Наманган вилояти ҳокимининг ҳисоботи ҳудудларни комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш, тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш ва янги иш ўринлари яратиш орқали аҳоли турмуш даражасини ошириш борасида муайян ишлар амалга оширилганлигини кўрсатди.

Жумладан, 2020 йилнинг тўққиз ойи давомида ялпи ҳудудий маҳсулот ҳажми 18 трлн. 554,6 млрд. сўмни, ўсиш суръати эса ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 104,5 фоизни ташкил этган.

Маҳаллий бюджет даромадлари прогноз режаси (1 трлн. 10,4 млрд. сўм) амалда 105,6 фоизга (1 трлн. 86,8 млрд. сўм) бажарилганлиги натижасида бюджетга 76,3 млрд. сўм қўшимча манбалар шакллантирилган.

Пандемия даврида 252 та корхонанинг 5,6 млрд. сўм миқдоридаги солиқ қарздорлиги, тадбиркорлик субъектларининг 2 минг 412 та кредит шартномаси бўйича 502,6 млрд. сўмлик тўловлар муддати узайтирилган.

Вилоятда 258,7 млн. АҚШ доллари миқдорида тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар ва кредитлар ўзлаштирилиб, ушбу кўрсаткич ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 107,5 фоизга ўсган.

Ҳудудий инвестиция дастури доирасида қиймати 3,4 трлн. сўмга тенг бўлган 1 минг 270 та лойиҳа ишга туширилиши натижасида 16 мингдан ортиқ янги иш ўринлари яратилган.

Вилоят корхоналари томонидан 347,4 млн. АҚШ доллари миқдорида, хусусан вилоятнинг экспорт географиясига янги қўшилган Молдова, Македония, Гана, Кипр, Сурия каби давлатларга 6,7 млн. АҚШ доллари миқдорида маҳсулотлар экспорт қилинишига эришилган.

Шунингдек, вилоятда Бандликка кўмаклашиш жамғармаси маблағлари ҳисобидан 2 минг 539 нафар шахс касбга тайёрланган, 2 минг 651 нафар ишсиз шахсларга ижтимоий тўловлар тўлаб берилган, 4 минг 236 нафар кам таъминланган фуқарога субсидиялар ажратилган.

Уйчи ва Норин туманларини Андижон вилоятининг Балиқчи тумани билан боғловчи Норин кўприги авария ҳолати бартараф этилиб, замонавий талаблар асосида реконструкция қилинган.

Вилоятда «жиноятчиликни жиловлаш», содир этилган жиноятларни фош этиш ва жамоат хавфсизлигини таъминлаш борасида олиб борилган профилактик тадбирлар натижасида 775 та маҳалладан 375 тасида (48,4 фоиз) жиноят содир этилмаган, 301 та маҳаллада (41,8 фоиз) жиноятлар сони камайишига эришилган.

«Хавфсиз шаҳар» концепцияси доирасида Наманган шаҳар ички ишлар органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўлинмасида хизматга жалб этилган куч ва воситаларни марказлашган ҳолда бошқариш имконини берувчи «Вазиятлар маркази» ташкил этилган, шаҳарнинг ягона геоинформацион харитаси яратилган.

Вилоятда «темир дафтар» га киритилган 34,7 мингдан ортиқ оилаларга 18 млрд. сўм миқдорида манзилли ёрдам кўрсатилган, ушбу оилаларнинг 47,4 минг нафар меҳнатга лаёқатли аъзолари иш билан таъминланган ва доимий даромад манбаига эга бўлган. Натижада сектор раҳбарларининг тавсиялари асосида халқ депутатлари туман (шаҳар) Кенгашларининг қарорлари билан 24,4 мингдан зиёд оилалар «темир дафтар» рўйхатидан чиқарилган.

Хотин-қизларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш ишлари доирасида хорижий давлатлардан қайтиб келган хотин-қизларнинг 1 120 нафари иш билан таъминланган, 551 нафарига тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиши учун имтиёзли кредитлар берилган.

Иш билан таъминланмаган, қарамоғида ногиронлиги бўлган фарзанди бор 684 нафар аёлнинг 321 нафари оилавий тадбиркорликка жалб этилиб, уй шароитида доимий даромад олиш имкониятига эга бўлган. Уй-жойга муҳтож 44 нафар аёлга янги қурилаётган уй-жойларнинг бошланғич тўловлари тўлаб берилган, 80 нафарининг уй-жойлари таъмирланган.

Шунингдек, Касаба уюшмалари Федерацияси томонидан ажратилган 6 млрд. сўм маблағ ҳисобига 16 та лойиҳа молиялаштирилиб, 1 251 нафар хотин-қизнинг бандлиги таъминланган.

Тажриба-синов тариқасида танланган Наманган шаҳри ва Тўрақўрғон туманидаги хонадонлар тўлиқ ўрганилиб, «аёллар дафтари»га киритилган 4,7 минг нафардан ортиқ хотин-қизларни ижтимоий-ҳуқуқий қўллаб-қувватлаш, касб-ҳунарга ўргатиш, уларнинг бандлигини таъминлаш бўйича манзилли чора-тадбирлар дастури ишлаб чиқилган ва ижрога қаратилган.

Ёшлар ўртасида тадбиркорликни ривожлантириш мақсадида ҳар бир туман (шаҳар) ҳудудида «Ёшлар» кичик саноат зонасини ташкил этиш ишлари бошланган.

Хусусан, Наманган шаҳрида ёш тадбиркорлар учун «Ёшлар» махсус кичик саноат зонаси ташкил этилиб, 30 гектарли ҳудудда 65 та лойиҳа амалга оширилиши ҳамда келгусида «ёшлар дафтари»га киритилган ўғил-қизлар учун 3,5 мингта янги иш ўрни яратилиши кўзда тутилган.

Шу билан бирга, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг ишчи гуруҳи томонидан вилоятни ўрганиш жараёнида ҳудудни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш борасида ўз ечимини кутиб турган муаммо ва камчиликлар мавжудлиги аниқланган.

Мазкур муаммоли масалалар вилоят ҳамда республика даражасида ҳал этилиши нуқтаи назаридан чуқур таҳлил этилди. Маҳаллий ижро ҳокимияти органлари томонидан ваколат доирасида муаммо ва камчиликларни ҳал этиш бўйича «Йўл харитаси» лойиҳаси ишлаб чиқилди.

Халқ депутатлари вилоят Кенгашининг 2020 йил 28 ноябрда бўлиб ўтган сессиясида бу борада амалга оширилган ишларни ўрганиш натижалари муҳокама этилди, тегишли идора ва ташкилотлар раҳбарларининг ҳисоботлари эшитилди, мавжуд муаммоларни бартараф этиш бўйича «Йўл харитаси» тасдиқланди.

Наманган вилоятини ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича ишлар самарадорлигини янада ошириш, белгиланган чора-тадбирлар ижросининг назоратини таъминлашга маҳаллий вакиллик органларини кенг жалб этиш мақсадида ҳамда «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Регламенти тўғрисида»ги Қонуннинг 32²-моддаси ва «Парламент назорати тўғрисида»ги Қонуннинг 10²-моддасига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати қарор қилади:

1. Қуйидагилар:

Наманган вилояти ҳокими вазифасини бажарувчи Ш. Абдуразаковнинг вилоятни комплекс равишда ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш борасида амалга оширилаётган ишлар тўғрисидаги ҳисоботи;

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Маҳаллий ҳокимият вакиллик органлари фаолиятини кучайтиришга кўмаклашувчи комиссияси раиси Т. Мадумаровнинг Наманган вилоятини ўрганиш якунлари ҳақидаги ахбороти (илова қилинади) маълумот учун қабул қилинсин.

2. Наманган вилоятини ҳар томонлама ривожлантириш, тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш, аҳоли томонидан кўтарилаётган муаммоларни бартараф этиш борасида амалга оширилаётган ишлар юзасидан халқ депутатлари Наманган вилояти Кенгаши сессияси ўтказилганлиги, унда вилоятни комплекс ўрганиш якунлари муҳокама этилиб, тегишли қарор қабул қилинганлиги инобатга олинсин.

3. Давлат солиқ қўмитаси (Ш. Кудбиев) 2020 йил якунига қадар Наманган вилоятида солиқ тўловчиларнинг бюджет олдидаги мавжуд қарздорлигини ундириш, шунингдек солиқ тўловчиларга бюджетга ортиқча тўланган солиқ суммаларини қайтариш бўйича тегишли чоралар кўрсин.

4. Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги (М. Салиев):

2021 йил 10 январга қадар оғир тоифадаги ширкатларни бошқарув ташкилотларига ўтказиш жараёнида уларнинг тижорат банклари олдидаги кредит қарздорлиги масалалари ҳал этилмаганлиги боис 2017 — 2020 йилларда кўп квартирали уйларни таъмирлаш мақсадида жалб қилинган кредитларни қайтариш тизимини такомиллаштириш;

2021 йил 15 январга қадар Наманган туман канализация насос станциясидан тозалаш иншоотигача бўлган 12,5 км. масофадаги Д-300 мм. бўлган юқори босимли иккита тармоқни қайта таъмирлаш, Учқўрғон туманида янги 10 минг литр3 ҳажмдаги сув тозалаш иншоотини қуриш ва узунлиги 10 км. бўлган, маънан эскирган тармоқларни янгилаш бўйича асослантирилган таклифлар ишлаб чиқсин ҳамда Вазирлар Маҳкамасига киритсин;

Наманган вилояти ҳокимлиги (Ш. Абдуразаков) билан биргаликда 2021-2022 йиллар давомида Наманган шаҳар И. Каримов кўчасидаги ҳамда Давлатобод туманидаги локал қозонхоналарни модернизация ва реконструкция қилиш бўйича тегишли чораларни амалга оширсин.

5. Энергетика вазирлиги (А. Султанов) Андижон, Наманган, Фарғона вилоятларида табиий газ танқислигининг олдини олиш учун табиий газ босимининг, электр энергияси билан таъминлаш учун бир кунлик эркин истеъмоли кўрсаткичининг меъёрда бўлиши юзасидан барча зарур чораларни кўрсин.

6. Транспорт вазирлиги (И. Маҳкамов):

2021 йил 1 майга қадар Мингбулоқ туманидаги 4Р-126 «Балиқчи-Мингбулоқ-Найман-Пунгон» автомобиль йўлининг 62 — 66 км. оралиғини, 4Р-260 «Жомашуй-Тегирмон-Навбаҳор» автомобиль йўлининг 14 — 37 км. оралиғини таъмирлаш чораларини кўрсин;

Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги (Л. Қудратов) Молия вазирлиги (Т. Ишметов) билан биргаликда Тўрақўрғон туманидан ўтувчи 4Р-112 Фарғона ҳалқа автомобиль йўлининг Чуст тумани чегарасидан бошлаб Тўрақўрғон тумани ҳудудидан ўтувчи умумфойдаланишдаги 54 — 73 км. (19 км.) йўлнинг 2-тоифали (54 — 66 км. 2 тасмали, 66 — 73 км. 4 тасмали) қисмини реконструкция қилиш масаласини инвестиция дастурига киритиш масаласини ўрганиб, тегишли чораларни амалга оширсин;

2021 йил 1 февралга қадар Наманган шаҳрининг давлат аҳамиятидаги 4Р-117 «Тўрақўрғон ш. — Наманган ш. — Чортоқ ш. — Кесканёр қ. — Сассиқсой қ.» автомобиль йўлининг 20 км. ва 4Р-114 «Наманган ш. — Косонсой ш. — Қирғизистон Республикаси чегараси» автомобиль йўлининг 3 км. кесишмасида, шунингдек Гўзал ва Ҳамроҳ кўчалари кесишмасида янги йўл ўтказгич (кўприк) қуриш масаласини ўрганиб чиқиб, тегишли таклифлар тайёрласин ҳамда кўриб чиқиш учун Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

7. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги (Ж. Ходжаев):

Сув хўжалиги вазирлиги (Ш. Хамроев), Наманган вилояти ҳокимлиги (Ш. Абдуразаков) билан биргаликда Наманган вилоятида 2020 йилда фойдаланишдан чиқиб кетган ва ер ости сувлари захираси мавжуд бўлган ер майдонларини ўзлаштириш бўйича зарур чора-тадбирларни амалга оширсин;

2021 йил 1 мартга қадар пахта-тўқимачилик кластерлари фаолиятини таҳлил этган ҳолда кластерлар томонидан туманларда етиштириладиган пахта хом ашёсини ҳудуднинг ўзида қайта ишлайдиган корхоналар ташкил этиш юзасидан таклифлар ишлаб чиқсин ҳамда Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

8. Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Агросаноат мажмуи устидан назорат қилиш инспекцияси (А. Ваҳобов) Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил (Д. Касимов), Адлия вазирлиги (Р. Давлетов) билан биргаликда 2021 йил 1 февралга қадар тадбиркорлик субъектларида сувдан фойдаланиш ва сув истеъмоли тартиби талаблари бажарилишини, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан фойдаланишни ўрганиш (молиявий-хўжалик фаолиятига аралашмаган ҳолда) ишларини Текширувларни электрон рўйхатга олиш ягона тизимида рўйхатга олмаган ҳолда амалга ошириш бўйича таклифлар ишлаб чиқсин ҳамда Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

9. Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин):

Наманган вилоятининг Косонсой, Чортоқ туманлари ва Наманган шаҳрида болаларнинг мактабгача таълим ташкилотлари билан қамров даражасини ошириш, эҳтиёж мавжуд бўлган маҳаллаларда давлат-хусусий шериклик асосида мактабгача таълим ташкилотларини ташкил этиш чораларини кўрсин;

Мактабгача таълим ташкилотлари директорлари ва мутахассисларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институтида Наманган вилоятидаги мактабгача таълим ташкилотларида фаолият юритаётган мутахассис бўлмаган педагог кадрларни қайта тайёрлаш ишларини амалга оширсин.

10. Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов):

2020 йил 25 декабрга қадар Наманган вилоятидаги мактабларни етказилиши белгиланган дарсликлар билан тўлиқ таъминласин;

Учқўрғон туманининг Қирғизистон билан чегара ҳудудидаги «Обод» маҳалласида умумтаълим мактаби барпо этиш масаласини ўрганиб чиқсин ва бу борада тегишли чоралар кўрсин.

11. Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Мажитов) Наманган вилояти ҳокимлиги (Ш. Абдуразаков) билан биргаликда Наманган вилоятидаги олий таълим муассасаларининг мавжуд эҳтиёжлари ҳамда молиявий имкониятларини инобатга олган ҳолда талабалар учун қўшимча турар жой биноларини қуриш масаласини кўриб чиқсин.

12. Маданият вазирлиги (О. Назарбеков):

Наманган шаҳридаги «Мулла Қирғиз» мадрасаси яқинида «Namangan Qiangxing Investment» МЧЖ томонидан амалга оширилиши режалаштирилган лойиҳа юзасидан ўрганиш ишларини ташкил этсин ҳамда тегишли хулоса берилишини таъминласин;

2021 йил 1 февралга қадар Наманган вилоятидаги 20 та болалар мусиқа ва санъат мактабини ўқув (қўлланмалар, ноталар) дарсликлари ҳамда чолғу асбоблари билан таъминлаш ишларини якунлаш чораларини кўрсин.

13. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

тижорат банклари ҳамда Агросаноат мажмуи ва озиқ-овқат таъминоти соҳасидаги лойиҳаларни амалга ошириш агентлиги томонидан Наманган вилоятидаги 111 млрд. 775,3 млн. сўмлик 14 та лойиҳа бўйича кредит йиғма жилдлари ўрганиб чиқилишини ҳамда хулоса берилишини ташкил этсин;

вазирлик ва идоралар томонидан ушбу Қарор билан юклатилган вазифалар ижросини назорат қилиб борсин, киритилган таклифлар ўрганиб чиқилишини ҳамда тегишли чоралар кўрилишини таъминласин;

мазкур Қарор ижросини таъминлаш юзасидан олиб борилган ишлар тўғрисида 2021 йил 1 июлга қадар Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатига таҳлилий ахборот тақдим этсин.

