Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси жамоат хавфсизлиги концепциясини тасдиқлаш ва уни амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2021 йил 29 ноябрдаги ПФ-27-сон Фармонига мувофиқ жамоат хавфсизлигини таъминлашда овчилар жамоат бирлашмаларининг ўрнини кучайтириш, давлат органлари ва ташкилотлари ҳамда фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари билан ҳамкорлик қилишнинг замонавий механизмларини жорий этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси жамоат хавфсизлиги концепциясини тасдиқлаш ва уни амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2021 йил 29 ноябрдаги ПФ-27-сон Фармонида жамоат хавфсизлигини таъминлашда овчилар жамоат бирлашмаларининг ролини ошириш ва масъулиятини кучайтириш, шунингдек, уларнинг фаолиятини тубдан такомиллаштириш белгилангани маълумот учун қабул қилинсин.

2. Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, Миллий гвардияси ҳамда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги овчилар жамоат бирлашмаларининг жамоат хавфсизлигини таъминлаш соҳасида тегишли давлат органларига кўмаклашиш ва амалий ёрдам кўрсатиш бўйича фаолиятини ташкил этишда замонавий услубларни жорий этсин, бунда қуйидаги асосий йўналишларга алоҳида эътибор қаратсин:

овчилик хўжаликлари ва уларга туташ бошқа ҳудудларда шубҳа уйғотувчи шахсларнинг бўлишини, улар томонидан қурол-аслаҳа, гиёҳвандлик воситалари, бошқа тақиқланган ашёларни олиб ўтиш ёки яшириб қўйиш, жамоат хавфсизлигига таҳдид солувчи бошқа ҳолатларни аниқлаш ҳамда бартараф этиш бўйича ваколатли давлат органларига амалий ёрдам кўрсатиш борасидаги фаолиятни янада кенгайтириш;

фуқароларни ов қуроли билан муомалада бўлиш ва ундан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига ўқитиш тизимини янада такомиллаштириш;

спортнинг ҳарбий-амалий турларини (стендга ўқ отиш, овчилик биатлони) ривожлантиришда, ушбу спорт турлари билан шуғулланиш учун зарур моддий-техник база ва инфратузилмани яратишда, шунингдек, овчилик-спорт клублари тизимини шакллантиришда иштирок этиш;

спортнинг ўқ отиш турлари бўйича иқтидорли ёш спортчиларни аниқлаш, тайёрлаш ҳамда ўқув-машқ жараёнини самарали ташкил этишда спорт ташкилотларига яқиндан кўмаклашиш.

3. Қуйидагиларни назарда тутувчи:

овчилик назорати жамоатчи инспектори фаолиятини ташкил этиш тартиби, овчилик назорати жамоатчи инспекторлари таркибини шакллантириш мезонлари ва овчилик назорати жамоатчи инспекторининг ваколатли давлат органларига амалий ёрдам кўрсатиш борасидаги ҳуқуқ ва мажбуриятларини назарда тутувчи Овчилик назоратининг жамоатчи инспектори тўғрисидаги намунавий низом 1-иловага мувофиқ;

қуролдан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига ўқитиш бўйича махсус қисқа муддатли ўқув курсларига қабулни ташкил этиш ҳамда ўқув юкламаси ҳажмини белгилаш, ўқув курсларида ўқув жараёнини ташкил этиш ва якуний имтиҳонларни ўтказиш ҳамда ўқув курсларини тамомлагани тўғрисида гувоҳномалар бериш ва уларнинг реестрини юритиш тартибини назарда тутувчи Қуролдан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига ўқитиш бўйича қисқа муддатли махсус ўқув курслари тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

4. Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Ички ишлар вазирлиги:

икки ой муддатда ушбу қарорнинг тегишлилиги бўйича талабларини амалга ошириш механизмини белгилайдиган чора-тадбирлар дастурини тасдиқласин ва унинг сифатли бажарилиши устидан доимий назорат ўрнатсин;

Ўзбекистон овчи ва балиқчилар спорт бирлашмаси ҳамда унинг минтақавий тузилмалари билан биргаликда овчилик хўжаликлари ҳудудида қўшма рейдлар ва бошқа профилактика тадбирларини тажрибали ҳаваскор овчиларни жалб этган ҳолда доимий равишда ўтказиш амалиётини йўлга қўйсин.

5. Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ҳамда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.

6. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси ички ишлар вазири П.Р. Бобожонов зиммасига юклансин.

1. Ушбу Намунавий низом ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги тадбирларни амалга оширишда овчилар жамоат бирлашмаларига аъзо бўлган фуқароларнинг (кейинги ўринларда — жамоатчи инспекторлар) жамоатчилик асосида иштирокини ташкил этиш тартибини, уларнинг вазифалари, ҳуқуқлари ва мажбуриятларини белгилайди.

2. Ушбу Намунавий низом қоидалари овчилар жамоат бирлашмалари бўлмаган нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларига нисбатан татбиқ этилмайди.

3. Жамоатчи инспекторларнинг фаолияти белгиланган тартибда адлия органларида давлат рўйхатидан ўтказилган овчилар жамоат бирлашмалари таркибида ташкил этилиши мумкин.

4. Жамоатчи инспекторлар сони овчилар жамоат бирлашмалари томонидан юритиладиган овчилик хўжаликлари сони ва уларнинг майдонига, чегараолди минтақасида ва муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларда жойлашувидан (агар уларнинг муҳофаза режимида ов қилиш назарда тутилган бўлса) келиб чиққан ҳолда белгиланади.

Мазкур банднинг биринчи хатбошисидаги мезонларга асосан овчилар жамоат бирлашмалари томонидан жамоатчи инспекторлар гуруҳи тузилиши мумкин.

