01.07.2024 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3524
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати ва Соғлиқни сақлаш вазирлигининг қарори, 01.07.2024 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3524
Кучга кириш санаси
01.07.2024
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қарори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 1 июлда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3524]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 11 августдаги 508-сон «Темурбеклар мактаби» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган (таҳсил олаётган) номзодларни (ўқувчиларни) тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги қарорига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати ва Соғлиқни сақлаш вазирлиги қарор қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Давлат хавфсизлик хизмати раиси А. АЗИЗОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 20 июнь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Соғлиқни сақлаш вазири А. ХУДАЯРОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 19 июнь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати ва Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2024 йил 20, 19 июндаги 12, 7-сон қарорига
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
НИЗОМ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига (бундан буён матнда лицейлар деб юритилади) ўқишга кираётган фуқаролар (бундан буён матнда номзодлар деб юритилади) ва таҳсил олаётган ўқувчиларни (бундан буён матнда ўқувчилар деб юритилади) тиббий кўрикдан ўтказиш тартибини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Тиббий кўрикдан ўтказиш номзод ва ўқувчиларнинг соғлиғининг ҳолатига кўра лицейга ўқишга кириш ёки таҳсил олишга яроқлилигини аниқлаш мақсадида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Тиббий кўрикдан ўтказиш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
номзодларнинг тиббий кўриги — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоят (шаҳар) соғлиқни сақлаш бошқармаси бошлиғи билан келишилган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати (бундан буён матнда ДХХ деб юритилади) бошқармаси (органи) раҳбари томонидан тасдиқланган ҳарбий-тиббий комиссия (бундан буён матнда ҲТК деб юритилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўқувчиларнинг тиббий кўриги — ДХХ тасарруфидаги ҲТК томонидан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Номзод ва ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказувчи ҲТК таркибига Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳар ва вилоятлар ўсмирлар ва чақирилувчи ёшларга тиббий ёрдам кўрсатиш муассасалари (бўлимлари) шифокор-мутахассислари (жарроҳ, терапевт, дерматовенеролог, стоматолог, офтальмолог, оториноларинголог, психиатр ва невропатолог) жалб қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказувчи ҲТК таркибини шакллантиришда Тошкент шаҳар соғлиқни сақлаш бош бошқармаси ва Сурхондарё вилояти соғлиқни сақлаш бошқармасидан тегишли бош мутахассислар жалб этилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ДХХ бошқармаси (органи) масъул ходимлари ҲТК раиси ва котиби ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. ҲТКнинг асосий вазифалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. ҲТКнинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
номзодлар ва ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
руҳий-асаб, тери-таносил касалликлари ва наркологик диспансерлари, фтизиатрия ва пульмонология (силга қарши диспансерлар) ҳамда ОИТСга қарши кураш марказлари, шунингдек Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг ҳудудий бошқармаларида ҳисобда туриши ёки турмаслиги тўғрисида олинган маълумотномаларнинг мавжудлигини текшириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
номзодлар ва ўқувчиларни қўшимча текширув ва даволашга йўналтириш, қўшимча текширув ва даволашдан сўнг уларнинг ҲТКга келишларини назоратга олиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
соғлиғининг ҳолатига кўра номзодларни лицейларга ўқишга киришга, ўқувчиларни лицейларда ўқишга яроқлилиги ёки яроқсизлиги тўғрисида хулосалар қабул қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тиббий ва эксперт ҳужжатларни сифатли расмийлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
номзодлар ва ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш натижалари бўйича ҳисобот тайёрлаш ва ушбу ҳисоботни ДХХ марказий ҳарбий-тиббий комиссиясига (бундан буён матнда МҲТК деб юритилади) тақдим этиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. ҲТКга услубий ҳамда амалий ёрдам кўрсатиш Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Ўсмирлар ва чақирилувчи ёшларга тиббий ёрдамни ташкил этиш маркази ҳузуридаги республика муқобил тиббий комиссияси (бундан буён матнда РМТК деб юритилади) ва МҲТКга юкланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Тиббий кўрикдан ўтказишни ташкил этиш ва амалга ошириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Номзод ва ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказишда мазкур Низомнинг 1-иловасида келтирилган мажбурий диагностик текширувлар рўйхатига мувофиқ таҳлилий (лаборатория) ва тиббий ускуналар ёрдамида ўтказиладиган текширувлар, зарурат туғилганда эса тиббий кўрсатмаларга кўра бошқа тиббий текширувлар ДХХ тасарруфидаги ҳарбий-тиббий муассасаларда бепул амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур мажбурий диагностик текширувларни ДХХ тасарруфидаги ҳарбий-тиббий муассасаларда амалга оширишнинг иложи бўлмаган ҳолларда, ушбу текширувлар ҲТК раиси томонидан берилган йўлланмага асосан давлат соғлиқни сақлаш тизимидаги даволаш-профилактика муассасаларида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Тиббий кўрикдан ўтаётган номзодлар ёки ўқувчилар томонидан уларнинг соғлиғи тўғрисидаги маълумотлар акс эттирилган, шунингдек диспансер кузатувига оид турли тиббий ҳужжатларнинг тақдим этилиши уларни тиббий кўрикдан ўтказилишидан озод этмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Тиббий кўрикдан ўтказиш вақтида ҲТК томонидан номзод ва ўқувчиларнинг яроқлилик даражасини аниқлаш мақсадида мазкур Низомнинг 2-иловасида келтирилган тиббий кўрикдан ўтказиш бўйича кўрсатмалар, мазкур Низомнинг 3-иловасида келтирилган касалликлар, жисмоний нуқсонлар жадвали ва айрим моддаларга бериладиган шарҳлар (бундан буён матнда касалликлар жадвали деб юритилади), мазкур Низомнинг 4-иловасида келтирилган номзод ва ўқувчилар соғлиғи ва жисмоний ривожланишининг ҳолатига нисбатан қўйиладиган қўшимча талаблар рўйхати ҳамда мазкур Низомнинг 5-иловасида келтирилган бўй ва тана вазни нисбатидан (меъёрда ва озиқланиш бузилишида) фойдаланган ҳолда ёзма хулоса қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Сиртдан тиббий кўрикдан ўтказиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. ҲТК хулосалари маслаҳатлашилган ҳолда, ҲТК аъзоларининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзод ёки ўқувчини тиббий кўрикдан ўтказиш жараёнида аниқланган касалликлар, жароҳатлар ва жисмоний нуқсонлар натижасидаги аъзолар фаолиятининг бузилиши даражасини аниқлаш учун тор доирадаги шифокор-мутахассислар кўригидан ўтказишга зарурат туғилганда, улар ҲТК томонидан РМТКга юборилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. ҲТК томонидан чиқарилган хулоса, агар хулосада бошқа муддат белгиланган бўлмаса, тиббий кўрикдан ўтказиш санасидан бошлаб олти ой мобайнида ҳақиқий ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Номзод ёки ўқувчининг ўзи ёхуд унинг қонуний вакили ҲТК томонидан чиқарилган хулосадан норози бўлган ҳолларда МҲТКга ёхуд белгиланган тартибда судга шикоят қилишлари мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, ҲТК томонидан берилган хулосаларни МҲТК қайта кўриб чиқади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Номзодларни тиббий кўрикдан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Номзодларни тиббий кўрикдан ўтказиш ДХХ тасарруфидаги ҳарбий-тиббий муассасаларда қуйидаги босқич ва муддатларда амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
дастлабки — жорий йилнинг ноябрь ойида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
якуний — кейинги йилнинг май ойида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Номзодларни тиббий кўрикка йўллашда ДХХ органи ва бўлинмаси шахсий таркиб билан ишлаш ходимлари томонидан ҲТКга қуйидагилар тақдим этилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) руҳий-асаб, тери-таносил касалликлари ва наркологик диспансерлари, фтизиатрия ва пульмонология (силга қарши диспансерлар) ҳамда ОИТСга қарши кураш марказлари, шунингдек Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг ҳудудий бошқармаларидан, номзоднинг ушбу муассасаларда ҳисобда туриш ёки турмаслиги тўғрисида маълумотномалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) даволаш-профилактика муассасаларидан — амбулатор беморнинг тиббий карталари ва уларга илова қилинган варақларни (025-1у-шакли), касаллик тарихидан кўчирмалар, диспансер ва шифокор кузатуви ҳақидаги маълумотлар, шифокорларнинг хулосалари, номзоднинг охирги профилактик эмлашлар ҳақидаги варақасидан кўчирма (профилактик эмлашлар режасига асосан), шунингдек қон гуруҳи ва резус мансублиги (фактори) ҳақидаги маълумотлари ҳамда номзодларнинг соғлиғини тавсифловчи бошқа тиббий ҳужжатлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) номзод таҳсил олган умумий ўрта таълим ташкилот синф раҳбари томонидан бериладиган тавсифнома;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) номзоднинг фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган йили ва ойи, тиббий кўрикдан ўтказиш мақсади кўрсатилган, мазкур Низомнинг 6-иловасида келтирилган тиббий кўрикдан ўтказиш учун йўлланма.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Номзодларни тиббий кўрикдан ўтказишдан олдин давлат соғлиқни сақлаш тизими тасарруфидаги даволаш-профилактика муассасалари томонидан уларда оғиз бўшлиғи санацияси амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Бўйи 165 сантиметрдан паст бўлган номзод тиббий кўрикка қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тиббий кўрикдан ўтказиш учун тақдим этилган йўлланмада номзоднинг бўйи кўрсатилиб, ҲТК раиси имзоси ҳамда муҳри билан тасдиқланган ҳолда, тиббий кўрикка йўллаган ДХХ органи ва бўлинмаси шахсий таркиб билан ишлаш ходимларига қайтарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодлар сони тиббий кўрикдан ўтказиш жараёнида бир иш куни мобайнида 50 нафардан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодлар ҲТК шифокор-мутахассислари томонидан мазкур Низомнинг 2-иловасида келтирилган тиббий кўрикдан ўтказиш бўйича кўрсатмаларга мувофиқ тиббий текширувлардан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тиббий текширув натижалари мазкур Низомнинг 7-иловасида келтирилган Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейига ўқишга кираётган номзодларни тиббий кўрикдан ўтказиш варақасига киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Номзоднинг яроқлилик тоифасини аниқлашда шифокор-мутахассислар бир тўхтамга кела олмаган ҳолларда, амбулатор ёки стационар равишда тиббий текширув ўтказиш учун ҲТК раиси томонидан берилган йўлланмага асосан давлат соғлиқни сақлаш тизимидаги даволаш-профилактика муассасасига юборилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Йўлланмада дастлабки ташхис ва тиббий текширувда айнан нимага аниқлик киритилиши лозимлиги кўрсатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Давлат соғлиқни сақлаш тизимидаги даволаш-профилактика муассасасида ўтказилган текширув натижалари мазкур Низомнинг 8-иловасида келтирилган соғлик ҳолатини текшириш далолатномасига киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Далолатнома даволаш-профилактика муассасаси бош шифокори ва тиббий текширув ўтказган шифокор-мутахассис томонидан имзоланади ҳамда унга даволаш-профилактика муассасининг гербли муҳри қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҲТК тақдим қилинган тиббий текширув натижаларини кўриб чиқади, номзоднинг соғлиги, жисмоний ривожланиш ҳолати ва бошқа барча маълумотларни инобатга олган ҳолда унинг ўқишга киришга яроқлилик масаласини ҳал қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Номзодларни тиббий кўрикдан ўтказиш натижаларига кўра ҲТК томонидан қуйидаги хулосалардан бири қабул қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
номзод «Темурбеклар мактаби» ёки «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейига ўқишга киришга яроқли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
номзод «Темурбеклар мактаби» ёки «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейига ўқишга киришга яроқсиз.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. ДХХ бўлинма ёки органлари номзодларнинг йиғмажилдлари ва тиббий текширувдан ўтказишга оид барча ҳужжатларини лицейга юборади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Ўқувчилар тиббий кўрикдан ўтказилиши учун лицей директори томонидан мазкур Низомнинг 6-иловасида келтирилган тиббий кўрикдан ўтказиш учун йўлланмага мувофиқ ҲТКга юборилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Тиббий кўрикдан ўтказишга йўлланаётган ўқувчининг қуйидаги ҳужжатлари ҲТКга тақдим этилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
йўлланма;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тиббий тавсифнома;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
амбулатор беморнинг тиббий варақаси (картаси).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Ўқувчи қуйидаги ҳолатларда тиббий кўрикдан ўтказилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўқиш мобайнида олинган ёки ўқишга кириш вақтида аниқланмаган, лицейда ўқишга монелик қиладиган касаллик ёки шикастланиш (жароҳат) ёки унинг асоратлари аниқланганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
икки ой ва ундан ортиқ муддатда саломатлигига кўра ўқиш жараёнида қатнашмаган ҳолларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. ҲТК ўқувчини тиббий кўрикдан ўтказишда унинг барча тиббиётга оид ҳужжатларини ўрганиб чиқади ва ўқувчини лицейда таҳсил олишга яроқли ёки яроқсизлиги тўғрисида хулоса қабул қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҲТК ташхисга аниқлик киритиш мақсадида ўқувчиларни қўшимча тиббий текширувлардан ўтиши учун давлат соғлиқни сақлаш тизимидаги ҳудудий даволаш-профилактика муассасаларига юбориши мумкин. Бунда, ушбу муассасалар томонидан ўтказилган қўшимча тиббий текширувлар натижалари мазкур Низомнинг 8-иловасида келтирилган соғлиқ ҳолатини текшириш далолатномасида кўрсатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Тиббий кўрик якунига кўра ҲТК қуйидаги хулосалардан бирини қабул қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўқувчи «Темурбеклар мактаби» ёки «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейида таҳсил олишга яроқли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўқувчи «Темурбеклар мактаби» ёки «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейида таҳсил олишга вақтинча яроқсиз, кейинги тиббий кўрикдан ўтказиш шарти билан стационар (амбулатор) равишда даволанишга муҳтож;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўқувчи «Темурбеклар мактаби» ёки «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейида таҳсил олишга яроқсиз.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. ҲТК томонидан ўқувчининг таҳсил олишга вақтинча яроқсизлиги тўғрисида хулоса чиқарилганда, ўқувчи лицейнинг тиббиёт пунктида амбулатор равишда ёки давлат соғлиқни сақлаш тизимидаги даволаш-профилактика муассасасида даволанади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўқувчининг стационар ёки амбулатор равишда даволаниш муддати тугаганидан сўнг уни вақтинча таҳсил олишга яроқсиз деб топган ҲТКда такрорий тиббий кўрикдан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Касалликлар жадвалига мувофиқ ўқувчининг таҳсил олишига тўсқинлик қиладиган касалликлар ёки шикастланиш (жароҳат) оқибатлари мавжуд бўлганда текширув натижалари ҲТК томонидан мазкур Низомнинг 9-иловасида келтирилган Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейи ўқувчиларини тиббий кўрикдан ўтказиш варақасига киритилади, шунингдек мазкур Низомнинг 10-иловасида келтирилган касаллик тўғрисидаги гувоҳнома тўрт нусхада расмийлаштирилади ва МҲТК га тасдиқлаш учун юборилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
МҲТК томонидан тасдиқланган касаллик тўғрисидаги гувоҳноманинг уч нусхаси уни тузган ҲТКга қайтарилади (биринчи нусхаси лицей учун, иккинчи нусхаси ўқувчига бериш учун, учинчи нусхаси ҲТК учун) ва тўртинчи нусхаси МҲТКда қолади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. ҲТК томонидан такрорий тиббий кўрикдан ўтказилаётган ўқувчи касалликлар жадвалига мувофиқ лицейда таҳсил олишга яроқли деб топилса, текширув натижалари мазкур Низомнинг 9-иловасида келтирилган Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейи ўқувчиларини тиббий кўрикдан ўтказиш варақасига киритилади, шунингдек унга мазкур Низомнинг 11-иловасида келтирилган маълумотнома расмийлаштирилади. Маълумотнома МҲТК томонидан тасдиқлангандан кейин лицейнинг юридик манзилига юборилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Ўқувчиларни соғлиғининг ҳолати ёки бошқа сабабларга кўра ҲТК томонидан тиббий кўрикдан ўтказишнинг имкони бўлмаса, тиббий кўрикдан ўтказиш МҲТК раиси томонидан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-боб. Тиббий кўрикдан ўтказиш ҳужжатларини расмийлаштириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Тиббий кўрикдан ўтаётган номзод ва ўқувчилар тўғрисидаги маълумотлар, уларнинг саломатлик ҳолати, ҲТК ҳамда РМТКнинг хулосалари қуйидаги тиббий ҳужжатларда қайд этилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) номзодларга:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мазкур Низомнинг 7-иловасида келтирилган Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейига ўқишга кираётган номзодларни тиббий кўрикдан ўтказиш варақасида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мазкур Низомнинг 8-иловасида келтирилган соғлиқ ҳолатини текшириш далолатномасида, амбулатор беморнинг тиббий картаси ва унга илова қилинадиган варақада (025-1у-шакли);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мазкур Низомнинг 11-иловасида келтирилган маълумотномада;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мазкур Низомнинг 12-иловасида келтирилган ҳарбий-тиббий комиссиянинг йиғилишлар баённомалари китобида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) ўқувчиларга:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мазкур Низомнинг 8-иловасида келтирилган соғлиқ ҳолатини текшириш далолатномасида, амбулатор беморнинг тиббий картаси ва унга илова қилинадиган варақада (025-1у-шакли);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мазкур Низомнинг 9-иловасида келтирилган Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейи ўқувчиларини тиббий кўрикдан ўтказиш варақасида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мазкур Низомнинг 10-иловасида келтирилган касаллик тўғрисидаги гувоҳномада;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мазкур Низомнинг 11-иловасида келтирилган маълумотномада;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мазкур Низомнинг 12-иловасида келтирилган ҳарбий-тиббий комиссиянинг йиғилишлар баённомалари китобида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Мазкур Низомнинг 12-иловасида келтирилган ҳарбий-тиббий комиссиянинг йиғилишлар баённомалари китоби ҲТКларнинг котиблари томонидан тиббий кўрикдан ўтаётган барча номзодлар ва ўқувчилар учун юритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Йиғилиш баённомалари китобида йиғилиш ўтказилган санада ҲТК йиғилишининг баённомаси ҲТК раиси, йиғилишда қатнашган ҲТК аъзолари (камида икки нафар) ва ҲТК котиби томонидан имзоланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҲТК ва РМТК хулосалари номзод ва ўқувчиларга тиббий кўрик якунланган вақтда тиббий кўрикдан ўтказиш варақасида имзо қўйдириб етказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Мазкур Низомнинг 12-иловасида келтирилган ҳарбий-тиббий комиссиянинг йиғилишлар баённомалари китобида тиббий кўрикдан ўтаётган номзодлар ва ўқувчиларнинг туғилганлиги тўғрисидаги гувоҳномаси (биометрик паспорти, идентификация ID-картаси) маълумотлари, шикоятлари, касалликнинг анамнези, объектив текширув натижалари, тўлиқ ҳолда ташхиси ҳамда ҲТК ва РМТК хулосаси қайд этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу китобнинг «Шикоятлар ва касаллик анамнези» устунида касаллик тарихининг тартиб рақами ва стационар шароитда даволанишда бўлган даври кўрсатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. ҲТК шифокор-мутахассислари кўриги натижалари ва хулосалари амбулатор беморнинг тиббий варақасига, мазкур Низомнинг 7-иловасида келтирилган Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейига ўқишга кираётган номзодларни тиббий кўрикдан ўтказиш варақасига ёзиб қўйилади ва шифокор-мутахассисларнинг шахсий муҳри билан тасдиқланади. Сўнг ҲТК раиси ва котиби томонидан имзоланиб, ҲТК муҳри билан тасдиқланади. Зарурат туғилганда мазкур Низомнинг 11-иловасида келтирилган маълумотнома расмийлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. ҲТК томонидан номзодларни лицейга ўқишга киришга, ўқувчиларни таҳсил олишга яроқли деб топилган тақдирда, мазкур Низомнинг 12-иловасида келтирилган ҳарбий-тиббий комиссиянинг йиғилиш баённомалари китобига объектив маълумотларни қайд этмаган ҳолда «соғлом» деб ёзилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодларни ўқишга киришга, ўқувчиларни таҳсил олишга яроқлилигини чекламайдиган баъзи касалликлар ёки жисмоний нуқсонлар аниқланса, мазкур Низомнинг 12-иловасида келтирилган ҳарбий-тиббий комиссиянинг йиғилиш баённомалари китобида уларга қисқача таъриф бериш ва ташхисни кўрсатишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. ҲТКлар номзодларни лицейга ўқишга киришга яроқсиз деб топганда, мазкур Низомнинг 12-иловасида келтирилган ҳарбий-тиббий комиссиянинг йиғилиш баённомалари китобига қисқа ёзувлар (номзодларнинг туғилганлик тўғрисидаги гувоҳномаси (биометрик паспорти, идентификация ID-картаси) маълумотлари, ташхис, ҲТК хулосаси) киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. ҲТК томонидан ўқувчига мазкур Низомнинг 10-иловасида келтирилган касаллик тўғрисидаги гувоҳнома расмийлаштирилганда, мазкур Низомнинг 12-иловасида келтирилган ҳарбий-тиббий комиссиянинг йиғилишлар баённомалари китобида қисқа ёзувларни (ўқувчининг туғилганлик тўғрисидаги гувоҳнома (биометрик паспорт, ID-картаси) маълумотлари, ташхис, ҲТК хулосаси) киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, мазкур Низомнинг 10-иловасида келтирилган касаллик тўғрисидаги гувоҳноманинг бир нусхасини мазкур Низомнинг 12-иловасида келтирилган ҳарбий-тиббий комиссиянинг йиғилиш баённомалари китобида илова сифатида сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Номзодлар ёки ўқувчилар такрорий тиббий кўрикдан ўтказилганда, мазкур Низомнинг 12-иловасида келтирилган ҳарбий-тиббий комиссиянинг йиғилишлар баённомалари китобида МҲТК томонидан чиқарилган хулоса, унинг баённомаси рақами ва санаси ёзиб қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Номзодлар ва ўқувчиларга расмийлаштирилган, мазкур Низомнинг 11-иловасида келтирилган маълумотнома хамда ўқувчиларга расмийлаштирилган мазкур Низомнинг 10-иловасида келтирилган касаллик тўғрисидаги гувоҳнома тасдиқлаш учун МҲТКга тақдим қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур маълумотнома ва касаллик тўғрисидаги гувоҳнома МҲТК томонидан тасдиқлангандан сўнг юридик кучга эга бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. ҲТКда юритиладиган ҳарбий-тиббий комиссиянинг йиғилиш баённомалари китоби уч йил, ҲТКнинг ҳужжатлари беш йил давомида сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сақлаш муддати тугагандан сўнг юқорида келтирилган ҳужжатлар белгиланган тартибда йўқ қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-боб. Якуний қоида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Мазкур Низом талабларини бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мажбурий диагностик текширувлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
РЎЙХАТИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Умумий қон таҳлили — кенгайтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Умумий пешоб таҳлили.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Гижжа тухумлари ва содда организмларни аниқловчи нажас таҳлили
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. «В» ва «С» гепатитларнинг (НВsAg, НCV) маркерларини аниқловчи қон таҳлили.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Қоннинг RW (Вассерман реакцияси) таҳлили.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Қоннинг ОИВ билан зарарланиши тўғрисида таҳлили (ОИТСга қарши кураш марказларидан).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Қоннинг АЛТ, АСТ, умумий оқсил ва билирубин (фракциялари билан) таҳлили.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Электрокардиография (кардиолог ёки шифокор-функционал текширувлар ўтказадиган мутахассиснинг ёзув хулосаси билан).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Фиброэзофагогастродуоденоскопия.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Ички аъзолар ультратовуш текшируви.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Кўкрак қафаси аъзоларининг флюорографияси (текширилувчининг фамилияси, исми, отасининг исми ҳамда текширувнинг тартиб рақами ва ўтказилган сана кўрсатилади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Руҳий-асаб, силга қарши, тери-таносил касалликлари ва наркологик диспансерлар, шунингдек ОИТСга қарши кураш марказларидан маълумотномалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: Таҳлилий текширувлар, кўкрак қафаси аъзоларининг флюорографияси, фиброэзофагогастродуоденоскопия ва ички аъзолар ультратовуш текшируви муддати уч ойдан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга

