Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбуйруғи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.01.19-22 «Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўлган хоналар, бинолар ва ташқи қурилмалар тоифаларини аниқлаш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2022 йил 10 декабрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 122]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодексига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. ШНҚ 2.01.19-22 «Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўлган хоналар, бинолар ва ташқи қурилмалартоифаларини аниқлаш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 2010 йил 13 майдаги 32-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.01.19-09 «Хоналар, бинолар ва ташқи қурилмаларнинг портлаш-ёнғин ва ёнғин хавфлилиги бўйича тоифасини аниқлаш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ва Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВазир Б. ЗАКИРОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2022 йил 4 ноябрь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш194-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКелишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСаноат хавфсизлиги давлат қўмитаси раиси Б. ГУЛЯМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2022 йил 23 сентябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2022 йил 26 сентябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭнергетика вазири Ж. МИРЗАМАҲМУДОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2022 йил 2 ноябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2022 йил 4 ноябрдаги 194-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.01.19-22 «Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўлган хоналар, бино ва иншоотлар ҳамда ташқи қурилмалар тоифаларини аниқлаш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) ишлаб чиқариш ва омборхона учун мўлжалланган хоналар, бино ва иншоотларнинг (бундан буён матнда хоналар, бино ва иншоотлар деб юритилади) уларда сақланаётган (қўлланилаётган) модда ва материалларнинг миқдори ва портлаб-ёниш хавфи хусусиятлари ҳамда ушбу хона, бино ва иншоотларда мавжуд бўлган технологик жараённинг хусусиятларини инобатга олган ҳолда портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифаларини, шунингдек ишлаб чиқариш ва омборхона учун мўлжалланган ташқи қурилмаларнинг (бундан буён матнда ташқи қурилмалар деб юритилади) ёнғин хавфи бўйича тоифаларини аниқлаш услубини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-боб. Атамалар ва таърифлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишавария — хавфли ишлаб чиқариш объектида иншоотларни ва (ёки) техник қурилмаларни вайрон бўлиши, назоратсиз портлаш ва (ёки) хавфли моддаларни чиқариш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишавария сценарийси — одамларга, хоналар, бино ва иншоотларга ҳамда технологик ускуналарга хавфли ёнғин омиллари таъсир қилувчи муайян зонага эга бўлган ҳодисалар кетма-кетлигининг модели;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаппаратлар — кимёвий, физик ёки физик-кимёвий жараёнларни амалга ошириш, шунингдек улардаги турли моддаларни сақлаш ёки кўчириш учун мўлжалланган техник қурилмалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбуғ-ҳаво аралашмасининг ёниши — ҳажмдаги босимнинг ошиши билан чекланган ҳажмда ҳосил бўлган ёнувчи буғ ҳаво аралашмасининг ёниш жараёни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёнғинга қарши бўлма — биноларнинг ёнғинга қарши деворлар оралиғидаги қисми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёнғин хавфсизлиги — жисмоний ва юридик шахслар мол-мулкининг, шунингдек атроф табиий муҳитнинг ёнғинлардан ҳимояланганлиги ҳолати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёнғин юкламаси — ёнғин содир бўлганда, хонада жойлашган ёнувчан ва қийин ёнувчан модда ва материалларнинг хона майдонига нисбатан чиқиши мумкин бўлган иссиқлик миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишижтимоий хавф — ёнғин ва портлашнинг зарарли таъсирига учраган маълум миқдордаги одамларнинг (ижтимоий хавф камида ўн кишининг жароҳатланиши билан баҳоланади) жароҳатланишидан иборат воқеалар содир бўлиш эҳтимоли (частотаси);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиндивидуал хавф-хатар — фазонинг муайян нуқтасида авария пайтида содир бўлган ёнғин ва портлаш омиллари юзага келиши эҳтимоли (частотаси);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«оловли шар» — босим остидаги ёнувчи газ ёки суюқликли резервуарнинг шикастланишида (резервуар ичидаги маҳсулотнинг алангаланиши билан) юзага келадиган кенг қамровли диффузияли ёниш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпортлаш хавфи бўлган аралашма — ҳаво ёки оксидловчининг ёнувчи газлари, алангаланувчи суюқликларнинг буғлари, ёнувчан чанг ёки толалар билан аралашмаси, маълум бир концентрацияда портлаш манбаи пайдо бўлганда портлашга қодир бўлган портловчи аралашма;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташқи қурилма — бино ва иншоотлардан ташқарида жойлашган, юк кўтарувчи ва хизмат кўрсатувчи конструкциялар жойлаштирилган аппаратлар ва технологик ускуналар мажмуаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштехнологик жараён — модда ва маҳсулотларнинг хусусиятини ва (ёки) ҳолатини ўзгартиришга қаратилган ҳаракатлар билан боғлиқ бўлган ишлаб чиқариш жараёнининг бир қисми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўчириш вақти (ишлаб кетиш вақти) — қувур ўтказгичдан ёнувчи модданинг хонага келган оқими бошланишидан (перфорация, узилиш, номинал босимнинг ўзгариши ва б.) газ ёки суюқлик оқимининг тўлиқ тўхташигача бўлган вақт даври;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхавфни баҳолаш — кўриб чиқилаётган корхона учун индивидуал ва ижтимоий хавф қийматларини ҳисоблаш ва унинг норматив қийматлари билан таққослаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Хоналар, бино ва иншоотларни портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича таснифлаш ёнғин содир бўлишининг олдини олишга ва ёнғин содир бўлганда жисмоний ва юридик шахсларнинг мол-мулкини ёнғиндан ҳимоя қилишни таъминлашга қаратилган ёнғин хавфсизлиги талабларини белгилаш учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁнғин хавфи бўйича ташқи қурилмаларни таснифлаш ёнғин содир бўлишининг олдини олишга ва ташқи қурилмаларда ёнғин содир бўлганда жисмоний ва юридик шахсларнинг мол-мулкини ёнғиндан ҳимоя қилишни таъминлашга қаратилган ёнғин хавфсизлиги талабларини белгилаш учун ишлатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ушбу ШНҚ талаблари портловчи моддаларни ишлаб чиқариш ва сақлаш учун мўлжалланган хоналарга, бино ва иншоотларга, шунингдек портловчи модаларни ишга тушириш воситаларига ҳамда уларнинг тоифаларини аниқлашга нисбатан татбиқ этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Хоналар, бино ва иншоотларнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифалари мазкур ШНҚга мувофиқ лойиҳалаштириш босқичида аниқланади, шунингдек мазкур тоифалар лойиҳа-смета ва эксплуатацион ҳужжатларда назарда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХоналар, бино ва иншоотларнинг ёнғин (портлаш) хавфи бўйича тоифаси бинони (ёнғинга қарши бўлмани), иншоотни, хонани ҳамда ташқи қурилмани ёнғин (портлаш) хавфини таснифлаш орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Ташқи қурилмаларга қўйиладиган талаблар қурилиш, кенгайтириш, қайта таъмирлаш ва техник янгилаш лойиҳаларида, технологик жараёнларни ўзгартиришда ва ташқи қурилмаларни