш, қотириш ва талаб қилинадиган қисишни таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Тўсувчи конструкцияларнинг муҳандислик асбоб-ускуналари билан боғланадиган элементларига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Иссиқ сув билан иситиш, сув таъминоти қувурлари ва бошқа қувурларни хонадонлар ўртасидаги девор орқали ўтказишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Иссиқ сув қувур ўтказгичлари, сув таъминоти қувурлари ва бошқа қувурлар қувурларнинг тирқишлар ҳосил қилмасдан ҳароратдан силжишлар ва деформацияланишларига йўл қўядиган эластик гильза (ғовакли полиэтилен ва бошқа қайишқоқ материаллардан ишланган)лар билан қаватлар ўртасидаги ёпмалар ва хоналар ўртасидаги деворлар (тўсиқлар) орқали ўтказилиши ушбу ШНҚнинг 7-иловаси 1-расмига мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Ички деворларнинг панелларидаги иситиш қувурларини туташтириш учун мўлжалланган бўшлиқлар киришмайдиган бетон ёки қоришма билан тўлдирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Яширин электр симлари хонадонлар ўртасидаги девор ва тўсиқларда ҳар бир хонадон учун алоҳида мўлжалланган каналлар ёки штабларда жойлашиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Деворларда тарқатиш қутичалари ва штепсель розеткалари учун мўлжалланган бўшлиқлар бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тешикларни ҳосил қилиш девор элементларини ишлаб чиқариш технологияси мос келса, тарқатиш қутичалари ва штепсель розеткалари деворларга фақатгина бир томондан ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тарқатиш қутичалари ва штепсель розеткалари учун ажратилган бўшлиқнинг бўш қолган қисмини 4 mm дан кам бўлмаган қалинликда гипс ёки бошқа киришмайдиган қоришма билан тўлдиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Тарқатиш қутичалари ва штепсель розеткаларини хонадонлар ўртасидаги каркас-қопламали тўсиқларга ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Уларни ўрнатишда қопламаларнинг листларида тешиклари қирқилмайдиган розеткалар ва ўчиргичлардан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Каттароқ диаметрли юқори қисм киришмайдиган қоришма билан, пастки қисм эса товуш ютадиган материал билан (ўта юпқа шиша тола билан) тўлдирилиши ва ушбу ШНКнинг 8-иловаси 1-расмига мувофиқ, шифт томондан қоришма қатлами ёки зич декоратив қопқоқ билан ёпилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Вентиляцион блокларнинг конструкцияси каналларни ажратувчи деворларнинг бутунлигини (уларда каверналар, ёриқлар бўлмаслигини) таъминлаши керак. Вентиляцион блокларнинг горизонтал туташуви зичланмаган жойлар орқали шовқиннинг бир каналдан бошқасига суқилиб ўтишига йўл қўймаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Вертикал бўйича қўшни хонадонларнинг вентиляцион тешиклари ўзаро орада камида бир қават қолдириб йиғма ва қўш каналлар орқали туташтирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-§. Кузатиш, масофадан бошқариш хоналари, беркиниш жойларининг тўсувчи конструкциялари, кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)ларнинг товуш изоляциясига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Шовқин даражаси рухсат этиладиган даражадан ортиқ бўлган ишлаб чиқариш цехлари ва ҳудудларида ишчилар ва хизмат кўрсатувчи ходимларни шовқиндан ҳимоялаш учун товушдан изоляциялайдиган хоналар қурилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Товушдан изоляциялайдиган хоналарга технологик жараёнлар ва асбоб-ускуналарни назорат қилиш ва бошқариш пультлари, усталар ва цех бошлиқларининг хизмат жойлари жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Талаб қилинадиган товуш изоляциясига боғлиқ равишда хоналарни ғишт, темир-бетон ва шу кабилардан лойиҳалашга йўл қўйилади. Бунда, товушдан изоляциялайдиган хоналар олдиндан тайёрланган пўлат, алюмин, пластик ва бошқа листли материаллардан йиғма ёки пайванд каркасга йиғиладиган йиғма конструкцияга эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Товушдан изоляциялайдиган хоналарни вибрацияни хонанинг тўсувчи конструкциялари ва каркасига узатилишининг олдини олиш учун резина-виброизоляторларга ўрнатиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Хона зарурий шовқин сўндиргичлар билан жиҳозланган вентиляция ёки ҳавони кондициялаш тизими билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Хонанинг ички юзалари 40—60 фоиз товушни ютадиган материаллар билан қопланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Хонанинг эшиклари тавақаларда зичлаштирувчи қатламларга ва қатламларнинг қисилишини таъминлайдиган тиқин қурилмаларига эга бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Машина ва технологик асбоб-ускуналарнинг товушдан изоляциялайдиган тўсиқларини, юпқа листли материаллар (металл, пластик, шиша ва бошқа шу кабилар)дан тайёрланган товушдан изоляциялайдиган кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)ларни шовқин даражаларини пасайтириш мақсадида, қуйидаги ҳолларда қўллаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бевосита шовқин манбаининг ёнида жойлашган иш жойларида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бошқа қурилиш-акустик чора-тадбирларни қўллаш мақсадга мувофиқ бўлмайдиган иш жойларида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал) конструкциясининг акустик самарадорлиги унинг товуш изоляцияси (Rк, dB) билан баҳоланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Агрегатда (машинада) кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)ни қўллаш ҳисоблаш нуқтасида кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал) томонидан ҳосил қилинадиган шовқин камида битта октава чизиғида (полосасида) рухсат этиладиган қийматдан 5 dB га ортиқ бўлганда, қолган барча технологик асбоб-ускуналарнинг камида битта октава чизиғидаги (полосасидаги) шовқини (шу ҳисоблаш нуқтасида) рухсат этиладиган қийматдан 2 dB ва ундан ҳам кам бўлишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Rтр.к нинг қиймати ўрта ва юқори частоталарда 10 dB дан ошмаса, изоляцияловчи, оловбардош материалларни эластик винил, резина ва бошқалардан тайёрлашга йўл қўйилади. Кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал) элементлари каркасга маҳкамланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Rтр.к нинг қиймати ўрта ва юқори частоталарда 10 dB дан ошиқ бўлса, кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)ни листли конструкцион материаллардан ишлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Металлдан ишланган кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)ни вибрацияни демпфирлайдиган листли материал билан ёки мастика кўринишида қоплаш лозим. Бунда, қопламанинг қалинлиги деворнинг қалинлигидан 2-3 марта ортиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал)нинг ички томонига 40 — 50 mm қалинликдаги товуш ютадиган материал қатлами жойлаштирилиши лозим. Механик таъсирлар, чанг ва бошқа ифлосланишлардан ҳимоялаш учун шиша матоли металл тўр ёки 20 — 30 mm қалинликдаги юпқа плёнкадан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Кожух (изоляцияловчи, оловбардош материал) агрегат, қувурлар тармоқлари билан бевосита контактга эга бўлмаслиги лозим. Технологик ва вентиляцион тешиклар сўндиргичлар ва зичлаштиргичлар билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-§. Эшик, дарвоза ва деразаларга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Эшик, дарвоза ва деразаларни лойиҳалашда уларнинг ҳаво шовқинидан изоляциясини ошириш бўйича чораларни кўришга алоҳида эътибор қаратиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Эшик, дарвоза ва деразаларнинг ҳаво шовқинидан изоляциясини оширишда қуйидаги чора-тадбирларни амалга ошириш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўшама (полотно)ларининг юзаларининг зичлигини ошириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўшама (полотно)нинг кесакига зич қисилишини таъминлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
зичлаштирувчи қистирмалар ёки резиналанган мато ёки резинадан ишланган остоналар ёрдамида эшик (дарвоза) билан пол орасидаги тирқишни бартараф қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тавақаларда зичлаштирувчи қистирмаларни қўллаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Эшик ёки дарвозанинг кесакиси билан у туташадиган тўсиқ орасидаги тирқишлар ва зичланмаган жойлар зич қилиб ёпилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Эшик (дарвоза)нинг кесакига зич қисилишини таъминлайдиган тиқин қурилмаларидан фойдаланиш зарур. Бунда, қулфларнинг ўйиқлари ёпиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Деразаларнинг товуш изоляциясини ошириш учун қуйидаги ишларни бажариш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ойналарнинг қалинлигини ошириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ойналар ўртасидаги ҳаво оралиғининг қалинлигини ошириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тавақаларини зичлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ойналарни қайишқоқ қистирмалар ёрдамида маҳкамлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
деразаларнинг зич ёпилишини таъминлайдиган тиқин қурилмаларини қўллаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Шовқин сўндиргичларга эга бўлган вентиляцион элементлар билан таъминланган шовқиндан ҳимояловчи дераза конструкцияларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Шовқиндан ҳимоялайдиган деразани танлаш ташқи шовқинни талаб қилинадиган пасайтиришни акустик ҳисоблаш асосида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Rw индекснинг катталиги сифатида 500 Нz ўртача геометрик частотали октавани учдан бир чизиғида (полосасида) юқорига ёки пастга силжитилган норма спектрининг ординатаси қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Зарба шовқинининг келтирилган даражасининг маълум частота тавсифига эга бўлган ёпма учун зарба шовқинининг келтирилган даражасининг индекси Lnw частота тавсифини мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалида келтирилган норма спектри билан таққослаш йўли билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Тўсувчи конструкцияларнинг талаб қилинадиган ҳаво шовқинидан изоляциялаш норматив индекслари ва товуш юқоридан пастга узатилганда ёпмаларнинг зарба шовқинининг келтирилган даражаларининг норматив индекслари ушбу ШНҚнинг 9-иловаси 1-жадвалига асосан белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Товуш пастдан юқорига узатилганда, зарба шовқинининг даражаси учун талаб қилинадиган норматив индексларни ушбу ШНҚнинг 10-иловасидаги 1-жадвалга мувофиқ аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Транспорт оқимининг ҳаво шовқинидан изоляциялаш норма спектри ва эталон шовқин спектрининг қийматлари ушбу ШНҚнинг 11-иловаси 1-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Тўсиқ элементларини елвизак ғовакликларга эга бўлмаган зич тузилишга эга материаллардан лойиҳалашга йўл қўйилади. Елвизак ғовакликларга эга бўлган материаллардан ишланган тўсиқлар зич материал, бетон ёки қоришмадан ишланган ташқи қатламларга эга бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Ғишт, керамик ёки шлакоблоклардан ишланган ички девор ва тўсиқлар чокларини бутун қалинлик бўйича тўлдириш (бўш жойларни қолдирмасдан) ва икки томондан киришмайдиган қоришма билан суваладиган қилиб лойиҳалашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Тўсувчи конструкцияларни лойиҳалашда қуриш ва фойдаланиш жараёнида тўсувчи конструкцияларнинг туташувларида минимал елвизак тирқишлар ва ёриқлар бўлмаслигини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қуриш жараёнида вужудга келган тирқиш ва ёриқлар улар тозалангандан кейин конструктив чоралар бажариш ёки бутун чуқурлик бўйича қуримайдиган герметиклар ва бошқа материаллар билан тўлдириш орқали бартараф қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Қуйидагилар ушбу ШНҚ нинг 5, 7 ва 8-иловаларида келтирилган расмларга мувофиқ қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қаватлар ўртасидаги ёпмалар, ички деворлар ва тўсиқлар, туташувлар ва тугунларнинг товуш изоляциясини лойиҳалаш бўйича тавсиялар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўсувчи конструкцияларнинг муҳандислик асбоб-ускуналари билан боғланадиган элементлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
конструктив ечим схемалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-боб. Товуш ютадиган конструкциялар, экранлар, тўсиқларга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Товуш ютадиган конструкциялар (осма шифтлар, ясси қопламалар ва ҳажмли элементлар)ни ишлаб чиқариш ва жамоат биноларидаги иш жойлари ва одамлар доимий бўладиган ҳудудларда шовқинни пасайтириш учун қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Товуш ютадиган қопламаларнинг майдонлари ва донабай товуш юткичларнинг сони ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Шовқиннинг талаб қилинадиган пасайишини олиш учун қуйидаги ҳолларда товуш ютадиган осма шифтнинг ўрнига ҳажмли элементларни қўллаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ясси қопламалар етарли бўлмаса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
осма шифтларни ўрнатишнинг иложи бўлмаса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
осма шифтлардан фойдаланиш кам самарали бўлган тақдирда (ишлаб чиқариш хоналарининг катта баландлиги, кўприкли кранларнинг, ёруғлик ва аэрацион фонарларнинг мавжудлиги).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Товуш ютадиган конструкциялар қайтарилган товушнинг жадаллигини (интенсивлигини) камайтириш учун мўлжалланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Товуш босимининг даражаларини пасайтиришнинг энг катта самарасига эришиш мақсадида, товуш майдони тўлиғича қайтарилган товуш тўлқинларининг (қайтарилган майдоннинг) энергияси зичлиги билан белгиланадиган нуқталарда амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тўғридан-тўғри товуш манбаларининг яқинида (иш жойларида) товуш босимининг даражаларининг пасайиш самарасини ҳисоблаш йўли билан аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Товуш ютадиган конструкциялар шовқинни пасайтириш ва хоналарда оптимал акустик параметрларни таъминлаш бўйича мажбурий чора сифатида қуйидаги жойларда қўлланилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ишлаб чиқариш корхоналарининг шовқинли цехлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
жамоат биноларининг хоналари (қабулхона ва офислар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
умумий ўрта таълим ва тиббиёт ташкилотлари, меҳмонхоналар, пансионатлар ҳамда бошқаларнинг йўлаклари ва холлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
темир йўл вокзаллари, аэровокзаллар ва автовокзалларнинг операцион заллари ва кутиш заллари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
спорт заллари ва сузиш бассейнлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товушдан изоляциялайдиган хоналар, бокслар ва беркиниш жойлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Конструктив хусусиятлари бўйича товуш ютадиган конструкциялар қуйидагиларга бўлиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
маълум бир қалинликдаги қаттиқ бир жинсли материаллар қатлами ёки ҳимоя қобиқларида мато ёки плёнка ва қаттиқ листлардан перфорланган қоплама қатламидан ташкил топадиган ясси қопламалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўзида маълум бир қалинликдаги қаттиқ бир жинсли материаллар қатлами ёки ҳимоя қобиқларида мато элементларининг комбинациясини тақдим қиладиган товушни ютадиган турлича шаклдаги ҳажмли элементлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Товуш босимининг даражасини зарурий пасайтириш, агар шовқин талаб қилинадиган пасайтиришдан 5 — 8 dB га ортиқ бўлмаса, биргина товушни ютадиган конструкцияларни қўллаш орқали таъминлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Ишчиларни товушдан ҳимоялаш учун шовқин манбаи ва ходимлар иш жойлари ўртасига акустик экранлар ўрнатилиши керак. Экранларни товуш ютадиган конструкциялар билан биргаликда қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Тўсиқ акустик экранларнинг бир тури бўлиб, ўзида шовқин манбаини ҳамма томондан қуршаб турадиган ёки хонанинг бир қисмини бошқасидан ажратиб турадиган ва хонанинг маълум бир қисмини (шовқинли ёки тинч) изоляциялайдиган экран ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
118. Тўсиқ, акустик экранларнинг товуш қувватининг даражалари қолган шовқин манбаларига қараганда 15 dB дан ортиқ бўлган шовқин манбаси учун қўлланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. Товуш ютадиган конструкцияларни шифтларга ёки деворларнинг юқориги қисмларига жойлаштириш лозим. Товуш ютадиган конструкцияларни алоҳида қисмлар ёки чизиқлар кўринишида жойлаштириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. 250 Нz дан паст частоталарда товуш ютадиган қопламани хонанинг бурчакларида жойлаштириш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Экран ва тўсиқларга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Экран ва тўсиқлар акустик шовқин тўсувчи конструкция бўлиб, шовқин манбаи ва хонанинг шовқиндан ҳимояланадиган қисми ўртасига ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Экран ва тўсиқларни тўғридан-тўғри товуш таъсир кўрсатадиган зоналар ва оралиқ зоналарда товуш босимининг даражаларини пасайтириш учун қўллаш лозим. Экранларни шовқин манбаига яқин қилиб ўрнатиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Экранларнинг шовқин манбаига қаратилган юзаси товуш ютадиган материаллар билан қопланган қаттиқ листли материаллар ёки алоҳида шитлардан тайёрланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