2-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тиббий кўрикдан ўтказиш бўйича
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
КЎРСАТМАЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Лицейга ўқишга кираётган номзодларнинг яроқлилик тоифасини белгилашда касаллик ёки жисмоний нуқсонларнинг хусусияти, уларнинг жисмоний ривожланиш даражаси, организмнинг меҳнатга лаёқати ва функционал мослашув савияси, таълим жараёнининг ўзига хос шарт-шароитлари ва келгуси хизмат истиқболини инобатга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Мутахассис шифокорлар томонидан ўтказиладиган тиббий текширувлар махсус ажратилган ёруғ, иссиқ ва кенг хоналарда кундузги ёруғликда амалга оширилади. Кундузги ёруғликдан фойдаланишнинг имкони бўлмаса, хона мутахассис шифокорлар иши учун етарли даражада сунъий равишда ёритилиши лозим. Ҳар бир шифокорга алоҳида хона ажратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Тиббий текширув номзод ва ўқувчининг тиббиётга оид ва бошқа ҳужжатлари ўрганиб чиқилгандан сўнг ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тиббий текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчилар саломатлигининг ҳолати, улар ўз саломатликлари ҳолатига шикоят қилиш-қилмасликларидан қатъий назар савол-жавоб ўтказиш, анамнез йиғиш ва ҳар томонлама объектив текширув йўли билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Тиббий текширув оммавий тарзда ўтказилганда шифокорлар ҳарбий-тиббий экспертиза услубидан фойдаланади. Ушбу услубият тиббий текширувдан ўтказилаётган номзод ва ўқувчи саломатлиги ҳақида маълумот олишга кам вақт сарфлашга имкон беради, аммо номзод ва ўқувчининг соғлиғи ҳолати бўйича барча маълумотни йиғишга монелик қилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Тиббий текширув жараёнида нафақат жисмоний нуқсонни аниқлаш ва касаллик хусусиятини белгилаш, балки хасталанган аъзо ва тизим фаолиятининг бузилиши ва унинг компенсацияланиш даражаси ҳамда организмнинг умумий функционал мослашувини белгилаш муҳим аҳамият касб этади. Бу эса тегишли эксперт хулосасини қабул қилишга асос бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Касаллик ёки жисмоний нуқсон гумон қилинаётган барча ҳолларда номзоднинг (ўқувчининг) соғлиғи ҳолатига оид ўзгаришларни аниқлаш мақсадида тегишли шифокорлар томонидан текширилиши, шунингдек тиббий ускуналар ёрдамида тадқиқотлардан ўтказилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Антропометрик текширув
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Ҳарбий-тиббий экспертиза мақсадида қуйидаги асосий антропометрик кўрсаткичлар баҳоланади: тананинг бўйи ва вазни, кўкрак қафасининг айланаси, ўпкаларнинг ҳаётий сиғими, қўл панжасининг кучи ва тананинг кўтариш кучлари ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Антропометрик текширувлар ўрта тиббиёт ходимлари томонидан, техник соз ва метрология текширувидан ўтказилган ўлчов ускуналари ёрдамида амалга оширилади. Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчилар ечинган бўлиб, фақат пастки ички кийимда бўлишлари лозим. Ҳарбий-тиббий экспертиза манфаатларида баҳоланадиган асосий антропометрик кўрсаткичлар: инсон бўйи ва вазни, кўкрак қафаси айланаси, ўпкаларнинг ҳаётий ҳажми, қўл панжалари кучи ва тик туриш ҳаракатининг кучи ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Номзод ва ўқувчи бўйи тик ҳолатда ўлчанади. Бўйни тик ҳолатда ўлчаш учун текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи бўй ўлчагичнинг таглиги устига бошнинг энса соҳаси, кураклар оралиғи, думбаси, болдири (оёқлари текис тургани тиззаси букилмаганлигидан далолат беради) ва товони билан вертикал устунга теккан ҳолда туради. Бўйи ўлчанганида, номзод қаддини ростлаши учун озгина қорнига босилади ёки чуқур нафас олиши сўралади. Қулоқнинг юқори қирраси ва кўз оралиғининг ташқи бурчаги битта горизонтал чизиқда турилган тарзда бош тўғри тутилади. Бўй ўлчагичнинг ҳаракат тахтачаси бошнинг тепа суягига зич тегиб туриши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Тана вазни тиббий тарозида ўлчанади. Текширувдан ўтказилаётган номзод ва ўқувчи тарози майдонининг ўртасида туради. Кўрсаткичлар 0,1 кг аниқликкача ёзилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Кўкрак қафаси айланаси резиналанмаган ўлчов тасмаси ёрдамида, орқа томонда кураклар бурчаги ости, олд томонда — кўкрак учи доираларининг остки қирраси бўйича ўлчанади. Текширув пайтида номзод ва ўқувчи қўлларини тушириб туради. Бунда, қуйидаги учта кўрсаткич: нафас олиш орасидаги танаффус ҳолати; максимал нафас олиш ҳолати; максимал нафас чиқариш ҳолатида қайд этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Ўпкаларнинг ҳаётий ҳажми спирометр ёрдамида аниқланади. Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи максимал олган нафасини спирометр найига тўлиқ чиқаради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Қўл панжалари кучи дастакли пружинали динамометр воситаси билан ўлчанади. Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи горизонтал узатилган дастлаб ўнг, сўнг чап қўлининг панжаси билан динамометрни максимал зўр бериб сиқади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тик туриш ҳаракатининг кучи динамометр воситаси ёрдамида ўлчанади. Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи оёқларини букмаган ҳолда тизза бўғинлари сатҳида турган динамометр дастасини иккала қўли билан максимал куч билан тортади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Руҳий ҳолат текшируви
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчининг руҳий ҳолати, уни тавсифловчи ҳужжатларни (умумий ўрта таълим ташкилоти томонидан расмийлаштирилган тавсифномани, ота-онасидан, даволаш-профилактик муассасаларидан олинган маълумотларни) ўрганиб чиқиш асосида ва шифокорнинг текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи билан мулоқот орқали тадқиқ қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи билан ўтказилаётган суҳбат ва уни кўздан кечириб чиқиш мобайнида юзида акс этаётган қиёфаси, юз мушакларининг маъноли ҳаракатлари, имо-ишоралари, қадам ташлаши, гавдани тутиб туриш ҳолати ва хатти-ҳаракатларининг ўзига хос хусусиятларига, реакцияларининг адекватлиги ва шифокор билан ўтаётган суҳбатга билдираётган муносабатига эътибор қаратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчининг руҳий ҳолатига баҳо бериш мобайнида тадқиқотнинг клиник услуби етакчи услуб деб ҳисобланади. Ушбу услубни тадқиқотнинг анъанавий параклиник услублари билан уйғунлаштириб бориш зарур. Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчининг руҳий ҳолати қуйидаги изчилликда тадқиқ қилинади: онг, диққат-эътибор, хотира, тафаккур, идрок, ҳис-ҳаяжон ва шижоат ҳолатига баҳо берилади; психопатологик аломатлари бор-йўқлиги аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзод ва ўқувчининг диққат-эътиборини тадқиқ этиш мобайнида диққат-эътиборнинг турғунлиги (толиқиш, чалғиш, узоқ тутилиб қолиш) ва жамланиш қобилияти қайд этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзод ва ўқувчи хотирасини тадқиқ этишда тез ва аниқ ёдлаб олиш, ўтган ва жорий ҳодисаларни хотирада тиклаш қобилияти, хотираси панд бериш ҳолатларининг мавжудлиги, амнезия тури (ретроград ёки антиретроград тури) ва шу кабилар аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзод ва ўқувчи тафаккурига баҳо беришда мулоҳаза ва хулоса чиқариш қобилиятининг мантиқийлиги, изчиллиги, муфассаллиги, тутилиб қолиши, сафсатабозлиги, бежамдорлиги, мавҳум тафаккурнинг муайян тафаккурдан устун келиши ва аксинча ҳолатига эътибор қаратилади. Фикр юритиш суръати (жадал, одатдагидай, суст) ва унинг йўналиши (муаммолар, манфаатлар) аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳис-ҳаяжон ҳолатини аниқлашда номзод ва ўқувчининг кайфияти (кўтаринки, бир маромли, тушкун, беқарор), кайфиятнинг патологик ўзгариб бориши, бундай ўзгаришларнинг давомийлиги ва қандай тусда кечиши баҳоланади. Ҳис-ҳаяжоннинг ташқи кўриниши бўйича муайян ҳолатга мос келиш-келмаслиги, номзод ва ўқувчининг ўз туйғуларини билдирмаслик ёки тия олиш қобилияти баҳоланади. Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчининг шижоати, қизиқиш ва хатти-ҳаракатларининг ўзига хос хусусиятларига кўра баҳоланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзод ва ўқувчи таъсирчанлигида оғишлар бор-йўқлиги, хусусан: борлиқни, воқеликни нотўғри идрок қилишдан ҳосил бўлган сохта тушунча, тасаввур ҳамда йўқ нарсаларнинг кўриниши, эшитилиши, сезилиши ва буларнинг мазмуни, бундай ҳолатларга нисбатан (танқидий, асабий, бефарқ) муносабати; макон, вақт, ўзликни идрок қилиш сифатининг ўзгариши ва шу кабилар аниқланади. Бундай оғишлар, шунингдек мияга ўрнашиб қолган ғоя ва васваса мавжудлигини аниқлаш учун текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи билан муайян мақсадга қаратилган савол-жавоб ўтказиш талаб қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Асаб тизими текшируви
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Тиббий текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчининг асаб тизимини тадқиқ қилиш амаллари унинг тиббий ҳужжатларини ўрганиб чиқиш, у билан савол-жавоб ўтказиш ва клиник-неврологик кўрик ўтказишдан иборат. Савол-жавоб давомида текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчининг шикояти, ҳаёт анамнези аниқланади, ушбу анамнезда ҳушдан кетиш ва томир тортишиш хуружлари, нутқ, эшитиш ва кўриш қобилиятида ўзгаришлар, марказий ва периферик асаб тизимида жароҳатлар мавжудлигига ҳамда руҳий касаллик ва неврологик муассасаларда даволанганлигига эътибор қаратилади, тунги сийдик тута олмаслиги тугаган вақти аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзод ва ўқувчининг ирсияти ўрганилади, хусусан: қариндош-уруғлар орасида тутқаноқ хуружлари, ҳушдан кетиш ҳолатлари, мушаклар нимжонлиги, руҳий касалликка чалинганлар, спиртли ичимликларни суиистеъмол қилувчилар, гиёҳванд моддаларни истеъмол қилганлар бор-йўқлиги ёки бўлган-бўлмаганлиги аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ташқи кўрикдан ўтказиш давомида гавда бичимига, тери, шиллиқ парда ва мушак тизимининг ҳолати, қадам босишига баҳо берилади. Тиббий текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи бош мия соҳаси жароҳатланганлигини рад этишига қарамай унинг бош суягида жароҳатлар йўқлигига ишонч ҳосил қилиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Неврологик кўрик бош мия нервлари фаолиятини текширишдан бошланади. Кўзни ҳаракатлантирувчи нерв фаолияти ва кўзларнинг симпатик иннервацияси тадқиқ қилинади. Кўз олмасининг ҳолати, юқори, паст, ичкари ва ташқари томонларга ҳаракати текширилади. Кўз қорачиқларининг шакли ва катталиги, бир текис ривожланганлиги, конвергенция (иккала кўз ўқ чизиғининг бир нуқтада учрашуви) ва аккомодация (кўз мослашуви) мобайнида ёруғликка (тўғридан-тўғри ва ҳамжиҳат) таъсирчанлиги аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Уч шохли нерви фаолияти (бош суяги нервларининг бешинчи жуфти) текширувдан ўтаётганида юз сезувчанлиги ва чайнаш мушакларининг ҳолати, ияк ҳаракатларининг ҳажми, корнеал ва конъюнктивал рефлекслар тадқиқ қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шундан сўнг бош миянинг қолган нервлари фаолияти текширилади. Пешона тери қопламасининг иккала томондаги ажинлар бир хилда ифодаланиши, кўз оралиқларининг кенглиги, кўз қисиш, қошларни чимириш имкони борлиги, тишлар кўрсатилаётганида бурун ва лаб буришиқларининг симметриклиги текширилади. Вестибуляр аппаратнинг (ички қулоқда жойлашган, бош ва гавда мувозанатини идора қиладиган орган) ҳаракатга келтирувчи (нистагм, мувозанатни сақлаш, янглиш) иши аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Асосий таъм, яъни ширин, нордон ва аччиқни тўғри билиш қобилияти тадқиқ қилинади. Бунинг учун шакар ва ош тузи эритмалари, лимон кислотаси қўлланилади. Юмшоқ танглайнинг фонация мобайнидаги ҳаракатчанлиги, овознинг жарангдорлиги, ютиниш қобилияти, бошни буриш ва елкаларни кўтариш имкони борлиги, чиқарилган тил ҳаракатининг ҳажми, тилнинг фибрилляр тортилишлари, мушакларининг атрофияси (қуриганлиги) тадқиқ қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Ҳаракатлантирувчи соҳани текшириш мобайнида қўл ва оёқларнинг фаол ва суст ҳаракатлари ҳажми, ҳаракатга солувчи актлар мувофиқлиги (статик ва динамик атаксия), мушаклар кучи, фаоллиги, трофикаси текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шундан сўнг пай, периостал, тери ва шиллиқ пардалар рефлекслари текширилади. Ҳар бир рефлекс ўнг ва чап томонлардан текширилади, уларнинг илдамлиги ва мароми таққосланади. Патологик рефлекслар бор-йўқлиги аниқланади. Вегетатив асаб тизими (асаб тизимининг ички аъзолар фаолиятини идора қилувчи қисми) тадқиқ қилинаётган фурсатда тери қопламасининг туси, трофик касалликлар мавжудлигига эътибор қаратилади, намлиги ва ҳарорати қўл теккизиб текширилади. Терининг вегетатив рефлекслари текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Асаб тизимини объектив тадқиқ этишнинг зикр этилган минимуми амбулатор шароитларда мажбурий саналади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Ички аъзолар текшируви
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Ички аъзолар текшируви ўз ичига шикоят ва анамнезни ўрганиб чиқиш ҳамда умумий кўздан кечириб чиқиш билан бошланадиган тадқиқот амалларини мужассам этади. Гавда тузилиши, тери қопламасининг ташқи кўриниши, туси, эластиклиги ва намлиги, сўнгра пайпаслаб кўриш усули билан тери ости ёғ тўқималари, лимфатик тугунлар, мушаклар ҳолатига эътибор қаратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Нафас олиш аъзолари. Шикоятларга баҳо бериш фурсатида ҳансираш хусусияти, йўталнинг ўзига хос хусусиятлари, кўкрак соҳасидаги оғриқлар кенг тус олганлиги, жадаллиги, оғриқнинг хасталанган аъзодан бошқа ерларга тарқалгандек туюлишига ва ушбу оғриқларнинг нафас олиш ва йўталиш ҳаракатлари билан боғлиқлигига эътибор қаратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўздан кечириш давомида тери ва кўринувчи шиллиқ пардаларнинг туси, кўкрак қафасининг шакли, ўмров суяги, ўмров усти ва ости чуқурчалари ҳамда куракларнинг жойлашган жойи, кўкрак қафасининг иккала ярми симметриклиги, нафас олиш тури, нафас олиш ҳаракатларининг тезлиги, мароми ва чуқурлиги, нафас олиш ҳаракатларида кўмакчи мушаклар иштирокига баҳо берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пайпаслаш мобайнида кўкрак қафасидаги оғриқнинг кенг тус олганлиги ва унинг резистентлиги (эластиклиги), овоз титраши ифодаланганлиги, ўпка пардаси ишқаланиш товуши ва плевра бўшлиғидаги суюқликнинг шовуллаши аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Таққослаш перкуссия (баданга бармоқ билан уриб кўриб эшитиш, аниқлаш) пайтида ўпка чегаралари, қуйи ўпка қирраларининг ҳаракатчанлиги, ўпканинг тепа қисми қаерда жойлашганлиги ва унинг кенглиги аниқланади, шунингдек патологик (қисқарган, заифлашган) ҳолатда ўпканинг перкутор товуши ўзгариши аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Эшитиб кўриш (аскультация) мобайнида нафас олиш ҳаракатларининг турли даврларида нафас товушларининг хусусияти, кучи ва давомийлиги аниқланади. Асосий ва иккинчи даражали нафас товушларига баҳо берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўпка касалликларига гумон қилинадиган аломатлар аниқланганда рентгенологик, махсус диагностик ускуналар ёрдамида ва таҳлилий (лаборатория) текширув услубларидан қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Нафас (ўпка) етишмовчилиги даражалари кўрсаткичлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Кўрсаткичлар

Меъёр

Нафас (ўпка) етишмовчилиги даражаси

I — (кам ифодаланган)

II — (ўртача ифодаланган)

III — (яққол ифодаланган)

1. Клиник:

а) ҳансираш

йўқ

Аввал мумкин бўлган зўриқишларда

Оддий зўриқишларда

Тинч ҳолатда, доимий

б) Тинч ҳолатда нафас олиш сони (1 дақиқада)

20 гача

Меъёр чегарасида

21 — 30

31 ва ундан тезроқ

в) кўкариш (цианоз)

йўқ

Йўқ ёки зўриқишдан кейин кам ифодаланган

Аниқ, баъзида ўртача ифодаланган

Яққол ифодаланган, диффузли

г) Тинч ҳолатдаги пульси (бир дақиқада)

80 гача

Тезлашмаган

Тезлашишга мойил

Яққол ифодаланган равишда тезлашади

2. Тиббий ускуналар билан текширувлар:

а) гемоглобиннинг кислород билан тўйиниши (фоизларда)

90 дан ошиқ

90 — 80

79 — 60

60 дан кам

б) Ўпканинг ҳаётий сиғими (ЎХС) меъёрий ўлчамга фоиз ҳисобида

90 — 85

84 — 70

69 — 50

50 дан кам

в) ўпканинг максимал вентиляцияси меъёрий ўлчамга фоиз ҳисобида

85 — 75

74 — 55

54 — 35

35 дан кам

г) 1 сониядаги жадаллаштирилган нафас чиқариш ҳажми (ЖНЧҲ) фоиз ҳисобида

80 — 100

50 — 79

50 — 30

30 дан кам

д) Тиффно индекси (ЖНЧҲ/ ЎТС нисбати) фоиз ҳисобида

70 дан ошиқ

70 — 55

54 — 40

40 дан кам

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Қон айланиш тизими аъзолари. Қон томирларни тадқиқ қилиш амаллари артерия ва веналарни кўздан кечириб чиқиш ва пайпаслаш, йирик қон томирларини эшитиб кўриш ва томирлар тизимини текширув ускуналари ёрдамида ўрганиб чиқиш йўли билан ўткизилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Томир уришининг мароми, тезлиги, кучи ва тўлиқлиги текширилади, артерия ва веналарнинг турли соҳаларда юрак ёки йирик қон томирларнинг касалланганлигидан далолат берувчи аломатлар аниқланади. Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчининг тинч (ўтирган) ҳолатидаги қон (артериал) босими ўлчанади. Қон босимини бир маротаба ўлчаш давомида унинг тасодифий ошган ҳолати қайд этилишига йўл қўймаслик мақсадида қон босимини бир неча бор ўлчаш ва сўнгги энг кичик кўрсаткични (рақамни) ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пайпаслаб кўриш ва перкуссия орқали юрак чегаралари, унинг тепа қисмида уриши мавжудлиги, ушбу уришнинг кенглиги, кучи ва резистентлиги, кўкрак қафасининг қалтираши, юрак соҳаси ва унга чегарадош жойларда мавжуд бошқа уришлар аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тиббий текширувдан ўтказилаётган номзод ва ўқувчи юрагига, унинг турли ҳолатлари (ётган, тик турган ва ҳ.к.) ва жисмоний зўриқишдан сўнгги ҳолатида қулоқ тутиб кўриш давомида юрак уриш товушларининг жарангдорлиги (кучайгани, заифлашгани, акценти) ва хусусиятларига, жумладан юракнинг ноаниқ уришлари мавжудлигига баҳо берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юракнинг ноаниқ уришига қулоқ тутилаётганида, ушбу ноаниқ уриш юрак фаолиятининг даврига нисбатан қандай кечиши, хусусияти, кучи, давомийлиги, кенг тус олаётганлиги ва бошқа жойга тарқалгандек туюлиши (иррадиацияси) устуворлигини аниқлаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Қорин бўшлиғи аъзолари. Шикоят ва анамнезга алоҳида эътибор қаратилади. Текширув ўтказиш давомида оғиз бўшлиғининг ҳолатига (тиш, милк, тил, шиллиқ пардалар) баҳо берилади. Қорин бўшлиғи аъзоларини кўздан кечириш ва пайпаслаб кўриш амаллари номзод ва ўқувчининг тик турган ва ётган ҳолатида бажарилади. Юзаки, сўнгра чуқурроқ сирғанма пайпаслаш усули орқали қорин пардасининг оғриқлилиги ва безовта қилиши, қорин чизиғида чурра мавжудлиги, қорин деворларининг зўриққанлиги, шунингдек қорин бўшлиғидаги айрим аъзолар ва пайдо бўлган шишларнинг шакллари, зичлиги, кенглиги аниқланади. Қорин бўшлиғи аъзоларининг касалланганлигидан далолат берувчи аломатлар аниқланганида қўшимча (лаборатория, рентгенологик, махсус ускуналар ёрдамида ўтказиладиган) тадқиқотлар амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Сийдик ажратиш тизими аъзолари. Буйраклар хасталанганида беморлар аҳволи узоқ вақт қониқарли бўлади. Буйраклар хасталанганлигининг тез-тез учраб турадиган аломатлари — иккала қўлда ўлчаш керак бўлган артериал босим ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи қорнини кўздан кечириш ва пайпаслаб кўриш амаллари унинг турли ҳолатларида (тик турган, белига ётган, ёнбошлаган) бажарилади. Гипертония касаллиги (артерияда қон босимининг ошиб кетиши) билан хасталанган беморнинг қорнини эшитиб кўриш мажбурий ҳисобланади. Қўл-оёқлардаги артериал босим асимметрияси билан уйғунлашган эпигастрал соҳа ва киндик атрофидаги систологик товуш — буйрак артерияси стенозининг энг муҳим аломатидир. Сийдик ажратиш тизими аъзоларининг касалликларини истисно қилиш учун тадқиқотнинг таҳлилий (лаборатория) ва махсус ускуналар ёрдамида ўтказиладиган усуллари қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-боб. Жарроҳлик текширувлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Тиббий текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи яланғоч ҳолатда кўздан кечириб чиқилади. Гавданинг саггитал ва фронтал юзалари ўрганиб чиқилади. Гавданинг тўғри тузилиши бошнинг тўғри ҳолати ва бўйин-елка чизиқларининг симметрик кўриниши, қилтиқли ўсиқлар чизиғининг ўрталикдаги вазияти, курак бурчакларининг бир хил даражаси ва симметрик жойлашуви, бел учбурчакларининг бир хил қиёфаси, кўкрак қафаси шаклларининг бироз олдинга чиқиб туриши, оёқларнинг тўғри шаклга эга бўлиши билан кузатиладиган хусусиятларга эга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тери қопламалари ҳолати ўрганилади. Чандиқлар мавжуд бўлса, уларнинг хусусиятлари ва келиб чиқишига баҳо берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўкрак қафаси кўздан кечирилаётганда умуртқа суягининг қийшайиши билан боғлиқ ёки табиий шакл бузилишлари (деформация) мавжудлигига эътибор қаратилади. Ўмровларнинг ҳолати аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қорин кўздан кечирилади. Жинсий аъзолар кўздан кечирилаётганда жинсий аъзо, сийдик йўли ва мояклар ривожланишининг меъёрдан четга чиққанлигига эътибор берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кураклар асимметрияси кузатилганида, ушбу асимметриянинг умуртқа поғонаси шакл бузилиши (деформацияси) ёки куракнинг туғма кўтарилганлиги, яъни Шпренгель касаллиги билан боғлиқ бўлиши мумкин эканлигига эътибор қаратиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Умуртқа поғонаси шакли бузилиши (деформацияси) кузатилса, кўкрак бўлимида аксарият ҳолларда кифоз, кам ҳолларда — лордоз, бел соҳасида эса кўпроқ лордознинг, камдан-кам ҳолларда — кифознинг кучайиб кетганлиги аниқланади. Сколиоз мавжудлиги ва яққол ифодаланиб туришига эътибор қаратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Тиббий текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи гавдасининг вазиятига баҳо берилади. Гавданинг тўғри ҳолатга мажбурий келтирилишида оғриқни ҳис қилиш, анатомик ўзгаришлар ёки компенсация натижасида унинг патологик жиҳатдан ўрнашиб қолганлиги билан боғлиқ бўлиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қўл (оёқ) ички ёки ташқи ротация ҳолатида яқин келган ёки узоқлашган, букилган ёки ростланган ҳолатда бўлиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суяк ва бўғимларнинг эски синган, чиққан ва бошқа кўринишда жароҳатланган жойларини аниқлаш учун суяк синганлиги билинадиган жойлар, суяк бўртиб чиққан жойлар ва табиий суяк бўртмаларининг жойлашишига эътибор қаратилади. Тирсак бўғими меъёрий бўлса, билак ростланганда елка суягининг табиий суяк бўртмалари билан билак бутоғининг тепа қисми бир чизиқда жойлашади. Билак бўғими букилганида суяк синганлиги билинадиган ушбу жойлар билак бутоғининг тепа қисми билан биргаликда тенг ёнли учбурчак ҳосил қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Тос (думғаза) суягининг шакли ва ҳолати ўрганиб чиқилади. Шуни ёдда тутиш зарурки, аксарият одамларнинг бир оёғи иккинчисига нисбатан қисқа бўлади. Бир оёқ 2 см ва бундан ортиқ қисқа бўлса, тос суягининг қийшиқлиги кузатилади. Умуртқа поғонасининг бундай ҳолатда компенсаторли қийшайишини, унинг шакл бузилиши (деформацияси) сифатида қабул қилинмайди. Оёқлар узунлиги бир хил бўлиб, тос суягининг шакл бузилиши (деформацияси) кузатилса, умуртқа поғонасининг шакл бузилиши (деформацияси) истисно қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Думба бурмаларининг симметриклиги ва сон суяклари устидаги йирик кўст бўртиқлари қайд этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Думғаза-дум суяги ва орқа тешик (анус) соҳаси унда эпителиал дум йўллари ва уларнинг асорати, сурункали парапроктит намоён бўлиши, орқа тешикнинг ланг очилиб қолиши мумкинлигини текшириш учун қараб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тўғри ичак ва жинсий тизим безларини бармоқ билан текшириш амаллари тиббий кўрсатмага кўра бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Оёқларни кўздан кечириш давомида, улар ўқларининг ҳолати аниқланади. Инсон оёқлари: тўғри оёқларга; агар тиззалар икки ёнга очилган бўлса — «О»-симон оёқларга; агар тиззалар бир-бирига яқин жойлашган бўлиб, сон ўқлари билан тиззалар ташқарига очилган бурчак ҳосил қилган бўлса — «Х»-симон оёқларга фарқ қилади. Оёқлар тери қопламаси ранги, уларнинг шишганлиги, трофик касалликлар мавжудлиги, тери ости веналарининг варикоз кенгайишига эътибор қаратилади. Оёқ кафтлари кўздан кечириб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Бош суягини пайпаслаб кўриш давомида гумбаз суякларининг нуқсонлари ёки жарроҳлик амалиёти қилинган жойлар ўрни, юмшоқ тўқима ва суякларда шиш мавжудлигини аниқлаш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Периферик лимфатик тугунлар ва қалқонсимон без ҳолати, тери таранглиги ва ҳарорати, мушакларнинг ривожланганлиги аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Қорин соҳасини пайпаслаш йўли билан қорин тинч қўйилган ва зўриқиш пайтида унинг олдинги деворлари ҳолати, ички аъзолар ва ташқи чов ҳалқаларининг ҳолати текширилади. Чурра дўппайиб чиққан бўлса, унинг катталиги, нимадан иборат эканлиги ва ўрнига тушиши баҳоланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Таянч-ҳаракат аппарати ва умуртқа суягига баҳо бериш мобайнида нафақат анатомик ўзгарганлиги, балки функционал имкониятларини ҳам аниқлаш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бўғимларда ҳаракатлар ҳажмини баҳолаш жадвали (градусларда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Бўғим

Ҳаракат

Меъёр

Ҳаракат чегараланиши

Кам ифодаланган

Мўътадил ифодаланган

Яққол ифодаланган

Елка бўғими елка камари билан

Букиш

180 — 121

120 — 101

100 — 81

80 ва ундан кам

Ёзиш

30 дан кўп

30 — 21

20 — 16

15 ва ундан кам

Узоқлаштириш

180 — 116

115 — 101

100 — 81

80 ва ундан кам

Тирсак

Букиш

30 — 79

80 — 89

90 — 99

100 ва ундан кўп

Ёзиш

180 — 149

150 — 141

140 — 121

120 ва ундан кам

Пронация

180 — 136

135 — 91

90 — 61

60 ва ундан кам

Супинация

180 — 136

135 — 91

90 — 61

60 ва ундан кам

Қўл панжаси

Букиш

Ёзиш

Узоқлаштириш: Радиал

Ульнар

80 — 36

95 — 31

35 — 26

30 — 26

25 — 16

25 — 16

15 ва ундан кам

15 ва ундан кам

30 — 11

45 — 26

10 — 6

25 — 16

5 — 4

15 — 11

3 ва ундан кам

10 ва ундан кам

Чаноқ-сон

Букиш

100 дан кам

100 — 109

110 — 119

120 ва ундан кўп

Ёзиш

180 — 171

170 — 161

160 — 151

150 ва ундан кам

Узоқлаштириш

50 — 26

25 — 21

20 — 16

15 ва ундан кам

Тизза

Букиш

30 — 59

60 — 89

90 — 109

110 ва ундан кўп

Ёзиш

180 — 176

179 — 171

170 — 161

160 ва ундан кам

Болдир товон

Оёқ-панжа томон букиш

150 — 121

120 — 111

110 — 101

100 ва ундан кам

Ташқи томонга букиш (ёзиш)

