Олий Аҳдлашувчи Томонлар,

(1-§) 1949 йил 12 августдаги Женева конвенциялари (хусусан, Биринчи Женева конвенциясининг 26, 38, 42 ва 44-моддалари) ва тегишли ҳолларда, уларга 1977 йил 8 июндаги Қўшимча протоколларнинг (хусусан, I Қўшимча протоколнинг 18 ва 38-моддалари ва II Қўшимча протоколнинг 12-моддаси) фарқловчи рамзлардан фойдаланишга оид қоидаларини тасдиқлаган ҳолда,

(2-§) юқорида қайд этилган қоидаларни уларнинг ҳимоявий қиймати ва универсал хусусиятини кучайтириш мақсадида тўлдиришни хоҳлаб,

(3-§) ушбу Протокол Олий Аҳдлашувчи Томонларнинг Женева конвенциялари ва тегишли ҳолларда уларга Қўшимча протоколларга мувофиқ ўз мажбуриятларига биноан фойдаланаётган рамзларни қўллашда давом этиш борасидаги эътироф этилган ҳуқуқига путур етказмаслигини қайд этиб,

(4-§) Женева конвенциялари ва уларга Қўшимча протоколлар ҳимоясида бўлган шахслар ва объектларга ҳурмат билан муносабатда бўлиш мажбурияти халқаро ҳуқуққа мувофиқ уларга бериладиган ҳимоя мақомидан келиб чиқишини ва фарқловчи рамзлар, белгилар ёки сигналлардан фойдаланишга боғлиқ эмаслигини эслатиб,

(5-§) фарқловчи рамзларга ҳеч қандай диний, этник, ирқий, минтақавий ёки сиёсий маъно берилмаслигини таъкидлаб,

(6-§) Женева конвенциялари ва тегишли ҳолларда уларга Қўшимча протоколлар билан тан олинган фарқловчи рамзларга тааллуқли мажбуриятларга тўлиқ риоя этилишини таъминлаш муҳимлигини алоҳида таъкидлаб,

(7-§) Биринчи Женева конвенциясининг 44-моддасига кўра, рамзлардан ҳимоя мақсадида фойдаланиш билан уларни белгилаш мақсадида қўллаш ўртасида фарқ мавжудлигини эслатиб,

(8-§) бошқа давлат ҳудудида фаолиятни амалга ошираётган миллий жамиятлар улар бундай фаолият доирасида фойдаланмоқчи бўлган рамзлар ушбу фаолият амалга оширилаётган мамлакатда, шунингдек, транзит мамлакат ёки мамлакатларда қўлланилиши мумкинлигига ишонч ҳосил қилишлари кераклигини ҳам эслатиб,

(9-§) мавжуд фарқловчи рамзлардан фойдаланишда айрим давлатлар ва миллий жамиятлар дуч келиши мумкин бўлган қийинчиликларни тан олиб,

(10-§) Халқаро Қизил Хоч Қўмитаси, Халқаро Қизил Хоч ва Қизил Ярим ой жамиятлари Федерацияси ҳамда Қизил Хоч ва Қизил Ярим ой Халқаро ҳаракати ҳозирда ўзлари қўллаётган номлар ва рамзларни сақлаб қолишга қатъий азм қилганлигини таъкидлаб,

қуйидагилар тўғрисида келишиб олдилар:

1. Олий Аҳдлашувчи Томонлар ушбу Протоколга риоя қилиш ва ҳар қандай вазиятда унга риоя этилишини таъминлаш мажбуриятини оладилар.

2. Ушбу Протокол 1949 йил 12 августдаги тўртта Женева конвенциялари («Женева конвенциялари») ва тегишли ҳолларда 1977 йил 8 июндаги иккита Қўшимча протоколнинг («1977-йилги Қўшимча протоколлар») фарқловчи рамзларга, яъни қизил хоч, қизил ярим ой, қизил шер ва қуёш тимсолларига тааллуқли қоидаларини тасдиқлайди ҳамда тўлдиради ва ушбу қоидалар қўлланиладиган вазиятларда бирдек амал қилади.