14. Наманган вилояти ҳокимлиги (Ш. Абдуразаков):

вилоятдаги фаолияти тўхтаган корхоналарни тармоқлар ва ҳудудлар кесимида таҳлил этиб, уларнинг фаолиятини қайта тиклаш бўйича ҳар томонлама амалий ёрдам кўрсатсин;

вилоятдаги экспорт прогноз режасини тўлиқ бажармаган ёки умуман экспортни амалга оширмаган корхоналарга 2021 йилда самарали фаолият олиб боришларига кўмаклашсин;

тегишли вазирлик ва идоралар билан биргаликда вилоятдаги бўш турган 54 та давлат объектидан самарали фойдаланиш бўйича тегишли чораларни амалга оширсин;

вилоятда инвестиция дастурлари бажарилиши ишончли мониторинг қилиб борилишини йўлга қўйсин, ҳудудий инвестиция дастури ижросини таъминлаш юзасидан тегишли чораларни амалга оширсин;

қишлоқ хўжалигига мўлжалланган суғориладиган экин ерлари давлат органлари ва ташкилотлари, фуқаролар ҳамда тадбиркорлик субъектларига бошқа мақсадлар учун фойдаланишга ажратиб берилганда ердан олдинги фойдаланувчининг кўрган зарари, шу жумладан бой берилган фойда миқдори ҳисобланишини ҳамда тўлаб берилишини таъминласин;

туман ҳокимлари томонидан қишлоқ хўжалиги фойдаланишидаги суғориладиган экин ерларни бошқа мақсадлар учун фуқаролар ва юридик шахсларга ажратиб бериш ҳолатларига бутунлай чек қўйсин;

экин (сувли) ерлар, кўп йиллик дарахтзорлар, яйлов ва пичанзорлар ва бошқа ерларнинг фуқаролар ва тадбиркорлик субъектлари томонидан ўзбошимчалик билан эгаллаб олиниши натижасида уларни қишлоқ хўжалиги муомаласидан чиқишга сабаб бўлган, етказилган зарарлар ваколатли органлар томонидан ҳисобланишини ҳамда ер участкалари фойдаланиш учун яроқли ҳолатга келтирилишини таъминлаш чораларини кўрсин;

қурилиш ишлари якунига етказилиб, фойдаланишга тайёр турган мактабгача таълим ташкилотларини доимий электр линиясига улаш чораларини кўрсин;

«ёшлар дафтари» ва «аёллар дафтари» шакллантирилишини тўлиқ якунига етказиб, унга киритилган ёшлар ва хотин-қизларни талаб юқори бўлган касбларга ўқитиш, тадбиркорликка кенг жалб этиш ва молиявий қўллаб-қувватлаш бўйича тегишли чора-тадбирларни белгиласин ҳамда амалга оширсин.

15. Халқ депутатлари Наманган вилоят Кенгашига:

маҳаллий бюджет эркин қолдиқ маблағларининг камида 10 фоизини жамоатчилик фикри асосида аҳоли томонидан кўтарилаётган муаммоларни ҳал этишга йўналтириш;

маҳаллий ҳокимият органлари раҳбарларининг ҳисобот ва ахборотлари белгиланган муддатларда эшитиб борилишини ҳамда муҳокама қилинишини таъминлаш;

аҳоли турмуш даражасини ошириш, улар томонидан кўтарилаётган муаммоларни ҳал этиш мақсадида ижро ҳокимияти органларига депутат сўровларини киритиб бориш ва уларнинг ижросини назорат қилиш;

«темир дафтар», «ёшлар дафтари», «аёллар дафтари» асосида эҳтиёжманд оилалар, ёшлар ҳамда хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш борасида белгиланган вазифалар ижроси устидан Кенгаш назоратини йўлга қўйиш, бу борада депутатларнинг фаол ҳамда масъулиятли бўлишларини таъминлаш тавсия этилсин.

16. Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар, туманлар, шаҳарлар Кенгашларига:

ҳар ойда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 27 октябрдаги «Давлат иштирокидаги корхоналарни ислоҳ қилишни жадаллаштириш ҳамда давлат активларини хусусийлаштиришга оид чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ-6096-сонли Фармони ижроси юзасидан масъул раҳбарларнинг ҳисоботларини эшитиб бориш;»

ҳар чоракда «темир дафтар», «аёллар дафтари», «ёшлар дафтари» асосида амалга оширилаётган ишлар бўйича секторлар раҳбарлари, маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш бўлинмалари, Ёшлар ишлари агентлигининг ҳудудий бўлинмалари раҳбарларининг ҳисоботларини эшитиш ҳамда танқидий муҳокама қилиш тавсия этилсин.

17. Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси (А. Хаджаев)га Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар, туманлар, шаҳарлар Кенгашларининг 2020 йил якунлари бўйича ўтказиладиган сессияларини ёритиш тавсия этилсин.

18. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати қўмиталари мазкур Қарорда белгиланган вазифаларнинг тегишли вазирлик ва идоралар томонидан ижроси таъминланишини назорат қилиб борсин.

19. Мазкур Қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Раисининг ўринбосари З. Низамходжаев зиммасига юклансин.

Жорий йилнинг 23 — 28 ноябрь кунлари Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Ишчи гуруҳи томонидан Наманган вилоятида ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш борасида амалга оширилаётган ишлар комплекс ўрганилди.

Ўрганиш давомида бюджет, иқтисодий ислоҳотлар, аграр, сув хўжалиги, коммунал, йўл-қурилиш ва транспорт инфратузилмаси, ижтимоий соҳа, жиноятчилик ва суд-ҳуқуқ, камбағалликни қисқартириш борасида олиб борилаётган ишлар таҳлил этилди.

Таҳлиллар Наманган вилоятида ҳудудларни комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш, тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш ва янги иш ўринлари яратиш орқали аҳоли турмуш даражасини ошириш борасида муайян ишлар амалга оширилганлигини кўрсатди. Жумладан:

Вилоятда 2020 йилнинг январь-сентябрь ойлари давомида ялпи ҳудудий маҳсулот ҳажми 18 трлн. 554,6 млрд. сўмни, ўсиш суръати эса ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 104,5 фоизни ташкил этган.

Вилоят бўйича 7,4 трлн. сўмлик саноат маҳсулотлари ишлаб чиқарилган, 6 трлн. 345,5 млрд. сўмлик хизматлар кўрсатилган, чакана савдо айланмаси 8 трлн. 21,5 млрд. сўмни ташкил этган.

Маҳаллий бюджет даромадлари прогноз режаси (1 трлн. 10,4 млрд. сўм) амалда 105,6 фоизга (1 трлн. 86,8 млрд. сўм) бажарилганлиги натижасида бюджетга 76,3 млрд. сўм қўшимча манбалар шакллантирилган.

Пандемия шароитида моддий қўллаб-қувватлаш учун рўйхатга олинган 34 минг 761 та муҳтож оилага 91,9 млрд. сўмлик ижтимоий ёрдам кўрсатилган, 47 минг нафар ишсиз фуқаронинг доимий ва мавсумий иш билан бандлиги таъминланган.

Пандемия даврида 252 та корхонанинг жами 5,6 млрд. сўм миқдоридаги солиқ қарздорлиги муддати узайтирилган, микрофирма ва кичик корхоналардан 33,1 млрд. сўмлик инкассо топшириқномалари қайтариб олинган.

Давлат мулкини ижарага олган 760 та тадбиркорлик субъекти учун ижара тўловларини ҳисоблаш тўхтатилган ҳамда тадбиркорлик субъектларининг 2 минг 412 та кредит шартномаси бўйича 502,6 млрд. сўмлик тўловларнинг муддати узайтирилган. Натижада фаолияти вақтинча тўхтаган 8 минг 529 та корхона фаолияти қайта тикланишига эришилган.

Тадбиркорлик фаолиятни қўллаб-қувватлаш давлат жамғармаси ҳисобидан 1 минг 686 та лойиҳа учун 1,5 трлн. сўмдан ортиқ кредитлар бўйича 345,0 млрд. сўмлик молиявий ёрдам (кафиллик ва компенсация кўринишида) берилган.

Маҳаллийлаштириш дастурига асосан 32 та лойиҳа доирасида 161,3 млрд. сўмдан ортиқ маҳсулотлар ишлаб чиқарилган, қўшимча 363 та янги иш ўрни яратилган.

Инвесторларни қўллаб-қувватлаш ва ҳуқуқий ҳимоя қилиш борасидаги ишлар натижасида 258,7 млн. АҚШ доллари миқдорида тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар ва кредитлар ўзлаштирилиб, ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 107,5 фоизга ўсган.

Ҳудудий инвестиция дастури доирасида қиймати 3,4 трлн. сўмга тенг 1 минг 270 та лойиҳа ишга туширилган ва 16 мингдан ортиқ янги иш ўринлари яратилган.

Жорий йилнинг 25 ноябрь ҳолатига кўра, вилоят корхоналари томонидан 347,4 млн. АҚШ доллари миқдорида, хусусан вилоятнинг экспорт географиясига янги қўшилган Молдова, Македония, Гана, Кипр, Сурия каби давлатларга 6,7 млн. АҚШ доллари миқдорида маҳсулотлар экспорт қилинишига эришилган.

«Ҳар бир оила — тадбиркор» дастури доирасида тижорат банклари томонидан жорий йилнинг ўтган даври давомида қарийб 33,7 мингта жисмоний ва юридик шахсларга 669,9 млрд. сўмлик кредит маблағлари ажратилган, мазкур кредитларнинг 79,8 млрд. сўми «темир дафтар»га киритилган 6 минг 428 та оилага берилган.

