Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБуйруғи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 1.02.23-22 «Иқтисодиёт тармоқларининг объектларини жойлаштириш учун мўлжалланган ер қаъри лаҳимларида муҳандислик изланишлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 17 апрелда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 245]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодексига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. ШНҚ 1.02.23-22 «Иқтисодиёт тармоқларининг объектларини жойлаштириш учун мўлжалланган ер қаъри лаҳимларида муҳандислик изланишлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВазир Б. ЗАКИРОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 3 апрель,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш01/2-8-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКелишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 18 март
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭкология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирининг биринчи ўринбосари О. ҚУДРАТОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 19 март
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 4 март
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТоғ-кон саноати ва геология вазири Б. ИСЛАМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 20 март
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 3 апрелдаги 01/2-8-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 1.02.23-22 «Иқтисодиёт тармоқларининг объектларини жойлаштириш учун мўлжалланган ер қаъри лаҳимларида муҳандислик изланишлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) ер қаъри лаҳимларида муҳандислик изланишларини ташкил қилиш, ўтказиш тартиби ҳамда синов усулларига оид бўлган талабларни белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-боб. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат, шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ушбу ШНҚда қуйидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжат, шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеология-қидирув ишларида хавфсизлик қоидалари (рўйхат рақами 304, 1997 йил 29 январь);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 1.02.07-19 Қурилиш учун муҳандислик-техник изланишлар. Асосий қоидалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 5180-2015 «Тупроқлар. Физикавий хоссаларни лаборатория шароитида аниқлаш усуллари» (расмий манба: «Грунты. Методы лабораторного определения физических характеристик»);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 12071-2014 «Тупроқлар. Намуналарни танлаш, қадоқлаш, ташиш ва сақлаш» (расмий манба: «Грунты. Отбор, упаковка, транспортирование и хранение образцов»);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 21153.2-84 «Тоғ жинслари. Бир ўқли сиқилишда мустаҳкамлик чегарасини аниқлаш усуллари» (расмий манба: «Породы горные. Методы определения предела прочности при одноосном сжатии»);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 21153.3-85 «Тоғ жинслари. Бир ўқли чўзилишда мустаҳкамлик чегарасини аниқлаш усуллари» (расмий манба: «Породы горные. Методы определения предела прочности при одноосном растяжении»);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 21153.7-75 «Тоғ жинслари. Бўйлама ва кўндаланг транг тўлқинларнинг тарқалиш тезлигини аниқлаш усули» (расмий манба: «Породы горные. Метод определения скоростей распространения упругих продольных и поперечных волн»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 24941-81 «Тоғ жинслари. Сферик инденторларни юклаш орқали механик хусусиятларни аниқлаш усуллари» (расмий манба: «Породы горные. Методы определения механических свойст нагружением сферическими инденторами»);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 21.301-2014 «Муҳандислик изланишлари ҳисоботини шакллантиришга қўйиладиган асосий талаблар» (расмий манба: «Основные требования к оформлению отчетной документации по инженерным изысканиям»);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 2789-73 «Юзанинг дағаллиги. Ўлчов ва хусусиятлари» (расмий манба: «Шероховатость поверхности. Параметры и характеристики»).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-боб. Атамалар ва таърифлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишцелик — ер қаъри лаҳимларини ҳимоя қилиш учун конни ўзлаштириш пайтида тегмасдан қолдирилган қатламнинг бир қисми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамуна (керн) — ўрганиш мақсадида бурғулаш пайтида олинган цилиндрсимон устун шаклдаги тоғ жинсининг намунаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмонолит — табиий ҳолати бузилмаган тоғ жинси намунаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаҳкамловчи ускуна (крепь) — кон ишларида ва бошқалар ер ости иншоотларини қуришда атрофдаги жинсларнинг қулаши эҳтимолини олдини олиш учун ўрнатилган вақтинча сунъий тузилма;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаркшейдерлик ҳужжатлари — ер юзаси, шахталар, карьерлар, конларнинг чизмалари ва топографик хариталар ҳамда турли проекциялар ва ҳажмли графиклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаифланган контаклар — кўмир, ўсимлик ва гилли таркибга эга бўлган оралиқ қатлам;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпалетка — тўртбурчак шаклдаги вертикал чизиқлар билан бўлинган шаффоф плёнка.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ер қаъри лаҳимларида муҳандислик изланишларини (бундан буён матнда муҳандислик изланишлари деб юритилади) ўтказишда мазкур ШНҚ ва ШНҚ 1.02.07-19 талабларига риоя қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Муҳандислик изланишлари тайёргарлик ва асосий босқичда амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Тайёргарлик босқичида дастлабки маълумотларни (геологик ва гидрогеологик шароитлари тўғрисида ҳисоботлар ҳамда ер қаъри тўғрисида маълумотлар) йиғиш ишлари амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Асосий босқичда муҳандислик изланишлари натижалари асосида объектни лойиҳалаштириш ишлари амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚуйидаги шартлардан бирида муҳандислик изланишлари амалга оширилиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори қисми мустаҳкамланмаган камералар бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгеологик, гидрогеологик ёки маркшейдерлик ҳужжатлари бўлмаганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхизмат даври узоқ муддатли объектларни ер қаъри лаҳимларида жойлаштириш назарда тутилганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-боб. Муҳандислик изланишлари босқичлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Тайёргарлик босқичи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Тайёргарлик босқичида қуйидаги ишлар бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгеологик ва тоғ-техник ҳужжатларни ўрганиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгидрогеологик шароитларни ўрганиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер қаъри лаҳимларининг ҳолатини кўздан кечириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Ер қаъри лаҳимларини лойиҳалаш, қуриш ва улардан фойдаланиш жараёнида олинган геологик ва лойиҳа-техник ҳужжатларни ўрганиш асосида қуйидагиларни аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфойдаланиш учун тавсия этилган лаҳимларнинг жойлашуви чуқурлигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштоғ жинсларининг ётиш хусусияти ва уларнинг қулаш бурчагини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишжинсларнинг литологик таркиби ва алоҳида қатламларнинг қалинлигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштоғ жинсларининг дарзланиши (ёриқларнинг асосий тизимлари сони, жадаллиги ва маконда жойлашуви)ни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштоғ жинсларининг физик-механик хоссаларини (табиий намликда ва сувга тўйинган ҳолатда намунада бир ўқли сиқилиш ва чўзилишда мустаҳкамлик чегараси, ҳажмий оғирлиги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфойдаланиш учун тавсия этилган лаҳимларнинг ҳолатини (целикларнинг шакли, геометрик ўлчамлари ҳамда маҳкамловчи (крепь)нинг тури ва зичлиги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпастки юк кўтарувчи қатламнинг ва шифт қоятошининг (потолочина) қалинлигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштоғ жинсларининг қатламланишга ва устун ёриқлар тизимига нисбатан лаҳимлар ҳамда целикларнинг жойлашувини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Маркшейдерлик ҳужжатлари асосида қуйидагилар аниқланиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфойдаланиш учун тавсия этилган лаҳимларнинг кесим шакли, кенглиги, баландлиги ва узунлиги, целиклар орасининг кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлаҳимларнинг геометрик хусусиятлари (тўғри майдонлар ўлчамлари, бурилишлари, торайиши ва кенгайиши, бурчак қиялиги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишишлаб тугатилган участканинг кенглиги ёки майдоннинг узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишустунлараро целикларнинг кўндаланг