1. Ушбу Протокол Женева конвенцияларининг фарқловчи рамзлари билан бир қаторда ва худди шу мақсадларда қўшимча фарқловчи рамзни тан олади. Барча фарқловчи рамзлар тенг мақомга эга.

2. Ушбу қўшимча фарқловчи рамз оқ фонда ўз бурчакларидан бири билан тиркалиб турган тўртбурчак шаклдаги қизил рамкадан иборат бўлиб, у ушбу Протоколнинг Иловасида келтирилган тасвирга мос келади. Ушбу Протоколда мазкур фарқловчи рамз «Учинчи Протокол рамзи» деб юритилади.

3. Учинчи Протокол рамзидан фойдаланиш ва уни ҳурмат қилиш шартлари Женева конвенциялари ва тегишли ҳолларда 1977-йилги Қўшимча протоколларда белгиланган фарқловчи рамзларга нисбатан қўлланиладиган шартлар билан бир хилдир.

4. Олий Аҳдлашувчи Томонлар қуролли кучларининг тиббий хизматлари ва руҳоний ходимлари, агар бу уларнинг ҳимоясини кучайтириши мумкин бўлса, ҳозирда фойдаланаётган рамзларига зарар етказмасдан, ушбу модданинг 1-бандида кўрсатилган фарқловчи рамзларнинг ҳар қандай биридан вақтинча фойдаланишлари мумкин.

1. Учинчи Протокол рамзидан фойдаланиш тўғрисида қарор қабул қилган Юқори Аҳдлашувчи Томонларнинг миллий жамиятлари, тегишли миллий қонунчиликка мувофиқ рамзлардан фойдаланганда, белгилаш мақсадида унга қуйидагиларни киритишлари мумкин:

а) Женева конвенцияларида тан олинган фарқловчи рамзлардан бири ёки ушбу рамзларнинг комбинациясини, ёхуд

б) бирон-бир Юқори Аҳдлашувчи Томон тарафидан аллақачон амалда қўлланилаётган ва ушбу Протокол қабул қилинишидан олдин депозитарий орқали бошқа Юқори Аҳдлашувчи Томонларга ҳамда Халқаро Қизил Хоч Қўмитасига маълум қилинган бошқа рамзни.

Бундай киритиш ушбу Протоколнинг Иловасида келтирилган тасвирга мос келиши лозим.

2. Ушбу модданинг 1-бандига мувофиқ Учинчи Протокол рамзига бошқа рамзни киритишга қарор қилган миллий жамият, миллий қонунчиликка биноан, ўз давлати ҳудудида ушбу рамз ва унинг номидан фойдаланиши мумкин.

3. Миллий жамиятлар, миллий қонунчиликка мувофиқ, истисно ҳолларда ва ўз фаолиятини енгиллаштириш учун ушбу Протоколнинг 2-моддасида кўрсатилган фарқловчи рамздан вақтинча фойдаланишлари мумкин.

4. Ушбу модда Женева конвенциялари ва мазкур Протокол билан тан олинган фарқловчи рамзларнинг ҳуқуқий мақомига, шунингдек ушбу модданинг 1-бандига мувофиқ белгилаш мақсадида учинчи Протокол рамзига киритилган ҳар қандай муайян рамзнинг ҳуқуқий мақомига таъсир кўрсатмайди.

Халқаро Қизил Хоч Қўмитаси ҳамда Қизил Хоч ва Қизил Ярим ой жамиятлари Халқаро Федерацияси ва уларнинг тегишли тарзда ваколатли ходимлари алоҳида ҳолларда ва ўз фаолиятини осонлаштириш мақсадида ушбу Протоколнинг 2-моддасида кўрсатилган фарқловчи рамздан фойдаланишлари мумкин.