Вилоятда туризм соҳасини ривожлантириш борасидаги ишлар натижасида 2019 йилда хорижий давлатлардан ташриф буюрган туристлар сони 2018 йилга нисбатан 3 баробарга ошган.

Вилоятнинг туризм салоҳияти Россия, Жанубий Корея, Хитой, Индонезия, Туркия, Ҳиндистон, Туркманистон, Белоруссия каби давлатларда ўтказилган халқаро кўргазмаларда намойиш этилган.

Ҳозирда туризм соҳаси бўйича умумий қиймати 1 трлн. сўмга яқин бўлган 40 та инвестицион лойиҳа амалга оширилмоқда, хусусан, Чортоқ туманида «Chartak Resort» МЧЖ шаклидаги Ўзбекистон-Нидерландия қўшма корхонаси томонидан лойиҳа қиймати 149 млрд. сўм бўлган 250 ўринли, замонавий чет эл технологияларига асосланган «Санатория, соғломлаштириш маркази» барпо этилмоқда.

Келгусида Чуст туманини туризм марказига айлантириш, Наманган шаҳридаги «Афсоналар водийси» боғини вилоятнинг «чорловчи нуқтаси» сифатида ривожлантириш, текстиль корхоналари салоҳиятларидан фойдаланган ҳолда, Наманган шаҳрини Осиёнинг «Милан» шаҳрига айлантириш режалаштирилган.

Бандликка кўмаклашиш жамғармаси маблағлар ҳисобидан 2 минг 539 нафар шахс касбга тайёрланган, 2 минг 651 нафар ишсиз шахсларга ижтимоий тўловлар тўлаб берилган, 4 минг 236 нафар кам таъминланган фуқарога субсидиялар ажратилган.

Вилоятда бугунги кунда 185 минг 811 гектар суғориладиган ер майдонига қишлоқ хўжалиги экинлари тўлиқ жойлаштирилган, жорий йилда 856 минг тонна сабзавот, 104 минг тонна полиз, 278,4 минг тонна картошка, 300 минг тонна мева, 124 минг тонна узум, 74,4 минг тонна дуккакли дон маҳсулотлари етиштирилган.

2020 йилда қишлоқ хўжалиги экинларини етиштиришда 3 минг 660 гектар майдонда сув тежовчи технологияларни жорий қилиш (3 минг 150 гектар томчилатиб, 160 гектар ёмғирлатиб, 350 гектар пульсар тизими орқали) бўйича ишлар олиб борилмоқда.

Мавжуд 1 минг 342 гектар яроқсиз боғлар ўрнига ва қўшимча 154 гектар майдонда жами 1 минг 496 гектар янги интенсив боғлар барпо этилган, 217 гектар очиқ майдонга ва 43 гектар эски самарасиз токзорлар ўрнига янги токзорлар барпо этилган.

Вилоятдаги 244 гектар иссиқхона хўжаликларида йилига 18,5 минг тонна сабзавот маҳсулотлари етиштирилмоқда, шунингдек Поп туманида 27 гектар лимончилик йўналишида янги иссиқхоналар қуриш ишлари якунланмоқда.

Вилоятда 2020 йилги куз-қиш мавсумига пухта тайёргарлик кўриш мақсадида 7 та йўналиш бўйича (кўп квартирали уйларни таъмирлаш, ижтимоий соҳани тайёрлаш, иссиқлик, ичимлик суви, электр, газ ва кўмир таъминоти) ишлар ташкил этилган.

Хусусан, иссиқлик таъминотида 6 та қозон ва 2,5 км. иссиқлик тармоғи мукаммал таъмирланган, 1,3 км. электр тармоғи тортилган, 585 дона трансформатор пункти ва 3 та компрессор мукаммал таъмирланган, табиий газ таъминотида 1 км. газ қувури ва 14 та газ тақсимлаш пункти мукаммал таъмирланган.

Шунингдек, Наманган шаҳридаги узоқ йиллардан буён аҳоли норозилигига сабаб бўлиб келаётган «Ҳудудий оқава сув тозалаш» иншоотини реконструкция қилиш ишлари бошлаб юборилган.

Вилоятнинг Уйчи ва Норин туманларини Андижон вилоятининг Балиқчи тумани билан боғловчи Норин кўприги авария ҳолати бартараф этилиб, замонавий талаблар асосида реконструкция қилинган.

Вилоятда ижтимоий соҳани ривожлантириш борасида 40 та объектда 151,6 млрд. сўмлик қурилиш-монтаж ишлари бажарилган. Наманган шаҳар ҳудуди кенгайиши ҳисобига аҳоли сони ортганлиги инобатга олиниб, собиқ эндокринология биносида 150 ўринли болалар шифохонасини ташкил этиш учун 5 млрд. сўм маблағ ажратилган.

2020 йил якунига қадар вилоятда болаларнинг мактабгача таълим билан қамров даражасини 56,7 фоиздан 62 фоизга етказиш мақсадида давлат-хусусий шерикчилик асосида 4 минг 225 ўринга мўлжалланган 44 та мактабгача таълим ташкилотларини ташкил этиш учун жами 67,3 млрд. сўм имтиёзли кредит маблағлари ажратилган.

Шунингдек, вилоятда «жиноятчиликни жиловлаш», содир этилган жиноятларни фош этиш ва жамоат хавфсизлигини таъминлаш борасида олиб борилган профилактик тадбирлар натижасида 775 та маҳалладан 375 тасида (48,4%) жиноят содир этилмаган, 301 та маҳаллада (41,8%) жиноятлар сони камайишига эришилган.

Аҳолида ҳуқуқбузарликка нисбатан тоқатсизлик ҳиссини шакллантириш мақсадида «Менинг маҳалламда жиноят содир этилмаслиги керак» номли тарғибот плакатлари жойлаштирилган, «Сенинг келажагинг ўз қўлингда», «Ўз уйингни ўзинг асра», «Ҳушёрликни йўқотма» мазмунидаги буклетлар тарқатилган.

«Хавфсиз шаҳар» концепцияси доирасида Наманган шаҳар ИИО ФМБда хизматга жалб этилган куч ва воситаларни марказлашган ҳолда бошқариш имконини берувчи «Вазиятлар маркази» ташкил этилган, шаҳарнинг ягона геоинформацион харитаси яратилган.

Ушбу тизимга 178 та объектдаги 6,7 мингта замонавий рақамли видеокузатув мосламалари ўрнатилган, 10 та чорраҳадаги 88 дона видеокузатув ва қайд этиш камералари, объектлардаги 395 дона замонавий рақамли видеокузатув камералари тўғридан-тўғри уланган.

Наманган шаҳридаги 3 та бозор ҳамда 84-мактабга «Инсон юзини аниқловчи видеокузатув камералари», «Чорсу деҳқон бозори» ва «Дўстлик буюм бозори»га «Тезкор чақирув тугмалари» (SOS) ўрнатилиб, марказга уланган.

Шунингдек, жорий йилнинг ўтган даври мобайнида 4 маротаба ўтказилган «Турмуш» тадбирида қарийб 74 мингта оила ўрганилган, 1,4 мингта оилавий низолар муҳокама қилинган, натижада 853 та низоли оиланинг нотинчлигига барҳам берилган, 547 та оилада ажримларнинг олди олинишига эришилган.

Вилоятда «темир дафтар»га киритилган 34,7 мингдан ортиқ оилаларга 18 млрд. сўм миқдорида манзилли ёрдам кўрсатилган, ушбу оилаларнинг 47,4 минг нафар меҳнатга лаёқатли аъзолари иш билан таъминланган ва доимий даромад манбаига эга бўлган. Натижада сектор раҳбарларининг тавсиялари асосида халқ депутатлари туман (шаҳар) Кенгашларининг қарорлари билан 24,4 мингдан зиёд оилалар «темир дафтар» рўйхатидан чиқарилган.

Олий Мажлис Сенати, Касаба уюшмалари Федерацияси, Наманган вилояти ҳокимлиги томонидан тасдиқланган дастурлар асосида хотин-қизлар муаммоларини ҳал этиш ва уларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш ишлари давом эттирилмоқда.

Хусусан, хорижий давлатлардан қайтган 2 920 нафар хотин-қизларнинг 1 120 нафари иш билан таъминланган, 551 нафарига тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиши учун 12,5 млрд. сўм миқдорида имтиёзли кредитлар берилган.