эксплуатация қилишда инобатга олиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ШНҚ орқали портлаш хавфини баҳолаш йўналишида хоналар, бино ва иншоотларнинг портлаб-ёниш хавфи тоифалари ажратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Ушбу ШНҚ талаблари хоналар, бино ва иншоотлар ҳамда ташқи қурилмаларни лойиҳалаштириш учун махсус техник шартларни ишлаб чиқишда қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича хоналар «А», «Б», «В1 — В4», «Г» ва «Д» тоифаларига, бинолар ва иншоотлар эса «А», «Б», «В», «Г» ва «Д» тоифаларига бўлинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТашқи қурилмалар ёнғин хавфи бўйича «АТ», «БТ», «ВТ», «ГТ» ва «ДТ» тоифаларига бўлинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Хоналар, бино ва иншоотларни портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифалари хона ва аппаратларда бўлган модда ва материалларнинг тури, уларнинг миқдори ва ёнғин хавфи хусусиятлари, шунингдек технологик жараённинг ўзига хос хусусиятидан келиб чиқиб ёнғин ёки портлашдаги энг ноқулай даври учун аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Ташқи қурилмаларнинг ёнғин хавфи бўйича тоифалари ташқи қурилмаларда бўлган ёнувчи модда ва материалларнинг тури, уларнинг миқдори ва ёнғин хавфи хусусиятлари, шунингдек технологик жараённинг ўзига хос хусусиятидан келиб чиқиб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Модда ва материалларнинг ёнғин хавфи хусусиятларини аниқлаш тажриба натижалари ёки уларнинг ҳолатларидаги омилларини (босим, ҳарорат ва ҳ.з.) инобатга олувчи стандарт услублар асосидаги ҳисоби орқали амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁнғин хавфи кўрсаткичларини энг хавфли компоненти бўйича модда ва материаллар аралашмаси учун қўллаш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-боб. Хоналарнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Хоналарнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифалари қуйидаги 1-жадвал асосида қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, хоналарнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифаларини аниқлаш 1-жадвалда кўрсатилганидек энг хавфли тоифадан (А) энг кам хавфли (Д) тоифаларга тегишлилиги кетма-кетлигида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХоналарнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Хона тоифаси |
Хонадаги модда ва материалларнинг тавсифи |
|
А (портлаб-ёниш юқори хавфи) |
Ёнувчи газлар (ЁГ) ва чақнаш ҳарорати 28°С гача бўлган енгил алангаланувчи суюқликлар (ЕАС) шундай миқдорда бўладики, хонадаги ҳаво билан портлаш хавфи бўлган аралашма ҳосил қилиб, шу ҳосил бўлган аралашма алангаланганда содир бўладиган портлашнинг ҳисобий ортиқча босими 5 kPа дан ошади. Сув ва ҳаводаги кислород билан ёки ўзаро таъсир қилиб ёниши ва портлаши натижасида ортиқча босим 5 kPа дан юқори бўладиган материал ва моддалар ишлатиладиган хоналар. |
|
Б (портлаб-ёниш хавфи) |
Ёнувчан чанг, толалар ва чақнаш ҳарорати 28°С дан юқори бўлган енгил алангаланувчи ва ёнувчи суюқликлар (ЁС) шундай миқдорда бўладики, хонадаги ҳаво билан портлаш хавфи бўлган аралашма ҳосил қилиб, шу ҳосил бўлган аралашма алангаланганда содир бўладиган портлашнинг ҳисобий ортиқча босими 5 kPа дан ошади. |
|
В1 — В4 (ёнғин хавфи) |
Ёнувчи ва қийин ёнувчи суюқликлар, қаттиқ ёнувчи ва қийин ёнувчи модда ва материаллар (шу жумладан чанг ва толалар), сув, ҳаводаги кислород билан ёки ўзаро таъсир қилиши натижасида фақат ёниши мумкин бўлган модда ва материаллар ишлатиладиган хоналар (шу модда ва материаллар мавжуд бўлган ёки ишлатиладиган хоналар А ва Б тоифасига кирмаслиги шарти билан). |
|
Г (ўртача ёнувчан) |
Ёнмайдиган модда ва материаллар иссиқ, қизиган ёки эриган ҳолатда бўлиши ва уларга ишлов бериш жараёнида нур иссиқлиги, учқун ва аланга ажралиб чиқиши кузатиладиган, шунингдек ёнувчи газ, суюқлик ва қаттиқ моддалар фақат ёқилғи сифатида ишлатиладиган хоналар. |
