Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясида белгиланган ваколатларни амалга оширишнинг ҳуқуқий механизмларини яратиш ва қонунчилик таклифларини илгари суриш тартибини белгилаш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 98-моддаси ҳамда «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Регламенти тўғрисида»ги Қонунининг 6-моддасига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Кенгаши қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати томонидан қонунчилик таклифларини тайёрлаш, кўриб чиқиш ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасига киритиш тартиби иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Мазкур Қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Раисининг биринчи ўринбосари С. Сафоев зиммасига юклансин.

3. Ушбу Қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.

1. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати томонидан қонунчилик таклифларини тайёрлаш, кўриб чиқиш ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасига киритиш тартиби (бундан буён матнда Тартиб деб юритилади) Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Конституциявий Қонуни, «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Регламенти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ ишлаб чиқилган.

2. Тартиб Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати (бундан буён матнда Сенат деб юритилади) томонидан қонунчилик таклифларини тайёрлаш, кўриб чиқиш ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасига (бундан буён матнда Қонунчилик палатаси деб юритилади) киритиш тартиб-таомилларини белгилайди.

3. Қонунчилик таклифлари қонун лойиҳаси ёки асослантирилган таҳлилий ҳужжат шаклида киритилади.

4. Қонунчилик таклифлари Сенат қўмиталари томонидан ўз ташаббуси билан ва Сенатнинг, Сенат Кенгашининг топшириғига биноан ишлаб чиқилади (бундан буён матнда Қонунчилик таклифларини тайёрлаш деб юритилади).

Қонунчилик таклифлари бир нечта Сенат қўмиталари билан ҳамкорликда ишлаб чиқилиши мумкин.

Қонунчилик таклифларини тайёрлаш учун қуйидагилар асос бўлиши мумкин:

долзарб аҳамиятга эга бўлган ижтимоий муносабатларни қонун йўли билан тартибга солиш зарурати;

парламент назорати тадбирлари, шу жумладан жойлардаги ишларнинг ҳолатини ўрганиш натижалари;

ҳуқуқни қўллаш амалиётида вужудга келаётган муаммолар, қонунлар нормалари ўртасидаги зиддиятлар;

Сенат қўмиталари томонидан ўтказилган конференциялар, давра суҳбатлари ва семинарларда илгари сурилган таклифлар ва тавсиялар;

жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари, оммавий ахборот воситалари, Интернет жаҳон ахборот тармоғида эълон қилинган материаллар, давлат органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотларидан келиб тушган таклифларни кўриб чиқиш натижалари.

Қонунчилик таклифларини тайёрлаш учун бошқа масалалар ҳам асос бўлиши мумкин.

5. Қонунчилик таклифларини тайёрлаш ва кўриб чиқиш:

қонунчилик таклифларини тайёрлаш тўғрисидаги таклифни кўриб чиқиш ва уни тайёрлаш тўғрисида қарор қабул қилишни;

зарур материаллар ва ахборот тўплашни;

қонунчилик таклифларининг концепциясини ишлаб чиқишни;

қонунчилик таклифи матнини тайёрлашни;

қонунчилик таклифи қонун лойиҳаси шаклида ишлаб чиқилганда қонун лойиҳасининг концепцияси баён қилинган тушунтириш хати, таққослаш жадвали, Ўзбекистон Республикаси шароитида тегишли халқаро тажриба қўлланилишининг мақбуллиги кўрсатилган қиёсий жадвал тайёрлаш;

қонунчилик таклифи матнини Сенат қўмиталари, Сенат девони таркибий бўлинмалари билан келишишни (зарур ҳолларда қонунчилик таклифи давлат органлари билан келишилиши мумкин);

ҳуқуқий ва бошқа зарур экспертиза ўтказишни;

қонунчилик таклифининг маромига етказилган матнини кўриб чиқиш учун Сенат Раҳбариятига киритишни;

қонунчилик таклифларини Сенат Кенгашига киритиш ва мажлисида кўриб чиқишни ўз ичига олади.

6. Қонунчилик таклифларини ишлаб чиқишга тайёргарлик кўриш тартиби Сенат қўмитасининг раиси томонидан белгиланади.

7. Қонунчилик таклифларини ишлаб чиқиш учун Сенат қўмитаси томонидан ишчи гуруҳ ташкил этилади.