Бирлашган Миллатлар Ташкилоти ҳомийлигида ўтказиладиган амалиётларда иштирок этувчи тиббий хизматлар ва руҳоний ходимлар иштирокчи давлатларнинг розилиги билан 1 ва 2-моддаларда қайд этилган фарқловчи рамзлардан бирини қўллаши мумкин.

1. Женева конвенциялари ва тегишли ҳолларда 1977-йилги Қўшимча протоколларнинг фарқловчи рамзлардан ноқонуний фойдаланишнинг олдини олиш ва унга чек қўйишга оид қоидалари учинчи Протоколнинг рамзига ҳам тенг равишда қўлланилади. Хусусан, Олий Аҳдлашувчи Томонлар ҳар доим 1 ва 2-моддаларда кўрсатилган фарқловчи рамзлар ва уларнинг номларидан ҳар қандай ноқонуний фойдаланишнинг, жумладан хиёнаткорона фойдаланиш ва тақлид қилиб тайёрланган рамзлардан фойдаланишининг олдини олиш ва бунга чек қўйиш учун зарур чораларни кўради.

2. Ушбу модданинг 1-банди қоидаларидан қатъи назар, Олий Аҳдлашувчи Томонлар илгари учинчи Протоколнинг рамзидан ёки унинг тақлиди бўлган ҳар қандай белгидан фойдаланганларга, қуролли можаро пайтида ушбу рамздан фойдаланиш Женева конвенциялари ва тегишли ҳолларда 1977 йилги Қўшимча протоколларда назарда тутилган ҳимояни таъминлаётгандек таассурот уйғотмаслиги ва бундай фойдаланиш ҳуқуқи ушбу Протокол қабул қилинишидан олдин қўлга киритилган бўлиши шарти билан, ушбу рамздан фойдаланишни давом эттиришга рухсат беришлари мумкин.

Олий Аҳдлашувчи Томонлар ушбу Протоколни ўз мамлакатларида тинчлик даврида ҳам, қуролли можаролар вақтида ҳам имкон қадар кенг тарқатиш ва, хусусан, ушбу ҳужжатни қуролли кучлар ва фуқаролар билиши учун уни ҳарбий тайёргарлик дастурларига киритиш ҳамда фуқаролар томонидан ўрганилишини рағбатлантириш мажбуриятини олади.

Ушбу Протокол қабул қилинган куни Женева конвенциялари иштирокчилари томонидан имзолаш учун очиқ бўлади ва ўн икки ой давомида очиқ қолади.

Ушбу Протокол имкон қадар тезроқ ратификация қилиниши лозим. Ратификация ёрлиқлари Женева конвенциялари ва 1977-йилги Қўшимча протоколларининг депозитарийси бўлган Швейцария Федерал Кенгашига сақлаш учун топширилади.

Ушбу Протокол уни имзоламаган Женева конвенцияларининг ҳар қандай иштирокчиси қўшилиши учун очиқдир. Қўшилиш ҳақидаги ҳужжатлар сақлаш учун депозитарийга топширилади.

1. Ушбу Протокол иккита ратификация ёрлиғи ёки қўшилиш ҳақидаги ҳужжат сақлашга топширилганидан сўнг олти ой ўтгач кучга киради.

2. Ушбу Протоколни ратификация қилган ёки кейинчалик унга қўшилган Женева конвенцияларининг ҳар бир иштирокчиси учун у бундай иштирокчи томонидан ратификация ёрлиғи ёки қўшилиш ҳақидаги ҳужжат топширилган кундан бошлаб олти ой ўтгач кучга киради.

1. Агар Женева конвенциялари иштирокчилари ушбу Протоколнинг ҳам иштирокчилари бўлса, Конвенциялар уларга ушбу Протокол киритган қўшимчалар билан қўлланилади.

2. Агар можарода иштирок этаётган томонлардан бири ушбу Протокол билан боғлиқ бўлмаса, у ушбу Протокол иштирокчилари бўлган томонлар учун уларнинг ўзаро муносабатларида мажбурий бўлиб қолади. Бундан ташқари, ушбу Протокол, агар томон унинг қоидаларини тан олса ва қўлласа, у билан боғлиқ бўлмаган ҳар бир томон учун ҳам мажбурийдир.