Жамоатчи инспекторлар таркиби, биринчи навбатда, овчилар жамоат бирлашмалари томонидан юритиладиган овчилик хўжаликлари штатида егерлар ёки бошқа штатдаги ов мутахассислари мавжуд бўлмаган ёки етишмайдиган овчилик хўжаликларида шакллантирилади.

Жамоатчи инспектор вазифаларини бажариш фуқарони овчилар жамоат бирлашмасига аъзоликка доир мажбуриятларни бажаришдан озод қилмайди.

Жамоатчи инспекторлар ўз фаолиятини жамоатчилик асосида амалга оширадилар, улар билан меҳнат шартномаси расмийлаштирилмайди ва иш стажи ҳисобланмайди.

Овчилар жамоат бирлашмалари аъзолари жамоатчи инспектор вазифасини бажаришга фақат иш жойидан бўш вақтларида жалб этилиши мумкин.

5. Жамоатчи инспекторлар таркиби ов қилиш қоидаларини, шу жумладан, ёввойи ҳайвонларнинг яшаш муҳитини, бўлиш ва урчиш жойларини, уларнинг кўчиб ўтиш йўлларини муҳофаза қилиш, ов қилиш учун рухсат этилган ҳамда тақиқланган жойларни, ёввойи ҳайвонларнинг турларини ҳамда ов қуроллари ва усулларини, ов қилиш учун белгиланган муддатларни, овланган ёввойи ҳайвонлар ва уларнинг яшаш фаолияти маҳсулотлари ҳисобини юритиш тартибини, ҳайвонот дунёсидан фойдаланиш қоидаларини бузганлик учун жавобгарлик чораларини, шунингдек, овчилик хўжаликлари ва уларга туташган ҳудудларни яхши биладиган, интизомли, ташкилотчилик, кучли ирода, топқирлик, ташаббускорлик қобилиятларига ва аҳоли ўртасида обрў-эътиборга эга овчилар жамоат бирлашмалари аъзоларидан ихтиёрийлик тамойили асосида шакллантирилади.

6. Жамоатчи инспектор бўлиш истагини билдирган овчилар жамоат бирлашмаси аъзоси овчилар жамоат бирлашмаси раҳбарлик органига ариза билан мурожаат қилади.

Ариза овчилар жамоат бирлашмаси раҳбарлик органи томонидан Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ва унинг ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги агентлиги (ов қилиш жойлари ўрмон фондига кирмайдиган ерларда жойлашган бўлса) ҳамда ҳудудий ички ишлар органларининг вакиллари иштирокидаги йиғилишда ариза келиб тушган кундан эътиборан ўттиз кундан ошмаган муддатда кўриб чиқилади. Бунда аризани кўриб чиқиш натижалари баён шаклида расмийлаштирилади.

Номзоди маъқулланган фуқарога овчилар жамоат бирлашмаси раҳбарлик органи йиғилиши баёнига мувофиқ овчилар жамоат бирлашмаси раҳбарининг буйруғи билан ушбу Намунавий низомга 1-иловага мувофиқ шакл бўйича уч йил муддатга жамоатчи инспектор гувоҳномаси берилади.

7. Жамоатчи инспектор гувоҳномаси тартиб рақамига эга бўлади, овчилар жамоат бирлашмаси томонидан ушбу Намунавий низомга 2-иловага мувофиқ шаклда юритиладиган алоҳида ҳисобга олиш журналида қайд этилади ҳамда гувоҳнома олувчига журналга имзо қўйдирган ҳолда топширилади.

Бунда гувоҳнома рақами ҳисобга олиш журналидаги тартиб рақамга мос келиши керак.

Ҳисобга олиш журнали овчилар жамоат бирлашмаси раҳбарига шахсан бириктирилган махсус сейфда сақланади.

Ҳисобга олиш журнали белгиланган намунага мос, қаттиқ жилд билан муқоваланган ҳамда варақлари рақамланган, тикилган, овчилар жамоат бирлашмаси раҳбари имзоси ва муҳри билан, варақлари ва унинг юритилиши бошланган санаси кўрсатилган ҳолда тасдиқланган бўлиши керак.

8. Қуйидагилар жамоатчи инспекторларнинг асосий вазифалари ҳисобланади:

овчилик хўжаликларида ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги қонунчилик ҳужжатларига юридик ва жисмоний шахслар томонидан риоя этилишини ўрганиб бориш ҳамда аниқланган ҳуқуқбузарликлар юзасидан табиатни муҳофаза қилиш давлат органлари ҳамда овчилар жамоат бирлашмасини хабардор қилиш;

овчилик хўжаликларида ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва аниқлаш, қонунга хилоф равишда ов қилишга (браконьерликка) қарши курашиш бўйича табиатни муҳофаза қилишга масъул инспекторлар томонидан ўтказилаётган патруллик рейдлари ва бошқа тадбирларда иштирок этиш;

овчилик хўжаликлари, биринчи навбатда, чегараолди минтақаларида ва муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларда ҳамда уларга туташ ҳудудларда жойлашган нотаниш, шубҳа уйғотувчи шахсларнинг пайдо бўлиши, қурол-аслаҳани, ўқ-дориларни, гиёҳвандлик воситаларини, бошқа тақиқланган ашёларни олиб ўтиш ёки яшириб қўйиш, жамоат хавфсизлигига таҳдид соладиган ёки таҳдид солиши мумкин бўлган ўзга ҳолатлар юзасидан ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларни хабардор қилиш;

ваколатли давлат органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотлари томонидан овчилик хўжаликлари ҳудудида ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш соҳасидаги давлат дастурларини ҳамда бошқа дастурларнинг амалга оширилишига кўмаклашиш;

овчилик хўжаликлари ҳудудида табиий офатлар, ёнғинлар ва бошқа фавқулодда вазиятлар хавфи туғилганда ваколатли давлат органларини, овчилик хўжаликлари ходимларини ва аҳолини ўз вақтида хабардор қилишда ва ушбу ҳолатларни бартараф этишда қатнашиш;

фуқароларда атроф табиий муҳитга нисбатан эҳтиёткорона муносабатни шакллантиришда, табиат тўғрисидаги билимларни тарғиб қилиш ва оммалаштириш ишларини амалга оширишда, табиатни муҳофаза қилишга доир танловлар, кўргазмалар ва бошқа оммавий тадбирларни ўтказишда иштирок этиш.