Жойларда 45 маротаба меҳнат ярмаркаси ташкил этилиб, уларда иштирок этган 1,4 минг нафардан ортиқ хотин-қизларга ишга жойлашиш учун йўлланмалар берилган ҳамда 1 минг нафардан зиёди ишга жойлаштирилган. Норасмий иш билан банд бўлган 1 минг 486 нафар хотин-қизлар вақтинчалик ўзини ўзи банд қилган фуқаролар сифатида расмийлаштирилган.

Оғир ижтимоий шароитда яшаётган 924 нафар ишсиз аёллар бандлигини таъминлаш бўйича манзилли чора-тадбирлар белгиланиб, бугунги кунгача 577 нафар хотин-қизлар бандлиги таъминланган.

Иш билан таъминланмаган, қарамоғида ногиронлиги бўлган фарзанди бор 684 нафар аёлнинг 321 нафари оилавий тадбиркорликка жалб этилиб, уй шароитида доимий даромад олиш имкониятига эга бўлган.

Шунингдек, Касаба уюшмалари Федерацияси томонидан ажратилган 6 млрд. сўм маблағ ҳисобига 16 та лойиҳа молиялаштирилиб, 1 251 нафар хотин-қизнинг бандлиги таъминланган, 12 нафар аёлларга тикув машиналари олиб берилган.

Уй-жойга муҳтож 251 нафар хотин-қизлар рўйхати асосида бугунги кунга қадар 44 нафар аёлга янги қурилаётган уй-жойларнинг бошланғич тўловлари тўлаб берилган, 80 нафарининг уй-жойлари таъмирланган. 673 нафар хотин-қизларнинг турли тўловлари (қарзлари) ҳомийлар ёрдамида тўлаб берилган.

Шунингдек, 284 нафар даволанишга муҳтож аёллар бепул тиббий кўрикдан ўтказилиб, зарур дори-дармон ва тиббий воситалар билан таъминланган, 266 нафар аёлларга моддий ёрдам кўрсатилган.

Вилоятда «аёллар дафтари» юритилишини йўлга қўйиш, уларнинг муаммоларини бартараф этиш мақсадида тегишли чора-тадбирлар белгиланиб, ташкилий ишлар амалга оширилмоқда. Хусусан, тажриба-синов тариқасида олинган Наманган шаҳри ва Тўрақўрғон туманидаги 171 та маҳаллаларда яшовчи 150,3 минг мингдан ортиқ (Наманган шаҳрида 108 минг 88 та ва Тўрақўрғон туманида 42 минг 217 та) хонадонларда хатлов якунига етказилган.

Хатлов давомида 150 минг 305 та хонадонда яшовчи 134 минг 785 нафар (Наманган шаҳрида 94 минг 795 нафар ва Тўрақўрғон туманида 39 минг 990 нафар) ёшлар ва 143 минг 715 нафар (Наманган шаҳрида 103 минг 518 нафар ва Тўрақўрғон туманида 40 минг 197 нафар) аёллар билан суҳбатлар ўтказилиб, муаммолари ўрганиб чиқилган ҳамда анкета-сўровномалари тўлдирилган.

Хатлов якунларига кўра, Наманган шаҳрида 3 минг 848 нафар ва Тўрақўрғон туманида 866 нафар аёллар «аёллар дафтари»га киритилган ва уларни ижтимоий-ҳуқуқий, психологик қўллаб-қувватлаш, касб-ҳунарга ўргатиш, уларнинг бандлигини таъминлаш бўйича манзилли чора-тадбирлар дастури ишлаб чиқилиб, ижрога қаратилган.

Вилоятнинг қолган 10 та ҳудудида ҳам «аёллар дафтари» бўйича хатлов ишлари олиб борилмоқда. Вилоят бўйича 339 минг 305 та хонадон хатловдан ўтказилиб, 433 минг 188 нафар аёллар билан суҳбатлашилган ва анкета-сўровнома тўлдирилган ҳамда 351 минг 316 та (81,1 фоизи) анкета-сўровнома электрон базага киритилган.

Ёшлар ўртасида тадбиркорликни ривожлантириш мақсадида ҳар бир туман (шаҳар) ҳудудида «Ёшлар» кичик саноат зонасини ташкил этиш ишлари бошланган. Хусусан, Наманган шаҳридаги Юксалиш даҳасида ёш тадбиркорлар учун «Ёшлар» махсус кичик саноат зонаси ташкил этилиб, 30 гектарли ҳудудда 65 та лойиҳа амалга оширилиши ва келгусида «ёшлар дафтари»га киритилган ўғил-қизлар учун 3,5 мингта янги иш ўрни яратилиши кўзда тутилган.

Шу билан бирга, ўрганиш давомида вилоятни ҳар томонлама ривожлантириш, аҳоли турмуш даражасини ошириш борасида кўплаб ишлар амалга оширилиши билан бир қаторда, ўз ечимини кутиб турган муаммолар ва камчиликлар мавжудлиги ҳам аниқланди. Жумладан:

1. Солиқ тўловчиларнинг бюджет олдидаги қарздорлиги жорий йилнинг 1 ноябрь ҳолатига 109,9 млрд. сўмни ташкил этиб, йил бошига нисбатан 2,5 млрд. сўмга ошган. Айниқса, йил бошига нисбатан солиқ қарздорлиги Янгиқўрғон туманида 23 фоизга, Косонсой туманида 35 фоизга, Чуст туманида 64 фоизга ўсган.

Бюджетга ортиқча тўланган солиқ суммалари жорий йилнинг 1 октябрь ҳолатига 86,3 млрд. сўмни ташкил этган. Солиқ тўловчилардан бюджетга ортиқча тўловларнинг ундирилиши асосан Мингбулоқ, Поп туманларига тўғри келиб, биргина жорий йилнинг октябрь ойида қарийб 1,8 млрд. сўм ортиқча тўлов ундирилган.

2. Бюджет харажатларининг мақсадли сарфланиши юзасидан 2020 йилнинг 9 ойида 514 та молиявий назорат тадбири ўтказилиб, қарийб 10,0 млрд. сўмлик қонунбузилиш ҳолатлари аниқланган. Молиявий хато ва камчиликларнинг 2,4 млрд. сўми ёки 24 фоизи халқ таълими соҳаси ташкилотлари томонидан йўл қўйилган.

3. Жорий йил бошига шаҳар ва туманлар бюджетларида мавжуд эркин қолдиқ маблағларининг камида 10 фоизини жамоатчилик фикри асосида сарфлаш бўйича портал муҳокамасига жамоатчилик томонидан жами 2 минг 425 та таклиф берилган бўлсада, амалда Косонсой туманидан ташқари бирорта туманда энг кўп овоз олган тадбирларга маблағлар йўналтирилмаган ва бу борада жамоатчилик фикри инобатга олинмаган. Ваҳоланки, берилган таклифларнинг 60 фоизи таълим ва тиббиёт муассасаларини ҳамда ички йўлларни таъмирлаш билан боғлиқ масалалар ташкил этган.

4. Бюджет кодексининг 126-моддасига зид равишда бир қатор ҳолатларда тегишли бюджетдан молиялаштирилиши назарда тутилмаган ташкилотларни сақлаб туриш учун маблағлар ажратилган. Масалан, вилоят прокуратурасига Мингбулоқ тумани бюджетининг йил бошига эркин қолдиқ маблағлари ҳисобидан туман прокуратураси биносини жорий таъмирлаш учун 2020 йил октябрь ойида 200 млн. сўм маблағ ўтказиб берилган.

5. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 13 декабрдаги «Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг молиявий эркинлигини ошириш, маҳаллий бюджетларга тушумларнинг тўлиқлигини таъминлаш бўйича солиқ ва молия органлари жавобгарлигини кучайтиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ-5283-сон Фармонининг 2-бандида республика туманлари (шаҳарлари) халқ депутатлари Кенгашлари сессияларида қўшимча манбалар, шу жумладан, маҳаллий бюджетларнинг даромадларини ошириш резервларини аниқлаш ҳисобидан молиялаштириладиган харажатлар кўриб чиқиб тасдиқланиши белгиланган.

Бироқ, бугунги кунда маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг молиявий эркинлигини оширишга қаратилган ислоҳотлар амалга оширилаётган бир пайтда барча шаҳар, туманлар бюджетларининг 2020 йил бошига шаклланган эркин қолдиқ маблағлари марказлашган ҳолда вилоят бюджетига ўтказилган.

Бундай амалиётнинг қўлланилиши келгусида маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг молиявий эркинлигини чеклаш билан бирга, бюджет даромадларини ошириш резервларини аниқлаш бўйича олиб борилаётган саъй-ҳаракатларига салбий таъсир кўрсатади.