|
Д (кам ёнувчан) |
Ёнмайдиган модда ва материаллар совуқ ҳолатда бўладиган хоналар. |
|
Изоҳ: хоналарнинг «А» ва «Б» тоифаларини аниқлаш усуллари мазкур ШНҚ нинг 1-иловасига мувофиқ белгиланади. Хоналарнинг «В1», «В2», «В3» ёки «В4» тоифаларга ажратилиши ушбу хонадаги ёнғин юкламаси миқдори ва уларнинг жойлашуви ҳамда ҳажмий-режавий, шунингдек ёнғин юкламасини ташкил этувчи моддалар ва материалларнинг ёнғинга хавфли хусусиятларидан келиб чиқиб амалга оширилади. Хоналарнинг «В1 — В4» тоифаларга ажратилиши мазкур ШНҚ нинг 2-иловасига мувофиқ амалга оширилади. | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-боб. Бино ва/ёки иншоотларнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Бино ва/ёки иншоотларнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифаларини аниқлашда қуйидагиларни ҳисобга олиш зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштегишли тоифалардаги хоналар майдонининг фоизини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштегишли тоифалардаги хоналарнинг максимал майдонини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхоналар автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан жиҳозланганлигини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Агар «А» тоифага кирувчи хоналар майдони бино ва/ёки иншоотлардаги барча хоналар майдони йиғиндисининг 5% идан ёки 200 m2 дан ортиқ бўлса, бино «А» тоифага киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар «А» тоифага кирувчи хоналарнинг майдони барча хоналар майдони йиғиндисининг 25% дан ортиқ бўлмаса (лекин 1000 m2 дан ортиқ эмас) ва бу хоналар автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси билан жиҳозланган бўлса, бино ва/ёки иншоотларни «А» тоифага киритилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Агар бир вақтнинг ўзида қуйидаги иккита шарт бажарилган бўлса, бино ва/ёки иншоотлар «Б» тоифага киритилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва/ёки иншоотлар «А» тоифага киритилмаган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишагар «А» ва «Б» тоифали хоналар майдони, барча хоналар майдони йиғиндисининг 5% дан ортиқ ёки 200 m2 дан ортиқ бўлса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар «А» ва «Б» тоифага кирувчи хоналар майдони бино ва/ёки иншоотлардаги барча хоналар майдони йиғиндисининг 25% идан ортиқ бўлмаса (лекин 1000 m2 дан ортиқ эмас) ва бу хоналар автоматик ёнғинни ўчириш қурилмаси билан жиҳозланган бўлса, бино ва/ёки иншоотларни «Б» тоифага киритилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Агар бир вақтнинг ўзида қуйидаги иккита талаб бажарилган бўлса, бино ва/ёки иншоотлар «В» тоифага киритилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва/ёки иншоотларлар «А» ва «Б» тоифаларига киритилмаган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишагар «А», «Б» ҳамда «В1», «В2» ва «В3» тоифага кирувчи хоналар майдони, барча хоналар майдони йиғиндисининг 5% идан ортиқ бўлса (агар бинода «А» ва «Б» тоифали хоналар жойлашмаган бўлса, 10% идан ортиқ бўлса).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар «А», «Б» ва «В1», «В2», «В3» тоифага кирувчи хоналар майдони йиғиндиси, бино ва/ёки иншоотлардаги барча хоналар майдони йиғиндисининг 25% идан ортиқ бўлмаса (лекин 3500 m2 дан ортиқ эмас) ва бу хоналар автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси билан жиҳозланган бўлса, бино ва/ёки иншоотларни «В» тоифага киритилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Агар бир вақтнинг ўзида қуйидаги иккита талаб бажарилган бўлса, бино ва/ёки иншоотлар «Г» тоифасига киритилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва/ёки иншоотлар «А», «Б» ва «В» тоифаларига