Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбуйруғи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.05-22 «Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 5 августда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 268]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 13 мартдаги ПФ-5963-сон «Ўзбекистон Республикасининг қурилиш соҳасида ислоҳотларни чуқурлаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ҳамда 2020 йил 27 ноябрдаги ПФ-6119-сон «Ўзбекистон Республикаси қурилиш тармоғини модернизация қилиш, жадал ва инновацион ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида»ги фармонларига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. ШНҚ 2.02.05-22 «Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1998 йил 20 январдаги 7-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.02.05-98 «Динамик юкламали машиналарнинг пойдеворлари» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси ҳамда «Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВазир Б. ЗАКИРОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 9 июль,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш01/2-29-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКелишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Энергетика вазири Ж. МИРЗАМАҲМУДОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 17 июнь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 11 июнь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТабиий пардозбоп тошлар ва бошқа тош маҳсулотлари ишлаб чиқаришни ривожлантириш бўйича раис ўринбосари Б. БОБОКУЛОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 12 июнь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал ҳўжалиги вазирининг 2024 йил 9 июлдаги 01/2-29-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.05-22 «Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) динамик юкламали дастгоҳларнинг (айланувчи қисмлари, кривошип-шатунли механизмлари мавжуд бўлган ҳамда темирчилик босқонлари, қуювчиликда қолиплаш, қозиқлар қоқиладиган майдонлардаги копер, майдалаш, прокат, пресс жиҳозлари, тегирмон, металл кесиш ускуналари ва айланувчи печлар) пойдеворларини лойиҳалашга оид талабларни белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ушбу ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.05-23 «Пўлат конструкциялар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-19 «Бино ва иншоотлар заминлари»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.03-12 «Қозиқли пойдеворлар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.01.07-96 «Юклар ва таъсирлар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.03.11-96 «Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.09.03-02 «Саноат корхоналарининг иншоотлари»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.01-24 «Бетон ва темир-бетон конструкциялар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 12.1.012-2004 ССБТ. «Вибрация хавфсизлиги. Умумий талаблар» (расмий манба: ССБТ. «Вибрационная безопасность. Общие требования»);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 263-75 «Резина. Шору А бўйича қаттиқликни аниқлаш усули» (расмий манба: Резина. Метод определения твердости по Шору А);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 8486-86 «Игна баргли дарахтлардан тайёрланган ёғоч материаллари» (расмий манба: Пиломатериалы хвойных пород. Технические условия);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 2695-83 «Листвяк туридаги ёғоч материаллар. Техник шартлар» (расмий манба: Пиломатериалы лиственных пород. Технические условия).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворларини лойиҳалашда дастлабки маълумотларга қуйидагилар киритилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдастгоҳларнинг техник кўрсаткичлари (номи, тури, қуввати, умумий массаси, ҳаракатланувчи қисмларнинг массаси кинематик схемаси, зарб берувчи қисмлари ва тезлиги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишстатик кучларнинг қиймати, қўйилиш жойлари ва таъсир этиш йўналишлари, меъёрдаги ишлатиш ҳамда авария режимларида динамик кучларнинг, шунингдек пойдевор болтларига таъсир этадиган кучларнинг амплитудалари, частоталари, фазалари, вақт бўйича ўзгариши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаъсир этиш йўналишлари тўғрисидаги маълумотлар (кучларни узатиш майдонларининг ўлчамлари, заводда дастгоҳларга виброзоляция (титрашга қарши тадбир) қилинганлиги ҳақидаги маълумотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишишлаб чиқариш технологияси шартлари, пойдеворлар ва заминларнинг деформацияланиши (чўкиши, оғиши, эгилиши, тебранишлари амплитудаси) чегаравий қийматлари ҳақидаги маълумотлар, дастгоҳлар айрим қисмларининг узаро деформацияланиши чеклашга доир талаблар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдастгоҳ (агрегат) тагига алоҳида пойдевор қилиш ёки уларни умумий пойдевор устига ўрнатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишагрегатланган жиҳознинг таянч плиталари (рамалари) кўрсаткичлари ҳамда уларни пойдеворга бириктириш тури;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдастгоҳ маҳкамлаш элементлари ҳамда қўшимча жиҳозлар ва коммуникацияларни жойлаштириш чегарасида пойдевор габаритлари чизмаси (ўйиқлар, ариқчалар ва тешикларнинг ўрни ва ўлчамлари)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор болтларни жойлаштириш чизмалари (болтларнинг тури ва диаметрларини қуйма деталлар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳаланаётган пойдеворни бино (иншоот) конструкцияларига уларнинг пойдеворига боғлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино (иншоот) нинг хусусиятлари, унинг ичидаги жиҳозлар ва коммуникациялар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсиқиладиган қатлам чуқурлигида замин грунтларининг физик-механик хоссалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворнинг деформацияланиши чекланган ҳолларда грунтларнинг титрашдан ёйилувчанлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишстатик ва динамик кучлар таъсиридаги грунтларнинг бикр (қаттиқ)лик коэффициентлари ва қозиқларнинг юклама кўтарувчанлик хусусиятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор ва унинг чуқурчаларини ер ости сувларидан, зарарли муҳитлар ва саноат оқовалари таъсиридан, ҳарорат ўзгаришларидан ҳимоя қилишга қўйиладиган махсус талаблар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Пойдевор таглигидаги ҳисобий статик юклардан ҳосил бўладиган ўртача статик босим юк бўйича ишончлилик коэффициенти 
, 1 га тенг деб қабул қилиниши, бунда замин грунтининг ҳисобий қаршилиги коэффициенти R ни ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ пойдеворнинг ўлчами ва чуқурлигини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
, 1 га тенг деб қабул қилиниши, бунда замин грунтининг ҳисобий қаршилиги коэффициенти R ни ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ пойдеворнинг ўлчами ва чуқурлигини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-боб. Пойдеворларни лойиҳалашга оид талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворлари қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкамлик ва меъёрдагидек ишлашга яроқлилик бўйича ҳисобларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиш ўринларида жойлаштирилган пойдеворлар йўл қўйиладиган титрашлар даражалари бўйича меҳнат хавфсизлигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Пойдеворларнинг тебранишлари технологик жараёнларга, пойдевор устида ёки ундан ташқарида, шунингдек бинолар ва иншоотлар конструкцияси яқинида жойлашган жиҳозларга зарарли таъсир кўрсатмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворларини лойиҳалаш ШНҚ 2.02.01-19, ШНҚ 2.02.03-12, ШНҚ 2.03.01-24 ҳамда ШНҚ 2.03.05-23 талабларига мувофиқ амалга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворлари яхлит, йиғма-яхлит ва йиғма-бетон ёки темир-бетондан бўлиши, шунингдек металлдан қилинишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворларини яхлит, даврий ишлайдиган, (айланувчи қисмлари бўлган, кривошип-шатунли) йиғма-яхлит ҳамда йиғма кўринишда лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Яхлит ва йиғма-яхлит пойдеворлар учун ишлатиладиган бетоннинг сиқилишига мустаҳкамлик синфи 12,5 дан йиғма пойдеворлар учун эса, В15 дан паст бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУскуналарнинг арматураланмаган пойдеворлари учун В7,5 синфдаги бетонни ишлатишга йўл қўйилади. Бунда, пойдеворга динамик юкламалар, юқори технологик ҳарорат таъсир қиладиган бўлса, бетон синфи В15дан паст бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворлари ҳар бир дастгоҳ (агрегат) учун алоҳида ёки бир неча дастгоҳ (агрегат)га умумий қилиб лойиҳаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворлари бино, иншоот ва жиҳозларнинг қўшни пойдеворларидан ҳамда полдан очиқ чок билан ажратилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворларини бинонинг пойдеворига туташтиришга ёки уларга биноларнинг конструкциясини тирашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворларининг тебранишини камайтириш учун асослантирилган ҳисоблар билан тебранишдан ҳимоя воситалари қўллашга йўл қуйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Тебраниш ёрдамида пойдевор таглигидаги тебраниш даражасини фон режими қийматигача туширилганда замин фақат статик юклар таъсирига ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Сейсмик фаол ҳудудларда ускуналарни сейсмик кучлар таъсиридан ҳимоя қилиш учун пойдеворларни ҳимоялаш тадбирлари амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Сейсмик ҳимоя таянч қурилмалари зилзилалар таъсирини сўндирувчи иншоотларнинг пойдевори ва ер усти бикр конструкцияси орасида жойлашган эластик, пластик, қовушқоқ, қуруқ ишқаланиш ва аралаш хусусиятларга эга бўлган қурилмалардан иборат таянчлар ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворлари бино ва иншоотлар, ускуналарнинг пойдеворидан ҳамда полдан алоҳида қилиб лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Сейсмик ҳимоя таянч қурилмаларига горизонтал ва вертикал юкларнинг тенг тақсимланишини таъминлаш учун уларнинг устки қисмида бикр балкалар тизими ёки яхлит пойдевор плитаси (ростверк) конструкциясини лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБикр балкалар тизими ёки яхлит пойдевор плитаси (ростверк) конструкцияси ускуналар таянчлари билан бикр маҳкамланган бўлиши, бунда зилзила пайтида ускунанинг номунтазам шакли ҳисобига буралиш деформациясининг пайдо бўлишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Бикр балкалар тизими ёки яхлит темир-бетон пойдевор плитаси (ростверк) массаси, пойдевор тизимини динамик кучлар таъсирига чизиқли ҳамда чизиқсиз ҳисоб натижаларига асосан ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Сейсмик ҳимоя таянч қурилмалари тизимида конструктив тизимга боғлиқ ҳолда бир пайтнинг ўзида демпферлар, сўндиргичлар, боғлар, кўчишларни чекловчи элементларни ҳисобга олган ҳолда асосланган динамик ҳисоб натижалари асосида қўлланилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Сейсмик ҳимоя таянч қурилмалари бир хил сатҳда ҳамда ташқи таъсирларнинг тенг тақсимланишини таъминлаш мақсадида пойдеворнинг лойиҳасида ўзаро симметрик жойлаштириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Сейсмик ҳимоя устида жойлашган таянчлар ҳамда уларга яқин иншоотлар орасидаги масофа динамик ҳисоб натижалари асосида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Зилзила таъсирида сейсмик ҳимоя қурилмалари устида жойлашган бикр конструкциянинг эркин кўчишига имконият яратилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Ушбу ШНҚнинг 1-расмига мувофиқ қуйидаги сейсмик ҳимоя таянчининг ноанъанавий усули қўлланилиши, бунда ускуна пойдевори ва унинг остида жойлашган бикр пойдевор плитаси (ростверк) орасига сейсмоҳимоя қатлами лойиҳаланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм. Ускунанинг сейсмик ҳимоялаш усули
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-яхлит пойдевор, 2-қум-шағал аралашмаси, 3-эластик стерженлар, 4-пойдевор плитаси (ростверк), 5-яхлит пойдеворнинг ён деворлари, 6-резина парчалари ёки резина-шағал аралашмаси, 7-тебраниш ҳимояси (виброизоляция), 8-ускунанинг таянч қисми, 9-динамик юкламали ускуна
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Мазкур ШНҚнинг 1-расмидаги актив сейсмик ҳимоя чора-тадбири яхлит пойдевор, бикр темир-бетон пойдевор плитаси (ростверк) орасида қум-шағал аралашмасида жойлашган қистириб бикр маҳкамланган эластик стерженлар ҳамда пойдевор плитаси (ростверк) ва пойдевор ён деворлари периметри бўйлаб тўлдирилган шағал ёки шағал-резина парчалари аралашмасидан иборат бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Қум-шағал аралашмасида жойлашган эластик стерженлар бинодан тушадиган вертикал юкларнинг бир қисмини ўзига қабул қилиши, бикр пойдевор плитаси (ростверк) конструкциясини сейсмик тебранишларда бошланғич ҳолатига қайтариши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Қум-шағал аралашмасидан иборат қатлам ускуна пойдевор плитаси (ростверк)идан тушадиган юкларнинг бир қисмини эластик стерженларнинг бўйлама сиқилишдаги деформациясига мос равишда қабул қилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Динамик ҳисоб натижалари бўйича сейсмик кучлар таъсирида ускуна устуворлигини таъминлашда, сейсмоҳимоя таянч қурилмаларининг устки бикр балкалар тизими ёки яхлит пойдевор плитаси (ростверк) конструкциясининг массасини тўғри танлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Ускуналар сейсмик ҳимоя таянч ечимининг ишлашини таъминлаш учун ускуна пойдевор плитаси (ростверк) ён деворларидаги тўлдирувчилари орқали ташқи сувларнинг тушишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворларини (қуввати 25 минг kW ва ундан ортиқ бўлган турбоагрегатлар пойдеворлари бундан мустасно) барпо этишда агар грунтнинг таркибида замин сиқилиши пайтида нотекис чўкишга олиб келадиган органик аралашмалар бўлмаганда кўтарма грунтлардан қуришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, кўтармали грунтлардан тайёрланган замин ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ зичланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Юритгичнинг қуввати 500 kW дан кам бўлган, ноимпульс таъсир қиладиган дастгоҳларнинг пойдеворларини (пойдевор товони тагида ҳисобий статик юклардан пайдо бўладиган ўртача босим 70 kPa (0,7 kgf/cm2) дан кичик камида икки йил турган қумли тўкма грунтларда ва камида 5 йил турган чангли-лойли грунтлардан қуришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Динамик юкламани дастгоҳларнинг пойдеворларини табиий заминда лойиҳалашда пойдевор товони юзасининг оғирлик маркази ва дастгоҳ, пойдевор ҳамда унинг четлари ва чиқиқларидаги грунтлар оғирлигидан пайдо бўладиган статик юкламаларнинг тенг таъсир этувчилари таъсир чизиғи, қозиқли пойдеворларда эса қозиқлар тарҳи оғирлик маркази ва дастгоҳ ҳамда пойдевор плитаси (ростверк) оғирлигидан пайдо бўладиган статик юкламаларнинг тенг таъсир этувчилари таъсир чизиғи бир вертикал (тик) чизиқда ётиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Эксцентриситет ҳисобий қаршилиги Ro < 150 kPa (1,5 kgf/cm3) бўлган грунтлар учун оғирлик маркази силжиган йўналишдаги пойдевор товони ўлчамларининг 3 фоиздан ҳисобий қаршилиги Ro > 150 kPa (1,5 kgf/cm3) бўлган грунтлар учун, шунингдек осма қозиқлардан иборат пойдеворлар учун 5 фоиздан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Ro қийматини ШНҚ 2.02.01-19нинг жадвал маълумотлари бўйича аниқланиши, бунда турбоагрегатларнинг пойдеворлари учун эксцентрситет, Ro қийматидан қатъий назар кўрсатилган ўлчамнинг 3 фоизидан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚоятошли грунтлардан иборат заминлар учун ҳамда устун-қозиқли пойдеворлар учун эксцентриситет қиймати нормаланмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Эксцентриситет бўйича чекловлар бузилганда мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ массив ва деворли пойдеворларни тебранишларга ҳисобланиши, бунда пойдеворнинг номарказий юкланиши натижасида юзага келадиган четдаги босим қиймати 1-формула бўйича аниқланадиган қийматдан 25 фоиздан катта бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворларини қуйидагича лойиҳалаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишблок ёки плита кўринишида яхлит ҳолда (дастгоҳ қисмларини, қўшимча жиҳозларини, коммуникацияни жойлаштириш учун зарур чуқурчалар, қудуқлар ва тешиклар бўлиши);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпастки пойдевор плитаси, деворлар ва юқори плита ёки рамадан иборат бўлган деворли кўринишда (юқори плитага жиҳоз жойлаштирилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрамали кўринишда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳар хил конструкцияли, шунингдек пойдевор плитаси (ростверк)сиз қозиқли енгил кўринишда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Айланувчи қисмлари, кривошив-шатун механизмлари мавжуд жиҳозни ҳамда темир-бетон таянч плиталарга агрегатланадиган ускуна жиҳозини саноат биноларининг полига тўшама қатлам устига пойдеворсиз ўрнатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворининг томони тўғри тўртбурчак шаклда бўлиши ва бир белгида жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворларининг баландлигини паст қилиб лойиҳаланиши, бунда технологик жиҳозларнинг жойлаштирилиши, ўйиқлар ва шахталар, пойдевор болтларининг чуқурлиги ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Рамали пойдеворларни лойиҳалашда қуйидагиларни амалга ошириш зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишумумий геометрик схема, элементларнинг шакли ҳамда пойдевор симметриясига риоя қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкунданинг рамалар ригелларини таянчнинг ўқларига нисбатан симметрик тарзда жойлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэкспентриситетли ригеллар ва тўсинларга юклар тушишидан ҳимоялаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворларнинг устини баландлик бўйича чиқиқларсиз лойиҳалаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Деворли ва рамали пойдеворларда пастки пойдевор плитаси баландлигини ҳисоблаб аниқланиши, бироқ девор қалинлиги ёки таянчларнинг катта ўлчамидан кам бўлмаслиги ҳамда камида 0,4 m га тенг бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Деворли пойдеворнинг юқори темир-бетон плитаси (рама) деворларга қаттиқ бириктирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Деворларни горизонтал динамик юкламалар таъсири бўйлаб жойлаштириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Пойдевор болтларининг тури, уларни ўрнатиш усуллари ҳамда материал ва ўрнатиш кўрсаткичлари ҚМҚ 2.09.03-02 талабларига мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Юкламалар ҳамда диаметри камида 42 mm ли болтларни ўрнатишни талаб қиладиган динамик юкламалар учун ажраладиган пойдевор болтларини қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Болтларнинг пастки учидан пойдевор товонигача бўлган масофа камида 100 mm бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Яхлит пойдеворларни конструктив арматуралашда қуйидагилар арматураланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдастгоҳларнинг станиналари тагидаги қисми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор кесимининг ўлчами кескин ўзгарадиган жойлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Пойдевор товонини умумий арматуралашда бўйлама ва кўндаланг стерженларнинг диаметрини қуйидагича қабул қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкамида 10 mm (товоннинг томони 3 m дан кам бўлганда) ва камида 12 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкамида 10 mm (товоннинг томони 3 m дан катта бўлганда) ва камида 12 mm (стерженларнинг қадами 200 mm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Нозарбавий таъсирли дастгоҳларнинг станиналари тагидаги пойдеворни маҳаллий арматуралашда стерженларнинг диаметрини жиҳозни пойдеворга маҳкамлайдиган болтларнинг диаметрига кўра мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига асосан танлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Стерженлар тўрининг ўлчами дастгоҳ станинасининг режадаги ўлчамидан 300 — 600 mm катта бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Зарбавий таъсирларни (юкларни, кучларни) қабул қиладиган пойдеворлар қисмларини арматуралашда тўқима арматурадан фойдаланалиши, бунда бетоннинг ҳимоя қатлами камида 30 mm бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖиҳозларни маҳкамлаш болтлар диаметри, mm | 42 дан кичик | 42 — 56 | 56 дан катта |
Стерженлар диаметри, mm | 10 — 12 | 12 — 16 | 16 — 20 |