70 — 74

75 — 79

80 — 84

85 ва ундан кўп

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Қўл-оёқлар бўғинлари бажарадиган ҳаракатлар ҳажмини ўрганиш амаллари барча текисликларда амалга ошириладиган фаол ва суст ҳаракатлар, шунингдек супинацион ва пронацион ҳаракатлар бажариш билан бошланади. Мушаклар кучи панжа ва умуртқага оид динамометрия ўлчовлари билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Қўл-оёқлар айланасини ўлчаш амаллари, уларнинг симметрик соҳаларида сантиметрли ўлчов тасмаси ёрдамида бажарилади. Сонда — юқори, ўрта ва қуйи қисмлари, елка ва болдирда — бўртма жойлари ўлчанади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Буғимларнинг ҳаракат ҳажмини ўлчаш мобайнида хатоликларга йўл қўймаслик учун қуйидаги услубиятга амал қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
елка буғими: букиш — тиббий текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи шифокорга ён томони билан туради. Бурчак ўлчагичнинг қўзғалмас қисми елка суягининг катта дўнглигини унинг ташқи томондаги табиий суяк бўртмаси билан боғлаб турувчи чизиқ марказига параллел ўрнатилади. Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи елка суягини ишга солмаган ва танасини оғдирмаган тарзда қўлини олдинга максимал кўтаради. Ростлаш — худди шу шарт билан қўл максимал орқага тортилади. Ёнга чиқариш — текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи шифокорга орқа томони билан туради. Кураклар бурчаклари бир савияда тутиб турилади. Бурчак ўлчагичнинг қўзғалмас қисми гавданинг вертикал ўқига параллел, ҳаракатчан қисми эса — акрамионни тирсак суягининг тирсак ўсиғи билан боғлаб турувчи чизиққа параллел ўрнатилади. Қўллар охиригача икки ёнга чиқарилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тирсак буғими: букиш ва ростлаш — текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи шифокорга ён томони билан туради, қўллар пастга кафтларни олдинга қаратиб туширилади. Бурчак ўлчагичнинг қўзғалмас қисми елка суягининг ташқи томондаги табиий суяк бўртмаси билан билак суягининг бигизсимон ўсиғини боғлаб турувчи чизиққа параллел ўрнатилади. Билак аста секинлик билан охиригача букилади. Бурчак ўлчагичнинг ўқи тирсак буғимининг кўндаланг ўқига мос келиши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
билак буғими: ортга тортиш ва кафтни букиш — билак горизонтал текисликка кўтарилган бўлиб, қўл панжаси унинг давоми саналади. Биринчи бармоқ букилган. Бурчак ўлчагичнинг қўзғалмас қисми билак суягининг бигизсимон ўсиғини икки бошли мушак пайининг ташқи чети билан боғлаб турувчи чизиққа параллел, ҳаракатчан қисми эса — иккинчи панжа суяги узунлиги бўйича ўрнатилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чаноқ-сон буғими: букиш ва ростлаш — текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи орқасига ётади, ўрганилаётган оёқ узатилган, иккинчиси эса букилган ва шу томондаги қўл билан тутиб олинган. Бурчак ўлчагичнинг қўзғалмас қисми ён бош суяги қанот ости чуқурчасини йирик кўст билан туташтирувчи чизиққа параллел, ҳаракатчан қисми эса — йирик кўстни сон суягининг табиий бўртиб чиққан ташқи ўсиғи билан туташтирувчи чизиққа параллел ўрнатилади. Ўлчаш амаллари вақтида текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи оёқ тос суяги билан сон суягини туташтирган бўғинда букилади. Оёқни ён томонга чиқариш — текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи орқасига ётиб оёқларини узатади, товонларини жуфтлайди, қўлларини гавда бўйлаб узатади. Бурчак ўлчагичнинг қўзғалмас қисми қиличсимон ўсиқ — қов бўғини — сон суягининг табиий бўртиб чиққан ички ўсиғи чизиғига ўрнатилади. Тадқиқ қилинаётган оёқ ён томонга максимал чиқарилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тизза бўғини: букиш ва ростлаш — текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи орқасига ётади. Бурчак ўлчагичнинг қўзғалмас қисми йирик кўстни сон суягининг табиий бўртиб чиққан ташқи ўсиғи билан туташтирувчи чизиққа параллел, ҳаракатчан қисми эса — кичик болдир суягининг каллагини ташқи тўпиқ суяги билан туташтириб турган чизиққа параллел ўрнатилади. Болдирни дастлаб букиш, сўнгра тўлиқ ростлаш амаллари бажарилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болдир суяги билан товон суягини бириктирувчи бўғин: оёқ кафтини букиш ва ортга тортиш — текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи орқасига ётади, оёғининг кафтини 90 градус бурчак ҳосил қилиб тутади. Бурчак ўлчагичнинг қўзғалмас қисми кичик болдир суягини табиий бўртиб чиққан ташқи ўсиқ билан туташтириб турувчи чизиққа параллел, ҳаракатчан қисми эса — оёқ кафтининг ташқи қирраси бўйлаб ўрнатилади. Болдир суяги билан товон суягини бириктирувчи бўғин дастлаб ортга тортилади, сўнгра оёқ кафти томон букилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Қўл ва оёқлар узунлиги сантиметрли ўлчов тасмаси билан ўлчанади. Қўлнинг бундай ўқи елка суяги каллаги ва елканинг бошли супаси маркази, билак суяги ва тирсак суяклари орқали ўтади. Оёқнинг бундай ўқи қовурға билан қорин орасидаги суякнинг олдинги юқори ўқи, тақимнинг (тизза остининг) ички қирраси ва биринчи бармоқ орқали ўтиб, ушбу нуқталарни туташтириб турувчи тўғри чизиқ бўйича ўлчанади. Анкилозлар, бўғинлар контрактуралари, тос суяги билан сон суягини туташтирган бўғинининг патологик ҳолати кузатилганида касал ва соғлом қўлларнинг (оёқларнинг) анатомик узунлиги бир хил бўлиши, касал қўлнинг (оёқнинг) нисбий узунлиги эса қисқа бўлиши мумкин. Анатомик узунлик бўғинлар бўйлаб, нисбий узунлик эса — қўл ёки оёқнинг бошидан охиригача тўғри чизиқ бўйлаб ўлчанади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Елканинг анатомик узунлиги елка суягининг йирик дўнглигидан тирсак ўсиғига қадар, билак узунлиги — тирсак ўсиғидан билак суягининг бигизсимон ўсиғига қадар ўлчанади. Соннинг анатомик узунлиги йирик кўстдан тизза бўғинининг бўғин оралиғига қадар, болдир узунлиги — тизза бўғинининг бўғин оралиғидан ташқи тўпиқнинг қуйи учига қадар ўлчанади. Ҳар бир бўғин узунликларининг йиғиндиси — қўл ёки оёқнинг анатомик узунлигини ҳосил қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қўлнинг нисбий узунлиги куракнинг акромиал ўсиғидан учинчи бармоқ учига қадар тортилган, оёқнинг нисбий узунлиги эса — қовурға билан қорин орасидаги суякнинг олдинги юқори ўқидан оёқ кафтининг товон қиррасига қадар тортилган тўғри чизиқни ўлчаш билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Умуртқа поғонасини тадқиқ қилиш амаллари унга ўқли юклама бериш ва оғриқ сезиш нуқталарини аниқлашдан бошланади. Бундай нуқталарга қилтиқли ўсиқлар учи соҳасига уриб кўриш ва паравертебал нуқталарни пайпаслаш билан аниқлик киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Меъёрий ҳолатда бош олдинга 40 градусгача эгилиши мумкин бўлиб, ияк кўкрак суягига қадар етади; орқага тортилганда — гардан горизонтал ҳолатни эгаллайди; ёнга ташланганда — елканинг тепа қисмига тегади. Бош икки томонга 85 градусга қадар бурилиши мумкин. Умуртқа кўкрак ва бел соҳалари билан 25 — 30 градусгача бурилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Умуртқа поғонасининг шакл бузилишини (деформациясини) объектив қайд этиш мақсадида ўтказилган тадқиқотларни тананинг вертикал ва горизонтал ҳолатидаги рентгенографияси билан тасдиқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Ясси оёқлик даражаси рентгенологик усули асосида аниқланади. Товонлар номзод ва ўқувчи юклама билан пойафзалсиз тик турган ҳолатда узунасига суратга олинади. Бунда, гумбаз баландлиги, яъни товон суягининг паст-баланд юзасини биринчи оёқ кафти суяги каллагининг кафт юзаси билан туташтирувчи чизиқ ҳосил қилган учбурчак асосига бўйлама гумбаз бурчагининг чўққисидан туширилган перпендикуляр чизиқ узунлиги аниқланади. Меъёрий ҳолатда аниқланадиган бурчак 125 — 130 градусга, гумбаз баландлиги 39 — 36 мм га тенг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ясси оёқликнинг I (биринчи) даражаси: ички бўйлама кафт гумбазининг бурчаги 131 — 140 градус, гумбаз баландлиги — 35 — 25 мм. Ясси оёқликнинг II (иккинчи) даражаси: ички бўйлама кафт гумбазининг бурчаги 141 — 155 градус, гумбаз баландлиги — 24 — 17 мм. Ясси оёқликнинг III (учинчи) даражаси: ички бўйлама кафт гумбазининг бурчаги 155 градусдан кўпроқ, гумбаз баландлиги — 17 мм дан кам бўлган ҳолатларда ҳисобланади. Текширув пайтида оёқ кафти кўндаланг гумбазининг яссиланиш даражаси, биринчи бармоқнинг четга чиқиб қолган контрактураси ҳам қайд этилади. Кафт ротациялашган ва ташқарига оғиб чиққанлиги кузатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзод ва ўқувчи ётган ҳолатида унинг магистрал қон томирларининг уриши пальпатор ва аскультатив йўл билан текширилади. Зарурат туғилганида осциллография ва нитроглицерин билан ўтказиладиган синов амаллари, ангиография, флебография, реовазография, допплерография каби қон айланиш тизими ҳолатининг объектив кўрсаткичларини намоён қилувчи тадқиқотлар ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-боб. ЛОР аъзоларнинг текшируви
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Қулоқ, бурун ва томоқни тадқиқ қилиш амаллари узунлиги 6 м келадиган, турли шовқинлардан холис хонада ўтказилади. Анамнез маълумотлари йиғилаётганида қулоқ, бурун ва томоқ соҳасида ўтган касалликлар аниқланиб, бир вақтнинг ўзида нутқдаги нуқсонлар фош этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Объектив тадқиқотлар ён томонда сунъий ёруғлик манбаси ўрнатилган қоронғилаштирилган хонада ўтказилади. Хонада тиббий текширувдан ўтаётган 2 нафар номзод ва ўқувчидан ортиқ одам бўлмаслиги лозим. Тадқиқот ташқи кўрикдан бошланиб, сўнгра ҳид билиш, бурундан нафас олиш ва эшитиш қобилиятлари текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Қулоқ тадқиқ қилинаётганида қулоқ супраси ва ғуддасимон ўсиқлар кўздан кечирилиб, уларнинг сезгирлиги аниқланади. Қулоқ пардаси ўзгарганлиги кузатилса, пневматик воронка воситасида тадқиқ ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Юқори нафас олиш йўллари нафас олиш ва овоз ҳосил қилиш нуқтаи назаридан текширилади. Бурун, ҳалқум, димоғ ва бўғизнинг ташқи томонлари ва ички бўшлиқлари кўздан кечириб чиқилади. Айни вақтда текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи чиқараётган нафас ҳидига эътибор қаратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Бурун бўшлиғи кўздан кечирилаётганида бурун текшириш кўзгусидан фойдаланилади. Шиллиқ парда ҳолати текширилади, йиринг ёки ўсимта бор-йўқлигига ишонч ҳосил қилинади. Бурун пардеворининг ҳолати баҳоланиб, унда бурун йўлларини торайтириб қўядиган ўркач ва тишлар мавжудлиги текширилади. Бурун орқали нафас олиш кескин бузилганлиги, бурундан бадбўй ҳид чиқаётганлиги, овознинг бўғиқлиги, товушнинг манқалиги, бодомсимон безлар ўзгарганлиги, ҳалқумда шишлар ёки шиллиқ пардада ярали жароҳатлар мавжудлиги кузатилса, батафсил тиббий кўрик ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи дудуқланаётган бўлса, невропатолог, зарурат туғилганида — психиатр ва логопед маслаҳатлари ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Ҳид билиш қобилияти қуйидаги 4 та стандарт ҳид қўлланилиб тадқиқ қилинади: 0,5 фоизли сирка кислотаси (кучсиз ҳид); тоза вино спирти (ўртача ҳид); оддий валериана дамламаси (ўткир ҳид); нашатир спирти (ўта ўткир ҳид). Санаб ўтилган суюқликлар шакли ва рангига кўра бир хил бўлиб, рақамланган шишаларда сақланади. Тиббий текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчининг ҳид билиш қобилияти яққол сустлашиб кетган ҳолларда неврологик текширувдан ўтказилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. ЛОР аъзолар кўрикдан ўтказилганидан сўнг пичирлаб талаффуз этилаётган нутқни эшитиш қобилиятининг кучлилиги аниқланади. Тадқиқот ўтказиш учун 21 дан 99 гача сонлар талаффуз этилиши мумкин. Айни вақтда текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи шифокор лабларининг ҳаракатларини кўрмаслиги шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пичирлаб талаффуз этилаётган нутқ баландлиги имкон қадар бир хил чиқиши учун шифокор ўз сўзларини ўпкасидаги ҳавони чиқариб юборганидан сўнг талаффуз этади. Тадқиқот 6 метрли масофадан бошланади. Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи шифокор пичирлаб айтган сўзларнинг ҳаммасини ёки аксариятини такрорлаган масофа — эшитиш қобилияти кучининг якуний чегараси саналади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Зарурият туғилганида аудиометрия ўтказилади, қулоқ текшириш манометри ёрдамида ёки барокамерада қулоқнинг барофаолияти текширилади ҳамда Барани курсиси ёки Хилов арғимчоғи қўлланилиб қулоқнинг вестибуляр иши тадқиқ қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-боб. Оғиз бўшлиғи ва жағларнинг текшируви
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Оғиз бўшлиғи ва жағларнинг текшируви тиббий текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи шикоятларини эшитиш, уларга баҳо бериш, анамнез маълумотларини йиғиш, клиник ва фаолиятга оид тадқиқотлар ташкил этади. У бошдан кечирган касалликлар аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Объектив тадқиқотлар номзод ва ўқувчи қоматига, танаси, боши ва оёқларининг вертикал текисликка нисбатан ҳолатига баҳо беришдан бошланади. Шундан сўнг эҳтимолий нуқсонлар, шакл бузилишлар (деформациялар), чандиқлар ва асимметрия мавжудлигини аниқлаш учун номзод ва ўқувчи юзи кўрикдан ўтказилади. Бўйин лимфатик тугунларининг тадқиқоти номзод ва ўқувчи бошини бир оз туширган ҳолатда пальпатор усул билан, шунингдек шифокорнинг ушбу тугунларни номзод ва ўқувчи орқасига ўтиб пайпаслаши билан ўтказилади. Чакка-қуйи жағ бўғинининг ҳаракати ва ҳолати пайпаслаш билан, зарур ҳолатларда эса — рентгенологик ва функционал усуллар қўлланилиб тадқиқ қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Тиббий текширув давомида тиш-жағ тизимининг асосий функциялари, хусусан: нафас олиш, нутқ, ютиниш, чайнаш ҳам текширилади. Чайнаш фаолиятининг бузилиши чайнаш жараёни даврларининг ўзгариши, тишлар босими бир маромда бўлмаслиги, чайнаш ҳаракатлари сонининг ортишида ва овқатни чайнаш вақти ортиб кетишида ифодаланади. Зарурий ҳолатларда Н.И. Агаповнинг шартли коэффициентлари ёрдамида чайнаш унумдорлигидаги йўқотишлар даражаси аниқланади. Бунда, жамики тишларнинг чайнаш қуввати 100% деб қабул қилиниб, ҳар бир тишнинг қуввати қуйидаги рақамли қийматлар билан ифодаланади: ён томондаги кесувчи (курак) тиш — 1%, марказий кесувчи (курак) тиш — 2%, қозиқ тиш — 3%, кичик жағ (озиқ) тиши — 4%, биринчи катта жағ (озиқ) тиши — 6%, иккинчи катта жағ (озиқ) тиши — 5%. Тишлар сонида йўқотишлар бўлса, чайнаш самарадорлиги сақланган даражаси йўқ тишлар ва уларга қарама-қарши тишларни 100% ли коэффициентлар суммасидан айириш йўли билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Оғиз бўшлиғи ва тишларнинг объектив тадқиқоти кўздан кечириш, пайпаслаб кўриш ва уриб кўришдан ташкил топади. Зарурат туғилганида электроодонтодиагностика, тишларнинг ёруғлик ёрдамида тадқиқоти ва пародонт текшируви, Писарев-Шиллернинг аппликацион синовлари қўлланилади. Тишлар тишлами, яъни тиш қаторларининг марказий окклюзияда туташиши (юқориги ва пастки тишларнинг бир-бирига қандай тегиб туриши) учта ўзаро перпендикуляр (сагиттал, вертикал ва горизонтал) текисликларда аниқланади. Тишлам аномалияси кузатилганда, ушбу аномалиянинг тури ва даражаси тиш қаторлари силжишини чизиқли ўлчовлар ёрдамида ўлчаш билан аниқланади. Тишлам аномалиясинин I (биринчи) даражасида — тиш қаторларининг 5 мм га қадар, II (иккинчи) даражасида — 5 мм дан 10 мм га қадар ва III (учинчи) даражасида — 10 мм дан ортиқ силжиган ҳолатлар кузатилади. Миллиметрларда ўлчанган ушбу катталик аномалия даражасидан сўнг қавс ичига олиниб кўрсатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-боб. Кўриш аъзосининг текшируви
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Кўриш аъзосининг тадқиқотлари 5 метрли масофадан кўришнинг ўткирлигини аниқлаш имконини берувчи яхши ёритилган хонада ўтказилади. Офтальмоскопия, скиаскопия усулларини қўллаш учун қоронғилаштирилган қўшни хона бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Анамнез маълумотлари йиғилаётганида кўриш қобилиятининг ўзига хос хусусиятлари аниқланади, хусусан: ўтказган касалликлар ва жароҳатлар, оилада кўриш аъзосининг ирсий касалликлари бўлганлигига эътибор қаратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Рангни фарқлаш даражаси кундузги ёруғлик ёки люминесценцияли сунъий ёруғлик билан ёритилган хонада тадқиқ қилинади. Ёруғлик манбаси тиббий текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчининг кўриш майдонидан ташқарисида жойлашган бўлиб, жадвалларни яхши ёритиб туриши лозим. Рангни фарқлаш даражасини тадқиқ қилиш учун Рабкиннинг тўққизинчи ёки ундан ҳам кейин нашр этилган рангли жадваллари қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Кўришнинг ўткирлиги Головин-Сивцев жадваллари ёрдамида аниқланади. Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчи кўришининг ўткирлиги жадвалдаги у тўғри ўқий олган энг кичик белгилар қатори бўйича ҳисобга олинади. Кўриш ўткирлигининг 0,7 дан 1,0 га қадар даражаларига мос келувчи белгилар қаторидаги битта белгидан ортиқ бўлмаган белги хато ўқилганида — кўзнинг ўткирлиги тўлиқ саналади. Мазкур ўткирликлар коррекциясиз ўнг ва чап кўз учун алоҳида ёзилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Рефракция аномалиясининг даражаси ва хусусияти скиаскопия орқали аниқланади. Рефракциянинг аномалияга яқин ва мунозарали ҳолати кузатилганида авторефрактометрия ўтказилиши зарур. Скиаскопия ўтказилиб олинган маълумотлар субъектив усул билан текширилади. Скиаскопия билан субъектив тадқиқот маълумотларида 1,0 Д дан ортиқ ихтилоф юзага келса, энг яқин аниқ кўриш нуқтасининг ҳолати белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шундан сўнг: кўз чаноғи, кўз косаси, кўз оралиғи-кўз ёриғи, қовоқлар жилди-қовоқлар конъюнктиваси, кўз ёши нуқталарининг ҳолати текширувдан ўтказилади; кўз ёши қопчиғининг ҳолати уни босиб кўриш билан текширилади; кўз олмаларининг катталиги ва кўз чаноғида жойлашган ҳолатига, қовоқлар жилдига (шиллиқ пардасига) эътибор қаратилади. Номзод ва ўқувчининг ён томонини ёритган ҳолда лупа орқали кўзнинг оқ пардаси, мугуз парда (кўзнинг энг устки тиниқ пардаси), олдинги камера, кўзнинг рангдор пардаси (кўз рангини белгиловчи парда); кўз қорачиғи ва кўз гавҳари кўрикдан ўтказилади. Кўз гавҳари ва шишасимон модданинг ҳолати ўтувчи ёруғликда текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Рефракциянинг аниқланиши рефрактометрия усули билан ўтказилаётган ёки кўз қорачиғининг торлиги туфайли скиаскопия ўтказилиши мураккаб кечаётган ҳолларда тадқиқот ўтказиш тартибини ўзгартириш даркор. Дастлаб шишалар ёрдамида рефракциянинг субъектив ўлчови ўтказилиб, энг яқин аниқ кўриш нуқтаси аниқланади ва шундан сўнг кўз жилди бўшлиғига атропиннинг 0,1%ли эритмаси юборилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Мунозарали ҳолларда скиаскопия циклоплегия, яъни иккала кўз жилди бўшлиғига гомотропиннинг 1 фоизли эритмаси томизилиб эришиладиган кўз мослашуви тўла заифлаштирилган шароитларида ўтказилади. Текширувдан ўтаётган номзод ва ўқувчининг кўз аккомодацияси қисилиб қолгани аниқланганида ёки субъектив кўрсаткичлар тўғри эканлигига шубҳа туғилганида кўз рефракцияси ва ўткирлигига якуний аниқлик киритиш учун аметропия тузатишлар таъсирида ўзгараётганида атропиннинг 1 фоизли эритмасини қўллаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Мидриатикалар билан кенгайтирилган кўз қорачиқларига эга кўзнинг ўткирлиги, қоида тариқасида, диафрагмалар қўлланилмай тадқиқ қилинади. Бунда, диафрагма тақалган пайтида кўриш ўткирлигининг ошиб кетиши — коррекция қилинмайдиган аметропия борлигидан далолат беришини назарда тутмоқ лозим. Бундай ҳолларда коррекция қилувчи шишаларни танлаш йўли билан кўришнинг ўткирлигини диафрагма ёрдамида эришилган ўткирлигидан паст бўлмаган даражада яхшилаш имкони бор.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Кўз мослашувининг фалажлиги ва мидриазга барҳам бериш учун иккала кўзга бир маротаба 1:20000 ли армин эритмаси, 1 фоизли атропин эритмасининг таъсирини йўқотиш учун эса — худди шундай армин эритмасини 3 маротаба ҳар 30 дақиқада томизилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-боб. Тери-таносил текшируви
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Тери касаллиги билан хасталанган беморни кундузги ёруғлик билан ёритилган хонада кўрикдан ўтказиш лозим бўлиб, оғиз бўшлиғи шиллиқ пардасини кўздан кечириш учун йўналтириладиган ёруғ электр чироғини қўллаш ҳамда оғиз бўшлиғи шиллиқ пардасининг кўздан кечирилаётган жойларидаги сўлакни яхши қуритиш имконини берувчи ёғоч шпателдан фойдаланиш тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Текширувдан ўтказилаётган номзод ва ўқувчини кўрикдан ўтказиш мобайнида танасидаги тошмаларнинг хусусияти, таркибий элементлари, қай даражада тус олиб кетганлиги, элементларининг ранги, жойлашган жойи, теридаги ўсимталар ва шу кабиларга эътибор қаратиш даркор.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Тошманинг морфологик элементларига янада объектив баҳо бериш учун тадқиқотнинг махсус усуллари қўлланилади, жумладан:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ранги гиперемия билан ниқобланиши мумкин бўлган тошма элементларининг ҳақиқий тусини аниқлаш учун — диаскопия ёки витропрессия қўлланилади. Бу мақсадда шиша таёқча ёки буюм шишаси (микроскопда қўлланиладиган шиша) тадқиқ қилинаётган элемент устига босилади ва унинг ҳақиқий ранги аниқланади. Мазкур усул томирли элементларни пигмент ва геморрагик элементлардан фарқ қилиб олиш имконини беради, шунингдек диаскопия қилинганида қўнғир-сариқ тус оладиган тери сили бўртмачаси диагностикасида муайян аҳамият касб этади (олма дирилдоғи ҳодисаси).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қиртишлаш усули — шўралаш хусусиятига, хусусан: псориаз, парапсориаз, қизил тери сили кабиларни аниқлаш учун қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёруғлик нурини тутиш усули — тошмадаги морфологик элементларнинг равшан ифодаланмаган хусусиятлари яхшироқ намоён бўлиши учун қўлланилади. Элемент юзасига вазелин мойи суртиш ёки сув билан намлаш мумкин. Мазкур усул қўлланилганида мисол учун, Уикхем тўри — папул қизил ясси темиратки учун патогномик аломат аниқ намоён бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Никольский феномени — пуфак шаклланиши акантолизм билан кечадиган ҳақиқий пуфак тошмалар ва бошқа дерматозлар диагностикасида қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кебнер феномени — доимий терининг яллиғланган (тимдаланган, ультрабинафша нурлар билан нурланган) жойида 7 — 14 кундан сўнг псориазга хос тўкилма пайдо бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ташхис учун қўшимча маълумотларни дермографизм ва мушак-соч рефлекси хоссаларини ўрганиш орқали олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5% йод (Бальцер) синамаси — патологик доғлар ва улар атрофидаги соғлом терига йод суртилади. Бунда патологик доғлар юзасидаги тангачалар йодни кўпроқ сингдиради, шунинг учун унинг ранги соғлом жойга қараганда тўқроқ бўлиб қолади. Бу ранг-баранг темиратки касаллигига хосдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга

3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касалликлар, жисмоний нуқсонлар жадвали ва айрим моддаларга бериладиган шарҳлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касалликлар жадвалининг бир йўллантирувчи чизма эканлигини, унинг касаллик ҳолатларининг барча шакл ва турларини назарда тута олмаслиги ҳамда уларнинг кечиш жараёнини ҳисобга ола олмаслигини эътиборга олиш керак. Касалликларнинг барча эҳтимолий шаклларини тўлиқ рўйхатини тузиш нафақат имконсиз, балки мақсадга ҳам мувофиқ эмасдир. Шунинг учун касалликлар жадвалида патологик ўзгаришларнинг ифодаланганлик даражаси, фаолиятнинг бузилиши, қайталанишлар сони ва даволашнинг самарадорлигига эътибор қаратилган ҳолда умумлаштирилган кўринишда касалликларни асосий шакллари санаб ўтилган. Бундай тизим шифокорни ўтказилган тиббий текширувлар натижаларига жиддий ёндашиш барча ҳолатларни ҳисобга олган ҳолда уларни чуқур таҳлил қилиш, ҳар бир ҳолатда тиббий кўрикдан ўтаётган номзод ва ўқувчининг лицейга ўқишга киришга ва таҳсил олишга яроқлилик тоифасини якка тартибда холисона баҳолашга мажбур қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касалликлар жадвалига номзод ва ўқувчининг лицейга ўқишга киришга ва таҳсил олишга яроқлилик даражасини аниқлашда бошланғич кўрсатмалар берувчи, шунингдек комиссия ва шифокор хулосаларини тўғри расмийлаштириш учун имконият яратадиган бир ҳужжат сифатида қараш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касалликлар жадвалида ва унинг шарҳларида қўлланиладиган шартли қисқартмалар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Д — диоптрий
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
КТ — компьютер томографияси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЛОР — ларинго-ото-ринологик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
МРТ — магнит-резонансли томография;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ОИВ — одам иммунитет танқислиги вируси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ОПЎБ — оёқ панжасининг ўрта бўлими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ТВИ — тана вазни индекси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
УТТ — ультратовуш текшируви;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЭКГ — электрокардиография;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЭхоКГ — эхокардиография;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЭЭГ — электроэнцефалография.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тиббий кўрикдан ўтаётган шахсларнинг яроқлилик тоифалари ушбу Касалликлар жадвалининг қуйидаги иккита устунлари бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I-устун: лицейга ўқишга кираётган номзодлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II-устун: лицейда таҳсил олаётган ўқувчилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Юқумли ва паразитар касалликлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

1.