6. Коронавирус пандемияси таъсирини юмшатиш тадбирлари учун Инқирозга қарши курашиш жамғармаси ҳисобидан ажратилган 160,1 млрд. сўм маблағнинг мақсадли сарфланиши ўрганилганда 3,1 млрд сўмдан ортиқ молиявий хато ва камчиликлар аниқланган.

Жумладан, 2,3 млрд. сўм маблағ соғлиқни сақлаш муассасалари ходимларига ортиқча тўлаб берилган бўлса, биргина гипохлорид дезинфекция воситасининг қиммат нархда харид қилиниши натижасида қарийб 248,9 млн. сўм маблағ ортиқча сарфланган.

Вилоят СЭНОМ томонидан тиббий чиқиндиларни утилизация қилишда ҳақиқатда ишламаган транспорт воситалари орқали утилизация қилиш пунктига етказилганлиги тўғрисида маълумотлар расмийлаштирилиши ҳамда тиббий чиқиндиларни утилизация қилиш нархларига асоссиз қийматларни киритиш натижасида 532,4 млн. сўм бюджет маблағлари асоссиз сарфлаб юборилган.

7. Жорий йилнинг январь — сентябрь ойларида 4 минг 900 та янги тадбиркорлик субъекти рўйхатдан ўтказилган, шу билан бирга ушбу давр мобайнида 635 та корхона фаолияти тугатилган, 483 та корхона фаолияти тўхтаган.

Айниқса, ўтган йилнинг мос даврига нисбатан фаолияти тугатилган корхоналар сони Мингбулоқ (40 фоиз), Янгиқўрғон (41 фоиз), Наманган (46 фоиз), Чортоқ (91 фоиз) ошган.

8. Вилоятдаги 10 та туман (шаҳар)да экспорт прогнози режаси бажарилмаган. Шу жумладан, саноат соҳасида 53 та корхона томонидан прогноз кўрсаткичлари бажарилмаган бўлса, 19 та корхона томонидан умуман экспорт амалга оширилмаган.

9. Вилоятда 54 та бўш турган давлат объектидан самарали фойдаланиш бўйича зарур чоралар кўрилмаган, уларнинг асосий қисми халқ таълими тизимидаги объектлар ҳисобланади. Жумладан:

12 та бўш турган объектдан унумли фойдаланиш бўйича таклифлар мавжуд эмас;

15 та объект бўйича «йўл хариталари» ишлаб чиқилмаганлиги боис ихтиёрий равишда бошқа ташкилотлар балансига бериб юборилган;

5 та объект бўйича фойдаланишга яроқсизлиги тўғрисида Давлат архитектура қурилиш назорати инспекциясидан хулоса олиниб, бузиш учун танловга киритилган;

22 та объект эса бугунги кунда ижарага берилган.

10. Кредит маблағларини ажратиш масалалари кечикаётганлиги сабабли 117 млрд. 774,8 млн. сўмлик 14 та лойиҳани белгиланган муддатдан кечикиб ишга тушириш хавфи мавжуд. Хусусан:

Агросаноат мажмуи ва озиқ-овқат таъминоти соҳасидаги лойиҳаларни амалга ошириш агентлигига ресурс олиш учун 9 млрд. 504 млн. сўмлик 3 та лойиҳа бўйича кредит йиғма жилдлари тақдим этилган бўлса-да, ҳанузгача маблағ масаласи ҳал этилмаган.

Тижорат банкларининг ҳудудий филиаллари томонидан бош офисларига 102 млрд. 271,3 млн. сўмлик 11 та лойиҳа бўйича кредит йиғма жилдлари юборилган, бироқ улар томонидан ҳанузгача маъқулланмаганлиги сабабли кредит маблағлари ажратилмаган.

Пандемия туфайли хорижий ҳамкор томонидан ускуналар олиб келинмаганлиги сабабли 96,8 млрд. сўмлик 1 та йирик лойиҳа ишга туширилиши кечикмоқда. («Поп цемент» МЧЖ).

11. Вилоятда инвестиция дастурлари бажарилиши бўйича тақдим этилган маълумотларда тафовутлар мавжуд. Масалан, ҳудудий инвестиция дастури (2020 йил 7 июлдаги № 02-0243) доирасида ишга туширилган 1 минг 270 та лойиҳадан 19 таси бўйича 29,8 млн. АҚШ доллари миқдорида тўғридан-тўғри инвестиция жалб қилиниши кўзда тутилган бўлиб, вилоят инвестиция бошқармаси томонидан ушбу режа 71,1 фоизга (21,3 млн. АҚШ доллари) бажарилганлиги қайд этилган.

Бироқ мазкур хўжалик юритувчи субъектларнинг вилоят статистика бошқармасига тақдим этган ҳисоботларига асосан, ҳақиқатда жалб қилинган тўғридан-тўғри инвестициялар миқдори 16,5 млн. АҚШ долларини ташкил этган ва режа 55,2 фоизга бажарилган.

12. Наманган шаҳридаги «Namangan Qiangxing Investment» МЧЖ томонидан амалга оширилаётган 70,0 млн. АҚШ доллари миқдоридаги лойиҳа қурилиши учун «Мулла Қирғиз» мадрасаси яқинида жойлашганлиги сабабли Маданият вазирлигидан тегишли хулоса олиш жараёни ҳал бўлмаётганлиги сабабли қурилиш жараёнлари кечикмоқда.

1. Вилоятда 2020 йилда 1 минг 900 гектар пахта майдонида томчилатиб суғориш технологиясини жорий қилиш режалаштирилган бўлиб, амалда режа 57 фоизга (1 минг 80 гектар) бажарилган.

Учқўрғон туманида режага нисбатан 31 фоиз (87 гектар), Наманган туманида 39 фоиз (65 гектар), Норин туманида 62 фоиз (112 гектар), Чуст туманида 74 фоиз (89 гектар) пахта майдонида томчилатиб суғориш технологияси жорий этилган, холос.

2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 1 майдаги «Коронавирус пандемияси даврида озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш, мавжуд ресурслардан оқилона фойдаланиш, қишлоқ хўжалигини давлат томонидан қўллаб-қувватлашнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-4700-сонли қарорига асосан Наманган вилоятида 2020 йилда фойдаланишдан чиқиб кетган ва ер ости сувлари захираси мавжуд бўлган 9 минг 959 гектар, шундан ер ости сувидан фойдаланиш ҳисобига 8 минг 644 гектар ер майдонини ўзлаштириш белгиланган. Амалда бугунги кунгача 2 минг 416 гектар (24 фоиз) ер майдони қайта фойдаланишга киритилган, холос.

Ўзлаштирилиши режалаштирилган майдоннинг 2 минг 776 гектари (28 фоизи) белгиланган ирригация тадбирлари якунига етказилмаганлиги, 4 минг 767 гектарига (48 фоизи) талабгорлар бўлмаганлиги сабабли фойдаланишга киритилмаган.

3. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган сув ресурслари ва ерлардан фойдаланиш устидан назорат «Ўзагроинспекция» Наманган вилояти бошқармаси томонидан амалга оширилаётган бўлиб, назорат объектининг 90 фоизи тадбиркорлик субъектлари, фермер хўжаликлари, класстер ташкилотлари ва бошқалар ҳисобланади. Амалдаги тартибга кўра, тадбиркорлик субъектларида ўтказилаётган текширувлар «Текширувларни электрон рўйхатга олиш ягона тизими»да рўйхатга олинган ҳолда ўтказилмоқда.

Бу эса, сув ресурслари ва ерлардан фойдаланишда содир этилаётган қонунбузарлик ҳолатларини жойида зудлик билан бартараф этиш имконини бермаяпти. Натижада эса табиий ресурслардан ўзбошимчалик билан нооқилона фойдаланиш ҳолатлари ортиб бормоқда.

4. Вилоятда умумий ҳисобда 59,05 минг тонна асосий турдаги қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини махсус ташкил этилган музлатгич ва омборхоналарга захирага жамғариш белгиланган бўлиб, амалда режа 89,5 фоизга бажарилган. Жумладан, режага нисбатан картошка 89,7 фоиз (31,3 минг тонна), пиёз 95,6 фоиз (13,3 минг тонна), сабзи 87,5 фоиз (9,6 минг тонна), гуруч 77,2 фоиз (4,6 минг тонна) захирага жамғарилган.

5. Вилоят бўйича 2019 йилда 66 та (163,4 гектар), 2020 йилнинг ўтган даври мобайнида 21 та (19,23 гектар) ҳолатда қишлоқ хўжалигига мўлжалланган суғориладиган экин ерлари давлат органлари ва ташкилотлари, фуқаролар ҳамда тадбиркорлик субъектларига бошқа мақсадлар учун доимий ва вақтинчалик фойдаланишга ажратиб берилган.