Изоҳ: Нозарбавий таъсирли (юкламали) дастгоҳлар ҳажми 20 m3 ва ундан кам бўлган яҳлит пойдеворларнинг товони бўйлаб умумий арматуралаш йўл қўйилмайди. | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Деворли ва рамали пойдеворларни арматуралаш ишлари ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ амалга оширилиши, бунда қуйидаги талаблар ҳам ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўсинлар, ригеллар ва устунларнинг ўзаги констукциянинг кўндаланг кесими периметри бўйлаб бўйлама стерженларга пайвандлаб қўйиладиган ёпиқ хомутлар ёки стерженлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишустунлар симметрик бўйлама арматура билан (300 mm) арматураланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўсинлар ва ригелларнинг ён ёқлари бўйлаб баландлик бўйича камида ҳар 300 mm да оралиқ стерженлар (диаметри камида 12 mm) ўрнатилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворли пойдевор деворларини конструктив арматуралашда вертикал стерженларнинг диаметри камида 12 mm, горизонтал стерженларники эса камида 10 mm бўлиши, бунда иккала йўналишда ҳам стерженларнинг қадамини 200 mm га тенг деб қабул қилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Пойдеворлардаги ҳарорат киришиш чокларини қуйидаги масофаларда лойиҳалаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишяхлит бетон пойдеворлар учун — 20 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишяхлит темир-бетон пойдеворлар учун — 40 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйиғма-яхлит пойдеворлар учун — 50 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Пойдеворларнинг чоклар билан ажратилган айрим қисмларига бир-бири билан қаттиқ бириктирилмаган жиҳозлар жойлаштириладиган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Ҳароратдан деформацияланишни камайтириш учун вақтинчалик ҳарорат киришиш чокларини лойиҳалашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Технологик талаблар бўйича пойдеворларнинг эгилиши чекланган ҳолларда ҳарорат-киришиш чоклари ўрнига бетонни қуйиш вақтида ҳарорат режимини бир маромда тутиб туриш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, вақтинчалик ҳарорат-киришиш чоклари қилишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Агрессив муҳитлар таъсирида бўладиган пойдеворлар ёки уларнинг айрим қисмлари учун ҚМҚ 2.03.11-96 талабларига мувофиқ уларни муҳофаза қилиш чоралари кўрилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-боб. Замин ва пойдеворларни ҳисоблашга талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворлари ва уларнинг заминларини ҳисоблашда қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворлар ёки уларнинг алоҳида элементларини тебранишлари амплитудалари 
ни аниқлаш;
ни аниқлаш;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминдаги пойдевор товони тагидаги ўртача статик босим 
ни ёки қозиқларнинг юк кўтарувчанлигини текшириш;
ни ёки қозиқларнинг юк кўтарувчанлигини текшириш;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор констурциялари элементларининг мустаҳкамлигини ҳисоблаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДинамик юкламали дастгоҳлар | Тебранишларнинг йўл қўйиладиган чегаравий амплитудалари, au, mm | |
айланувчи қисмлар бўлган дастгоҳлар, айланишлар сони, айл/min: | горизонтал | вертикал |
500 дан кам 500дан 750 гача 750 дан 1000 гача 1000 дан 1500 гача 1500 дан юқори | 0,2 0,2-0,15 0,15-0,1 0,1-0,05 0,05 | 0,15 0,15-0,1 0,1-0,06 0,06 - |
кривошип-шатунли механизмлари мавжуд дастгоҳлар, айланишлар сони, айл/min: 200 дан кам 200дан 400 гача 400 дан 600 гача 600 дан юқори | биринчи гармоника учун | иккинчи гармоника учун |
0,25 0,25-0,15 0,15-0,1 0,1 | 0,15 0,15-0,1 0,1-0,05 0,05 | |
конуссимон майдалагичлар | 0,3 | |
болғали майдалагичлар | айланувчи қисмли дастгоҳлардагидек | |
темирчилик босқонлари | 1,2(0,8*) | |
пресслар | 0,25 | |
қолиплаш дастгоҳлари | 0,5 ГОСТ 12.1.012-2004 бўйича | |
тегирмонлар | 0,1** | |
Изоҳ: * — Пойдеворларни барча турдаги сувга тўйинган қумларда, шунингдек намлиги кам ва нам майда ва чангсимон қумларда қурилганда. ** — Тебранишлар амплитудасини ўртача квадратик қийматида. 1. Айланишлар сонининг оралиқ қийматлари учун йўл қўйиладиган чегаравий амплитуда интерполяция йўли билан аниқланади. 2. Айланишлар сони 200 айл/min ва бундан кам бўлган дастгоҳлар учун пойдеворларнинг баландлиги 5 m дан катта бўлганда йўл қўйиладиган чегаравий амплитуда 20 фоиз катталаштирилади. | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Лойиҳалаш топшириғида пойдеворларнинг силжиши ва деформацияланишини чекловчи технологик талаблар мавжуд бўлганда, уларнинг статик ҳисобларини замин ва пойдеворнинг биргаликда деформацияланиши лозимлиги шартидан келиб чиқиб бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Тебранишлар амплитудаларини аниқлаш уларнинг йўналишлари ва тегишли частоталари бўйича алоҳида бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор тебранишлари амплитудалари қуйидаги шарт бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишα — пойдевор тебранишларининг энг катта амплитудаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор тебранишларининг йўл қўйиладиган чегаравий амплитудаси бўлиб, лойиҳалаш топшириқда белгиланади. Агар бу топшириқда бўлмаса, ушбу ШНҚнинг 2-жадвалига асосан аниқланади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворларининг тебранишларини ҳисоблашда қуйидагиларга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминни қайишқоқ-қовушқоқ чизиқли деформацияланадиган жисм деб ҳисоблашга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэксцентриситет ушбу ШНҚнинг 10-бандида келтирилган қийматлардан ошмаса, пойдевор массаларини тақсимлашда эксцентриситетни ҳисобга олмасликка;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишравон бўлмаган қайишқоқ сиқилишда (пойдевор товони шу пойдевор товони оғирлик маркази орқали тебранишлар текислигига перпендикуляр ўтувчи горизонтал ўққа нисбатан бурилганда) тебранишлар текислиги қўзғатувчи кучлар таъсири чизиғига ёки қўзғатувчи момент таъсири текислигига параллел деб қабул қилишга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворига бир неча қўзғатувчи кучлар таъсир қилган ва уларнинг базавий нисбатлари ҳақида маълумотлар бўлмаганда, тебранишларнинг энг ноқулай шаклларини келтириб чиқарадиган кучларнинг синфаза ва фазага қарши таъсири вариантлари кўриб чиқилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Табиий заминдаги пойдевор товони тагидаги ўртача статик босим ρ мазкур ШНҚнинг 3-жадвалида келтирилган дастгоҳларнинг барча турлари учун қуйидаги шарт орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишρ — пойдевор товони остидаги ўртача статик босим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— иш шароитлари коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу ШНҚнинг 3-жадвалидан қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— замин грунтларининг иш шароитлари коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқувчан консистенциядаги (қуюқликдаги)майда чангсимон сувга тўйинган қумлар ҳамда чангсимон грунтлар учун 0.7 деб қабул қилинади (зарб билан тушувчи қисмининг массаси 10 t дан ортиқ бўлган темирчилик босқонининг пойдеворини лойиҳалашда намлиги кам ва нам майда ва чангсимон қумлар ҳамда ўртача йирикликдаги ва йирик сувга тўйинган қумлар учун 
=0.7 деб қабул қилинади);
=0.7 деб қабул қилинади);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошқа барча тур ва ҳолатдаги грунтлар учун =1 деб олинади;
=1 деб олинади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — замин грунтининг ҳисобий қаршилиги бўлиб, ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Ҳар хил турдаги дастгоҳларнинг пойдеворлари конструкцияларининг элементларини ушбу ШНҚнинг 3-формуласи бўйича аниқланадиган ҳисобий динамик юклар (кучлари) статик таъсирига мустаҳкамлигини ҳисоблашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, кучсизлашган кесимлар, консолли қисмлардан ташқари яхлит пойдеворлар мустаҳкамликка ҳисобланмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Ҳисобий статик юклар (кучлар)ни аниқлашда (пойдеворнинг оғирлиги, четларидаги грунт оғирлиги) юклама (куч) 
бўйича ишончлилик коэффициенти ҚМҚ 2.01.07-96 га мувофиқ олиниши, шунингдек 1 га тенг деб қабул қилиниши лозим.
бўйича ишончлилик коэффициенти ҚМҚ 2.01.07-96 га мувофиқ олиниши, шунингдек 1 га тенг деб қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Динамик юкламали дастгоҳлар айланувчи қисмлари динамик таъсирдан пайдо бўладиган ҳисобий динамик кучлар 
ёки куч таъсирининг алоҳида туридан иборат бўлган юкламалар (масалан, қисқа туташув пайти, тегирмон болғасининг узилиб кетиши) қуйидаги ҳолларда аниқланиши керак:
ёки куч таъсирининг алоҳида туридан иборат бўлган юкламалар (масалан, қисқа туташув пайти, тегирмон болғасининг узилиб кетиши) қуйидаги ҳолларда аниқланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштебранишларни дастгоҳ ишининг меъёрдаги фойдаланишга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмеъёрий динамик куч 
қийматининг юклама (куч) бўйича ишончлилик коэффициенти =1 га кўпайтмаси сифатида ҳисоблашда.
қийматининг юклама (куч) бўйича ишончлилик коэффициенти =1 га кўпайтмаси сифатида ҳисоблашда.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДинамик юкламали дастгоҳлар | Иш шароитлари коэффициенти, γC0 |
Кривошип-шатунли механизмлари мавжуд дастгоҳлар, пресслар, металл кесиш ускуналари, айланувчи печлар, прокат ускунаси | 1,0 |
Айланувчи қисмли дастгоҳлар, майдалагичлар, тегирмон ускуналари | 0,8 |
Темирчилик босқонлари, қолиплаш дастгоҳлари, қоқиш майдонлари жиҳози учун пойдеворлар | 0,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор конструкциялари элементларининг мустаҳкамлигини қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш ва 
— юклама (куч )бўйича ишончлилик ва динамиклик коэффициентлари ушбу ШНҚнинг 4-жадвали бўйича қабул қилинади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — дастгоҳ ишининг меъёрдагидек фойдаланишга ҳамда динамик юклама (куч) нинг меъёрий қиймати.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворларини сейсмик ҳудудларда лойиҳалашда яхлит пойдеворлар элементларининг мустаҳкамлигини ҳисоблаш ишларини сейсмик таъсирларини инобатга олмай бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Рамали, деворли ва енгил пойдеворли сейсмик таъсирларга ҳисоблашда юклама(куч) ларнинг алоҳида уйғунлашуви (бирикиши) жумласига дастгоҳлар меъёрдаги фойдаланиш тартибида пайдо қиладиган ҳисобий динамик юклама (куч) ларни (юклама бўйича ишончлилик коэффициенти =1) қўшиш лозим.
=1) қўшиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворлари табиий заминларнинг асосий қайишқоқлик кўрсаткичи қайишқоқ сиқилиш коэффициенти 
) (t/
) ни синашлар натижалари бўйича аниқлаш керак.
) (t/) ни синашлар натижалари бўйича аниқлаш керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Синашлар натижалари бўлмаган тақдирда, товоннинг юзаси А 200 m2 дан катта бўлган пойдеворлар учун 
қийматини қуйидаги формуладан аниқлашга йўл қўйилади.
қийматини қуйидаги формуладан аниқлашга йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш=
E
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — коэффициент, m-1 қумли грунтлар, 1, қумоқ ва қумлоқ грунтлар, 1 2, лойлар ва йирик бўлакли грунтлар учун 1,5 деб қабул қилинади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕ — пойдевор таглигидаги грунтнинг деформацияланиш модули kPa (t/m2) бўлиб, ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m2Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА — пойдевор товони юзаси , m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Товонининг юзаси А 200 m2 дан катта бўлган пойдеворлар учун коэффициент 
қиймати худди товонининг юзаси А=200 m2 пойдеворлардагидек қабул қилиниши лозим.
қиймати худди товонининг юзаси А=200 m2 пойдеворлардагидек қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Равон бўлмаган қайишқоқ сиқилиш коэффициенти 
kN/m3 равон қайишқоқ силжиш коэффициенти 
kN/m3 ҳамда равон бўлмаган қайишқоқ силжиш коэффициенти 
kN/ m3 қуйидагича олинади:
kN/m3 равон қайишқоқ силжиш коэффициенти kN/m3 ҳамда равон бўлмаган қайишқоқ силжиш коэффициенти kN/ m3 қуйидагича олинади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Табиий заминлар учун бикрлик (қаттиқлик )коэффициентлари 
ва 
қуйидаги формулалардан аниқланиши лозим:
ва қуйидаги формулалардан аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишравон қайишқоқ сиқилишда — 
, kN/m:
, kN/m:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A (8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишравон бўлмаган қайишқоқ сиқилишда (пойдевор товонининг шу пойдевор товони оғирлик маркази орқали тебранишлар текислигига перпендикуляр ўтувчи горизонтал ўққа нисбатан бурилганда) — 
,
;
,;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишравон қайишқоқ силжишда
,;
,;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
=
A; (10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишравон бўлмаган қайишқоқ силжишда (пойдевор товонининг шу пойдевор товони оғирлик маркази орқали ўтувчи вертикал ўққа нисбатан бурилганда)-
,;
,;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9 ва 11-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор товони юзасининг тебранишлар текислигига перпендикуляр горизонтал ўққа ва унинг оғирлик маркази орқали ўтувчи вертикал ўққа нисбатан инерция моментлари, 
.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДинамик юкламали дастгоҳлар | Юклама (куч) бўйича ишончлилик коэффициенти, γf | Юкламалар (кучлар)учун динамиклик коэффициенти η | |
вертикал | горизонтал | ||
Айланувчи қисмли дастгоҳлар: | |||
а) дастгоҳнинг айланувчи қисмлари пайдо қиладиган юклама, айланишлар сони, айл/мин: | |||
500дан кам | 4 | 3 | 2 |
500дан 1500гача | 4 | 3-6* | 2 |
1500дан 2000гача | 4 | 6-10* | 2 |
2000дан юқори | 4 | 10 | 2 |
б) қисқа туташув пайтидаги юклама (куч)лар, | 1 | 2 | - |
кривошип-шатунли механизмлари мавжуд дастгоҳлар, айланишлар сони, айл/мин: | |||
600гача | 2 | 1 | 1 |
600дан юқори | 1 | 4 | 2 |
шчекали, конуссимон майдалагичлар | 1,3 | 1,2 | 1,2 |
болғали майдалагичлар | 4 | 1 | 1 |
тегирмонлар | 1,3 | - | 1 |
пресслар | 1,5 | 2 | 2 |
прокатлаш ускунаси | 1,2 | 2 | 2 |
айланувчи печлар | 1(2**) | 1 | 1 |
* Айланишлар сони (частотаси)нинг оралиқ қийматлари учун динамиклик коэффициенти қийматлари интерполяция билан аниқланади. ** Пойдеворнинг четки таянчлари учун печь ўқига кўндаланг таъсир қилувчи горизонтал юклама(куч) га (таянчлар сони иккитадан кўп бўлганда). Изоҳлар: 1. Қуввати 25минг kW дан юқори бўлган турбодастгоҳлар учун коэффициент 2. Илгарилама-қайтма ҳаракатланувчи массалари бўлган айланувчи қисмли дастгоҳлар учун ўша массалар пайдо қиладиган динамик юклама (куч) лар учун 3. Коэффициент 4. Жадвалда келтирилган | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Заминнинг демпферлаш хоссалари нисбий демпферлаш ξ (тебранишларнинг критик сўниши улуши) билан ҳисобга олиниши, бунда синашлар натижалари бўйича аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Тажрибавий маълумотлар бўлмаганда, вертикал тебранишлар учун нисбий демпферлаш 
ни қуйидаги формулалар бўйича аниқлашга йўл қўйилади:
ни қуйидаги формулалар бўйича аниқлашга йўл қўйилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) барқарор ва тасодифий тебранишлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (12)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(* қавслардаги формулалар «техник» бирликлар тизимига мос).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) барқарормас (импульс) тебранишлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишр — ушбу ШНҚнинг 22-бандида келтирилгандек бўлиши, kPa (t/
);
);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕ, 
— ушбу ШНҚнинг 27-бандида келтирилгандек бўлиши.
— ушбу ШНҚнинг 27-бандида келтирилгандек бўлиши.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Пойдеворларни ҳисоблашда демпферлаш кўрсаткичи сифатида сўниш модули 
дан фойдаланишига йўл қўйилади. Бунда, у гармоник ва тасодифий тебранишлар учун қуйидаги формуладан аниқланиши лозим:
дан фойдаланишига йўл қўйилади. Бунда, у гармоник ва тасодифий тебранишлар учун қуйидаги формуладан аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
. (14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИмпульс тебранишлар учун 
қиймати 2 марта катталаштирилади.
қиймати 2 марта катталаштирилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Горизонтал ва вертикал ўқларга нисбатан горизонтал ва вертикал тебранишлар учун нисбий демпферлаш ва сўниш модули қуйидагиларга тенг деб қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; 
(15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
=0,3
; 
(17)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Бир турдаги дастгоҳларни умумий пойдеворга гуруҳлаб ўрнатганда, ϳ пойдевор тебранишлари амплитудалари қиймати α ни ϳ=2 да амплитудалар йиғиндиси сифатида, ϳ>2 да эса қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — коэффициент, даврий ишлайдиган дастгоҳлар учун 1,5, импульс юклама(куч) ли дастгоҳлар учун 0,7 тасодифий динамик юклама (куч)ли дастгоҳлар учун 1 деб қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— i дастгоҳ ишлаганда пойдевор тебранишлар амплитудаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишϳ — дастгоҳлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Амплитудаларнинг ҳисобий қиймати ушбу ШНҚнинг 1-формуласини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Турли турдаги дастгоҳларни умумий пойдеворга гуруҳлаб ўрнатишда, пойдевор тебранишлари амплитудасини унинг ишлаганда пайдо бўладиган тебранишлар амплитудаси йиғиндиси сифатида аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Мазкур ШНҚнинг 1-шартида йўл қўйиладиган чегаравий амплитуда дастгоҳ тури ва ҳисобий амплитуданинг энг катта ташкил этувчисига мос тебранишлар частотаси учун мазкур ШНҚнинг 2-жадвалида келтирилган қийматлардан 30 фоиздан катта қилиб олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Даврий ва тасодифий юклама (куч)ли дастгоҳларни алоҳида турган пойдеворларга ўрнатишда, пойдеворларнинг тебранишлар амплитудаси бошқа пойдеворларга ўрнатилган дастгоҳлар ишлаганда грунтда тарқаладиган тебранишларни ҳам ҳисобга олган ҳолда ушбу ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, юклама (куч)ларни қабул қилувчи пойдеворнинг йўл қўйиладиган чегаравий тебранишлари амплитудасини мазкур ШНҚнинг 2-жадвалида келтирилган йўл қўйиладиган чегаравий амплитудалар қийматидан 30 фоиз катта олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Алоҳида пойдеворларга ўрнатиладиган импульс юклама(куч)ли дастгоҳларнинг пойдеворлари учун тебранишлар амплитудаларини ҳисоблаш ишларини тебранишларнинг грунт бўйича узатилишини ҳисобга олмасдан бажаришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворларининг вертикал (горизонтал) титрашларида грунтнинг вертикал (горизонтал)тебранишлари амплитудаларини қуйидаги формула бўйича ҳисоблаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (19)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор, грунтдаги тўлқинлар манбаи ўқидан r масофада ётган нуқтада грунтнинг сиртда вертикал(горизонтал) тебранишлар амплитудаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор, грунтдаги тўлқинлар манбаининг пойдевор товони сатҳида эркин ёки мажбурий вертикал тебранишлари амплитудаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштурли хил динамик юкламали дастгоҳлар учун мажбурий ушбу ШНҚнинг 1 — 3-иловаларидаги формулалар бўйича аниқланади, бунда 
ни минус (айирув) 
га алмаштириш лозим:
ни минус (айирув) га алмаштириш лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr — пойдевор-манба ўқидан тебранишлар амплитудаси аниқланадиган грунт сиртидаги нуқтагача бўлган масофа;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор манба товонининг келтирилган радиуси, 
.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Грунтда тарқаладиган тўлқинлар частотасини дастгоҳ пойдевори тебранишлари частотасига тенг деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Грунтда тарқаладиган тебранишлар амплитудаларини аниқлаш учун махсус тажрибавий тадқиқотлар асосида грунт тебранишларини аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Нотекис чўкишларга сезгир ва қурилиш конструкциялари ёки грунт орқали динамик юкламали дастгоҳлардан тушадиган динамик юкламалар (кучлар)ни қабул қилувчи бинолар ва иншоотларни лойиҳалашда табиий заминдаги пойдевор товони остидаги ўртача босим қуйидаги 20-формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp
R (20)
R (20)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Импульсли манбалардан грунт сиртида пайдо бўладиган тебранишлар тезлиги, зона чегараларида бино ва иншоотлар пойдеворлари учун ушбу ШНҚнинг 20-формуласи бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15 mm/s дан катта;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 19-формуласидан аниқланадиган грунт тебранишлари амплитудаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— даврий юклама (куч)ли дастгоҳлар учун пойдевор-манбаининг мажбурий тебранишлари бурчак частотаси ёки импульсли ёки тасодифий юк (куч)ли дастгоҳлар учун хусусий тебранишлари бурчак частотаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдаврий ва тасодифий манбаларда 2 mm/s дан катта бўладиган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Зарбий таъсир қиладиган дастгоҳларнинг пойдеворлари учун яхлит кесимли темир-бетон қозиқларни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқлар марказлари ўртасидаги масофани ШНҚ 2.02.03-12 га мувофиқ, бироқ кўпи билан 10d деб қабул қилиш лозим (d — қозиқлар диаметри ёки кўндаланг кесими томонининг кичик ўлчами).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Динамик юкламали дастгоҳларнинг қозиқли пойдеворларини замин грунтларининг кўтарувчанлик хусусияти бўйича ҳисобий статик юклар таъсирига ҳисоблашни ШНҚ 2.02.03-12 га мувофиқ бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Қозиқларнинг ён сиртида ва уларнинг пастки учи остида заминларнинг ҳисобий қаршилиги қўшимча равишда замин грунти иш шароитлари коэффициентлари 
ва 
осма қозиқлар учун уларнинг йиғиндиси эса иш шароити коэффициенти 
га (қиймати ушбу ШНҚнинг 3-жадвалида келтирилган) кўпайтирилиши лозим.