Ичакнинг юқумли касалликлари, бактерияли зоонозлар, бошқа бактериал касалликлар, тери тошмалари билан кечадиган вирусли касалликлар, бўғим оёқлилар орқали юқадиган вирусли ва бошқа касалликлар (марказий асаб тизимининг юқумли касалликлари бундан мустасно), вирус ва хламидиялар чақирадиган бошқа касалликлар, риккетсиозлар, бошқа юқумли ва паразитар касалликлар

а) даволаб бўлмайдиган ёки даволаниши мураккаб бўлган

Яроқсиз

Яроқсиз

б) ўткир ёки сурункали касалликлар хуружидан кейинги фаолиятнинг вақтинча бузилишлари

Яроқсиз

Яроқлилик якка тартибда аниқланади

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модданинг «а» бандига тааллуқли:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бруцеллёзнинг сурункали, қайталанувчи шакллари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
трихоцефалёз, амебиаз ва безгакнинг яққол клиник аломатлар билан кечаётган сурункали шакллари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қорин тифи, паратифлар ва салмонеллёзларнинг қайталанувчи, асоратли шакллари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сурункали дизентерия;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ички аъзоларнинг зарарланиши ҳамда марказий асаб тизимидаги ўчоқли ўзгаришлар билан кечаётган цитомегаловирус, оддий герпес вируси ва токсоплазмоз касалликлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эхинококкоз.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур бандга даволаб бўлмайдиган, бир неча маротаба таҳлилий (лаборатория) текширув усуллари билан тасдиқланган юқумли касалликлар қўзғатувчиларининг турғун ташувчилари ҳам киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модданинг «а» банди стационар шароитда даволангандан сўнг беморда умумий астенизация, ҳолсизлик ва озиқланишдаги бузилишлар сақланган, фаолиятига оид бузилишлар мавжуд бўлган ўткир юқумли, паразитар касаллик ва интоксикациялардан кейинги ҳолатларни назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қорин тифи, паратифлар билан аввал хасталанган номзодларда меъда-ичак йўлларининг фаолияти бузилмаган бўлса улар стационар шароитдаги даволаниш тугагандан сўнг, камида 12 ой ўтгач лицейга ўқишга киришга яроқли деб топилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар вирусли гепатит маркерлари аниқланса номзод лицейга ўқишга киришга яроқсиз деб топилади. Ўқувчиларда клиник кўринишлар ва таҳлилий (лаборатория) текширувларидаги ўзгаришлар (ферментларнинг ошиб кетиши, бошқа биокимёвий таҳлил кўрсаткичлар) аниқланган ҳолда улар касалликлар жадвалининг 55-моддасига мувофиқ тиббий кўрикдан ўтказилади
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

2.

Сил касаллиги

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур моддага ўпка ҳамда бошқа аъзо ва тизимлар сил касаллиги киради. Сил касаллигидан тузалгандан кейин уч йил мобайнида фаоллик белгилари бўлмаганда номзодлар лицейга ўқишга киришга яроқли деб топиладилар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

3.

Мохов

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мохов ташхиси қўйилганда, таҳсил олишга яроқсиз деб топилади ва давлат соғлиқни сақлаш тизими тасарруфидаги махсус даволаш-профилактика муассасасига ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

4.

ОИВ чақирадиган касаллик

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

5.

Захм ва асосан жинсий йўл билан юқувчи бошқа касалликлар

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

6.

Микозлар

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага актиномикоз, ички аъзолар кандидози, кокцидоидоз, гистоплазмоз, бластомикоз, споротрихоз, хромомикоз, феомикотик абсцесс, мицетома, дерматофития ва бошқа замбуруғ касалликлари киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Замбуруғ касалликларига чалинган номзодлар, даволангандан сўнг 12 ой муддатга лицейга ўқишга киришга яроқсиз деб топиладилар. Кўрсатилган муддатдан сўнг, зарарланган аъзолар ва тизимларда ўзгаришлар топилмаса, номзодлар лицейга ўқишга киришга яроқли деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур моддада кўрсатилган терининг замбуруғли касалликлари билан такроран стационарда даволаниш самара бермаган номзод ва ўқувчилар касалликлар жадвалининг 58-моддасига мувофиқ тиббий кўрикдан ўтказиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Дерматофитияга чалинган ўқувчилар даволанишлари лозим. Даволангандан сўнг улар таҳсил олишга яроқли деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Микоз ташхиси таҳлилий (лаборатория) текширувлар билан тасдиқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Ўсмалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

7.

Хавфли ўсмалар

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

8.

Хавфсиз ўсмалар (бош ва орқа мия ўсмалари бундан истисно), in situ ўсмалар:

а) фаолиятнинг бузилиши билан кечадиган

Яроқсиз

Яроқсиз

б) фаолияти бузилишсиз, объектив аломатлар мавжудлигида

Яроқсиз

Яроқлилик якка тартибда аниқланади

в) жарроҳлик амалиётидан кейинги фаолиятнинг вақтинча бузилиши

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модданинг «б» бандига аъзолар ва тизимлар фаолиятининг бузилишисиз кечадиган, ҳарбий либос, пойафзал ёки бошқа ҳарбий анжомларни кийишни қийинлаштирмайдиган хавфсиз ўсмалар ёки уларнинг радикал даволанишдан кейинги ҳолатлари киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳарбий либос, пойафзал ва ҳарбий анжомларни кийишга монелик қилмайдиган гемангиома, невус, остеома, хондромалар, ички аъзолар фаолиятининг бузилишисиз кечадиган овқат ҳазм қилиш йўлларининг якка полиплари, сийдик қопининг хавфсиз папилломалари ҳамда бошқа хавфсиз ўсмалар ўқувчиларнинг яроқлилик даражасини чекламайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Қон, қон яратувчи аъзоларнинг касалликлари ва иммунитет механизмини жалб қилувчи алоҳида бузилишлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

9.

Қон, қон яратувчи аъзоларнинг касалликлари ва иммунитет механизмини жалб қилувчи алоҳида бузилишлар

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур модда қуйидагиларни кўзда тутади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
орттирилган ва ирсий камқонликнинг барча турлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эритроцитлар ёки гемоглобин тузилишининг компенсацияланган орттирилган ва ирсий бузилишлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тромбоцитлар, лейкоцитлар фаолиятининг орттирилган ва ирсий бузилишлари; цитопеник синдромлар (шу жумладан лейкопения, идиопатик тромбоцитопеник қирмизи ва бошқа тромбоцитопениялар, трансфузиядан кейинги аутоиммунли асоратлар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кўп қон кетиши билан кечадиган, гемостаз тизимининг бузилишлари (шу жумладан гемофилия, бошқа коагулопатиялар ва тромбоцитопатиялар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тромб пайдо бўлиш хавфининг кучайиши билан кечадиган тромбофилиялар ва бошқа гемостаз тизимидаги бузилишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
капиллярларнинг ирсий мўртлиги, томир псевдогемофилияси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
туғма ва орттирилган турғун иммунитет танқислиги ҳолатлари (ОИВ қўзғатган касалликлар бундан мустасно).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тизимли бўлмаган қон касалликларидан келиб чиққан мўътадил ифодаланган камқонлик, лейкопения, турли этиологияли тромбоцитопения ҳамда ҳужайра ва гуморал иммунитетнинг кам ифодаланган бузилишлари билан кечадиган иммунитет танқислигига чалинган, вазн пасайиши кузатилмаган, меҳнат қобилияти сақланган номзодларга лицейга ўқишга киришга яроқсизлик тўғрисида хулоса чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бошқа аъзолар ва тизимларнинг касалликларида (ўзга сурункали, аутоиммун, ўсма, юқумли касалликлар, саркоидоз ва бошқа гранулематоз, жароҳат ёки уларнинг даволашдаги асоратлари), талоқ олиб ташлангандан кейин ва бошқа ташхис ёки даволаш учун ўтказилган жарроҳлик амалиётларидан кейин кузатилган иккиламчи иммунитет танқислиги, қон таркиби, унинг ивишида ўзгаришлар бўлганда таҳсил олишга яроқлилик даражаси зарарланган аъзо ёки аъзолар тизими фаолиятининг бузилиш даражасига кўра ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Эндокрин тизимининг касалликлари, озиқланиш ва моддалар алмашинувининг бузилишлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

10.

Эутиреоид бўқоқ

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур модда эндокрин бузилишлар бўлмаган, диффузли, тугунли ёки кистали бўқоқ мавжудлигида, шунингдек жарроҳлик йўли билан даволанишдан сўнги ҳолатларда қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Эндокрин бузилишлар бўлмаган қалқонсимон безнинг 0 ва I даражали диффуз катталашиши ушбу моддани қўллаш учун асос бўлмайди, лицейга ўқишга киришга ва таҳсил олишга тўсқинлик қилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Эндокрин бузилишлар мавжуд бўлганда ушбу Касалликлар жадвалининг 11-моддаси қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

11.

Эндокрин тизимининг бошқа касалликлари, озиқланиш ва моддалар алмашинувининг бузилишлари:

а) фаолиятнинг бузилишидан қатъий назар

Яроқсиз

Яроқсиз

б) тана вазни етишмовчилиги, алиментар семизликнинг биринчи даражаси

Яроқсиз

Яроқлилик якка тартибда аниқланади

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш фақат стационар текширув ва даволанишдан сўнг амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модданинг «а» бандига гипофиз, буйрак усти, қалқонсимон ошқозон ости ва жинсий безлар касалликлари, касаллик туфайли ўтказилган жарроҳлик амалиётидан кейин қалқонсимон безнинг (бошқа эндокрин аъзонинг) йўқлиги, заҳарловчи бўқоқнинг касаллиги ва гипотиреоз, қандли диабет, алиментар семизликнинг I даражасидан юқори семизлик даражалари ҳамда бошқа эндокрин касалликлари киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўткир ва ўткир ости тиреоидит туфайли даволанган номзодлар лицейга ўқишга киришга яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўқувчида тиббий текширув натижасида вазннинг пасайишига сабаб бўладиган касалликлар аниқланмаса, улар модданинг «б» банди бўйича тиббий кўрикдан ўтказиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Келиб чиқиш сабаби бошқа бўлган семизликда номзодларни лицейга ўқишга киришга яроқлилик асосий касалликнинг оғирлиги ва кечиши бўйича ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Озиқланиш ҳолати номзодни ва ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга 5-иловага мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18 ёшга тўлган ўқувчиларнинг антропометрик кўрсаткичлари қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Руҳий ва хулқ-атворнинг бузилишлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

12.

Органик руҳий бузилишлар

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда бош миянинг шикастланиши ва фаолиятининг бузилишидан (жароҳатлар, бош мия ўсмалари, энцефалит, менингит, асаб тизимининг захми ҳамда сенил ва пресенил психозлар, қон томир, дегенератив ва бош миянинг бошқа органик касалликлари ва жароҳатлари) келиб чиққан психозлар, бошқа руҳий бузилишлар, шахс ва хулқ-атвор ўзгаришларини назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бош миянинг органик касалликлари, жароҳатланиши, асаб тизимининг яллиғланиши ва зарарланиши туфайли даволаниш (мурожаат) тиббий ҳужжатлар билан тасдиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

13.

Эндоген психозлар: шизофрения, шизотипик бузилишлар, шизоаффектив, васвасали, ўткир ва ўткинчи психотик бузилишлар ва аффектив бузилишлар (кайфият бузилишлари)

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шизофрения ташхисини қўйишга эҳтиёткорлик билан ёндашиш лозим. Шизофрения касаллигига гумон бўлган ҳар бир ҳолатда юқори малакали мутахассисларни жалб қилиб, албатта, стационар шароитда текшириш лозим, чунки тажрибадан маълумки, кўпинча шахснинг якка тартибдаги хусусиятларига хос бўлган феъл ва хулқ-атворнинг бирон-бир касаллик жараёнига алоқаси бўлмаган баъзи белгилари шизофрения белгилари деб қайд қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шизофрения аломатларига, баъзан юқумли касалликлар ва интоксикациялар туфайли келиб чиқадиган руҳий фаолиятнинг ўткинчи бузилишлари нотўғри киритилади, аслида, бу ҳолатлар юқумли касаллик ва интоксикация генезли психозларга тааллуқли ва касалликлар жадвалининг 14-моддаси бўйича кўрилади. Шунинг учун ташхис қўйишда хатоликларга йўл қўймаслик мақсадида, беморларнинг соматик ҳолатига ва таҳлил текширувлар хулосасига катта эътибор бериш лозим. Агар шизофрения билан бошқа кўринишдаги руҳий бузилишларни (параноид ҳолатларни, шахснинг паранойял ривожланишини ва бошқалар) дифференциал ташхислаш қийин бўлса тиббий кўрикдан ўтказишда ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддаларини қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

14.

Симптоматик ва бошқа экзоген этиологияли руҳий бузилишлар

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда интоксикацион (руҳиятга фаол таъсир этувчи моддаларни истеъмол қилишдан кейинги ҳолатлар бундан мустасно) ва юқумли касалликлар ҳамда соматоген психозларни назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Текширув ва тиббий кўрикдан ўтказиш натижалари тўғрисидаги ҳужжатларда руҳий бузилишнинг ривожланишига олиб келган касаллик кўрсатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур моддага руҳий-асаб тизими ва ички аъзолар томонидан патологик ўзгаришлар бўлмаган, анамнезида ушбу моддада қайд этилган руҳий бузилишлар мавжуд бўлганлар киради. Бу руҳий бузилишларнинг асоратсиз якуни тиббий муассасада текширилиш билан тасдиқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

15.

Стресс билан боғлиқ невротик ва соматик шаклдаги бузилишлар

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда, реактив психозларни, невротик, диссоциатив ва соматик шаклдаги бузилишларни, психоген депрессив ҳолатлар ва реакцияларни, шахснинг невротик ривожланишини, сурункали реакциядан кейинги шахс ўзгаришларини ҳамда жароҳатдан кейинги стресс бузилишларини назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

16.

Шахс бузилишлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда шахс бузилишлари, психопатиялар, шахснинг патологик ривожланиши, руҳий инфантилизмнинг (ҳамма шаклларини, касалликлар жадвалининг 74-моддада қайд этилгани бундан мустасно) назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шахс ўзгаришларини ташхислаш учун, синчковлик билан ва объектив йиғилган анамнез зарур ҳамда руҳий касалликларни стационар шароитда ўтказиладиган ҳар томонлама текширув лозим. Ўқувчиларни мазкур модда бўйича тиббий кўрикдан ўтказиш шахсий йиғма жилди, хизмат ва тиббий тавсифномалари ўрганилганидан сўнг амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Муайян бўлган ташқи зарарлар (инфекция, интоксикация, жароҳатлар ва бошқалар) билан сабабий боғлиқ бўлган психопатияга ўхшаш ҳолатлар ҳамда майлнинг бузилишлари бўлган шахслар ушбу Касалликлар жадвалида кўзда тутилган асаб-руҳий патологиясига тегишли нозологик шаклларга биноан тиббий кўрикдан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шахснинг бутун патологик тузилишидан келиб чиқмаган, мақсад қўйилган хулқ-атвор хатти-ҳаракатлари, интизомсизлик кўринишларини касалликнинг бузилиш аломатлари деб баҳолаб бўлмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

17.

Руҳиятга фаол таъсир этувчи воситаларни истеъмол қилиш натижасида келиб чиққан руҳий ва хулқ-атворнинг бузилишлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда бир ёки бир нечта руҳиятга фаол таъсир этувчи моддаларни истеъмол қилиш натижасида келиб чиққан руҳий бузилишларни назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўқувчиларга стационарда сурункали алкоголизм (босқичидан қатъий назар) ёки гиёҳвандлик ташхиси қўйилганда яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

18.

Ақлий қолоқлик (заифлик)

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага даражасидан қатъий назар ақлий қолоқликнинг ҳамма шакллари киради. Интеллектнинг яққол ва аниқ нуқсонлари мавжудлигида ўқувчиларнинг яроқсизлик масаласи стационар шароитда текширувларсиз ҳал қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ташхис қўйишда, тафаккур ва интеллектнинг клиник ташхис мезонлари экспериментал-психологик тадқиқот натижалари биргаликда етакчи аҳамиятга эга. Агар, ташхис қўйишда шифокор текширувининг натижалари тавсифловчи маълумотларга мос келмаса, стационарда текширувдан ўтиш мажбурийдир. Ақлий ривожланишнинг психометрик коэффициентининг текшируви Д. Векслер усули ва Равен жадвали бўйича ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-боб. Асаб тизимининг касалликлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

19.

Эпилепсия ва эпилептик тутқаноқлар

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Эпилепсия — бу аниқ қўзғатувчисиз, қайталанувчи (2 ва ундан кўп) эпилептик хуружлар билан кечувчи ҳолат. Эпилептик тутқаноқ — бош мия нейронларидан аномал ёки ортиқча чақнаш туфайли пайдо бўлган клиник кўринишни ифодалайди. Клиник манзара тўсатдан пайдо бўладиган ва транзитор патологик феноменлар (бемор ёки уни кузатувчиси томонидан қайд этилган онг, ҳаракат, сезувчанлик, вегетатив ўзгаришлар, руҳий аломатлар) билан намоён бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур моддага спиртли ичимликлар истеъмолини тўхтатиш оқибатида, бош мия жароҳатидан кейин ёки унинг эрта даврида (10 ҳафтагача) ривожланган, бош мия ўсмаларидан келиб чиқадиган, дори воситалари ёки бошқа кимёвий моддалар таъсирида, соматоген бўлган метаболик энцефалопатиялар, номувофиқ физик омиллар таъсиридан келиб чиққан энцефалопатиялар, фебрил талвасалар билан боғлиқ тутқаноқлар кирмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Эпилепсиянинг клиник манзарасини таҳлил қилишда эпилептик тутқаноқларни дифференциал ташхислаш лозим бўлади. Тутқаноқ мавжудлиги шифокор кузатуви орқали тасдиқланиши лозим ҳамда эпилептик тутқаноқни тасдиқловчи бошқа тиббий ҳужжатлар ҳам эътиборга олиниши лозим. Агар тутқаноқнинг ифодаланиши уни эпилепсия деб ҳисоблаш учун асос бўлса, эпилепсия тутқаноғи мавжудлигини тасдиқлаш учун гувоҳларнинг ёзма маълумотлари ҳам эътиборга олиниши мумкин. Бундай ҳолатларда эпилептик тутқаноқ гувоҳларининг имзоси ҳақиқийлиги лицей директори томонидан тасдиқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

20.

Марказий асаб тизимининг яллиғланишлари, миелинсизланувчи касалликлари ва уларнинг оқибатлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда марказий асаб тизимининг юқумли ва паразитар касалликларини, бош ва орқа миянинг умумий юқумли касалликларида, ўткир ва сурункали интоксикацияларда зарарланишини, марказий асаб тизимининг миелинсизланувчи касалликларини назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур моддада кўрсатилган бузилишлар мавжудлиги тиббий ҳужжатлар, ўқиш жойидан ушбу бузилишларнинг ўқиш жараёнига таъсири тўғрисидаги тавсифномалардан олинган маълумотлар билан тасдиқланиши лозим, ташхис эса клиник ва махсус текширувларнинг натижалари асосида тасдиқланиши лозим. Мазкур ҳолатларда хулоса стационар шароитда текширувдан сўнг чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Калла суяги ички босими даражасини баҳолашда касалликнинг клиник кўринишлари (бош оғриши, қусиш, кўз ҳаракатидаги, когнитив, юриш ҳаракати, чаноқ аъзолари фаолиятининг бузилиши), люмбал пункция орқали аниқланган орқа мия ликворининг босими, кўз тубида димланиш аломатлари, кўрув нерви дискининг иккиламчи атрофияси, КТ (МРТ) маълумотлари асосида гидроцефалия мавжудлиги ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бош миянинг органик зарарланиши, юқумли касаллик ёки интоксикациядан сўнг юзага келган ҳиссий-иродавий ёки интеллект-хотира бузилишлари мавжудлигида тиббий кўрикдан ўтказиш ушбу Касалликлар жадвалининг 12-моддасига мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бош мия қоринчалари тизимининг кенгайиши КТ (МРТ) маълумотларига кўра баҳоланади. Олдинги шохлар максимал кенглигининг, пешона суяклари ички пластинкалараро масофасига нисбати шу сатҳда 0,5 см дан ортиқ бўлганда (0,4 дан кам — меъёрда, 0,4-0,5 — чегара кўрсаткичи, 0,5 дан ортиқ бўлса — гидроцефалия), Эванс индекси (олдинги шохлар кенглигининг, чакка суяклар ички деворлараро максимал масофасига нисбати) 26 дан ортиқ, III-қоринча индекси (20 ёшгача — 3,0 дан юқори) гидроцефалия аломатлари деб ҳисобланади. Перивентрикуляр шишнинг мавжудлиги КТ (перивентрикуляр оқ модда зичлигининг камайиши), МРТ (Т2-тасвирда юқори интенсивдаги сигнал) маълумотларига асосан баҳоланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қуйидагилар калла суяги ички босими ошиши синдромининг кучли ифодаланган клиник кўриниш мезонлари ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бош оғриғи, қусиш, кўз ҳаракатининг, когнитив, юриш ҳаракатининг, чаноқ аъзолари фаолиятининг бузилишлари, кўз нерв дискларининг димланиши ёки кўрув нервлари дискларининг иккиламчи атрофияси мавжудлиги, люмбал пункцияда ликвор босимининг 300 мм сув устунидан юқори бўлиши; паравентрикуляр шиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қуйидагилар калла суяги ички босими ошиши синдромининг мўътадил ифодаланган клиник кўриниш мезонлари ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бош оғриғи, кўз тубида димланишнинг бошланғич аломатлари, люмбал пункцияда ликвор босимининг 200 мм сув устунидан юқори бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

21.

Кўпроқ марказий асаб тизимини зарарловчи тизимли атрофиялар, экстрапирамидал, асаб тизимининг бошқа дегенератив касалликлари, асаб-мушак синапси ва мушак касалликлари, болаларнинг церебрал фалажи, асаб тизимининг туғма аномалиялари (ривожланишнинг нуқсонлари), бош ва орқа миянинг ўсмалари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда церебрал дегенерация, Паркинсон касаллиги, экстрапирамидал тизимнинг (эссенциал титраш ҳам кирган ҳолда) бошқа касалликлари, тортилиш билан кечадиган касалликлар (де ла Туретта синдроми — тиббий кўрикдан ўтказиш шифокор-психиатрлар ҳамкорлигида амалга оширилади), орқа мия дегенерациялари, бош ва орқа мия ўсмалари, болаларнинг церебрал фалажи, туғма аномалиялар (ривожланиш нуқсонлари), асаб-мушак бирикмалари ва мушак касалликлари ҳамда марказий асаб тизимининг бошқа касалликларини (гидроцефалия, бош мия кисталари ва бошқалар) назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

22.

Бош ва орқа миялар томирларининг касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда субарахноидал, мия ичи ва калла суяги ичига қон қуйилишларини, мия инфарктини, мия қон айланишининг ўтиб кетувчи бузилишларини, дисциркулятор энцефалопатияларни (бош мия сурункали ишемияси), вегетатив-томир дистонияларини, шунингдек бош ва орқа мия томирлари зарарланишларини назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳушдан кетишга мойил бўлган ўқувчилар чуқурлаштирилган тиббий текширувдан ўтиши ва даволаниши лозим. Вегетатив асаб тизимининг бузилишлари билан кечадиган бошқа касалликлар аниқланмаганда, вегетатив-томир дистонияси ташхиси қўйилади. Бошқа касалликлар ёки бузилишлар (юқумли касалликлар, жароҳатлар, интоксикациялар ва бошқалар) туфайли ҳушидан кетишлар мавжуд бўлганда тиббий кўрикдан ўтказиш ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари бўйича амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бош мия қон томир етишмовчилиги ва дисциркулятор энцефалопатия ташхисини қўйишда қуйидаги мезонларни қўллаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
этиологик омиллардан бирининг мавжудлиги (артериал гипертензияси, қандли диабет, гиперхолестеринемия, гипергомоцистеинемия, юрак касалликлари (ревматик зарарланишлар, юрак ритмларининг бузилиши ва бошқалар), қон касалликлари, жароҳат, юқумли ва тизимли касалликлардан келиб чиққан бош мия қон томирларининг зарарланиши, қон томирлар ривожланиши аномалиялари, умуртқа поғонасининг бўйин бўлими патологияси, бош мия жароҳатлари ва бошқалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бош мия фаолияти бузилишини акс этувчи шикоятларнинг мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бош мия органик зарарланишининг клиник аломатлари мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
цереброваскуляр ўзанининг зарарланиш аломатлари мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
МРТ ёки КТ маълумотларига асосан бош мия тузилмаларида (структурасида) ўзгариш аломатлари мавжудлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қўшимча текширувлар натижасида аниқланган ўзгаришлар ва учтадан кам бўлмаган клиник белгилар асосида ташхис қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

23.

Бош ва орқа мия жароҳатланишлари ва уларнинг оқибатлари.

Ташқи таъсир омиллари натижасида келиб чиққан марказий асаб тизимининг зарарланиш оқибатлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда бош ёки орқа мия жароҳати туфайли келиб чиққан марказий асаб тизимининг ўзгаришлари ва фаолиятининг бузилиши мавжудлиги, марказий асаб тизимининг ҳаво портлаш тўлқини ва бошқа ташқи омиллар таъсири туфайли келиб чиққан зарарланиш асоратларини назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бош миянинг жароҳатидан келиб чиққан ҳиссий-иродавий ёки интеллект-хотира бузилишлари мавжуд бўлганда ушбу Касалликлар жадвалининг 12-моддасига мувофиқ тиббий кўрикдан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Калла суягининг шикастланиши ва нуқсонлари мавжудлигида ушбу моддадан ташқари ушбу Касалликлар жадвалининг 68-моддаси қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бош ёки орқа мия ўткир жароҳатини ўтказган номзод ва ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказилиши ушбу Касалликлар жадвалининг 26-моддасига мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

24.

Периферик асаб тизимининг касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда бош мия нервлари (II ва VIII жуфтликлари бундан мустасно), орқа мия нервлари, илдизча ва ганглияларнинг бирламчи ва иккиламчи зарарланиши оқибатида келиб чиққан касалликларини назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

25.

Периферик нервлар жароҳатлари ва уларнинг оқибатлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага нервларнинг шикастланишдан кейинги оқибатлари киради, қўл ёки оёқ фаолиятини чекламайдиган шикастланган нерв таъминлайдиган мушаклардаги кучнинг кам даражада заифлашиши ёки рефлектор ва (ёки) сезувчанлик бузилишлари аломатлари киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

26.