124. Экранлар режада ясси ва П-, Г- ва О-симон шаклда бўлишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Акустик экраннинг ўлчамларини экраннинг жойлашув ўрни ва талаб қилинадиган самарадорлигидан келиб чиқиб, танлаш лозим. Акустик экраннинг ўлчамлари шовқин манбаининг чизиқли ўлчамларидан камида уч марта катта бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
125. Акустик экраннинг самарадорлиги ҳисоблаш йўли билан ёки бўғиқ ва реверберацион камера шароитларида ўлчашлар услуби билан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
126. Акустик экранни лойиҳалашда қуйидаги босқичларни амалга ошириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
акустик экранланишга тортилиши лозим бўлган шовқин манбаини идентификациялаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хонани товуш ютадиган конструкциялар билан қоплаш вариантини танлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
акустик экраннинг кутиладиган акустик самарадорлигини ҳисоблаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
олинган ҳисобий самарадорликни товуш босимининг даражаларини талаб қиладиган пасайтириш билан таққослаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
токи оптимал вариант топилмагунча акустик экраннинг жойлашув жойи, конфигурацияси, конструкцияси ва ўлчамларини, хонага акустик ишлов бериш вариантини ўзгартириш, акустик ҳисоблашни такрорлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-боб. Иситиш, вентиляция ва кондициялаш тизимлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Шовқин манбалари ва уларнинг шовқин тавсифларига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
127. Совуқлик билан таъминлаш тизимларида шовқин манбаларига совитиш машиналари (конденсаторли ва конденсаторсиз), ҳаво совутгичлар, қуруқ градирня (катта миқдордаги сувни атмосфера ҳавосининг йўналтирилган оқими ёрдамида совитиш учун мўлжалланган қурилма)лар, циркуляцион насослар, туташтирувчи қувурлар кириши инобатга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
128. Иситиш, вентиляция ва кондициялаш тизимлари элементларининг асосий шовқин тавсифлари (товуш қувватининг октава даражалари) Lwi мазкур ШНҚнинг 14-банди бўйича аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
129. Совитиш машиналари ва совутгичлар учун шовқин тавсифини улардан 1, 5 ва 10 m масофаларда ўлчанган октава чизиқ (полоса)ларидаги товуш босими (Li) даражалари орқали ифодалашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
130. Қўшимча тавсиф Lw товуш қувватининг умумий даражаси ёки LwА товуш қувватининг А шкала бўйича тузатилган (коррекцияланган) умумий даражаси бўлишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
131. Барча тизимлардаги вентиляторларнинг шовқин тавсифлари максимал фойдали иш коэффициенти режимида қуйидаги жойларда ўлчаниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўлчаш камераси ёки синов қувурларида Lwi сўриш томонида ва Lwi ҳайдаш томонида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўлчаш камераси ёки очиқ майдончада Lwiк корпуснинг атрофида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
132. Вентиляторларнинг шовқин тавсифларини товуш қувватининг маълум солиштирма даражалари бўйича вентиляторларнинг иш режими, конструктив ва ишчи параметрларини ҳисобга олган ҳолда, ҳисоблаш йўли орқали аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
133. Ҳаво совутгичлар, қуруқ градирня (катта миқдордаги сувни атмосфера ҳавосининг йўналтирилган оқими ёрдамида совитиш учун мўлжалланган қурилма)лар, конденсаторларнинг шовқин тавсифларини ушбу агрегатларнинг таркибига кирадиган ва бир пайтда ишлайдиган вентиляторларнинг товуш қуввати даражаларини бир-бирига қўшиш орқали аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
134. Ҳавони ростлаш ва тақсимлаш қурилмалари ҳамда фасонли элементларнинг шовқин тавсифлари (Lwiэл) ўлчаш камерасида берилган қурилма ёки элементдан бутун аэродинамик фойдаланиш диапазонини қамраб оладиган режимда ўлчаниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
135. Мазкур ўлчашда қурилма ва элементда зарурий сарф ва босимни таъминлайдиган вентиляторнинг шовқини синовдан ўтказиладиган қурилма ва элементнинг шовқинидан бутун кўриб чиқиладиган частота диапазони бўйича 8 dB га кам бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
136. Шовқин тавсифлари иситиш, вентиляция ва кондициялаш тизимларининг асбоб-ускуналарига берилган техник паспортлар ва каталогларда кўрсатилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Акустик ҳисоблаш бўйича умумий кўрсатмаларга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
137. Вентиляция, ҳавони кондициялаш ва ҳаво билан иситиш тизимларининг кутиладиган шовқин даражаларини ҳисоблаш қуйидаги жойларда товуш қувватининг октава даражалари (Lwi) бўйича бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бинонинг ушбу тизимлар хизмат кўрсатадиган хоналари ва улар орқали транзит ҳаво йўллари ўтадиган хоналарнинг ҳавони сўриш ҳамда чиқариш томонларида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
техник хоналар (вентиляцион камералар), уларга қўшни хоналарда вентиляторнинг корпуси атрофида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қурилманинг бинолари ва ҳудудларида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
138. Хизмат кўрсатиладиган хонада вентиляция, ҳавони кондициялаш ва ҳаво билан иситиш тизимларининг кутиладиган шовқин даражаларини ҳисоблашда қуйидагилар ҳисобга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шовқиннинг тарқалиш йўли бўйлаб ҳаво йўлларининг тўғри қисмлари ва бурилишларида, кўндаланг кесим ўзгарган жойларда, ҳаво йўлининг охиридан қайтиш натижасида тармоқ товуш қуввати даражаси (Lw)нинг йиғинди пасайиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво йўллари тармоғининг элементларида (дросселлайдиган қурилмалар, фасонли ва учлардаги элементлар) Lwiэл шовқин ҳосил бўлиш даражаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
139. Ҳисоблашларда ҳаво йўллари бўйлаб тарқаладиган шовқиннинг кутиладиган даражалари ўлчанадиган хонада (бўғиқ, реверберацион камерада) вентиляторнинг сўриш ва ҳайдаш томонларида ўлчанган шовқин тавсифларидан фойдаланишда, уларга ҳаво йўлларини вентиляторнинг жўмрак (патрубка)ларига улашнинг таъсирини ҳисобга оладиган Lқайт тузатма киритилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
140. Совуқлик билан таъминлаш тизимининг элементлари (совитиш машиналари, ҳаво совутгичлар, қуруқ градирня (катта миқдордаги сувни атмосфера ҳавосининг йўналтирилган оқими ёрдамида совитиш учун мўлжалланган қурилма)лар, циркуляцион насослар ва бошқалар) томонидан ҳосил қилинадиган кутиладиган шовқин даражаларини ҳисоблаш қуйидаги жойларда уларнинг контурларидан таянч масофаларда (1, 5, 10 m) ўлчанган товуш қуввати (Lwi)нинг ёки товуш босими (Li)нинг октава даражалари бўйича бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
улар ўрнатиладиган жойларда (техник хоналар, очиқ майдончалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асбоб-ускуналар ўрнатилган бинонинг шовқиндан ҳимоя қилинадиган хоналари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қурилишга туташ ҳудудлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
141. Иситиш, вентиляция ва кондициялаш тизимларининг асбоб-ускуналарининг шовқинини талаб қилинадиган пасайтиришни аниқлашда хоналарда ҳисоблаш нуқталарини қуйидаги жойларда танлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
одамлар бўладиган зоналарда (иш жойлари, ухлаш жойлари ва бошқа жойлар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қурилиш ҳудудида шовқиндан ҳимоя қилинадиган хоналарнинг деразаларидан 2 m масофада;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
дам олиш зоналари ва рекреацион зоналар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
142. Шовқин хонага шовқин ҳаво йўлларининг ичига нурлатадиган бир нечта манбадан ёки бир ёки бир нечта ҳаво тақсимлаш қурилмалари орқали (вентиляторлар, ҳавони ростлаш қурилмалари, ҳаво йўллари тармоғининг элементлари) келадиган бўлса, ҳисоблаш нуқталаридаги товуш босимининг октава даражалари (Li) ҳар бир манба учун алоҳида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Шовқин даражаларини талаб қилинадиган пасайтиришни аниқлашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
143. Вентиляция, ҳавони кондициялаш, ҳаво билан иситиш тизимининг шовқинидан ҳимоя қилинадиган хонадаги ҳисоблаш нуқталарида шовқин даражаларининг талаб қилинадиган пасайтиришни аниқлашда ҳисобга олинадиган шовқин манбаларининг умумий сонига қуйидагиларни киритиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳайдаш ёки сўриш тизимининг вентиляторининг шовқинининг талаб қилинадиган даражасини пасайтиришни ҳисоблашда (марказий сўндиргични ҳисоблашда) — берилган хонага (ҳисоблаш нуқталарига эга бўлган хонага) хизмат кўрсатувчи тизимларнинг сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
битта вентиляция тизимининг ҳавони тақсимлаш қурилмалари томонидан (плафонлар, панжаралар ва ҳоказолар) генерацияланадиган шовқинни талаб қилинадиган даражасини пасайтиришни ҳисоблашда — кўриб чиқилаётган хонага хизмат кўрсатувчи механик қўзғатишли вентиляция тизимларининг сони (бунда вентилятор, ҳавони ростлаш қурилмалари ва фасонли элементларнинг шовқини ҳисобга олинмаслиги керак);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кўриб чиқилаётган тармоқланишнинг фасонли элементлари ва ҳавони тақсимлаш қурилмалари томонидан генерацияланадиган шовқинни талаб қилинадиган даражасини пасайтиришни ҳисоблашда — берилган октава чизиғида (полосасида) уларнинг шовқин даражалари бир-биридан 10 dB га кам фарқ қиладиган фасонли элементлар ва дросселларнинг сони (бунда, вентилятор ва панжараларнинг шовқини ҳисобга олинмаслиги лозим).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
144. Барча шовқин манбалари бир пайтда ишлаганда текшириш ёки бошқа мақсад учун хонадаги товуш босими октава даражаларининг талаб қилинадиган умумий пасайтиришни ҳисоблаш нуқтасига барча шовқин манбаларидан келадиган товуш босимининг биргаликдаги октава даражалари билан частоталарнинг октава чизиқ (полоса)ларида йўл қўйиладиган шовқин даражаларининг фарқи сифатида аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Шовқинни пасайтириш ва ундан ҳимоялашнинг асосий усуллари ва воситаларига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
145. Вентиляторнинг (вентиляцион қурилманинг) шовқинини пасайтириш учун қуйидаги талаблар бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товуш қувватининг энг кичик солиштирма октава даражаларига эга бўлган агрегатнинг танланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вентиляторнинг максимал фойдали иш коэффициенти режимида ишлашини таъминлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тармоқнинг қаршилигини камайтириш ва ортиқча босим ҳамда сарфни ҳосил қиладиган вентилятордан фойдаланмаслик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вентиляторнинг кириш жўмрагига (патрубкасига) ҳавони бил хилда беришни таъминлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
146. Ҳайдаш ёки сўриш тизимлари вентиляцион қурилмаларининг ҳаво йўллари бўйлаб тарқаладиган шовқинини пасайтириш мақсадида, қуйидаги ҳолларда бевосита вентиляторнинг ёнида ва ҳаво йўлида ёки тизим хизмат кўрсатадиган хонага киришнинг олдида сўндиргичларни қўллаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вентиляцион қурилманинг параметрларини танлаш ва уларни умумлаштиришнинг имкони бўлмаса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кам шовқинли вентилятордан фойдаланиш билан берилган хона, зона ёки объектда товуш босимининг йўл қўйиладиган даражадан ошмайдиган даражасини таъминлашнинг имкони бўлмаса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
147. Узунлиги 3 m дан ортиқ бўлган сўндиргич талаб қилинадиган ҳолларда, сўндиргични 2-3 та секция (бўлим)га ажратиш (бўлиш) лозим. Бунда, секция (бўлим)ларнинг орасидаги масофа бундай секциянинг узунлигидан бир-икки маротабадан кичик бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
148. Ҳавони ростлаш ва тақсимлаш қурилмаларининг шовқинини пасайтириш учун қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тармоқларда ҳаво ҳаракатининг тезлигини ҳавони ростлаш ва тақсимлаш қурилмалари томонидан ҳосил қилинадиган шовқин даражасининг хизмат кўрсатиладиган хонада йўл қўйиладиган қийматлар доирасини таъминлайдиган катталик билан чегараланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вентиляция тармоқларида маҳаллий қаршилик коэффициентининг минимал қийматларига эга бўлган ҳавони тақсимлаш қурилмаларидан фойдаланиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
149. Вентиляция, ҳавони кондициялаш, ҳаво билан иситиш тизими шовқинини сўндиргичлари сифатида абсорбцион сўндиргичларни (найчасимон, цилиндрик, пластинкали, каналли), камерали сўндиргичлар ва ички юзаси товуш ютадиган материаллар билан қопланган ҳаво йўллари ва уларнинг бурилишларини қўллаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
150. Сўндиргичнинг конструкциясини қуйидагиларга боғлиқ равишда танлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тизимнинг мўлжалланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шовқин даражасини талаб қилинадиган пасайтириши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўрнатиш жойида ҳаво йўлининг ўлчами;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тармоқда энг чекка йўл қўйиладиган гидравлик қаршилик.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
151. Найчасимон сўндиргичлардан (думалоқ ва тўғри бурчакли) 450—500 mm гача кўндаланг кесим ўлчамларига эга бўлган ҳаво йўлларида фойдаланиш керак. Найчасимон сўндиргичлар ҳаво йўлларининг (каналларнинг) думалоқ ёки тўғри бурчакли кесимли, товуш ютадиган деворли қисмларидан ташкил топиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
152. Ҳаво йўлининг (каналнинг) шаклини сақлаш ва товуш ўтказувчанликка эга бўлган материаллар олд қисмида ҳаво оқими билан деформацияланишини учун товушга нисбатан етарлича шаффоф бўлган қопламалар ишлатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, турли шиша матолар, плёнкалар ва перфорланган металл лист ёки тўрдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
153. Катта кўндаланг кесим ўлчамларига эга бўлган ҳаво йўлларида товушни сўндиришни ошириш учун товуш ютадиган материалларни ҳаво йўлларининг кесими бўйлаб бир текис тақсимлаш керак. Пластинкали сўндиргичларда ҳам мазкур усулдан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
154. Пластинкаларнинг қалинлиги ва уларнинг орасидаги масофа ҳаво йўлининг (каналнинг) кесими бўйлаб ўзгармаслиги керак. Қалинлик ва пластинкалар ўртасидаги масофа ортиши билан максимал сўндириш соҳаси пастроқ частоталар томонга қараб силжишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
155. Пластинкалар ва ҳаво йўллари (каналлари)нинг сони ҳамда баландлиги энг камида сўндиргичнинг эркин кесими ва сўндиргич ўрнатиладиган ҳаво йўли кесимининг тенглиги шартига асосан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сўндиргич томонидан ҳосил қилинадиган гидравлик қаршиликни минималлаштириш, унда шовқин ҳосил бўлишини камайтириш мақсадида, юқоридаги шарт таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гидравлик қаршиликни қўшимча пасайтириш мақсадида, сўндиргичга кириш ва ундан чиқишдаги пластинкаларга обтекател (ҳаракатга бўлган аэродинамик қаршиликни камайтирувчи махсус конструкция)лар ўрнатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
156. 800×500 mm кўндаланг кесим ўлчамли тўғри бурчакли ҳаво йўлларида каналли сўндиргичлардан фойдаланиш керак. Бунда, пластинкали сўндиргичларнинг қалинлиги ҳаво йўлининг кичик ўлчамининг ярмига тенг бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
157. Абсорбцион сўндиргичларнинг (1 m гача узунликдаги) акустик самарадорлигини белгилашда қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товуш частотасига (бунда, 200 Нz гача бўлган паст частоталар диапазонида юқори эмас ва 500 — 2500 Нz частоталар диапазонида максимал бўлади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
фаол қисмнинг узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўтиш кесимининг периметри;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товушни ютадиган материал қатламининг қалинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товушни ютиш коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
158. Узунлиги 1 m гача бўлган сўндиргичларнинг кўрсатилган паст частоталар диапазонида самарадорлиги 10 — 15 dB дан ошмаслиги, юқори частоталар диапазонида эса 33 — 38 dB гача етиши синов тарзида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
159. Шовқин даражасини сезиларли даражада камайтиришга ўқи биргаликда бўлмаган, ички юзаси товуш ютадиган материал билан қопланган камерали сўндиргичлар ҳисобига эришишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Узунлиги 1 m гача бўлган сўндиргичлар тармоқда улар томонидан ҳосил қилинадиган юқори гидравлик қаршиликни бартараф этиш мақсадида ҳам қўлланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
160. Ички юзасида қопламаси бўлмаган камерали сўндиргичларни овқат тайёрланадиган хоналарга хизмат кўрсатадиган сўрувчи тизимларга ўрнатиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сўндиргичларнинг самарадорлигини махсус стендларда тажриба йўли билан аниқлаш ва уларнинг техник паспортлари ёки каталогларида кўрсатиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