ва осма қозиқлар учун уларнинг йиғиндиси эса иш шароити коэффициенти га (қиймати ушбу ШНҚнинг 3-жадвалида келтирилган) кўпайтирилиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУстун-қозиқлар учун коэффициент бирга (1га) тенг деб қабул қилиниши керак.
бирга (1га) тенг деб қабул қилиниши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Қозиқларнинг кўтарувчанлик ҳусусияти дала синовлари натижалари бўйича аниқланганда, коэффициентлар 
ўрнига замин грунтлари иш шароитлари коэффициенти 
киритилиши лозим.
ўрнига замин грунтлари иш шароитлари коэффициенти киритилиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Қозиқлар мазкур ШНҚнинг 5-жадвалидаги «а» кичик бандида келтирилган грунтларга тиралган ҳолда қозиқларнинг кўтарувчанлик ҳусусиятини узоқ муддат таъсир қиладиган динамик юклама (кучлар) билан ўтказиладиган дала синовлари натижалари бўйича аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБундай маълумотлар бўлмаганда, қозиқларнинг кўтарувчанлик ҳусусиятини ШНҚ 2.02.03-12 га мувофиқ дала синовлари натижалари бўйича коэффициентлар ва ўрнига коэффициент 
ни қўллаган ҳолда аниқлашга йўл қўйилади.
ва ўрнига коэффициент ни қўллаган ҳолда аниқлашга йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтлар | Замин грунтлари иш шароитлари коэффициентлари | |
қозиқларнинг ён сиртида | қозиқларнинг пастки учи остида | |
а) намликдаги ғовак қумлар, хар хил зичликдаги майда ва чангсимон сувга тўйинган грунтлар, оқувчанлик кўрсаткичи | 0,6 (0,75) | - |
б) ҳар хил зичликлари чангсимон, майда ва ўртача йирикликдаги қумлар («а» кичик бандда келтирилганлар бундан мустасно), оқувчанлик кўрсаткичи 0,25 ≤ | 0,75(0,85) | 0,75(0,85) |
грунтларнинг бошқа турлари | 1(1) | 1(1) |
Изоҳлар: 1. Қавс ичида оралиқ ёстиқли қозиқли пойдеворлар учун коэффициентларнинг қийматлари келтирилган. 2. Қозиқлар чўкадиган грунтларда қўлланилганда, коэффициентлар γўр.f ва γўр.R қийматларини чангсимон лойли грунтлар оқувчанлик кўрсаткичи ШНҚ 2.02.03-12 талабларига мувофиқ қозиқнинг пастки учи ва ён сиртидаги ҳисобий қаршиликлар аниқланадиган қийматга тенг бўлган грунтлар учун қабул қилинганидек лойиҳаланади. Бундай маълумотлар бўлмаган тақдирда қозиқларнинг юк кўтарувчанлик хусусиятини ШНҚ 2.02.03-12 талабларига мувофиқ дала синовлари натижалари бўйича тегишлича асосланган ҳолда аниқлашга йўл қўйилади. | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Динамик юклама (куч)лар пайдо бўладиган дастгоҳларнинг пойдеворлари яқинида жойлашган бинолар ва иншоотларнинг қозиқли пойдеворларини лойиҳалашда қозиқларнинг кўтарувчанлик ҳусусияти ШНҚ 2.02.03-12 талабларига мувофиқ замин грунтларининг қўшимча иш шароитлари коэффициенти 
ни ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
ни ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, ушбу коэффициентнинг қиймати мазкур ШНҚнинг 36-бандига мувофиқ аниқланиши, бу коэффициент ҳисобга олинадиган зона ўлчамларини эса мазкур ШНҚнинг 34-бандига кўра қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Дастгоҳларнинг қозиқли пойдеворлари тебранишлари табиий заминдаги пойдеворлар учун фойдаланилган формулалар бўйича ҳисобланади, бироқ қуйидагилар киритилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмасса ва бикрлик (қаттиқлик)лар инерция моментлари m, 
қийматлари ўрнига уларга мос келтирилган қийматлар 
;
қийматлари ўрнига уларга мос келтирилган қийматлар ;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу ШНҚнинг 95-бандидаги қийматлар ва 21 — 36-формулалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Қозиқли пойдеворларнинг вертикал тебранишлари учун қуйидаги формулалар бўйича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (21)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (22)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (23)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; 
=
;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу ШНҚнинг 21 — 23 формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор плитаси (ростверк) ва унинг устига ўрнатилган дастгоҳнинг умумий массаси, t (t 
m);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmi,p — i қозиқнинг грунтга ботган қисми массаси, t (t 
);
);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmio — i қозиқнинг грунт сиртидан юқори қисми массаси, t (t /m);
/m);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — қозиқлар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қозиқ материалининг қайишқоқлик модули, kPa (t/);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қозиқнинг грунтга ботиш чуқурлиги, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор плитаси (ростверк) товонидан грунт сиртигача бўлган масофа, m, паст пойдевор плитаси (ростверк) учун 
=0;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қозиқ кўндаланг кесими юзаси, 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — қозиқ кўндаланг кесими периметри, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қозиқларнинг пастки учлари сатҳида грунтнинг равон қайишқоқ сиқилиш коэффициенти, kN/ (t/
формула (4) бўйича аниқланади (пойдевор товони юзаси А қозиқнинг пастки учи энг катта кўндаланг кесими юзасига тенг, коэффициент 
қиймати эса қоқма қозиқлар учун икки марта катта олинади);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk* — қозиқлар учун қуйидагича қабул қилинадиган коэффициент:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишяхлит темир-бетон қозиқлар учун — 2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишичи бўш темир-бетон қозиқлар учун — 2,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёғоч қозиқлар учун — 3,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишCp.k — k қатламда қозиқнинг ён сиртига грунтнинг солиштирма қайишқоқ қаршилиги ушбу ШНҚнинг 6 ва 7-жадваллари бўйича қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишC0 — 10000 kN/ деб қабул қилинадиган коэффициент;
деб қабул қилинадиган коэффициент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkl ва kl* — грунт сиртидан 
=0,2
га тенг чуқурликкача ҳисобланадиган грунт қатлама рақами;
=0,2 га тенг чуқурликкача ҳисобланадиган грунт қатлама рақами;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlk — грунтнинг k қатлами қалинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишth — гиперболаик тангенс.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Қозиқлар орасида масофани 5d дан 2d гача қисқартирилганда,
қийматини икки марта камайтириш лозим (оралиқ масофалар учун интерполяция йўли билан аниқланади).
қийматини икки марта камайтириш лозим (оралиқ масофалар учун интерполяция йўли билан аниқланади).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Қозиқли пойдеворларнинг горизонтал тебранишлари учун қуйидаги формулалар бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (24)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (25)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧангсимон лойли грунтларнинг оқувчанлик кўрсаткичи. IL | Солиштирма қайишқоқ каршилик, Ср, kN/m3 (kg/m3) |
a0,75 < IL ≤ 1 0,5 < IL ≤ 0,75 0,25 < IL ≤ 0,5 0 < IL ≤ 0,25 | 1,5·104 -0,5·104 (1500-500) 3·104-1.5·104(3000-1500) 4,5·104-3·104 (4500-3000) 6·104-4,5·104(6000- 4500) |
Изоҳлар: 1. IL нинг оралиқ қийматлари учун CP нинг қиймати интерполяция билан аниқланади. 2. Чўкувчан грунтлар учун солиштирма қайишқоқлик қаршилик ср, қийматини оқувчанлик чегараси IL табиий намликка тўғри келадиган чангсимон лойли грунтлар учун олинганидек аниқланиши лозим. | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (26)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — қозиқ кўндаланг кесими юзасининг инерция моменти, m4;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «қозиқ-грунт» тизимининг қайишқоқ деформацияланиш коэффициенти ушбу формуладан аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (27)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— 
да ШНҚ 2.02.03-12 талабларига мувофиқ аниқланадиган деформация коэффициенти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор плитаси (ростверк) билан шарнирли туташган қозиқлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишP=
+
, (28)
+, (28)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор плитаси (ростверк)ка қисилган қозиқлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишP=
, (29)
, (29)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 28 ва 29-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қозиқни ботириш келтирилган чуқурлиги 
=
ва унинг пастки учи тиралиш шартлари коэффициентлари.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚумлар | Ҳар ҳил намликдаги грунтлар учун солиштирма қайишқоқ қаршилик, | ||
сувга тўйинган | нам | бироз нам | |
Ўртача йирик; ғовак ўртача зич Майда: ғовак ўртача зич Чангсимон: ғовак ўртача зич |
|
|
|
Изоҳ: Зич қумли грунтлар учун солиштирма қайишқоқ қаршиликни шу ҳилдаги грунт учун ушбу жадвалда келтирилган энг катта | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқли пойдеворларнинг горизонтал-айланма тебранишлари учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (30)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (31)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (32)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (33)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 31 — 33-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор плитаси (ростверк) ва дастгоҳнинг умумий оғирлик маркази орқали тебранишлар текислигига перпендикуляр ўтувчи горизонтал ўқига нисбатан шу пойдевор плитаси (ростверк) ва дастгоҳ массасининг инерция моменти, t ∙ (t ∙ m ∙ );Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh2— масса оғирлик маркази дан пойдевор плитаси (ростверк) товонигача бўлган масофа, m;
дан пойдевор плитаси (ростверк) товонигача бўлган масофа, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrh,i — i қозиқ ўқидан пойдевор товони оғирлик маркази орқали тебранишлар текислигига перпендикуляр ўтувчи горизонтал ўққача бўлган масофа.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқли пойдеворнинг вертикал ўққа нисбатан айланма тебранишлари учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
=
; (34)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (35)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (36)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 35 ва 36 формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор плитаси (ростверк)нинг оғирлик маркази орқали ўтувчи вертикал ўққа нисбатан пойдевор плитаси (ростверк) ва дастгоҳ массасининг инерция моменти, t (t ∙ m ∙ );Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrv,i — i қозиқ ўқидан пойдевор плитаси (ростверк)нинг оғирлик маркази орқали ўтувчи вертикал ўққача бўлган масофа, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Қозиқли пойдеворлар учун нисбий демпферланишини синовлар натижалари бўйича аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБундай натижалар бўлмаганда қозиқли пойдеворларнинг вертикал тебранишларида нисбий демпферланиш
ни барқарор тебранишлар учун 0,2 ва нобарқарор тебранишлар учун 0,5 деб қабул қилишга йўл қўйилади, шунингдек 
ларнинг қийматлари мазкур ШНҚнинг 15 — 17-формулалари бўйича аниқланиши керак.
ни барқарор тебранишлар учун 0,2 ва нобарқарор тебранишлар учун 0,5 деб қабул қилишга йўл қўйилади, шунингдек ларнинг қийматлари мазкур ШНҚнинг 15 — 17-формулалари бўйича аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-боб. Айланувчи қисмлари мавжуд дастгоҳларнинг пойдеворлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Турбодастгоҳлар (қуввати 100 минг kW гача бўлган энергетик, нефть ва газ тортиб чиқариш турбоагрегатлари, турбокомпрессорлар, ҳаво юбориш турбодастгоҳлари, турбонасослар), электр дастгоҳлар (мотор-генераторлар ва синхрон компенсаторлар), центрифугалар, марказдан қочма насослар, тутун хайдаш насослари, вентиляторлар ва бошқа дастгоҳларнинг пойдеворлари мазкур боб талабларига мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Мазкур ШНҚнинг 40-бандида келтирилган дастгоҳларнинг пойдеворларини лойиҳалаш учун зарур дастлабки маълумотларга қуйидагилар кириши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгенераторнинг қисқа туташув пайтида ва конденсаторда вакуумни сўришда хосил бўладиган юкламаларнинг қийматлари (бу юкларни қўйиш нуқталарининг координаталари ва юкламаларни узатиш юзаларининг ўлчамлари дастгоҳларнинг иссиқликдан деформацияланишида пайдо бўладиган юкламалар) ҳақидаги маълумотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқўшимча жиҳозлар (ёғ ва ҳаво совиткичлари мой баклари, насослар, қувур ўтказгичлари)ни жойлаштириш схемалари ва бу жиҳозлар пайдо қиладиган юкламалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворга таянадиган юзаларнинг схемалари ва улардан тушадиган юклама (куч) ларнинг меъёрий қийматлари ҳақидаги маълумотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмонтаж юкламаларини аниқлаш учун зарур маълумотлар (бу юкламаларни узатиш юзаларининг ўлчамлари).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Қуввати 25 минг kW ва ундан юқори бўлган турбоагрегатларнинг пойдеворларини лойиҳалашда грунтларнинг физик-механик кўрсаткичлари дала ёки лаборатория шароитида бевосита синашлар асосида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Айланувчи қисмлари мавжуд дастгоҳларнинг пойдеворларини рамали, деворли яҳлит ёки енгиллаштирилган пойдеворлар тарзида лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Пойдеворнинг конструктив схемасини мазкур ШНҚнинг 13 — 15-бандларидаги талабларга асосан танланиши, бунда дастгоҳ вали ўқи орқали ўтадиган вертикал текисликка нисбатан пойдеворнинг симметрик бўлишига риоя қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Деворли пойдеворларни дастгоҳ подшипниклари остида жойлашган кўндаланг деворли қилиб лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Тайёрловчи заводда темир-бетон таянч плиталар ёрдамида қуввати 400 kW гача бўлган электр двигателлар ёки ички ёнув юритгичлари билан агрегатланадиган марказдан қочма насосларни полнинг тўшама қатлама устига пойдеворсиз ўрнатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚуввати 50 kW гача бўлган юритгичли агрегатлар учун темир-бетон таянч плиталарни 30 — 50 mm қалинликдаги қум-цемент қоришмада қуйилган тўшама устига махсус маҳкамлашларсиз ўрнатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚуввати 50 kW юқори юритгичли агрегатлар учун темир-бетон таянч плита полнинг тўшама қатламига пойдевор болтлари билан маҳкамланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Қуввати 25 минг kW ва ундан юқори бўлган турбоагрегатларнинг пойдеворларини намликдаги ғовак қумларга, зичликдаги майда ва чангсимон сувга тўйинган қумларга, оқувчанлик кўрсаткичи 
бўлган чангсимон лойли грунтларга, шунингдек деформацияланиш модули 10 MPa дан кичик бўлган грунтларга ва сувга тўйинган суффози ҳолатидаги грунтларга таянтиришга йўл қўйилмайди.
бўлган чангсимон лойли грунтларга, шунингдек деформацияланиш модули 10 MPa дан кичик бўлган грунтларга ва сувга тўйинган суффози ҳолатидаги грунтларга таянтиришга йўл қўйилмайди.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Ушбу ШНҚнинг 40-бандида келтирилган дастгоҳларнинг рамали пойдеворлари пастки плиталарни (пойдевор плитаси (ростверк)ларга) дастгоҳларга хизмат кўрсатиш майдончаларнинг устунларини ва ертўла устидаги ораёпмани таянтиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Дастгоҳ хона остига умумий пойдевор плитаси лойиҳаланганда, шу плитанинг устига бевосита дастгоҳларнинг пойдеворларини қуришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Пойдеворларнинг юқори қисми элементларини бино элементлари ва конструкцияларига боғлашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Айланувчи қисмлари мавжуд дастгоҳлардан тушадиган меъёрий динамик юкламалар (вертикал 
ва горизонтал 
), kN ни лойиҳалаш топшириғи маълумотлари бўйича қабул қилиш лозим. Бу маълумотлар бўлмаганда, қуйидаги формула бўйича қабул қилишга йўл қўйилади:
ва горизонтал ), kN ни лойиҳалаш топшириғи маълумотлари бўйича қабул қилиш лозим. Бу маълумотлар бўлмаганда, қуйидаги формула бўйича қабул қилишга йўл қўйилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (37)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишμ — мутаносиблик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-жадвал бўйича белгиланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs — роторлар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGi — дастгоҳнинг ҳар қайси ротори оғирлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Дастгоҳлардан тушадиган ҳамда ушбу дастгоҳлар пойдеворга кўрсатадиган энг катта динамик таъсирга мос бўлган динамик юкламаларни тўпланган ва подшипникларни тутиб турувчи элементлар (ригеллар,тўсинлар)нинг ўқлари сатҳида ушбу элементларга қўйилган юкламалар деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДастгоҳлар | Мутаносиблик коэффициенти, |
Турбодастгоҳлар | 0,2 |
Айланишлар частотаси қуйидаги бўлган электр дастгоҳлар, | |
500 дан кам | 0,1 |
500 дан 750 гача | 0,1-0,15 |
750 дан 1500 гача | 0,15-0,2 |
1500 дан кўп | 0,2 |
центрифугалар (d-ротор диаметри, m) |
|
марказдан қочма насослар | 0,15 |
тугун сўриш насослари ва вентиляторлар |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Турбодастгоҳларнинг пойдеворлари учун бўйлама горизонтал йўналишдаги ҳисобий динамик юкламани кўндаланг горизонтал йўналишда динамик юклама қийматининг 0,5 қисмига тенг деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАйланувчи қисмлари мавжуд бошқа дастгоҳлар учун бўйлама юклама (куч)ни нолга тенг деб олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Турбодастгоҳларнинг пойдеворларига тушадиган қисқа туташув моменти 
, kN m ва конденсатор эластик уланган ҳолда, ундаги тортиш кучи 
kN (t) га мос келадиган меъёрий юкламаларни лойиҳалаш топшириғи бўйича ёки қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
, kN m ва конденсатор эластик уланган ҳолда, ундаги тортиш кучи kN (t) га мос келадиган меъёрий юкламаларни лойиҳалаш топшириғи бўйича ёки қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (38)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (39)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ШНҚнинг 38 ва 39-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — электр дастгоҳнинг меъёрий қуввати, kW;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnr — дастгоҳнинг айланишлар частотаси,айл/min;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksc — қисқа туташувдаги айланиш моментининг карралик коэффициенти; (лойиҳалаш топшириғидан аниқланади, лойиҳалаш топшириғида бўлмаганда 10га тенг деб олишга йўл қўйилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100(10) — қувурўтказгич кесимининг ҳар 1 даги вакуум тортиш кучи, kN/;
даги вакуум тортиш кучи, kN/;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — конденсаторни турбинага бириктириш каллаги кўндаланг кесим юзаси,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Айланувчи қисмлари мавжуд дастгоҳлар пойдеворлари элементларидаги зўриқишларнинг ҳисобий қийматларини аниқлашда, ҳар қайси алоҳида юклама (куч)лар бирикувига дастгоҳнинг динамик таъсирига мос келадиган юкламалардан фақат биттасини вертикал текисликдаги вертикал куч ва моментни ёки горизонтал ва вертикал текисликлардаги горизонтал куч ва унга мос моментларни қўшиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Куч (юклама)лар бирикувида конденсатордаги вакуум тортиш кучидан тушадиган юкни юк бўйича ишончлилик коэффициенти 
бўлган узоқ таъсир этувчи статик юклама (куч)сифатида ҳисобга олиниши керак.