Ишчи гуруҳ таркибига сенаторлар, масъул қўмита котибияти ходимлари, халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар Кенгашлари депутатлари, давлат органлари, экспертлар, мутахассислар, нодавлат нотижорат ташкилотлар ва оммавий ахборот воситалари вакиллари киритилиши мумкин.

Ишчи гуруҳ аъзолари қонунчилик таклифини тайёрлаш учун зарур бўлган тегишли билим ва тажрибага эга бўлишлари керак.

8. Сенат қўмитасининг раиси ёки Сенатнинг тегишли қўмитаси аъзоси — сенатор ишчи гуруҳ раҳбари бўлади.

Ишчи гуруҳ раҳбари ишчи гуруҳнинг ҳар бир аъзоси учун иш доирасини белгилаб беради.

9. Ишчи гуруҳ қонунчилик таклифларини тайёрлаш мақсадида қуйидагиларни амалга оширади:

қонунчиликнинг ҳолатини, қонунчилик таклифида ифодаланган нормаларнинг тартибга солиш предмети бўйича қўлланиш амалиётини ўрганади;

ижтимоий муносабатларнинг муайян соҳасини ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солишга салбий таъсир кўрсатаётган бўшлиқлар ва зиддиятларни, шунингдек, ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солишга бўлган ижтимоий эҳтиёжни, қонунчиликнинг самарадорлигига таъсир кўрсатувчи сабаблар ва шароитларни аниқлайди;

давлат органлари ва бошқа ташкилотларнинг, шунингдек, айрим фуқароларнинг таклифларини, оммавий ахборот воситаларининг материалларини, илмий ва бошқа ташкилотларнинг, олимлар ва мутахассисларнинг маслаҳатлари ва тавсияларини, жамоатчилик фикрини аниқлашнинг бошқа воситалари маълумотларини умумлаштиради ҳамда улардан фойдаланади;

зарур материаллар ва ахборотни тўплайди;

миллий қонун ҳужжатларини хатловдан ўтказади, илғор хорижий мамлакатларнинг тажрибасини таҳлил қилади;

қонунчилик таклифларининг концепциясини ишлаб чиқади;

давлат органлари ва бошқа ташкилотлардан, мансабдор шахслардан ҳужжатлар, экспертлик ва бошқа хулосаларни, статистик ва бошқа маълумотларни талаб қилиб олади;

қонунчилик таклифларининг матнини тайёрлайди;

қонунчилик таклифи қонун лойиҳаси шаклида ишлаб чиқилганда қонун лойиҳасининг концепцияси баён қилинган тушунтириш хати, таққослаш жадвали, Ўзбекистон Республикаси шароитида тегишли халқаро тажриба қўлланилишининг мақбуллиги кўрсатилган қиёсий жадвалини тайёрлайди;

қонунчилик таклифларини тайёрлаш учун зарур бўлган бошқа ҳаракатларни амалга оширади.

10. Ишчи гуруҳ амалга ошириладиган ишларнинг ҳажмига қараб кичик гуруҳларга бўлиниши мумкин. Ишчи гуруҳ раҳбари ишчи гуруҳ аъзолари орасидан кичик гуруҳ раҳбарини тайинлайди. Ҳар бир кичик гуруҳ ўз ишининг натижалари ҳақида алоҳида маълумотнома тайёрлайди. Кичик гуруҳлар тайёрлаган маълумотномалар асосида умумий маълумотнома тузилади.

11. Ишчи гуруҳ томонидан тайёрланган материаллар ишчи гуруҳ раҳбари ва унинг аъзолари томонидан имзоланади.

12. Қонунчилик таклифларини тайёрлаш унинг концепциясини ишлаб чиқишдан бошланади.

Концепцияда қуйидагилар белгиланиши керак:

ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солишнинг асосий ғояси, мақсади ва предмети;

тегишли ижтимоий муносабатларни ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солишнинг мазкур соҳада амалда бўлган қонунлар ҳамда бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар таҳлили илова қилинган ҳолдаги умумий тавсифи ва ҳолатига берилган баҳо;

қонунчилик таклифини ишлаб чиқиш зарурияти асослари;

қонунчилик таклифининг асосий қоидалари.

13. Қонунчилик таклифларини тайёрлашда Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, Ўзбекистон Республикаси қонунларининг ҳамда Ўзбекистон Республикаси халқаро шартномаларининг принциплари ва нормалари ҳисобга олинади, шунингдек, бошқа давлатлар тажрибаси ўрганилади.

