«Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати тўғрисида»ги Конституциявий Қонуннинг 16-моддасига, «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Регламенти тўғрисида»ги Қонуннинг 6-моддасига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Кенгаши қарор қилади:

1. Халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар Кенгашлари томонидан қонунларни кўриб чиқиш ва муҳокама қилиш тўғрисидаги намунавий низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашларига ўн кунлик муддатда Халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар Кенгашлари томонидан қонунларни кўриб чиқиш ва муҳокама қилиш тўғрисидаги намунавий низомни ўз сессияларида муҳокама қилиш ва тегишли низомни тасдиқлаш тавсия этилсин.

3. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати девонининг Ҳудудий вакиллик органлари фаолиятини ўрганиш маркази ушбу Қарор ижросини таъминлашда халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашлари ва уларнинг котибиятларига амалий ёрдам кўрсатиб борсин.

4. Мазкур Қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Раисининг биринчи ўринбосари С. Сафоев зиммасига юклансин.

5. Ушбу Қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.

1. Ушбу Намунавий низом (бундан буён матнда Низом деб юритилади) Сенатда дастлабки тарзда кўриб чиқилаётган қонунни (бундан буён матнда қонун деб юритилади) халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар Кенгашлари (бундан буён матнда маҳаллий Кенгаш деб юритилади) томонидан кўриб чиқиш, муҳокама қилиш, шунингдек қонун юзасидан таклифлар ишлаб чиқишга доир масалаларни тартибга солади.

2. Низом Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига, «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати тўғрисида»ги Конституциявий Қонунга, «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Регламенти тўғрисида»ги, «Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида»ги қонунларга, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Регламентига ва бошқа қонун ҳужжатларига мувофиқ ишлаб чиқилган.

3. Қонун Қонунчилик палатаси томонидан қабул қилинганидан кейин ўн кундан кечиктирмай Сенатга юборилади ва Сенатга киритилганидан бошлаб олтмиш кун ичида кўриб чиқилади.

4. Сенатга келиб тушгандан сўнг Сенат Раиси қонунни дастлабки тарзда кўриб чиқувчи Сенатнинг масъул қўмитасини (ёки қўмиталарини) белгилайди.

5. Қонунни масъул қўмита томонидан дастлабки тарзда кўриб чиқиш муддати қонун қўмитага келиб тушган санадан бошлаб ўн беш кундан ошмаслиги керак.

6. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатида қонунларни кўриб чиқиш тартиби Сенат Кенгаши қарори билан тартибга солинади.

7. Қонунни дастлабки тарзда кўриб чиқиш учун масъул этиб белгиланган қўмита котибияти қонун Қўмитага келиб тушиши билан умумдавлат ва ҳудудий манфаатлар мутаносиблигини таъминлаш мақсадида қонуннинг ўрганилишини ташкил қилиш, шунингдек ҳудудий манфаатларни ҳисобга олиш ва улар бўйича таклифларни тўплаш учун қонунни маҳаллий Кенгашга юборади.

8. Қонунни маҳаллий Кенгашга юбориш юзасидан тайёрланган хатлар масъул қўмита раиси ёки унинг ўринбосари (ўринбосар доимий асосда фаолият юритмаган ҳолларда мазкур қўмитада доимий асосда ишловчи сенатор) томонидан имзоланади.

9. Қонун маҳаллий Кенгашнинг котибияти томонидан рўйхатга олинади ва шу кундан бошлаб маҳаллий Кенгашга киритилган ҳисобланади.