9. Жамоатчи инспекторлар ўз зиммасига юкланган вазифаларни бажаришда қуйидаги ҳуқуқларга эга:

овчилик хўжаликлари ҳудудида бўлиб турган шахслар томонидан ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланиш қоидаларига риоя этилишини бевосита кузатиш, аниқланган ҳолатлар бўйича белгиланган тартибда маълумотномалар ва ахборотлар тўплаш ҳамда ваколатли давлат органларига киритиш;

овчилик хўжалиги ҳудудини айланиб чиқиш (патруллик қилиш), ҳуқуқбузарлик ҳолатларини аниқлаш ва расмийлаштириш учун хизмат ҳайвонлари ва транспорт воситаларидан, видеокузатув ҳамда кузатувнинг бошқа техник воситаларидан фойдаланиш, юкланган вазифаларни махсус кийим-бошда (формада) бажариш;

овчилик хўжаликларидан, табиатни муҳофаза қилиш органларидан ҳамда овчилик хўжалиги ҳудудида бўлиб турган шахслардан юкланган вазифаларни бажариш учун зарур бўлган ахборотларни олиш;

табиатни муҳофаза қилиш давлат органлари ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимлари томонидан овчилик хўжаликлари ҳудудида ўтказилаётган инспекторлик рейдлари ва бошқа тадбирларда иштирок этиш, ҳуқуқбузарликлар ҳолатларига аниқлик киритишда ва уларни расмийлаштиришда қатнашиш;

овчилик хўжаликлари ҳудудида аниқланган ҳуқуқбузарликлар, шубҳали ҳолатлар ва шубҳа уйғотувчи шахслар хусусида ваколатли давлат органларига ахборот бериш ва маълумотлар киритиш;

аҳолининг табиатни муҳофаза қилишга доир маданияти ва билимини ошириш ишларида иштирок этиш;

ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланишга оид фаолият бўйича қонунчиликни такомиллаштириш ва яхшилаш юзасидан овчилар жамоат бирлашмасига таклифлар киритиш;

муҳим жамоат тадбирларида фаол иштирок этиш ва ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ҳамда ундан оқилона фойдаланишга оид талаблар бузилишининг олдини олиш, уни аниқлаш ва унга чек қўйиш, айбдорларни жавобгарликка тортишда кўмаклашгани учун давлат органларидан, овчилар жамоат бирлашмалари ёки бошқа нодавлат нотижорат ташкилотларидан мукофотлар олиш.

Жамоатчи инспекторлари қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

10. Жамоатчи инспекторлар:

ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан оқилона фойдаланишга доир ҳамда бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг, шунингдек, ушбу Низом ва овчилар жамоат бирлашмаси уставининг талабларига амал қилиши;

юкланган вазифалар доирасида табиатни муҳофаза қилиш ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга амалий ёрдам кўрсатиши;

овчилик хўжаликлари фаолиятига аралашмаслиги;

овчилик назорати жамоатчи инспектори гувоҳномасини ўзининг ёнида олиб юриши ва овчилик хўжаликлари ҳудудида бўлаётган шахсларнинг талаби бўйича тақдим этиши;

ўзига ишониб топширилган техник воситаларни, махсус кийим-бош (форма) ва бошқа мол-мулкни эҳтиёт қилиши ҳамда уларни соз ҳолатда сақлаши лозим.

11. Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Ички ишлар вазирлигининг ҳудудий бўлинмалари ҳамда овчилар жамоат бирлашмалари қонунчилик ҳужжатларида белгиланган ваколатлари доирасида жамоатчи инспекторлар фаолиятига услубий раҳбарлик қилади.

12. Жамоатчи инспекторлар ўз фаолиятини овчилар жамоат бирлашмаси раҳбари томонидан тасдиқланган режалар асосида амалга оширади.

Режаларда жамоатчи инспекторларга бириктирилган ҳудудларнинг номи ва аниқ чегаралари, уларни айланиб чиқиш (патруллик қилиш) тартиби ва давомийлиги, юзага келаётган вазиятни кузатиб бориш билан боғлиқ бўлган асосий ҳамда алоҳида вазифалар, овчилар жамоат бирлашмаси, табиатни муҳофаза қилиш давлат органлари ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг мансабдор шахслари билан ахборот алмашинувини таъминлаш қоидалари, амалга оширилаётган ишлар юзасидан ҳисобот бериш тартиби назарда тутилиши мумкин.

13. Жамоатчи инспекторларни ўқитиш, фаолиятини амалга ошириш давомида уларга йўриқнома ўтказиш ва вазифаларни белгилаш овчилар жамоат бирлашмаси раҳбари, заруратга кўра эса Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги Давлат экологик назорат инспекциясининг ҳамда ҳудудий ички ишлар органлари ходимлари томонидан амалга оширилади.

Жамоатчи инспекторлар зиммасига ушбу Намунавий низомда ва бошқа қонунчилик ҳужжатларида белгиланмаган вазифаларни юклаш ёки топшириқлар бериш, уларни давлат сирларини ташкил этувчи ҳужжатлар билан таништириш тақиқланади.

14. Жамоатчи инспекторлар давлат органлари ва овчилар жамоат бирлашмалари ёки бошқа нодавлат нотижорат ташкилотлари томонидан рағбатлантирилиши мумкин.