161. Ички юзаси товуш ютадиган материаллар билан қопланган ҳаво йўллари ва бурилишларнинг самарадорлиги табиий шароитларда (лаборатория шароитларида эмас) аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
162. Тармоқда сўндиргичлар томонидан ҳосил қилинадиган гидравлик қаршиликни қуйидагича аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўлчаш йўли билан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво оқимининг берилган тезликларида ҳисоблаш йўли билан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
163. Иситиш, вентиляция ва кондициялаш тизимлари асбоб-ускуналарининг оширилган шовқинининг бошқа хоналарга суқилиб киришининг олдини олиш учун қуйидагиларни амалга ошириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шовқиндан оширилган ҳимоялашни талаб қиладиган хоналарни асбоб-ускуналар (вентиляцион камералар, насослар) ўрнатилган техник хоналар билан ёнма-ён жойлаштирмаслик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
агрегатларни пружинали, резина ёки комбинацияланган виброизоляторлар ёрдамида виброизоляциялаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асбоб-ускуналар жойлаштириладиган техник хоналарга акустик ишлов беришни амалга ошириш — девор ва шифтларни товуш ютадиган материал қатлами билан қоплаш (хонадаги шовқинни 4 — 7 dB га қўшимча пасайтиришда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
техник хоналарда қайишқоқ асосга ётқизилган полларни (сузувчан полларни), тизим элементларининг остига (вентиляторлар, кондиционерлар, совитиш машиналари, ҳаво совутгичлар, насослар ва бошқалар) вибрацияни демпфирлайдиган асосларни қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асбоб-ускуналар жойлаштириладиган техник хоналарни ҳаво шовқинидан ҳисоблаш йўли билан аниқланадиган талаб қилинадиган изоляциялашни таъминлайдиган тўсувчи конструкцияларни қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вентиляторлар ва ҳаво йўллари ўртасига қайишқоқ виставкаларни ўрнатиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
164. Қайишқоқ заминли полларни (сузувчан полларни) техник хонанинг бутун майдони бўйлаб бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, конструктив параметрлари (пол плитасининг қалинлиги, қайишқоқ заминнинг қалинлиги) полнинг қайишқоқ заминининг материалини танлаш, асбоб-ускуналарнинг сони, таркиби ва массасига, виброизоляциянинг талаб қилинадиган катталигига боғлиқ ҳолда ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
165. Техник хоналар ва турар жой объектлари биноларида вентиляция, ҳавони кондициялаш ва ҳаво билан иситиш тизимларининг ҳаво йўлларини сузувчан полга таянадиган устунларга ўрнатиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳаво йўлларини шифтларга осишга йўл қўйилади. Бунда, турлашган осмаларда самарали виброизоляциялаш қурилмалари ва вибродемпфирлайдиган жўмрак (прокладка)лар қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
166. Техник хоналарнинг тўсиқлари орқали ўтиш жойларида ҳаво йўллари периметр бўйлаб виброизоляцияланиши лозим. Бунда, вентиляторлар ва ҳаво йўллари орасида қайишқоқ қистирмалар бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
167. Совуқлик билан таъминлаш тизимининг совитиш машиналари, циркуляцион насослари биноларнинг ер ости техник қаватларига жойлаштирилиши ва алоҳида пойдевор ва виброзаминларга ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, бу пойдевор ва виброзаминларнинг конструкциялари совитиш машиналари ва циркуляцион насосларнинг тури ва ўлчамларига боғлиқ равишда ишлаб чиқилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
168. Совуқлик билан таъминлаш тизимининг совитиш машиналари, циркуляцион насосларига қувурлар мустаҳкамлик қайишқоқ қистирмалар ёрдамида уланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
169. Қувурларни бинонинг қурилиш конструкцияларига маҳкамлаш ва техник хоналарнинг тўсиқлари орқали ўтказиш жойларида қувурлар виброизоляцияланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўрсатилган асбоб-ускуналарни қуйидаги ҳолларда биноларнинг томлари, очиқ майдончаларига ўрнатишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
уларнинг остида техник қаватлар (хоналар) мавжуд бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юқориги қаватлардаги шовқиндан ҳимоя қилиниши лозим бўлган хоналарда оширилган таркибий шовқиннинг вужудга келишига йўл қўймайдиган ишончли виброизоляция мавжуд бўлганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
170. Хоналарни биноларнинг томлари, очиқ майдончаларига ўрнатиладиган совитиш машиналари, ҳаво совутгичлар, қуруқ градирняларнинг шовқинидан ҳимоялаш учун акустик экранлар (товуш манбаи томонида товуш ютадиган материаллар билан қопланган қаттиқ акустик тўсиқлар) ва тўсиқлар ўрнатилиши лозим. Бунда, акустик экран ва тўсиқларнинг ўлчамлари ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
171. Маҳаллий ҳавони кондициялаш тизимларининг (сплит-тизимлар) ташқи блокларидан қурилиш конструкцияларига вибрациянинг узатилишини (хоналарда таркибий шовқиннинг вужудга келиш сабабларини) бартараф қилиш ҳамда берилган бинонинг хоналари ва қурилишга туташ ҳудудларнинг шовқинидан ҳимоялаш бўйича чора-тадбирлар кўзда тутилган бўлса, ташқи блокларни турар жой объектлари, жамоат биноларининг томонлари ва томига ўрнатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-боб. Аҳоли пунктларининг ҳудудлари (Шаҳар ва қишлоқ аҳоли пунктларининг ҳудудлари) шовқиндан ҳимоялашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
172. Аҳоли пунктларининг ҳудудларини ривожлантириш ва қуришни шаҳарсозлик жиҳатидан режалаштиришни турар жой объектлари ва жамоат биноларининг шовқин даражалари нормаланадиган хоналарида ва ҳудудда йўл қўйиладиган шовқин даражасини таъминлашни ҳисобга олиш билан амалга ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
173. Шовқин даражалари нормаланадиган турар жой объектлари, жамоат бинолари ва ҳудудларни транспорт шовқинидан ҳимоялаш қуйидагилар ёрдамида амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шаҳар ва қишлоқ аҳоли пунктларининг ҳудудларини зоналаштиришни кўзда тутадиган самарали режалаштириш усулларини қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кўча-йўл тармоғини самарали трассалаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
транспорт магистраллари бўйлаб шовқиндан ҳимоялайдиган махсус биноларни жойлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шовқиндан ҳимоялайдиган ва одатдаги биноларни гуруҳлаштиришнинг турли композицион усулларини қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юк транспортининг аҳоли турар жой ҳудудлари орқали ҳаракатини чеклаш ва транспорт воситалари турар жой объектлари, рекреация ва даволаш ҳудудларидан ўтганда уларнинг тезлигини пасайтиришга йўналтирилган ташкилий чора-тадбирларни қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
йўл ёқаларига акустик экранлар қуриш, шовқин хоҳланмайдиган таъсир кўрсатадиган зоналарда жойлашган биноларга шовқиндан ҳимоя қиладиган деразаларни ўрнатишни кўзда тутадиган конструктив чора-тадбирларни қўллаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
174. Кўриб чиқилаётган ҳудудда ва унда жойлашган турар жой объектлари ва жамоат биноларининг хоналарида шовқиннинг норматив даражаларини таъминлаш бўйича чора-тадбирларни танлашни акустик ҳисоблаш натижалари ёки дала ўлчов маълумотлари асосида амалга ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
175. Акустик ҳисоблашларни амалга оширишда қуйидаги бошланғич маълумотларни ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
автомобиль, темир йўл магистраллари, сув йўллари, шунингдек қурилишни авиация шовқинидан чегаралаш зоналари ва мукаммал қурилиш объектларини жойлаштириш схемалари. Бунда, техник-иқтисодий асослашда, маълум бир транспорт тури ва мос равишда у ҳаракатланадиган трассалар бўлмаслиги ҳамда схемада барча мавжуд ва лойиҳаланадиган (қурилиши режалаштирилган) бинолар ҳамда уларнинг қаватлилигини кўрсатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
автомобиль, темир йўл ва сув транспортининг ҳаракат параметрлари ва таркиби тўғрисида маълумотлар, шунингдек самолётларнинг берилган ҳудуд устидан учиб ўтиш жадаллиги (интенсивлиги) ва учиб ўтадиган самолётларнинг турлари тўғрисида маълумотлар. Бунда, кўрсатилган маълумотларни куннинг кундузги ва тунги вақтлари учун ҳамда жорий давр ҳолати учун ва прогноз учун алоҳида-алоҳида тақдим қилиниши. Транспорт оқимлари учун прогноз маълумотларини олишнинг иложи бўлмаган тақдирда, тегишли ҳисоблашлар амалга оширилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кўриб чиқилаётган ҳудудда трансформатор подстанциялари, иссиқлик таъминоти корхоналари ва бошқа коммунал объектларнинг жойлашуви ҳамда уларга ўрнатилган асбоб-ускуналарнинг шовқин тавсифлари тўғрисида маълумотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
саноат зоналарининг ёки алоҳида саноат корхоналари ва энергетика хўжалиги объектларининг жойлашиш схемалари, шунингдек кўрсатилган объектлардаги шовқин манбаларининг шовқин тавсифлари тўғрисида маълумотлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
176. Кутиладиган шовқин даражаларини ҳисоблашлар шовқиндан ҳимоя қилинадиган объектга боғлиқ равишда ва қуйидаги кўрсатмаларни ҳисобга олиш билан танланадиган ҳисоблаш нуқталари учун бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кичик даҳалар ва турар жой объектлари бинолари гуруҳининг дам олиш майдончалари, мактабгача ва умумий ўрта таълим ташкилотларининг ўйин майдончалари, тиббиёт ташкилотлари ва санаторийларнинг ҳудудларида ҳисоблаш нуқталари майдончаларнинг шовқин манбаига энг яқин чегарасида, ер юзасидан 1,5 m баландликда танланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
майдонча қисман бино, иншоот ёки маълум бир бошқа экранлайдиган объектнинг товуш сояси зонасида ва қисман товуш тўғридан-тўғри таъсир кўрсатадиган зонада жойлашган бўлса, ҳисоблаш нуқтаси товуш сояси зонасидан ташқарида жойлашиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бино, иншоот ёки маълум бир бошқа экранлайдиган объектда суқилиб кирадиган шовқин даражаси мазкур ШНҚ нинг 5-бобида келтирилган нормаланадиган турар жой объектлари ва бошқа биноларга бевосита туташадиган ҳудудларда ҳисоблаш нуқталари биноларнинг шовқин манбаи томонга қараган томонларидан 2 m масофада, бир-икки қаватли бинолар учун ер юзасидан 1,5 m баландликда, уч қаватли ва ундан баланд бинолар учун ер юзасидан 4 m баландликда танланиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
177. Акустик ҳисоблашларни ГОСТ 31295.2-2005 (ISO 9613-2.1996) га мувофиқ амалга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
178. Ҳудуднинг шовқин режимини аниқлашнинг шовқиндан ҳимоялаш чора-тадбирларини самарали танлашда ҳудуд ёки умуман шаҳарнинг товуш даражаларига тенг бўлган изолиниялар киритилган оператив шовқин карталари ишлаб чиқилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Оператив шовқин картаси ёрдамида қуйидагиларни бажариш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
нормадан ортиқ шовқинли ҳудудларни (акустик ноқулай зоналарни) аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ушбу ҳудудларнинг майдони, ҳудудда жойлашган биноларнинг сони ва уларда яшайдиган одамларнинг сонини баҳолаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шовқиндан ҳимоялайдиган чора-тадбирларни белгилаш ва уларнинг талаб қилинадиган ҳажми ва қийматини ҳисоблаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
179. Ҳудудий ривожлантириш схемалари ва аҳоли пунктининг бош режасини ишлаб чиқиш босқичида ҳудудга шовқиннинг таъсирини пасайтириш мақсадида қуйидаги чора-тадбирларни қўллаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
рекреацион зоналарни саноат зоналари, коммунал-омбор зоналари ва асосий транспорт коммуникацияларидан ажратиш орқали ҳудудни функционал зоналаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тезкор ва юк транспорти ҳаракатланадиган магистрал йўлларни турар жой зоналари ва дам олиш зоналарини айланиб ўтадиган қилиб трассалаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тезкор автомобиль йўллари ва темир йўлларнинг транспорт коридорларида трассалаштиришни шаҳарлар ва бошқа аҳоли пунктлари, шунингдек даволаш-курорт зоналари ва рекреацион зоналарни айланиб ўтадиган қилиб бирлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кўча-йўл тармоғини транспорт оқимларининг таркиби бўйича, юк ҳаракатининг асосий ҳажмини ажратиш билан ихтисослаштирилган магистралларга дифференциялаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асосий транспорт оқимларини турар жой зоналаридан ташқарида ўтадиган, юқори ўтказиш қобилиятига эга бўлган унчалик кўп сонли бўлмаган магистрал кўчаларга йўналтириш (саноат зоналари ва коммунал-омбор зоналарининг чегаралари бўйлаб, темир йўлларнинг шохчаларининг чизиқ (полоса)ларида);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асосий қурилиш массивларини транспорт магистралларидан ажратиш учун магистраллар ўртасидаги ҳудудларни йириклаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
турар жой зоналари ва турар жой уйлари чегараларида автотураргохлар тизимини яратиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
магистрал кўчалар ва йўлларни трассалаштиришда ўрин-жой релъефининг шовқиндан ҳимоялаш хусусиятларидан фойдаланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
аэропортларнинг атрофини шовқиндан ҳимоялайдиган зоналаштириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
180. Турар жой зонаси, даҳа ва кичик даҳаларнинг режавий лойиҳасини ишлаб чиқиш босқичида шовқиндан ҳимоялаш учун қуйидаги чора-тадбирларни қабул қилиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
турар жой объектлари қурилмаларини магистрал автомобиль йўли ёки темир йўлнинг ёқасида шовқинни зарурий пасайтириш шарт бўлмаган масофада жойлаштиришда, жой релъефининг қияликлар, чуқурликлар, дўнгликлар кўринишидаги, вертикал ёки эгилган деворлар, галереялар ва бошқа қўринишидаги шовқиндан ҳимоялайдиган акустик экранлардан фойдаланиш, шунингдек комбинацияланган турдаги акустик экранларни (дўнглик+девор) қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шаҳар қурилишида турар жой зоналари, даҳалар ва кичик даҳалар учун магистрал кўчаларни қуришнинг биринчи қаторига даҳанинг ичидаги кенгликни транспорт шовқинидан ҳимоялайдиган акустик экранлар сифатида шовқиндан ҳимоялайдиган биноларни жойлаштириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
181. Бино-экранлар сифатида савдо марказлари, гаражлар, коммунал-маиший хизмат кўрсатиш корхоналарининг биноларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шовқиндан ҳимоялашда кўп қаватли турар жой объектлари ва маъмурий бинолардан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, шовқин манбалари ва ҳимоя қилинадиган объектлар орасига жойлаштириладиган хизмат кўрсатиш биноларининг технологик асбоб-ускуналари шовқинни сўндириш ва товушдан изоляциялаш воситалари билан таъминланиши ва шовқиндан ҳимоя қилинадиган ҳудуд ёки хоналарда шовқиннинг оширилган даражаларини ҳосил қилмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
182. Шовқиндан ҳимояланадиган турар жой объектлари биноларида аҳолини шовқин манбаидан (магистрал томонидан) муҳофаза қилиш учун қуйидаги меъморий, лойиҳавий ва техник ечимлар бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёрдамчи хоналарни шовқин манбаи томонга қаратиш. Бунда, ошхона, душхона, санузел каби ёрдамчи хоналар шовқин манбаи томонга (магистрал йўлга) қаратилади. Шунингдек, хонадонлардан ташқаридаги коммуникациялар (зина-лифт узеллари, йўлаклар) ҳам шовқин манбаи томонга жойлаштирилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яшаш хоналарини шовқиндан ҳимоялаш. Бунда, хонадонда учта ёки ундан кўп яшаш хонаси бўлса, фақат битта хона шовқин манбаи томонга қаратилиши керак. Шунингдек, қолган яшаш хоналари шовқиндан муҳофазаланган томонга қаратиш лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
магистрал томонга қараган, фасади шовқин сўндиргичларга эга бўлган ва шовқиндан талаб қилинадиган ҳимоялашни таъминлайдиган махсус вентиляцион қурилмалар билан таъминланган шовқиндан ҳимоя қилувчи деразаларни ўрнатиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
183. Шовқиндан ҳимояланадиган биноларнинг экранлаш самарадорлигини максимал даражада ошириш учун бинолар баланд ва узун бўлиши, қўлланиладиган материалларнинг товуш ўтказмаслик хусусиятларига мос келиши ва магистрал кўчалар ва темир йўллардан 100 m масофада жойлаштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
184. Даҳанинг ичидаги кенгликка ва қурилишнинг биринчи босқич биноларининг кўндаланг ўқларига яқин бўлган зоналарга мактабгача ва умумий ўрта таълим ташкилотлари, поликлиникаларнинг бинолари, дам олиш майдончаларини жойлаштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қурилишнинг биринчи босқич бинолари узилган жойларнинг рўпарасида жойлашган зоналарга савдо, умумий овқатланиш шохобчаларини, коммунал-маиший хизмат, алоқа муассасалари ва шу кабиларни жойлаштириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
185. Лойиҳаланадиган қурилиш шароитларида турлича конструкцияли вертикал ёки эгилган деворлар кўринишидаги шовқиндан ҳимоялайдиган акустик экранларни қуришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