10. Қонун билан бирга маҳаллий Кенгашга қуйидаги ҳужжатлар юборилиши мумкин:

Қонунчилик палатасининг қонун қабул қилинганлиги тўғрисидаги қарори;

қонун концепцияси баён этилган қонунга доир тушунтириш хати;

қонун қабул қилиниши муносабати билан қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги, шунингдек қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисидаги қонун;

ўзгартирилиши, қўшимча киритилиши, ўз кучини йўқотган деб топилиши ёки қабул қилиниши лозим бўлган қонун ости ҳужжатларининг рўйхати;

моддий харажатлар талаб этувчи қонунлар учун — молиявий-иқтисодий асос;

давлат даромадларининг қисқартирилишини ёки давлат харажатларининг кўпайтирилишини, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг моддалари бўйича ўзгартишларни назарда тутувчи қонунлар юзасидан Вазирлар Маҳкамасининг хулосаси;

халқаро ҳужжатлар ва хорижий мамлакатлар қонун ҳужжатлари принциплари, қоидалари ва тарифларининг тайёрланган аниқ таҳлили келтирилган қиёсий жадвал;

қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъекти томонидан қонун лойиҳаси билан бирга Қонунчилик палатасига тақдим этилган материаллар.

11. Қонун, қоида тариқасида, электрон тарзда маҳаллий Кенгашнинг электрон почта манзилига юборилади. Қонун ва унга илова қилинган материаллар қоғоз нусхада ҳам юборилиши мумкин.

12. Келиб тушган қонун ва унга илова қилинган материаллар маҳаллий Кенгаш котибияти мудири томонидан шу куннинг ўзида маҳаллий Кенгаш раисига тақдим этилади.

13. Маҳаллий Кенгаш раиси қонунни кўриб чиқувчи доимий комиссияни (ёки доимий комиссияларни) белгилаш бўйича резолюция лойиҳасини имзолайди.

14. Маҳаллий Кенгаш раисининг резолюциясига кўра қонунни қабул қилиб олган доимий комиссия ўз вазифаларидан келиб чиққан ҳолда резолюцияда ҳамда ушбу Низомда белгиланган муддатларда тегишли вазифа ва функцияларни амалга оширади.

15. Маҳаллий Кенгаш доимий комиссияси томонидан қонунни кўриб чиқиш босқичлари қуйидагиларни ўз ичига олади:

қонунни кўриб чиқиш;

келиб тушган барча таклиф ва фикр-мулоҳазаларни, шу жумладан қонуннинг тўлиқ муҳокамасини ташкил қилиш учун доимий комиссия мажлисларини ўтказиш;

қонун юзасидан доимий комиссия тавсиявий хулосасини шакллантириш;

қонунни кўриб чиқиш натижасида шакллантирилган умумий ахборотни Сенатга юбориш.

16. Маҳаллий Кенгаш доимий комиссияси томонидан қонунни кўриб чиқиш муддати қонун келиб тушган санадан бошлаб олти кундан ошмаслиги керак.

17. Қонунни кўриб чиқиш давомида маҳаллий Кенгаш доимий комиссияси қуйидаги функцияларни амалга оширади:

қонун келиб тушгандан сўнг икки кун ичида қонунни кўриб чиқиш учун депутатлар, давлат органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари, илмий муассасалар ва фуқаролик жамияти институтлари вакиллари, хўжалик юритувчи субъектлар, оммавий ахборот воситалари вакиллари, шунингдек мутахассислар, экспертлар ва олимларни жалб этади;

заруратга кўра давлат органлари ва бошқа ташкилотлардан, мансабдор шахслардан қонунни кўриб чиқиш учун зарур бўлган ҳужжатларни, эксперт хулосалари ва бошқа хулосаларни, статистика маълумотлари ва бошқа маълумотларни талаб қилиб олади;

қонун келиб тушгандан сўнг уч кун ичида уни ҳудуд манфаатларини инобатга олган ҳолда ҳар томонлама, чуқур қиёсий таҳлил қилиш орқали ўрганади;

қонун келиб тушгандан сўнг беш кун ичида қонун юзасидан тавсиявий хулоса беради;

қонун келиб тушгандан сўнг олти кун ичида маҳаллий Кенгаш котибияти билан биргаликда қонунни кўриб чиқиш натижаси юзасидан умумий ахборотни шакллантиради;

қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа функцияларни амалга оширади.