14. Ишчи гуруҳ томонидан тайёрланган концепция асосида қонунчилик таклифи матни тайёрланади.

15. Ишчи гуруҳ томонидан қонунчилик таклифи тайёрланганидан сўнг мазкур масала тегишли Сенат қўмитаси мажлисида муҳокама этилади.

Сенат қўмитаси қонунчилик таклифи бўйича жамоатчилик фикрини ўрганишни, шу жумладан, фуқаролик жамияти институтларининг ва илмий-тадқиқот муассасаларининг вакиллари иштирокида ўрганишни ташкил этиши мумкин.

16. Қонунчилик таклифи Қўмита мажлисида муҳокама этилганидан кейин унинг матни Сенат қўмиталари, Сенат девони таркибий бўлинмалари билан келишилади (зарур ҳолларда қонунчилик таклифи давлат органлари билан келишилиши мумкин).

Қонунчилик таклифи матни бўйича келишув тартиб-таомиллари амалга оширилганидан сўнг қонунчилик таклифининг матни белгиланган тартибда:

Сенат девони Юридик бошқармаси томонидан ўн иш куни ичида ҳуқуқий экспертизадан;

Сенат девони Назорат-таҳлил бошқармасининг Таржима ва таҳрир бўлими томонидан ўн иш куни ичида лингвистик ва бошқа зарур экспертизадан ўтказилади.

17. Қонунчилик таклифи зарур экспертизалардан ўтказилиб такомилига етказилганидан кейин у юзасидан Сенат Раисига ахборот берилади.

18. Қонунчилик таклифи Сенат Раиси томонидан кўриб чиқилганидан сўнг мазкур масала Сенат қўмитаси мажлисида кўриб чиқилади ва қонунчилик таклифини Сенат Кенгаши муҳокамасига киритиш тўғрисида қарор қабул қилинади.

Қарорда қуйидаги масалалар акс эттирилиши лозим:

преамбула (қонунчилик таклифини ишлаб чиқиш учун қўмита томонидан амалга оширилган ишларнинг қисқача тавсифи, қонунчилик таклифини ишлаб чиқиш зарурати);

қонунчилик таклифи юзасидан ахборот беришга масъул бўлган сенатор;

қонунчилик таклифини белгиланган тартибда Қонунчилик палатасига юбориш тўғрисида тавсия.

19. Қонунчилик таклифи тегишинча Сенат Кенгашида муҳокама этилади ва уни Қонунчилик палатасига киритиш тўғрисидаги масала кўриб чиқилади.

Сенат Кенгаши мазкур масалани муҳокама этиш якунлари бўйича қуйидаги қарорлардан бирини қабул қилади:

қонунчилик таклифини Қонунчилик палатасига киритиш;

қонунчилик таклифини рад этиш;

қонунчилик таклифини маромига етказиш учун тегишли қўмитага қайтариш.

20. Қонунчилик таклифи Қонунчилик палатасига киритилаётганда қонунчилик таклифининг матни ва унга доир ҳужжатлар, қонунчилик таклифини киритиш тўғрисидаги Сенат Кенгашининг қарори, қонунчилик таклифини кўриб чиқиш чогида иштирок этадиган сенатор (вакил) ҳақидаги маълумот тақдим этилади.

21. Қонунчилик таклифи мазкур таклиф Қонунчилик палатасининг тегишли қўмитаси томонидан кўриб чиқилгунига қадар чақириб олиниши мумкин.

22. Қонунчилик таклифлари Сенатнинг, Сенат Кенгашининг топшириғига мувофиқ тайёрланганда масъул этиб кўрсатилган сенатор ва у аъзо бўлган Сенатнинг тегишли қўмитаси котибияти бошқарув ходими қонунчилик таклифига доир материаллар белгиланган муддатларда тайёрланиши, қонунчиликка мувофиқлиги, унда кўрсатилаётган маълумотлар асослилиги учун шахсан жавобгар ҳисобланади.

23. Тартиб бузилишида айбдор бўлган шахсларга нисбатан белгиланган тартибда интизомий ёки бошқа жавобгарлик чоралари қўлланилиши мумкин.

24. Тартибга ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш, уни ўз кучини йўқотган деб топиш Сенат Кенгаши қарори асосида амалга оширилади.