Ўткир касаллик, сурункали касалликнинг хуружидан, жароҳат ва жарроҳлик йўли билан даволанишдан кейинги марказий ва периферик асаб тизимлари фаолиятининг вақтинча бузилишлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддада асаб тизимининг ўткир юқумли, паразитар ва бошқа касалликлар, интоксикацияли зарарланиши ва жароҳатланиши, шунингдек бош ёки орқа миянинг ўткир томир касалликлардан кейинги ҳолатлари назарда тутилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодлар ўткир менингит ёхуд менингоэнцефалит ўтказган, даволанишни тамомлаганига 12 ойдан кам муддат бўлганда лицейга ўқишга киришга яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодларда резидуал аломатлар мавжуд бўлмаганда ушбу Касалликлар жадвалининг 20-моддасига мувофиқ тиббий кўрикдан ўтказиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодлар ўткир калла-мия ёки умуртқа-орқа мия жароҳатидан кейинги ҳолатда жароҳат оғирлиги даражаси ва фаолиятининг бузилиши ифодаланганлигидан қатъий назар, 12 ойдан кам бўлмаган муддатда лицейга ўқишга киришга яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодлар, периферик нервларнинг касалликлари ёки жароҳатларидан кейин касаллик ёки жароҳатнинг оғирлик даражаси, жароҳатланган нерв таъминлайдиган қўл-оёқ (аъзолар) фаолиятининг бузилишидан қатъий назар, 12 ойдан кам бўлмаган муддатда лицейга ўқишга киришга яроқсиз деб топиладилар. Рефлектор ва (ёки) сезувчанлик бузилишлар ёки жароҳатланган нерв билан таъминлайдиган мушаклар заифлиги кузатилмаса, мазкур номзодлар ушбу Касалликлар жадвалининг 24, 25-моддалари асосида тиббий кўрикдан ўтказиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-боб. Кўриш аъзоси ва ёрдамчи аъзоларнинг касалликлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

27.

Қовоқларнинг касалликлари ва шикастланишлари оқибатлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қовоқлар жойлашувининг турли етишмовчиликларида (битиши, ичкарига қайрилиши, ташқарига қайрилиши, ҳақиқий птоз, лагофтальм) кўзнинг кўриш ва ҳаракат фаолиятининг бузилиш даражаси ҳам ҳисобга олинади. Жарроҳлик йўли билан даволашдан ижобий натижа кутилган ҳолатларда, эксперт хулосаси қабул қилинишига қадар жарроҳлик амалиёти ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Алоҳида тангачалар ва қовоқ четларини кам ифодаланган қизариши билан кечадиган оддий блефарит лицейга ўқишга киришга қарши кўрсатма бўла олмайди
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

28.

Конъюнктива, кўз ёши йўллари, кўз косасининг касалликлари, жароҳатлар ва куйишларнинг оқибатлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага сурункали конъюктивитлар, кўз ёши йўлларининг касалликлари, конъюнктиванинг трахоматоз зарарланиши киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўз фаолиятининг турғун бузилишлари бўлган трахоманинг турли асоратларида, мазкур бузилишларни назарда тутувчи моддаларга (ушбу Касалликлар жадвалининг 27-моддаси бўйича — қовоқлар фаолиятининг бузилишлари; мазкур модда бўйича — кўз ёш йўллари, 29-моддаси бўйича — мугуз парда фаолиятларининг бузилишлари, 34-моддаси бўйича — кўриш ўткирлигининг пасайиши) асосан хулоса қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзод ва ўқувчиларга даволаниш тайинланади, яроқлилик тўғрисида хулоса фақат касалликни стационар шароитда даволаниш учун бир ойдан кам бўлмаган муддат талаб қилинган ҳолатларда қабул қилинади. Даволаш самара берганда ва хуруж давридан ташқари бўлган сурункали шакллардаги конъюнктива касалликлари мавжуд бўлганда номзодлар ўқишга киришга, ўқувчилар эса таҳсил олишга яроқли деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ягона фолликулалар мавжуд бўлган фолликуляр конъюнктивит, қовоқларнинг бурчаклари ва юқори қисми конъюнктивасининг бахмалга ўхшаш майинлиги, трахомадан келиб чиқмаган конъюнктиванинг алоҳида майда юзаки чандиқлари ҳамда трахомадан келиб чиққан конъюнктива ва шох пардадаги бошқа ўзгаришлар бўлмаган силлиқ чандиқлар, йил давомида трахоматоз жараённинг рецидивсиз кечиши лицейга ўқишга киришга қарши кўрсатма бўла олмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўзнинг баҳорги катар касаллиги мавжуд бўлганда номзодлар яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II-III даражали ҳақиқий қанотсимон парда (птеригиум) лицейга ўқишга киришга қарши кўрсатма бўлади. Самарали бўлмаган жарроҳлик амалиётидан сўнг, қанотсимон парданинг ўсиш рецидивларида хулоса мазкур модда асосида қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодларнинг кўз ёш аппарати ўзгаришсиз бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

29.

Кўзнинг шиллиқ пардаси, шох пардаси, томирли пардаси, гавҳари, шишасимон танаси, тўр пардаси, кўрув нервининг касалликлари, жароҳатлар ва куйишларининг якунлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда сурункали, даволаниши мураккаб бўлган ёки даволанмайдиган касалликлар, жароҳат ва куйишларнинг оқибатларини назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага сурункали увеит ва увеопатиялар, кератоглобус ва кератоконус, бир ёки иккала кўзда кератопротезлашдан сўнгги ҳолатлар, иккала кўздаги афакия ва артиафакия, кўзнинг дегенератив-дистрофик ўзгаришлари (тўр парданинг четлари дегенерацияси, кўп сонли хориоретинал ўчоқлар, ортки стафилома ва бошқалар) мавжудлиги, яллиғланиш ёки дистрофик ўзгаришлар чақирмайдиган кўз ичидаги ёт жисм, кўз фаолиятидан қатъий назар тапеторетинал абиотрофиялар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касалликлар жараёни тугалланган ёки кам хуружли (йилда 2 мартадан кам бўлган) жараённинг ривожланишисиз бўлган ҳолатларда, шунингдек тўқималар кўчириб ўтказилганда ўқувчиларнинг таҳсил олишга яроқлилиги кўзлар фаолиятининг бузилишларига кўра ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари асосида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўз ва унинг қўшимча аппаратининг ўсмалари мавжуд бўлганда уларнинг тавсифи бўйича тиббий кўрикдан ўтказиш ушбу Касалликлар жадвалининг 7 ёки 8-моддалари бўйича амалга оширилади. Кўз фаолиятининг бузилишга олиб келмайдиган хавфсиз ўсмалар ўқишга киришга монелик қилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Периферик хориоретинал дистрофиялар, тўр парданинг тўсиқ лазерли коагуляция ўтказган парда кўчмасдан йиртилиши мавжуд бўлган, шунингдек интраокуляр коррекцияси билан номзодлар ўқишга киришга, ўқувчилар эса таҳсил олишга яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гавҳарнинг жойидан тўлиқ ёки қисман чиқиши афакия деб баҳоланади. Бир кўзда афакия бўлиб, иккинчи кўз гавҳарининг хиралашиши ҳисобига кўриш ўткирлиги 0,4 ва ундан паст бўлганда, бир кўздаги афакия икки томонлама деб баҳоланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фақат зич ёруғлик берадиган чироқ ёрдамида ўтказилган текширувда гавҳарда аниқланадиган, кўриш ўткирлигини пасайтирмайдиган ранглар жилоси, камалак товланиши, тошчалар, доначалар ва пуфакчалар, шунингдек гавҳарнинг олдинги пардасида туғма пигмент йиғилганлиги, мазкур моддани қўллашга асос бўла олмайди, ҳамда ўқишга киришга ва таҳсил олишга монелик қила олмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир ёки икки кўздаги мутлоқ марказий ва атрофдаги турғун скотомалар мавжуд бўлганда номзод ва ўқувчиларнинг яроқлилиги кўз фаолиятининг ҳолатига кўра ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари асосида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Захм туфайли келиб чиққан паренхиматозли кератит билан хасталанган номзодларни тиббий кўрикдан ўтказиш ушбу Касалликлар жадвалининг 5-моддасига мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

30.

Тўр парданинг кўчиши

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўриш фаолияти яхши сақланиб қолган, жароҳатдан келиб чиқмаган тўр парданинг кўчиши мавжуд бўлган номзодлар ўқишга киришга, ўқувчилар эса таҳсил олишга яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

31.

Глаукома

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Глаукома мавжудлиги стационарда зўриқтирувчи синамалар ва компьютер периметрияси қўлланилиб тасдиқланиши лозим. Мазкур модда бўйича иккиламчи глаукомаси мавжуд номзод ва ўқувчилар ҳам тиббий кўрикдан ўтказиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

32.

Кўз мушаклари касалликлари, кўзларнинг ҳамкор ҳаракатларининг бузилиши

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур моддага диплопия бўлмаган ғилайликнинг барча турлари, нистагм ва кўзнинг бошқа ғайри ихтиёрий ҳаракатлари, кўзнинг мушаклари шикастланиши билан кўз косасининг жароҳатидан сўнгги турғун диплопия киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар нистагм асаб тизими ёки вестибуляр аппаратнинг зарарланиш белгиларидан бири бўлганда, хулоса асосий касаллик бўйича қабул қилинади. Кўришнинг яққол пасайишида хулоса ушбу Касалликлар жадвалининг 34-моддаси ёки мазкур моддага мувофиқ қабул қилинади. Кўз олмаларининг четга буришдаги кўзнинг нистагмсимон титраши ўқишга киришга тўсиқ бўла олмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳамкор ғилайликда ташхис бинокуляр кўришнинг текшируви (Фридманнинг рангли мосламаси ёки Кальф усулида зўраки ҳаракатни аниқлаш) билан тасдиқланиши лозим. Бинокуляр кўришнинг мавжудлиги, ҳамкор ғилайлик йўқлигини кўрсатади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Диплопиясиз бўлган ҳамкор ғилайлик, паралитик ғилайликда ва бинокуляр кўришнинг бошқа бузилишларида яроқлилик тоифаси кўзнинг фаолиятига қараб ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари асосида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

33.

Рефракция ва аккомодациянинг бузилишлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур моддага қайси кўзлигидан қатъий назар меридианлардан бирида 3,0 Д дан 5,0 Д (кирган ҳолда) гача бўлган миопия ёки гиперметропия, шунингдек қайси кўзлигидан қатъий назар икки бош меридианлардаги рефракция фарқи 2,0 Д дан 3,0 Д гача (кирган ҳолда) бўлган астигматизмнинг ҳар қандай тури киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рефракция аномалияларининг тури ва даражаси циклоплегия ҳолатида скиаскопия ёки рефрактометрия ёрдамида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Аккомодациянинг турғун спазмида, парези ёки фалажида тиббий текширув шифокор-терапевт, шифокор-невролог ва зарурат бўлганда бошқа шифокор-мутахассислар иштирокида амалга оширилади. Агар аккомодациянинг турғун спазми, парез ёки фалажи асаб тизими, ички аъзолар касалликлари туфайли бўлса тиббий кўрикдан ўтказиш асосий касаллик бўйича амалга оширилади. Аккомодациянинг спазми фаолиятга оид касаллик бўлиб ҳисобланади, бунда циклоплегияда аниқланган рефракция, циклоплегиягача бўлган мақбул салбий коррекцияловчи линзанинг кучидан заифроқдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Стационар шароитда даволаниш самарасиз бўлган бир ёки иккала кўзнинг аккомодация спазми ёки фалажида яроқлилик тоифаси ушбу Касалликлар жадвалининг мазкур ёки 34-моддалари бўйича аниқланади, бунда бир неча марта ўтказилган циклоплегиялардан кейин аввалги сатҳига қайтадиган коррекция қилинган кўриш ўткирлиги ва аметропия даражасига қараб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир кўзда аккомодациянинг турғун фалажида яроқлилик тоифаси кўзнинг фаолиятига кўра аниқланади. Аккомодациянинг спазм ёки фалажи ифодаланганлик даражасидан қатъий назар, ўқишга киришга қарши кўрсатма бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

34.

Кўрлик, кўришнинг пастлиги, ранг ажратиш аномалиялари:

а) бир кўзда кўриш ўткирлиги 0,4 бошқа кўзда 0,03 дан 0,4 гача ёки

бир кўзда кўриш ўткирлиги 0,5 ва ундан юқори бошқа кўзда0,04 — 0,1 бўлганда

Яроқсиз

Яроқсиз

б) ранг ажратиш аномалиялари, дихромазия, А ёки В турдаги аномал трихромазия

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўқувчининг таҳсил олишга яроқлилик учун коррекция билан кўриш ўткирлиги бир кўзда 0,5 ва иккинчисида 0,1 дан кўп бўлиши лозим. Мунозарали ҳолатларда кўриш ўткирлиги назорат текширувлари ёрдамида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзод ва ўқувчиларнинг яроқлилик тоифасини аниқлашда ҳар бир кўз учун ҳар қандай линзалар билан коррекция қилинган кўриш ўткирлиги ҳисобга олинади, шу жумладан комбинацияланган ҳамда интраокуляр ёки контакт линзалар билан (линза таъсирини яхши ўтказган ҳолатда — суткада 20 соатдан кам бўлмаган, диплопия ва кўзнинг таъсирланиши йўқ, бинокуляр кўриш мавжуд бўлганда).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўришни оддий сферик шишалар билан коррекция қилишда ушбу Касалликлар жадвалининг иккала устунларида назарда тутилган номзод ва ўқувчилар учун амалда чидамли бинокуляр коррекция билан кўриш ўткирлиги ҳисобга олинади, яъни яхши ва ёмон кўрадиган кўзлар учун шишалар кучи фарқи ёки цилиндрли ёки комбинацияланган шишалар билан ёмон кўрадиган кўзда асосий икки меридианларда линза нур синдириш кучининг фарқи 2,0 Д дан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодларда коррекцияланган кўриш ўткирлиги фақат миопия ёки миопиялик астигматизм (оддий ёки мураккаб) мавжуд бўлганда, шу жумладан қайд этилган рефракция чегарасининг сатҳдан ошмаган контактли линзалар бўлганда, кўриш ўткирлиги пасайишининг бошқа сабабларида эса (жумладан гиперметропияда, гиперметропик ва аралаш астигматизмда) — узоқни кўриш учун коррекция қилинмасдан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодларда ҳар бир кўзда коррекциясиз кўриш ўткирлиги узоқни кўриш учун 0,8 дан кам бўлмаслиги ва яқин учун 1,0 бўлиши лозим, ёмон кўрадиган кўздаги миопия ёки энг кўп аметропия бўлган меридианида гиперметропия 1,0 Д дан кўп бўлмаслиги, ҳар қандай турдаги астигматизмда икки асосий меридианларда рефракциянинг фарқи 0,5 Д дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳар қандай этиологиядан келиб чиққан кўз гавҳари хиралашганда, улар нафақат тирқишли лампа ёрдамида, балки кенгайтирилган қорачиқда ўтаётган нур ёрдамида ва ёнбош ёритиш билан ҳам аниқланиши лозим. Текширув вақтида фақат тирқишли лампа ёрдамида аниқланадиган, гавҳардаги рангли товланиш, камалак жилоси, тошчалар, доначалар ва вакуолалар деб аталмиш ўзгаришлар мавжуд бўлганда номзодлар ўқишга киришга ва ўқувчилар таҳсил олишга яроқсиз деб топилишга асос бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Биомикроскопия ёрдамида гавҳарнинг орқа қобиғи остида хиралашишлар аниқланганда номзодлар ўқишга киришга ва ўқувчилар таҳсил олишга яроқсиз деб хулоса чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўриш ўткирлигининг пасайишига олиб келмайдиган гавҳарнинг олдинги қобиғида туғма пигмент мавжудлиги ўқишга киришга қарши кўрсатма бўлмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ранг ажрата олишнинг пасайиш даражалари ва турларини ташхис қўйишда 9-чи ва ундан кейинги нашрлардаги Рабкиннинг полихроматик жадвалларига илова қилинган услубий кўрсатмаларни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«С» турдаги аномал трихромазия деган ҳолатлар бу — тиббий кўрикдан ўтаётган номзодлар 9-чи ва ундан кейинги нашрдаги Рабкиннинг жадвалларида XVIII-сонли жадвални аниқлаши муқаррар бўлган ҳолда 12 дан ортиқ жадвалларни тўғри аниқлашлари лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«С» турдаги аномал трихромазия ўқишга киришга қарши кўрсатма бўлмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

35.

Ўткир касаллик, сурункали касалликнинг хуружлари, жароҳат ёки жарроҳлик йўли билан даволангандан кейинги кўриш аъзо фаолиятининг вақтинча бузилишлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда шох пардани, рангдор пардани ва кўзнинг бошқа қаватларининг ўтказган ўткир касалликлари ҳамда жароҳат ва жарроҳлик амалиётидан кейинги кўришнинг вақтинча бузилишини назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодлар шох, оқсил пардаларда оптик қайта тиклаш жарроҳлик амалиётидан ўтган бўлиб, агар жарроҳлик йўли билан даволашдан кейин 12 ой муддат ўтмаган бўлса, номзодлар ўқишга киришга яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўтказилган жарроҳлик амалиётидан кейин ўқувчиларнинг яроқлилик тоифаси ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари, кўз олмаларининг ультратовуш биометрияси натижаларини ҳисобга олган ҳолда кўз фаолиятларининг ҳолати ва жарроҳлик амалиётигача бўлган ҳужжатлар билан расман тасдиқланган аметропия даражасига кўра аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодлар шох пардада ўтказилган лазер коррекцияси жарроҳлик амалиётидан кейин 1 йилдан кам бўлмаган муддат ўтган бўлса, ҳамда шох парда ва кўз тубида жарроҳлик амалиётидан кейинги асоратлар ва дегенератив ўзгаришлар кузатилмаса, ўқишга киришга яроқли деб топиладилар. Бир йил давомида яроқлилик тоифаси жарроҳлик амалиётигача қандай бўлса шундай сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шунингдек, мазкур моддага бир ёки иккала кўзлардаги кўз ёши йўлларининг даволанадиган касалликлари киради. Номзодларга даволаниш тайинланади, мазкур модда бўйича ўқишга киришга яроқсизлик тўғрисида хулоса тикланувчи даволанишга бир ойдан кам бўлмаган муддат зарур бўлганда чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўқувчилар, стационарда узоқ муддат даволаниши лозим бўлмаган ва кўз фаолиятларининг бузилишига олиб келмайдиган касалликлари мавжуд бўлганда таҳсил олишга яроқли деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-боб. Қулоқ ва сўрғичсимон ўсиқнинг касалликлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

36.

Ташқи қулоқнинг туғма ва орттирилган касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур моддага икки ёки бир томонлама микротия, ташқи қулоқ эшитув йўли ва қулоқ супраси экземаси, сурункали диффуз ташқи отит, ташқи эшитув йўлининг туғма ва орттирилган торайишлари киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзод ва ўқувчилар — биринчи ва ундан юқори тоифали спортчилар (ҳужжат билан тасдиқланганлар) эшитиш фаолияти бузилмаган ҳолда қулоқ супрасининг кам ифодаланган шакл бузилиши мавжуд бўлганда, яъни соғлом тарафдаги қулоқ супралари нисбатдан ўлчамлари тенг, тоғай рельефи бузилмаган, терида қўпол чандиқли тортилишлари мавжуд бўлмаганда, яроқлилик тоифаси якка тартибда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ташқи эшитув йўли, қулоқ супраси, қулоқ атрофи соҳасида сурункали қайталанувчи экзема мавжуд бўлган, ўқувчиларда стационар даволаниш самара бермаганда, ташқи эшитув каналининг орттирилган торайишида яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ташқи эшитув йўлининг замбуруғли зарарланиши мавжуд бўлган ўқувчилар даволаниши лозим, номзодлар эса ўқишга киришга яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

37.

Ўрта қулоқ ва сўрғичсимон ўсиқнинг касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур модда ўрта қулоқ ва сўрғичсимон ўсиқнинг полиплари, ноғора бўшлиғи грануляциялари, икки ёки бир томонлама сурункали ўрта қулоқ отити, бир томонлама турғун қуруқ тешилиши, адгезивли ўрта отити, тимпаносклерозни назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур моддага 12 ой ва ундан ортиқ муддат олдин ўтказилган радикал жарроҳлик амалиётидан ёки битта қулоқда очиқ усул билан ўтказилган тимпанопластикадан кейинги даврда жарроҳлик амалиётидан қолган бўшлиқнинг тўлиқ эпидермизацияси кузатиладиган ҳолатлар ҳам киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўрта қулоқнинг сурункали йирингли яллиғланишлари отоскопия маълумотлари (ноғора пардасининг тешилиши, ноғора бўшлиғидан чиқадиган ажралмалар), ноғора бўшлиғи ажралмаларининг микрофлорасини аниқлаш учун экиш, чакка суягини Шюллер ва Майер усули билан рентгенография қилиш ёки шу суяклар КТ ўтказилиши йўли билан тасдиқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Адгезив жараёнда ноғора бўшлиғида ёки ўрта қулоқнинг сурункали катарида отоскопияда бир қулоқнинг ноғора пардасида тешик ёки чандиқлар эшитиш ва барофункциянинг бузилиши билан бирга аниқланади. Қулоқ барофункциясининг бузилиши тиббий кўрикдан ўтаётган номзод ва ўқувчиларнинг шикоятлари, ЛОР-аъзоларининг кўриги, қулоқ манометрияси асосида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўтказилган перфорациядан кейин ҳосил бўлган ноғора пардадаги кичик чандиқ ва оҳакланиш (ягона петрификатлар), парданинг ҳаракатчанлиги, эшитиш ва қулоқ барофункцияси бузилмаган ҳолатларда мазкур моддани қўллашга асос бўлмайди. Қулоқ барофункциясининг турғун бузилиши қайта ўтказиладиган тадқиқотларнинг маълумотларига кўра аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

38.

Вестибуляр қобилиятининг бузилиши

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вестибуляр бузилишларда текширув маълумотлари, шунингдек вестибулометрия натижалари шифокор-невропатолог билан ҳамкорликда баҳоланади. Вестибуляр бузилишларни вақтинча хусусиятга эгалиги кўрсатилганда, стационар шароитда ҳар томонлама текшириш ва даволаш лозим. Барча номзодларни тиббий кўрикдан ўтказишда вестибуляр аппаратни уч карралик отолит реакциясининг текшируви ёки Кориолис тезланишларнинг узлуксиз кумуляцияси синамаси билан текшириб кўриш шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

39.

Карлик, карсоқовлик, эшитиш қобилиятининг пасайиши

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Икки қулоқдаги карлик ёки карсоқовлик даволаш-профилактика, илмий-тадқиқот муассасалари ёки карсоқовлар учун бўлган таълим муассасалари томонидан тасдиқланиши лозим. Карлик деб қулоқ супраси олдидаги бақиришни эшитмаслик ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Эшитиш қобилиятининг пастлиги даражасини аниқлашда тадқиқотнинг махсус усулларини, шивирлаш ва суҳбатлашиш нутқи, камертонлар, бўсаға аудиометрияси, қулоқлар барофаолиятини мажбурий равишда аниқлаш билан бирга қўллаш лозим бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яроқлилик тоифасини ўзгаришига олиб келувчи эшитишнинг пасайишида юқоридаги тадқиқотлар бир неча маротаба (текширув даврида йилда камида 3 марта) ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир ёки иккала қулоқдаги карликка гумон қилинганда, Говсеев, Ломбар, Штенгер, Хилов ва бошқа текширувлар ёки объектив аудиометрия усуллари (чақирилган эшитиш потенциалларини рўйхатга олиш, отоакустик эмиссиялар ва бошқалар) қўлланади. Шивирлаб гапиришни эшитишда қулоқлардаги фарқ 3 метрдан кўп бўлганда, Стенверс усули бўйича чакка суякларда рентгенография ёки чакка суякларда КТ текшируви ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

40.

Ўткир касаллик, сурункали касаллик хуружлари, жароҳат ёки жарроҳлик амалиётидан кейинги қулоқ ва сўрғичсимон ўсиқ фаолиятининг вақтинча бузилишлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўқувчиларнинг яроқлилик тоифаси тўғрисида хулоса ўтказилган касалликлар, жароҳатлар, жарроҳлик амалиётларидан кейин уларнинг умумий аҳволи яхшиланиши ва махсус даволаш тадбирлари тугагандан сўнг, аммо эшитиш, вестибуляр аппарат фаолиятининг тўлиқ тикланиши учун керак бўладиган 1 ой муддатдан кейин қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тимпанопластика жарроҳлик амалиётини ўтказган номзод ва ўқувчилар яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-боб. Қон айланиш тизимининг касалликлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

41.

Ревматизм, юракнинг бошқа ревматик ва ревматик бўлмаган (шу жумладан туғма) касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага юрак етишмовчилиги мавжудлигидан қатъий назар, ритм ва ўтказувчанлиги бузилишлари билан кечадиган юрак касалликлари (миокардитдан кейинги кардиосклероз, сурункали миокардит ва бошқалар), юракнинг туғма ва орттирилган нуқсонлари, шунингдек декстракардия, ички аъзоларнинг тўлиқ тескари жойлашуви киради. Касаллик аломатларининг таҳлили билан қўшилган ҳолда ЭхоКГ, суткалик ЭКГ Холтер мониторинг тести, велоэргометрия ёки тредмил-тест билан тасдиқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I-даражали фаолиятга оид (вагусли) атриовентрикуляр қамали (жисмоний зўриқишида (юракнинг қисқаришлар сони ҳисобидан) ёки тананинг 1 кг оғирлигига нисбатидан 0,020 — 0,025 мг атропин сульфати қон томирига юборилганидан сўнг атриовентрикуляр ўтказувчанлиги меъёрлашиши), мазкур модданинг қўлланилиши учун асос бўлмайди, ўқишга киришига монелик қилмайди. Номзодларда гемодинамикаси бузилишисиз кечадиган юракнинг икки тавақали ва бошқа клапанларининг 5 мм гача бўлган бирламчи пролапси аниқланганида улар ўқишга киришга яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

42.

Аорта, периферик йирик артерия, вена ва лимфа томирлари касалликлари, ривожланишнинг туғма аномалиялари ва шикастланишлар оқибатлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага йирик томирларнинг артериал ва артериовеноз аневризмалари, оёқ, қўл томирларининг облитерацияловчи тромбангиити, аортоартериити, веналарнинг тромбофлебити, флеботромбози, тромбоздан кейинги ҳолат, варикоз касаллиги, «филоёғи», ангиотрофоневрозлар, ёрғоқ веналарининг II-III-даражали варикоз кенгайиши, қон томирларининг шикастланишларидан кейинги ҳолатлар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вена етишмовчилиги белгиларисиз кечадиган алоҳида қисмлардаги цилиндр ёки эластик бўртма кўринишида оёқлар тери ости веналарининг кенгайиши, I-даражали варикоцеле мазкур моддани қўллашга асос бўлмайди ва ўқишга киришга тўсқинлик қилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодларнинг ўқишга кириш ва ўқувчиларнинг таҳсил олишга яроқлилик тўғрисидаги хулоса объектив натижа берадиган текширув усуллари (нитроглицерин синамаси билан ўтказилган реовазография, ангио-, флебо-, лимфография ва бошқа усуллар) қўлланилиб тиббий текширув ўтказилганидан кейин чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

43.