кесимининг сони ва майдони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўрганилаётган целикка тўғри келадиган юқори қатлам майдонининг ўлчами;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишцеликларнинг ўлчамлари (баландлиги, кенглиги, узунлиги) ва уларнинг шакли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Ер қаъри лаҳимлари хариталари, профиль ва кесим кўринишлари мавжуд бўлмаган тақдирда, ер қаъри лаҳимларининг маркшейдерлик съёмкасини бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСъёмка натижасига кўра, маркшейдерлик ҳужжатлари (ер қаъри лаҳимлари харитаси, бўйлама ва кўндаланг кесимлар) тузилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Маркшейдерлик ҳужжатларини таҳлил қилиш асосида ҳар бир лаҳим учун (олд лаҳимга, тозалаш камерасига, камералараро целикга ва бошқалар) геологик шароитларни тавсифловчи маълумотлар келтирилган кесим тузиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕр қаъри лаҳимларини геологик ҳужжатлаштириш ишлари 1:200 масштабдаги кесимларда бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Геологик, гидрогеологик ва муҳандислик-геология ҳужжатларни ўрганиш асосида ер қаъри лаҳимларининг гидрогеологик шароитлари (сув оқимининг мавжудлиги ва миқдори) аниқланиши, бунда уларни тузли жинсларга жойлаштиришда сувли қатламларнинг фильтрланиш коэффициенти, фильтрланиш тезлиги ва пьезометрик босимни аниқлаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Кўздан кечириш натижасида қуйидагилар аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгеологик ва маркшейдерлик ҳужжатлари маълумотларини ер қаъри лаҳимларининг ҳақиқий ҳолатига мувофиқлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер қаъри лаҳимлари кесимининг контури бўйлаб тоғ жинсларининг таркиби ва ҳолати, тоғ жинсларининг кўпчишга, лаҳимнинг девор ва шифт қисмларининг қатлам ажралишига мойиллиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкамералараро целикларнинг ҳақиқий ҳолати, целикни ташкил этувчи жинсларнинг ажралишга ва пластик сиқиб чиқарилишга мойиллиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишцелик ва шифт (потолочина)ни ўртасидаги алоқанинг мавжудлиги, шунингдек целик ва шифтни ташкил этувчи жинсларнинг илашиш хусусияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаҳкамловчи ускунанинг ҳақиқий ҳолати, бетон ва темир-бетонли маҳкамловчи ускунада ёриқлар мавжудлиги, металл маҳкамловчи ускуна элементларида эгилишнинг мавжудлиги ёки штангали маҳкамловчи ускунанинг деформацияси ва бошқалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Геологик, гидрогеологик ва муҳандислик-геологик шароитлари тўғрисидаги маълумотларни таҳлил қилиш ва ер қаъри лаҳимларининг ҳолатини кўздан кечириш натижалари асосида, муҳандислик изланишларни бажаришнинг мақсадга мувофиқлиги ҳамда уларнинг ҳажми тўғрисида хулоса тузилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Асосий босқичдаги муҳандислик изланишлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Асосий босқичда қуйидаги ишлар бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер қаъри лаҳимларининг аэрологик хусусиятларини ўрганиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбур-қудуқни бурғулаш ва тоғ жинсларидан намуна олиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштоғ жинсларининг тузилмавий хусусиятларини ўрганиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштоғ жинсларининг физик хоссаларини ўрганиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштоғ жинсларининг механик хусусиятларини ўрганиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштоғ жинсларининг эластиклик ҳолатини ўрганиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишучастканинг гидрогеологик шароитларини ўрганиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳудуднинг экологик шароитларини ўрганиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Ер қаъри лаҳимларининг аэрологик хусусиятлари (аэродинамик қаршилиги, ҳавонинг ҳарорати, нисбий намлиги, чангланганлик даражаси ва руда газлари ажралиши жадаллиги) аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Тоғ жинсларининг физик-механик хоссаларини, уларнинг дарзланиш кўрсаткичларини, қатламланишини, кучланиш остидаги ҳолатини ҳамда эластик тўлқинларининг тарқалиш тезлигини аниқлаш учун бур-қудуқларни бурғулаш ва тоғ жинслардан намуна олиш ишлари бажарилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМуҳандислик изланишлари лойиҳаси (дастури)да тоғ жинсларнинг ётиш шароитлари ҳамда уларнинг литологик-тузилмавий хусусиятларидан келиб чиққан холда бур-қудуқларнинг умумий сони, уларнинг жойлашуви, йўналиши, чуқурлиги, диаметри ва кавлаш режими белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕр қаъри лаҳимларининг ҳар бир участкасида камида иккита бур-қудуқ кластери бўлиши, тоғ жинсларидан намуна олиш учун мўлжалланган, мустаҳкамланмаган камерали лаҳимларда эса, камида бир дона кластер (ҳар бир кластерда 4 та бур-қудуқ) бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТоғ жинсларининг физик-механик хоссаларини аниқлаш учун амалга ошириладиган бур-қудуқларни бурғулаш жараёнида тоғ жинси намунаси (керн)нинг максимал чиқиши, шунингдек унинг табиийлиги (намлиги, тузилиш) сақланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Тоғ жинсларининг намуналарини олиш, қадоқлаш, ташиш ва сақлаш ГОСТ 12071‑2014 га мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲар бир литологик фарқдан намуна (керн)лар олиниши, бунда уларнинг узунлиги камида 200 mm бўлиши, шунингдек қояли (тошқол) жинслар учун намуна (керн) диаметри 40 — 50 mm, ярим тошқол жинслар учун 40 — 100 mm, шўрланган жинслар учун эса камида 80 mm бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Муҳандислик изланишлари доирасида тоғ жинсларининг дарзланиш, қатламланиш ва қатлам ажралиши, шунингдек ғоваклиги каби тузилмавий хоссалари аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Қатламланиш ва қатлам ажралишини ўрганишда қуйидагилар амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишизланишлар камида иккита бур-қудуқда ўтказиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбур-қудуқлар бўйича кесимлар 1:50 масштабда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкесимларда контактлар заифланувининг геологик-петрографик турлари белгилаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаифланган контактлар орасидаги масофалар 0,1 m дан ортса, кесимларда масштабни кўрсатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмасофалар 0,1 m дан кам бўлганда шартли равишда 0,1 m га тенг деб қабул қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконтактларнинг геологик-петрографик турларини кўрсатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер қаъри лаҳимлари шароитида қатламларнинг контактларини баҳолашда контактларга перпендикуляр йўналишдаги заифланган контактларнинг узилишга мустаҳкамлигини, солиштирма илашишни ва контактдаги ички ишқаланиш бурчагини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштоғ жинсларининг сиқилишдаги мустаҳкамлик чегараларини, лаборатория шароитида эластик модулини, кўндаланг деформация коэффициентини ва юклама бошланишидан то бузилишигача бўлган деформациянинг тўлиқ эгри чизиқларини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбарча тоғ жинслари қатламлари учун сиқилишда мустаҳкамлик чегараларини ва ҳар бир петрографик хилма-ҳиллиги учун деформация хусусиятларини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштоғ жинсларининг намуна (керн) бўйича қатлам ажралишини ўрганишда унинг парчаланган юзасини заифлантирган геологик-петрографик омилларни, юзанинг парчаланиш хусусиятини, шунингдек намуна (керн) бўлакларининг узунлигини, тоғ жинсларининг дарзланиш кўрсаткичларини, қия қатламланишнинг ётиш элементларини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Тоғ жинсларининг дарзланишини аниқлаш учун ёриқ тизимларининг сони, уларнинг орасидаги масофа ва ўзаро йўналиши (азимут ва оғиш бурчаги), девор сиртининг узунлиги, кенглиги ҳамда шаклининг ўлчамлари ва кўрсаткичларини ўрганиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНамуна (керн)даги ва очиқ тоғ жинсларининг дарзланишни ўрганишда заифланган юзанинг морфологияси ва тўлдирувчи материалнинг хусусияти мукаммал тавсифланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОчиқ тоғ жинсларини тавсифлаш ҳужжатларида массивни ташкил этувчи блокларнинг шакли ва ўлчами бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Тоғ жинсларининг ғоваклилиги солиштирма ва ҳажмий оғирликлари орасидаги фарқнинг солиштирма оғирликка нисбати бўйича фоизда қабул қилиниши, бунда тоғ жинсларининг солиштирма ва ҳажмий оғирликлари лаборатория шароитида ГОСТ 5180-2015 талабларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Тоғ жинсларининг физикавий хоссаларини ўрганишда ҳажм оғирлиги, табиий намлик, иссиқлик хоссалари, тоғ жинслари орқали суюқлик ва газларнинг сизиш кўрсаткичи, газ ўтказувчанлик коэффициенти аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Тоғ жинсларининг иссиқлик хусусиятларини ўрганишда уларнинг ҳарорати, иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти, солиштирма