бўлган узоқ таъсир этувчи статик юклама (куч)сифатида ҳисобга олиниши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Қисқа туташув моменти 
кирадиган юкламалар алоҳида бирикув ҳисобланиши керак.
кирадиган юкламалар алоҳида бирикув ҳисобланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Пойдеворнинг юқори плитасидаги меъёрий монтаж юкламасини лойиҳалаш топшириғи бўйича қабул қилиш керак, бироқ у камида 10 kN/ бўлиши лозим.
бўлиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮклама (куч) бўйича ишончлилик коэффициенти =1,2 ва динамиклик коэффициенти =1 га кўпайтириш керак.
=1,2 ва динамиклик коэффициенти =1 га кўпайтириш керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Айланувчи қисмлари мавжуд дастгоҳларнинг барча турдаги пойдеворлари тебранишларини ҳисоблаш юқори плита (рамали пойдеворлар учун) ёки пойдеворнинг юқори томони (яхлит ва деворли пойдеворлар учун) тебранишларининг энг катта амплитудасини аниқланиши, шунингдек ҳисоблаш ушбу ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Вертикал тебранишлар амплитудалари ҳисобланмаслиги зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Тебранишларни ҳисоблашда ҳисобий динамик юкламалар қийматларини ушбу ШНҚнинг 25 ва 46-бандлари талабларига мувофиқ аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Айланишлар частотаси 1000 айл/min дан юқори бўлган айланувчи қисмлари мавжуд дастгоҳларнинг яхлит ва деворли пойдеворлари учун тебранишларни ҳисобламасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Агрегатланадиган жиҳозлар таянч плитаси тебранишларини ҳисоблаш яхлит пойдеворлардаги каби бажарилиши, бунда пойдевор массасига жиҳознинг массасини, таянч плита массасини ҳамда бевосита плита остидаги ва плита ёқларидан 0,5 m масофада ётган туташувчи зонадаги полнинг тўшама қатлама оғирлигини қўшиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Темир-бетон таянч плиталарга монтаж қилинган жиҳоздан пайдо бўладиган тебранишларнинг тарқалишини чеклашда полнинг тўшама қатламида очиқ чок қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Пастки пойдевор плитасининг қалинлиги ушбу ШНҚнинг 3-иловасидаги талабларга мувофиқ деформацияни ҳисоблаш билан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, пойдевор таглиги майдони оғирлик марказининг эксцентриситети ва статик юкларнинг таъсир чизиғи қуйидаги қўшимча талаблар билан меъёрланмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворнинг номарказий юкланиши учун чекка босимлар мазкур ШНҚнинг 2-ифодасининг ўнг томонидан 25 фоиздан ортиқ бўлмаса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштебранишларнинг ҳисобида экцентриситетни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-боб. Кривошип-шатунли механизмлари мавжуд дастгоҳларнинг пойдеворлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Кривошип-шатунли механизмлари мавжуд дастгоҳларнинг пойдеворларини яхлит ёки деворли кўринишда лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКривошип-шатунли механизмлари вертикал жойлашган дастгоҳлар учун рамали пойдеворлар қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Қуввати 400 kW гача бўлган электр юритгич ёки ички ёнув юритгичли компрессорлар тайёрловчи заводда темир-бетон таянч плиталар ёрдамида агрегатланган бўлса, уларни полнинг тўшама қатламига пойдеворсиз ўрнатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТебранишларни ҳисоблаш ва темир-бетон таянчни полнинг тўшама қатламига маҳкамлаш ишларини ушбу ШНҚнинг 43 ва 55-бандлари талабларини ҳисобга олган ҳолда бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Бино констукциялари элементларини дастгоҳларнинг пойдеворларига тираш махсус техник шартларни ишлаб чиқган ҳолда йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Пойдеворлар констукциялари элементларининг мустаҳкамлигини ҳисоблашни ушбу ШНҚнинг 24 ва 25-бандлари талабларини ҳисобга олиб бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 3-формуласида - дастгоҳнинг қўзғатувчи юкламалари биринчи ва иккинчи гармоникаси энг катта амплитудасига мос келадиган меъёрий динамик юкламани лойиҳалаш топшириғида белгиланганидек қабул қилиниши лозим.
- дастгоҳнинг қўзғатувчи юкламалари биринчи ва иккинчи гармоникаси энг катта амплитудасига мос келадиган меъёрий динамик юкламани лойиҳалаш топшириғида белгиланганидек қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Горизонтал дастгоҳлар пойдеворларининг тебранишлари амплитудаларини аниқлашда поршенларнинг сирпанишига параллел йўналишдаги тебранишлар амплитудасини ҳисоблаш билан чекланишга ва қўзғатувчи кучларнинг вертикал ташкил этувчилари таъсирини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Вертикал дастгоҳлар пойдеворларининг тебранишлар амплитудаларини ҳисоблашда қуйидагиларга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгоризонтал тебранишлар амплитудаларини фақат дастгоҳнинг бош валига перпендикуляр йўналиш учун ҳисоблашга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвертикал тебранишлар амплитудаларини фақат қўзғатувчи кучлар вертикал ташкил этувчиси таъсирини ҳисобга олиб хисоблашга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Цилиндрлари бир-бирига нисбатан маълум бурчак остида жойлашган дастгоҳларнинг пойдеворлари учун мажбурий тебранишлар амплитудаларини ҳисоблашни пойдеворнинг дастгоҳ бош валига перпендикуляр текислик учун дастгоҳ қўзғатувчи кучлари ва моментларининг вертикал хамда горизонтал ташкил этувчиларини ҳисобга олиб бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Кривошип-шатунли механизмлари мавжуд дастгоҳларнинг пойдеворлари тебранишларини ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Қўзғатувчи кучлар ва моментларнинг икки гармоникадан бири иккинчисининг 20 фоизидан кам бўлса ва унинг частотаси пойдевор тебранишлари частотасидан 20 фоиздан ортиқ фарқ қилса, мажбурий тебранишлар амплитудаларини ҳисоблашда, уни ҳисобга олмаслик керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБошқа ҳолларда амплитудаларини ҳисоблашни қўзғатувчи кучлар ва моментларининг биринчи икки гармоникаларидан учун бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, гармоника учун пойдевор тебранишлари амплитудаларининг ҳисобий қиймати ушбу ШНҚнинг 2-жадвалида келтирилган энг катта қийматлардан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. Қўзғатувчи кучлар ва моментларнинг иккинчи гармоникаси учун горизонтал ва вертикал тебранишлар амплитудалари 
қийматини биринчи гармоника учун аниқлангандек аниқлаш лозим, бироқ бунда формулаларда дастгоҳ айланиш бурчак частотаси ўрнига 2 деб олиш керак.
қийматини биринчи гармоника учун аниқлангандек аниқлаш лозим, бироқ бунда формулаларда дастгоҳ айланиш бурчак частотаси ўрнига 2 деб олиш керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-боб. Темирчилик босқонларининг пойдеворлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Темирчилик босқонларининг пойдеворларини лойиҳалаш учун зарур дастлабки материаллар таркибига қуйидагилар киритилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбосқоннинг габарит чизмалари (босқоннинг тури (штамплаш, болғалаш) ва маркаси ҳам кўрсатилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштушувчи қисмларнинг номинал (меъёрий) ва ҳақиқий массаси, уларнинг тушиш баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшабот ва станинанинг массаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшабот товонининг ўлчамлари ва унинг цех полига нисбатан белгиси, шунингдек станина таянч плитасининг ўлчамлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрангли металлар ёки уларнинг қотишмаларидан буюмлар штамплашда зарб тезлигини тиклаш коэффициентининг қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишцилиндрнинг ички диаметри ва бу ёки ҳавонинг ишчи босими (ёки зарб энергияси).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Босқонларнинг пойдеворларининг бикр плиталар ёки яхлит блоклар тарзида лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТушувчи қисмининг массаси 3 t гача ва 3 t бўлган ҳамда бир қатор жойлаштирилган бир нечта босқон учун битта умумий пойдевор қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Пойдеворнинг шабот остидаги қисмининг қалинлиги мазкур ШНҚнинг 9-жадвалида келтирилганидан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Темирчилик босқонларининг пойдеворлари ушбу ШНҚнинг 17-банди талабларига мувофиқ арматураланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБосқон тушувчи қисмларининг номинал массаси, | Пойдеворнинг шабот остидаги қисми қалинлиги, m, камида | Пойдевор юқори қисмидаги арматура тўрларининг сони |
1 2 4 6
| 1 1,25 1,75 2,25 2,6 3 дан ортиқ | 2 3 3 4 5 5 дан ортиқ |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Пойдеворнинг шабот остидаги қистирмага туташ қисмини 10 — 12 mm дан метрли стерженлардан қилинган 100х100 mm ўлчамдаги квадрат уяли горизонтал тўрлар билан арматуралаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўрлар вертикал бўйича 100 — 120 mm оралиқда қатор қилиб жойлаштирилиши, уларнинг сони болға тушувчи қисмининг массаси 
га кўра ушбу ШНҚнинг 9-жадвалига асосан қабул қилиниши лозим.
га кўра ушбу ШНҚнинг 9-жадвалига асосан қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Болғалаш босқонлари пойдеворларининг босқон станинаси товони тагида ётган қисмини 12 — 16 mm диаметрли стерженлардан қилинган квадрат уяли горизонтал тўрлар билан арматураланиши, бунда уларнинг қадами бўйлама ва кўндаланг йўналишларда 200-300 mm бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТемирчилик босқонларининг барча турдаги шаботи учун мўлжалланган чуқур ёқларига арматура тўрларини ўрнатиш ҳамда бундай тўрларнинг вертикал стерженлари пойдевор товонига етиб туриши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Шабот остидаги ёғоч қистирмаларни эман дарахти ғўлачалардан тайёрлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТушувчи қисмлари массаси 1 t гача бўлган босқонлар учун шабот остидаги қистирмани тилоғоч ёки қарағай дарахти ёғочидан тайёрлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Ёғоч қистирмаларни ГОСТ 2695-83* ва ГОСТ N486-86 Е бўйича олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Шабот остига ёғоч қистирмалар ўрнига резиналанган газламадан тайёрланган қистирма қўйишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Марказга ўрнатилган босқонлар пойдеворларининг вертикал тебранишлари амплитудалари 
, м ни ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 1-формулага асосан аниқланиши, бунда вертикал куч импульси 
, (kN s) қуйидаги формуладан аниқланади:
, м ни ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 1-формулага асосан аниқланиши, бунда вертикал куч импульси , (kN s) қуйидаги формуладан аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш=
; (40)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm0 — босқоннинг тушувчи қисмларининг сони, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv — босқон тушувчи қисмларининг зарба бошидаги тезлиги, m/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳалаш топшириғида аниқланади ёки бундай маълумот бўлмаса, қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэркин тушувчи (фрикцион ва бир томонлама ишловчи) босқонлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
=0,9
; (41)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишикки томонлама ишловчи босқонлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv=0,65
; (42)
; (42)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёки 
; (43)
; (43)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ШНҚнинг 41 — 43-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— босқон зарба берувчи қисмларининг ишчи тушиш баландлиги, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— цилиндрдаги поршен юзаси, ;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— буғ ёки ҳавонинг ўртача босими, kPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — зарба энергияси, kJ;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg — эркин тушиш тезлиги, g=9,81 m/
;
;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ШНҚнинг 2-иловасининг 1-формуласидаги зарбанинг тикланиш тезлиги коэффициенти 
ни қуйидагича қабул қилиш керак:
ни қуйидагича қабул қилиш керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишштамплаш босқонларида пўлат буюмлар штампланганда 
=0,5, болғалаш босқонлари учун =0,25;
=0,5, болғалаш босқонлари учун =0,25;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрангли металлар ва уларнинг қотишмаларидан буюмлар штамплашда коэффициент 
ни лойиҳалаш топшириғи бўйича қабул қилиш лозим.
ни лойиҳалаш топшириғи бўйича қабул қилиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. Босқонни эксцентриситет билан ўрнатишда, пойдеворларнинг вертикал тебранишлари амплитудасини ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 2 — 4-формулалар бўйича аниқланиши, бунда қиймати ушбу ШНҚнинг 71-бандида келтирилгандек ҳисобланиши, шунингдек момент импульси 
қиймати эса қуйидаги формулага асосан аниқланиши керак:
қиймати ушбу ШНҚнинг 71-бандида келтирилгандек ҳисобланиши, шунингдек момент импульси қиймати эса қуйидаги формулага асосан аниқланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (44)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— зарба экстцентриситети, m.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Бир неча босқон остига мазкур ШНҚнинг 67-бандига мувофиқ умумий плита лойиҳаланганда ва корхонада бир нечта алоҳида пойдевор бўлганда, пойдеворнинг вертикал тебранишлари амплитудасини ушбу ШНҚнинг 32-банди талабларини ҳисобга олиб аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Босқонлар пойдеворларининг тебранишини уларнинг хизмат кўрсатувчи ходимларга, технологик жараёнларга, яқинроқда жойлашган жиҳозларга ҳамда бинолар ва иншоотларга зарарли таъсирини камайтириш учун босқонлар пойдеворларини титрашдан ҳимоя қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Босқонларнинг ва темирчилик корхоналарининг бинолари, юк кўтарувчи конструкцияларнинг пойдеворлари замин сувига тўйинган майда ва чангсимон қумлардан иборат бўлса, тушувчи қисмларининг массаси 1 t ва ундан юқори бўлган босқонлар пойдеворлари учун титрашдан ҳимоя қилиш тадбирларини бажариш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Шабот тагидаги қистирмага тушадиган статик ва динамик босимлар йиғиндиси ёғочнинг толаларга кўндаланг сиқилгандаги ҳисобий қаршилигидан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Шабот тагидаги қистирмага тушадиган ҳисобий динамик босим 
kPa, қуйидаги формулага асосан ҳисобланиши лозим:
kPa, қуйидаги формулага асосан ҳисобланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (45)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— шабот тагидаги қистирма материалининг эластиклик модули, kPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— штамплаш босқонлари учун шабот ва станинанинг жами массаси ҳамда болғалаш босқонлари учун шабот массаси, t;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— шаботнинг таянч юзаси, ;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қистирма қалинлиги, m.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-боб. Ишлаб-чиқаришнинг қуймачилик, қолиплаш дастгоҳларининг пойдеворлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Ишлаб чиқаришининг қуймачилик зарбавий юкламалари тик (вертикал) йўналган қолиплаш (силкитиш) дастгоҳлари пойдеворлари мазкур бобга мувофиқ лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Ишлаб-чиқаришининг қуймачилик, қолиплаш дастгоҳлари пойдеворларини лойиҳалаш учун қуйидаги дастлабки маълумотлар киритилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишасосий механизмлар (силкитиш, буриш, қабул қилиш механизмлари)дан пойдеворга тушадиган меъёрий статик юкламалар ва бу юкламаларнинг қўйиладиган нуқталари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдастгоҳларнинг юк кўтарувчанлик (опека ва қолиплаш массасининг жами массаси), тушувчи қисмлар ва силкитиш механизми станинаси массаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдастгоҳ силкитиш (тушувчи) қисмларининг ишчи тушиш баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрежадаги ўлчамлар, пойдевор устидаги қайишқоқ қистирма қалинлиги ва материали.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Пойдевор устидаги қайишқоқ қистирмани тайёрлаш учун эман дарахти ғўлачалари ва резина листларни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮк кўтарувчанлиги 5 t дан кам бўлган силкитувчи қолиплаш дастгоҳлари учун тилоғоч ёки қарағай ғўлачаларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Ёғоч ғўлачаларни ушбу ШНҚнинг 70-бандида келтирилган талабларга жавоб берувчи ёғочдан тайёрлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. Ишлаб-чиқаришининг қуймачилик, қолиплаш дастгоҳлари пойдеворларини яхлит темир-бетон пойдевор тарзида лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Силкитиш механизмлари остидаги пойдевор баландлиги, каналлар, туннеллар ва чуқурлар тубидан пойдевор товонигача бўлган масофа ушбу ШНҚнинг 10-жадвалида келтирилган кўрсаткичлардан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Қолиплаш дастгоҳлари пойдеворлари ва уларнинг айрим элементларини арматуралаш ишларини мазкур ШНҚнинг 17-бандига мувофиқ бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Пойдеворнинг бевосита силкитиш механизми станинаси остида ётган юқори қисми горизонтал тўрлар тарзида арматураланиши, тўрлар сони механизимининг юк кўтарувчанлигига кўра белгиланиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5 t гача……………..1-2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5 дан 15 t гача……..2-3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15 t дан юқори……..3-4.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Қолиплаш дастгоҳини тўсиб турадиган ташқи темир-бетон деворларни қўш тўрлар билан арматураланиши, бунда вертикал арматура сифатида диаметри 12 — 14 mm ли стерженлар (дастгоҳларнинг юк кўтарувчанлиги 15 t гача) ҳамда 16 — 20 mm ли стерженлар (юк кўтарувчанлик катта бўлганда) қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБўйлама арматура сифатида қадами 300-400 mm бўлган 10 — 12 mm ли стерженлар лойиҳаланилиши, шунингдек тўрларни бир-бирига 10 — 12 mm ли кўндаланг стерженлар билан 600 — 800 mm оралатиб бириктириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. Пойдеворнинг ташқи ён ёқларини ҳажми 80
гача ва ундан кам бўлган пойдеворлар учун диаметри 12 — 14 mm ва қадами 200 mm ли вертикал стерженлардан, ҳажми 80 дан катта бўлган пойдеворлар учун эса диаметри 16 — 20 mm ва қадами ўшандай стерженлардан тайёрланган арматура тўрлари билан арматуралаш зарур.