15. Жамоатчи инспекторлар фаолият юритиши учун шароитлар яратиш, уларни ўқитиш ва малакасини ошириш билан боғлиқ харажатлар овчилар жамоат бирлашмалари маблағлари ҳисобидан молиялаштирилади.

16. Жамоатчи инспекторлар ўзига юкланган вазифаларни бажариши учун овчилар жамоат бирлашмалари томонидан махсус кийим-бош (форма) билан бепул таъминланади.

Махсус кийим-бош (форма) намуналари овчилар жамоат бирлашмаси раҳбарлик органи томонидан тасдиқланиши мумкин.

17. Жамоатчи инспекторларга юкланган вазифаларнинг хусусиятларидан келиб чиқиб, уларга овчилар жамоат бирлашмалари томонидан хизмат ҳайвонлари, транспорт ва алоқа воситалари, видеокузатув ҳамда кузатувнинг бошқа техник воситалари вақтинча фойдаланиш учун берилиши мумкин.

18. Жамоатчи инспектор гувоҳномасининг амал қилиш муддатини узайтириш ёки амал қилишини тугатиш ушбу гувоҳномани беришга доир умумий тартибда амалга оширилади.

19. Жамоатчи инспектор гувоҳномасининг амал қилиш муддати жамоатчи инспекторнинг аризаси асосида узайтирилади.

20. Жамоатчи инспектор гувоҳномаси амал қилишини тугатишга қуйидагилар асос бўлади:

гувоҳноманинг амал қилиш муддати тугаганда;

жамоатчи инспекторнинг аризасига мувофиқ;

жамоатчи инспектор унга юкланган вазифаларни бажармаганда ёки лозим даражада бажармаганда ёки унинг фаолиятида қонунчилик ҳужжатларига зид хатти-ҳаракатлар аниқланганда;

жамоатчи инспектор суд томонидан жиноят ёки маъмурий ҳуқуқбузарлик (ов қилиш ва балиқ овлаш қоидаларини бузганлик) содир этганликда айбдор деб топилганда;

жамоатчи инспектор овчилар жамоат бирлашмасининг устави талабларини қўпол равишда бузганда ёки овчилар жамоат бирлашмаси аъзолигидан чиқарилганда;

жамоатчи инспекторга ов қуролини сақлаш ва олиб юришга доир берилган рухсатноманинг амал қилиши тугатилганда ёки бекор қилинганда, агар унинг жамоатчи инспектор мажбуриятларини бажариши ов қуроли билан бевосита боғлиқ бўлса.

Амал қилиши тугатилган гувоҳнома жамоатчи инспектор томонидан уч кун муддат ичида уни берган овчилар жамоат бирлашмасига қайтарилиши шарт.

21. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.

1. Ушбу Низом фуқаровий ов қуролини олиш учун биринчи марта рухсатнома олаётган Ўзбекистон Республикаси фуқароларини, Ўзбекистон Республикасида доимий яшовчи чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахсларни (кейинги ўринларда — фуқаролар) қуролдан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига ўқитиш бўйича қисқа муддатли махсус ўқув курсларини ташкил этиш ва уларда ўқитиш тартибини белгилайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

қурол — тузилишига кўра жонли нишонни ёки бошқа нишонни уриш, сигналлар бериш учун мўлжалланган қурилмалар ва ашёлар. Тузилиши жиҳатидан қуролга ўхшаш бўлган хўжалик-маиший ва ишлаб чиқариш мақсадидаги буюмлар сифатида сертификатланган буюмлар, шунингдек, тузилиши жиҳатидан қуролга ўхшаш бўлган спорт аслаҳалари қурол жумласига кирмайди;

қуролдан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига ўқитиш бўйича қисқа муддатли махсус ўқув курслари (кейинги ўринларда — ўқув курслари) — овчилар жамоат бирлашмаси томонидан фуқароларни ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ва ов қилиш, қурол билан муомалада бўлиш ва ундан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига ўқитиш бўйича ташкил этиладиган ҳуқуқий-назарий ва амалий ўқув машғулотлари мажмуаси;

тингловчи — қурол олишга биринчи марта рухсатнома олаётган, ўқув курсларида ўқиш учун тўлов суммасини тўлаган ва ўқув курсларига қабул қилинган шахслар;

инструктор — ўқув курсларида тингловчиларни ўқитадиган, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг Малака ошириш институтида тингловчи курсларини муваффақиятли тугатиб, белгиланган намунадаги сертификатни олган, овчилар жамоат бирлашмаси штатидаги ходим, шунингдек, Қорақалпоғистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг, Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ички ишлар бош бошқармалари ҳамда вилоятлар ички ишлар бошқармаларининг Жамоат хавфсизлиги хизмати, Жамоат тартибини сақлаш бошқармаларининг туман (шаҳар) ички ишлар бўлимларининг назорат-лицензиялаш фаолиятини ташкил этиш бўлинмаси ходими;

гувоҳнома — қуролни олишга рухсатнома расмийлаштириш учун ички ишлар органига мурожаат қилиш ҳуқуқини берувчи, тингловчининг ўқув курсларини муваффақиятли тугатганлигини тасдиқловчи ҳужжат;

ўқ отиш стенди — спорт мусобақалари ва ўқув-машқ йиғинларини ўтказишга, шунингдек, кўнгилочар мақсадларда силлиқ стволли ўқотар ов ҳамда силлиқ стволли ўқотар спорт қуролидан учар нишонларга қарата ўқ отиш учун махсус мўлжалланган (жиҳозланган) муҳандислик-қурилиш иншооти;

тир — спорт мусобақаларини, ўқув-машқ йиғинлари ва ўқув ўқ отиш машқларини ўтказишга, қуролни текширишга, шунингдек, кўнгилочар мақсадларда фуқаровий ва хизмат ўқотар қуролидан, пневматик ов қуролидан, пневматик спорт қуролидан, спорт улоқтириш қуролидан ҳаракатланмайдиган ҳамда ҳаракатланувчи нишонларга қарата ўқ отиш учун махсус мўлжалланган (жиҳозланган) муҳандислик-қурилиш иншооти;

ўқ отиш майдони — бир неча тир ва (ёки) ўқ отиш стендларидан ташкил топган мажмуа.