иссиқлик сиғими ва ҳарорат ўтказувчанлиги коэффициенти тоғ жинсларининг табиий шароитда, термал ўлчагичлар ёрдамида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТоғ жинсларининг солиштирма иссиқлик сиғими лаборатория шароитида намуналарда силжиш усулида ёки мунтазам иссиқлик режимида микрокалориметр усулида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Тоғ жинслари орқали газ ўтказувчанлик кўрсаткичи ва коэффициентлари тирқиш усулида табиий шароитда газни куч билан юбориш орқали аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТоғ жинслари орқали суюқликнинг сизиши кўрсаткичлари эса, босим усулида (қуруқ ва сувга тўйинган жинсларда) ёки насос билан тортиб чиқариш усулида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Табиий шароитдаги тоғ жинсларининг механик хоссаларини ўрганишда массивдаги жинсларнинг сиқилиш ва эгилишдаги мустаҳкамлик чегараси ҳамда эластик ва эластик-пластик тўлқинларнинг тарқалиш тезлиги аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБир ўқли сиқиш ва чўзишда мустаҳкамлик чегаралари ҳамда ҳажмий сиқилишда давомий мустаҳкамлик чегараси, солиштирма илашиш, ички ишқаланиш бурчаги, эластиклик модули, Пуассон коэффициенти, 80 фоиз бузилишга тенг босим остидаги намунанинг эластиклик деформацияси қиймати лаборатория шароитида аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Қояли ва ярим тошлоқ жинсларнинг массивда сиқилиши ва эгилишидаги мустаҳкамлик чегараси табиий шароитда бўйлама намуна (керн)ни эзиш ёки уни эгиш йўли билан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБир ўқли сиқиш ва чўзишдаги мустаҳкамлик чегарасини ГОСТ 21153.2-84 ва ГОСТ 21153.3-85 га мувофиқ аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Солиштирма илашиш ва ички ишқаланиш бурчаги стабилометрлар ёки кесиш асбоблари ёрдамида, контактлар ва қатламлар оралиғидаги ички ишқаланиш бурчаги эса бир текисликда силжитиш усулида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Эластиклик модули, Пуассон коэффициенти ва 80 фоиз бузилишга тенг босим остида намунанинг эластиклик деформацияси цилиндрсимон намуналарни бир ўқли сиқиш усули билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Намуна (керн)га берилган юкламани (силжишнинг чегаравий деформация қиймати, уларнинг парчаланишгача вақти ва сиқилишда узоқ муддатли мустаҳкамлик чегараси) ричагли, пружинали ёки гидравлик қурилмаларда аниқлаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Кучли вайронагарчилик зоналарда жойлашган лаҳимлар учун тоғ жинсларида бўйлама эластик ва эластик-пластик тўлқинларнинг тарқалиш тезлиги аниқланиши, бунда ички тоғ жинслардаги бўйлама тўлқинлар тезлигининг тақсимланишини тўлқинларнинг ушбу жинслардаги ҳаракат вақтини ўлчаш йўли билан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Майдаланиш ва дарзланиш зоналари каби катта бузилишлар мавжуд бўлмаган яхлит тоғ жинслари намуналарини синовдан ўтказишда бўйлама тўлқинларнинг тарқалиш тезлигини ГОСТ 21153.7-75 га мувофиқ аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Сейсмик частоталар (0‑300Нz) диапазонида тебранишларнинг тарқалиш тезлигини аниқлаш учун геофизик усуллар қўлланилиши, бунда бўйлама тўлқинларнинг тарқалиш тезлигини аниқлашдан аввал ўрганилаётган майдоннинг петрографик таркибини, тоғ жинсларнинг ётиш шароитлари, қатламланиши, дарзланиш ва бузилишини ўрганиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Портлашда заряднинг 20 та радиусигача бўлган масофада эластик-пластик деформациялар зонасида зарба тўлқинининг тарқалиш тезлигини аниқлаш учун икки турдаги (эластик ва пластик) тўлқинларни аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПортлаш таъсирининг якуний натижаларини қабул қилиш учун унинг зарба тўлқинини тавсифловчи кўрсаткичлар аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Яхлит тоғ жинсларида жойлашган лаҳимларда зарба тўлқинининг тарқалиш тезлиги аниқланиши, зарба тўлқинининг тарқалиш тезлигини, ўрганилаётган тоғ жинсларининг эластик деформацияси чегарасидан ошувчи зарба тўлқини олдидаги кучланиш диапазонида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Бур-қудуқнинг туб қисми чеккаларини бурғулаб бўшатиш (разгрузка) усуллари ушбу ШНҚнинг иловасидаги 1-жадвал бўйича танланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБур-қудуқнинг туб қисми чеккаларини бурғулаб бўшатиш (разгрузка)нинг муайян усулини танлашда, ўрганилаётган объектнинг кучланиш ҳолатининг тури (бир ўқли, ясси, ҳажмли), асосий кучланишларнинг йўналишлари ва геологик омилларни (жинсларнинг дарзланиши, анизотропия (ўзгариш), мўртлик, мустаҳкамлик ва бошқалар) ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБур-қудуқларни бурғулаш йўналишини, тартибини, ускуналар тўпламини танлаш, тегишли усулларга мазкур ШНҚнинг иловасидаги 1-жадвалга мувофиқ амалга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Ўрганилаётган объект қуйидаги кучланиш ҳолатининг у ёки бу турига тегишли бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбир ўқли кучланиш ҳолатига (целикнинг баландлиги диаметрига нисбатан 2 — 2,5 баравардан катта бўлган устунли целиклар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишясси кучланиш ҳолатига (целикнинг баландлиги кенглигидан 1 — 2,5 баравар катта бўлганда тасмали целиклар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳажмий кучланиш ҳолатига (кенг целиклар, якка лаҳим атрофидаги массив, тегилмаган массив).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Эластиклик модули ва Пуассон коэффициенти қийматлари, тоғ жинсини бўшатиш (разгрузка)да деформациялар топилган намуна (керн)ларда аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Бур-қудуқ узунлиги бўйлаб кучланишларни ўлчаш жойлари ораси минимал (0,2 — 0,5 m) бўлиши, баъзи ҳолларда (ноаниқлик) бу ўлчовлар бир-бирига яқин жойлашган (0,5 — 1 m) бир нечта параллель бур-қудуқларда амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТабиий шароитда кучланишни ўлчаш учун БП-18 (қувватлантирувчи блок) ва МГД (импульсли магнитогидродинамик генератор) каби қурилмалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Ер қаъри лаҳимларида геологик ва гидрогеологик ишларни бажаришда Геология-қидирув ишларида хавфсизлик қоидаларига (рўйхат рақами 304, 1997 йил 29 январь) риоя қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-боб. Материалларни қайта ишлаш ва ҳисоботни тайёрлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Дала ва лаборатория кузатувлари ҳамда синовлари давомида олинган барча маълумотлар бирламчи ҳужжатларга (лаҳимларни кўздан кечириш, бур-қудуқлар ва лаҳимлардан намуналар олиш, тоғ жинсларининг дарзланишини ўрганиш, жинсларни физик-механик хоссаларининг лаборатория ёки дала изланишлари қайдномлари) киритилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Дала ва лаборатория кузатувлари ҳамда синовлари (сиқилиш ва чўзилиш) бўйича маълумотларни тўплашда, тоғ жинсларининг деформациялари графиклари ҳамда тоғ жинсларининг дарзланиши диаграммалари тузилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Геологик, гидрогеологик ва тоғ-техник шароитларини ўрганиш натижалари бўйича ҳисобот тайёрланиши, ҳисобот таркиби ГОСТ 21.301-2014 ҳамда ушбу ШНҚнинг 4-бобида келтирилган ер қаъри лаҳимларига қўйиладиган талабларга жавоб бериши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТехник топшириқда талаб қилинган ҳолда ҳисобот таркибига, табиий ва техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлар юзага келиши хавфи бўлган ҳудудларнинг фото суратлари киритилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-боб. Иқтисодиёт тармоқларининг объектларини жойлаштириш учун мўлжалланган ер қаъри лаҳимларининг муҳандислик изланишларида тоғ жинсларининг физик-механик хоссалари ва кучланиш остидаги ҳолатини ўрганиш усуллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Тоғ жинсининг юқори қисмидаги заифланган контактларни ва оралиқ қатламларининг ётиш ҳолатини ҳамда мустаҳкамлик хусусиятларини аниқлаш усули
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Ер қаъри ва камерали лаҳимлардан фойдаланиш учун уларнинг юқори қисмининг барқарорлиги, қатламланиш шакли, емирилганлиги ва лаҳим ичкарисига кириб бориш имкониятларини аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Заифланган контактлар ва қатламларнинг мустаҳкамлик хусусиятларини аниқлаш учун намуна (керн) бузилмаган ҳолатда бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Заифланган юзаларни бузилмаган ҳолатини таъминлаш ва уларнинг мустаҳкамлик хусусиятларини аниқлаш мақсадида намуна (керн)ни қатламланишга маълум бир бурчак остида бурғулаб олиш қуйидаги 1-расмга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм. Қия қатламли намуна (керн)ни бурғулаб олиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1, 2 — турли таркибли қия тоғ жинслар қатлами, 3 — заифланган юза
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Бурғулаш жараёнида заифланган контактлар ва оралиқ қатламлар бутунлай сийқаланиб кетишига йўл қўйилмаслиги зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Шифтнинг текширилаётган қисмида бурғулаш чуқурлиги бир уринишда бурғулаб ўтиш 3,0 — 4,0 m дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Заифланган контаклар ва оралиқ қатламларининг мустаҳкамлик хусусиятларини аниқлаш усули