Бироқ ушбу жараёнда ердан олдинги фойдаланувчининг кўрган зарари, шу жумладан, бой берилган фойда миқдори ҳисобланмаган ҳамда фермер хўжалигига тўлаб бериш чоралари кўрилмаган.

6. Вилоят бўйича жами 58 та (Янгиқўрғон туманида 22 та, Косонсой туманида 21 та, Наманган туманида 4 та, Тўрақўрғон туманида 3 та, Чуст туманида 3 та, Учқўрғон туманида 2 та, Поп туманида 2 та, Уйчи туманида 1 та) ҳолатда туман ҳокимлари томонидан ваколати бўлмаса-да, қишлоқ хўжалиги фойдаланишидаги суғориладиган экин ерларни бошқа мақсадлар учун фуқаролар ва юридик шахсларга ажратиб бериш тўғрисида тегишли қарорлар қабул қилинган.

Ваҳоланки, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 17 июндаги «Қишлоқ хўжалигида ер ва сув ресурсларидан самарали фойдаланиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-5742-сон Фармонининг 5-бандида суғориладиган қишлоқ хўжалиги ерлари махсус муҳофазага олиниб, ушбу ерларни қишлоқ хўжалигидан бошқа мақсадларга, шу жумладан, саноат ва фуқаролик объектлари (бинолар ва иншоотлар) қурилиши учун ажратилишига йўл қўйилмаслиги белгиланган.

7. 2020 йилнинг ўтган даври мобайнида жами 1 минг 198 та ҳолатда 1 минг 568 гектар, шундан 1 минг 467,5 гектар экин (сувли) ерлар, 44,01 гектар кўп йиллик дарахтзорлар, 10,37 гектар яйлов ва пичанзорлар ҳамда 46,34 гектар бошқа ерлар фуқаролар ва тадбиркорлик субъектлари томонидан ўзбошимчалик билан эгаллаб олинганлиги аниқланган.

Бироқ жисмоний ва юридик шахслар томонидан ерларнинг ўзбошимчалик билан эгаллаб олиниши натижасида уларни қишлоқ хўжалиги муомаласидан чиқишга сабаб бўлган етказилган зарарлар ваколатли органлар томонидан ҳисобланмаган ва ер участкаларини фойдаланиш учун яроқли ҳолатга келтириш чоралари кўрилмаган.

1. Кўп қаватли уйлар атрофи бўлган 29 та ҳудудда болалар майдончаси мавжуд эмас, кўп қаватли уйларга кириш йўлакларининг (тратуар) 30 минг 240 м² қисми таъмирталаб аҳволда, 132 та кўп қаватли уйнинг 283 та ташқи ёритиш тизими таъмирга муҳтож. Шунингдек, кўп қаватли уйларнинг 10 минг 315 п/м ирригация тармоғи ишламайди.

2. Оғир тоифадаги ширкатларни бошқарув ташкилотларига ўтказиш жараёнида ширкатларнинг тижорат банклари олдидаги кредит қарздорлиги масалалари ҳал этилмаган. 2017 — 2020 йилларда кўп квартирали уйларни таъмирлаш мақсадида жалб қилинган тижорат банкларининг кредитларини қайтариш тизимини такомиллаштириш талаб этилмоқда.

3. Наманган туман канализация насос станцияси 1984 йилда қурилган бўлиб, ҳозирги вақтга қадар таъмирлаш ишлари олиб борилмаган, Учқўрғон тумани марказидаги 1985 йилда қурилган сув тозалаш иншооти суткасига 1 400 метр³ чиқиндини қабул қилиш ва тозалаш қувватига эга бўлиб, бугунги кунда суткасига 2 500 метр³ чиқинди қабул қилинаётганлиги сабабли тез-тез авария ҳолатлари юзага келмоқда.

4. Вилоятда истеъмолчиларни табиий газ билан таъминлаш газ тақсимлаш станциялари (ГТС) орқали меъёр бўйича 5-6 кг/см² босимда бўлиши зарур, аммо ҳозирги кунда ўртача 1,5 — 2,0 кг/см² босимда табиий газ билан таъминланмоқда.

Бунинг оқибатида вилоятнинг барча ҳудудларида табиий газ танқислиги кузатилмоқда, жумладан, вилоят бўйича табиий газ билан таъминланадиган 380 та МФЙ ҳудудида яшовчи қарийб 176 мингта хонадондан 205 та МФЙдаги 55 мингга яқин хонадонга табиий газ етиб бормаслиги ҳолатлари вужудга келган.

5. Аҳоли хонадонларига ўрнатилган замонавий ақлли ҳисоблагичлардан 3 минг 655 тасининг дастурда улаш маълумотлари «Технопарк» МЧЖга истеъмол қилинган газ ҳажмлари дастурида акс эттирилишини таъминлаш учун тақдим этилган бўлса-да, дастурга интеграция қилинмаган.

6. Электр энергияси бўйича вилоятнинг бир кунлик эркин истеъмоли 17 млн. кВт.с ташкил этади, аммо бугунги кунда бир кунда 14,9 млн. кВт.с электр энергия етказиб берилмоқда, яъни бир кунда ўртача 2,1 млн. кВт.с электр энергияси етишмовчилиги мавжуд.

7. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 29 мартдаги «2018 — 2022 йилларда Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида автомобиль кўприклари, йўл ўтказгичлар ва бошқа сунъий иншоотларни қуриш, реконструкция қилиш ва тўлиқ таъмирлаш Дастурини тасдиқлаш тўғрисида»ги ПҚ-3632-сонли қарорига асосан Наманган шаҳрида қурилиши белгиланган давлат аҳамиятидаги 4Р-117 «Турақўрғон ш. — Наманган ш. — Чортоқ ш. — Кесканёр қ. — Сассиқсой қ.» автомобиль йўлининг 20 км. ва 4Р-114 «Наманган ш. — Косонсой ш. — Қирғизистон Республикаси чегараси» автомобиль йўлининг 3 км. кесишмасида, Наманган шаҳридаги Гўзал ва Ҳамроҳ кўчалари кесишмасида янги йўл ўтказгич (кўприк) қуриш бўйича амалий ишлар бошланмаган.

8. Тўрақўрғон туманидан ўтувчи 4Р-112 Фарғона ҳалқа автомобиль йўлининг Чуст тумани чегарасидан бошлаб Тўрақўрғон тумани ҳудудидан ўтувчи умумфойдаланишдаги 54 — 73 км (19км.) йўлнинг 2-тоифали (54 — 66 км.лар 2 тасмали, 66 — 73 км.лар 4 тасмали) қисмини реконструкция қилиш зарур.

9. Мингбулоқ туманидаги 4Р-126 «Балиқчи — Мингбулоқ — Найман — Пунгон» автомобиль йўлининг 62 — 66 км. оралиғи, 4Р-260 «Жомашуй — Тегирмон — Навбаҳор» автомобиль йўлининг 14 — 37 км. оралиғи таъмирга муҳтож аҳволда.

1. Вилоятда мактабгача таълим ташкилотларига 118 минг 331 нафар болалар қамраб олинган бўлиб, қамров кўрсаткичи 51,9 фоизни ташкил этади. Аммо Косонсой (49,2 фоиз), Чортоқ (47,1 фоиз) туманлари, Наманган шаҳрида (45 фоиз) қамров кўрсаткичи пастлигича қолмоқда.

Вилоятдаги жами 563 та мактабгача таълим ташкилотидан 136 таси (24,1 фоизи) капитал реконструкцияга, 189 таси (33,5 фоизи) капитал таъмирга, 69 таси (12,2 фоизи) жорий таъмирга муҳтож. Шунингдек, эҳтиёж мавжуд бўлган 182 та (23,4 фоиз) маҳалла ҳудудида мактабгача таълим муассасаси мавжуд эмас.

2. Мактабгача таълим ташкилотларида фаолият юритаётган педагог кадрларнинг 30 фоизи олий, 70 фоизи ўрта махсус маълумотга эга, уларнинг 243 нафари (2,4 фоизи) мутахассис эмас.

3. Бугунги кунгача мактабларга 83,9 фоиз (1,9 млн. дона) дарсликлар етказиб берилган, ҳолбуки ўқув йили бошланишида мактаблар 100 фоиз дарсликлар билан таъминланиши зарур.

4. Учқўрғон туманининг Қирғизистон давлати билан чегара ҳудудидаги «Обод» маҳалласида мактаб мавжуд эмаслиги боис ўқувчилар 5 км. узоқликда бўлган қўшни маҳалладаги мактабга ўқишга қатнамоқда.