186. Шаҳар атрофидаги зоналарда дўнгликлар, тепаликлар ёки чуқурликлардан акустик экран сифатида фойдаланиш лозим. Дўнгликлар, тепаликлар ёки чуқурликларнинг қияликлари 1:2 ёки 1:1,5 нисбатдаги қияликка эга бўлиши ва бетон ёки тош плиталар билан қоплаш ёрдамида мустаҳкамланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Дўнгликларга автомобилларга техник хизмат кўрсатиш шохобчалари, гаражлар, коллекторлар ва шовқин даражаси чегараланмайдиган бошқа бино ва иншоотларни жойлаштиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
187. Дўнгликлар, тепаликлар ва чуқурликлар кўринишидаги акустик экраннинг самарадорлиги етарли бўлмаган тақдирда, дўнглик ёки тепаликнинг устига ва чуқурликнинг ёқасига қўшимча экран-девор ўрнатиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
188. Акустик экраннинг ўлчами, конструкцияси ва материали акустик ҳисоблашлар, туташ ҳудуднинг характери, қурилишнинг ўзига хос хусусиятлари ва акустик экрандан фойдаланишнинг қулайлигини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
189. Акустик экранлар мустақил пойдеворларга таяниши лозим. Бунда, уларнинг барча конструктив элементлари механик жиҳатдан мустаҳкам бўлиши ҳамда қор, шамол ва сейсмик юкламаларнинг таъсирига бардошлиликка ҳисобланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
190. Акустик экранларнинг алоҳида элементларининг конструкциялари уларнинг бир-бирига тирқишлар ва тешиклар қолдирмасдан зич бўлиб туташувини таъминлаши лозим. Акустик экранларнинг пастки акустик панеллари пойдевор ёки жойнинг юзасига зич қилиб (оралиқ қолдирмасдан) ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
191. Акустик экраннинг самарадорлигини қуйидагича оширишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
акустик экраннинг шовқин манбаига қараган юзасига товушни юқори даражада ютадиган материаллар билан ишлов бериш билан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
акустик экраннинг юқори қовурғасига диафрагмаланадиган товуш тўлқинининг сочилиши ва ютилишини ошириш учун хизмат қиладиган махсус конструктив элементларни ўрнатиш билан (3 dB гача).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Акустик экранни қоплаш учун фойдаланиладиган товуш ютадиган материаллар барқарор физикавий-механик тавсифларга эга бўлиши, биологик барқарор ва намликка барқарор бўлиши, энг чекка йўл қўйиладиган қийматлардан ошиқ бўлган концентрацияларда зарарли моддаларни ажратиб чиқармаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
192. Акустик экранни конструкциялашда товуш энергиясининг бир қисми бевосита экраннинг ўзи орқали суқилиб кириши мумкин бўлган материалларни танлаш лозим. Бунда, акустик экран конструкциясининг ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси 25 dB дан кичик бўлмаслиги зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
193. Акустик экранларнинг баландлигини шовқиндан ҳимоя қилинадиган биноларнинг баландлиги ва уларнинг магистралга нисбатан жойлашувига боғлиқ равишда 3 — 6 m атрофида танлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Каттароқ баландликка эга бўлган акустик экранларни қўллашга йўл қўйилади. Бунда, акустик экранларни қуриш зарурати тегишли акустик ва мустаҳкамлик ҳисоб-китоблар асосида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-боб. Хоналарнинг акустикасига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
194. Зал хоналарни акустик лойиҳалаш жараёни қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
залларнинг ҳажм-лойиҳавий ечимига қўйиладиган умумий талабларга риоя қилиш билан хонанинг габарит ўлчамлари ва шаклини танлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
залнинг акустикасининг глобал баҳосининг ишончлилигини статистик назария бўйича текшириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
унинг ҳажмий оптимумга мувофиқлигини аниқлаш учун залнинг реверберация вақтининг частота тавсифини ҳисоблаш ва лойиҳани тўсиқларнинг конструкцияси қисмида зарурий коррекциялашни бажариш ушбу ШНҚнинг 12-иловасида келтирилган расмга мувофиқ бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
залнинг чизмаларини лойиҳани шакл ва унинг тўсиқларининг чизиқлари қисмида зарурий тузатиш (коррекциялаш) билан график таҳлил қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
залда товуш майдонининг диффузлилигини яхшилаш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
уларнинг оптимум зоналарига мувофиқлигини аниқлаш мақсадида, зарурат бўлган ҳолларда лойиҳани қўшимча тузатиш (коррекциялаш) билан компьютерда акустик моделлаштириш ёрдамида маҳаллий акустик тамойилларни ҳисоблаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
залнинг шовқин режимини баҳолаш, уни яхшилаш бўйича зарурий чора-тадбирларни ишлаб чиқиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хонанинг меъморий-акустик ечими ишлаб чиқилгандан кейин компьютерли моделлаштириш услуби билан залнинг электроакустик режимини баҳолаш, зарурий чора-тадбирларни ишлаб чиқиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
195. Ҳар бир залда унинг ҳажм-лойиҳавий ечимига қўйиладиган, залнинг аниқ мўлжалланишига боғлиқ равишда битта томошабин ўрнига тўғри келадиган солиштирма ҳаво ҳажми бўйича ушбу ШНҚ нинг 13-иловасига асосан дифференциалланган асосий талабларга риоя қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
196. Залларнинг йўл қўйиладиган максимал узунлиги L ушбу ШНҚ нинг 14-иловаси 1-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Залларнинг солиштирма акустик ҳажми ва максимал узунлик қийматларидан эҳтимолий четлашишлари акустик ҳисоблашлар билан асосланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
197. Товуш майдонининг етарлича диффузлилигини олиш учун залнинг шакли ва нисбатини тўғри танлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
198. Залнинг асосий ўлчамлари ва нисбатлари қуйидаги шартлардан танланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L — марказий ўқ бўйича залнинг узунлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lйўл қўй — залнинг энг чекка йўл қўйиладиган узунлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B ва Н — мос равишда залнинг ўртача кенглиги ва баландлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V — залнинг умумий ҳаво ҳажми, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sп — залнинг полининг майдони, m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
199. Залларнинг танланган ўлчам ва нисбатларини акустик ҳисоблашларнинг натижалари асосида тузатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
200. Тадқиқ қилинадиган залларнинг тавсифларини ҳисоблашларда статистик акустика услубларини қўллаш мумкинлигини текшириш учун нормаланадиган 125—4000 Нz частоталар диапазонида ундан юқорида ҳаво ҳажми частоталарининг етарлича сони кузатиладиган критик частотани (Нz) ҳисоблаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Залларнинг тавсифларини ҳисоблашлар fкр 125 Нz эканлигини кўрсатса, залда реверберация вақтини 125, 250, 500, 1000, 2000 ва 4000 Нz ўртача геометрик частотали олтита частота чизиқ (полоса)ларида аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
201. Турлича фойдаланиш мақсадларига эга бўлган заллар учун 500 — 1000 Нz ўртача частоталар соҳасида реверберация вақтининг оптимал қийматлари уларнинг ҳажмига боғлиқ равишда, ушбу ШНҚнинг 12-иловаси 1-расмига мувофиқ бўлиши ҳамда ушбу қийматларни келтирилган қийматлардан 10 фоизгача четлашишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шунингдек, 125 — 250 Нz частоталарнинг октава чизиқ (полоса)ларида реверберация вақтини 20 фоиздан кўп бўлмаган оширишга, 2000 — 4000 Нz частоталар диапазонида 10 фоиздан кўп бўлмаган камайтиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Топт ни ушбу ШНҚнинг 12-иловаси 1-расми бўйича аниқлашнинг хатолиги ҳам, реверберация вақтини ҳисоблашларнинг хатолиги ҳам ± 0,05 s дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
202. Частота чизиқ (полоса)ларининг камида биттасида Тfi, залнинг реверберация вақти Топт дан фарқ қилса, Тfi ни Топт га яқинлаштириш учун конструктив ечимларга баъзи бир ўзгаришларни киритишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
203. fкр — 125 Нz да 125 Нz частота полосаси учун олинган натижани мўлжаллама натижа деб ҳисоблаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
204. Залнинг чизмаларини график таҳлил қилишда нутқ учун 20 — 25 ms (millisekund) ва мусиқа учун 30 — 35 ms кечикишларга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
205. Геометрик қайтишларни қўллаш мумкинлиги товуш тўлқинининг узунлиги, қайтарувчи юзанинг ўлчамлари ва қабул қилиш нуқтасида унинг товуш манбаига нисбатан жойлашувига боғлиқ бўлиши керак. Қайтаргичнинг энг кичик томони 1,5 — 2,0 m дан кичик бўлмаса, геометрик қайтишларни қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
206. Тўғридан-тўғри товушнинг таъсир кўрсатиш радиуси (rтўғри) нутқ учун 8-9 m ни, мусиқа учун 10 — 12 m ни ташкил қилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r тўғри доирасида жойлашган томошабинларнинг жойлари учун тўғридан-тўғри товушни қайтаришлар ёрдамида кучайтиришга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
207. r тўғридан бошлаб интенсив биринчи қайтишлар томошабинларнинг жойлари жойлашган бутун зонани қоплаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Деворлар ёки шифтнинг юзалари алоҳида секциялардан ташкил топган бўлса, қўшни элементлардан қайтишлар бир-бирини қопламаслиги, орада қайтарилган товуш етиб бормайдиган «ўлик зоналар» қолмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
208. Нисбатан катта баландлик ва кенгликка эга бўлган залларда биринчи қайтишларнинг йўл қўйиб бўлмайдиган кечикиш билан келишини тўғирлаш учун шифт ва деворларда портал олди зонасида махсус товушни қайтарадиган конструкцияларни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
209. Юзаларни балконлар, пилястралар, ботиқлар ва шунга ўхшаш нотекисликлар билан ажратиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
210. Зал интерьерининг шакли ва конструкцияларини акустик лойиҳалаш тугагандан кейин акустик мезонларни (нутқ учун — нутқнинг тушунарлилигининг объектив параметрлари ва мусиқа учун — шаффофлик индекси, кенглик таассуротини уйғотиш даражаси, товуш баландлиги индекси) қайтадан ҳисоблаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Акустик мезонларни компьютерли акустик моделлаштириш услублари билан ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
211. Моделлаштириш замонавий компьютер дастурларидан бири бўйича нурларни ёки яширин манбаларни кузатиб бориш услублари (уларнинг турли модификацияларида) билан амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
212. Ҳисобланадиган акустик мезонларнинг минимал тўплами қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
нутқнинг тушунарлилигини баҳолаш учун — STI (ёки RASTI);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товуш тарқалишининг шаффофлигини баҳолаш учун — С80;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кенглик таассуротини уйғотиш учун — LF;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товуш баландлигини баҳолаш учун — G.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мезонлардан камида биттасининг кўрсаткичи оптимумлар зонасидан фарқ қилса, залнинг лойиҳасига қўшимча тузатишлар киритилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
213. Залнинг орқа девори шифтга 90 бурчак остида туташса, товушнинг шифт ва девордан товуш манбаи томонга катта кечикиш билан келадиган қайтишини бартараф қилиш учун шифтнинг бир қисмини орқа девор томонга эгилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
214. Залларнинг тўсувчи конструкцияларида катта букилган юзаларнинг бўлиши (гумбазлар, пештоқлар, режада букилган орқа девор) қайтишларнинг тўпланиш хавфини вужудга келтиришини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, товуш залнинг бир қисмига фокусланиши, кучли акс-садо ҳосил қилиши, залнинг қолган қисмлари эса қайтган товушларни олмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
215. Гумбазнинг лойиҳа ечимининг учта варианти ушбу ШНҚнинг 15-иловасида келтирилган расмга мувофиқ қуйидагича қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а вариантда гумбазнинг эгрилик радиуси тахминан залнинг баландлигига тенг бўлиши ва товуш залнинг марказига фокусланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б вариантда эгрилик радиуси зал баландлигининг ярмини ташкил қилиши, қайтишлар фокус нуқтаси орқали ўтиши ва сўнгра полнинг майдони бўйлаб тақсимланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в вариантда эгрилик радиуси тахминан залнинг иккиланган баландлигини ташкил қилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
216. Гумбаз шаклини ўзгартиришнинг иложи бўлмаса (масалан, цирк биноси), товушнинг фокусланишига йўл қўймаслик мақсадида, гумбазнинг юзасини бўлакларга ажратиш усулини қўллаш ёки гумбазни товушни ютадиган материаллар билан қоплаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, уларни қўллаш залнинг реверберация вақтини оптималлаштириш бўйича ҳисоб-китоблар билан мувофиқлаштирилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мусиқа залларида реверберация вақтининг қийматини акустик ҳисоблашлар билан асосланган тақдирда, 1 эгри чизиқнинг қийматларидан юқори қилиб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50000 m3 дан ошиқ ҳажмли ёпиқ спорт залларида уларнинг ҳажмидан қатъий назар, ўртача частоталарда (500 — 1000 Нz) реверберация вақти 2 s дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фақатгина товушни кучайтириш билан фойдаланиш учун мўлжалланган замонавий эстрада мусиқаси концерт залларида реверберация вақтининг частота тавсифининг шакли горизонтал чизиққа яқин бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
217. Томоша залларида норматив шовқин режимини таъминлаш учун қуйидаги талабаларни бажариш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бинонинг меъморий-лойиҳавий ечимида зал билан қўшни бўлган хоналарга фаол шовқин манбаларини жойлаштирмаслик (вентиляцион камералар, насослар ва бошқалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
залда талаб қилинадиган товуш изоляциясига эга бўлган тўсувчи конструкцияларни қўллаш, нисбатан катта бўлмаган товуш изоляциясига эга бўлган элементларни (деразалар, эшиклар) ҳисобга олиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вентиляция ва ҳавони кондициялаш тизимларининг шовқинини йўл қўйиладиган катталикларгача пасайтириш чораларини кўриш (сўндиргичлар, ҳавони тақсимлаш қурилмаларида ҳавонинг тезлигини чеклаш).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
218. Зал лойиҳасининг электроакустика қисмини ишлаб чиқиш компьютерли моделлаштириш услуби билан бажарилиши (махсус дастур бўйича) ва залнинг аввалги табиий акустикасини ҳисоблашда олинган параметрларга асосланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13-боб. Шовқинни ҳисоблаш схемалари классификацияси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
219. Шовқин тарқалишини ҳисоблаш схемалари товушнинг турар жой объектлари биноларида тарқалишининг ўзига хос хусусиятларига асосланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
220. Шовқин тарқалишини ҳисоблаш схемалар учун ҳисоблаш нуқтасида шовқин ҳосил бўлишини ифодаловчи хусусиятлари қуйидаги ҳолатларни қамраб олиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товушнинг бинолар орасидаги узилишлар орқали кириб бориши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товушнинг биноларнинг иккинчи қаторига, яъни биринчи бинодан етарли даражада узоқда жойлашган биноларга қадар етиб бориши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товушнинг ёриқ орқали ёпиқ ҳудудга («қудуқ» кўринишидаги ҳовлига) кириб бориши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«кема» кўринишидаги узун (узунлиги баландлигидан ортиқроқ) ва алоҳида жойлашган «нуқтали» бино (узунлиги бино баландлигига тенг ёки ундан кам бўлган бино)лардаги товушнинг бинога яқин ерда жойлашган нуқтада алоҳида жойлашган бино ортига дифракцияси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
товуш дифракцияси ва баланд бўлмаган ва узун тўсиқ ортида сўниши (масалан, темир йўл баландлиги, зич жойлашган гаражлар ва бошқалар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
221. Ҳисоб-китобларни амалга оширишда асосий ҳисоблаш схемаларининг классификацияси мазкур ШНҚ нинг 16-иловаси 1-жадвалига мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14-боб. Биноларни лойиҳалашда шовқин даражаларини ҳисобга олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
222. Товушнинг бинолар орқали ва бино ортига дифракцияси ҳолатини батафсил ҳисоблашда бино етарли узунликда жойлашган ва товуш унинг томлари ортига ҳам кириб бориш эҳтимолини қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, товушнинг иккиламчи тарқатувчиси сифатида узунлиги бино узунлигига тенг l, кенглиги эса b бўлган чизиқли тарқатувчи қабул қилинса, бу каби тарқатувчининг акустик қуввати қуйидагича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
W=I x l x b, W (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I — транспорт оқими товушининг жадаллиги, W/m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
l — бино узунлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b — иккиламчи тарқатувчининг кенглиги, m, шартли равишда 1 m га тенг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари қоидаларига
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Турар жой объектлари ва жамоат биноларининг хоналари, турар жой қурилмаси ҳудудида суқилиб кирадиган шовқиннинг энг чекка йўл қўйиладиган товуш босими, товуш даражаси, эквивалент ва максимал товуш даражалари