3. Ушбу Низом қоидалари қуролни олишга биринчи марта рухсатнома олаётган фуқароларга нисбатан татбиқ этилади.

Қуролни иккинчи ва ундан кўп марта олишга, шунингдек, қуролни сақлаш ва олиб юришга, сақлашга доир рухсатномаларни олаётган фуқароларнинг ўқув курсларида ўқиши тавсиявий ҳисобланади.

4. Ушбу Низом қоидалари қуйидагиларга нисбатан татбиқ этилмайди:

тиғли совуқ (ов пичоқлари, ов ханжарчалари ва ханжарлар) қуролни олаётган фуқароларга;

сигнал берувчи ов қуролини, спорт қуролини, ўзини ўзи ҳимоя қилиш қуролини, коллекциялаш ва кўргазмага қўйиш учун мўлжалланган қуролни олишга доир рухсатномаларни олаётган фуқароларга;

мукофот қилинган қуролни сақлаш ва олиб юришга доир рухсатномани олаётган Ўзбекистон Республикаси фуқароларига;

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида фуқаровий қуролни олишга доир рухсатномаларини олаётган Ўзбекистон Республикаси ҳудудида вақтинча турган чет эл фуқароларига.

5. Ўқув курслари:

қурол ва унинг ўқ-дорилари муомаласига доир қонунчилик ҳужжатлари талабларини, овчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини;

ов қилиш қоидаларини, шу жумладан, атроф-муҳитни, ёввойи ҳайвонлар яшаш муҳитини, бўлиш ва урчиш жойларини, уларнинг кўчиб ўтиш йўлларини муҳофаза қилиш, ов қилиш учун рухсат этилган ва тақиқланган жойларни, ёввойи ҳайвонларнинг турларини ҳамда ов қуроллари ва усулларини, ов қилиш учун белгиланган муддатларни, овланган ёввойи ҳайвонлар ва уларнинг яшаш фаолияти маҳсулотларининг ҳисобини юритиш тартибини;

қурол билан муомалада бўлиш, ов қилиш ва балиқ овлаш, ҳайвонот дунёсидан фойдаланишнинг бошқа турларини амалга ошириш қоидаларини бузиш учун жавобгарлик чораларини;

фойдаланиладиган қурол ва унинг ўқ-дорилари асосий турларини, уларнинг тактик ва техник тавсифларини ҳамда баллистик хусусиятларини, уларни сақлаш, ташиш, олиб юриш ва улардан фойдаланиш тартибини;

қуролни ўқлашда, тозалашда, қўллашда, қурол билан бошқа шаклларда муомала қилишда шахсий, атрофдагиларнинг хавфсизлигини ва жамоат тартибини таъминлаш ҳамда ёнғинга қарши чораларни;

ўқдан яраланганда ва бошқа турдаги тан жароҳатларининг асосий турлари бўйича бирламчи шошилинч тиббий ёрдам кўрсатиш асосларини ўзлаштириб олиш учун зарур бўлган мустаҳкам ва етарли ҳажмда билимларни ҳамда амалий кўникмаларни ҳосил қилиш мақсадларида ташкил этилади.

Ўқув курсларида:

ушбу банднинг иккинчи — тўртинчи хатбошиларига доир қисмда — овчилар жамоат бирлашмаси штатидаги ходимлари таркибидан тайёрланган инструкторлар томонидан;

ушбу банднинг бешинчи — еттинчи хатбошиларига доир қисмда — ички ишлар органлари назорат-лицензиялаш фаолиятини ташкил этиш бўлинмаси ходимлари таркибидан тайёрланган инструкторлар томонидан ўқитилади.

6. Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг Малака ошириш институти томонидан инструкторларни тайёрлаш бўйича ўқув жараёни доирасидаги алоҳида ўқув машғулотларини ўтказиш учун Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, шунингдек, овчилар жамоат бирлашмаси, Ўзбекистон ўқ отиш спорти федерацияси, овчилик ва отиш спорти соҳасидаги фаолият билан шуғулланувчи юридик шахслар ва бошқа манфаатдор ташкилотларнинг малакали ходимлари ва тажрибали мутахассислари келишув асосида жалб этилиши мумкин.

7. Ўқув курсларида тингловчилар ишдан ажралган ҳолда ўқитилади.

8. Ўқув курсларида ўқиш билан боғлиқ харажатлар овчилар жамоат бирлашмаси томонидан белгиланади ҳамда овчилар жамоат бирлашмаси ва фуқаро ўртасида тузиладиган шартномага асосан кўрсатилади. Бунда тўлов суммасини курсларда ўқиш давомида бўлиб тўлаш имконияти назарда тутилиши мумкин.

9. Шартномада фуқаро хавфсиз фойдаланиш қоидаларига ўқитилиши лозим бўлган қурол тури (силлиқ стволли ов қуроли, сойли стволли ов қуроли, пневматик ов қуроли) кўрсатилиши лозим.

10. Ўқув курсларида ўқитиш учун шартнома суммасининг 50 фоизи овчилар жамоат бирлашмаси томонидан Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг Жамоат хавфсизлиги департаменти Жамоат тартибини сақлаш хизматининг махсус ҳисобварағиға ўтказилади.

11. Ўқув курсларига йигирма беш ёшга тўлган фуқаролар қабул қилинади.