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Ер қаъри лаҳимлари шифтларида тоғ жинсларининг қатламланишини муҳандислик ҳисоб-китобларда, заифланган контактларнинг жойлашуви, турлари ва оралиқ қатламлари тўғрисида маълумотлардан ташқари, узилишдаги мустаҳкамлик чегараси, нисбий илашиш ва ички ишқаланиш бурчагини аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаифланган контактлар ва оралиқ қатламлар бўйича узилишдаги мустаҳкамлик чегарасини аниқлаш учун намунани бир ўқ бўйича қозиқлар билан ёриш усулининг қўлланиши, бунда синовдан ўтказиладиган заифланган контактлар ва оралиқ қатламларнинг парчаланишини олдини олиш мақсадида намуна (керн)га олдиндан ишлов берилмаслиги керак. Бундай ҳолда, заифланган контакт текислиги намуна (керн)ни ўз ўқига нисбатан ҳар қандай бурчак остида кесиб ўтишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Узилишдаги мустаҳкамлик чегараси Rp, kgf/cm2, формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишP — ёришда бузувчи юклама, kgf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — намунанинг ёрилиш сиртининг майдони, cm2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТоғ жинси массивида узилишдаги мустаҳкамлик чегарасини аниқлаш учун намуна (керн)нинг кесим узунлиги унинг диаметридан 1,2 баробар кам бўлиши ёки ёрувчи кучининг таъсир нуқтаси намуна (керн)нинг энг яқин четидан, унинг диаметрининг 0,6 баробар кам масофада бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Айнан бир хилдаги тоғ жинслари учун узилишдаги мустаҳкамлик чегараси мазкур ШНҚнинг 2-расмига мувофиқ намуна (керн)нинг кўндаланг кесими майдонига, яъни масштаб омилига боғлиқ ҳолда ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-расм. Узилишдаги мустаҳкамлик чегарасининг намуна (керн) кўндаланг кесим майдонга боғлиқлиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Заифланган контактнинг нисбий илашиш қиймати бузилмаган намуна (керн)да бир сатҳ бўйлаб кесиш талабларига мувофиқ аниқланиши, намуна (керн) ўқи бўйлаб йўналтирилган Q кучланиш кам сиқилиш ҳосил қилиши, маълум бир кучланиш билан контакт бўйлаб силжиш имкониятини таъминлаш мақсадида заифланган контакт таянч кесими устига ўрнатилиши керак. Бунда, унинг қиймати силжиш майдонига йўналтирилган мазкур ШНҚнинг 3-расмида келтирилган 1-нуқта ординатаси бўйича катта бўлмаган кучланиш Q, маълум бир хатолик билан солиштирма илашиш сифатида қабул қилинишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаифланган контакт текислиги намуна (керн) ўқига перпендикуляр бўлмаганлиги боис, намуна (керн) таянчга жойлаштирилиши, кесиш кучи таъсирида унинг силжиши мумкин бўлган қисми, кесиш пайтида намуна қисмларининг тиқилиб қолишидан ҳимояланиш учун вертикал текисликда ҳаракатлана олиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Ички ишқаланиш бурчаги емирилган намуна (керн)да заифланган контактлар ва оралиқ қатламлар орқали аниқланиши, Бунда намуна (керн) қисмлари дастлабки ҳолатига ўрнатилиши ва бир ўқли кучланишни турли қийматларда контакт бўйлаб навбатма-навбат мазкур ШНҚнинг 3-расмидаги 2 — 4-нуқталар доирасида силжитилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиновдан сўнг олинган нуқталар, мазкур ШНҚнинг 3-расмидаги 2 — 4-нуқталар графикда тўғри чизиқ билан боғланиши, унинг абцисса ўқига қия бурчаги ўрганилаётган заифланган сиртнинг ички ишқаланиш бурчагига тахминан мос келиши, заифланган контакт учун 2 — 4 чизиқ ρ бурчак остида 1-нуқтага ўтказилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-расм. Заифланган контактлар ва оралиқ қатламлар асосида мустаҳкамлик паспортини тузиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Заифланган контактлар ва оралиқ қатламлар бўйлаб ички ишқаланиш бурчакларини аниқлаш учун намуна (керн)ларнинг бурчаги нормал оралиқ ўқига ва контакт текислигига нисбатан синовдан ўтаётган сиртнинг ички ишқаланиш бурчаги қийматидан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБур-қудуқ ўқининг кесишиш бурчаги билан заифланган контакт ва оралиқ қатлам текислиги β мазкур ШНҚнинг 1-расмига мувофиқ 70 — 80° оралиғида бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСолиштирма илашиш ва ишқаланиш бурчакларини аниқлашда бир ўқли кучланишни яратиш учун намуна (керн)га қўшимча ишлов берилиши, бунда унинг четлари ҳосилага нисбатан перпендикуляр равишда кесилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Заифланган контактлар ва оралиқ қатламларнинг мустаҳкамлик хусусиятларини аниқлаш учун асбоблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Бир ўқли чўзилишда ва сиқилишда жинсларнинг кучланиш чегаралари ва уларни бузиш усуллари ГОСТ 24941-81 талабларига асосан аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Солиштирма илашиш ва контактдаги ички ишқаланиш бурчаги дала шароитида, ГОСТ 24941-81 талабларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Дала синовлари ўтказилганда, жинсларни кесиш мосламаси (МП-12, тошкесиш мосламаси ва бошқалар) бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Тоғ жинсларини дарзлилигини ўрганиш усули
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Дарзлиликни ўрганиш қуйидагиларни ўз ичига олиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштабиий ва сунъий очилмаларни геологик тавсифлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдарзлилик кўрсаткичларини ўлчаш (тоғ компаси, металл линейка, рулетка, лупа ва бошқалар ёрдамида).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўрсаткичларнинг ҳар бири учун ҳар бир дарзлилик тизими доирасида бир нечта ўлчовлар амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Тизимлардаги дарзликлар орасидаги масофаларни дарзликлар текисликларига перпендикуляр равишда ўлчаниши, уларнинг йўналишини ўлчаш натижаларига кўра, уларнинг диаграммалари тузилиши, улар ёрдамида дарзлик тизимлари орасидаги бурчаклар аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Массивнинг ёриқ бўшлиғи П — фоиз, массивнинг умумий ҳажмига ёриқлар бўшлиқлари ҳажмининг умумий нисбати сифатида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаi — тизимдаги дарзликлар орасидаги масофа, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbi — тизимдаги дарзликлар кенглиги, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — дарзлик тизимларининг сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Дарзликлар билан ажралган тоғ жинслар блокларининг ўлчов кўрсаткичи, ўртача кўндаланг блок ўлчами ãбл, cm, қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишã 1, ã 2, ã 3, ã 4, ã 5 — тизимлардаги дарзликлар орасидаги ўртача масофа, cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМутаносиблик ã 1 ≤ ã 2 ≤ ã 3 ≤ ã 4 ≤ ã 5 бажарилиши учун дарзликлар тизимлари шундай рақамланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Массивдаги тоғ жинсларнинг блоклилигининг тўлиқ таснифини фракциялар бўйича тақсимланиши ãбл кўринишида, фракциялар таркиби эса умумий оғирлик ёки умумий блоклар ҳажмининг фоизи сифатида ифодаланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Мустаҳкамланмаган очиқ тоғ жинслари мавжуд бўлмаганда, дарзлилик тўғрисида маълумотлар, шифтда бурғуланган бур-қудуқлардан намуна (керн) олиниши, бунда бур-қудуқлар тоғ жинсларининг қатламланишига нисбатан 30° бурчак остида жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБарча дарзлик тизимларини кесиш учун тоғ жинсларининг тарқалиши бўйлаб бурғуланган бур-қудуқлар сони тўртта бўлиши (кўтарилиш, оғиш ва икки қарама-қарши йўналишда). Дарзликлар ётишининг элементлари тоғ компаси ёки махсус палеткалар ёрдамида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Палетканинг асоси намуна (керн) айланасининг узунлигига, баландлиги эса диаметрнинг дарзликлар оғиш бурчаги тангенси кўпайтмасига тенг бўлиши, ёриқларнинг шартли азимутларини аниқлаш учун тўртбурчак палетка азимут доираси ораси 10⁰ ли вертикал чизиқлар билан 36 қисмга бўлинган бўлиши, дарзликлар оғиш бурчаклари вертикал тўрнинг горизонтал чизиқлари бўйлаб ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Дарзлик текислигининг шартли азимутини ва унинг оғиш бурчагини ўлчаш учун намуна (керн) палеткага ўралиши, бунда шартли ноль азимутга мос келадиган унинг қирраларини боғлайдиган чизиқ намуна (керн) бўйлаб ўтиши, палеткани намуна (керн) атрофида айлантириб, бу чизиқни бирон қатламнинг энг паст қисмига тўғриланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБундай ҳолда, палетканинг пастки горизонтал чизиғи намуна (керн) юзасида ўлчанган дарзликнинг энг паст чиқиш нуқтасига тўғри келиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ҳолатда ушбу нуқта горизонтал шкалада дарзликнинг шартли оғиш азимутининг қийматини белгилаши керак. Намуна (керн) юзасидаги дарзликнинг энг юқори чиқиш нуқтаси, палетканинг вертикал шкаласида дарзликнинг оғиш бурчагини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДарзликнинг ҳақиқий оғиш азимути Аҳд градус мазкур ШНҚнинг 4-расмига мувофиқ ўлчанган шартли азимут ва тоғ жинсларининг маълум оғиш азимути қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-расм. Ҳақиқий дарзлик азимутини аниқлаш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Ҳар қандай йўналишда белгиланган қия бур-қудуқларнинг керни бўйлаб дарзликлар худди шу йўл билан ўлчаниши керак. Бундай ҳолатда, дарзликлар ва намуна (керн) ўқига перпендикуляр текислик орасидаги бурчакларни ҳисобга олган ҳолда оғиш бурчаклари бўйича қўшимча ҳисоб-китоблар бажарилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПалеткада кўринадиган ҳамда ўлчанган оғиш бурчакларини ҳақиқийга айлантириш учун бур-қудуқнинг қиялик бурчагини, бу қияликнинг азимутини ва бур-қудуқ билан кесишган тоғ жинслари қатламларининг оғиш азимутини билиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕр қаъри лаҳими кенглигининг икки баробарига тенг бўлган қатлам қалинлиги учун кўрсаткичлар натижасида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Тоғ жинсларининг физик-механик хоссаларини аниқлаш усули