Бавосил (геморрой):

а) асоратлари мавжуд бўлган

Яроқсиз

Яроқсиз

б) асоратларсиз кечадиган

Яроқлилик якка тартибда аниқланади

Яроқлилик якка тартибда аниқланади

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модданинг «а» бандига тез-тез хуружли, асоратланган (яллиғланиш, тромбоз), консерватив ва жарроҳлик йўли билан даволаниш ижобий самара бермаган, шунингдек геморроидал тугунларини ташқарига тушиши билан кечадиган бавосил киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модданинг «б» бандига самарали даволанган, асоратлари мавжуд бўлмаган, кам хуружли ташқи геморрой киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ягона, яллиғланиш белгилари бўлмаган, озгина катталашган геморрой тугунлари мавжуд бўлганда, шикоятлар бўлмаганда, анамнезда охирги уч йил давомида касалликнинг хуружлари тўғрисида маълумотлар қайд этилмаган ҳолатлар мазкур моддани қўллаш учун асос бўлмайди, ҳамда ўқишга киришга ва таҳсил олишга тўсқинлиқ қилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

44.

Нейроциркулятор астения

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Нейроциркулятор астения бу — субъектив ва объектив-фаолияти ўзгаришсиз хилма-хил клиник кўриниши билан кечадиган юрак томирлар тизими фаолиятининг бузилишлари бўлиб, юрак-қон томир тизимида органик ўзгаришларсиз, кўпроқ томирлар тонуси ва қон-томир тизими бошқарувининг бузилиши билан кечаётган умумий невроздир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Нейроциркулятор астениянинг гипотензив турини соғлом номзодларнинг физиологик гипотониясидан фарқ қилади, улар соғлигининг ҳолатига ҳеч қандай шикоят қилмайди, артериал босим кўрсаткичи 90/50 — 100/60 мм. симоб устунида иш қобилиятини сақлаб қолади. Бундай номзодлар ўқишга киришга яроқли деб топилади. Барча ҳолатларда бошқа аъзолар ва тизимларнинг касалликлари туфайли келиб чиққан симптоматик гипотонияни истисно қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодларда нейроциркулятор астения ташхиси невропатолог, окулист иштирокида, зарурат туғилганда бошқа мутахассисларни ҳам жалб этиб мажбурий равишда фаолиятга оид (жисмоний зўриқиш, гипервентиляция, ортостатик ва бошқалар) ва дори воситалари билан синамалар ўтказилгандан кейин қўйилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Нейроциркулятор астениянинг гипертензив тури ташхисини қўйишда қалқонсимон без ва буйрак фаолиятини текшириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага яққол ва мўътадил ифодаланган аломатлари билан кечаётган нейроциркулятор астениянинг ҳар қандай тури — (нейроциркулятор астениянинг гипотензив турида — артериал босим турғун ҳолатда 105 — 100/60 — 55 мм. симоб устуни; гипертензив турида — артериал босим турғун ҳолатда 140 — 150/90 мм симоб устуни гача), шу жумладан турғун ёки ўтиб кетувчи юракнинг ритми ва ўтказувчанлиги бузилишлари билан кечадиган ва меҳнат қобилиятини пасайтирмайдиган ҳолатлар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Биринчи ва юқори разрядли спортчиларда (ҳужжатлар билан тасдиқланган) артериал босим ошгани ва юрак бўшлиқларининг ўлчамлари катталашганлиги аниқланганда, тиббий ускуналар ёрдамида ҳар томонлама текширилганларидан сўнг яроқлилик якка тартибда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Миокарднинг органик ўзгаришлари (яллиғланиш, дистрофик ва бошқалар) туфайли юракнинг ритми ва ўтказувчанлиги бузилишларида тиббий кўрикдан ўтказиш ушбу Касалликлар жадвалининг 41-моддасига мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

45.

Ўткир касаллик, сурункали касаллик хуружи, жароҳат ёки жарроҳлик амалиётидан кейинги қон айланиш тизими фаолиятининг вақтинча бузилишлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодлар стационар шароитда даволанишдан сўнг норевматик бўлган миокардитларни ўтказганларида 12 ой муддатга яроқсиз деб топиладилар. Ушбу муддат тугаганидан сўнг, юқорида кўрсатилган номзодларда юракнинг зарарланиш аломатлари (ўчоқли миокардиосклероз, юрак ритми ва ўтказувчанлиги бузилишининг турли шакллари, клапан аппаратининг зарарланишлари ва бошқалар) бўлмаса ўқишга киришга яроқлилиги якка тартибда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодлар асоратсиз ўтказилган жарроҳлик амалиётидан кейин (варикоцелэктомия, гидроцеле туфайли ўтказилган жарроҳлик амалиётлари ва бошқалар) даволаш муассасасидан чиққанларидан кейин ўқишга киришга тўрт ой муддатга яроқсиздирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-боб. Нафас аъзоларининг касалликлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

46.

Бурун бўшлиғи, буруннинг ёндош бўшлиқлари ва ҳалқум касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага йирингли (йирингсиз, полипозли) синуситлар, бурун орқали нафас олишни қийинлаштирувчи ва буруннинг ёндош бўшлиқлари барофункциясининг бузилишлари билан кечадиган бурун бўшлиғи ва бурун-ҳалқум касалликлари, сурункали тонзиллитнинг II-даражали токсик-аллергик шакли, сурункали атрофик, гипертрофик, гранулезли фарингит (назофарингит) киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сурункали полипли гайморит мавжудлиги рентген текшируви ёрдамида тасдиқланиши лозим, алоҳида ҳолатларда эса, бурун ёндош бўшлиқлари КТ, сурункали йирингли (йирингсиз) синусит-риноскопик маълумотлар ёрдамида, буруннинг ёндош бўшлиқларининг икки кўринишда рентгенографияси, имкон даражасида бурун ёндош бўшлиғи КТ, юқори жағ синуситида — ташхис қўйиш мақсадида пункция қилинади. Бундан ташқари сурункали жараённинг мавжудлиги стационар шароитда ва олдинги 6 ойдан кам бўлмаган аввалги диспансер кузатув натижалари билан тасдиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бурун тўсиғининг қийшайиши, нафас олиш эркин бўлган ҳолда юқори нафас йўллари шиллиқ қаватининг нотурғун субатрофик аломатлари, ташхис қўйиш мақсадида ўтказиладиган пункцияда йиринг ёки транссудат олинмаган ва юқори жағ бўшлиғи чиқиш йўлининг ўтказувчанлиги сақланган ҳолда юқори жағ бўшлиғи деворининг шиллиқ қавати қалинлашуви ҳамда юқори жағ бўшлиқларидаги ўтказилган жароҳат амалиётидан кейинги қолган аломатлар (оғиз даҳлизи ўтувчи бурмасининг чизиқли чандиғи, жарроҳлик амалиёти қилинган бўшлиқнинг бурун бўшлиғи билан туташуви ёки рентгенограммадаги «парда») мавжудлиги ўқишга киришга монелик қилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юқори жағ бўшлиғида кисталари мавжудлиги, шу жумладан уларнинг барофункцияси бузилмаганда, номзодлар яроқсиз деб топилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тиббий кўрикдан ўтаётган номзодларнинг шикоятлари, бурун бўшлиғи аҳволи, бурун ёндош бўшлиқларини синашгача ва синашдан сўнгги рентген текширувлари натижалари билан биргаликда барокамерада босим тушиб чиқишини кўтара олиши, бурун ёндош бўшлиқлари барофункциясининг турғун бузилиши аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Икки томонлама бурун билан нафас олишнинг қийинлашуви билан кечадиган бурун тўсиғининг қийшайиши, икки томонлама юқори нафас йўлларининг дистрофик жараёни мавжудлиги ўқишга киришга қарши кўрсатма бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир томонлама бурун билан нафас олишнинг қийинлашуви билан кечадиган бурун тўсиғининг қийшайиши, бурундан эркин нафас олиш билан кечадиган юқори нафас йўллари шиллиқ қавати субатрофик аломатлари мавжудлиги мазкур моддани қўллашга асос бўлмайди, ҳамда ўқишга киришга монелик қилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Буруннинг нафас олиш фаолиятининг бузилишисиз ва кам ифодаланган бузилиши билан кечадиган поллинозлар ва аллергик ринитлар мавжудлиги мазкур моддани қўллашга асос бўлмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Поллинозлар ва аллергик ринитлар билан хасталанган номзодларни текширувига шифокор-аллерголог мажбурий ҳолда жалб этилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II даражали токсик-аллергик шаклдаги сурункали тонзиллит тез-тез хуружлар, тонзиллоген интоксикация (субфебрилитет, тез чарчаш, сўлғинлик, ҳолсизлик) мавжудлиги, бодомсимон безлар атрофидаги тўқималарни, регионар лимфа тугунларини (паратонзилляр абсцесс, регионар лимфаденит) яллиғланиш жараёнига қўшилиши ва метатонзилляр асоратлар билан тавсифланади. Сурункали тонзиллитнинг фақат шу шакли ўқишга киришга монелик қилади. Сурункали тонзиллитнинг бошқа шакллари бўлган номзодлар ўқишга киришга яроқли деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

47.

Ҳиқилдоқ ва трахеянинг бўйин қисми касалликлари ва шикастланишлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда нафас етишмовчилиги даражасидан қатъий назар, шунингдек товуш ҳосил бўлишнинг қийинлашуви билан кечадиган ҳиқилдоқ ёки трахеянинг бўйин қисми туғма ва орттирилган касалликлари ҳамда уларнинг шикастланиш оқибатларини назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Товуш ҳосил бўлишнинг турғун қийинлашувини тасдиқлаш учун кўп маротаба (текширув мобайнида 3 мартадан кам бўлмаган) товушнинг жарангдорлигини текшириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

48.

Нафас олиш аъзоларининг бошқа касалликлари, шу жумладан туғма касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага бронх-ўпка аппарати ва плевранинг сурункали касалликлари (шу жумладан сурункали бронхит, ўпкаларнинг сурункали обструктив касаллиги, бронхоэктатик касаллик), ўпкаларнинг йирингли касалликлари, нафас олиш аъзоларининг туғма аномалиялари, ўпканинг микози, саркоидоз, гистологик текширув натижалари билан тасдиқланган альвеоляр протеиноз, муковисцидоз, ўпканинг Лангерганс ҳужайрали гистиоцитози, ўпканинг лимфангиолейомиоматози, Гудпасчер синдроми, ўпканинг альвеолярли микролитиази, идиопатик фиброзловчи альвеолит ва бошқа идиопатик интерстициал зотилжамлар, ўпканинг эмфиземаси, ўпканинг поликистози, нафас олиш аъзоларининг жарроҳлик амалиётидан кейинги ҳолатлар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

49.

Бронхиал астма

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бронхиал астма ташхиси мажмуавий стационар текширувдан кейин қўйилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касаллик анамнезини тасдиқловчи ҳужжатлар мавжуд бўлмаган турғун ремиссиясидаги бронхиал астма ташхисини аниқловчи тестлар сифатида фармакологик ва (ёки) жисмоний бронх қўзғатувчи тестлар ҳисобланади. Қўшимча мезон сифатида қонда умумий ва (ёки) специфик «Е» иммуноглобулинни аниқлаш текшируви бўлиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бронхспастик синдромлар (обтурацион, эндокрин-гуморал, асаб тизимининг бузилишлари, заҳарланишлар ва бошқалардан келиб чиққан) бошқа касалликлар асорати бўлганда, асосий касалликниниг кечишига кўра ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари бўйича яроқлилик тоифаси аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бошқа аллергик касалликларда зарарланган аъзо ёки тизим фаолиятининг ҳолатига кўра ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари бўйича тиббий кўрикдан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

50.

Ўткир касаллик, сурункали касаллик хуружи, жароҳат, жарроҳлик амалиётидан кейинги нафас аъзолари фаолиятининг вақтинча бузилишлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Асоратли зотилжамни (инфекцион-токсик шок, йиринглашлар, плевритлар, ателектазлар, кенг тарқалган плевра қатламланиши ва бошқалар) бошдан кечирган номзодлар даволаниш якунидан сўнг 12 ой муддатга яроқсиз деб топилади, мазкур муддатдан сўнг асоратлар сақланган ҳолларда ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддаларига мувофиқ тиббий кўрикдан ўтказиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-боб. Овқат ҳазм қилиш аъзоларининг касалликлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

51.

Тишларнинг ривожланиши ва чиқишидаги бузилишлар, тишнинг қаттиқ тўқималари ва пульпанинг касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда битта жағда 4 ва ундан ортиқ тишларнинг йўқлиги ёки бир қаторда иккинчи кесувчи, курак ва биринчи кичик озиқ тишнинг кетма-кет йўқлиги, шунингдек кўп сонли асоратланган кариес мавжуд бўлганда қўлланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жағларда периодонт яллиғланишнинг (перимплантит) клиник ва рентгенологик белгилари бўлмаган жағларнинг имплантацияси ва протезлаш имконияти мавжуд бўлган номзод ва ўқувчиларда тишларнинг умумий сони саналганда улар қўшиб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тишларнинг умумий саноғида 18, 28, 38, 48-тишлар ҳисобланмайди. Тиш илдизларини протезлаш имкони бўлмаса, улар йўқ тишлар деб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кариесли, олиб ташланган ва пломба қўйилган тишларнинг умумий сони 9 дан кўп ва бунда 4 дан кам бўлмаган тишлар — пульпа ва периодонтнинг зарарланиши билан кечадиган сурункали яллиғланган, илдиз каналларига пломба қўйилган тишлар ҳам қўшиб ҳисобланганда номзод ва ўқувчилар яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

52.

Периапикал тўқималар, милклар ва парадонт, сўлак безлари, оғиз бўшлиғининг юмшоқ тўқималари, тилнинг (шу жумладан туғма) касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда тиббий кўрикдан ўтаётган номзодларда лаб ва танглайнинг туғма ёриқлари, пародонтит ёки парадонтознинг барча шакллари, стоматит, хейлит, гингивит, лейкоплакия ва бошқа преканцерозли касалликлари мавжудлигида қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пародонтит ёки парадонтознинг мавжудлиги тиш-жағ тизимининг рентгенографиясига асосан тўлиқ текшируви ва бирга кечувчи касалликларнинг аниқланиши билан қайд этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

53.

Юз-жағ аномалиялари, дефектлари, деформациялари, жароҳат асоратлари, бошқа касалликлар, тишлар ва уларнинг таянч аппаратидаги ўзгаришлар, жағ касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага юз-жағ соҳасининг туғма ҳамда орттирилган нуқсон ва деформациялари шунингдек жағ, сўлак безлари, чакка-пастки жағ бўғимларининг сурункали касалликлари, чайнаш фаолиятининг бузилиши ёки чайнаш самарадорлиги 60 фоиздан кам бўлмаганлиги билан бирга кечадиган тиш қаторларининг 5 дан 10 мм гача (иккинчи даража) силжиган тишлаш аномалиялари киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сўлак-тош касаллиги, юз-жағ соҳаларида туғма оқмалари ва кисталари, чакка-пастки жағ бўғимларининг артроз-артритлари мавжуд бўлган номзодлар яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодларда тиш қаторларининг 5 мм гача (биринчи даража) силжиши, чайнаш самарадорлиги Н.И. Агапов бўйича 60 фоиздан кўп бўлиши билан кечадиган тишлаш нуқсонлари, юқори лабнинг алоҳида, тўлиқ бўлмаган ёриқлари туфайли мажмуавий даволашдан кейин фаолиятнинг бузилиши кузатилмаса, улар ўқишга киришга яроқли деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

54.

Қизилўнгач, ичаклар (ўн икки бармоқли ичакдан ташқари) ва қорин парданинг (шу жумладан туғма) касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага қизилўнгач, ичаклар, қорин пардасининг оқмалари, кизилўнгач, ичакларнинг стриктура ёки чандиқли торайишлари ёки асаб-мушак касалликлари, қорин пардасининг ёпишиб қолиши (ёпишиш жараёни лапаротомия ёки рентгенологик ёки эндоскопик текширувлар натижалари билан тасдиқланган бўлиши лозим), сурункали эзофагитлар, энтеритлар, колитлар, тўғри ичак қатламларининг тушиши, парапроктитлар, орқа чиқариш тешиги сфинктерининг етишмовчилиги, шунингдек қизилўнгач, ичаклар (ўн икки бармоқли ичакдан ташқари) ва қорин парданинг бошқа туғма ҳамда ортирилган касаллик ва аномалиялари киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

55.

Меъда, ўн икки бармоқли ичак, жигар, ўт қопи, ўт чиқариш йўллари ва меъда ости безининг касалликлари

а) фаолиятнинг бузилишлари билан

Яроқсиз

Яроқсиз

б) фаолият бузилишисиз, объектив аломатлар мавжудлигида

Яроқлилик якка тартибда аниқланади

Яроқлилик якка тартибда аниқланади

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модданинг «а» бандига тана вазнининг етишмаслиги билан кечадиган сурункали гастродуоденитлар, меъда ва ўн икки бармоқли ичакнинг яра касаллиги, жигар циррози, сурункали гепатитлар, панкреатитлар, холециститлар, ўт пуфагининг холестерози, ўт қопи ва ўт чиқариш йўлларининг тош касаллиги, ўт ва меъда ости бези оқмалари, шунингдек фаолиятнинг бузилишлари билан кечадиган меъда, ўн икки бармоқли ичак, жигар, ўт қопи, ўт чиқариш йўллари ва меъда ости безининг бошқа орттирилган ҳамда туғма касаллик ва аномалиялари киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яра касаллигининг ремиссия даври учун ишончли белги бўлиб, фиброгастроскопияда аниқланган ярадан кейинги чандиқ ва (ёки) сунъий гипотония шароитида ўтказилган дуоденографияда аниқланган қўпол чандиқли шакл бузилишининг мавжудлиги, меъда ярасида эса — фиброскопияда аниқланган ярадан кейинги чандиқнинг мавжудлиги ҳисобланади. Сурункали гепатит мавжудлиги стационар шароитда жигарнинг зарарланишини исботловчи таҳлилий (лаборатория) ва тиббий ускуналар ёрдамида ўтказиладиган текширувлар комплекси асосида тасдиқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модданинг «б» бандига озиқланиш бузилишисиз кечадиган ремиссия давридаги гастрит ва гастродуоденитлар, ўт чиқариш йўлларининг дискинезияси, ферментопатияли (хавфсиз) гипербилирубинемия киради. Мазкур модданинг «б» банди бўйича номзод ва ўқувчилар яроқлилик даражаси якка тартибда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

56.

Чурралар

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага ташқи, диафрагма (кардия билан меъда олди қисми кўкрак қафасида жойлашган, орттирилган диафрагманинг релаксацияси), вентрал чурралар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Муваффақиятсиз даволаниш натижалари (касалликнинг қайталаниши) ёки даволанишдан бош тортилса, ҳамда уни ўтказиш учун қарши кўрсатмалар мавжудлиги модданинг қўлланилишига асос бўлади. Йирик бўлмаган (физиологик ҳалқа чегарасида) киндик чурраси, қорин парда олди липомаси ҳамда жисмоний зўриқиш ва кучаниш вақтида чурра чиқиши кузатилмайдиган чов ҳалқасининг кенгайиши мазкур моддани қўллаш учун асос бўлмайди ва ўқишга киришга тўсиқ бўла олмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

57.

Ўткир касаллик, сурункали касалликларнинг хуружлари ёки жарроҳлик амалиётидан кейинги овқат ҳазм қилиш аъзолари фаолиятининг вақтинча бузилишлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ташқи чурралари мавжуд бўлган номзодлар 12 ойдан кам бўлмаган муддатга яроқсиз деб топиладилар. Номзодлар асоратсиз ўтказилган жарроҳлик амалиётидан кейин (аппендектомия, герниопластика, моякни пастга тушириш ва бошқалар) даволаш муассасасидан чиққанларидан кейин ўқишга киришга икки ой муддатга яроқсиздирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-боб. Тери ва тери ости қаватининг касалликлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

58.

Тери ва тери ости қаватининг касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага экзема, псориаз, лихенификация билан ифодаланган атопик дерматит, буллали дерматитлар, сурункали эшакеми, рецидивли Квинке шишлари, барча пиодермиялар, конглабатли ҳуснбузар, қизил бўричанинг тери шакли, фотодерматоз, қизил ясси темиратки, экссудатив эритема, сурункали кечадиган геморрагик васкулитнинг тери шакли, фолликулит, перифолликулит, чегараланган склеродермия, ксеродермия, ихтиоз, кератодермия, уяли алопеция, фолликулали кератоз, пес, Сеттон невуси — невус атрофлари витилигога хос бўлган шакли, терининг ирсий касалликлари ва нейродерматозлар — нейродермит, почесуха касаллиги киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Атопик дерматитнинг (нейродерматитнинг) тарқалган лихенификацияси деганда, юз, тирсак ва тизза ости чуқурчаларидаги терининг зарарланиши, ҳамда тери қопламасининг оммавий зарарланиш тушунилади. Анамнезида атопик дерматит (нейродермит) мавжуд бўлиб, охирги 5 йил мобайнида рецидив бўлмаганлиги тери-таносил диспансерлари томонидан тасдиқланиши ушбу моддани қўллашга асос бўлмайди. «Чегараланган склеродермия» сурункали ва тизимли касаллик бўлганлигини инобатга олган ҳолда, номзодлар ўқишга киришга яроқсиз деб топиладилар. Чекланган шаклида кечадиган ҳуснбузар мавжуд бўлган номзодларнинг яроқлилик тоифаси якка тартибда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

59.

Терининг ва тери ости қаватининг ўткир касалликлари ва сурункали касалликларнинг қайталанишдан кейинги фаолиятининг бузилиши

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13-боб. Суяк-мушак тизими ва бириктирувчи тўқималарнинг касалликлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

60.

Юқумли, яллиғланиш, аутоиммун ва бошқа сабаблардан келиб чиққан артритлар ва артропатиялар, бириктирувчи тўқиманинг тизимли касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур модда ревматоид артрити, серологик манфий бўлган спондилоартритлар (аникилозловчи спондилоартрит — Бехтерев касаллиги, реактив артритнинг сурункали кечиши, псориатик артропатия) бириктирувчи тўқиманинг диффуз касалликлари, тизимли васкулитлар (улкан ҳужайрали артериит, тугунли полиартериит, Кавасаки касаллиги, Вегенер гранулематози, микроскопик полиангиит, эозинофилли ангиит, криоглобулинли васкулит, геморрагик васкулитни висцерал шакли), сурункали подагрик артрит, пирофосфатли артропатия ва бошқаларни назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Аллергия, аутоиммун, модда алмашув бузилишлари ва бошқа сабаблардан келиб чиққан бўғимлар зарарланишини номзод ва ўқувчилар даволагандан кейин бўғимлар фаолиятининг бузилиш даражасига кўра баҳоланади, бошқа аъзо ва тизимларнинг қўшма зарарланишида ушбу Касалликлар жадвалининг асосий касалликка тегишли моддаси бўйича тиббий кўрикдан ўтказиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ички аъзолар зарарланиши бўлмаган бириктирувчи тўқиманинг тизимли касалликларидаги бўғимлар зарарланишининг ўткир шаклидан номзодларга нисбатан яроқсизлик тўғрисида хулоса чиқарилади. Ўткир шаклидан сўнг 12 ой мобайнида, касалликнинг аломатлари бўлмаганда номзодлар ўқишга киришга яроқли деб топилади. Бўғимларнинг ўткир яллиғланиш касалликлари ёки геморрагик васкулитнинг тери ва тери-бўғим шаклидан кейин тиббий кўрикдан ўтказиш ушбу Касалликлар жадвалининг 73-моддасига мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

61.

Суяклар, йирик бўғимлар, тоғайларнинг жарроҳлик касалликлари ва зарарланишлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суяк ва бўғимларнинг касалликларидан кейин ўқишга киришга яроқлилик тоифаси тўғрисида хулоса тиббий текширувдан ва зарурат бўлганида эса даволанишдан кейин чиқарилади. Бунда касалликнинг хуружларга, ривожланишга мойиллиги, даволанишнинг турғунлиги ҳисобга олиш керак бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага бўғимнинг анкилози, сунъий бўғим, бўғимнинг барқарорсизлиги, артрозлар,бўғимнинг контрактураси, бўғим тоғайининг емирилиши, бўғимнинг асептик некрози, секвестрлар, остеомиелитлар, остеохондропатиялар, клиник текшируви ва нур ёрдамида ташхисланиш билан аниқланадиган бўғимнинг оддий чиқиши, шунингдек бўғим, тоғай ва пайларнинг бошқа орттирилган ва туғма касалликлари ва шикастланиш оқибатлари киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бўғимлар фаолияти бузилишсиз кечадиган Осгуд-Шлаттер касаллиги мавжуд бўлган номзодлар ва ўқувчилар яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

62.

Умуртқанинг касалликлари ва уларнинг оқибатлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага умуртқанинг дегенератив-дистрофик ва яллиғланиш касалликлари, туғма ва орттирилган шакл бузилишлари (деформация), ривожланиш нуқсонлари киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари бўйича умуртқа фаолиятининг бузилишини баҳолаш вертеброген неврологик бузилишларининг ифодаланганлигига кўра ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сколиоз даражаси рентгенолог томонидан рентгенограммаларда сколиоз бурчакларини ўлчаш орқали аниқланади: I даражаси — 1 — 10 градус, II даражаси — 11 — 25 градус, III даражаси — 26 — 50 градус, IV даражаси — 50 градусдан ортиқ (В.Д. Чаклин бўйича). S-симон сколиозда қийшайиш максимал ёй бўйича аниқланади. Сколиоз бурчакларининг ўлчови Фергюссон ёки Кобб усулида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёнбош проекцияли рентгенограммаларда бешинчи кўкрак поғонанинг юқори чеккаси ва ўн иккинчи поғонанинг пастки чеккасидан ўтказилган чизиқлараро кўкрак соҳасидаги кифозли шакли бузилишининг бурчаги ўлчанади. Меъёрда у 20 — 40 градусни ташкил қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5 градусгача (қўшилган ҳолда) бўлган I-даражали сколиоз лицейга ўқишга киришга монелик қилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Умуртқа поғонасининг бир қисмидаги умуртқалараро остеохондроз билан номзодлар яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Умуртқанинг патологик ўзгаришлари хусусияти кўп ўқли, зўриқишли, ва ҳаракатдаги фаолиятга оид рентгенологик, тиббий кўрсатмалар бўлганда эса, бошқа текширувлар (КТ, МРТ, радиоизотоп текшируви, денситометрия ва бошқалар) билан тасдиқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ташқи нафас олиш ва кўкрак қафаси аъзоларининг фаолияти бузилишисиз кечадиган кўкрак қафасининг деформацияси («товуқсимон кўкрак», кильсимон, ҳунисимон деформациялар ва бошқалар) мавжуд бўлганда номзодларнинг яроқлилик тоифаси якка тартибда аниқлананади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

63.