1. Олий Аҳдлашувчи Томонлардан ҳар бири ушбу Протоколга тузатишлар киритишни таклиф этиши мумкин. Ҳар қандай таклиф қилинаётган тузатишнинг матни депозитарийга юборилади. Депозитарий барча Олий Аҳдлашувчи Томонлар, Халқаро Қизил Хоч Қўмитаси ва Қизил Хоч ва Қизил Ярим Ой жамиятларининг Халқаро Федерацияси билан маслаҳатлашгандан сўнг таклиф этилган тузатишни кўриб чиқиш учун конференция чақириш керакми ёки йўқлигини ҳал қилади.

2. Депозитарий ушбу конференцияга барча Олий Аҳдлашувчи Томонларни, шунингдек, улар ушбу Протоколни имзолаган ёки имзоламаганлигидан қатъи назар, Женева конвенциялари Иштирокчиларини таклиф этади.

1. Агар Олий Аҳдлашувчи Томон ушбу Протоколни денонсация қилса, денонсация ҳақидаги ҳужжат олинганидан сўнг бир йил ўтгач кучга киради. Бироқ, бир йил ўтгач, денонсация қилиш тўғрисида баёнот берган томон қуролли можаро ёки оккупация ҳолатига тушиб қолса, денонсация қуролли можаро ёки оккупация тугагунга қадар кучга кирмайди.

2. Денонсация ҳақидаги хабарнома ёзма шаклда депозитарийга юборилади, депозитарий эса уни барча Олий Аҳдлашувчи Томонларга тарқатади.

3. Денонсация фақат денонсация ҳақида баёнот берган тарафга нисбатан кучга эга бўлади.

4. 1-бандга мувофиқ ҳеч қандай денонсация бундай денонсация кучга киргунга қадар содир этилган ҳар қандай ҳаракатга нисбатан денонсация қилиш ҳақида баёнот берган томоннинг ушбу Протоколга мувофиқ қуролли можаро ёки оккупация муносабати билан зиммасига олган мажбуриятларига таъсир қилмайди.

Депозитарий барча Олий Аҳдлашувчи Томонларни, шунингдек, улар ушбу Протоколни имзолаган ёки имзоламаганлигидан қатъи назар, Женева конвенциялари иштирокчиларини қуйидагилар ҳақида хабардор қилади:

а) 8, 9 ва 10-моддаларга мувофиқ, ушбу Протокол бўйича қўйилган имзолар ҳамда ратификация ёрлиқлари ва қўшилиш ҳақидаги ҳужжатларнинг сақлаш учун топширилганлиги тўғрисида;

б) 11-моддага мувофиқ, ушбу Протоколнинг кучга кирган санаси ҳақида, у кучга кирган пайтдан бошлаб 10 кун ичида;

с) 13-моддага мувофиқ, таклиф этилган тузатишлар тўғрисида;

д) 14-моддага мувофиқ, денонсация қилиш ҳақидаги аризалар тўғрисида.

1. Ушбу Протокол кучга киргандан сўнг депозитарий томонидан Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Низомининг 102-моддасига асосан рўйхатга олиш ва эълон қилиш учун Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Котибиятига юборилади.

2. Депозитарий, шунингдек, Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Котибиятини ушбу Протоколга нисбатан қабул қилинган барча ратификация ёрлиқлари, қўшилиш ҳақидаги ҳужжатлар ва денонсация тўғрисидаги аризалар ҳақида хабардор қилади.

Ушбу Протоколнинг инглиз, араб, испан, хитой, рус ва француз тилларидаги матнлари тенг аутентик бўлган асл нусхаси сақлаш учун депозитарийга топширилади, депозитарий эса унинг тасдиқланган нусхаларини Женева конвенцияларининг барча иштирокчиларига юборади.