18. Маҳаллий Кенгаш доимий комиссияси раиси қонун келиб тушгандан сўнг:

маҳаллий Кенгаш котибияти орқали бир кун ичида депутатларга қонунни, унинг иловаларини, қонунни кўриб чиқиш билан боғлиқ материаллар ва бошқа ҳужжатларнинг юборилишини ташкил қилади;

беш кун ичида қонунни кўриб чиқиш билан боғлиқ зарур материаллар тайёрланишини ташкил қилади, доимий комиссия мажлисларини чақиради ва уларда раислик қилади;

қонун юзасидан ахборот, таклиф ва тавсияларни умумлаштирилишини ташкил қилади;

қонунни кўриб чиқиш билан боғлиқ тегишли ҳужжатлар (хулоса, умумий ахборот, эксперт (ишчи) гуруҳлари йиғилишларининг баённомалари ва бошқалар) расмийлаштирилишини ташкил қилади;

маҳаллий Кенгаш раисига қонунни кўриб чиқиш билан боғлиқ топшириқларнинг бажарилиши ҳақида ахборот беради;

қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни амалга оширади.

19. Қонунни кўриб чиқиш жараёнида доимий комиссияси қонуннинг Ўзбекистон Республикаси Конституциясига, қонунларга, халқаро принциплар ҳамда нормаларга, ҳудуд манфаатларига мувофиқлигини аниқлайди ва бу доимий комиссия тавсиявий хулосасининг таркибий қисми ҳисобланади.

20. Доимий комиссия тавсиявий хулосасининг лойиҳасида, қоида тариқасида, қуйидагилар кўрсатилади:

қонун маҳаллий Кенгашга келиб тушган сана;

қонуннинг мақсади ва асосий вазифалари;

қонунни қабул қилиш зарурияти, сабаблар ва шароитлар;

қонуннинг тузилиши (модда, боб, бўлимлар сони ва уларнинг асосий мазмуни);

қонуннинг илгари амал қилган ёки ҳозирги кунда амал қилиб турган, шу соҳадаги муносабатларни тартибга соладиган қонун ҳужжатларидан фарқи (янги нормалар ва қоидалар киритилганлиги).

21. Доимий комиссиянинг тавсиявий хулосаси натижасида умумий ахборот лойиҳаси шакллантирилади. Умумий ахборотда қонун юзасидан қилинган барча ишлар ёритилади.

22. Умумий ахборотда қонунни маъқуллаш ёки рад этиш ҳақидаги тавсия орқали қонунга баҳо берилган бўлиши керак. Қонунни рад этиш зарурлиги ҳақидаги хулосага келганда қонунни рад этиш зарур деб ҳисоблашнинг асослари баён этилган бўлиши лозим.

23. Доимий комиссиянинг тавсиявий хулосаси акс этган умумий ахборот лойиҳаси тавсиявий хулоса каби доимий комиссия мажлисида муҳокама этилади ва доимий комиссия раиси томонидан имзоланади.

24. Олий Мажлис Сенатига юбориладиган жавоб хати лойиҳаси ва умумий ахборот маҳаллий Кенгаш раисига тақдим этилади.

25. Олий Мажлис Сенатига юбориладиган жавоб хатига маҳаллий Кенгаш доимий комиссияси томонидан тасдиқланган умумий ахборот илова қилинади.

26. Маҳаллий Кенгаш раиси томонидан имзоланган жавоб хатини юбориш маҳаллий Кенгаш котибияти томонидан амалга оширилади.

27. Маҳаллий Кенгаш қонунни кўриб чиқиш билан боғлиқ жараёнларни оммавий ахборот воситалари орқали, шунингдек, ўзининг расмий веб-сайтида ёритиб бориши мумкин.

28. Ушбу Низомга ўзгартиришлар ҳамда қўшимчалар киритиш ёки уни ўз кучини йўқотган деб топиш Сенат Кенгаши қарори билан тасдиқланади.