Ҳужжат кучини йўқотган 23.03.2006 16.12.2000 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 991
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг Низоми, 16.12.2000 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 991
Кучга кириш санаси
26.12.2000
Ҳужжат кучини йўқотган 23.03.2006
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси
Марказий банки
Бошқаруви томонидан

«ТАСДИҚЛАНДИ»
(Баённома 16/4)

2000 йил 2 сентябрда
478-сон

«КЕЛИШИЛГАН»

Ўзбекистон Республикаси
Фан ва техника
Давлат комитетининг раиси

П.Ҳабибуллаев

2000 йил 6 декабрь

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ТИЖОРАТ БАНКЛАРИДА ВА МАРКАЗИЙ БАНК ҲИСОБ-КИТОБ КАССА МАРКАЗЛАРИДА ЭЛЕКТРОН ИМЗО ВА ШИФРАЦИЯ КАЛИТЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ ТАРТИБИ ТЎҒРИСИДА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
низом
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2000 йил 16 декабрда 991-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган]
 LexUZ шарҳи
Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2006 йил 17 январдаги 1/10-сонли «Ўзбекистон Республикаси банк тизимида электрон рақамли имзо ва шифрлаш калитларидан фойдаланиш тартиби тўғрисидаги Низомни тасдиқлаш тўғрисида»ги қарорига (рўйхат рақами 1553, 13.03.2006 й.) мувофиқ ўз кучини йўқотган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.2. Мазкур ҳужжат Ўзбекистон Республикаси Марказий банки глобал тармоғи орқали ёпиқ турдаги ахборотларнинг узатилиши ва қабул қилинишида электрон маълумотларни муҳофаза қилиш, электрон имзо, шифрация калитларидан фойдаланиши ва уларнинг сақланишини тўғри ташкил этиш тартибини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.3. Барча глобал тармоқ иштирокчилари (банклари) учун мазкур тартибга риоя қилиниши мажбурийдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Асосий тушунчалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.1. Мазкур Низомни баён этишда қуйидаги қисқартма ва тушунчалардан фойдаланилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электрон имзо — криптографик методлар ёрдамида электрон ҳужжатларнинг муаллифлик ва асллигини ишончли аниқлаш учун ишлатувчи белгилар кетма-кетлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Электрон идентификатор — электрон имзони ўз ичига олган жисмоний қурилма.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шифрлаш — ахборотни махсус алгоритм ёрдамида ўзгартириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шифрация калити — ахборотларни шифрлаш ва шифрадан ечиш учун ишлатиладиган белгилар кетма-кетлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёпиқ турдаги электрон ахборотлар — Марказий банк томонидан электрон тўлов тизимида узатилаётганда шифрланиши ва электрон имзо билан муҳофазаланиши зарур деб топилган электрон ахборотлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бош муҳосиб электрон имзоси — банкларда электрон тўлов ҳужжатларини тасдиқлаш учун қўлланиладиган электрон имзо.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Захира электрон имзо — Бош муҳосиб электрон имзоси ишдан чиққанда вақтинча қўлланиладиган электрон имзо.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Электрон имзо ва шифрация калитларининг қўлланилиши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.1. Электрон имзо ва шифрация калитлари ёпиқ турдаги электрон ахборотларнинг аслига тўғрилигини таъминлаш ва ташқи муҳит таъсиридан муҳофазалаш мақсадида қўлланилади. Бош муҳосиб электрон имзоси электрон идентификатор ёки бошқа турдаги махсус қурилма бўлиши керак. Марказий банк электрон тўлов тизими орқали узатилаётган ёпиқ турдаги электрон ахборот махсус техник-дастурий муҳофазалаш қурилмаси ёрдамида электрон имзо ва шифрация калитлари қўлланилган ҳолда муҳофазаланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Электрон имзо ва шифрация калитларини вужудга келтириш ва тарқатиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.1. Электрон имзо шифрация калитлари Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг ваколатига эга бўлган бўлими томонидан махсус дастурлар ёрдамида вужудга келтирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.2. Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг ваколатига эга бўлган бўлими электрон имзо ва шифрация калитлари тарқатилиши ҳақида раҳбарларига олдиндан хат берадилар. Ушбу хатда электрон имзо ва шифрация калитларини тарқатиш ва ишга тушириш муддатлари кўрсатилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Шифрация ва электрон имзо калитларини созлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.1. Шифрловчи ва электрон имзо билан тасдиқловчи дастурий мажмуа ёпиқ турдаги ахборотни қайта ишловчи ёки ахборотни электрон тўлов тизими орқали узатувчи ва қабул қилувчи дастур таркибида ишлашини банкларда дастур ишлаб чиқарувчилар томонидан таъминланади. Белгиланган даврда электрон имзо ва шифрация калитлари ўзгартирилганда созлаш ишларини амалга ошириш банк ходимлари (дастурчи, оператор) томонидан қўлланилаётган тегишли дастурнинг йўриқномаси бўйича амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Электрон имзо ва шифрация калитларидан фойдаланиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.1. Марказий банк электрон тўлов тизими орқали амалга ошириладиган ёпиқ турдаги электрон ахборотлар электрон имзо билан тасдиқланган ва шифрланган бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.2. Электрон имзо билан тасдиқланмаган ёпиқ турдаги электрон ахборотлар ишлаш учун қабул қилинмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.3. Электрон тўлов тизими иштирокичиси ўзидан жўнатилган ёпиқ турдаги электрон ахборотнинг электрон имзосиз ёки электрон имзоси мос келмаганлиги тўғрисида маълумот олганда, зудлик билан муаммони ҳал этиши ва ёпиқ турдаги электрон ахборотни қайтадан жўнатиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.4. Бош муҳосиб электрон имзоси ва захира электрон имзо сейфда сақланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.5. Электрон архивлар учун жавобгар ходим муддати тугаган ёки кучини йўқотган шифрлаш калитларини ташқи сақловчи қурилмага кўчириб, архивлаштириш шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.6. Бош муҳосиблар Марказий банкдан олган янги электрон имзонинг кучга киргунига қадар аввалги электрон имзодан фойдаланадилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.7. Ёпиқ турдаги электрон ахборотни тегишли электрон имзо билан тасдиқлаш имконияти бўлмаганда ( масалан: электрон имзо бузилганда) банкнинг бош муҳосиби томонидан Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг ваколатига эга бўлган бўлимига аввал телефон орқали, сўнгра ёзма равишда маълумот беради. Ушбу маълумотда электрон имзонинг бузилиши сабаблари аниқ кўрсатилади ва «захира дискетаси» ёки «захира электрон идентификатор» дан фойдаланишга рухсат сўралади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.8. Захира электрон имзодан уч кундан узоқ муддатда фойдаланиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.9. Банк электрон имзони (электрон имзо калити бузилганда, йўқотилганда ва бошқа, шу каби ҳолатларда) белгиланган даврдан ташқари янгилаши учун Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг Ахборотни муҳофаза қилиш шуъбасига тушунтириш хати билан ёзма мурожаат қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.10. Электрон имзодан мазкур низом асосида фойдаланиш ва унинг сақланиши учун глобал тармоқ иштирокчиси раҳбарияти жавобгардирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Марказий банк раиси Ф. МУЛЛАЖОНОВ
(Ўзбекистон Республикаси вазирликлари, давлат қўмиталари ва идораларининг меъёрий ҳужжатлари ахборотномаси, 2000 й., 24-сон)