12. Ўқув курсларида ўқишни хоҳловчи фуқаролар йил давомида ўқув курсларига қабул қилиш ҳақидаги аризани ва унга илова қилинган қуйидаги ҳужжатларни овчилар жамоат бирлашмасига бевосита, почта алоқаси воситалари орқали ёки электрон шаклда овчилар жамоат бирлашмасининг электрон манзилига (мавжуд бўлса) улар олинганлиги ҳақида хабардор қилинган ҳолда тақдим этади:

овчилар жамоат бирлашмаси томонидан берилган овчилик гувоҳномаси нусхаси;

фуқаролик паспорти (идентификацияловчи ID-картаси) ёки шахсни тасдиқловчи бошқа ҳужжат (Ўзбекистон Республикаси фуқаролари учун);

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида доимий яшайдиган чет эл фуқароси ва фуқаролиги бўлмаган шахснинг Ўзбекистон Республикасида яшаш гувоҳномаси (идентификацияловчи ID-картаси).

13. Ўқув курсларидаги ўқув жараёни тингловчилар сони қоидага кўра гуруҳларнинг тўлдирилишига боғлиқ ҳолда камида 15 — 20 кишидан иборат, бироқ 25 кишидан ортиқ бўлмаган гуруҳларда ташкил қилинади.

14. Ўқув курсларининг гуруҳлар таркиби шакллантирилгандан сўнг овчилар жамоат бирлашмаси томонидан икки иш кунида ўқув курслари муддати (йил, ой, сана, машғулотлар бошланиши ва тугалланиши вақти), фуқароларнинг рўйхати акс эттирилган режа-жадвал тасдиқланиб, шу куннинг ўзида фуқароларга ёзма равишда хабарнома юборилади.

Хабарномада ўқув курслари муддати, ўқиш учун тўлов суммаси, овчилар жамоат бирлашмасининг банк ҳисобварағи реквизитлари ва тўлаш муддати кўрсатилади.

15. Олинган хабарномага асосан ўқув жараёни бошлангунга қадар овчилар жамоат бирлашмасига ўқиш учун мурожаат қилмаган ёки ўқиш учун белгиланган тўловни амалга оширмаган фуқаролар ўқув курсларига қабул қилинмайди ва бу ҳақда овчилар жамоат бирлашмаси томонидан бир иш кунида фуқароларга ёзма равишда хабарнома юборилади.

Мазкур ҳолларда фуқаролар кейинги ташкил этиладиган ўқув курсларида ўқишга қабул қилиниши мумкин.

16. Ўқув курсларида ўқиш учун режа-жадвалда кўрсатилган ҳамда тўлов суммасини тўлаган фуқаролар овчилар жамоат бирлашмаси раҳбари буйруғи билан тингловчи сифатида ўқишга қабул қилинади.

17. Ўқув курслари камида икки нафар инструктор томонидан ташкил этилади.

18. Ўқув курслари овчилар жамоат бирлашмаси томонидан Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ҳамда Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги билан келишилган ҳолда тасдиқланган ўқув дастурларига мувофиқ ўтказилади.

19. Ўқув машғулотлари инструкторлар томонидан ташкил этилади. Ўқув машғулотларини ўтказиш учун зарур ҳолларда вазирликлар, идоралар ва бошқа ташкилотларнинг малакали ходимлари ҳамда тажрибали мутахассислари келишув асосида жалб этилиши мумкин.

20. Ўқув курсларида ўқув жараёнининг умумий давомийлиги бир ҳафтани (36 (54 академик) соат) ташкил этади.

Умумий ўқув вақти ҳажми қуйидагича тақсимланади:

назарий таълим — 24 (36 академик) соат;

амалий машғулотлар — 12 (18 академик) соат, шу жумладан, қуролдан ўқ отишни ўргатиш машғулотлари (ўқув ўқ отиш машқлари) — 6 (9 академик) соат.

21. Ўқув машғулотлари маъруза, семинар ва амалий машғулот шаклларида ўтказилади. Назарий ўқув машғулотларини ўтказишда интерфаол ўқитиш услублари қўлланилиши тавсия этилади.

Ўқув машғулотлари давомида тингловчиларга назорат топшириқлари (тест, ёзма иш ва бошқалар) берилади.

22. Аудитория машғулотлари давомийлиги 80 дақиқани (танаффуссиз, икки академик соат) ташкил этади, ўқув машғулотлари оралиғидаги танаффус — камида 10 дақиқадан иборат бўлади.

23. Ўқув ўқ отиш машқлари овчилар жамоат бирлашмасига тегишли бўлган ҳамда ички ишлар органларининг рўйхатига олинган қурол ва ўқ-дорилари билан фуқаровий қурол ва унинг ўқ-дориларини сақлашга доир рухсатномаларига эга бўлган ўқ отиш стенди, тир ёки ўқ отиш майдонида ўтказилади.

24. Овчилар жамоат бирлашмаси ўқув курсларини ташкил этиш учун жиҳозланган хоналарга ва (ёки) қурол ва ўқ-дориларни сақлаш хонасига эга бўлмаганда, ўқув машғулотларини ўтказиш ва (ёки) қурол ва ўқ-дориларни сақлаш шартномавий тартибда фуқаровий қурол ва унинг ўқ-дориларини сақлашга доир рухсатномага эга бўлган юридик шахсда ёки ички ишлар органларида амалга оширилиши мумкин.

25. Овчилар жамоат бирлашмаси ўзига тегишли бўлган ўқ отиш стенди, тир ёки ўқ отиш майдонига эга бўлмаганда, ўқув ўқ отиш машқлари шартномавий тартибда фуқаровий қурол ва унинг ўқ-дориларини сақлашга доир рухсатномаларига эга бўлган юридик шахснинг ўқ отиш стенди, тири ёки ўқ отиш майдонида, ёхуд ички ишлар органларининг ўқ отиш полигонларида ўтказилиши мумкин.