Кафтнинг, бармоқларнинг нуқсонлари, шакли бузилишлари ва йўқлиги

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага қўл панжаси, кафт бўғимлари ва бармоқларнинг турғун контрактураси, сохта бўғимлари, сурункали остеомиелитлари, уларнинг барча сатҳларда йўқлиги, бўғимларининг емирилиши, нуқсонлари ва артропластикадан кейинги ҳолатлари, панжа бўғимларининг эски чиқишлари, остеохондропатиялари, қўл панжаси бўғимлари ва бармоқларнинг тузилишга оид нуқсонлари ва шикастланишлар оқибатлари, шунингдек бошқа қўл панжаси, кафт бўғимлари ва бармоқларнинг орттирилган ва туғма нуқсонлари, ҳамда касалликлари киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Биринчи бармоқ учун — тирноқ фалангасининг етишмаслиги, бошқа бармоқлар учун эса — икки фаланганинг етишмаслиги қўл панжасида бармоқнинг йўқлиги деб ҳисобланади. Фаланганинг проксимал бошчаси сатҳидан йўқлиги унинг умуман йўқлиги деб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бармоқ пайлари ёки нервларининг шикастланиши ва касалликлари оқибатида бармоқ ноқулай томонга тўлиқ тортишиб қолганда ёки ҳаракат тўлиқ чекланганда (турғун контрактура мавжудлигида) бармоқ йўқ деб ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

64.

Ясси оёқлик, оёқ панжасининг бошқа шакл ўзгаришлари ва бармоқларининг нуқсонлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда оёқ панжасининг туғма ва орттирилган шакл бузилишларини («от», товон, варусли, вальгусли маймоқлик ва бошқа туғма ёки орттирилган оёқ панжасининг шакл бузилишларини) назарда тутади. Мазкур моддага шунингдек панжа суякларининг экзостозлари, бўғимларнинг артрозлари, юришни ёки стандарт пойафзал кийишни қийинлаштирувчи шикастланиш оқибатлари ва касалликлари, оёқда бармоқларнинг етишмаслиги, уларнинг қотиб қолиши ёки ҳаракатсизлиги ҳам киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодларнинг ўқишга киришга яроқлилигини баҳолашда оёқ панжаси гумбазининг баландроқлиги кўпинча меъёр даражаси деб ҳисобланишини назарда тутиш лозим. Баланд гумбазли («ҳавол») оёқ панжаси деб, шундай шакл ўзгаришига айтиладики, бунда орқа бўлим супинация, олдинги бўлим пронация ва юқорига тортилган ҳолатда, шу билан бирга ички ва ташқи гумбаз баландлиги юқори даражада (яққол буралган оёқ панжаси деб аталувчи); оёқ панжасининг олдинги бўлими тўлиқ ёзилган, кенг ва бир оз тортилган, оёқ панжасининг ўрта суяклари бошчалари остида қадоқлар мавжуд бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ясси оёқликни босқичлари бўйича юзага келадиган органик ўзгаришларини клиник ва рентген тасвирларига кўра баҳолаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Артрознинг босқичи

Бўғим ёриғининг ҳолати ва ўлчамлари

Бўғим оралиғи четларидаги суякли ўсиқлар мавжудлиги ва уларни бўғим четларидан чиқиб турадиган ўлчамлари

Бўғим ва туташувчи суякларнинг бўғим охирлари юзаларининг ҳолати

Биринчи

50 % ортиқ бўлмаган

Мавжуд, ўлчамлари 1 мм дан ортиқ эмас

Ўзгаришлар йўқ

Иккинчи

50 % ёки ундан ортиқ бўлган торайиш

Мавжуд, ўлчамлари 1 мм дан ортиқ

Бўғим оралиқларининг шакл ўзгаришлари ва тоғай ости остеосклерози билан

Учинчи

Деярли тўлиқ облитерация

Ифодаланган суяк четлари ўсиқлари

Қўпол шакл ўзгариши ва тоғай ости остеосклерози билан

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Оёқ панжаси гумбазининг баландлиги аниқланади, гумбаз энг баланд нуқтасидан пастки учбурчак — товон суягининг нотекис юзасини биринчи оёқ кафти суяги бошчасининг пастки кафт томони билан бирлаштирадиган чизиқ асосига туширилган перпендикулярнинг узунлиги аниқланади. Меъёрда бу бурчак 125 — 130 градусга тенг, оёқ панжаси гумбазининг баландлиги 39 — 36 мм.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ясси оёқликнинг биринчи даражаси: ички кафт гумбазининг кўндаланг кесмаси бурчаги 131 — 140 градус, гумбазнинг баландлиги — 35 — 25 мм. Ясси оёқликнинг иккинчи даражаси: ички кафт гумбазининг кўндаланг кесмаси бурчаги 141 — 155 градус, гумбазнинг баландлиги — 24 — 17 мм. Понасимон суяк калталашган, бўйинчаси аниқ ифодаланмаган. Ясси оёқликнинг учинчи даражаси: ички кафт гумбазининг кўндаланг кесмаси бурчаги 155 градусдан ортиқ, гумбазнинг баландлиги — 17 мм дан кам. Шунингдек, оёқ панжаси кўндаланг гумбази яссилиги, бош бармоқнинг узоқлаштирувчи контрактураси кузатилади. Оёқ панжаси буралган ва ташқарига қайрилган. Ясси оёқликнинг даражасини аниқлашда асосий мезон бўлиб оёқ панжаси гумбазининг баландлиги ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Оёқ панжалари шаклни ўзгартирувчи артрознинг I босқичи рентген тасвирлари бўғим четларидан 1 мм дан кўп чиқмайдиган суякли ўсиқлар ва бўғим ёриғини 50 фоизгача торайиши билан тавсифланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Артрознинг II босқичида бўғим ёриғи кенглиги — 50 фоиз ва ундан кўп торайган, бўғим четларидан 1 мм дан кўп чиқадиган суякли ўсиқлар шакл ўзгаришлари ва туташ суяклар бўғим охирларининг субхондрал остеосклерози билан кечади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Оёқ панжалар артрози III босқичида бўғим ораси кенглиги деярли облитерацияланган, бўғим четларида оғир ифодаланган суякли ўсиқлар чуқур шакл ўзгаришлари ва туташ суяклар бўғим охирларининг субхондрал остеосклерози билан кечади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзоднинг бир оёғида II даражали ясси оёқлик ва иккинчи оёғида эса I даражали ясси оёқлик мавжудлигида, эксперт хулосаси II-даражали ясси оёқлик бўйича қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ОПЎБ бўғимларида I босқичли остеоартроз белгилари билан кечадиган I даражали, ҳамда остеоартроз белгилари мавжуд бўлмаган II даражали ясси оёқлик ушбу моддани қўллаш учун асос бўлмайди ва ўқишга киришга тўсқинлик қилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

65.

Қўл-оёқ фаолиятининг бузилиши билан кечадиган ва (ёки) ҳарбий либос, пойафзал, ҳамда ҳарбий анжомлар кийишини қийинлаштирувчи туғма ва орттирилган шакл бузилишлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда туғма ёки орттирилган қўл-оёқ калталиги ва шакл бузилишлари, шу жумладан, суяклар сингандан кейинги бурчакли шакл бузилишларидан келиб чиққан ҳолатларни, ҳамда қўл ёки оёқнинг сатҳидан (соҳасидан) қатъий назар йўқлигини назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Оёқларнинг Х-симон қийшайишида болдирнинг ички тўпиқлараро масофаси 5 см гача, О-симон қийшайишида сон суяги ички ўсиқларининг оралиғидаги масофа 9 см гача, қўлнинг 2 см гача ёки оёқнинг 1 см гача калталиги, пастки поғона (болдир, оёқ панжаси) нинг 5 градусдан кам ротацияли шакл бузилиши бўлганда мазкур модда қўлланмайди ва номзодлар ўқишга киришга яроқли деб топилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фаолияти сақланганлиги билан кечадиган қўлнинг кам бўлган бурчакли шакл бузилиши мавжуд бўлганда, номзодлар ўқишга киришга, ўқувчилар эса таҳсил олишга яроқсиз деб топиладилар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14-боб. Сийдик чиқариш ва жинсий аъзоларнинг касалликлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

66.

Буйракларнинг сурункали касалликлари, буйрак ва сийдик тоши касаллиги

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Буйрак касалликлари билан хасталанган ўқувчилар стационар шароитида тиббий текширув ва даволанишдан сўнг тиббий кўрикдан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Сурункали пиелонефрит» ташхиси лейкоцитурия, бактерияурия мавжудлиги миқдорли усуллар билан аниқланадиган, уролог ва тери-таносил касалликлари шифокори иштирокида ҳамда мажбурий рентгенурологик текшируви асосида, сийдик чиқариш ва жинсий аъзоларининг яллиғланиш касалликларини истисно қилиш шарти билан қўйилади. Зарурат туғилган ҳолларда, буйракнинг УТТ ва радиоизотоп текширувлари ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур модда бўйича номзодларда буйракларнинг ўткир яллиғланишидан кейин турғун патологик сийдик синдроми мавжудлигида, шунингдек буйраклар фаолиятининг бузилиш даражаси, хусусияти, давомийлиги ва кечишидан қатъий назар ўқишга киришга ва таҳсил олишга яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сийдик тош касаллиги УТТ (акустик соя мавжуд бўлганда) ёки рентген текшируви билан тасдиқланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур моддага қайта тош ҳосил бўлмаган, фаолияти бузилишисиз кечадиган якка тошларни тиббий ускуна ёрдамида сийдик йўлларидан (жомчадан, сийдик чиқариш йўлидан, сийдик қопидан) олиб ташлаш ёки ўзлари чиқиб кетгандан кейинги ҳолатлардаги сийдик тош касаллиги ҳам киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

67.

Юқори сийдик йўллари уродинамикасининг бузилиши (гидронефроз), пиелонефрит (иккиламчи), буйрак ва сийдик йўлларининг бошқа касалликлари, цистит, сийдик қопининг касалликлари, венерик бўлмаган уретрит, уретранинг структураси, уретранинг бошқа касалликлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда қорин бўшлиғи аъзолари ва қиндаги сийдик оқмалари, нефростома, эпицистостома, уретеростома, нефроптоз, буйракларнинг дистопияси, бир буйракнинг йўқлиги, буйракларнинг ягона солитар кисталари ёки поликистози, вазоренал артериал гипертензиялар билан кечадиган буйрак томирларининг аномалиялари, сийдик найи ва уретранинг стриктураси, буйракларнинг дисплазияси, уларнинг ва элементларининг иккиталиги, «тақасимон» буйрак, юқори сийдик йўллари ёки сийдик қопининг аномалияларини назарда тутади. Буйраклар сийдик ажратиш фаолиятининг бузилиши сийдик ва қоннинг таҳлилий (лаборатория) текширувлари, рентгенологик (экскретор урографияси, КТ, ангиография), УТТ ёки радиоизотоп усуллар (ренография, динамик нефросцинтиграфия, воситали ангиография) билан тасдиқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Нефроптознинг босқичи рентгенолог томонидан текширилувчини вертикал ҳолатида бажарилган рентгенограммалар орқали аниқланади: I-босқич — буйрак пастки қутбининг меъёридан икки умуртқа пасайиши; II-босқич — уч умуртқа пасайиши; III-босқич — уч умуртқадан ортиқ пасайиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юқори сийдик йўлларининг нотўлиқ бўлиниши мавжуд бўлганда буйракларнинг фаолиятга оид, шунингдек пешобда патологик ўзгаришлар қайд этилмаган ҳолатларда номзодларнинг ўқишга киришга монелик қилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

68.

Эркаклар жинсий аъзоларининг касалликлари (шу жумладан, туғма)

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда простата безининг хавфсиз гиперплазияси, яллиғланиш ва бошқа касалликлари, моякнинг сувли шиши, орхит, эпидидимит, олат четки танасининг ортиқлиги, фимоз, парафимоз, гипоспадия, шунингдек эркак жинсий аъзоларининг бошқа касалликларини назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тож эгатидан дистал жойлашган гипоспадия (олат бошчаси шакли) моддани қўллаш учун асос бўлмайди, номзодларнинг ўқишга киришга тўсқинлик қилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур модда бир мояк йўқлиги ва моякларнинг гипоплазиясида ҳам қўлланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15-боб. Жароҳатлар, заҳарланишлар ва бошқа ташқи омиллар таъсири оқибатлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

69.

Бош суякларининг жароҳати ва жарроҳлик амалиётидан кейинги нуқсонлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага калла суяги, юз-жағ соҳасининг орттирилган ҳамда туғма нуқсон ва шакл бузилишлари, чакка-пастки жағ бўғимларининг анкилозлари, пастки жағнинг сохта бўғимлари, юз-жағ соҳасининг контрактуралари киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур моддада қайд этилмаган кўз косаси суяк деворларининг шикастланиш оқибатлари мавжуд бўлган номзод ва ўқувчилар ушбу Касалликлар жадвалининг 28-моддасига мувофиқ тиббий кўрикдан ўтказиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур моддада қайд этилмаган юз-жағ соҳасидаги шикастланиш оқибатлари мавжуд бўлган номзод ва ўқувчилар ушбу Касалликлар жадвалининг 53-моддасига мувофиқ тиббий кўрикдан ўтказиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

70.

Умуртқа, гавда, қўл ва оёқлар суяклари (чаноқ суяклари, курак, ўмров, тўш, қовурғалар, елка, тирсак, билак, сон суяги бўйинчаси, сон, кичик ва катта болдир, тизза қопқоғи суяги ва бошқа суяклар) синиш оқибатлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда фаолиятга оид бузилишлари билан кечадиган умуртқалар синишлари оқибатлари, спондило-ва корпородез жароҳат амалиётлари ўтказилган ҳолатлар, бўғимларнинг чиқиш ва чиқиш-синишлар оқибатлари, чаноқ суякларининг синиш оқибатлари, қўл ва оёқ найсимон ва бошқа суякларининг асоратланган синишлари оқибатлари, сохта бўғимлар, суяк синишларининг остеосинтезидан кейин олиб ташланмаган металл мосламаларни назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чаноқ ҳалқасининг шакли бузилишсиз кечадиган алоҳида чаноқ суякларининг битган якка синишлари, шунингдек фаолиятга оид бузилишсиз бўлган бошқа суякларнинг битган якка синишлари моддани қўллаш учун асос бўлмайди ва ўқишга киришга тўсқинлик қилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

71.

Кўкрак қафаси, қорин бўшлиғи ва чаноқ ички аъзоларининг жароҳатлари (жароҳатдан келиб чиққан пневмторакс ёки гемоторакс, юрак, ўпка, меъда-ичак йўли, жигар, талоқ, буйраклар, чаноқ аъзолари, қорин бўшлиғининг бошқа аъзолари жароҳатлари, кўп тармоқли оғир жароҳат), юқорида қайд этилган аъзоларнинг касалликлари туфайли ўтказилган жарроҳлик амалиётларининг оқибатлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага кўкрак қафаси аъзолари касаллик ва жароҳатлари туфайли торакотомия амалиёти ўтказилган ҳолатлар, қон кетишини тўхтатиш, пневмоторакс ёки гемотораксни бартараф этиш, касаллик ва жароҳатдан келиб чиққан жарроҳлик амалиётларидан кейинги ҳолатлар, ичак, меъда, талоқ, жигар, буйраклар, чаноқ аъзолари ва қорин бўшлиғининг бошқа аъзоларида ўтказилган лапаротомия ва люмботомия жарроҳлик амалиётидан кейинги ҳолатлар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Организмнинг аъзо ва тизимларидан жарроҳлик йўли билан ёт жисмларни олиб ташлангандан кейинги оқибатлари мавжуд бўлганда ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари ҳам қўлланилади. Сийдик чиқаришга мойиллик қилмайдиган олат бошчасининг шикастланиш оқибатлари мавжудлиги ўқишга киришга монелик қилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

72.

Тери ва тери ости тўқималари жароҳатларининг оқибатлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага теридаги келлоид, гипертрофик, атрофик ҳамда юзнинг бадбуришлигига олиб келадиган чандиқлар, бўғимларнинг ҳаракатларини чеклайдиган ёки ҳарбий либос, пойафзал ва ҳарбий анжомларни кийишга тўсқинлик қиладиган тери қопламининг куйишларидан кейинги ҳолатлар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур моддага тананинг тери қопламларида расм, ёзув ва нақшлар (татуировка) мавжудлиги ҳам киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жарроҳлик амалиёти самарасиз бўлган каузалгия аломатлари билан кечадиган чандиқлар мавжуд бўлганда ўқишга киришга ва таҳсил олишга яроқлилик тўғрисидаги хулоса ушбу Касалликлар жадвалининг 24-моддасига мувофиқ чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўзлар, қўл ёки оёқ панжаларининг шикастланиши билан кечадиган юзнинг куйиши ва совуқ уриши оқибатлари мавжуд бўлган номзод ва ўқувчилар ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари бўйича тиббий кўрикдан ўтказиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бўғимлардаги ҳаракатларни чекламайдиган, ҳарбий либос, пойафзал, ҳарбий анжомларни кийишга тўсқинлик қилмайдиган, узоқ юриш ва бошқа жисмоний зўриқишларда яраланмайдиган тери қопламаларидаги диаметри 3 см гача бўлган атрофик чандиқларга нисбатан ушбу модда қўлланилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

73.

Дори воситалари ва биологик моддалар билан заҳарланиш, тиббиётга оид бўлмаган моддаларнинг заҳарловчи таъсири; ташқи омилларнинг таъсири (радиация, паст, юқори ҳарорат ва ёруғлик, ҳаво ёки сувнинг ортиқча босими ва бошқалар)

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Модда дори воситалари, ўта заҳарловчи ҳамда бошқа заҳарли моддаларнинг ўткир ва сурункали таъсирлари, шунингдек бошқа ташқи омиллар оқибатлари ва аллергик реакцияларни назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўқувчиларнинг таъминоти меъёрда белгиланган асосий овқат маҳсулотларига клиник манзараси ифодаланган овқатланиш аллергияси бўлганда (стационар шароитда тиббий текширувда тасдиқланган) уларнинг таҳсил олишга яроқлилиги якка тартибда аниқланади. Бошқа аллергик касалликларда (эшакем, поллиноз, аллергик ринитлар, дерматитлар ва бошқалар), зарарланган аъзо ёки тизимга кўра ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари бўйича тиббий кўрикдан ўтказиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўткир заҳарланишлар, токсик-аллергик таъсирлар, ўткир аллергик касалликлардан кейин (анафилактик шок, қон зардоби касаллиги, Лайелл, Стивенс-Джонсон синдроми) ва бошқа ташқи омиллар (иссиқ уриши, совуқ қотиш, ҳаво, сувнинг ортиқча босими ва бошқалар) таъсир этганда номзод ва ўқувчиларнинг яроқлилик тоифаси стационар шароитда касалликнинг якуни, овқатдан заҳарланиш ва ташқи омиллар таъсирида зарарланган аъзо ва тизимлар фаолиятининг сақланганлигига кўра ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддалари бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

74.

Суяк-мушак тизими, бириктирувчи тўқима, тери ва тери ости қаватининг, касалликларидан даволаниш, ярадорлик, жароҳатлар, заҳарланишлар ва ташқи омилларнинг бошқа таъсирларидан кейинги фаолиятнинг вақтинча бузилишлари

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бўғимларнинг ўткир яллиғланиш касалликларини ўтказган номзодлар, даволаниш тугагандан кейин 12 ой муддатга ўқишга киришга яроқсиз деб топиладилар. Мазкур муддатдан сўнг бўғимларнинг яллиғланиш касалликларининг аломатлари бўлмаса, номзодларнинг яроқлилик тоифаси якка тартибда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўқувчилар бўғимларнинг ўткир яллиғланиш касалликлари туфайли стационар шароитда даволаш тугагандан сўнг, яллиғланишнинг клиник ва таҳлилий аломатлари мавжуд бўлганда (тинч ҳолат ва зўриқишларда бўғимларда оғриқ ҳислари бўлган ва уларнинг иш қобилиятлари чекланганида) уларга яроқсизлик тўғрисида хулоса чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суяк ва бўғимларни жарроҳлик йўли билан даволаш, пайларнинг пластика ёки тендолизидан (қўл ва оёқ бармоқлари бундан мустасно) кейин, суякларнинг синишидан кейинги қотмаган суяк қадоқлари мавжуд бўлганда ҳаракатлар ҳажмининг вақтинча пасайиши кузатилганда ва иш қобилиятлари чекланганида ўқувчиларнинг таҳсил олишга яроқсизлиги тўғрисидаги хулоса чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Узун найсимон суяклар синиши оқибатларини даволашда қониқарсиз натижалар мавжуд бўлганда ўқувчиларга яроқсизлик тўғрисида хулоса ушбу Касалликлар жадвалининг 70-моддасига мувофиқ чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қўл кафти, оёқ панжасининг кичик суяклари ҳамда болдир тўпиқларининг синишида ўқувчиларга нисбатан чиқариладиган яроқлилик тўғрисидаги хулоса якка тартибда чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодларга умуртқаларнинг кўндаланг, қиррали ўсиқлари, узун найсимон суякнинг синиши туфайли ўрнатилган металл мосламалари (штифт, пластина, спица ва бошқалар) мавжуд бўлганда, уларни тиббий кўрикдан ўтказиш ушбу Касалликлар жадвалининг 70-моддасига мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Стационар даволаш талаб қилмайдиган, ўқув дарсларида қатнашишга тўсқинлиқ қилмайдиган кичик суякларнинг асоратсиз ёпиқ синишлари туфайли ўтказилган жарроҳлик амалиётидан кейинги ҳолатларда ўқувчиларга таҳсил олишга яроқли деб хулоса қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жағ суяклари ва юзнинг юмшоқ тўқималарида жароҳатларнинг оқибатлари мавжуд бўлганда, синишларнинг секин битиши, қаттиқ чандиқларнинг мавжудлиги ёки жарроҳлик амалиётини, ортопедик даволашнинг мураккаб усулларини қўллашни талаб қиладиган ҳамда жароҳат остеомиелити билан кечадиган ҳолатларда ўқувчилар таҳсил олишга яроқсиз деб топилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодлар ўткир ташқи таъсирлар ва заҳарланишлардан кейинги қолдиқ аломатлари мавжуд бўлганда, 12 ой муддатга ўқишга киришга яроқсиз деб топиладилар. Кейинчалик уларни ўқишга киришга яроқлилик тоифаси аъзо ва тизимлар фаолиятининг тикланганлик даражасига кўра ушбу Касалликлар жадвалининг 73-моддасига мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир неча анатомик соҳаларнинг умумий майдони 20 фоиздан кўп бўлган, юзаки (II ва IIIа даражали) куйишларидан кейин мустақил эпителизация мавжуд бўлганда ва майдони 10 фоиздан кўп бўлган чуқур (IIIб ва IV даражали) куйишлар туфайли ўтказилган аутодермопластикадан кейинги ҳолатларда номзодлар ўқишга киришга яроқсизлиги тўғрисидаги хулоса чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

75.

Жисмоний ривожланиш етишмовчилиги:

а) ўзгаришлар билан кечадиган

Яроқсиз

Яроқсиз

б) ўзгаришсиз кечадиган, бўйи 165 см дан паст, вазни 55 кг дан кам ҳолатларда

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодларнинг жисмоний ривожланишини баҳолашда уларнинг ёшини ҳисобга олиш лозим, чунки организмнинг жадал ўсиш даврида тана вазни бўйдан орқада қолиши мумкин. Бўй ва вазн номутаносиблиги ўзича жисмоний ривожланиш етишмовчилигининг кўрсаткичи бўлиб ҳисобланмайди. Номзодларнинг жисмоний баркамоллиги тўғрисидаги хулоса, якка тартибда, унинг вазни, бўйи, мушаклар тизимининг ривожланганлик даражаси ва кўкрак қафаси айланасининг ўлчами мутаносиблигига кўра берилади. Мушаклар тизимининг ривожланганлигини баҳолашда, тери ости-ёғ қатламининг тўпланиш даражасини ҳамда кам ифодаланган мушаклари мавжуд бўлган бўйи баланд шахсларнинг суяк мушаклари хусусиятлари ҳам ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мушак тизими ривожланишининг заифлиги мушакларнинг бўшашганлиги, рельеф контурларининг йўқлиги ва мушак ҳажмининг етишмовчилиги, қорин деворининг осилиб тушиши, айниқса, унинг пастки қисми, кучанганда чов соҳасидаги қорин деворининг бўртиб чиқиши, ўмров суяклари ва курак қирраларининг дўппайиб чиқиши; куракнинг пастки бурчакларини кўкрак қафасидан айрилиб узоқлашиши (қанотсимон кураклар), мушаклар қисқаришида кўндаланг кесимини кам ифодаланган катталашиши билан тавсифланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бўйи 165 см дан паст, вазни 55 кг дан кам бўлган номзодлар даволаш-соғломлаштириш тадбирларини ўтказиш, жисмоний ривожланганлиги ортда қолаётганлиги сабабларини аниқлаш учун ҳар томонлама чуқур тиббий текширувлардан ўтказиш (номзодни текширишда қўлланиладиган барча мажбурий таҳлилий ва тиббий воситалар ёрдамида текширишлар ўтказиш, ЭхоКГ, ЛОР касалликлар шифокори ва эндокринолог маслаҳатларини олиш) мақсадида соғлиги ҳолати бўйича ўқишга киришга яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жисмоний ривожланишнинг ортда қолаётганлик сабаблари аниқланганда, номзодларга ушбу Касалликлар жадвалининг тегишли моддаси қўлланилади. Инфантилизмдан (иккиламчи жинсий белгилар ривожланишининг етишмовчилигида) келиб чиққан жисмоний ривожланишнинг ифодаланган аломатлари мавжуд бўлганда номзодлар ушбу Касалликлар жадвалининг 11-моддасига мувофиқ тиббий кўрикдан ўтказиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур модда бўйича фикрлаш саёзлиги, ҳиссий-иродавий бузилишлари ва енгил қисқа муддатли астено-вегетатив қўзғалишлар билан намоён бўлган жисмоний ривожланишнинг етишмовчилиги ва руҳий инфантилизм мавжуд бўлган номзодлар тиббий кўрикдан ўтказиладилар. Руҳий инфантилизмнинг бошқа шаклларида ушбу Касалликлар жадвалининг 16-моддаси қўлланилади. Руҳий инфантилизмнинг намоён бўлишининг диагностик ва экспертлик баҳосини психиатр бериши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

76.

Сийдик тута олмаслик (энурез)

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тундаги сийдикни тута олмаслик билан хасталанган номзод ва ўқувчилар стационар шароитда текширувдан ўтиш ва даволаниш учун юбориладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тиббий текширув тўлиқ бўлиши лозим, шунингдек текшириш жараёнига уролог, невропатолог ва психиатрни жалб этган ҳолда амалга оширилиши лозим. Текширув жараёнида асосий эътибор скелетга (турк эгари, умуртқа поғонасининг бел қисми), ташқи жинсий аъзоларига (фимоз, оқмалар, сийдик чиқариш найининг нуқсонлари), сийдик чиқариш — жинсий тизимининг нуқсонларига қаратилади. Бундан ташқари, мажбурий ҳолда диурез (кундузги, тунги), сийдик копчасининг ҳажми ва унинг шакли (цистоскопия, хромоцистоскопия, цистография) текширилади. Агар тунги сийдикни тута олмаслик бирор бир руҳий ёки сийдик чиқариш — жинсий аъзолар тизимлари касалликларининг аломати бўлса, хулоса асосий касаллик бўйича қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Модда

Касалликларнинг номланиши, фаолиятнинг бузилиш даражаси

Касалликлар жадвалининг устунлари

I

II

77.