Т/р

Бино ёки ҳудудларнинг номлари

Сутканинг вақтлари

Товуш босими даражалари, dB, ўртача геометрик частоталар билан октава бандлари частоталарида, Нz

Товуш даражалари, LА ва товушни эквивалент даражалари,

LАэкв., dBA

Товушни максимал даражалари,

dBA

31,5

63

125

250

500

1000

2000

4000

8000

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

1.

Шифохона ва санаторийлар палаталари ҳамда операция хоналари

соат 7 дан 23 гача

76

59

48

40

34

30

27

25

23

35

50

соат 23 дан 7 гача

69

51

39

31

24

20

17

14

13

25

40

2.

Поликлиника, амбулатория, диспансер, шифохона, ва санаторийлардаги шифокорлар хоналарида

-

76

59

48

40

34

30

27

25

23

35

50

3.

умумий ўрта таълим ташкилотлари синф, ўқув ва ўқитувчилар хоналари, олий таълим ташкилотлари аудиториялари, анжуман ва семинарлар ўтказиш учун заллари, масжидлар, кутубхоналар ўқиш залларида

-

79

63

52

45

39

35

32

30

28

40

55

4.

Хонадонларнинг яшаш хоналари, дам олиш уйлари, пансионатлар, қариялар ва ногиронлиги бўлган шахслар учун интернат уйлари, мактабгача таълим ташкилотлари ва мактаб-интернатларнинг ётоқхоналарида

соат 7 дан 23 гача

79

63

52

45

39

35

32

30

28

40

55

23 дан 7 гача

72

55

44

35

29

25

22

20

18

30

45

5.

Меҳмонхона ва кемпинглар хоналари ва ётоқхоналарнинг яшаш хоналарида

соат 7 дан 23 гача

76

67

57

49

44

40

37

35

33

45

60

соат 23 дан 7 гача

59

48

40

34

30

27

25

23

35

50

6.

Кафе, ресторан, бар ва ошхоналарнинг овқатланиш залларида

-

90

75

66

59

54

50

47

45

43

55

70

7.

Бозорлар ҳудудларида, дўконларнинг савдо залларида, аэропорт ва вокзалларнинг йўловчилар залларида, маиший хизмат корхоналари қабул пунктларида

-

93

79

70

63

59

55

53

51

49

60

75

8.

Шифохона ва санаторийлар билан бевосита туташган ҳудудларда

соат 7 дан 23 гача

83

67

57

49

44

40

37

35

33

45

60

соат 23 дан 7 гача

76

59

48

40

34

30

27

25

23

35

50

9.

Аҳоли яшайдиган уйлар, поликлиникалар, амбулаториялар, диспансерлар, дам олиш уйлари, пансионатлар, қариялар ва ногиронлиги бўлган шахслар учун интернат уйлари, мактабгача ва умумий ўрта таълим ташкилотлари ҳамда кутубхоналар билан бевосита туташган ҳудудларда

соат 7 дан 23 гача

90

75

66

59

54

50

47

45

43

55

70

соат 23 дан 7 гача

83

67

57

49

44

40

37

35

33

45

60

10.

Меҳмонхоналар, кемпинглар ва ётоқхоналар бинолари билан бевосита туташган ҳудудларда

соат 7 дан 23 гача

93

79

70

63

59

55

53

51

49

60

75

соат 23 дан 7 гача

86

71

64

54

49

45

42

40

39

50

65

11.