26. Силлиқ стволли ўқотар ов қуроли билан ўқув ўқ отиш машқлари ўқ отиш стендида, сойли стволли ўқотар ов қуроли ва пневматик ов қуроли билан ўқув ўқ отиш машқлари эса, тир ёки ўқ отиш майдонида ўтказилади.

Силлиқ стволли ўқотар ов қуроли билан ўқув ўқ отиш машқлари бир неча ўқ отиш стендидан иборат бўлган ўқ отиш майдонида ўтказилиши мумкин.

Сойли стволли ўқотар ов қуроли ва пневматик ов қуроли билан ўқув ўқ отиш машқлари бир неча тирлардан иборат бўлган ўқ отиш майдонида ўтказилиши мумкин.

27. Ўқ отиш тиридаги ўқув ўқ отиш машқларида қатнашишга фақат қуролни ўқлаш, тозалаш, олиб юриш, қўллашда шахсий, атрофдагилар хавфсизлигини ва жамоат тартибини таъминлаш чораларини, шунингдек, ўқув ўқ отиш машқлари шартлари ва хавфсизлик қоидаларига оид билим ва кўникмалар бўйича ўтказилган назорат синовларидан муваффақиятли ўтган тингловчиларга рухсат берилади.

28. Ўқув ўқ отиш машқлари овчилар жамоат бирлашмаси раҳбари томонидан ушбу машқларни ўтказиш учун масъул бўлган инструктор (инструкторлар) тайинлангандан сўнг гуруҳма-гуруҳ ўтказилади.

29. Ўқув ўқ отиш машқларини ўтказиш учун масъул бўлган инструктор (инструкторлар) томонидан машқлар ўтказилишидан олдин тингловчиларга хавфсизлик қоидалари бўйича йўл-йўриқлар берилади, шунингдек, бахтсиз ҳодисаларнинг олдини олишга қаратилган чора-тадбирлар кўрилади.

30. Ўқув курси жараёнида тингловчиларнинг машғулотларда қатнашиш давомати, уларни ўтказиш санаси, мавзуси, дарс соатлари миқдорлари, назорат топшириқлари натижаларининг ҳисоби юритилади.

31. Тингловчилар ўқув курсларида ўқишни тугатгандан сўнг тест синовлари шаклида якуний имтиҳон топширади.

32. Ўқув курслари тингловчиларининг билимини баҳолашни ташкил этиш ва ўтказиш учун овчилар жамоат бирлашмаси томонидан камида 3 — 5 кишидан иборат имтиҳон комиссияси тузилади. Имтиҳон комиссияси раиси, таркиби ва ишлаш тартиби овчилар жамоат бирлашмаси томонидан тасдиқланади.

Комиссия таркибига бошқа вазирликлар, идоралар ва ташкилотларнинг ходимлари ҳамда мутахассислари келишув асосида жалб этилиши мумкин.

33. Якуний имтиҳон топшириқлари ўқув курси дастурига мувофиқ тузилади. Имтиҳон натижалари 100 балли тизимда баҳоланади.

Якуний имтиҳонда тест синовлари учун ажратилган максимал баллнинг 70 фоизидан кам балл тўплаган тингловчилар ўқув курсларини муваффақиятли ўзлаштирмаган ҳисобланади.

34. Якуний имтиҳонда узрли сабаб туфайли иштирок этмаган тингловчилар навбатдаги гуруҳ тингловчилари билан биргаликда иштирок этишлари мумкин.

35. Тест синовларидан муваффақиятли ўта олмаган тингловчиларга кейинги ўқув курслари якунида имтиҳонни фақат бир марта қайта топширишга имкон берилади.

Қайта топшириш натижаларига кўра имтиҳондан ўта олмаган тингловчилар хоҳишига кўра ушбу Низомда белгиланган тартибда ўқув курсларига такроран қабул қилинади.

36. Имтиҳон натижалари имтиҳон ўтказилган куни комиссиянинг барча аъзолари томонидан имзоланган баённома ва имтиҳон қайдномаси орқали расмийлаштирилади ҳамда тингловчиларга эълон қилинади.

37. Имтиҳон комиссияси баённомасига асосан якуний имтиҳондан муваффақиятли ўтган тингловчиларга бир иш кунида ушбу Низомга иловада белгиланган намунадаги ҳамда QR-код (матрик штрихли код) билан рўйхатдан ўтказиладиган гувоҳнома, имтиҳонлардан ўта олмаган тингловчиларга эса, улар ўқув курсларини тамомлагани тўғрисидаги маълумотнома берилади. Гувоҳнома ва маълумотномалар овчилар жамоат бирлашмаси раҳбари томонидан имзоланади.

Гувоҳнома фуқароларга берилган гувоҳномалар реестрига имзо қўйдирган ҳолда топширилади.

38. Гувоҳномада фуқаро хавфсиз фойдаланиш қоидаларига ўқитилган қурол тури (силлиқ стволли ов қуроли, сойли стволли ов қуроли, пневматик ов қуроли) кўрсатилиши шарт.

39. Гувоҳнома унинг амал қилиши чекланмаган муддатга берилади.

40. Гувоҳнома кимнинг номига берилган бўлса, ўша фуқарога ички ишлар органида силлиқ стволли ов қуролини, сойли стволли ов қуролини ва (ёки) пневматик ов қуролини олишга доир рухсатномани олиш учун асослардан бири ҳисобланади.

41. Овчилар жамоат бирлашмаси томонидан қуйидагилар кўрсатилиши лозим бўлган гувоҳномалар реестри (кейинги ўринларда — реестр) юритилади:

гувоҳнома эгасининг фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган санаси, доимий яшаш манзили, телефони;

гувоҳнома эгаси хавфсиз фойдаланиш қоидаларига ўқитилган қурол тури (силлиқ стволли ов қуроли, сойли стволли ов қуроли, пневматик ов қуроли);

гувоҳномани бериш учун асос бўлган комиссия баённомасининг санаси ва рақами;

гувоҳнома берилган сана, унинг серияси ва тартиб рақами;

гувоҳнома дубликатини бериш асоси ва санаси.