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Тоғ жинсларининг механик хоссаларини лаборатория шароитида аниқлаш учун намуналар тоғ босимининг намоён бўлган жойларидан олиниши, намуна олишда жинснинг таркиби, тузилиши ва ҳолати максимал даражада сақланишини таъминланиши, бунда намуна (керн) олиш жойида массив юзасини олдиндан тозалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Намуна (керн)ни кесиб олиш имкониятини берадиган бурғулаш керн ва монолитлар ишлатилиши, уларнинг сони ва ҳажми режалаштирилган синовлар турига ва синовдан ўтказиладиган намуна (керн)ларнинг сонига қараб (тоғ жинсларини тавсифловчи вариация коэффициентларини аниқлаш учун синовларнинг такрорланишини ҳисобга олган ҳолда) белгиланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМеханик синовлар учун намуна (керн) сифатида мос келадиган жинс бўлакларининг минимал ўлчамлари қуйидагилардан кам бўлмаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкернлар учун диаметри 30 mm, узунлиги 150 mm дан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмонолитлар учун массивдан ажратиш вақтида синган жойларни ҳисобга олмаган ҳолда 200 х 200 х 150 mm дан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Намуналарни массивдан юзага чиқиш жойларида ажратиш учун портлатиш ёки кескин зарбалар бериш усулларидан ҳамда қулаган жинс бўлакларидан намуна сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарба бериш усулларидан (уриб олиш ва ш.к.) фойдаланилганда олинган намуналарнинг ўлчамлари, мўлжалдагидан 5 — 10 cm чуқурликкача катталаштирилиши, бунда, намуналарни массивдан ажратиш учун бурғулаш (шпурлар қатори билан қамраб бурғулаш) ва кесиш (бурчакли арралардан фойдаланиш) усулларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Илашиши паст бўлган (масалан, аргиллитлар) осонлик билан ажралиб кетадиган ҳамда структурали емирилган тоғ жинслари учун мазкур ШНҚнинг 69-бандида келтирилган усуллардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, синовларни фақат соддалаштирилган усуллар (намуна сифатида камида 80 х 80 х 40 mm ўлчамдаги тартибсиз шаклдаги кўплаб бўлакларни олишга ва ҳар бир бўлак алоҳида намуна сифатида ишлатилиши) билан ўтказиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Хусусиятлари намликка боғлиқ бўлган жинсларнинг барча намуналари (алевролитлар, аргиллитлар, заиф песчаниклар, оҳактошлар, тузли жинслар) олинганидан кейин дарҳол парафинланиши ёки полиэтилен қопларга герметик тарзда (ҳар бир қопга бир дона) жойлаштирилиши ҳамда уларни турли хил таъсирлардан (зарбалар, тушишлар, ўзгарувчи ҳарорат) ҳимоялаш мақсадида қутиларга жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНамуна олиш, уларни ташиш ва сақлаш ГОСТ 12071-2014 га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Бир ўқли сиқишда тоғ жинсларининг мустаҳкамлик чегарасини лаборатория шароитида аниқлаш усуллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Синовлардан ўтказиладиган цилиндр шаклидаги намуналар (ҳар бир асосий жинс намунасидан 8 — 10 намуна) диаметри 30 — 100 mm, баландлиги 0,8 дан 2,2 диаметргача бўлган ўлчамларга эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНамуналар учларининг эгрилиги 0,05 mm дан ошмаслиги ва уларнинг сирт тозалиги ГОСТ 2789-73да келтирилган 4-тоифадан паст бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Намуналар аста-секин ўсиб борувчи юклама билан бузилгунча синовдан ўтказилиши (юкламанинг умумий давомийлиги 0,6 — 1,5 min) керак. Бунда, юклама кучи намунанинг юқори қисми устида жойлашган ҳаракатланувчи юмалоқ шаклдаги таянчлар ёрдамида марказлаштирилади (юмалоқ шаклдаги таянчлар диаметри намуна диаметрининг 0,4 — 0,6 баробарига тенг).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиқилишда мустаҳкамлик чегараси Rс, kgf/cm2, қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишР — сиқилишдаги бузувчи юклама, kgf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — намунанинг диаметри, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — намуна баландлиги, cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРифелланган тагликлардан фойдаланганда ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТоғ жинсининг мустаҳкамлик чегараси ва унинг ўзгариш коэффициенти барча намуналарни синовдан ўтказиш натижалари бўйича ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Бир ўқ бўйича пуансонлар усулида синовлар текис цилиндрсимон шаклдаги намуналарда ўтказилиши, уларнинг диаметри 30 дан 120 mm, қалинлиги 11 — 12 mm гача бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Сиқилишда намунанинг мустаҳкамлик чегараси Rc, kgf/cm2, қуйидаги формула бўйича номограмма ёрдамида мазкур ШНҚнинг 5-расмига мувофиқ ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишР — сиқилишдаги бузувчи юклама, kgf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — емирилган майдон юзаси, cm2, номограммада намуна диаметри d, mm бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-расм. Rс ни аниқлаш учун номограмма
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Ёриш усули тоғ жинсларининг сиқилишдаги мустаҳкамлик чегараси билан чўзилишдаги мустаҳкамлик чегарасининг таққослаш (корреляцион) боғлиқлигига асосланган бўлиши ҳамда тоғ жинсларини ёриш орқали аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНамуналар (керн бўлаклари ва бошқалар) синовдан ўтказилиши, уларнинг максимал ўлчамлари 80 х 80 mm, минимал ўлчамлари эса 40 х 40 mm бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Намунанинг сиқилишда мустаҳкамлик чегараси Rc, kgf/cm2, қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишР — ёрилишдаги бузувчи юклама, kgf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — намуна ёрилиш юзасининг майдони, cm2 ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm — коэффициент Р: F ≤ 67 бўлганда 14,5 тенг ва Р: F > 67 бўлганда 20,4 га тенг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТоғ жинсининг мустаҳкамлик чегараси ва ўзгарувчанлик коэффициенти олинган барча намуналарни синовдан ўтказиш натижалари бўйича ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Яримтўғри намуналарни бир ўқли сиқиш синовлари тоғ жинслари бўлакларининг иккита параллель текис юзалари силлиқланган намуналарда амалга оширилиши, бунда уларнинг ўлчамлари 20 — 200 mm оралиғида бўлиши ҳамда силлиқланган томонларнинг текислиги ±0,03 mm, параллеллиги эса ±0,5 mm аниқликда бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиновлар 4 — 5 та намунада ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Намунанинг сиқилишдаги мустаҳкамлик чегераси Rc, kgf/cm2, қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишР — сиқилишдаги бузувчи юклама, kgf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаoʻr — силлиқланган қирраларнинг ўлчамлари бўйича ҳисобланган энг кичик умумий кўндаланг ўлчамнинг арифметик ўртача қиймати, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboʻr — силлиқланган қирраларнинг ўлчамлари бўйича ҳисобланган, энг катта умумий кўндаланг ўлчамнинг арифметик ўртача қиймати, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — намуна баландлиги, cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкамлик чегараси ва вариация коэффициенти олинган барча намуналарни синовдан ўтказиш натижалари бўйича ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Чўзилишда тоғ жинсларининг мустаҳкамлик чегарасини лаборатория синовлари усулларида аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. «Бразилия» усулида диаметри 30 — 60 mm, баландлиги (четларининг қийшиқлигини ҳисобга олмаганда) диаметрга нисбатан 0,6 дан 1,1 бараваригача бўлган цилиндрсимон, 8 — 10 тадан кам бўлмаган ҳар бир тоғ жинси намуналари синовдан ўтказилиши, уларнинг икки қарама-қарши томонлар қирраси бўйлаб 3 — 5 mm кенгликда силлиқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Намунанинг чўзилишдаги мустаҳкамлик чегараси Rp, kgf/cm2, қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишР — ёришда бузувчи юклама, kgf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — намуна ёрилган юзасининг майдони, cm2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТоғ жинсининг мустаҳкамлик чегараси ва ўзгарувчанлик коэффициенти