5. Вилоятдаги ўрта махсус таълим муассасаларининг 5 тасида иситиш қозонлари жисмонан ва маънан эскирган (Мингбулоқ туманидаги 1-, 2-сон, Чортоқ туманидаги 2-сон, Наманган шаҳридаги 2-сон касб-ҳунар мактаблари, Фарғона педагогика институти ҳузуридаги Тўрақўрғон хизмат кўрсатиш ҳамда Ўзбекистон жисмоний тарбия ва спорт университети ҳузуридаги Уйчи жисмоний тарбия ва спорт техникумлари).

6. Вилоятдаги 3 та олий таълим муассасасида жами 7 минг 600 та ётоқхонага эҳтиёж мавжуд (Наманган давлат университетида 4 мингта, Наманган муҳандислик-қурилиш институтида 2 минг 100 та, Наманган муҳандислик-технология институтида 1 минг 500 та).

7. Ташқи электр тармоғини тортиш ишлари Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 17 январдаги 01-07/1-1057-сонли йиғилиш баёнига асосан маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан амалга оширилиши назарда тутилганлиги учун объектларнинг лойиҳа-смета ҳужжатларига ташқи электр тармоғини тортиш ишлари киритилмаган, маҳаллий бюджетдан эса ушбу тадбирлар учун маблағ ажратилмаган.

Шу боис фойдаланишга тайёр ҳолатда турган баъзи мактабгача таълим муассасаларида ҳудудий электр тармоқлари корхоналари томонидан доимий электр линиясига улаш ишлари амалга оширилмаган, бунинг натижасида объектларни фойдаланишга топширишда асоссиз кечикишлар пайдо бўлмоқда.

Жумладан, Мингбулоқ туманида 13-сон, Норин туманида 22-, 47-сон, Поп туманида 40-сон, Уйчи туманида 12-сон, 13-сон мактабгача таълим ташкилотларида электр трансформатор пунктлари ўрнатилган бўлса-да, трансформаторгача келадиган ташқи электр тармоғини тортиш ишлари амалга оширилмаган.

1. Вилоятда жорий йилнинг 10 ойида 2 минг 708 та жиноят содир этилиб, ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 788 тага ёки 41 фоизга ортган. Жумладан, оғир ва ўта оғир турдаги жиноятлар 88 тага (463 — 551), қотиллик 5 тага (19 — 24), қасддан баданга оғир шикаст етказиш 11 тага (41 — 52), талончилик 4 тага (14 — 18), босқинчилик 9 тага (5 — 14), ўғирлик 60 тага (314 — 374), фирибгарлик 149 тага (209 — 358), безорилик 87 тага (51 — 138), ўртача оғир тан жароҳати етказиш 65 тага (19 — 84), енгил тан жароҳати етказиш 91 тага (24 — 115) кўпайган.

2. Ноаниқ шароитда содир этилган 547 та жиноятнинг 123 таси (22,4 %) фош этилмаган, улар Наманган шаҳрида 44 тани, Янгиқўрғон туманида 13 тани, Уйчи, Учқўрғон ва Чортоқ туманларида 10 тадан, Норин туманида 9 тани, Косонсой ва Тўрақўрғон туманларида 7 тадан, Наманган туманида 4 тани, Мингбулоқ, Поп ва Чуст туманларида 3 тадан ташкил этади. Вилоятдаги 775 та маҳалланинг 76 тасида жиноят сони ортиб кетган.

3. 2019 йил ва жорий йилнинг 10 ойи давомида прокуратура органлари томонидан 159 та ҳолатда 211 нафар мансабдор шахсга нисбатан коррупцияга оид жиноят ишлари қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари олиб борилган. Мазкур жиноятларнинг 27 тасини порахўрлик, 132 тасини мансабни суиистеъмол қилиш ташкил қилади.

Ушбу соҳада тергов қилинган жиноятларнинг идоралар кесимида таҳлилига кўра, 1 нафар ҳоким ўринбосари, 2 нафар МИБ, 7 нафар ИИВ ва 1 нафар Мудофаа вазирлиги қуйи тизимлари, 1 нафар Миллий гвардия, 6 нафар бандлик, 8 нафар олий ва ўрта махсус таълим, 22 нафар халқ таълими, 6 нафар мактабгача таълим, 8 нафар қишлоқ хўжалиги соҳаси, 2 нафар ер-геодезкадастр тизими, 5 нафар бошқа давлат органлари, 10 нафар банк, 16 нафар давлат улуши бўлган хўжалик юритувчи субъект, 89 нафар давлат улуши бўлмаган хўжалик юритувчи субъект, 27 нафар нодавлат нотижорат ташкилоти раҳбарлари ва ходимлари жиноий жавобгарликка тортилган.

1. Адлия органлари томонидан 2019 йилда 5 та, 2020 йилда 2 та норматив-ҳуқуқий тусдаги қарор лойиҳалари белгиланган талабларга риоя қилинмай тақдим қилинганлиги сабабли экспертизадан ўтказилмасдан қайтарилган.

Айрим ҳолларда норматив тусдаги ҳужжатлар тегишли адлия органи томонидан ҳуқуқий экспертизадан ўтказилмасдан ноқонуний равишда қабул қилинган. Хусусан, 2019 йилда 73 та, 2020 йилнинг ўтган даврида 7 та норматив тусдаги қарор ва фармойишлар адлия органларида ҳуқуқий экспертизадан ўтказилмасдан қабул қилинганлиги аниқланиб, киритилган тақдимномаларга асосан бекор қилиниши таъминланган.

2. 2019 йилда давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари тизимида коррупциянинг келиб чиқишига, бошқа ҳуқуқбузарликлар содир этилишига шароит яратиб берадиган, шунингдек тадбиркорлик субъектлари учун ортиқча маъмурий ва бошқа чекловларни жорий қиладиган қоида ва нормаларни, тадбиркорлик субъектларида асоссиз харажатларни вужудга келтирувчи қоидалар мавжуд бўлган вилоят ҳокимининг 128 та қарори ва 3 та фармойишини, Халқ депутатлари вилоят кенгашининг 6 та қарорини қонунчилик нормаларига мувофиқлаштириш ва бекор қилиш тўғрисида таклиф киритилган.

1. 2020-2021 йиллар давомида Чуст туманидаги «Варзик», Уйчи туманидаги «Жийдакапа» маданият марказларини таъмирлаш ва жиҳозлаш бўйича ишлар маблағ ажратилмаганлиги боис бошланмаган.

2. Вилоятдаги 20 та болалар мусиқа ва санъат мактабини жами 750 дона ўқув (қўлланмалар, ноталар) дарсликлари ҳамда 867 та ўзбек ва европа чолғу асбоблари билан таъминлаш ишлари якунланмаган.

Халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлари фаолиятини тўғри ва самарали ташкил этиш, депутатлик назоратини таъминлаш, сессияларда маҳаллий ҳокимият органлари раҳбарларининг ҳисобот ва ахборотларини эшитиш борасида айрим камчиликлар мавжуд. Жумладан:

1. Маҳаллий ҳокимият органлари раҳбарларининг маҳаллий Кенгашлар сессияларида ҳисоботларини эшитиб бориш тизимли йўлга қўйилмаган. Хусусан, туман ҳокимларининг баъзи ўринбосарлари, молия, солиқ органлари раҳбарларининг ҳар чоракда ҳисоботлари эшитиб борилмаган.

2. Маҳаллий Кенгашлар депутатлари томонидан ижро ҳокимияти органлари раҳбарларига киритилган депутат сўровларига белгиланган муддатда жавоб бермаслик ҳолатлари мавжуд. Масалан, Чуст туман Кенгаши депутати Ғ. Эргашевнинг 2020 йил 2 февралда туман экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги назорат бўйича инспекцияси бошлиғига, депутат Ш. Мадалимовнинг 2020 йил 17 февралда туман электр таъминоти бўлими бошлиғига, 2020 йил 11 март куни туман газ таъминоти бўлими раҳбарига киритган депутат сўровларига жавоб берилмаган.

3. Маҳаллий Кенгашлар депутатларининг ўз депутатлик фаолиятини ташкил этишлари, Кенгаш сессияларига тайёргарлик кўришлари, аҳоли мурожаатлари билан ишлашлари учун шарт-шароит яратиш мақсадида «депутатлар хоналари» ташкил этиш борасидаги ишлар айрим туманларда қониқарли эмас.

Ўрганиш давомида маҳаллий Кенгашлар депутатлари билан мулоқотлар олиб борилди, уларга фаолиятни тўғри ташкил этиш бўйича тавсиялар берилди, мавжуд камчиликларни бартараф этиш юзасидан амалий ёрдам кўрсатилди.