киритилмаган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишагар «А», «Б», «В1», «В2», «В3» ва «Г» тоифага кирувчи хоналар майдони, бино ва/ёки иншоотлардаги барча хоналар майдони йиғиндисининг 5% идан ортиқ бўлмаса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар «А», «Б», «В1», «В2», «В3» ва «Г» тоифага кирувчи хоналар майдони йиғиндиси, бино ва/ёки иншоотлардаги барча хоналар майдони йиғиндисининг 25% идан ортиқ бўлмаса (лекин 5000 m2 дан ортиқ эмас) ҳамда «А», «Б» ва «В1», «В2», «В3» хоналар автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси билан жиҳозланган бўлса, бино ва/ёки иншоотлар «Г» тоифага киритилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Агар «А», «Б», «В» ва «Г» тоифаларига киритилган хоналар жойлашмаган бўлса, бино ва/ёки иншоотлар «Д» тоифасига киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-боб. Ташқи қурилмаларнинг ёнғин хавфи бўйича тоифалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Ташқи қурилмаларнинг ёнғин хавфи бўйича тоифалари қуйидаги 2-жадвалга асосан қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТашқи қурилмаларнинг ёнғин хавфи бўйича тоифалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш| Ташқи қурилманинг тоифаси | Ташқи қурилмани маълум бир ёнғин хавфи тоифасига киритиш мезонлари |
| АТ (портлаш ва ёнғиндан хавфлилиги юқори) | Агар ташқи қурилма ичида ёнувчи газлар; чақнаш ҳарорати 28°С гача бўлган енгил алангаланувчи суюқликлар; сув, ҳаводаги кислород ва/ёки ўзаро таъсир қилиб ёниш хусусиятига эга модда ва/ёки материаллар бўлса (сақланса, қайта ишлов берилса, транспортировка қилинса), шунингдек юқорида қайд этилган моддаларнинг босим тўлқинларини ҳосил қилиб ёниш эҳтимоли бўлгандаги ёнғин хавф-хатар катталиги ташқи қурилмадан 30 m масофада йилига бир миллиондан ортиқ бўлиши шарти бажарилса, ташқи қурилма «АТ» тоифасига тегишли бўлади. |
| БТ (портлаш ва ёнғиндан хавфли) | Агар ташқи қурилма ичида ёнувчи чанг ва/ёки толалар; чақнаш ҳарорати 28°С дан юқори бўлган енгил алангаланувчи суюқликлар ёнувчи суюқликлар бўлса (сақланса, қайта ишлов берилса, транспортировка қилинса), шунингдек, чанг ва/ёки буғ-ҳаво аралашмасининг босим тўлқинларини ҳосил қилиб ёниш эҳтимоли бўлгандаги ёнғин хавф-хатар катталиги ташқи қурилмадан 30 m масофада йилига бир миллиондан ортиқ бўлиши шарти бажарилса, ташқи қурилма «БТ» тоифасига тегишли бўлади. |
| ВТ (ёнғиндан хавфли) | Агар ташқи қурилма ичида ёнувчи ва/ёки қийин ёнувчи суюқликлар, қаттиқ ёнувчи ва/ёки қийин ёнувчи модда ва/ёки материаллар (шу жумладан чанг ва/ёки толалар), сув ва ҳаводаги кислород ва/ёки ўзаро таъсир қилиб ёниш хусусиятига эга модда ва/ёки материаллар бўлса (сақланса, қайта ишлов берилса, транспортировка қилинса), шунингдек қурилма «АТ» ёки «БТ» тоифаларига кирмаса, шу билан бирга юқорида қайд этилган моддаларнинг ёниш эҳтимоли бўлгандаги ёнғин хавф-хатар катталиги ташқи қурилмадан 30 m масофада йилига бир миллиондан ортиқ бўлиши шарти бажарилса, қурилма «ВТ» тоифасига тегишли бўлади. |
| ГТ (ўртача ёнғиндан хавфли) | Агар ташқи қурилма ичида ёнмайдиган модда ва/ёки материаллар иссиқ, қизиган ёки эриган ҳолда бўлса (сақланадиган, қайта ишлов бериладиган, транспортировка қилинадиган), уларга ишлов бериш жараёни нур иссиқлиги, учқун ва/ёки аланга ажралиб чиқиши билан кузатиладиган ҳамда ёнувчи газлар, суюқликлар ва/ёки қаттиқ моддалар ёндириладиган ёки ёқилғи сифатида ишлатиладиган қурилмалар «ГТ» тоифасига тегишли бўлади. |