гача ва ундан кам бўлган пойдеворлар учун диаметри 12 — 14 mm ва қадами 200 mm ли вертикал стерженлардан, ҳажми 80 дан катта бўлган пойдеворлар учун эса диаметри 16 — 20 mm ва қадами ўшандай стерженлардан тайёрланган арматура тўрлари билан арматуралаш зарур.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДастгоҳнинг юк кўтарувчанлиги,
| Силкитиш механизмлари остидаги пойдевор баландлиги, m, камида | Каналлар, туннеллар ва чуқурлар тубидан пойдевор товонигача бўлган масофа, m, камида |
1,5 2,5 5 10
| 1 1,25 1,5 1,8 2 2,25 | 0,2 0,3 0,4 0,5 0,7 0,9 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Қолиплаш дастгоҳлари пойдеворларининг вертикал тебранишлари амплитудаларини пойдевор тепасидаги қайишқоқ қистирма устига жойлаштирилган дастгоҳ қўзғалувчи қисмларининг эркин вертикал тебранишлари бурчак частотаси 
билан грунт устига жойлаштирилган бутун ускунанинг эркин вертикал тебранишлари бурчак частотаси 
нисбатига кўра аниқланиши, бунда ва 
лар қуйидаги формулалар орқали ҳисобланиши керак:
билан грунт устига жойлаштирилган бутун ускунанинг эркин вертикал тебранишлари бурчак частотаси нисбатига кўра аниқланиши, бунда ва лар қуйидаги формулалар орқали ҳисобланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш=
(46)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
=
; (47)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор тепасидаги қайишқоқ қистирманинг жамлама бикрлик коэффициенти, kN/m қуйидаги формуладан аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
=
,Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — силкитиш дастгоҳи станинасининг юзи, ;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — ёғоч қистирманинг қайишқоқлик модули, kPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEr — резина қистирманинг қайишқоқлик модули, ГОСТ 263-75 бўйича қатиқликка кўра қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— резина қистирма қалинлиги, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ёғоч қистирма қалинлиги, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ускунанинг массаси, t, қуйидаги формуладан аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш=
; (48)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — дастгоҳ тушувчи қисмларининг жами массаси, t;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пойдевор, дастгоҳнинг қўзғалмас қисмлари ва пойдевор четидаги грунтнинг умумий массаси, t.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Ушбу 
0,7 шартда қолиплаш дастгоҳлари вертикал тебранишлари амплитудалари 
ни ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 1 — 4-формулалари бўйича аниқлаш лозим. Бу формулаларда:
0,7 шартда қолиплаш дастгоҳлари вертикал тебранишлари амплитудалари ни ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 1 — 4-формулалари бўйича аниқлаш лозим. Бу формулаларда:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — зарба тезлигини тиклаш коэффициенти, нолга тенг деб қабул қилинади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — вертикал куч импульси,Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkN — s, (40) формуладан аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — горизонтал ўққа нисбатан кучлар моменти импульси, kN k m (t k m) мазкур ШНҚнинг 44-формуласидан аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қолиплаш дастгоҳи тушувчи қисмининг тезлиги, m/s ушбу ШНҚнинг 42-формуласидан аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — дастгоҳ силкитиш қисмларининг ишчи тушиш баландлиги, m.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Мазкур ШНҚнинг 2-иловасининг 1-формуласидаги ва қийматлари ўрнига ушбу ШНҚнинг 47 ва 48-формулалари бўйича ҳисобланган 
, шунингдек 2-илованинг 4-формуласидаги 
ва 
қийматларни қуйидаги формулага асосан аниқлаш керак:
ва қийматлари ўрнига ушбу ШНҚнинг 47 ва 48-формулалари бўйича ҳисобланган , шунингдек 2-илованинг 4-формуласидаги ва қийматларни қуйидаги формулага асосан аниқлаш керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(49)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пойдевор товонининг оғирлик маркази орқали тебранишлар текислигига перпендикуляр ўтувчи ўққа нисбатан бутун ускуна массасининг инерция моменти (қўзғалувчи қисмлар массаси ҳам киради), t ∙ .Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Ушбу 
0,7 шартда қолиплаш дастгоҳлари пойдеворларининг вертикал тебранишлари амплитудаларини ушбу ШНҚнинг 1-иловасидаги 35-формула бўйича аниқланиши лозим.
0,7 шартда қолиплаш дастгоҳлари пойдеворларининг вертикал тебранишлари амплитудаларини ушбу ШНҚнинг 1-иловасидаги 35-формула бўйича аниқланиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пойдевор ва дастгоҳнинг қўзғалувчи қисмлари умумий оғирлик маркази вертикал тебранишлари амплитудаси ушбу ШНҚнинг 1-иловасининг 34-формуласи бўйича аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор ва дастгоҳ қўзғалувчи қисмларининг умумий оғирлик маркази орқали тебранишлар текислигига перпендикуляр ўтувчи айланма тебранишларининг вертикал ташкил этувчилари амплитудаси.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДинамик юкламалар марказга қўйилган дастгоҳлар (штифт ёрдамида маҳкамланадиган силкитиш столлари ва қолиплаш дастгоҳлари) пойдеворлари учун =0 ҳисобланиши керак.
=0 ҳисобланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДинамик юклама (куч) эксцентриситетли қўйилган ҳолда (бурилма-ташлама қолиплаш дастгоҳлари) ушбу ШНҚнинг 1-иловасидаги 36-формула бўйича аниқланиши керак.
ушбу ШНҚнинг 1-иловасидаги 36-формула бўйича аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Ушбу ШНҚнинг 1-иловасидаги 34 ва 36-формулаларида қолиплаш дастгоҳининг пойдеворига тушадиган динамик юклама (куч) 
ни қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
ни қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (50)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Дастгоҳнинг айланиш бурчак частотаси ўрнига пойдевор тепасидаги қайишқоқ қистирма устига жойлаштирилган дастгоҳ қўзғалувчи қисмларнинг эркин вертикал тебранишлари бурчак частотасини қабул қилиниши, бурчак частотаси ушбу ШНҚнинг 40-формуласидан аниқланиши керак.
ўрнига пойдевор тепасидаги қайишқоқ қистирма устига жойлаштирилган дастгоҳ қўзғалувчи қисмларнинг эркин вертикал тебранишлари бурчак частотасини қабул қилиниши, бурчак частотаси ушбу ШНҚнинг 40-формуласидан аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Бурилма-ташлама механизмли қолиплаш дастгоҳлари пойдеворларининг айланма тебранишларини камайтириш учун динамик юклама қўйиладиган эксцентриситетни пойдевор товонининг зарбавий куч қўйиладиган нуқтанинг силжиши юз берадиган томони ўлчамининг 5 — 10 фоизигача чеклаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Қолиплаш дастгоҳлари пойдеворларининг вертикал тебранишлари амплитудаси ҳисобий қиймати ушбу ШНҚнинг 1-шартига жавоб бериши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. Бурилма-ташлама механизмли қолиплаш дастгоҳлари пойдеворларининг торец ёқлар учун аниқланган вертикал тебранишлари амплитудасини 20 фоизга оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. Майда ёки чангсимон сувга тўйинган қумлардан иборат заминда юк кўтарувчанлиги 10 t ва ундан юқори бўлган дастгоҳлар учун пойдеворларни титрашдан ҳимоя қилиш тадбирлари назарда тутилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-боб. Йиғма темир-бетон маҳсулотлар ва қурилмалар ишлаб-чиқариш учун мўлжалланган қолиплаш дастгоҳларининг пойдеворлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. Йиғма темир-бетон маҳсулотлар ва қурилмалар ишлаб-чиқариш учун мўлжалланган қуйидаги қолиплаш дастгоҳларининг пойдеворлари мазкур бобга мувофиқ лойиҳаланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқайишқоқ таянчларга таянган тирама майдончалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқайишқоқ таянчларга таянган тирама зарбавий майдончалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳаракатланувчи қисмлари эркин тушадиган зарбавий (дўнг қисмли) майдончалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳим (стационар) ва сирпанма титрама штамплар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Мазкур ШНҚнинг 84-бандида келтирилган дастгоҳларнинг пойдеворларини лойиҳалаш учун қуйидаги дастлабки маълумотлар киритилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайдончанинг қўзғалувчи қисмлари массаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқайишқоқ таянчларнинг жойлашиш схемаси тури ва бикрлик (қаттиқлиги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвибраторнинг ҳар минутдаги айланишлар сони ва қўзғатувчи кучлари амплитудаси, вибратор эксцентриклари моменти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишинерциясиз қўшимча юк қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайдонча зарбавий қисмининг тушиш баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишагар ишлаб-чиқариш технологик жараёнида ушбу қолиплаш дастгоҳсининг ишини масофадан бошқарилмаса, иш ўринларининг жойлашуви ва ўлчамлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Йиғма темир-бетон маҳсулотлари ва қурилмалар ишлаб чиқариш учун мўлжалланган қолиплаш дастгоҳларининг пойдеворларини плиталар ёки блоклар кўринишида яхлитлаб лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворларни мазкур ШНҚнинг 17-банди талабларига мувофиқ арматуралаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Пойдевордаги иш ўрни ГОСТ 12.1.012-2004 га мувофиқ тебранишдан ҳимоя қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Буюмларни юқори қолипларда (масалан кассетали) қолиплашда қолиплар атрофидаги хизмат кўрсатиш майдончаларини, қолиплаш дастгоҳлари пойдеворларига тираш ҳамда улар билан бирлаштиришга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш177. Тебратиш, тебранма зарба ва зарба бериш майдончалари, шунингдек стационар тебранма штамплар, пойдевор ости майдончасининг оғирлик маркази ҳамда эластик таянчларнинг бикрлик маркази, шунингдек, тебратгичнинг уйғотувчи кучлари тенг таъсир этувчиси ёки зарбанинг таъсир чизиғи битта вертикалда жойлашиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш178. Тебратгични таъсир этувчи кучлар тенг таъсир этувчиси ёки зарбалар таъсир чизиғининг эксцентриситети пойдевор ости юзасининг оғирлик марказига нисбатан тенг таъсир этувчи суриладиган йўналишда пойдевор ости ўлчамининг қуйидаги миқдорлардан ошиб кетмаслиги лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштебранма майдонлар ва стационар тебранма штампларда 3 фоиздан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштебранма ҳамда зарба бериш майдончаларида 1 фоиздан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш179. Эластик таянчлардаги тебранма майдончалар остидаги пойдеворларнинг вертикал тебраниш амплитудалари 
ушбу ШНҚнинг 1-иловасининг 35 — 38-формулаларига асосан топилиши керак.
ушбу ШНҚнинг 1-иловасининг 35 — 38-формулаларига асосан топилиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, уларда пойдеворга тушадиган динамик куч 
kN қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
kN қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF=
; (51)
; (51)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тебратгич эксцентрикларининг моменти kN m лойиҳалаш топшириғи бўйича қабул қилинади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қолипланадиган буюм билан биргаликда майдонча қўзғалувчан қисмларининг массаси, t бутун қурилманинг массаси ни аниқлашда (ушбу ШНҚнинг 1-иловасининг 5-банди) у ҳисобга олинмайди;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишК — таянчлар бикрлиги коэффициентларининг йиғиндиси kN/m лойиҳалаш топшириғи бўйича қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш180. Тебранма зарба ва зарба бериш майдончалари пойдеворлари учун тебранма изоляциялар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш181. Тебранма изоляцияси бўлмаган пойдеворлар вертикал тебранишларининг амплитудаси ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 1-формула бўйича ҳисобланиши, бунда = 
, зарб тезлигининг тикланиш коэффициенти 
деб қабул қилиниши керак.
ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 1-формула бўйича ҳисобланиши, бунда = , зарб тезлигининг тикланиш коэффициенти деб қабул қилиниши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарба тезлиги , m/s, зарба майдончалари учун ушбу ШНҚнинг 43 ва 71-формулаларига асосан, тебранма зарба бериш майдончаси эса қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
, m/s, зарба майдончалари учун ушбу ШНҚнинг 43 ва 71-формулаларига асосан, тебранма зарба бериш майдончаси эса қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (52)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тебратгични уйғотувчи кучнинг, ҳисобий қиймати kN;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — бетон қуйилган қолипнинг массаси билан биргаликда қўзғалувчан қисмларнинг массаси, t;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — айланиш бурчак частотаси, 
.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш182. Тебранма штамплар пойдеворларининг вертикал тебранишлари амплитудалари 
ушбу ШНҚнинг 1-иловасининг 35-формуласи бўйича топилиши, бунда улардаги 
ва m қийматлар мос равишда қуйидаги формулалар бўйича ҳисобланиши керак:
ушбу ШНҚнинг 1-иловасининг 35-формуласи бўйича топилиши, бунда улардаги ва m қийматлар мос равишда қуйидаги формулалар бўйича ҳисобланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
=
; (53)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш=
; (54)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу ШНҚнинг 53 ва 54-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — дастгоҳга таъсир этувчи кучлар вертикал ташкил этувчиларининг ҳисобий қиймати, kN;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — унинг қўйилиши эксцентриситети, m, стационар тебранма штамплар учун бу қиймат нолга тенг қилиб олинади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пойдеворнинг, грунт қўйилган четларининг, дастгоҳ қўзғалмас қисмлари ва қолипланадиган буюмнинг массаси, t;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор унинг четларига қўйилган грунт, дастгоҳ қўзғалмас қисми ва қолипланаётган буюм массасининг умумий оғирлик марказидан тебраниш текислигига перпендикуляр ўтувчи ўққа нисбатан инерция моменти, t m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — мажбурий 1-илованинг (29) формуласи бўйича топиладиган пойдеворнинг айланма тебранишлари бурчак частотаси 
, ундаги 
-пойдевор унинг четларига қўйилган грунтнинг дастгоҳ қўзғалмас қисмининг ва қолипланаётган буюмнинг пойдевор тебраниш текислигига перпендикуляр равишда пойдевор остининг оғирлик марказидан ўтувчи ўққа нисбатан массасининг инерция моменти, t ∙ ;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишω, λz, l — ушбу ШНҚнинг 1-иловасининг формулаларида келтирилганидек.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-боб. Коперли синдириш майдончалари жиҳозларининг пойдеворлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш183. Коперли синдириш майдончалари жиҳозлари пойдеворини лойиҳалаш учун бошланғич маълумотлар таркибига куйидагилар киритилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкопер зарба берадиган қисмининг массаси, t ва тушиш баландлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштемир-терсаклар жойлаштириладиган майдоннинг режадаги ўлчамлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмавжуд ва лойиҳаланадиган бино ва иншоотларга нисбатан копернинг жойланиши ҳақидаги маълумотлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш184. Синдириш майдончаларининг конструкциялари замин грунтларининг ҳисобий қаршилиги R0, ШНҚ 2.02.01-19 талаблари бўйича аниқланиши ҳамда копер зарба берадиган қисмининг энергиясига боғлиқ ҳолда белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш185. Ҳисобий қаршилиги 
200 kPa бўлган грунтларда ва копер зарба берадиган қисмининг энергияси 300 kJ гача бўлганда, коперларнинг зарба майдончалари пўлат плита кўринишида қурилади, уларнинг қатламларига темир ғўла ёки мартен чорпоялари ва қалинлиги камида 1 m ли майда темир-терсаклар билан камида 2 m чуқурликдаги котлован тўлдирилиши лозим.
200 kPa бўлган грунтларда ва копер зарба берадиган қисмининг энергияси 300 kJ гача бўлганда, коперларнинг зарба майдончалари пўлат плита кўринишида қурилади, уларнинг қатламларига темир ғўла ёки мартен чорпоялари ва қалинлиги камида 1 m ли майда темир-терсаклар билан камида 2 m чуқурликдаги котлован тўлдирилиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш186. Ҳисобий қаршилиги 
200 kPa бўлган грунтларда ва копер зарба берадиган қисмининг энергияси 300 kJ гача бўлганда, пўлат плита (шабот) остига темир ғўлалар ёки мартен чорпоялари ва майда темир-терсак ушбу ШНҚнинг 95-бандига мувофиқ 1-1,5 m қалинликда тайёрланган темир-бетон плита камида 1 m қалинликдаги қум ёстиққа ётқизилиши керак.
200 kPa бўлган грунтларда ва копер зарба берадиган қисмининг энергияси 300 kJ гача бўлганда, пўлат плита (шабот) остига темир ғўлалар ёки мартен чорпоялари ва майда темир-терсак ушбу ШНҚнинг 95-бандига мувофиқ 1-1,5 m қалинликда тайёрланган темир-бетон плита камида 1 m қалинликдаги қум ёстиққа ётқизилиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш187. Ҳисобий қаршилиги 200 kPa бўлган грунтларда ва копер зарба берадиган қисмининг энергияси 300 kJ дан ортиқ бўлганда, коперли синдириш майдончалари пўлат плита (шабот) кўринишида тайёрланади, камида 1,5 m қалинликдаги темир ғўла ёки мартен чорпоялари ва майда темир-терсаклар устига аввал камида 1 m қалинликда қум тўкилиб кейин плита ётқизилиши, шунингдек атрофи ичи бўш темир-бетон цилиндр ёки қути билан тўсиб қўйилиши лозим.
200 kPa бўлган грунтларда ва копер зарба берадиган қисмининг энергияси 300 kJ дан ортиқ бўлганда, коперли синдириш майдончалари пўлат плита (шабот) кўринишида тайёрланади, камида 1,5 m қалинликдаги темир ғўла ёки мартен чорпоялари ва майда темир-терсаклар устига аввал камида 1 m қалинликда қум тўкилиб кейин плита ётқизилиши, шунингдек атрофи ичи бўш темир-бетон цилиндр ёки қути билан тўсиб қўйилиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш188. Ҳисобий қаршилиги 200 kPa бўлган грунтларда ва копер зарба берадиган қисмининг энергияси 300 kJ дан ортиқ бўлганда, коперли синдириш майдончаси тўғри тўртбурчак ёки режада думалоқ тоғорасимон темир-бетон кўринишидаги конструкция (пойдевор) сифатида қилиниши, уларга пўлат плиталар (шаботлар) жойлаштирилиши ҳамда шаботлар остига қистирма ётқизилиши, бунда қистирма учта қатламли қилиниши керак:
200 kPa бўлган грунтларда ва копер зарба берадиган қисмининг энергияси 300 kJ дан ортиқ бўлганда, коперли синдириш майдончаси тўғри тўртбурчак ёки режада думалоқ тоғорасимон темир-бетон кўринишидаги конструкция (пойдевор) сифатида қилиниши, уларга пўлат плиталар (шаботлар) жойлаштирилиши ҳамда шаботлар остига қистирма ётқизилиши, бунда қистирма учта қатламли қилиниши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпастки ҳимоя қатлами умумий қалинлиги 800 m гача бўлган эман ёғочдан ясалган тўсин ғовдан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўрта амортизацияловчи қатлам галма-гал такрорланадиган 80 — 100 mm қалинликдаги чўян қиринди ва камида 20 mm қалинликдаги пўлат листлардан иборат қаватлардан ташкил топади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори қатлам 30 — 100 mm қалинликдаги брон плитадан иборат бўлиб, уларда пўлат буюмлар жойлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш189. Коперли синдириш майдончалари остидаги пойдеворларнинг темир-бетон конструкциялари яхлит қилиб лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш190. Коперли синдириш майдончасининг шаботи қалинлиги камида 0,5 m бўлган пўлат плиталардан тайёрланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШаботнинг таҳминий массаси 
, t, камида 
қабул қилиниши лозим.