барча намуналарни синовдан ўтказиш натижалари бўйича ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Сферик инденторлар билан ёриш усули мазкур ШНҚнинг 76-бандига мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНамунанинг ёрилишдаги мустаҳкамлик чегараси Rp, kgf/cm2, қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишР — ёришда бузувчи юклама, kgf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — намунанинг ёриқ юзасининг майдони, cm2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Намуна (керн)ни кўндаланг ёриш усулида диаметри 160 mm гача бўлган ва узунлиги унинг диаметридан кам бўлмаган намуна (керн)ларда синовлар ўтказилиши, бунда намуна (керн)ларга қўшимча ишлов бериш талаб этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиновлар намуна ёрувчи қозиқлар типидаги қурилма ёрдамида ўтказилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Намунанинг чўзилишдаги мустаҳкамлик чегараси Rp, kgf/cm2, қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишР — ёришда бузувчи юклама, kgf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — кернни кўндаланг кесим юзасининг майдонига тенг ёрилган майдон юзаси, cm2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Ҳажмий мустаҳкамлик кўрсатгичларини лаборатория синовлари усуллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Стабилометрда ҳажмий сиқиш усулида диаметри 30 дан 50 mm гача, баландлиги 60 — 80 mm бўлган цилиндрсимон намуналарда (ҳар бир жинсдан 12 — 18 та намунада) синовлар ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиновлар намуналарни стабилометрнинг юк плиталари орасида сиқиш йўли билан ўтказилиши ҳамда уларнинг натижасида иккита асосий кучланишнинг чегара қийматлари аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Тоғ жинсининг ҳажм мустаҳкамлиги паспорти график тарзда, барча синовдан ўтган намуналар бўйича шаклланган Мор доираларининг юқори чегараларидан ўтувчи эгри чизиқ мазкур ШНҚнинг 6-расмига мувофиқ тузилиши, уларнинг турли намуналари стабилометрнинг иш камерасида гидростатик босимнинг турли қийматларида синовдан ўтказилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-расм. Тоғ жинсларининг мустаҳкамлик паспорти
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Ҳар бир жинсдан олинган 6 — 8 та, диаметри 42-43 mm ва баландлиги 65 — 70 mm бўлган цилиндрсимон намуналар синовдан ўтказилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкамлик паспортини тузиш учун зарур бўлган маълумотларни олиш учун намуналарнинг ярми юкланиш йўналишига 45° га тенг бурчак қиялигида, қолган ярми эса 30° бурчак қиялигида кесиш тажрибалари ўтказилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНамунани тўла бузилиш кучланиши sa қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишР — кесишда бузувчи юклама, kgf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — намунанинг диаметри, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — намуна баландлиги, cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲар бир бурчак қиялиги учун бутунлай бузилиш кучланишнинг ўртача қийматлари олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Тоғ жинсларининг мустаҳкамлиги паспорти график мазкур ШНҚнинг 7-расмига мувофиқ тарзда чизилиши, унинг кўрсаткичлари C — солиштирма илашиш, kgf/cm2 ва tg ϕ — ички ишқаланиш коэффициенти қуйидаги формулалар билан ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-расм. Тоғ жинсларининг мустаҳкамлиги паспорти
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. М.М. Протодяконов бўйича ҳисоблаш (ҳажмий мустаҳкамликни лаборатория синовлари учун асбоб-ускуналар мавжуд бўлмаганда қўлланилади) усули тоғ жинсларининг мустаҳкамлик паспортини аналитик ифодасининг умумий шаклидан фойдаланишга асосланган бўлиб қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-§. Мураккаб юкламали гидравлик ускунада ҳажмий сиқиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Синовлар диаметри 30 mm ва узунлиги 80 mm бўлган намуналарда ўтказилиши, мураккаб юкламали гидравлик ускуна камерасида намуналар бир вақтнинг ўзида ўқли s1 ва ёнлама s2, s3 сиқилиши, бунда тажриба давомида ёнлама босим доимий сақланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТажриба давомида асосий нисбий деформациялар ε1 = ε2 = ε3 ва асосий нормал кучланишлар s1, s2 = s3 ўлчаниши керак. Деформациялар намунанинг юзасига (асосий ўқлари йўналишида) ёпиштирилган тензоўлчагичлар ёрдамида ўлчаниши, бунда деформациялар ва юкламани кўп каналли шлейфли осцилографда қайд этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНамунанинг мустаҳкамлик чегараси Rс, kgf/cm2 қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd0 — намунанинг юкламадан олдинги бошланғич диаметри, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишε2 — нисбий кўндаланг деформация.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd0 = 3 cm бўлганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкамлик чегаралари ҳолатларининг шартларини мазкур ШНҚнинг 19-формуласига мувофиқ аниқланади,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 20-формуласига мувофиқ эластиклик чегаралари ҳолатларининг шартлари аниқланади,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-§. Бир ўқли сиқиш шароитида сурилувчанлик ва бардошлиликни ўрганиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Синовлар пружинали прессларда ўтказилиши, уларда берилган юкламанинг доимийлиги сиқилган пружиналарнинг эластик энергияси билан таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRс = 100 — 1000 kgf/cm2 кучга эга бўлган жинслар учун призматик намуналарнинг ўлчамлари 150 х 150 х 300 дан 100 х 100 х 200 mm гача бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Тажрибалар давомида кучланишлар қийматлари ва намуналарнинг барча асосий деформациялари ўлчаниши, бунда уларнинг бўлиниш қиймати 0,01 mm бўлган соат туридаги индикаторлар тўплами ёрдамида ўлчаниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНамуна сиртини керосин ва каучук елим билан (10 — 20 қатламгача) кетма-кет қопламалар билан ўралиши (изоляция) қилиниши, бунда ўралган (изоляция) қоплама намуна материалини атмосфера намлигидан ҳимоя қилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Синовлар 2-3 та бир хил намуналарда бузувчи кучланиш қийматининг 30, 60 ва 85 фоизга тенг бўлган тезкор юкламалар бериш билан ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Ўлчовнинг бирламчи натижалари графикда «деформация — вақт» координаталарида белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-§. Тоғ босимининг номоён бўлишини ўрганишда тоғ жинсини эластиклик модулининг лаборатория синов усуллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Синовлар цилиндр шаклда олинган тоғ жинсларини сиқишда мустаҳкамлик чегарасини аниқлаш усулга ўхшаш усулда амалга оширилиши, уларнинг фарқлари қуйидагича бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсиновдан ўтказилаётган намуналарнинг баландлиги унинг диаметрининг 1,5 — 2,5 баробари оралиғида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамуналарга махсус сенсорлар (ПКВ-20Х100, ДМ-12 ва б.) ўрнатилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮклаш режими ҳар бир босқичдан кейин юкни олиб ташлаш ва ҳар бир юклаш босқичида деформацияларнинг (бўйлама ва кўндаланг) миқдорларини қайд этиш билан босқичма-босқич юк оширишни таъминлаши лозим. Бунда, синовлар уч-тўрт намунада такрорланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТоғ жинсининг эластиклик модули ва Пуассон коэффициенти барча синовдан ўтган тоғ жинси намуналари ва унга қўйилган юк кучини камайтиришнинг барча босқичлари учун ушбу қийматлар ўрта кўрсаткичларини аниқлаш йўли билан ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Сферик индентерларни контактли босиш усули мазкур ШНҚнинг 76 ва 82-бандларида келтирилган усулда амалга оширилиши керак. Бунда, инденторларнинг намунага эластик кириб бориш чуқурлигини ўлчаш учун юклама асбоб соат туридаги индикаторлар билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮклаш режими 2 дан 4 босқичгача юкни оширишни ва ҳар бир босқичдан кейин юкни олиб ташлашни ва ҳар бир юклаш ва юкни олиб ташлаш босқичида инденторларнинг чуқурликка кириши миқдорини қайд этишни таъминлаши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНамунанинг эластиклик модули Е, kgf/cm2 қуйидаги формула бўйича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишунинг эластиклик қисмига умумий деформация нисбати эса қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲар бир намунада синовлар икки-уч марта такрорланади ва инденторлар босим жойлари ўзгартирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖами икки ва учта намунада синовлар ўтказилиши, тоғ жинсининг эластик модули барча синов намуналари ва босим босқичлари учун ўртача натижалар асосида ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Ультратовушли бўйлама профиллаштириш усули ғоваксиз тоғ жинсларни синашда қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиновлар диаметри 36 — 110 mm бўлган ва узунлиги диаметрининг 2 — 3 бараварига тенг бўлган цилиндрсимон намуналарда ўтказилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш300 kНz дан ошувчи тебраниш частотаси f, қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишf = 2 υ p /d