Шифохона ва санаторийлар ҳудудларидаги дам олиш жойларида

-

79

63

52

45

39

35

32

30

28

40

55

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ. Ташқи ҳамда ички манбалардан ҳосил бўлаётган шовқин импульсли шовқин ёки тонал шовқин тавсифига киради, жадвалда кўрсатилган нормаларга нисбатан 5dBA дан паст қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Ҳаво шовқинидан изоляциялаш индексини аниқлаш

Т/р

Параметрлар

Учдан бир октава чизиқ (полоса)ларининг ўртача геометрик частоталари, Нz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1.

Ҳисобий частота тавсифи, dB

36

36

36

36

36

36

38

40

42

44

46

48

50

52

54

56

2.

Баҳолаш эгри чизиғи Ri dB

33

36

39

42

45

48

51

52

53

54

55

56

56

56

56

56

3.

Ноқулай оғишлар, dB

-

-

3

6

9

12

13

12

11

10

9

8

6

4

2

-

4.

7 dB га пастга силжитилган баҳолаш эгри чизиғи

26

29

32

35

38

41

44

45

46

47

48

49

49

49

49

49

5.

Силжитилган баҳолаш эгри чизиғидан ноқулай оғишлар, dB

-

-

-

-

2

5

6

5

4

3

2

1

-

-

-

-

6.

Изолациялаш индекси Rw, dB

45

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Деразанинг RA..TPAH.. товуш изоляциясини аниқлаш

Т/р

Параметрлар

Учдан бир октава чизиқ (полоса)ларининг ўртача геометрик частоталари, Нz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1.

Эталон спектрнинг товуш босимининг даражаси Li, dB

55

55

57

59

60

61

62

63

64

66

67

66

65

64

62

60

2.

Дераза билан ҳаво шовқинидан изоляциялаш Ri, dB

23

24

22

21

25

28

29

31

34

36

38

38

39

39

37

35

3.

Li — Ri, фарқ, dB

32

31

35

38

35

33

33

32

30

30

29

28

26

25

25

25

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Эталон спектрнинг товуш босимининг даражалари Li (1-илова) ва берилган конструкция билан ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг қийматлари Ri (2-илова) ўртасидаги фарқни аниқлаб, дераза орқали шартли равишда «ўтган» шовқиннинг товуш босими даражаларининг катталикларини олиш керак (3-илова).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Энергетик қўшишни соддалаштириш учун даражаларни (3-илова) бир хил қийматлар бўйича гуруҳлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гуруҳлашда 25 dB дан учта даражани, 32, 35, 33 ва 30 dB қийматларга эга бўлган иккита даражани, 38, 31, 29, 28 26 dB қийматларга эга бўлган битта даражани олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-илованинг қийматларини қўшиш билан дераза орқали шартли равишда «ўтган» шовқиннинг товуш даражаси (dBА)ни аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10lg=10lg (3×102,5+2×103,2+2×103,5+2×103,3+2×103+103.8+103.1+102.9+102.8+102.6=10 lg (3× 316 + 2 ×1585 +2 ×3162 + 2 ×1995 + 2 ×1000 + 6309 +1259 + 794 + 631+ 398) =10 lg 25823 = 44,1 dBА.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Берилган деразанинг товуш изоляцияси (шаҳар транспорт оқимининг шовқинига нисбатан) RA..TPAH.= 75 − 44,1 = 30,9 31, dBА.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Турар жой ва жамоат биноларининг тўсувчи конструкцияларининг товуш изоляциясини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг ўлчанган ёки ҳисобланган частота тавсифига эга бўлган тўсувчи конструкция билан ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (Rw) частота тавсифини қуйидаги 1-жадвалда келтирилган баҳолаш эгри чизиғи билан таққослаш йўли орқали аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг баҳолаш эгри чизиғи билан таққослаш йўли билан олинган частота тавсифи

Т/р

Параметрлар

Учдан бир октава чизиқ (полоса)ларининг ўртача геометрик частоталари, Нz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1.

Ҳаво шовқинидан изоляциялаш Rw, dB

33

36

39

42

45

48

51

52

53

54

55

56

56

56

56

56

2.

Зарба шовқинининг келтирилган даражаси Lnw, dB

62

62

62

62

62

62

61

60

59

58

57

54

51

48

45

42

3.

Эталон спектрнинг товуш босимининг тузатилган (коррекцияланган) даражаси Lp, dB

55

55

56

59

60

61

62

63

64

66

67

66

65

64

62

60

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво шовқинидан изоляциялаш индексини аниқлаш учун берилган частота тавсифининг норма спектридан ноқулай оғишлари йиғиндисини аниқлаш керак. Норма спектридан пастга қараб оғишлар ноқулай оғишлар деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB га максимал даражада яқинлашса (лекин бу катталикдан ошмаса), Rw индекснинг катталиги 52 dB ни ташкил қилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB дан ортиқ бўлса, норма спектри пастга қараб децибелнинг бутун сонига силжитилиши лозим. Бунда, ноқулай оғишларнинг йиғиндиси кўрсатилган катталикдан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB дан жуда кичик бўлса ёки ноқулай оғишлар мавжуд бўлмаса, норма спектри юқорига қараб децибелнинг бутун сонига силжитилиши лозим. Бунда, силжитилган норма спектридан ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 32 dB га максимал даражада яқинлашиши, бироқ бу катталикдан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Rw индекснинг катталиги сифатида 500 Нz ўртача геометрик учдан бир октава чизиқ (полоса)ларида юқорига ёки пастга силжитилган баҳолаш эгри чизиғининг ординатаси қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γ = 2500 kg/m3 оғир бетондан 100 mm қалинликда ишланган тўсиқ билан Rw ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси аниқланиши керак. Тўсиқнинг ҳисобий частота тавсифи қуйидаги 2-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-жадвал

Ҳаво шовқинидан изоляциялаш индексини аниқлаш

Т/р

Параметрлар

Учдан бир октава чизиқ (полоса)ларининг ўртача геометрик частоталари, Нz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1.

Ҳисобий частота тавсифи, dB

36

36

36

36

36

36

38

40

42

44

46

48

50

52

54

56

2.

Баҳолаш эгри чизиғи Ri, dB

33

36

39

42

45

48

51

52

53

54

55

56

56

56

56

56

3.

Ноқулай оғишлар, dB

-

-

3

6

9

12

13

12

11

10

9

8

6

4

2

-

4.

7 dB га пастга силжитилган баҳолаш эгри чизиғи

26

29

32

35

38

41

44

45

46

47

48

49

49

49

49

49

5.

Силжитилган баҳолаш эгри чизиғидан ноқулай оғишлар, dB

-

-

-

-

2

5

6

5

4

3

2

1

-

-

-

-

6.

Изоляциялаш индекси Rw,dB

45

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: Ҳисоблаш 2-жадвал шаклида бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-жадвал

Учдан бир октава чизиқ (полоса)ларининг ўртача геометрик частоталари

1/3 октава чизиғи (полосаси)нинг ўртача геометрик частотаси

1/3 октава чизиғи (полосаси)нинг чегаралари

1/3 октава чизиғи (полосаси)нинг ўртача геометрик частотаси

1/3 октава чизиғи (полосаси)нинг чегаралари

50

45 — 56

630

562 — 707

63

57 — 70

800

708 — 890

80

71 — 88

1000

891 — 1122

100

89 — 111

1250

1123 — 1414

126

112 — 140

1600

1415 — 1782

160

141 — 176

2000

1783 — 2244

200

177 — 222

2500

2245 — 2828

250

223 — 280

3150

2829 — 3563

315

281 — 353

4000

3564 — 4489

400

354 — 445

5000

4490 — 5657

500

446 — 561

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жадвалга баҳолаш эгри чизиғининг R қийматларини киритиш ва ҳисобий частота тавсифининг баҳолаш эгри чизиғидан ноқулай оғишларини аниқлаш керак (3-илова). Ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 105 dB ни ташкил қилиши лозим (бу 32 dB дан анчагина катта).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Баҳолаш эгри чизиғини 7 dB га пастга силжитиш ва силжитилган баҳолаш эгри чизиғидан ноқулай оғишларнинг йиғиндисини аниқлаш керак. Бунда, ноқулай оғишларнинг йиғиндиси 28 dB ни ташкил қилиши лозим (бу 32 dB дан кичик).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ҳаво шовқинидан изоляциялаш индексининг катталиги сифатида 500 Нz частотали 1/3 октава чизиғида (полосасида) силжитилган баҳолаш эгри чизиғининг қийматини қабул қилиш керак (Rw=45 dB)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ташқи тўсиқларнинг товуш изоляциясини RA..TPAH. аниқлаш услуби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Деразанинг товуш изоляцияси RA..TPAH.шаҳар транспорт оқими шовқинининг эталон спектри ёрдамида ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи асосида аниқланиши керак. Эталон спектрнинг даражалари 75 dBА даражали шовқин учун «А» частота коррекциясининг эгри чизиғи бўйича тузатилган (коррекцияланган).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Деразанинг товуш изоляциясини (RA..TPAH.) аниқлаш учун (ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг маълум частота тавсифлари бўйича) частоталарнинг ҳар учдан бир октава чизиғида (полосасида) Liэталон спектр даражасидан деразанинг берилган конструкциясининг Ri ҳаво шовқинидан изоляциялаш катталигини айириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Даражаларнинг олинган катталикларини энергетик қўшиш ва йиғиндини 75 dBА га тенг бўлган эталон шовқин даражасидан айириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Деразанинг товуш изоляцияси (RA..TPAH.) катталиги қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Li — эталон спектрнинг товуш босимининг частоталарнинг i — учдан бир октава полосасида «А» частотани коррекциялаш эгри чизиғи бўйича тузатилган (коррекцияланган) даражалари, dB;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— частоталарнинг i — учдан бир октава полосасида деразанинг берилган конструкциясининг ҳаво шовқинидан изоляцияси, dB.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисоблашнинг натижаси бутун сонгача, dB, яхлитланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Деразанинг RA..TPAH. товуш изоляцияси (шаҳар транспорт оқими томонидан ҳосил қилинадиган ҳаво шовқинидан изоляцияси) аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Дераза конструкциясининг ҳаво шовқинидан изоляцияси ишлаб чиқарувчи томонидан лаборатория синовлари натижалари бўйича аниқланган частота тавсифлари ушбу ШНҚнинг 2-иловаси 4-жадвалига мувофиқ бўлиши керак (дераза ПВХ профилдан икки тавақали қилиб ишланган, деразага 4 — 12 — 4 — 12 — 4 mm икки камерали ойна пакети қўйилган, тавақаларга икки контур қилиб зичлаштирувчи қатламлар қўйилиши зарур).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. Товуш изоляцион қатламдаги полни деворга (тўсиққа) туташтириш тугунининг конструктив ечими схемаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — қаватлараро тўсиқнинг кўтарувчи қисми; 2 — полнинг бетон асоси; 3 — полнинг қопламаси; 4 — товуш изоляцион материалдан ишланган қатлам; 5 — қайишқоқ пластмасса плинтус; 6 — девор; 7 — ёғоч галтель; 8 —лагаларга ётқизилган ёғоч пол.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Табиий шароитларда қўллашда конструкцияларнинг изоляция индексларини камайтириш катталиклари

Rw, dB

Rw, dB

≤ 45

0

≤ 46 — 50

1

≤ 51 — 55

2

≤ 56 — 61

3

≥ 62 — 65

4

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. Иситиш тиргагини қаватлар ўртасидаги ёпма орқали ўтказиш тугунининг конструктив ечим схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — девор; 2 — киришмайдиган бетон ёки қоришма; 3 — товушни изоляциялайдиган материалдан ишланган қатлам; 4 — полнинг бетон асоси; 5 — тўсиқнинг кўтарувчи қисми; 6 — эластик гильза; 7 — иситиш тиргаги қувури.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. Симни ёпмадан шифтдаги ёритгичга чиқаришнинг конструктив ечим схемаси ( тешикли тўсиқ)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — тўсиқнинг панели; 2 — электр канали; 3 — илмоқ (думалоқ пўлат пластинкага маҳкамланган); 4 — қоришма (тешикнинг пастки қисмини тўлдириш шартли равишда кўрсатилмаган).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Тўсувчи конструкцияларнинг ҳаво шовқинидан талаб қилинадиган изоляциялашнинг норматив индекслари ва товуш юқоридан пастга узатилганда тўсиқларнинг келтирилган зарба шовқини даражалари

Тўсувчи конструкцияларнинг номи ва жойлашиши

Rw, dB

Lnw, dB*

Турар жой объектлари бинолари

1. Хонадоннинг хоналари ўртасидаги ёпмалар ва хонадонларнинг хоналарини холлар, зиналар ва фойдаланиладиган чордоқ хоналаридан ажратиб турувчи ёпмалар

52

60

2. Хонадоннинг хоналари ва уларнинг остида жойлашган дўконлар ўртасидаги ёпмалар

55

60

3. Хонадондаги иккита сатҳда жойлашган хоналар ўртасидаги ёпмалар

45

63

4. Ётоқхоналарнинг яшаш хоналари ўртасидаги ёпмалар

50

60

5. Хонадоннинг хоналари ва уларнинг остида жойлашган ресторанлар, кафелар, спорт заллари ўртасидаги ёпмалар

57

63**

6. Хонадоннинг хоналари ва уларнинг остида жойлашган маъмурий хоналар, офислар ўртасидаги ёпмалар

52

63

7. Хонадонлар ўртасидаги, хонадоннинг хоналари ва офислар ўртасидаги, хонадоннинг хоналари ва зиналар, холлар, йўлаклар, вестибюллар ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар

52

 —

8. Хонадонларнинг хоналари ва дўконлар ўртасидаги деворлар

55

 —

9. Хонадонларнинг хоналарини ресторанлар, кафелар, спорт залларидан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар

57

 —

10. Хонадондаги хоналар ўртасидаги, ошхона билан хона ўртасидаги эшиксиз тўсиқлар

43

 —

11. Битта хонадондаги санузел ва хона ўртасидаги тўсиқлар

47

 —

12. Ётоқхоналарнинг хоналари ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар

50

 —

13. Хонадонларнинг зина, вестибюль ва йўлакларга чиқадиган кириш эшиклари

32

 —

Меҳмонхоналар

14. Хоналар ўртасидаги ёпмалар:

халқаро тасниф бўйича беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар;

халқаро тасниф бўйича уч юлдузли меҳмонхоналар;

халқаро тасниф бўйича учтадан кам юлдузли меҳмонхоналар

53

51

50

55

58

60

15. Хоналарни умум фойдаланадиган хоналардан (вестибюллар, холлар, буфетлар) ажратиб турувчи ёпмалар:

халқаро тасниф бўйича беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар;

халқаро тасниф бўйича уч юлдузли ва учтадан кам юлдузли меҳмонхоналар

53

51

55

58

16. Хоналарни ресторанлар, кафеларнинг хоналаридан ажратиб турувчи ёпмалар:

халқаро тасниф бўйича беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар;

халқаро тасниф бўйича уч юлдузли ва учтадан кам юлдузли меҳмонхоналар

60

57

58

60

17. Хоналар ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар:

халқаро тасниф бўйича беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар;

халқаро тасниф бўйича уч юлдузли меҳмонхоналар;

халқаро тасниф бўйича учтадан кам юлдузли меҳмонхоналар

53

51

50

 —

 —

 —

18. Хоналарни умум фойдаланадиган хоналардан (зинахоналар, вестибюллар, холлар, буфетлар) ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар:

халқаро тасниф бўйича беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар;

халқаро тасниф бўйича уч юлдузли ва учтадан кам юлдузли меҳмонхоналар

53

51

 —

 —

19. Хоналарни ресторанлар, кафелардан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар:

халқаро тасниф бўйича беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар;

халқаро тасниф бўйича уч юлдузли ва учтадан кам юлдузли меҳмонхоналар

60

57

 —

 —

Маъмурий бинолар, офислар

20. Ишчи хоналар, хоналар ва котибиятлар ўртасидаги ва бу хоналарни умум фойдаланадиган хоналардан (вестибюллар, холлар) ажратиб турувчи ёпмалар

45

63

21. Хоналар ўртасидаги ва бу хоналарни ишчи хоналардан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар

45

 —

22. Турли ташкилотларнинг офислари ўртасидаги, турли ташкилотларнинг хоналари ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар

48

 —

Шифохоналар ва санаторийлар

23. Палаталар ўртасидаги, шифокорларнинг хоналари ўртасидаги ёпмалар

48

60

24. Жарроҳлик хоналари ўртасидаги ва жарроҳлик хоналарини палаталар ва хоналардан ажратиб турувчи ёпмалар

54

60

25. Палаталар ва шифокорларнинг хоналарини умум фойдаланадиган хоналардан (вестибюллар, холлар) ажратиб турувчи ёпмалар

50

63

26. Палаталар, шифокорларнинг хоналарини ошхоналардан ажратиб турувчи ёпмалар

54

63

27. Палаталар, шифокорларнинг палаталари ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар

48

 —

28. Жарроҳлик хоналари ўртасидаги ва жарроҳлик хоналарини бошқа хоналардан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар

54

 —

Умумий ўрта ва олий таълим ташкилотлари

29. Синф хоналари, ўқитувчилар хоналари, аудиториялар ўртасидаги ва уларни умум фойдаланадиган хоналардан (йўлаклар, вестибюллар, холлар) ажратиб турувчи ёпмалар

47

63

30. Умумий ўрта таълим ташкилотларининг мусиқа синфлари ўртасидаги ёпмалар

55

58

31. Олий таълим ташкилотларининг мусиқа синфлари ўртасидаги ёпмалар

57

55

32. Синфлар, ўқитувчилар хоналари, аудиториялар ўртасидаги ва уларни умум фойдаланадиган хоналардан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар

48

 —

33. Умумий ўрта таълим ташкилотларининг мусиқа синфлари ўртасидаги ва уларни умум фойдаланадиган хоналардан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар

55

 —

34. Олий таълим ташкилотларининг мусиқа синфлари ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар

57

 —

Мактабгача таълим ташкилотлари

35 Гуруҳ хоналари, ётоқхоналар ўртасидаги ёпмалар

47

63

36. Гуруҳ хоналари, ётоқхоналарни ошхоналардан ажратиб турувчи ёпмалар

51

63

37. Гуруҳ хоналари, ётоқхоналар ва бошқа болалар хоналари ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар

47

 —

38. Гуруҳ хоналари, ётоқхоналарни ошхоналардан ажратиб турувчи деворлар ва тўсиқлар

52

 —

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Ушбу талаблар шовқиндан ҳимоя қилинадиган хонага зиналар жойлашган кириш — чиқиш йўлакларида зина майдончаларининг поли ва зинапояларга кўрсатиладиган (жумладан, худди шу қаватнинг ўзида жойлашган) зарба шовқинининг узатилишига ҳам тааллуқли ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
** Кўрсатилган хоналарда баланд мусиқадан фойдаланишда талаб қилинадиган товуш изоляциясини акустик ҳисоблаш орқали бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Товуш пастдан тепага узатилганда зарба шовқинининг келтирилган даражасининг норматив индекслари

Тўсувчи конструкциянинг номи ва жойлашиши

Lnw, dB

1. Дўконлар ва уларнинг устида жойлашган хонадонлар ўртасидаги ёпмалар

43

2. Озиқ — овқат дўконлари, кечаю — кундуз ишлайдиган дўконлар ва уларнинг устида жойлашган хонадонлар ўртасидаги ёпмалар

38

3. Дўконлар ва уларнинг устида жойлашган ётоқхоналарнинг яшаш хоналари ўртасидаги ёпмалар

45

4. Озиқ — овқат дўконлари, кечаю — кундуз ишлайдиган дўконлар ва уларнинг устида жойлашган ётоқхоналарнинг яшаш хоналари ўртасидаги ёпмалар

41

5. Ресторанлар, кафелар, спорт заллари ва уларнинг устида жойлашган хонадонларнинг хоналари ўртасидаги ёпмалар

38

6. Маъмурий хоналар, офислар ва уларнинг устида жойлашган хонадонларнинг хоналари ўртасидаги ёпмалар

45

7. Умум фойдаланадиган хоналарни (вестибюллар, буфетлар, холлар) меҳмонхона рақамларидан ажратувчи ёпмалар:

беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар;

уч юлдузли ва ундан кам юлдузли меҳмонхоналар.

43

45

8. Ресторанлар, кафеларнинг хоналарини меҳмонхона рақамларидан ажратувчи ёпмалар:

беш ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар;

уч юлдузли ва ундан кам юлдузли меҳмонхоналар.

38

41

9. Умум фойдаланадиган хоналарни (вестибюллар, холлар) палаталар, шифокорларнинг хоналаридан ажратувчи ёпмалар

43

10. Ошхоналарни шифокорларнинг хоналаридан ажратувчи ёпмалар

43

11. Ошхоналарни гуруҳ хоналари, ётоқхоналардан ажратувчи ёпмалар

43

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Ҳаво шовқини, зарба шовқинининг келтирилган даражасининг норматив спектрлари ва транспорт оқимининг шовқини эталон спектрининг қийматлари

Т/р

Кўрсаткич

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1

Ҳаво шовқинидан изоляциялаш Rw, dB

33

36

39

42

45

48

51

52

53

54

55

56

56

56

56

56

2

Зарба шовқинининг келтирилган даражаси Lnw, dB

62

62

62

62

62

62

61

60

59

58

57

54

51

48

45

42

3

Эталон спектрнинг товуш босимининг тузатилган (коррекцияланган) даражаси Lp, dB

55

55

56

59

60

61

62

63

64

66

67

66

65

64

62

60

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. Турли мақсадлар учун мўлжалланган заллар учун ўртача частоталарда (500 — 1000 Нz) уларнинг ҳажмига боғлиқ равишда тавсия қилинадиган реверберация вақти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-оратория ва орган мусиқаси заллари; 2 — симфоник мусиқа заллари, опера театрларининг заллари; 3 — камер мусиқаси заллари, мусиқий-драма театрларининг заллари; 4 — кўп мақсадли заллар, драма театрларининг заллари; 5 — лекция заллари, мажлислар заллари, замонавий эстрада мусиқаси концерт заллари, йўловчилар заллари, кутиш заллари, спорт заллари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
13-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Битта томошабиннинг жойига тўғри келадиган солиштирма ҳаво ҳажми

Т/р

Мўлжалланиши

m3

1.

Драма театрларининг заллари, аудиториялар ва конференц — залларда

4 — 5

2.

Мусиқий драма театрларининг залларида (оперетта залларида)

5 — 7

3.

Опера ва балет театрларининг залларида

6 — 8

4.

Камер мусиқаси концерт залларида

6 — 8

5.

Симфоник мусиқа концерт залларида

8 — 10

6.

Хор ва орган концерт залларида

10 — 12

7.

Кўп мақсадли залларда

4 — 6

8.

Замонавий эстрада мусиқаси концерт залларида (киноконцерт заллари)

4 — 6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
14-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Залларнинг йўл қўйиладиган максимал узунлиги

Т/р

Мўлжалланиши

L, m

1.

Драма театрларининг заллари, аудиториялар ва конференц — залларда

24 — 25

2.

Оперетта театрларида

28 — 29

3.

Опера ва балет театрларида

30 — 32

4.

Камер мусиқаси концерт залларида

20 — 22

5.

Симфоник мусиқа, хор ва орган концерт залларида

42 — 46

6.

Саҳнага эга бўлмаган кўп мақсадли залларда

27 — 28

7.

Саҳнага эга бўлган кўп мақсадли залларда (орқа девордан пардагача)

24 — 26

8.

Замонавий эстрада мусиқа концерт залларида

48 — 50

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
15-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. Гумбазли залнинг ечим вариантлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вентиляция ва ҳавони кондициялаш тизимларининг шовқинини йўл қўйиладиган катталикларгача пасайтириш чораларини кўриш (сўндиргичлар, ҳавони тақсимлаш қурилмаларида ҳавонинг тезлигини чеклаш).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.08-24 «Шовқиндан ҳимоя» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
16-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Шовқинни ҳисоблаш схемалари таснифи

Т/р

Схема

Схемадаги белгиланиш

Товуш тарқалиши хусусияти

1.

1-транспорт оқими.

2-алоҳида турар жой объектлари биноси.

3-ҳисобий нуқта.

ҲН даги алоҳида турган бино орқасига шовқин тарқалиши

2.

4-иккита ёнма-ён жойлашган бино орасидаги масофа билан.

шовқин бинолар орасидаги бўшлиқ орасидаги ХН га киради

3.

6-бошқа бино орқасида турувчи бино (2)

7-ҳисобий нуқта.

шовқиннинг ХН га ва бино орқасида жойлашган бинога кириб бориши

4.

8-ёпиқ ҳажмни ташкил этувчи бино

9-ички ҳажмли ҳисобий нуқта

10-оралиқ

Шовқин проём орқали кириб бориб ёпиқ фазода кучаяди

5.

11-ўйма

12-ҳисобий нуқта

шовқин ўйма бўйлаб тарқалади

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Турар жой объектлари биноларининг тўсувчи конструкцияларининг ҳаво шовқинидан изоляциялаш частота тавсифларини тузиш услуби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Акустик бир жинсли конструкцияларга (битта материалдан ташкил топган яхлит конструкциялардан ташқари) ўзаро қаттиқ боғланган турли жинсли материалларнинг бир нечта қатламидан ташкил топган конструкциялар (масалан, ғишт ёки керамзитобетондан терилган ва сувалган деворлар, турли жинсли материаллардан ёпиштирилган тўсиқлар ва бошқалар)ни ҳам киритиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Акустик бир жинсли тўсиқларнинг ҳаво шовқинидан изоляциялаш индексини ҳисоблаш бир жинсли тўсиқнинг изоляциялаш қобилиятининг частота тавсифи (Rw)ни қуриш ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекси (dB)ни ҳисоблаш ва уни қуйидаги 2-жадвал бўйича норматив индекс билан таққослаш орқали бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-жадвал

Турар жой объектлари бинолари ва ётоқхоналар учун ички тўсувчи конструкциялар билан ҳаво шовқинидан изоляциялаш индекслари  ва зарба шовқинининг келтирилган даражаси индексларининг норматив қийматлари

Тўсувчи конструкциянинг номи ва жойлашуви

dB

, dB*

Турар жой объектлари бинолари

1. Хонадонларнинг хоналари ўртасидаги ёпмалар ва хонадонларнинг хоналарини холлар, зинахоналар ва фойдаланиладиган чордоқ хоналаридан ажратувчи ёпмалар:

А тоифали уйларда

Б тоифали уйларда

В тоифали уйларда

54

52

50

2. Хонадонларнинг хоналари ва уларнинг остида жойлашган дўконлар ўртасидаги ёпмалар:

А тоифали уйларда

59

55

Б ва В тоифали уйларда

57

3. Ётоқхоналарнинг яшаш хоналари ўртасидаги ёпмалар

50

60

4. Хонадонларнинг хоналари ва уларнинг остида жойлашган ресторанлар, кафелар, спорт заллари ўртасидаги ёпмалар:

А тоифали уйларда

62

55

Б ва В тоифали уйларда

60

5. Хонадонларнинг хоналари ва уларнинг остида жойлашган маъмурий хоналар, офислар ўртасидаги ёпмалар:

А тоифали уйларда

Б ва В тоифали уйларда

52

50

6. Хонадонлар ўртасидаги, хонадонларнинг хоналари ва зиналар, холлар, йўлаклар, вестибюллар ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар:

А тоифали уйларда

Б тоифали уйларда

В тоифали уйларда

54

52

50

-

-

-

7. Битта хонадонда санузел ва хона ўртасидаги тўсиқлар

47

-

8. Ётоқхоналарнинг хоналари ўртасидаги деворлар ва тўсиқлар

50

-

9. Ётоқхоналардаги маданий-маиший хизмат кўрсатиш хоналарини бир биридан ва умум фойдаланадиган хоналардан (холлар, вестибюллар, зиналар) ажратувчи деворлар ва тўсиқлар