, t, камида қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва 
— мос равишда копер зарб берадиган қисмининг массаси, t ва тушиш баландлиги, m.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш191. Темир-бетон тўсиқларнинг ён деворлари ич томондан ва ташқарисидан бутун юзаси бўйлаб, кўндаланг кесим юзаси камида 150х150 mm бўлган ёғоч брусларга маҳкамланадиган қалинлиги камида 50 mm бўлган пўлат плита билан ҳимояланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш192. Синдириладиган металл парчасининг учиб чиқишини камайтириш учун шабот сатҳидан юқоридаги темир-бетон тўсиқ деворларини (ками билан режадаги энг катта ўлчам ярмиси баландлигида) ичкари томонга 7 — 100 қия қилиб қуриш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш193. Коперли синдириш қурилмасидан бино ва иншоот қурилиш конструкциялари пойдеворларигача бўлган минимал масофа қуйидаги 11-жадвал бўйича қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗамин грунтлари | Коперли синдириш қурилмасидан қурилиш конструкцияси пойдеворигача бўлган масофа (камида), m, копер зарба берувчи қисмининг массаси | ||
| <3 |
| |
Тошлоқ ва яримтошлоқ | 15 | 20 | 30 |
Йирик синдирилган, қурук қумтош, оқувчанлиги | 30 | 40 | 60 |
Нам қумтошли оқувчанлик кўрсаткичи 0 | 40 | 60 | 80 |
Сувга тўйинган қумтошлар,оқувчанлик кўрсаткичи | 50 | 80 | 100 |
Изоҳ: Сувга тўйинган қумтошли ва кукунсимон — лойтупроқли грунтларда коперли қурилмаларни тиклашда (коперли цехларда,темир-терсак йиғиладиган базаларда) 11-жадвалда кўрсатилган масофалардан яқинроқ жойлашган қурилиш конструкциялари пойдеворлари заминини сунъий равишда мустаҳкамлаш зарур. | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-боб. Майдалагичларнинг пойдеворлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш194. Майдалагичлар пойдеворларини лойиҳалашда қуйидагилар бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдинамик кучлар тенг таъсир этувчиси нинг горизонтал ва вертикал ташкил этувчиларининг қийматлари ва майдалагич пойдевор юқори томонига нисбатан ва майдалагич қурилмасининг оғирлик марказидан ўтувчи вертикал ўққа нисбатан уларнинг қўйилиш жойи;
нинг горизонтал ва вертикал ташкил этувчиларининг қийматлари ва майдалагич пойдевор юқори томонига нисбатан ва майдалагич қурилмасининг оғирлик марказидан ўтувчи вертикал ўққа нисбатан уларнинг қўйилиш жойи;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконуссимон майдалагичлар учун эксцентрик валининг ёки бошқа хил майдалагичлар учун бош валининг айланишлар частотаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишайланувчи қисмларнинг массаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишболғаларнинг сони ва массаси, болғачали майдалагичлар учун айланиш ўқидан болғача оғирлик марказигача бўлган масофа;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайдалагич корпусининг массаси, тўлдириладиган масса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш195. Майдалагичларнинг яхлит пойдеворларини иккита девор (улар орасидан транспортер ўтказилади), пастки ва юқори плиталар (ёки иккита юқориги кўндаланг ригеллар )дан иборат деворли қилиб лойиҳалаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш196. Майдалагичларнинг йиғма-яхлит пойдеворларини деворли ёки рамали қилиб лойиҳаланиши, бунда яхлит темир-бетондан пастки плита ва юқори ригель назарда тутилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш197. Бир нечта майдалагичлар учун улар бир қават жойлашганда, деворли ёки рамали пойдеворлар гуруҳи, икки ёки уч қават жойлашганда эса деворли пойдеворлар бўлиши, бунда йиғма-яхлит пойдеворлар пастки яхлит плитага таяниб турувчи юқоридан яхлит белбоғ билан бириктириладиган блок ёки деворлардан лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш198. Конуссимон майдалагичларнинг алоҳида пойдеворлари остига квадрат кўриниш берилиши ҳамда бошқа кўринишдаги майдалагичлар пойдеворлари тўғри тўртбурчак кўринишида динамик кучлар таъсири йўналишида чўзиқроқ қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш199. Майдалагичлар пойдеворлари тебранишлари ҳисоби пойдевор юқори қирраси горизонтал тебранишларининг энг катта амплитудасини аниқлашга келтирилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш200. Майдалагичлар пойдеворлари ҳисоби ушбу ШНҚнинг 1-иловасидаги 22-бандига мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш201. Товони тўғри тўртбурчак шаклда бўлган конуссимон майдалагичлар пойдеворлари ҳисобини товоннинг кичик ўлчамига йўналишига мос текисликда бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш202. Майдалагичларнинг рамали пойдеворларини тўлдиргич оғирлигини ҳамда дастгоҳнинг динамик таъсири ўрнини босувчи куч ни ҳисобга олган ҳолда ушбу ШНҚнинг 24 ва 25-бандларига мувофиқ қурилманинг барча элементлари оғирлиги таъсирига мустаҳкамлик бўйича ҳисоблаш лозим.
ни ҳисобга олган ҳолда ушбу ШНҚнинг 24 ва 25-бандларига мувофиқ қурилманинг барча элементлари оғирлиги таъсирига мустаҳкамлик бўйича ҳисоблаш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш203. қиймати мазкур ШНҚнинг 3-формуласи бўйича аниқланиши, бунда динамик куч нинг меъёрий қиймати лойиҳалаш топшириғи бўйича, куч бўйича динамиклик коэффициенти ушбу ШНҚнинг 4-жадвали бўйича аниқланиши лозим.
қиймати мазкур ШНҚнинг 3-формуласи бўйича аниқланиши, бунда динамик куч нинг меъёрий қиймати лойиҳалаш топшириғи бўйича, куч бўйича динамиклик коэффициенти ушбу ШНҚнинг 4-жадвали бўйича аниқланиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш204. Завод кўрсатмалари бўлмаганда, болғали майдалагичлар учун динамик куч , kN нинг меъёрий қийматини қуйидаги формула бўйича аниқлашга йўл қўйилади:
, kN нинг меъёрий қийматини қуйидаги формула бўйича аниқлашга йўл қўйилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (55)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm0 — майдалагич айланувчи қисмлари массаси, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe — m0 массанинг эксцентриситети; 0,001 m га тенг қилиб олинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишω — m0 массасининг бурчакли айланиш частотаси, s-1.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш205. Болғали майдалагичлар пойдеворларининг мустаҳкамлигини ҳисоблашда, болғали узилишга текширилиши, бунда динамик кучнинг меъёрий қиймати ушбу ШНҚнинг 55-формуласи бўйича аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМасса битта болғанинг массасига, эксцентриситет эса айланиш ўқидан болға оғирлик марказигача бўлган масофага ҳисобланиши зарур.
битта болғанинг массасига, эксцентриситет эса айланиш ўқидан болға оғирлик марказигача бўлган масофага ҳисобланиши зарур.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-боб. Тегирмон қурилмаларининг пойдеворлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш206. Тегирмон қурилмаси пойдеворини лойиҳалаш учун қуйидагилар кириши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбарабан ва электр юритгич ротори массасининг инерция моментлари, валнинг бурилиш бикрлиги ва тишли узатманинг узатиш сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштегирмон қурилмаси барабанининг айланиш ўқидан пойдевор юқорисигача бўлган масофа;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштегирмон қурилмаси корпусининг тўла массаси, тўлдириш массаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш207. Тегирмон қурилмаларининг пойдеворларини яхлит ёки йиғма-яхлит қилиб лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш208. Қувурли тегирмонлар пойдеворларини алоҳида темир-бетон плиталарга таянадиган қатор кўндаланг (тегирмон ўқига нисбатан) П-симон рамалар кўринишида, калта барабанли тегирмонлар пойдеворларини эса умумий яхлит кўндаланг деворли плиталар ёки дастгоҳнинг қисмлари таянадиган рамалар кўринишида лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш209. Титрашлар даражасини камайтириш учун алоҳида тегирмонлар остидаги рамали пойдеворлар юқори томондан умумий темир-бетон плита остига бирлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш210. Қувурли тегирмонларнинг алоҳида таянчларини алоҳида плиталардаги кўндаланг деворлар кўринишда лойиҳалашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш211. Тошлоқ ва йирик бўлакли грунтларда калта барабанли тегирмон қисмларини тутиб турувчи таянч деворларининг алоҳида плиталарга таянишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш212. Юритгич, редуктор ва тегирмон таянчларидан бирини ўзаро бикр қилиб туташтирилмаган турли пойдеворларда ўрнатилишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш213. Тегирмон қурилмалари пойдеворларининг тебраниши барабандаги тўлдирувчининг ҳаракати туфайли юзага келадиган тасодифий динамик куч таъсирига ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш214. Тегирмонлар қурилмасининг яхлит, деворли ва рамали пойдеворлари юқори қиррасининг тасодифий динамик куч таъсиридан горизонтал тебранишлари амплитудаси ушбу ШНҚнинг 3-иловасидаги формулалар бўйича аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш215. Тегирмонлар пойдеворлари тебранишларининг бурчак частотаси электр юритгич валининг буралма тебранишлари бурчак частотаси 
дан камида 25 фоизга фарқ қилиши керак.
дан камида 25 фоизга фарқ қилиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБуралма тебранишларнинг бурчак частотаси қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш=
; (56)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тўлатилган барабан массасининг унинг айланиш ўқига нисбатан инерция моменти t ∙ ;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— электр юритгич ротори массасининг унинг айланиш ўқига нисбатан инерция моменти, t ∙ ;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишК — юритгич роторини ҳаракатлантириш шестерняси билан туташтирувчи валнинг буралма бикирлиги, kN ∙ m/rad;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишi — тегишли жуфт (шестерия ва барабаннинг тишли гардиши)нинг узатма сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш216. Тегирмонлар пойдеворлари конструкцияси элементларини мустаҳкамликка ҳисоблаш қуйидаги кучларни ҳисобга олиб бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўлдиргич оғирлигини ҳисобга олган ҳолда тегирмон қисмлари ва конструкция элементлари оғирлигининг ҳисобий қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишберилган таянчга қўйилган ва ушбу ШНҚнинг 3-формуласи бўйича аниқланадиган ҳисобий динамик кучнинг горизонтал ташкил этувчиси , kN.
, kN.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКуч бўйича ва динамиклик бўйича коэффициентларнинг қийматлари ушбу ШНҚнинг 4-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши, бунда қиймати қувурли тегирмонлар учун 0,2 
бўйича ҳисобланиши керак.
қиймати қувурли тегирмонлар учун 0,2 бўйича ҳисобланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тегирмон оғирлиги меъёрий қийматининг (янчиладиган жисм билан тўлдиргичсиз) ушбу таянчга тўғри келадиган қисми, kN.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-боб. Прессларнинг пойдеворлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш217. Прессларнинг пойдеворларини лойиҳалаш учун қуйидаги бошланғич маълумотлар киритилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбажариладиган технологик жараёнларлар (штамповкалаш, чўкичлаш, қирқиш)ни кўрсатган ҳолда пресснинг габарит чизмалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпресснинг илгарилама ҳаракат қилувчи ишчи қисмлари массаси, винтли пресснинг айланувчи ишчи массалари винт ўқига нисбатан инерция моменти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпресснинг бош инерция моментлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишштамповкалаш ёки чўкичлаш жараёнида поковканинг тўла, деформацияси (у ишчи кучларнинг намунавий поковкалаш графигидан аниқланади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш218. Прессларнинг пойдеворларини бикр плита ёки яхлит блок кўринишида лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш219. Штамповкалаш ёки чўкичлаш учун хизмат қиладиган винтли прессларнинг пойдеворлари вертикал куч импульси ва вертикал ўққа нисбатан буровчи момемтини инобатга олган ҳолда қуйидагича ҳисобланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) пойдевор вертикал тебранишларининг амплитудаси , m ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги формула бўйича аниқланиши керак.
, m ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги формула бўйича аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУндаги зарб тезлигининг коэффициенти совуқ ҳолда штамповкалаш ва чўкичлашда =0,5, қиздириб штамповкалаш ва чўкичлашда =0,25 деб қабул қилиниши, вертикал кучнинг импульси қиймати 
: kN s қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
совуқ ҳолда штамповкалаш ва чўкичлашда =0,5, қиздириб штамповкалаш ва чўкичлашда =0,25 деб қабул қилиниши, вертикал кучнинг импульси қиймати : kN s қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш=
; (57)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm0 — пресснинг илгарилама харакат қилувчи иш қисми массаси, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пресснинг илгарилама ҳаракат қилувчи иш қисмининг зарб беришдаги тезлиги, m/s.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) пойдевор горизонтал тебранишларининг амплитудаси, 
m улар ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 6 ва 7-формулалар бўйича аниқланиши, бунда нинг қиймати мазкур ШНҚнинг 123-бандида келтирилгандек бўлиши, момент импульси 
эса қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
m улар ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 6 ва 7-формулалар бўйича аниқланиши, бунда нинг қиймати мазкур ШНҚнинг 123-бандида келтирилгандек бўлиши, момент импульси эса қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
=
; (58)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишθ0z — пресс айланувчи иш массасининг винт ўқига нисбатан инерция моменти, t-;
;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — винт айланувчи қисмининг зарб ҳосил қилишдаги бурчак частотаси, , лойиҳалаш топшириғига асосан қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш220. Штамповкалаш жараёнларида кривошипли пресслар пойдеворларининг вертикал горизонтал 
, m амплитудалари ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 2 — 5-формулалари бўйича топилиши лозим.
, m амплитудалари ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 2 — 5-формулалари бўйича топилиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m, уларда =0 вертикал кучнинг импульси . тажриба йўли билан аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТажриба натижалари бўлмаганда, вертикал кучнинг импульси ушбу ШНҚнинг 59-формуласи бўйича аниқланиши ҳамда топилган қиймат коэффициентга кўпайтирилиши, бу коэффициент поковканинг бикирлигини ва кривошип шатун механизмининг кинематик жуфтларида лгофтлар борлигини ҳисобга олиши керак.
коэффициентга кўпайтирилиши, бу коэффициент поковканинг бикирлигини ва кривошип шатун механизмининг кинематик жуфтларида лгофтлар борлигини ҳисобга олиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kN 
<6,3
kN бўлганда, 
/6,3 қабул қилинишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш<6,3kN бўлганда,
коэффициентини 1 га тенг қилиб олиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМомент импульси 
пресс ишчи қисмлари айланиши штамповкани бажаришда секинлашишидан ҳосил бўладиган буровчи момент импульсига тенг қилиб олиниши лозим.
пресс ишчи қисмлари айланиши штамповкани бажаришда секинлашишидан ҳосил бўладиган буровчи момент импульсига тенг қилиб олиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБуровчи момент импульси тажриба йўли билан аниқланиши, тажриба натижалари бўлмаганда, қиймати kN ∙ m ∙ s қуйидаги формула билан аниқланишига йўл қўйилади:
қиймати kN ∙ m ∙ s қуйидаги формула билан аниқланишига йўл қўйилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш=0,1
; (59)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пресснинг номинал кучи, kN;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— штамповкалаш жараёнида поковканинг тўла деформацияланиши, m қўйилаётган пресс модели учун иш кучининг андозавий графигидан аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— кривошип айланишининг бурчак частотаси,
лойиҳалаш топшириғига кўра қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш221. Қирқиш жараёнларида пойдевор вертикал тебранишларининг амплитудаси 
m, ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 1-формула бўйича топилиши, бунда коэффициент =0 қабул қилиниши, импульси эса тажриба йўли билан аниқланиши, тажриба маълумотлари бўлмаганда, импульс нинг қиймати қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши зарур:
m, ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 1-формула бўйича топилиши, бунда коэффициент =0 қабул қилиниши, импульси эса тажриба йўли билан аниқланиши, тажриба маълумотлари бўлмаганда, импульс нинг қиймати қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши зарур:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (60)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қирқиш жараёнларида пресснинг меъёрий кучи, kN;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— станинанинг эркин тебранишлари бурчак частотаси, бўлиб, қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (61)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— станинанинг вертикал бикрлик коэффициенти бўлиб, лойиҳалаш топшириғи бўйича қабул қилинади, kN/m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— станина баландлигининг ярмисидан юқорида жойлашган пресс қисмининг массаси, t.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш222. Штамповкалаш ёки чўкичлаш учун мўлжалланган гидравлик прессларининг пойдеворлари вертикал куч импульси таъсирига ҳисобланиши, бунда пойдеворнинг вертикал тебранишлари амплитудаси ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 1-формула бўйича аниқланиши, коэффициент =0 деб қабул қилиниши ҳамда импульс қиймати 
ушбу ШНҚнинг 59-формуласи бўйича топилиши лозим.
ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 1-формула бўйича аниқланиши, коэффициент =0 деб қабул қилиниши ҳамда импульс қиймати ушбу ШНҚнинг 59-формуласи бўйича топилиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қўзғалувчан траверсанинг пастга тушиш максимал тезлиги m/s.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-боб. Чиғирлаш (прокатлаш) ускуналарининг пойдеворлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш223. Чиғирлаш ускуналари пойдеворларини лойиҳалашда қуйидаги бошланғич маълумотлар кириши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ўқларига боғланган ускуна асосий ўқларининг режаси, шунингдек ускуналарнинг асосий белгилари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштехник ертўла ёки қаватнинг қирқими ва режими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишметалл қасмоқларини (окалина) гидравлик ювиш учун новларнинг жойлашиши ҳақидаги маълумотлар, новларнинг зовурларга кириши, шунингдек ишлаб чиқариш сувлари пайдо бўладиган жой ҳақидаги маълумотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзинапоялар, ўйма, тўсиқ ва ёпмалар монтаж қилинадиган жойларнинг ўрни хақидаги талаблар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишертўла ёпмалари чегарасида ва унинг яқинида жойлашган монтаж кучларини аниклаш учун режа кўринишидаги маълумотлар, унда кучлар таъсиринииг қуйидаги асосий зоналари кўрсатилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишстационар технологик ускуналардан, вақтинча жойлаштириладиган ускуналардан ва таъмирлаш вақтида ишлатиладиган ускуналардан оғирлиги, габаритлари, монтаж қилинадиган бирликлар сони ва хамда энг оғир ускуналар учун минимал ўтишларни кўрсатган ҳолда (алмашинувчи катаклар, ёстиқли валиклар ва бошқалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштранспорт воситаларининг сони ва хусусиятларини ўз ичига олган, қўзғалувчан транспортдан тушадиган муваққат кучларни аниқлаш учун маълумотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишметалл йиғиладиган жойлардаги кучларни аниқлаш учун маълумотлар (штабеллар, пирамидалар ва шу кабилар намунавий вариантларининг ўлчамлари ва оғирлиги ҳамда улар орасидаги ўтиш йўлларини кўрсатган ҳолла);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошқа ускуналардан тушадиган муваққат кучларнинг бир меъёрда текис тақсимланган кучлар кўринишида олиниши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш224. Асосий ва ёрдамчи чиғирлаш ускунаси остига тирқишлар, тешиклар ва каналлар билан яхлит бетон ва темир-бетон пойдеворлар ёки енгил (рамали ёки деворли кўринишда) яхлит ёки йиғма-яхлит темир-бетон пойдеворлар ёпқичларни қўллаш ва станлар оралиқларида умумий ҳамда маҳаллий техник қаватлар ёки ертўла жойлаштириш билан лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, ишчи ва шестерия катаклари, редуктор ва юргизиш бритгичини умумий пойдеворга ўрнатиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш225. Майда навли, сим ва штрипс станлар ускуналарини юқори пойдевор плиталар ораларида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш226. Чуқур очиқ зовурлар билан бўлинган пойдеворларнинг юқори қисми ҳар 3 — 6 m да темир-бетон билан боғланади, улар эса ускуналарнинг жойлашишига боғлик бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш227. Пойдеворларни арматуралаш ушбу ШНҚнинг 1-боби талабларига мувофиқ бўлиши, бунда яхлит пойдеворларнинг юқори ўзаги динамик юклама тушадиган ускуналар станинаси остига ётқизилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш228. Пастки арматура стерженларининг диаметри узунлиги 30 m гача бўлган пойдеворлар учун камида 16 mm, узунлиги 30 m дан ортиқ бўлган пойдеворлар учун эса 20 mm қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш229. Мунтазам равишда зарб кучлари таъсирида бўладиган ускуналар остига ушбу ШНҚнинг 17-банди талабларига мувофиқ 2-3 та тўр ўрнатилиши, бунда пойдеворнинг четига етувчи юқори тўрлар вертикал ёк бўйлаб букиладиган стерженнинг 15 диаметри узунлигида пастга букилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш230. Нур иссиқлиги, учиб тушувчи қасмоқлар бўлаклари зарбасидан маҳаллий таъсир мавжуд бўлса, пойдевор вертикал ёқлари диаметри 12 mm ли стерженлардан квадрат катагининг ўлчами 200 mm ли тўрлар билан арматураланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш231. Чиғирлаш ускунаси остидаги яхлит пойдеворлар тебраниши хисобини бажармасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-боб. Металл қирқиш ускуналарининг пойдеворлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш233. Металл қирқиш ускуналарининг лойиҳаланадиган пойдеворлари учун бошланғич маълумотлар қаторига қуйидагилар кириши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишметалл қирқиш ускунани ўрнатиш ва маҳкамлаш усуллари, таянч нуқталар кўрсатилган ҳолда ускуна станинаси таянч сиртининг чизмаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворга тушадиган кучлар ҳақида маълумотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмассаси 10 t гача бўлган ускуналар учун-ускунанинг умумий массаси, массаси 10 t дан катта бўлган ускуналар учун пойдеворга бериладиган статик кучларнинг жойланиш схемаси ва уларнинг қийматлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворнинг эластик оғиши чекланиши талаб қилинадиган ускуналар учун оғир деталларни ўрнатиш натижасида ускуна оғирлик маркази ўзгаришининг рухсат этилган чегаралари ва ускуна узелларининг сурилиши (ёки деталлар массасинннг максимал қийматлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишускунанинг аниқлик синфи ҳақидаги, шунингдек ускуна станинаси бикрлиги ҳақидаги пойдевор ҳисобига бикрликни таъминлаш кераклиги ҳакида ва ускунанинг жойини тез-тез ўзгартириш мумкинлиги ҳакидаги маълумотлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш234. Ускуналар массаси конструкцияси ва аниқлик синфига кўра бетон ётқизилган цех полига, полга ўрнатилган қалин бетон ёки темир-бетон ленталарга (лентали пойдеворлар) ёки яхлит пойдеворларга ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш235. Бетон тўшалган цех полига меъёрдаги ва юқори аниқликдаги бикир ва ўртача бикрликдаги станиналари массаси 10 t бўлган ускуналар (15 t бўлган ускуналарни асослаш зарур) ўрнатилади улар учун l/h < 8 (бу ерда l — ускуна танасининг узунлиги, m, h — ускуна cтанинаси кесимининг баландлиги, m), шунингдек юқори аниқликдаги виброизоляциясини эластик таянчлар ёрдамида амалга оширишга йўл қўйиладиган ускуналар ўрнатилади, тебраниш изоляция ускунанинг бевосита станинаcи остида жойлашиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш236. Цех полига ётқизилган қалин бетон ёки темир-бетон ленталарга массаси 30 t гача бўлган ускуналар ўрнатилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш237. Пойдеворларга қуйидаги кўринишдаги ускуналар ўрнатилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнисбати l/h ≥8 бўлган бикрмас станинали ва талаб қилинадаган бикрлик пойдевор ҳисобига таъминлaнадиган қўшма станинали ускуналар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишполга ётқизиладиган бетон катлами массаси 10 t катта бўлган (ёки массаси 15 t бўлганида асослаш керак бўлади) ускуналарни ўрнатиш учун етарли бўлмаганида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштебраниш изоляцияси учун махсус пойдеворлар ўрнатиш керак бўладиган юкори аниқликдаги ускуналар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш238. Умумий пойдеворга ўрнатиладиган ускуналар гуруҳи ичида ишлаш вақтида амплитудалари лойиҳалаш топшириғида кўрсатилган рухсат этилган қийматдан ортиб кетадиган тебранишларни юзага келтирадиган динамик кучлар ҳосил қилувчи ускуналар бўлмаса, юкори аниқликдаги ускуналарни умумий пойдеворга ўрнатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш239. Тебраниш изоляцияланган пойдеворларга ўрнатилиб, даврий суръатда созланиб туриладиган юқори аниқликдаги ускуналар учун эластик-бикр таянч элементлардан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУлар виброизоляцияни таъминловчи эластик ўрнатилган пойдевордан бикир ўрнатилган пойдеворга ўтиш имконини беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш240. Ускуналарнинг резина тўшамали тебраниш изоляцияланган пойдеворларини лойиҳалашда бу тўшамаларни алмаштириш имконини берадиган қурилма бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш241. Массаси 30 t гача бўлган меъёрдаги ва юқори аниқликдаги ускуналарнинг якка пойдеворлари баландлигини ушбу ШНҚнинг 13-жадвалида келтирилган қийматларга мувофиқ қабул қилиниши, бунда массаси 30 t дан катта бўлган ускуналар учун пойдевор ҳисобидан станинанинг зарур бикрлигини таъминлаш шартидан, шунингдек конструктив талабларидан келиб чиқиб (чуқурчалар чуқурлигига кўра) белгиланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш242. Меъёрдаги ва юқори аниқликдаги ускуналар умумий пойдеворларининг баландлиги пойдеворни мустаҳкамлик ва бикрлик бўйича ҳисоблаш натижасига кўра зарур минимал баландликни ушбу ШНҚнинг 13-жадвали инобатга олинган ҳолда белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМинимал баландлик айрим ускуналар станинасининг бикирлиги таъминланиши, шунингдек ускунанинг ушбу хили ва унга хизмат кўрсатишига мувофиқ (конструктив мулоҳазалар асосида) олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш243. Ускуна пойдеворлари диаметри 8 — 10 mm бўлган стерженлардан тайёрланган квадрат катакларининг ўлчами 300 mm ли тўрлар билан арматураланиши, бунда тўрлар пойдеворнинг юқори ва пастки қисмларидан 20 — 30 mm масофада ётқизилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш244. Ускуналарни пойдеворга болтлар билан маҳкамлаб хам маҳкамламасдан хам ўрнатилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУскуналарни пойдевор болтлари билан маҳкамлаш қуйидаги ҳолларда амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишстанинанииг пойдевор билан биргаликда ишлашини таъминлаш зарурияти бўлганда (масалан, алоҳида пойдеворларга ўрнатиладиган юқори аниқликдаги ускуналарнинг ёки станинанииг бикирлиги пойдевор ҳисобига таъминланадиган станинаси бикрмас ускуналарнинг);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмассанинг илгарилама-қайталама ҳаракатидан (масалан, бўйлама рандалаш ускуналарида) ёки тезкор тартибларда пойдеворнинг сурилишига сабаб бўлиши мумкин бўлган мувозанатланмаган массанинг айланма ҳаракатидан (масалан, токарлик ва фрезерлаш ускуналарида) динамик кучлар пайдо бўлганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш245. Полнинг қалинлаштирилган бетон ёки темир-бетон ленталарига ёки айрим пойдеворларга ускуналар ўрнатилганида, лента ва пойдеворларни ушбу ШНҚнинг 24 ва 25-бандлари талабларига мувофиқ ҳисобий статик кучлар таъсиридан мустаҳкамликка ва зарур бўлганда бикрликка мазкур ШНҚнинг 135-бандига мувофиқ ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш246. Пойдеворнинг бурилиш бурчаги чекланган ҳолларда пойдеворлар замини деформациялар бўйича ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, пойдеворнинг эластиклигини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворнинг бурилиш бурчагини ҳисоблаш ҳисобий статик (куч бўйича пухталик коэффициенти 
) эксцентрик қўйилган кучлар бўйича бажарилиши лозим.
) эксцентрик қўйилган кучлар бўйича бажарилиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУскуналарнинг гуруҳи | Ускуналар | Массаси 30 t гача бўлган нормал ва юқори аниқликдаги металл қирқиш ускуналари тагидаги пойдевор баландлиги, h, m |
1 | токарлик горизонтал-протяжкалар (синдириш) бўйлама фрезалаш бўйлама рандалаш | 0,3L |
2 | жилвирлаш | 0,4L |
3 | тиш қирқиш вертикал яримавтомат карусел-фрезалаш консол ва консолсиз фрезалаш горизонтал-йўниш | 0,6L |
4 | вертикал ва радиал пармалаш | 0,6 — 1 m |
5 | кўндаланг рандалаш ва ўйиш | 0,8 — 1,4 m |
Бу ерда: L — пойдевор узунлиги, m. Изоҳлар: 1. 4 ва 5-гуруҳлар учун катта қийматлар ҳамда катта ўлчамли ускуналар учун қабул қилиниши керак. 2. Юқори аниқликдаги агрегат ускуналар, кўп жараёнлар бажариладиган ускуналар | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш247. Юқори аниқлакдаги ускуналарнинг пойдеворларидан катта куч билан ишлайдиган ускуналарнинг пойдеворларигача бўлган масофа камида 15 m бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш248. Тебранишлар ҳосил қилувчи турли хил саноат ва транспорт воситалари таъсири зонасида юқори аниқликдаги ускуналарни ўрнатиш мумкинлигини ушбу ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ текшириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-боб. Айланувчи печларнинг пойдеворлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш249. Лойиҳалаш учун дастлабки маълумотлар таркибига қуйидагилар киритилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпўлат қобиқ қалинлиги, бандаж ўлчамлари ва футеровка қалинлигини кўрсатган ҳолда печь корпусининг чизмалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштандирсимон шестерня тишлари сони ҳақидаги маълумотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаянч рамаларидан ва роликлардан пойдеворларга, шунингдек юритма механизмидан ҳаракатлантириш ускунаси таянчига тушадиган кучлар қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфойдаланишда печь корпусининг айланиш частотаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгидротираклар билан таъминланган печлар учун гидротиракдаги максимал куч қиймати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш250. Айланувчи печь пойдевори рама ёки девор конструкцияли айрим темир-бетон таянчлар кўринишида лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУлар монолит ёки йиғма-монолит ҳамда пойдеворлар ва биноларнинг бошқа конструкциялардан алоҳида тайёрланиши, бунда ҳаракатлантириш ускунаси ва унга яқин турган ролик таянч иккита ўзаро перпендикуляр йўналишдаги деворлари бўлган девор конструкцияли битта таянчда жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш251. Қурилманинг (печь ва пойдеворнинг) ҳисоб схемаси эластик таянчларга шарнир воситасида таяниб турадиган туташ балка (печь корпуси) ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянчларнинг эластиклиги вертикал ва горизонтал йўналишларда ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш252. Печь ўқи бўйлаб ва унга перпендикуляр йўналишда таянчга тушадиган вертикал ва горизонтал кучлар печь корпуси ва пойдеворининг биргаликдаги ишини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш253. Таянчларни лойиҳалашда печь ўқига перпендикуляр горизонтал йўналишдаги бикрлик коэффициентлари печь корпуси бикирлик коэффициентидан кам бўлмаган ҳолда қабул қилиниши, бунда энг чекка таянчлар учун улар билан қўшни жойлашган таянчлардаги печь корпуси бикрлигидан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш254. Печь корпусининг бикрлик коэффициенти туташ тўсиннинг кўриб чиқилаётган таянчда печнинг ўқига нисбатан кўндаланг тарзда горизонтал йўналишда якка сурилишида юзага келадиган реакцияси ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш255. Печ ўқи бўйлаб таянчларга таъсир этувчи меъёрий горизонтал кучлар 
kN қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
kN қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш=
, (62)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — ушбу ШНҚнинг 151-банди бўйича топиладиган бирикмаларнинг меъёрий вертикал кучи, kN;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— таянч роликлар бўйлаб бандаж ости гардишнинг ишқаланиш коэффициенти, 0,2 га тенг қилиб олинади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — печь корпусининг ўқини таянч ролик ўқи билан туташтирувчи тўғри чизиқ билан вертикал орасидаги бурчак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш256. Печь ўқи бўйлаб таянчларга таъсир этувчи горизонтал кучлар (ҳисоб билан асосланганда) ҳаракатлантириш ускунасининг таянчига юқоридан таянчларни боғлаб турувчи пўлат тирговичлар билан узатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТирговичлар ҳисоблашда ҳарорат таъсиридан пайдо бўладиган кучларни ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш257. Печь, иссиқлик алмашувчи қурилма, футеровка ва пишириладиган материаллардан оғирлигидан таянчларга таъсир қилувчи меъёрий циклик кучлар (печь ўқига перпендикуляр таъсир қилувчи вертикал ва горизонтал 
кучлар), печнинг эксцентриситет билан айланиши оқибатида печь корпусининг монтаж ва температура таъсиридан юзага келадиган кучлар, kN, ушбу ШНҚнинг 148-бандида келтирилган ҳисоб схемасига мос равишда аниқланиши керак.
ва горизонтал кучлар), печнинг эксцентриситет билан айланиши оқибатида печь корпусининг монтаж ва температура таъсиридан юзага келадиган кучлар, kN, ушбу ШНҚнинг 148-бандида келтирилган ҳисоб схемасига мос равишда аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, печь корпуси ўқининг эксцентриситети 20 mm га тенг бўлганда, ҳар бир таянчда вертикал ва горизонтал йўналишларда ҳосил бўладиган реакция кучларининг максимал қийматини қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаянчлар сони тўрттадан ортиқ бўлмаганда, печнинг максимал ҳисобий кучларини печь корпуси ўқининг эксцентриситетини 10 mm га тенг қилиб аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш258. Уч ва тўрт таянчли печлар учун печь корпуси ўқининг эксцентриситети 10 mm га тенг қилиб Fn,v ва Fn,h кучларни топишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш259. Таянчларни мустаҳкамликка ҳисоблаш кучларнинг қуйидаги бирикмалари бўйича бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFv, Ft
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFv,c , Ft,c
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFv, Ft, Fh — кўрилаётган таянчлар учун ҳисобий кучлар, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFv,c — таянчга тушадиган ҳисобий вертикал куч, kN, бўлиб, печнинг эксцентриситетини ҳисобга олмасдан мазкур ШНҚнинг 146-банди талабларига мувофиқ топилиши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFt,c — печь ўқи бўйлаб таъсир этувчи таянчга тушадиган ҳисобий горизонтал куч, kN.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш260. Гидротираклар билан жиҳозланган таянчлар учун печь ўқи бўйлаб йўналган ҳисобий горизонтал куч сифатида сифатида 
, kN ушбу ШНҚнинг 62-формуласи бўйича қабул қилиниши ҳамда гидротиракдаги куч бўйича аниқланадиган кучлар ҳар иккаласидан қай бири катта бўлса ўшаниси қабул қилиниши лозим.
, kN ушбу ШНҚнинг 62-формуласи бўйича қабул қилиниши ҳамда гидротиракдаги куч бўйича аниқланадиган кучлар ҳар иккаласидан қай бири катта бўлса ўшаниси қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш261. Кучларнинг иккинчи бирикмасига таянч ҳисоби печь таянчининг роликларидан бирига қўйилган кучдан пайдо бўладиган горизонтал текисликда таъсир этувчи моментни инобатга олган ҳолда бажарилиши керак.
кучдан пайдо бўладиган горизонтал текисликда таъсир этувчи моментни инобатга олган ҳолда бажарилиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш262. Таянчларнинг темир-бетон элементларини чидамликка ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 151-банди талабларига мувофиқ аниқланадиган куч бўйича бажарилиши, бунда куч бўйича ишончлилик коэффициенти
=0,8 деб қабул қилиниши керак.
=0,8 деб қабул қилиниши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш263. Таянч тагининг юзаси унинг заминдан кўпи билан тўртдан бири қадар кўчиши мумкинлиги шартидан аниқланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш264. Печ тагига қўйиладиган пойдеворларни мазкур ШНҚнинг 146-бандидаги ҳисоб схемаси учун аниқланадиган қурилма вертикал ва горизонтал тебранишлари биринчи частоталарининг қиймати юритма ишлари илашиши частотаси 
қийматидан кўпи билан 25 фоиз га фарқ қиладиган бўлиши лозим.
қийматидан кўпи билан 25 фоиз га фарқ қиладиган бўлиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш265. Юритма тишларининг илашиш частотаси қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(63)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— шестерня ғилдирак гардишидаги тишлар сони;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— печнинг айланиш частотаси айл/min.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.05-22 «Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДаврий юкламали дастгоҳларнинг пойдеворларини тебранишларга ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Рамали пойдеворлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Айланиш частотаси 1000 айл/мин ортиқ бўлган дастгоҳлар рамали пойдеворлари тўғридан-тўғри динамик ҳисоблар амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Рамали пойдеворлар юқори плитасининг вертикал ўқига нисбатан горизонтал-айланма тебранишлар амплитудаси 
қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
-юқори плита оғирлик марказининг горизонтал тебранишлари амплитудаси, m. у қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— юқори плитанинг оғирлик марказидан ўтувчи ўққа нисбатан унинг айланма тебранишлари амплитудаси (бурчак бурилиши) у қуйидаги формула бўйича аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — дастгоҳнинг бурчак айланишлари частотаси, s-1, =0,105 ;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — дастгоҳнинг айланишлар частотаси, айл/min;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— статик таъсир этувчи куч 
ва
таъсиридан юқори плита оғирлик 
марказининг мос равишда силжиши, m ва бурилиш бурчаги улар қуйидаги формулалар бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— динамик куч горизонтал ташкил этувчисининг ҳисобий қиймати, kN;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— юқори плита оғирлик марказидан ўтувчи вертикал ўққа нисбатан уйғотувчи моментнинг ҳисобий қиймати, kN m.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУ айланувчи қисмли дастгоҳлар учун 
га тенг деб олинади;
га тенг деб олинади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур илованинг (12) ва (13) формулалари бўйича топиладиган пойдевор-замин тизимининг нисбий демпферланиши;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур илованинг (14) ва (15) бўйича аниқланадиган юқори плитанинг оғирлик марказидан ўтувчи вертикал ўққа нисбатан пойдевор горизонтал ва айланма тебранишлари бурчак частоталари,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— юқори плита оғирлик марказидан дастгоҳнинг энг чекка подшипниги ўқигача бўлган масофа, m.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Заминнинг эластиклигини ҳисобга олган ҳолда, пойдевор конструкциясининг бикрлик коэффициентлари 
kN/m ва 
, kN m қуйидаги формулалар бўйича ҳисобланади:
kN/m ва , kN m қуйидаги формулалар бўйича ҳисобланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(6)-(7) формулаларда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ушбу ШНҚнинг 29-банди ёки 38-бандларига мувофиқ топиладиган текис эластик 
ва нотекис эластик силжишдаги 
ҳамда нотекис сиқилишдаги 
заминнинг бикирлик коэффициентлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор барча кўндаланг рамаларининг дастгоҳ вали ўқига перпендикуляр горизонтал йўналишдаги бикрлик коэффициентлари йиғиндиси, kN/m (N-кўндаланг рамалар сони) қуйидаги формула бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— юқори плитанинг горизонтал текисликда ўз оғирлик марказига нисбатан бурилишида барча кўндаланг рамалар бикрлик коэффициентларининг йиғиндиси, kN ∙ m, у қуйидаги формула бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишei — i кўндаланг рама текислигидан юқори плитанинг оғирлик марказигача бўлган масофа, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУзеллар бикр бўлган бир қаватли кўндаланг раманинг бикрлик коэффициентлари 
kN/m, қуйидаги формуладан топилади:
kN/m, қуйидаги формуладан топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — юқори қават рамалари материалининг эластиклик модули, kPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (11)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мос равишда рама устуни ва ригели кўндаланг кесим юзаларининг инерция моментлари .Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— рама устуниниг баландлиги ва ригелнинг ҳисобий қулочи, m.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Устуннинг ҳисобий баландлигини 
пастки плита юқори чеккасидан ригель ўқигача (унинг кўндаланг кесим юзаси оғирлик марказидан ўтувчи) бўлган масофага тенг қилиб, ригелнинг ҳисобий қулочини устунлар орасидаги масофанинг 0,9 қисмига тенг қилиб олишга йўл қўйилади.