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНамунанинг эластиклик кўрсаткичлари қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲар бир намунада синовлар икки-уч марта ультратовуш пьезодатчикларининг жойлашуви ўзгартирилган ҳолда такрорланиши ҳамда жами икки-уч намуна синовдан ўтказилиши лозим. Тоғ жинсларининг эластик кўрсаткичларини баҳолаш учун бир биридан фарқи 15 — 20 фоиздан ошмайдиган товуш натижаларини қабул қилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭластиклик кўрсаткичлари ушбу усул билан аниқлагандан сўнг намуналар бошқа турдаги синовлар учун қайта ишлатилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-§. Табиий шароитда сиқиш натижасида тоғ жинсларнинг мустаҳкамлигини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Табиий шароитда синовлар массивнинг мустаҳкамлигини ёриқларнинг заифлаштирувчи таъсирини ҳисобга олган ҳолда аниқлаш учун ўтказилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиновлар аввалдан бузилган ва нураган жинслардан тозаланган лаҳимнинг деворида ўтказилиши, мустаҳкамроқ жинсларда контурли ёриқлар айланадиган бурғулаш машиналари билан бур-қудуқ бурғулаш орқали мазкур ШНҚнинг 8-расмига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Призмани чегаралашдан олдин айланма усулда бурғуланган тешикларга эталон ўлчагичлар ёрдамида синов пайтида призманинг бўйлама ва кўндаланг деформацияларини кузатиш учун жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-Расм. Массивда тоғ жинсларини бир ўқли сиқишда табиий синовларни ўтказиш схемаси 1 — шпурлар, 2 — назорат белгилари (реперлар), 3 — индикаторлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Призманинг ўлчамлари (а, b, с) босиш қурилмасининг қувватини ҳисобга олган ҳолда танланиши, бунда унинг ўлчамлари а = b = 0,5 m; c = 0,75 m бўлиши, босиш қурилмасини таги эса призманинг ўлчамлари билан белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПризмаларни юклаш учун монометрли босим ўлчагичдан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Сиқилишда массив мустаҳкамлиги Rс.м, kgf/cm2, қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишР — бузувчи куч, kgf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаб — призманинг кўндаланг кесими майдони, cm2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПризмани юклаш бузилиш юкининг 10 фоизли босқич билан олиб борилади. Ҳар бир юклаш босқичидан кейин индикаторларнинг кўрсаткичлари олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиновдан ўтказилаётган призмага юклама (кутилаётган бузувчи юкламанинг 10 фоиз миқдорида) босқичма-босқич берилиши, ҳамда юкламанинг ҳар бир босқичидан кейин индикаторлар кўрсаткичлари олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТоғ жинсларининг мустаҳкамлик хусусиятларини табиий синовлар асосида жинсларнинг тузилмавий заифланиш коэффициенти қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-§. Тоғ жинслари массивининг босим остидаги ҳолатини ўрганиш усули
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Кучланишни табиий шароитда аниқлаш учун тўлиқ бур-қудуқнинг туб қисми чеккаларини бурғулаб бўшатиш (разгрузка) усули қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Бур-қудуқни туб қисмининг чеккаларини бурғулаб бўшатиш (разгрузка) усулида кичикроқ диаметрли (71 mm) бур-қудуқларни бурғулаш ва узунлиги катта бўлмаган (35 — 71 mm) намуна (керн)ларни олиш ишлари амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМарказий бур-қудуқ усулида каттароқ ўлчамдаги (93 — 112 ва 200 — 300 mm) намуна (керн)ни бурғулаб олиниши, бунда кучли дарз кетган ёки заиф тоғ жинсларда бу усулдан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Бур-қудуқнинг туб қисми чеккаларини бурғулаб бўшатиш (разгрузка) усули билан массивдаги кучланишни аниқлашда қуйидагилар бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкучланишни аниқлаш зарур бўлган чуқурликкача бур-қудуқни бурғулаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбур-қудуқнинг тубига мазкур ШНҚнинг иловасидаги 1-расмга мувофиқ шакл бериш ёки бур-қудуқ тубининг марказида кичикроқ диаметрли илгарилама бур-қудуқни бурғулаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбур-қудуқ тубининг марказий қисмида ёки илгарилама бур-қудуқда деформометрни ўрнатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамунани (керн)ни тоғ жинсини кесувчи ҳалқали мослама (коронка) ёрдамида бурғулаб чиқариш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэластик тикланиш деформацияларини ўлчаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэластик тикланиш деформацияларини ўлчаш жойида эластиклик модули ва Пуассон коэффициентини ўлчаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишасосий кучланишларнинг катталигини ва уларнинг йўналишини ҳисоблаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Ускуналар ва ўлчаш асбоблари таркибида бурғулаш ускуналари, бурғулаш дастгоҳлари, ўлчаш асбоблари ва ёрдамчи ускуналар бўлиши, қаттиқ жинсларни бурғулаш учун айланма бурғулаш дастгоҳларидан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Бур-қудуқни туб қисмининг чеккаларини бурғулаб бўшатиш (разгрузка) усулида қуйидаги ускуналардан фойдаланиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдиаметри 71 mm, узунлиги 0,5 — 1,0 m бўлган колонкали штангалардан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқаттиқ ва ўта қаттиқ тоғ жинслари учун олмосли, диаметри 76 mm бўлган тоғ жинсини кесувчи ҳалқали мосламадан (коронкалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаиф ва ўртача қаттиқ жинслар учун диаметри 76 mm бўлган тоғ жинсини кесувчи ҳалқали мосламадан (коронкалар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Марказий бур-қудуқ усулини қўллашда қуйидаги ускуналардан фойдаланиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқаттиқ жинслар учун диаметри 93 ва 112 mm бўлган олмосли тоғ жинсини кесувчи ҳалқали мосламадан (коронкалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаиф ва ўртача қаттиқ жинслар учун диаметри 93 ва 112 mm бўлган победитли тоғ жинсини кесувчи ҳалқали мосламадан (коронкалар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Ўлчов бур-қудуқларнинг сони мазкур ШНҚнинг иловасидаги 1-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши, бунда бур-қудуқни туб қисмининг чеккаларини бурғулаб бўшатиш усули бўйича тоғ жинсига қўйилган юк кучини камайтириш усулидан фойдаланганда бур-қудуқлар йўналиши қуйидагича бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкучланишлар тор тасмали целикларда аниқланадиганда бур-қудуқ целикнинг баландлиги бўйлаб ўрта қисмида целикнинг узун ўқига перпендикуляр йўналишда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкучланишлар баланд устунли целикларда аниқланганда бур-қудуқ ҳам унинг баландлиги бўйлаб целикнинг ўрта қисмида жойлашиши ва унинг ўртасига йўналтирилган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкучланишлар кенг целикларда аниқланганда иккита бур-қудуқ бири целикнинг бўйлама ўқига перпендикуляр, иккинчиси целик бўйлаб йўналтирилган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкучланишлар тегилмаган массивда аниқланганда биринчи ўлчаш бур-қудуғи маълум бўлган асосий кучланиш йўналиши бўйича, иккинчиси эса биринчи бур-қудуқда аниқланган иккита асосий кучланишдан кичикроқ йўналишда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Марказий бур-қудуқ усули бўйича тоғ жинсига қўйилган юк кучини камайтириш усулидан фойдаланганда бур-қудуқларнинг йўналиши қуйидагича бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкучланишлар асосий кучланишларнинг номаълум йўналишлари билан бузилмаган массивда аниқланса, бур-қудуқлар ортогонал тарзда жойлаштирилиши ва улар бир хил геологик жинслар фарқида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкучланиш камида битта асосий кучланишнинг маълум йўналиши бўлган массивда аниқланса, бур-қудуғини бурғулаш маълум асосий кучланиш йўналиши бўйича.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Бур-қудуқ сиртидаги кучланишни аниқлаш учун тоғ жинсига қўйилган юк кучини камайтириш усулини қисман қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-§. Тоғ жинсларида эластик бўйлама ва эластик-пластик тўлқинларнинг тарқалиш тезлигини аниқлаш усули