47

-

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.Талаблар қўшни хонадоннинг (жумладан, худди ўша қаватда жойлашган ва диагональ бўйича жойлашган) полига зарба таъсири кўрсатилганда зарба шовқинининг узатилишига нисбатан ҳам татбиқ этилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 Талаблар шовқин манбаи бўлиб ҳисобланадиган хонанинг полига зарба таъсири кўрсатилганда шовқиндан ҳимоя қилинадиган хонада зарба шовқинининг узатилишига нисбатан ҳам татбиқ этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* — Бинонинг тоифаси лойиҳалашга берилган техник топшириқ билан белгиланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
А тоифа — юқори шинам шарт-шароитлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Б тоифа — шинам шарт-шароитлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
В тоифа — энг чекка йўл қўйиладиган шарт-шароитлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Бетон, темир-бетон, ғишт ва шунга ўхшаш материаллардан ишланган, 100 дан 800 kg/m2 гача юза зичлигига эга бўлган яхлит кесимли бир қават ясси тўсувчи конструкция (1-расм) билан ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифини ушбу илованинг 2-расмидаги ABCD чизиққа ўхшаш бўлган синиқ чизиқ кўринишида тасвирлаш орқали аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Акустик бир жинсли тўсиқнинг товушдан изоляциялаш қобилиятининг частота тавсифини ҳисоблаш ва тузиш қуйидаги тартибда амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) график қурилади, унинг абсциссалар ўқи бўйлаб 100 — 6000 Нz диапазондаги частоталар қўйилади (масштабда: октава — 3 cm), ординаталар ўқи бўйлаб эса товушдан изоляциялаш қобилиятининг катталиклари dB ларда қўйилади (масштаб: 10 dB — 2 cm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) тўсиқнинг m юза зичлиги аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m = h ×γ, kg/m²
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. Акустик бир жинсли конструкциялар (а — залворли, б — юпқа)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-расм. Бир қават ясси тўсиқ билан ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) эгри чизиқни тузиш ВА горизонтал қисмдан бошланади. В нуқтанинг абсциссаси — fB ни конструкциянинг материалининг қалинлиги ва зичлигига боғлиқ равишда мазкур илованинг 4 — жадвали бўйича аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fB нинг қийматини fB унда жойлашадиган чегараларда ўртача геометрик частотагача яхлитлаш лозим. Учдан бир октава чизиқ (полоса)ларининг чегаралари ушбу ШНҚнинг 4 — иловаси 3 — жадвалида келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
В нуқтанинг ординатаси — RB ни mэ юзанинг эквивалент зичлигига боғлиқ равишда қуйидаги формула бўйича аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
me — юзанинг эквивалент зичлиги қуйидаги формула бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — юзанинг зичлиги, kg/m2 (қовурғали конструкциялар учун қовурғаларни ҳисобга олмасдан қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
К — енгил тўлдирувчилар билан тўлдирилган бетондан, ғовак бетон ва бошқалардан ишланган тўсиқнинг букилишга қаттиқлигининг тўлдирувчилар билан тўлдирилган юза зичлигига эга бўлган оғир бетондан ишланган конструкцияларга нисбатан нисбий ортишини ҳисобга олувчи коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Енгил тўлдирувчилар билан тўлдирилган бетондан, ғовак бетондан ишланган, ғиштдан ёки ичи бўш керамик блоклардан терилган яхлит тўсувчи конструкциялар учун К қуйидаги 3-жадвал бўйича аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

3-жадвал

 

 

 

 

К коэффициентни аниқлаш

 

 

 

 

Материалнинг тури

Материал синфи

Зичлик, kg/m3

К

Керамзитобетон

В 7,5 В 12,5 — В 15

1500-1550

1300-1450

1200

1100

1700-1750

1500-1650

1350-1450

1250

1,1

1,2

1,3

1,4

1,1

1,2
1,3

1,4

Перлитобетон

В 7,5

1400-1450

1300-1350

1100-1200

950-1000

1,2

1,3

1,4

1,5

Аглопоритобетон

Шлакопемзобетон

Газобетон,пенобетон, газосиликат

В 7,5

В 12,5

В 7,5

В 12,5

В 5,0

1300

1100-1200

950-1000

1500-1800

1600-1700

1700-1800

1000

800

600

1,1

1,2

1,3

1,2

1,2

1,2

1,5

1,6

1,7

Ғишт, ичи бўш керамик блоклардан териш Гипсобетон, гипс (шунингдек, ғовак ёки енгил тўлдирувчилар билан тўлдирилган гипсобетон)

В 7,5

1500-1600

1200-1400

1300

1200

1000

800

1,1

1,2

1,3

1,4

1,5

1,6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳлар: γ = 1800 kg/m3 ва ундан юқори зичликка эга бўлган яхлит тўсувчи конструкциялар учун К = 1.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Думалоқ бўшлиқларда 1800 kg/m3 ва ундан юқори зичликка эга бўлган бетон тўсиқлар учун К коэффициент формула бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда: J — кесимнинг инерция моменти, m4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b — кесимнинг эни,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hКЕЛТ — кесимнинг келтирилган қалинлиги, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K коэффициент енгил бетонлардан ишланган яхлит конструкциялар ва думалоқ бўшлиқларга эга бўлган конструкциялар учун алоҳида аниқланган коэффициентларнинг кўпайтмаси сифатида қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Думалоқ бўшлиқларга эга бўлган, енгил бетондан ишланган тўсувчи конструкциялар учун (ушуб илованинг 4-расми) К коэффициент енгил бетондан ишланган яхлит конструкциялар ва думалоқ бўшлиқларга эга бўлган конструкциялар учун алоҳида аниқланган коэффициентларнинг кўпайтмаси сифатида қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) В нуқтадан чап томонга ВА горизонтал кесма ўтказилиши лозим. В нуқтадан ўнгга эса Rc =65 dB ординатага эга бўлган С нуқтагача ҳар октавада 6 dB нишабликка эга бўлган ВС кесма ўтказилиши керак. С нуқтадан ўнг томонга СD горизонтал кесма ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
С нуқта частоталарнинг чегараланадиган диапазонидан ташқарида ётса (fc= > 3150 Нz), CD кесма ўтказишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R товуш изоляциясининг қийматини 0,5 dB гача яхлитлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур ШНҚнинг 2 — формуласида ифодаланган ҳисоблашлар ажратиб турувчи тўсиқнинг (ҳисобланиши лозим бўлган) қалинлигини унга туташадиган тўсиқларнинг қалинлигига нисбати 0,5 < h /hТУТАШ < 1,5 оралиқда бўлганда ишончли натижаларни беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Қалинликларнинг бошқа нисбатларида товушнинг туташувчи конструкциялар орқали билвосита узатилишининг ортиши ёки камайиши ҳисобига DR товуш изоляциясининг ўзгаришини ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Уларда тўсувчи конструкциялар бетон, темир-бетон, енгил тўлдирувчилар билан тўлдирилган бетондан ишланган йирик панелли бинолар учун DR тузатма қуйидаги қийматларга эга бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Монолит бетондан ишланган бинолар учун DR катталик 1 dB га камайтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Уларда каркас элементлари (колонналар ва ригеллар) панелларнинг туташувида вибрацияни ушлаб қолувчи массалар вазифасини бажарадиган каркас-панелли биноларда ҳисоблашларнинг натижаларига DR = + 2 dB қўшимча тузатма киритилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. 1400 kg/m3 зичликка ва 120 mm қалинликка эга бўлган, В 7,5 синфидаги керамзитобетондан ишланган тўсиқ билан (1 — расм) ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи қуйидагича тузилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) графикни тузилади (3-расм);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) 4-жадвал бўйича В нуқтага мос келадиган частота аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4 — жадвал

В нуқтанинг абсциссаси — fB ни аниқлаш

Бетоннинг зичлиги γ, kg/m³

fB  , Нz

³ 1800

29000/h

1600

31000/h

1400

33000/h

1200

35000/h

1000

37000/h

800

39000/h

600

40000/h

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. h — тўсиқнинг қалинлиги, mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. γ нинг оралиқ қийматлари учун нинг частотаси интерполяция усули орқали аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γ = 1400 kg/m3 да нуқтанинг абсциссаси = 33000 / 120 = 275 ≈ 250 Нz ни ташкил қилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Октава чизиғи (полосаси)нинг унинг чегараларида ётадиган учдан бирини ўртача частотагача яхлитланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) тўсиқнинг юза зичлигини аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m= 1400·0,12 = 168 kg/m2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-жадвал бўйича K = 1,2 коэффициентни аниқлашда тўсиқнинг эквивалент юза зичлиги mэ = 168·1,2 = 201,6 kg/m2 ни ташкил қилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
В нуқтада товуш изоляцияси RB=20lg201,6-12=34 dB ни ташкил қилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
В нуқтадан чап томонга ВА горизонтал кесмани ўтказиш лозим. В нуқтадан ўнг томонга ҳар бир октавага 6 dB га нишаблик билан ВС кесмани ўтказиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
С нуқта частоталарнинг чегараланадиган диапазонидан ташқарида ётиши лозим (ушбу илованинг 3 расми).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Частоталарнинг чегараланадиган диапазонида ҳаво шовқинидан изоляциялаш қуйидагини ташкил қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

f Нz

R, dB

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Частота, Нz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.расм. 3-мисолга ҳисобий частота тавсифи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-расм. Кўп бўшлиқли плита
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. γ = 2500 kg/m3 зичликка эга бўлган оғир бетондан ишланган, h=220 mm қалинликка ва hКЕЛТ =120 mm келтирилган қалинликка эга бўлган кўп бўшлиқли плиталарнинг (4 — расм) кўтарувчи қисми билан ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи қуйидагича тузилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) графикни тузамиз (5-расм);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) тўсиқнинг юза зичлигини қуйидагича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m= 2500·0,12 = 300 kg/m2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) K коэффициентни аниқлаш учун J кесимнинг инерция моментини ҳисоблаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,2 m кенгликдаги кўп бўшлиқли плита кесимнинг ўртасида жойлашган 0,16 m диаметрли 6 та думалоқ бўшлиқларга эга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Инерция моментини тўғри бурчакли кесимнинг инерцияси ва олтита думалоқ бўшлиқларнинг инерциясининг фарқи сифатида қуйидагича аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу илованинг 3-жадвалидаги формула бўйича K коэффициентни қуйидагича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Плитанинг ўртача зичлиги (бўшлиқларни ҳисобга олиш билан) 1364 kg/m3 ни ташкил қилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-жадвал бўйича В нуқтанинг частотасини қуйидагича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fB унинг чегараларида ётадиган октава чизиғи (полосаси)нинг учдан биригача яхлитланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Конструкциянинг эквивалент юза зичлигини аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
В нуқтанинг ординатасини қуйидагича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) В нуқтадан чап томонга ВА горизонтал кесма ўтказилиши керак. В нуқтадан ўнг томонга ҳар бир октавага 6 dB га нишаблик билан ВС кесмани ўтказиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
С нуқта частоталарнинг чегараланадиган диапазонида октава чизиғи (полосаси)нинг охирги учдан бирига тушиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Частоталарнинг чегараланадиган диапазонида ҳаво шовқинидан изоляциялаш қуйидагини ташкил қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

f Нz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

R, dB

34

34

34

34

34

36

38

40

42

44

46

48

50

52

54

56

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Частота, Нz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-расм. 5-мисолга ҳисобий частота тавсифи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир қатлам юпқа тўсиқларнинг частота тавсифларини тузиш услуби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Металл, шиша, асбоцемент ва гипсокартон листлар ҳамда бошқа шунга ўхшаш материаллардан ишланган бир қатлам юпқа ясси тўсувчи конструкция билан ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифини ушбу илованинг 6-расмидаги АВСD чизиққа ўхшаш бўлган синиқ чизиқ кўринишида тасвирлаш билан график усул орқали аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Бир қатлам юпқа тўсиқларнинг товушдан изоляциялаш қобилиятининг частота тавсифини ҳисоблаш ва тузиш қуйидаги тартибда амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) график тузилади, унинг абсциссалар ўқи бўйлаб 100 — 6000 Нz диапазондаги частоталар қўйилади (масштабда: октава — 3 cm), ординаталар ўқи бўйлаб эса товушдан изоляциялаш қобилиятининг катталиклари dB ларда қўйилади (масштаб: 10 dB — 2 cm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) эгри чизиқни қуриш ВС қисмдан бошланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) В ва С нуқталарнинг координаталарини қуйидаги 5-жадвал бўйича аниқлаш лозим, бунда, fВ ва fС нинг қийматлари 1/3 октава чизиғи (полосаси)нинг энг яқин ўртача геометрик частотасигача яхлитланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5 — жадвал

1/3 октава чизиғи (полосаси)нинг ўртача геометрик частоталари

Т/р

Материаллар

Зичлик, kg/m3

fB, Нz

fc, Нz

RB, dB

RC, dB

1.

Пўлат

7800

6000/h

12000/h

40

32

2.

Алюмин қотишмалари

2500 — 27000

6000/h

12000/h

32

22

3.

Силикат ойна

2500

6000/h

12000/h

35

29

4.

Органик ойна

1200

17000/h

34000/h

37

30

5.

Асбестоцемент листлар

2100

1800

1600

9000/h 9000/h 10000/h

18000/h 18000/h 20000/h

35

34

34

29

28

28

6.

Гипсокартон листлар (қуруқ гипс сувоқ)

1100

850

13000/h 13000/h

26000/h 26000/h

32

30,5

27

26

7.

Ёғоч — қиринди плита (ДСП)

850

650

13000/h 13500/h

26000/h 27000/h

32

30,5

27

26

8.

Қаттиқ ёғоч толали плита (ДВП)

1100

19000/h

38000/h

35

29

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: h — тўсиқнинг қалинлиги, mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) В нуқтадан АВ қисмнинг нишаблигини ҳар октавага 4,5 dB деб қабул қилиш лозим (мазкур илованинг 6-расми).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) С нуқтадан ҳар октавага 7,5 dB нишаблик билан СD қисм тузилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-расм. Бир қатлам юпқа ясси тўсиқ билан ҳаво шовқинидан изоляциялашнинг частота тавсифи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Частота, Нz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-расм. 5-мисолга ҳисобий частота тавсифи