пастки плита юқори чеккасидан ригель ўқигача (унинг кўндаланг кесим юзаси оғирлик марказидан ўтувчи) бўлган масофага тенг қилиб, ригелнинг ҳисобий қулочини устунлар орасидаги масофанинг 0,9 қисмига тенг қилиб олишга йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Пойдевор-замин тизимининг нисбий демпферланиши 
ни қуйидаги формулалар бўйича топилади:
ни қуйидаги формулалар бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (12)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ушбу ШНҚнинг 31 ёки 39-бандларига мувофиқ пойдеворнинг грунтдаги горизонтал 
ва айланма 
ҳамда тебранишларининг нисбий демпферланиши;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тебранишларда энергиянинг ютилиш коэффициенти, у темир-бетон конструкциялар учун 0,06, пўлат конструкцияларда эса 0,02 га тенг қилиб олинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Пойдевор тебранишлари бурчак частоталари 
қуйидаги формулалар бўйича топилади:
қуйидаги формулалар бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(14), (15) формулаларда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бутун дастгоҳ, юқори плита, бўйлама балкалар (тўсинлар) ва раманинг кўндаланг ригелларидан иборат тизим ва пойдевор барча устунларининг 30 фоизини қамраб олган тизимнинг массаси, t;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— массанинг юқори плита оғирлик марказидан ўтувчи (горизонтал раманинг) вертикал ўққа нисбатан инерция моменти, t ∙ 
қийматни қуйидаги формула бўйича топишга йўл қўйилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,1
; (16)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl — юқори плитанинг узунлиги, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Яхлит ва деворли пойдеворлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Яхлит ва деворли пойдеворлар юқори ёғининг горизонтал ўққа нисбатан горизонтал-айланма тебранишлари амплитудалари 
, m, қуйидаги формула бўйича топилади:
, m, қуйидаги формула бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(17)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
=
; (18)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (19)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (20)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (21)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (22)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (23)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (24)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (25)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (26)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (27)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор тагининг оғирлик марказидан тебраниш текислигига перпендикуляр ўтувчи горизонтал ва айланма тебранишлар бурчак частоталари 
қуйидаги формулалар бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (28)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (29)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
=
; (30)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ушбу ШНҚнинг Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пойдевор тагининг оғирлик марказидан тебраниш текислигига перпендикуляр йўналишда ўтувчи ўққа нисбатан бутун қурилма массасининг инерция массаси, t ∙ ; қуйидаги формуладан топиладиҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (31)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — товони четларига, чиқиқларига грунт тўлдирилган пойдеворнинг ва дастгоҳнинг оғирлик марказидан тебраниш текислигига нисбатан перпендикуляр равишда ўтувчи ўққа нисбатан бутун қурилма умумий массасининг инерция моменти, t ∙ ;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — бутун қурилма товони (четларига ва чиқиқларига грунт тўлдирилган пойдеворнинг ва дастгоҳ)нинг массаси, t;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — дастгоҳни уйғотувчи кучнинг ҳисобий горизонтал ташкил этувчиси, kN, 25-банднинг керакли бўлимлари кўрсатмаларининг ҳисобга олган ҳолда топилади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМ — уйғотувчи моментнинг ҳисобий қиймати, kN m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуйғотувчи кучлар горизонтал ташкил этувчиларини қурилма оғирлик маркази орқали тебраниш текислигига перпендикуляр ўққа келтиришда ҳосил бўладиган моментлар ва дастгоҳни уйғотувчи момент йиғиндисига тенг момент сифатида топилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қурилма умумий оғирлик марказидан мос равишда пойдеворнинг юқори чегарасигача ҳамда пойдевор тагигача бўлган масофалар,м.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Қурилма тебранишларининг бош ҳусусий частоталари, 
қуйидаги нисбатлардан топилади:
қуйидаги нисбатлардан топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(32)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (33)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Яхлит ва деворли пойдеворларнинг тебранишларида горизонтал 
, рад, амплитудалар мазкур илованинг (17) формуласидан 
=
( ни аниқлашда) ва 
=0, 
деб олиб топилади.
, рад, амплитудалар мазкур илованинг (17) формуласидан = ( ни аниқлашда) ва =0, деб олиб топилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Пойдевор юқори ёнининг горизонтал-айланма тебранишлари амплитудалари, 
фақат момент 
таъсир қилганида, қуйидаги формуладан топилади:
фақат момент таъсир қилганида, қуйидаги формуладан топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (34)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Яхлит ва деворли пойдеворлар вертикал тебранишлари амплитудалари 
, m, тебраниш текислигига перпендикуляр бўлган горизонтал ўққа нисбатан айланиши ҳисобга олган ҳолда қуйидаги формула бўйича топилади:
, m, тебраниш текислигига перпендикуляр бўлган горизонтал ўққа нисбатан айланиши ҳисобга олган ҳолда қуйидаги формула бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (35)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (36)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пойдеворнинг қурилма оғирлик марказидан тебраниш текислигига перпендикуляр ўтувчи горизонтал ўққа нисбатан айланма тебранишининг вертикал ташкил этувчи амплитудаси горизонтал куч 
ва момент 
таъсир қилганида (вертикал ва горизонтал куч моментларини ҳисобга олганда) қуйидагича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (37)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгоризонтал кучлар бўлмаганида 
қуйидаги формула бўйича топилади:
қуйидаги формула бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(38)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор горизонтал ўққа нисбатан айланма тебранишлари амплитудаси;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — дастгоҳни уйғотувчи кучнинг ҳисобий ташкил этувчиси, kN, у мазкур ШНҚнинг 25-банди талабларига мувофиқ аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— уйғотувчи моментнинг ҳисобий қиймати; вертикал ва горизонтал кучлар моментларидан ташкил топади, kN ∙ m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— асоснинг бикирлик коэффициенти, kN/m, ушбу ШНҚнинг Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пойдевор ҳусусий вертикал тебранишларининг бурчак частотаси, , у қуйидаги формуладан топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (39)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдеворнинг вертикал тебранишларида нисбий демпферланиш;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қурилманинг орғирлик марказидан ўтувчи вертикал ўқдан куч ва моментлар йўналиши бўйича пойдевор юқори чегарасининг чеккасигача бўлган масофа, m.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Яҳлит ва деворли пойдеворларнинг вертикал ўқ атрофида айлангандаги амплитудалари 
қуйидаги формула бўйича топилади:
қуйидаги формула бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (40)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қурилма оғирлик марказидан ўтувчи вертикал ўқдан пойдеворнинг энг узоқда жойлашган нуқтасигача бўлган масофа, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қурилма оғирлик марказидан ўтувчи вертикал ўққа нисбатан пойдевор айланма тебранишларининг амплитудаси (бурчак бурилиши) қуйидаги формула бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (41)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қурилманинг оғирлик марказидан ўтувчи вертикал ўққа нисбатан уйғотувчи моментнинг ҳисобий қиймати, kN ∙ m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — асоснинг нотекис эластик силжишида бикрлик коэффициенти;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пойдеворнинг айланма тебранишлари учун нисбий демпферланиш;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қурилма оғирлик марказидан ўтувчи вертикал ўққа нисбатан пойдевор вертикал айланишларининг бурчак частотаси, , қуйидаги формула бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(42)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қурилма оғирлик марказидан ўтувчи вертикал ўққа нисбатан (товон четларига ва чиқиқларига грунт тўлдирилган пойдеворнинг ва дастгоҳнинг) бутун қурилма массасининг инерция моменти, t ∙ .Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОппозитив компрессорларнинг пойдеворлари тебранишларини ҳисоблашда ушбу формулалардан фойдаланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.05-22 «Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИмпульс юкламали (кучли) дастгоҳлар пойдеворлари тебранишларини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Дастгоҳ марказга ўрнатилганда, пойдевор вертикал тебранишлари амплитудаси 
, m қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
, m қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишε — зарба тезлигининг тикланиш коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — вертикал куч импульси, kN ∙ s;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm, λz — ушбу ШНҚнинг 1-иловасидаги формулалардагидек.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Тебраниш текислигига перпендикуляр бўлган горизонтал ўққа нисбатан айланишини ҳисобга олган ҳолда, пойдевор вертикал тебранишлари амплитудаси, 
қуйидаги формула бўйича топилади:
қуйидаги формула бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
=
, (2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу илованинг (1) формуласидек,
эса қуйидаги формула бўйича аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пойдевор вертикал ўқидан импульс куч таъсири йўналишида юқори чегарасининг қиррасигача бўлган масофа, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тебраниш текислигига перпендикуляр бўлган горизонтал ўққа нисбатан пойдевор айланма тебранишлари амплитудаси (бурилиш бурчаги) қуйидаги формула бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJφ — тебраниш текислигига перпендикуляр бўлган пойдеворнинг горизонтал ўқига нисбатан куч моментининг импульси, kN ∙ s ∙ m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— 1-илованинг 5-б.дагидек.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Қурилма оғирлик марказидан тебраниш текислигига перпендикуляр равишда ўтувчи горизонтал ва вертикал ўқларга нисбатан мос равишда пойдевор горизонтал-айланма тебранишлари амплитудаларининг горизонтал 
ҳамда ташкил этувчилари қуйидаги формулалардан топилади:
ҳамда ташкил этувчилари қуйидаги формулалардан топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — пойдевор товонидан юқори чегарасигача бўлган масофа, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пойдеворнинг вертикал ўққа нисбатан айланма тебранишлари амплитудаси (бурчак бурилиши), rad у қуйидаги формула бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қурилманинг оғирлик марказидан ўтувчи вертикал ўққа нисбатан момент импульси, kN ∙ s ∙ m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мажбурий 1-илованинг 10-б. дагидек.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.05-22 «Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТасодифий динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворлари тебранишларини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Дастгоҳларнинг яхлит ва деворли пойдеворлари (масалан, тегирмон) юқори чегарасининг горизонтал тебранишлари амплитудалари тасодифий динамик кучларга қуйидаги формула бўйича топилади:
тасодифий динамик кучларга қуйидаги формула бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSq — тасодифий кучларнинг спектрал зичлиги, 
с қуйидаги формула бўйича топилади:
с қуйидаги формула бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — қурилма оғирлик марказидан тегирмон барабани айланиш ўқигача бўлган масофа, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — тегирмон барабанига юкланадиган масса, t;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — барабан айланишининг бурчак частотаси,;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — барабан диаметри, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — дастгоҳ (тегирмон) турига боғлиқ бўлган коэффициент,у стерженли тегирмонлар учун 
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошқа турдаги тегирмонлар учун 
га тенг деб қабул қилинади;
га тенг деб қабул қилинади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg — эркин тушиш тезлиги, 
9,81 m/
9,81 m/Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
белгиларнинг маъноси 1-илованинг мажбурий Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Рамали пойдеворли дастгоҳлар (масалан, тегирмон) пойдеворларининг тасодифий динамик кучлар таъсиридан бўладиган горизонтал тебранишлар амплитудалари қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пойдевор юқори қисмининг оғирлик марказидан тегирмоннинг энг узоқдаги подшипниги ўқигача бўлган масофа, m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мос равишда пойдевор юқори қисмининг горизонтал, m, ва пойдевор юқори қисмининг оғирлик марказидан ўтувчи вертикал ўққа нисбатан айланма тебранишлари амплитудалар, rad, улар қуйидаги формулалар бўйича топилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
=
(6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ушбу илованинг (2) формуласидан аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пойдевор оғирлик марказидан барабан узунлигининг ўртасигача бўлган пландаги масофа, m.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— белгилари ушбу илованинг 1 — 4-бандларидан олинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.05-22 «Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДастгоҳларнинг яхлит ва деворли пойдеворларининг кинематик тебранишларини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Юкламани қабул қилувчи пойдевор юқори ёғининг битта пойдевор-манбадан кинематик уйғотилгандаги горизонтал-айланма тебранишлари амплитудаси қуйидаги формуладан топилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
=
, (1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қийматлари 
қийматлар ушбу ШНҚнинг 1-иловасидаги (20)-(23) формулалари бўйича ҳисобланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоб 
нинг ҳар бир қиймати учун бажарилиши керак.
нинг ҳар бир қиймати учун бажарилиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(1) — (4) формулаларда қуйидагилар қабул қилинган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— юкламани қабул қилувчи пойдевор ўрнатилган жойда пойдевор-манбанинг горизонтал тебранишидан грунт юзаси горизонтал тебраниш нуқтасининг амплитудаси 33 банд кўрсатмаларига мувофиқ топилади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор-манба вертикал тебранишларидан юкламани қабул қилувчи пойдевор томонлари энг чекка нуқталарига мос келувчи 
грунт юзалари нуқталари вертикал тебранишлари амплитудалари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — юкламани қабул қилувчи пойдевор товони горизонтал тебранишлари кўрилаётган йўналишдаги томонларининг ўлчамлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — пойдевор-манба тебранишлари бурчак частотаси.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— белгиларнинг маъноси мажбурий 1-илованинг 5-б. формулаларидаги каби.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Юкламани қабул қилувчи пойдеворнинг битта пойдевор-манбадан кинематик уйғотилгандаги айланишларни ҳисобга олган ҳолда, вертикал тебранишлари амплитудаси қуйидаги формула билан топилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
+
(6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш,
— белгилар мажбурий 1-илованинг 9-б.даги каби.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮкни қабул қилувчи пойдевор бир нечта пойдевор-манбадан кинематик тебранишларни ҳисоблашда ҳар бир тебраниш манбаи учун мос равишда (1) ёки (6) формулалар бўйича ҳисобланадиган (ёки 
) қийматлар жамланади.
(ёки ) қийматлар жамланади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.05-22 «Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНосимметрик массив ва деворли пойдеворларнинг тебранишларининг ҳисоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Юкнинг вақтга ихтиёрий равишда боғлиқлигида эркинлик даражаси 6 тага тенг бўлган носимметрик массив ва деворли пойдеворларнинг тебранишларининг ҳисоби: O' координата бошига нисбатан 3 та илгарланма x', y', z' кўчишлар ва мос равишда x',y',z' ўқларга нисбатан 3 та бурчак χ',φ',ψ' кўчишлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм — Пойдеворнинг эркинлик даражаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Олтита дифференциал тенгламалар системаси пойдевор тебранишини ўзида акс этади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, 
, 
— мос равишда инерция, сўниш ва бикрлик матрицалар элементлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдеворга таъсир қилувчи (илгарланма ва айланма таъсирлар, меъёрий қийматлар) умумлашган кучлар.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. O' координата боши пойдевор таглигининг оғирлик марказига жойлашади, z' ўқ вертикал йўналишда тепага йўналади, горизонтал ўқлар пойдеворнинг таглиги текислигида ётади ва бош ўқлар ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, диогонал бикрлик ва сўниг матрицалари: 
и 
при 
, 
.
и при , .Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Нолдан фарқли диагонал бикрлик матрица элементлари қуйидаги формулалар ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; 
; 
; 
; 
, (2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКх, Kz, ва Кψ (11), (9) ва (12) формулалар бўйича ҳисобланади, 
ва 
эса — ўзаро мунособатдан олинади.
ва эса — ўзаро мунособатдан олинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; 
, (3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва 
— пойдевор таглигининг х' ва у' ўқларига нисбатан мос равишда инерция моментлари.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Инерция элементлари матрицаси барча ускуналар ўзида массасини ифодалайди (қирралари ва четлари грунт билан тўлдирилган пойдевор), статик ва инерция моментлари O'x'y'z' координата ўқлари системасига нисбатан аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Нолдан фарқли бўлган диагонал сўниш матрицаси бўлиб, қуйидаги ифодалар ёрдамида аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD1 = D2 = ξx, D3 = ξz, D4 = D5 = ξφ, D6 = ξψ; нисбий сўниш қийматлари ξx, ξz, ξφ ва ξψ 6.1.5-6.1.6 кўрсатмаларга мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Юкнинг вақтга ихтиёрий боғлиқлиги билан тенгламалар тизими (1) учун дифференциал тенгламаларни ечишнинг сонли усулларидан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДаврий, импулсли ёки тасодифий юкланишнинг алоҳида ҳолатларида, шунингдек симметрия текислиги мавжуд бўлганда, аналитик усуллардан қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.05-22 «Динамик юкламали дастгоҳлар пойдеворлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеформация бўйича айланувчи қисмларни ҳисобга олган ҳолда дастгоҳлар пойдеворларининг ҳисоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Aйланадиган қисмларга ега дастгоҳлар пойдеворини деформациялар бўйича ҳисоблаш 
юк учун ишончлилик коэффициенти бўлган доимий юклар учун амалга оширилиши керак.
юк учун ишончлилик коэффициенти бўлган доимий юклар учун амалга оширилиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮкларни пойдеворнинг устки тузилиши томонидан қайта тақсимланишини ҳисобга олмасдан аниқлашига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Пастки пойдевор плитасининг деформацияларини чеклашда унга ёриқбардошлилик талаби қўйилади: доимий ва монтаж юклари таъсирида пастки плитада ёриқлар пайдо бўлишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Деформациялари чекланган дастгоҳлар пойдевори учун табиий асос сифатида қуйидаги тупроқлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбўшашган қумлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув билан тўйинган ҳолатда суффузияга дучор бўлган майда ва лойли қумлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқувчан гил тупроқлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеформация модули 10 MPa дан кам бўлган тўкма ва ювиладиган тупроқлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлой, торф ва торф тупроқлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Турбоагрегатларнинг пойдеворлари учун технологик чекловлар мавжуд бўлган ҳолларда, пастки пойдевор плитасининг замини грунтида узоқ муддатли деформациясининг қиймати (тўрт йиллик эксплуатация салқиликнинг ўзгариши) Δf тўлиқ салқилик f нинг ҳисобий катталигининг κ улуши сифатида баҳолашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишκ коэффициентининг қиймати қуйидаги 1-жадвал бўйича қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунт тури | Тўрт йиллик даврга тегишли тўлиқ деформация улуши κ |
Силлиқланган чақиқтош (чақиқтошли), шағалли (ўткир қиррали майда шағал «дресва») грунтлар. Сувга тўйиниш коэффициентига боғлиқ бўлмаган зич, йирик ва ўртача йирикликдаги шағал аралашган қумлар | 0 |
Шағал аралаш, йирик ва ўртача йирикликдаги, ўртача зичликдаги қумлар. Сувга тўйиниш коэффициентига боғлиқ бўлмаган майда заррали ва зич қумлар | 0,1 |
Сувга тўйиниш коэффициентига боғлиқ бўлмаган ўртача зичликдаги майда заррали қумлар. Кам намланган ўртача ва зич зичланган чангсимон қумлар | 0,2 |
Нам ва сувга тўйинган зич ва ўртача зичликдаги чангсимон қумлар | 0,3 |
Чўкмайдиган ва сувга таъсирида шишмайдиган: қаттиқ супеслар, суглиник ва қаттиқ ва ярим қаттиқ лойлар | 0,4 |
Чўкмайдиган ва сув таъсирида чўкмайдиган: қаттиқ ва юмшоқ пластик супеслар, қаттиқ, юмшоқ ва оқувчан пластик суглиник ва лойлар | 0,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишκ — коэффициентнинг қиймати замин ва пойдевор тўлиқ деформациясининг улушини ифодалаб, дастгоҳнинг дастлабки тўрт йиллик фаолияти давомида ўрнатишдан кейин ишга туширилгандан бошлаб ва биринчи капитал таъмирга қадар ўзини намоён қилади. Ҳар бир кейинги давр учун мос келадиган деформациянинг қиймати камаяди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Пойдеворнинг умумий салқилигининг ҳисобий қиймати f замин ва пойдеворнинг биргаликдаги деформациясини ҳисоблаш орқали аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Фақат пастки плитани ҳисобга олиш ва умумий салқиликнинг ҳисобий қийматини 15 фоиз га камайтириш орқали рамали пойдеворнинг юқори тузилиши бикрлигининг таъсирини ҳисобга олишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Узайтирилган пойдеворлар учун пастки плитанинг бўйлама йўналишида балка схемаси бўйича дастгоҳнинг ўқи йўналиши билан тўғри келадиган, плитани кўндаланг йўналишда абсолбт қаттиқ деб қабул қиган ҳолда эгилишга ҳисоблашга ҳисоблашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Деформацияларни ҳисоблашда пастки плитанинг бикрлиги иш шароитидан келиб чиққан ҳолда қуйидаги ифода ёрдамида яхлит бир жинсли эгилишга ишлайдиган жисм деб аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бетоннинг узоқ муддатли ва қисқа муддатли ползучестини таъсирини ҳисобга оладиган коэффициент бўлиб, 0,6 тенг қилиб қабул қилинган.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — чўзилиш ва сиқилишда бетоннинг бошланғич эластиклик модули;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— оғирлик марказига нисбатан плита кесим юзасининг келтирилган инерция моменти.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Пойдевор деформациялари чегараланган ҳолларда ва заминда оқувчанлик кўрсаткичи 
мавжуд бўлган гил грунтлар, шунингдек майда ва чангли сувга тўйинган қумлар мавжуд бўлганда, пастки пойдевор плитасининг деформацияларини ҳисоблашда грунт ҳисобий деформация модулига динамик юклар таъсирида узоқ муддатли деформациялар имкониятини ҳисобга олиш имкониятини берувчи замин грунтининг иш шароити коэффициенти 
киритилади.
мавжуд бўлган гил грунтлар, шунингдек майда ва чангли сувга тўйинган қумлар мавжуд бўлганда, пастки пойдевор плитасининг деформацияларини ҳисоблашда грунт ҳисобий деформация модулига динамик юклар таъсирида узоқ муддатли деформациялар имкониятини ҳисобга олиш имкониятини берувчи замин грунтининг иш шароити коэффициенти киритилади.