42. Реестр қоғоз манбада бир нусхада юритилади.

Қоғоз манбадаги реестр журнали ҳудудий ички ишлар органида ҳисобга қўйилган бўлиши лозим.

Реестр қўшимча равишда электрон манбаларда ҳам юритилиши мумкин.

Қоғоздаги ва электрон манбалардаги ёзувлар ўртасида номувофиқлик мавжуд бўлган тақдирда, қоғоз манбалардаги ёзувлар устувор аҳамиятга эга бўлади.

Ушбу Низомнинг 41-бандида кўрсатилган реестр маълумотлари уларни тасдиқлайдиган ҳужжатлардаги мавжуд маълумотларга мувофиқ бўлмаган тақдирда, ушбу Низомнинг 41-бандида кўрсатилган маълумотлар уларга тегишли ўзгартиришлар киритилгунга қадар ишончли ҳисобланади.

43. Реестр журналига тартиб рақами қўйилади, унинг бетлари изчил кетма-кетликда рақамланади ва ип ўтказиб тикилади.

Реестр журналининг титул варағида овчилар жамоат бирлашмаси номи, шунингдек, у қачон юритилиши бошлангани ва тугатилгани кўрсатилади.

Реестр журналининг охирги бетида унинг нечта бетдан иборат эканлиги кўрсатилади ва ушбу маълумотлар овчилар жамоат бирлашмаси раҳбарининг имзоси, шунингдек, ҳудудий ички ишлар органи масъул ходимининг имзоси ва муҳри билан тасдиқланади.

44. Реестр журналидаги ёзувлар кўк ёки қора рангли шарикли ручка билан аниқ ёзилиши шарт. Ёзувни қайд қилишда ўчириш ва тузатишларга йўл қўйилмайди. Хато ёзилганда, матнни ўқиш имкониятини берадиган ҳолда ушбу хато ингичка чизиқ билан ўчирилиб, унинг тепасидан тўғриланган ёзув киритилади ва тегишли ёзув киритилган сатрнинг изоҳ қисмида «тузатилди» деб ёзиб қўйилади ҳамда матнни тўғрилаган шахснинг имзоси билан тасдиқланади.

45. Реестрнинг тўғри тўлдирилиши ва реестр журналининг бутлиги, шунингдек, гувоҳномалар бланкларининг ҳисоби юритилиши, сақланиши ва мақсадли ишлатилиши учун овчилар жамоат бирлашмаси раҳбари ёки унинг буйруғи билан ушбу вазифалар юкланган масъул шахс жавобгар бўлади.

46. Реестр журнали қулфланадиган сейф ёки металл шкаф (яшик)да сақланади.

47. Реестр журнали тўлиқ тўлдирилгунча юритилади.

Тўлиқ тўлдирилиб, юритилиши тугатилган реестр журнали ҳудудий ички ишлар органига топширилади.

48. Реестрдаги маълумотлар фойдаланилиши чекланган ахборот ҳисобланади ва ошкор қилинмайди, қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.

Реестрдаги мавжуд маълумотлар овчилар жамоат бирлашмаси томонидан ички ишлар ёки бошқа ваколатли орган сўровига мувофиқ тегишли сўров олинган кундан бошлаб бир иш кунида тақдим этилади.

49. Йўқолган ёки яроқсиз ҳолга келган гувоҳнома ўрнига фуқаронинг мурожаатига асосан мурожаат келиб тушган кундан эътиборан икки иш куни ичида гувоҳноманинг аввалги ҳисобга олиш серияси ва тартиб рақами кўрсатилган дубликати расмийлаштириб берилади. Гувоҳнома дубликатининг юқори ўнг бурчагига «Дубликат» деган ёзув киритилади.

Гувоҳнома дубликатини беришда фуқаро томонидан овчилар жамоат бирлашмасининг дубликат бланкасини тайёрлаш билан боғлиқ харажатлари қопланади.

50. Инструкторлар беш йилда камида бир марта қайта тайёрланади.

51. Тингловчилар қуйидаги ҳолатларда ўқув курсларидан четлаштирилади:

ўз хоҳишига кўра;

ўқув курслари назарий таълим қисмининг 4 академик соатдан кўп ҳажмдаги машғулотларда қатнашмаганда;

ўқув ўқ отиш машқларида тўлиқ қатнашмаганда;

ўқув интизомини ва овчилар жамоат бирлашмасининг ички тартиб-қоидаларини мунтазам равишда ёки бир маротаба қўпол равишда бузганда;

вафот этганда.

52. Тингловчини ўқув курсларидан четлаштириш овчилар жамоат бирлашмаси раҳбарининг буйруғи билан расмийлаштирилади. Буйруқда четлаштириш сабаби ва асослари кўрсатилади.

53. Ўқув курслари тингловчилари ўқишдан четлаштирилганда ёки тест синовларидан муваффақиятли ўта олмаганда, уларга ўқиш учун тўланган тўлов суммаси қайтарилмайди.

54. Гувоҳнома олиниши фуқаро овчилар жамоат бирлашмалари устав ҳужжатларига мувофиқ ҳар йили қурол ва унинг ўқ-дориларни сақлаш, ташиш, олиб юриш ва ундан фойдаланиш, ўқлаш-ўқсизлантириш, тозалаш, улар билан хавфсиз муомалада бўлиш қоидалари бўйича билимларга оид мажбурий нормативларни («овчилик минимуми») топшириш мажбуриятидан озод этмайди.

55. Ички ишлар органларининг қуролни олишга доир рухсатномаси гувоҳномада кўрсатилган қурол турини (силлиқ стволли, сойли стволли, пневматик) олиш учун берилади.

56. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.