| ДТ (кам ёнғиндан хавфли) | Агар ташқи қурилма ичида асосан совуқ ҳолдаги ёнмайдиган модда ва/ёки материаллар бўлса (сақланса, қайта ишлов берилса, транспортировка қилинса) ва юқорида келтирилган мезонлар бўйича «АТ», «БТ», «ВТ» «ГТ» тоифаларига тааллуқли бўлмаса, ташқи қурилма «ДТ» тоифасига тегишли бўлади. |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Ташқи қурилмаларнинг тоифасини аниқлашда, уларнинг юқоридаги 2-жадвалда келтирилган тоифаларга тегишлилиги энг хавфли (АТ) дан энг кам хавфли (ДТ) гача қараб амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Агар маълумотлар йўқ бўлганлиги сабабли индивидуал хавф катталигини баҳолаш имконияти бўлмаса, унинг ўрнига қуйидаги мезонларни қўллаш мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«АТ» ва «БТ» тоифалар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуйи аланга тарқалиш концентрацион чегарасидан юқори бўлган газ-буғ-ҳаво аралашмаларини чегараловчи зонанинг горизонтал ўлчами 30 m дан ортиқ бўлса ва/ёки газ, буғ ёки чанг ҳаволи аралашмаларнинг ёнишидаги ҳисобий ортиқча босим ташқи қурилмадан 30 m масофада 5 kPa дан ортиқни ташкил этса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«ВТ» тоифаси учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«ВТ» тоифасида кўрсатилган модда ва/ёки материаллар ташқи қурилмадан 30 m масофада ёнғин ўчоғидан иссиқлик тарқалиш жадаллиги 4 kW•m-2 дан ошиқни ташкил қилса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТашқи қурилмаларни ўрнатиш учун ёнғин хавфи мезонларини ҳисоблаш усуллари мазкур ШНҚ нинг 3-иловасида келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁқилғи концентрацияси аланга тарқалишининг қуйи концентрацион чегарасидан (АТҚКЧ) юқори бўлган газ-буғ ҳаво аралашмаларини чекловчи зоналарнинг горизонтал ўлчамлари ҳамда ёнғин ўчоғидан иссиқлик нурланишининг жадаллиги мазкур ШНҚ нинг 3-иловасига мувофиқ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-боб. Ёнғин хавфини баҳолаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Ташқи қурилмадан 30 m масофа узоқлигида ҳудуднинг муайян (а) нуқтасида ёнғин хавфининг Р(а) (йил-1) кўрсаткичи қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJ — ташқи қурилмаларда содир бўлиши мумкин бўлган авариялар сценарийларининг сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQdj(a) — авария ривожланишининг муайян ташаббускор ҳодисага жавоб берадиган j-сценарийни амалга ошириш натижасида ҳудуднинг муайян нуқтасида инсонга зарар этишининг шартли ҳолати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQj- — авария ривожланишининг j-сценарийни бир йил давомида амалга ошириш жадаллиги (йил-1).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Ёнғин хавфли вазиятлар ва аварияларни ривожлантириш сценарийлари ҳодисаларнинг логик дарахтини барпо этиш асосида кўриб чиқилади. Бахтсиз ҳодисалар ривожланишининг мумкин бўлган сценарийлари сони ташқи қурилмаларда юзага келиши мумкин бўлган фавқулодда вазиятлар ва бахтсиз ҳодисаларни таҳлил қилиш натижалари билан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Инсон жароҳатланишининг шартли эҳтимоли Qdj(a) пробит функцияларининг қийматлари ва мазкур ШНҚ нинг 4-иловасига мувофиқ нисбатлар асосида аниқланади. j-авария сценарийсини амалга ошириш натижасида бир нечта хавфли омиллар билан биргаликда мустақил таъсир қилишдан Qdj(a) инсон жароҳатланишининг шартли эҳтимоли нисбати қуйидаги формула билан белгиланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — кўриб чиқилаётган хавфли ёнғин факторларнинг сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQk-k — хавфли ёнғин омилини амалга ошириш эҳтимоли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQdjk(a)-k — хавфли ёнғин омили билан зарар кўришнинг шартли эҳтимоли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Аварияларни ривожлантириш сценарийларини амалга ошириш даврийлиги статистик маълумотларга мувофиқ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Ёнувчан газлар ва қиздирилмаган енгил алангаланувчи суюқликлар буғларининг ёнишдаги иштироки билан Z-коэффициентининг қиймати мазкур ШНҚ нинг 5-иловасига мувофиқ аниқланади.