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Бур-қудуқ ёки ер қаъри лаҳимининг девори бўйлаб бўйлама тўлқиннинг тезлигини аниқлаш учун бузилиш нуқтасидан тарқаладиган тўғридан-тўғри бўйлама тўлқинни ва унинг олд қисмининг ҳар бир кузатиш нуқтасига бориш вақтини қайд этиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Рўйхатга олиш пайтида портлаш жойидан 10, 20, 40, 60 ва 80 m масофада жойлашган кузатув пунктларида профиль бўйлаб сейсмик тўлқинларни қабул қилувчи қурилмалар ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКузатиш пунктларида қия шпурлар портлаш манбасига қараб, уларнинг пастки қисми лаҳим деворидан 1,5 m масофада бурғуланиши, мазкур шпурларда сейсмик тўлқинларни қабул қилувчи қурилмалар қозиқли қисқичлар ёрдамида қаттиқ мустаҳкамланиши, эластик тебранишларни қўзғатиш учун 1 — 3 kg оғирликка эга портловчи моддани портлатиш усули қўлланилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Портлашларнинг сейсмограммаларига кўра, ҳаракат вақти аниқланиши ва биринчи кузатув нуқтасига нисбатан келган тўғри тўлқиннинг годографи қурилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚатламли чўкинди метаморфик жинсларда анизотропия (ўзгариш)ни ҳисобга олиш учун қатламланишга перпендикуляр йўналишда эластик тўлқин тезлигини аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚатламланишга кўндаланг йўналган тезликни ўлчаш учун вертикал лаҳимлар ва бур-қудуқлардан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБур-қудуқларни кузатишда сейсмик тўлқинларни қабул қилувчи қурилмалар маълум бир чуқурликда ўрнатилган махсус қурилмаларга жойлаштирилиши, бунда бур-қудуқларда бурғулаш қоришмаси мавжуд бўлса, унда қаттиқ маҳкамловчилар ишлатилиши талаб этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Сейсмик тўлқинларни қабул қилувчи қурилмаларни ўрнатиш оралиғи устки қатламларнинг қалинлигини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши, қалинлиги 10 m дан ортиқ қатламлар билан ифодаланган жинслар учун ҳимояланган объект яқинидаги сейсмик тўлқинларни қабул қилувчи қурилмалар орасидаги масофа 10 m доирасида, ундан баландроқда эса 50 m гача олиниши керак. Объект марказидан радиуси 40 m бўлган ҳудуд ўлчаниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар қатламларнинг қалинлиги 5 m дан кам бўлса, бунда объект яқинидаги сейсмик тўлқинларни қабул қилувчи қурилмалар орасидаги масофани 5 m гача, устки қатламларда эса 20 — 30 m гача қисқартириш лозим. Эластик тўлқинларни қўзғатишлар ер юзасида ёки бур-қудуқларда ўрнатилган портловчи моддани портлатиш йўли билан амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Сейсмик каротаж ҳамда бўйлама вертикал годографларни олиш учун портлаш нуқтаси бур-қудуқ бошида жойлаштирилиши, тоғ жинсларининг алоҳида стратиграфик ва литографик тўпламлари учун пластли ёки ўртача тезликлари годографлар асосида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар пластли ва ўртача тезлик ўртасидаги фарқ ўлчаш хатоси ±10 фоиздан ошмаса, ҳисобланган тезликларнинг исталган туридан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Пластлардаги тезлик Vпл қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда: dz и dt — бўйлама годографда алоҳида интерваллар билан белгиланадиган ўсиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎртача тезлик Voʼr қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-§. Намуналарда эластик-пластик тўлқинларнинг тезлигини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Намуналардаги эластиклик тўлқинларнинг тезлигини ўлчаш импульсли ускуналар ёрдамида амалга оширилиши керак. Эластик тўлқинларнинг ҳаракатланиш вақтини 0 дан 5500 mks гача ўлчаш учун замонавий ультратовушли қурилмалардан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎлчовлардан олдин намуналарга механик ишлов берилиши, бунда уларнинг юзаларининг параллеллиги сақланган ҳолда текис кесилиши ҳамда намуна кўндаланг ўлчами импульснинг узунлигидан каттароқ бўлиши ва баландлиги уч ёки тўртта импульс узунлигига тенг бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Бўйлама тўлқин тезлиги V, қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl0 — намуна узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt — тўлқиннинг узатувчидан қабул қилувчига ўтиш вақти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДарз кетган намуналарда тезлик 25 kНz частота орқали монолит намуналарда — 60, 100 ва 150 kНz частота билан ўлчаниши керак. Пластлардаги ва ўртача тезликлар 117-бандда келтирилган формулалар ёрдамида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-§. Табиий шароитда эластик-пластик деформациялар зонасида зарба тўлқинининг тарқалиш тезлигини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Пластик деформациялар зонасидаги зарба тўлқинининг тезлиги сенсорлар ёрдамида зарба тўлқинининг ўтиш моментларини қайд этиш орқали аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Ўлчагичлар сифатида босим импульсларини қайд этиш учун пьезоэлектрик босим ўлчагичларидан фойдаланиш лозим (заряднинг 7 — 10 радиуслар зонасида олд фронт давомийлиги 1 — 2 m/s гача ва заряднинг 20 радиусгача бўлган зонада олд фронт кўпайишини ҳисобга олган ҳолда 2 — 5 m/s).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Намуналарда зарба тўлқинининг тезлиги электроконтактли сенсорлар, замонавий осциллографлар ёрдамида ўлчаниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 1.02.23-22 «Иқтисодиёт тармоқлари объектларини жойлаштириш учун мўлжалланган ер қаъри лаҳимларида муҳандислик изланишлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБур-қудуқнинг туб қисми чеккаларини бурғулаб бўшатиш (разгрузка) усуллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Кучланишни намуна (керн)ни бурғулаб олиш жараёнида бур-қудуқнинг чекка қисмининг эластик тикланиш деформациясини ўлчаш йўли билан қуйидаги 1-жадвал талаблари инобатга олган ҳолда аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
1-жадвал |
||||
|
Кучланиш ҳолатидаги массив хусусияти |
Асосий кучланишлар йўналиши |
Тоғ-техник объектлар |
Бур-қудуқнинг туб қисмининг чеккаларини бурғулаб бўшатиш (разгрузка) усуллари |
Бур-қудуқлар сони |
|
Ҳажмий |
Номаълум |
Тегилмаган массив |
Марказий бур-қудуқ усули |
3 |
|
Бир ёки барча йўналишлар маълум |
Тегилмаган массив, кенг целик |
Марказий бур-қудуқ усули |
1 |
|
|
Бур-қудуқнинг туб қисмининг чеккаларини бурғулаб бўшатиш усули |
2 |
|||
|
Ясси |
Номаълум |
Лентасимон тор целик, лаҳим деворлари |
Марказий бур-қудуқ усули |
1 |
|
Бур-қудуқнинг туб қисмининг чеккаларини бурғулаб бўшатиш усули |
1 |
|||
|
Бир ўқли |
Маълум |
Баланд устунли целик |
Бур-қудуқнинг туб қисмининг чеккаларини бурғулаб бўшатиш усули |
1 |
|
Ўтиш ҳолатида |
Номаълум |
Якка лаҳим атрофидаги ҳудуд |
Марказий бур-қудуқ усули |
2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Бур-қудуқнинг туб қисмининг чеккаларини бурғулаб бўшатиш (разгрузка) усули қуйидаги 1-расмда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм. Тўлиқ бўшатиш усули билан кучланишни ўлчаш схемаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — бурқудуқ, 2 — тензодатчики, 3 — намуна (керн), 4 — ҳалқали бўшлиқ.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Кучланишни ўлчаш учун белгиланган йўналишда диаметри 76 — 80 mm бўлган бур-қудуқ бурғуланиши, бурғулаш массивнинг танланган нуқтасида ўлчаш учун тўхтатилиши ва бур-қудуқнинг туби қуйидаги 2-расмга мувофиқ махсус тоғ жинсини кесувчи ҳалқали мослама (коронка) билан силлиқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-расм. Бур-қудуқнинг туб қисмининг чеккаларини бурғулаб бўшатиш (разгрузка) усули билан тоғ жинсининг массивидаги кучланишини ўлчаш схемаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — бур-қудуқ тубининг контури, 2 — бур-қудуқнинг тоғ жинсини кесувчи ҳалқали мослама (коронка)си, 3 — тензодатчик, 4 — намуна (керн).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Сиқиш ва йўналтириш мосламаси ёрдамида тўрт, уч ва иккита электротензометрик датчикларнинг туташтиргичлари, бур-қудуқнинг тубига қуйидаги 3-расмга мувофиқ сиқиб босилиши ва ёпиштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-расм. Тензометрик розеткаларнинг кўриниши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) — тўрт датчикли, б) — уч датчикли, в) — икки датчикли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Бур-қудуқнинг тубига тензометрик туташтиргичларни ёпиштириш учун махсус елим (эпоксид ва циакринли) ишлатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучланишлар учун ҳисобланган Rc/ Rp нисбий қийматига боғлиқлиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
2-жадвал |
||||
|
Rс /Rp |
1/Rp C 0,75 |
1/ Rp C 0 |
tg ϕ 0,75 |
tg ϕ 0 |
|
4 |
1.60 |
1.05 |
0,27 |
0,75 |
|
5 |
1, 85 |
1.19 |
0,37 |
0,87 |
|
6 |
2.11 |
1.32 |
0,47 |
0,98 |
|
7 |
2.36 |
1.45 |
0,55 |
1.08 |
|
8 |
2.62 |
1.57 |
0,63 |
1.18 |
|
9 |
2.87 |
1.69 |
0,69 |
1.27 |
|
10 |
3.15 |
1.80 |
0,74 |
1.35 |
|
11 |
3.41 |
1.91 |
0,78 |
1.43 |
|
12 |
3.69 |
2.01 |
0,81 |
1.50 |
|
13 |
3.96 |
2.10 |
0,84 |
1.57 |
|
14 |
4.23 |
2.19 |
0,87 |
1.63 |
|
15 |
4.52 |
2.27 |
0,89 |
1.69 |
|
16 |
4.83 |
2.35 |
0,91 |
1.75 |
|
17 |
5.16 |
2.42 |
0,93 |
1.82 |
|
18 |
5.48 |
2.49 |
0,95 |
1.87 |
|
19 |
5.80 |
2.57 |
0,97 |
1.93 |
|
20 |
6.14 |
2.63 |
0,99 |
1.98 |
|
21 |
6.47 |
2.71 |
1.01 |
2.03 |
|
22 |
6.80 |
2.78 |
1.03 |
2.09 |
|
23 |
7.14 |
2.85 |
1.04 |
2.14 |
|
24 |
7.47 |
2.91 |
1.06 |
2.19 |
|
25 |
7.80 |
2.98 |
1.07 |
2.24 |
|
26 |
8.13 |
3.05 |
1.08 |
2.29 |
|
27 |
8.46 |
3.12 |
1.09 |
2.34 |
|
28 |
8.79 |
3.18 |
1.10 |
2.39 |
|
29 |
9.14 |
3.25 |
1.11 |
2.44 |
|
30 |
9.52 |
3.31 |
1.12 |
2.48 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Жадвалда одатий кучланишлар учун ҳисобланган қийматлар кўрсатилган, бунда ўртача 0,5 Rс < s < Rc оралиғида (кўрсаткичлар C0,75 и tg ϕ0,75) ва s = 0 нуқтада (С0 и tg ϕ0).