Нутқнинг бузилиши

Яроқсиз

Яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Дудуқлик мавжуд бўлганда, тиббий кўрикдан ўтаётган номзодлар чуқур тиббий текширувдан ўтказилади. Текширув пайтида ўқиш жойидан олинган ҳужжатларни батафсил ўрганиш асосида ўқишга киришга яроқлилик тўғрисидаги хулосаси чиқарилади, шунингдек невропатолог, психиатр ва отоларинголог (зарурат бўлса логопедни ҳам) ўзаро маслаҳатлашуви инобатга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзодлар дудуқланишнинг барча турлари мавжуд бўлганда ўқишга киришга яроқсиз деб топиладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Моддага узоқ муддатли тизимли даволаниш самара бермайдиган табиати фаолиятига оид бўлган турғун афония ва турғун фаолиятининг бузилиши билан кечадиган сурункали ларингитлар ва овоз бойламларининг бошқа касалликлари ҳам киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга

4-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Номзод ва ўқувчилар соғлиғи ва жисмоний ривожланишининг ҳолатига нисбатан қўйиладиган қўшимча талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
РЎЙХАТИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Жисмоний ривожланиш кўрсаткичлари.

Касалликлар жадвалининг моддалари ва касалликлар рўйхати

Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейига кираётган номзод ва унда таҳсил олаётган ўқувчилар

1

2

3

4

Бўйи

165 см ва ундан юқори

Вазни

55 кг дан 1-даражали семизликкача

Кўриш аъзоси

Узоқ масофани кўриш ўткирлиги

Коррекциясиз

1,0-0,8/1,0-0,8

Яқин масофани кўриш ўткирлиги

Коррекциясиз

0,8/0,8

Ранг ажратиш

Трихромазия «С» тури

яроқли

Дихромазия ва трихромазия «А» ва «В» турлари

яроқсиз

Эшитиш

Шивирлаб гапириш, метрдан кам бўлмаган

6/6

Вирусли гепатитнинг маркерлари мусбатлигида

яроқсиз

Тўлиқ соғлик ҳолатигача ва ўн икки ой мобайнида ремиссиянинг турғунлигигача даволанган қорин тифи, паратиф касалликларидан кейинги ҳолат

яроқсиз

Тизимли бўлмаган қон касалликларидан келиб чиққан мўътадил ифодаланган камқонлик, лейкопения, турли этиологияли тромбоцитопения ҳамда ҳужайра ва гуморал иммунитетнинг кам ифодаланган бузилишлари билан кечадиган иммунитет танқислигига чалинган, вазн пасайиши кузатилмаган, меҳнат қобилияти сақланган номзодларга ўн икки ой муддат мобайнида

яроқсиз

Тўлиқ соғлик ҳолатигача ва ўн икки ой мобайнида ремиссиянинг турғунлигигача даволанган менингококк касаллигидан кейинги ҳолат

яроқсиз

Бош суяк-мия ёки умуртқа-орқа мия жароҳатидан кейинги ҳолатда жароҳат оғирлиги даражаси ва фаолиятининг бузилиши ифодаланганлигидан қатъий назар, ўн икки ой муддат мобайнида

яроқсиз

Периферик нервларнинг касалликлари ёки жароҳатларидан кейин касаллик ёки жароҳатдан сўнг ўн икки ой мобайнида

яроқсиз

Ички аъзоларда зарарланиш кузатилмаган ҳолда бириктирувчи тўқиманинг тизимли касалликларидаги бўғимлар зарарланишининг ўткир шаклидан ўтказигандан кейин ўн икки ой муддат мобайнида

яроқсиз

Бўғимлар фаолияти бузилишсиз кечадиган Осгуд-Шлаттер касаллиги

яроқсиз

Тўлиқ соғлик ҳолатигача ва ўн икки ой мобайнида ремиссиянинг турғунлигигача даволанган буйракларнинг яллиғланиш касалликлардан кейинги ҳолат

яроқсиз

Бўғимларнинг ўткир яллиғланиш касалликларини ўтказгандан кейин ўн икки ой муддатга

яроқсиз

Ўткир ташқи таъсирлар ва заҳарланишлардан кейинги қолдиқ аломатлари мавжудлигида ўн икки ой муддатга

яроқсиз

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: Жадвалда «яроқсиз» деганда — Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейига ўқишга киришга ва унда таҳсил олишга яроқсиз деб тушинилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга

5-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

15 ёш

16 ёш

17 ёш

бўй

(см)

тана вазни етишмаслиги

(≤ кг)

тана вазни меъёрда

(кг)

I даражали семизлик

(кг)

бўй

(см)

тана вазни етишмаслиги

(≤ кг)

тана вазни меъёрда

(кг)

I даражали семизлик

(кг)

бўй

(см)

тана вазни етишмаслиги

(≤ кг)

тана вазни меъёрда

(кг)

I даражали семизлик

(кг)

мин.

макс.

мин.

макс.

мин.

макс.

156

42,8

42,9

55,2

55,3-64,0

159

46,0

46,1

59,5

59,6-67,1

161

48,6

48,7

62,9

63,0-69,2

157

43,4

43,5

55,9

56,0-64,5

160

46,6

46,7

60,2

60,3-67,8

162

49,2

49,3

63,7

63,8-69,9

158

44,0

44,1

56,6

56,7-65,0

161

47,2

47,3

61,0

61,1-68,5

163

49,8

49,9

64,5

64,6-70,7

159

44,5

44,6

57,3

57,4-65,6

162

47,8

47,9

61,7

61,8-69,2

164

50,4

50,5

65,3

65,4-71,5

160

45,1

45,2

58,1

58,2-66,1

163

48,4

48,5

62,5

62,6-69,9

165

51,0

51,1

66,1

66,2-72,1

161

45,6

45,7

58,8

58,9-66,6

164

49,0

49,1

63,3

63,4-70,6

166

51,7

51,8

66,9

67,0-73,1

162

46,2

46,3

59,5

59,6-67,1

165

49,6

49,7

64,0

64,1-71,3

167

52,3

52,4

67,7

67,8-73,9

163

46,8

46,9

60,3

60,4-67,6

166

50,2

50,3

64,8

64,9-72,0

168

52,9

53,0

68,5

68,6-74,7

164

47,4

47,5

61,0

61,1-68,2

167

50,8

50,9

65,6

65,7-72,7

169

53,5

53,6

69,3

69,4-75,5

165

47,9

48,0

61,8

61,9-68,7

168

51,4

51,5

66,4

66,5-73,4

170

54,2

54,3

70,1

70,2-76,3

166

48,5

48,6

62,5

62,6-69,2

169

52,0

52,1

67,2

67,3-74,1

171

54,8

54,9

71,0

71,1-77,2

167

49,1

49,2

66,3

66,4-69,7

170

52,6

52,7

68,0

68,1-74,8

172

55,5

55,6

71,8

71,9-78,0

168

49,7

49,8

64,0

64,1-70,2

171

53,3

53,4

68,8

68,9-75,5

173

56,1

56,2

72,6

72,7-78,8

169

50,3

50,4

64,8

64,9-70,8

172

53,9

54,0

69,6

69,7-76,2

174

56,8

56,9

73,5

73,6-79,7

170

50,9

51,0

65,6

65,7-71,3

173

54,5

54,6

70,4

70,5-76,9

175

57,4

57,5

74,3

74,4-80,5

171

51,5

51,6

66,3

66,4-71,8

174

55,1

55,2

71,2

71,3-77,6

176

58,1

58,2

75,2

75,3-81,4

172

51,1

52,2

67,1

67,2-72,3

175

55,8

55,9

72,0

72,1-78,3

177

58,7

58,8

76,0

76,1-82,2

173

52,7

52,8

67,9

68,0-72,8

176

56,4

56,5

72,9

73,0-79,0

178

59,4

59,5

76,9

77,0-83,1

174

53,3

53,4

68,7

68,8-73,4

177

57,1

57,2

73,7

73,8-79,7

179

60,1

60,2

77,8

77,9-84,0

175

53,9

54,0

69,5

69,6-73,9

178

57,7

57,8

74,5

74,6-80,4

180

60,8

60,9

78,6

78,7-84,8

176

54,6

54,7

70,3

70,4-74,4

179

58,4

58,5

75,4

75,5-81,1

181

61,4

61,5

79,5

79,6-85,7

177

55,2

55,3

71,1

71,2-74,9

180

59,0

59,1

76,2

76,3-81,8

182

62,1

62,2

80,4

80,5-86,6

178

55,8

55,9

71,9

72,0-75,8

181

59,7

59,8

77,1

77,2-82,5

183

62,8

62,9

81,3

81,4-87,5

179

56,4

56,5

72,7

72,8-76,0

182

60,3

60,4

77,9

78,0-83,2

184

63,5

63,6

82,2

82,3-88,4

180

57,1

57,2

73,5

73,6-76,5

183

61,0

61,1

78,8

78,9-83,9

185

64,2

64,3

83,1

83,2-89,3

181

57,7

57,8

74,3

74,4-77,0

184

61,7

61,8

79,6

79,7-84,6

186

64,9

65,0

84,0

84,1-90,2

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: Номзоднинг бўй кўрсаткичи ушбу жадвалда кўрсатилгандан баланд бўлса, уни эндокринолог кўригидан сўнг ҲТК томонидан лицейга ўқишга киришга яроқлилик даражаси якка тартибда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга

6-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Йўлланма берган бўлинма ёки орган бурчак штампи

__________________________________________га

(даволаш-профилактика (ҳарбий-тиббий) муассасаси номи)

Тиббий кўрикдан ўтказиш учун

ЙЎЛЛАНМА

Ўқувчининг Ф.И.О.

Туғилган йили ва ойи

Дастлабки ташхис

Тиббий кўрикдан ўтказиш мақсади

Бўлинма ёки орган бошлиғи (ҲТК раиси)

____________________________________________

(ҳарбий унвони, имзо, Ф.И.О.)

М.Ў.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга

7-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Сурат ўрни

ҲТК муҳри

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби»

ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейига ўқишга кираётган номзодларни тиббий

кўрикдан ўтказиш

ВАРАҚАСИ

Тиббий кўрик санаси: 20___ й. «___»_____________

1. Фамилияси, исми, отасининг исми _______________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________________

2. Туғилган йили________________________________________________________________________________________

3. Яшаш жойи (манзили) __________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________________

4. Тиббий текширув натижалари:

Лаборатор-тиббий ускуналар ёрдамида ўтказиладиган текширувлар

Текширув натижалари

Умумий қон таҳлили

«___»_____________ 20___ й.

Умумий сийдик таҳлили

«___»_____________ 20___ й.

Гижжа тухумлари ва содда организмларни аниқловчи нажас таҳлили

«___»_____________ 20___ й.

Қоннинг биохимик таҳлили

«___»_____________ 20___ й.

Қоннинг RW ҳамда В ва С гепатитларнинг маркерлари таҳлили

«___»_____________ 20___ й.

Қоннинг ОИВга таҳлили

«___»_____________ 20___ й.

Кўкрак қафаси аъзолари флюорографияси

«___»_____________ 20___ й.

ЭКГ

«___»_____________ 20___ й.

УТТ

«___»_____________ 20___ й.

ЭФГДС

«___»_____________ 20___ й.

Бошқа текширувлар

«___»_____________ 20___ й.

5. Шифокорлар кўриги ва хулосалари:

1

2

1. Шикоятлар ва анамнези

2. Ўтказилган касалликлар ва жароҳатлар

3. Антропометрик кўрсаткичлар

Бўйи

Тана вазни

Спирометрия

Динамометрия:

Ўнг қўл

Чап қўл

Гавданинг тик туриш пайтида

4. Жарроҳлик текшируви натижалари:

Умумий жисмоний ривожланиши

Тери ва кўринадиган шиллиқ қаватлар

Лимфа тугунлари

Суяк-мушак тизими

Перифериктомирлар

Сийдик, жинсий тизим

Анус ва йўғон ичак

Ташхис:

Хулоса:

Сана, жарроҳнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

5. Ички аъзолар текшируви натижалари:

Озиқланиш

Эндокрин тизими

Юрак: чегаралари

Тонлар

Фаолият синамалари

Пульс

Артериал босим

Нафас аъзолари

Овқат ҳазм қилиш аъзолари

Жигар

Талоқ

Буйраклар

Ташхис

Хулоса

Сана, терапевтнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

6. Асаб тизими текшируви натижалари:

Бош-мия нервлари

Ҳаракат фаолияти

Рефлекслар

Сезиш

Вегетатив асаб тизими

Ташхис:

Хулоса:

Сана, невропатологнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

7. Руҳий ҳолатни текширув натижалари:

Онг

Диққат-эътибор

Хотира

Тафаккур

Интеллект

Ҳиссий-иродавий фаолият

Ташхис:

Хулоса:

Сана, психиатрнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

8. Кўриш аъзосининг текширув натижалари:

Ранг ажратиш (Рабкин бўйича)

Кўриш ўткирлиги коррекциясиз

Ўнг кўз

Чап кўз

Кўриш ўткирлиги коррекция билан

Ўнг кўз

Чап кўз

Рефракция скиаскопик

Ўнг кўз

Чап кўз

Бинокуляр кўриш

Яққол кўришнинг энг яқин нуқтаси

Ўнг кўз

Чап кўз

Кўз ёши йўллари

Қовоқ ва конъюнктива

Кўз олмаларининг жойлашуви, ҳаракатчанлиги

Қорачиқ ва уларнинг таъсирга жавоби

Оптик муҳитлар

Ўнг кўз

Чап кўз

Ташхис:

Хулоса:

Сана, офтальмологнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

9. ЛОР-аъзоларининг текширув натижалари:

Нутқ

Бурун орқали нафас

ўнг

чап

Ҳид билиш

ўнг

чап

Шивирлаб гапиришга эшитиш ўткирлиги

ўнг

чап

Қулоқнинг барофаолияти

ўнг

чап

Вестибулляр аппаратининг фаолияти (айланиш билан икки ҳисса тажриба)

Ташхис:

Хулоса:

Сана, отоларингологнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

10. Тишлар ва оғиз бўшлиғининг текширув натижалари:

Тишлаш ҳолати

Оғизнинг шиллиқ қавати

Тишлар

Милклар

Ташхис:

Хулоса:

Сана, стоматологнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

11. Тери таносил текширув натижалари

Ташхис:

Хулоса:

Сана, дерматовенерологнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

6. Ташхис: _____________________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________________________________

7. Ҳарбий-тиббий комиссиянинг хулосаси:

20____йил «____»___________ ____________________________________________________ ҳузуридаги ҳарбий-тиббий

(ДХХ муассасаси номланиши)

комиссияси томонидан тиббий кўрикдан ўтказилди.

ЎР ДХХ, ССВнинг 20__ йил «____» ________даги ___-сонли қароридаги касалликлар жадвалининг I устуни _____ моддаси _____ банди асосида Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати _______________________________________________________________________________________________________

(«Темурбеклар мактаби», «Ёш чегарачилар» — кўрсатилсин)

ҳарбий-академик лицейига ўқишга киришга __________________________________________________

(яроқли, яроқсиз — кўрсатилсин)

Комиссия раиси

__________________________________________

(ҳарбий унвони, имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми)

Комиссия котиби

___________________________________________

(ҳарбий унвони, имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми)

М.Ў.

Комиссиянинг почта манзили:_____________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________

Марказий ҳарбий-тиббий комиссия қарори:

(7-илова Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизматининг 2025 йил 30 сентябрдаги 22-сон ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 30 сентябрдаги 7225-сонли қарори (рўйхат рақами 3524-1, 03.10.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 06.10.2025 й., 10/25/3524-1/0895-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 12 октябрь)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга

8-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш


Соғлиқ ҳолатини текшириш

ДАЛОЛАТНОМАСИ

____________________________________________________________________________________________________

(фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган йили)


____________________________________________________________________________________________________

(ДХХ муассасасининг номланиши)


бошлиғи томонидан 20___ йил «____» _______________ даги _____-сонли йўлланма асосида стационар (амбулатор) равишда ________________________________________________________________________________________________

(даволаш-профилактика (ҳарбий-тиббий) муассасасининг номланиши)

20____ й. «____» _______________ дан 20___ й. «_____» _______________гача текширувида бўлган.


Шикоятлари __________________________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________________________

Анамнези _____________________________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________

Объектив текширув маълумотлари ______________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________

Махсус текширувлар натижалари (таҳлилий, рентгенологик, ускунавий ва бошқалар) ___________________________

________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________

Ташхис _______________________________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________


Даволаш-профилактика (ҳарбий-тиббий) муассасасининг бош шифокори (бошлиғи)

_______________________________________________________________________________________________________

(имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми)


Текширув ўтказган шифокор ____________________________________________________________________________

(имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми)

М.Ў.


Даволаш-профилактика (ҳарбий-тиббий) муассасасининг манзили:

________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________


Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга

9-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Сурат ўрни

ҲТК муҳри

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати

«Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейи ўқувчиларини тиббий кўрикдан ўтказиш

ВАРАҚАСИ

Тиббий кўрик санаси: 20___ й. «___»_____________

1. Фамилияси, исми, отасининг исми_________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________________________

2. Туғилган йили _________________________________________________________________________________________

3. Яшаш жойи (манзили) ____________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________________________________

4. Тиббий текширув натижалари:

Лаборатор-тиббий ускуналар ёрдамида ўтказиладиган текширувлар

Текширув натижалари

Умумий қон таҳлили

«___»_____________ 20___ й.

Умумий сийдик таҳлили

«___»_____________ 20___ й.

Гижжа тухумлари ва содда организмларни аниқловчи нажас таҳлили

«___»_____________ 20___ й.

Қоннинг биохимик таҳлили

«___»_____________ 20___ й.

Қоннинг RW ҳамда В ва С гепатитларнинг маркерлари таҳлили

«___»_____________ 20___ й.

Қоннинг ОИВга таҳлили

«___»_____________ 20___ й.

Кўкрак қафаси аъзолари флюорографияси

«___»_____________ 20___ й.

ЭКГ

«___»_____________ 20___ й.

УТТ

«___»_____________ 20___ й.

ЭФГДС

«___»_____________ 20___ й.

Бошқа текширувлар

«___»_____________ 20___ й.

5. Шифокорлар кўриги ва хулосалари:

1. Шикоятлар ва анамнези

2. Ўтказилган касалликлар ва жароҳатлар

3. Антропометрик кўрсаткичлар

Бўйи

Тана вазни

Спирометрия

Динамометрия:

Ўнг қўл

Чап қўл

Гавданинг тик туриш пайтида

4. Жарроҳлик текшируви натижалари:

Умумий жисмоний ривожланиши

Тери ва кўринадиган шиллиқ қаватлар

Лимфа тугунлари

Суяк-мушак тизими

Перифериктомирлар

Сийдик, жинсий тизим

Анус ва йўғон ичак

Ташхис:

Хулоса:

Сана, жарроҳнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

5. Ички аъзолар текшируви натижалари:

Озиқланиш

Эндокрин тизими

Юрак: чегаралари

Тонлар

Фаолият синамалари

Пульс

Артериал босим

Нафас аъзолари

Овқат ҳазм қилиш аъзолари

Жигар

Талоқ

Буйраклар

Ташхис

Хулоса

Сана, терапевтнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

6. Асаб тизими текшируви натижалари:

Бош-мия нервлари

Ҳаракат фаолияти

Рефлекслар

Сезиш

Вегетатив асаб тизими

Ташхис:

Хулоса:

Сана, невропатологнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми


 

7. Руҳий ҳолатни текширув натижалари:

Онг

Диққат-эътибор

Хотира

Тафаккур

Интеллект

Ҳиссий-иродавий фаолият

Ташхис:

Хулоса:

Сана, психиатрнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

8. Кўриш аъзосининг текширув натижалари:

Ранг ажратиш (Рабкин бўйича)

Кўриш ўткирлиги коррекциясиз

Ўнг кўз

Чап кўз

Кўриш ўткирлиги коррекция билан

Ўнг кўз

Чап кўз

Рефракция скиаскопик

Ўнг кўз

Чап кўз

Бинокуляр кўриш

Яққол кўришнинг энг яқин нуқтаси

Ўнг кўз

Чап кўз

Қовоқ ва конъюнктива

Кўз олмаларининг жойлашуви, ҳаракатчанлиги

Қорачиқ ва уларнинг таъсирга жавоби

Оптик муҳитлар

Ўнг кўз

Чап кўз

Ташхис:

Хулоса:

Сана, офтальмологнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

9. ЛОР-аъзоларининг текширув натижалари:

Нутқ

Бурун орқали нафас

ўнг

чап

Ҳид билиш

ўнг

чап

Шивирлаб гапиришга эшитиш ўткирлиги

ўнг

чап

Қулоқнинг барофаолияти

ўнг

чап

Вестибулляр аппаратининг фаолияти (айланиш билан икки ҳисса тажриба)

Ташхис:

Хулоса:

Сана, отоларингологнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

10. Тишлар ва оғиз бўшлиғининг текширув натижалари: Тишлаш ҳолати

Оғизнинг шиллиқ қавати

Тишлар

Милклар

Ташхис:

Хулоса:

Сана, стоматологнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

11. Тери таносил текширув натижалари

Ташхис:

Хулоса:

Сана, дерматовенерологнинг имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми

6. Ташхис: _______________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________

7. Ҳарбий-тиббий комиссиянинг хулосаси:

20_____ йил «____»____________ ____________________________________________________ ҳузуридаги ҳарбий-тиббий

(ДХХ муассасаси номланиши)

комиссияси томонидан тиббий кўрикдан ўтказилди.

ЎР ДХХ, ССВнинг 20__ йил «____» ________даги ___-сонли қароридаги касалликлар жадвалининг II устуни _____ моддаси _____ банди асосида Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати

____________________________________________________________________________

(«Темурбеклар мактаби», «Ёш чегарачилар» — кўрсатилсин)

ҳарбий-академик лицейида таҳсил олишга ________________________________________________________________

(яроқли, яроқсиз — кўрсатилсин)

Комиссия раиси

___________________________________________

(ҳарбий унвони, имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми)

Комиссия котиби

___________________________________________

(ҳарбий унвони, имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми)

М.Ў.

Комиссиянинг почта манзили:___________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________________________

Марказий ҳарбий-тиббий комиссия қарори:

(9-илова Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизматининг 2025 йил 30 сентябрдаги 22-сон ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 30 сентябрдаги 7225-сонли қарори (рўйхат рақами 3524-1, 03.10.2025 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 06.10.2025 й., 10/25/3524-1/0895-сон. Кучга кириш санаси — 2025 йил 12 октябрь)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга

10-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

____-СОНЛИ КАСАЛЛИК ТЎҒРИСИДАГИ ГУВОҲНОМА

20___ йил «____» __________________________________________________________________________________

(йўлланма берган масъул шахс, ҳужжатнинг рақами ва санаси)

кўрсатмасига биноан _____________________________________________________________________________________

(ДХХ муассасаси)

ҳарбий-тиббий комиссияси томонидан тиббий кўрикдан ўтказилди

1. Фамилияси, исми, отасининг исми __________________________________________________

2. Туғилган йили ______.

3. Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати _________________________________________________

(«Темурбеклар мактаби»,

_______________________________________________________________________ ҳарбий-академик лицейининг талабаси.

«Ёш чегарачилар» — кўрсатилсин)

4. Бўйи ____ см. Вазни___ кг. Кўкрак қафасининг айланаси (тинч ҳолатда) ____ см.

5. Шикоятлари:_____________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

6. Қисқа анамнез: ___________________________________________________________________________________

Касаллик қачон бошланган; қачон ва қайси ҳолатда жароҳат, шикастланиш олган;

__________________________________________________________________________________________________________

жароҳат, шикастланиш олганлик ва қайси ҳолатда бўлганлиги тўғрисидаги ҳужжатлар мавжудлиги.

__________________________________________________________________________________________________________

Таълим олишга касалликнинг таъсири, дастлабки тиббий кўрикдан ўтказилганлиги ва уларнинг натижалари;

__________________________________________________________________________________________________________

Даволаш-профилактика муассасаларида даволаш чоралари ва уларнинг самарадорлиги ва бошқалар

__________________________________________________________________________________________________________

7. Текширув ва даволанишда бўлган ___________________________________________________________________

(даволаш-профилактика муассасаси номланиши,

__________________________________________________________________________________________________________

қайси даврда даволанганлиги тўғрисидаги маълумотлар)

8. Объектив текширув маълумотлари __________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

9. Махсус текширувларнинг натижалари (рентгенологик, таҳлилий, ускунавий ва бошқалар) ___________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

10. Ташхис: ________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

11. Комиссиянинг таҳсил олишга яроқлилик тўғрисидаги хулосаси:

ЎР ДХХ, ССВнинг 20__ йил «____» ________даги ___-сонли қароридаги касалликлар жадвалининг II устуни
_____ моддаси _____ банди асосида Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати __________________________________________________________________ ҳарбий-академик

(«Темурбеклар мактаби», «Ёш чегарачилар» — кўрсатилсин)

лицейида таҳсил олишга яроқсиз.

12. Кузатувчиларга муҳтож, муҳтож эмас (керак бўлмагани ўчирилсин) ____________________________________

_________________________________________________________________________________________________________

(керак бўлганида, кузатувчиларнинг сони, транспорт тури ва ўтказиш тартиби қайд этилади)

Комиссия раиси

______________________________________________________________________________________

(ҳарбий унвони, имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми)

Комиссия котиби

______________________________________________________________________________________

(ҳарбий унвони, имзоси, фамилияси, исми, отасининг исми)

М.Ў.

Комиссиянинг почта манзили:____________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________

Марказий ҳарбий-тиббий комиссия қарори:

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга

11-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

ДХХ муассасасининг бурчак штампи

МАЪЛУМОТНОМА

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ёки «Ёш чегарачилар» (керак бўлмагани ўчирилсин) ҳарбий-академик лицейига номзод ёки ўқувчиси (керак бўлмагани ўчирилсин)

_________________________________________________________________________________________________________

(фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган йили)

20 __ й. «__» ________

________________________________________________________________________________________________________

(ҳарбий-тиббий комиссиянинг номи ёки муассасанинг номланиши кўрсатилсин)

ҳарбий-тиббий комиссияси томонидан тиббий кўрикдан ўтказилди.

Ташхис _________________________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________________________________

ЎР ДХХ, ССВ 20____ йил «_____» ___________ даги ____-сонли қароридаги касалликлар жадвалининг ___ устуни _______ моддаси ____ _____ банди асосида

________________________________________________________________________________________________________

(комиссия хулосаси кўрсатилсин)

________________________________________________________________________________________________________

Комиссия раиси

____________________________________________________________________________________

(ҳарбий унвони, имзоси, фамилияси исми, шарифи)

Комиссия котиби

____________________________________________________________________________________

(ҳарбий унвони, имзоси, фамилияси исми, шарифи)

М.Ў.

Комиссиянинг почта манзили_____________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________

Марказий ҳарбий-тиббий комиссия қарори:

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси Давлат хавфсизлик хизмати «Темурбеклар мактаби» ва «Ёш чегарачилар» ҳарбий-академик лицейларига ўқишга кираётган фуқаролар ҳамда таҳсил олаётган ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга

12-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳарбий-тиббий комиссиянинг йиғилишлар баённомалари

КИТОБИ

_______________________________________________________________

(комиссиянинг номланиши)

Т/р

Фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган йили, чақирилиш санаси ва ким томондан тиббий кўрикдан ўтказишга юборилган

Шикоятлари ва қисқа анамнези

Шифокор текширувининг объектив маълумотлари ва ташхис

Комиссиянинг хулосаси

Изоҳ

(ҲТҚ учун МҲТКнинг хулосаси)

1

2

3

4

5

6

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 01.07.2024 й., 10/24/3524/0457-сон; 06.10.2025 й., 10/25/3524-1/0895-сон)