638-сон 09.10.2020. Электр қурилмаларини эксплуатация қилишда техника хавфсизлиги қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 09.10.2020 йилдаги 638-сон

Кучга кириш санаси

10.10.2020

Рус

Eng

Ўзб

O’zb

Ўзб|Рус

Ҳужжат 27.09.2024 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

қарори

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмаларини эксплуатация қилишда техника хавфсизлиги қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Давлат ҳуқуқий сиёсатини амалга оширишда адлия органлари ва муассасалари фаолиятини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2020 йил 19 майдаги ПФ-5997-сон Фармони ижросини таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1. Электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси электр энергетика объектларида электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидаларига риоя этилиши устидан доимий назорат ўрнатсин.

(2-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 сентябрдаги 603-сонли қарори таҳририда)

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3. Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг саноат ва унинг базавий тармоқларини ҳамда кооперация алоқаларини ривожлантириш масалалари бўйича маслаҳатчиси — Саноат ва унинг базавий тармоқларини ҳамда кооперация алоқаларини ривожлантириш масалалари департаменти бошлиғи ҳамда Ўзбекистон Республикаси энергетика вазири А.С.Султанов зиммасига юклансин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Тошкент ш.,

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2020 йил 9 октябрь,

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

638-сон

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 9 октябрдаги 638-сон қарорига
ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҚОИДАЛАРИ

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-боб. Умумий қоидалар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1. Ушбу Қоидалар электр қурилмаларини эксплуатация қилишда техника хавфсизлиги қоидаларини белгилайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2. Ушбу Қоидалар электр энергияси ишлаб чиқарувчи ташкилотлар (кейинги ўринларда — электр станциялар) ҳамда электр энергиясининг узатилишини, тақсимланишини амалга оширувчи ташкилотлар, шунингдек, ушбу ташкилотларга тааллуқли ишларни бажарувчи илмий-тадқиқот, лойиҳа, қурилиш-монтаж, таъмирлаш ташкилотлари учун мажбурий ҳисобланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3. Ушбу Қоидаларда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

баландликда бажариладиган ишлар — монтаж мосламаларидан ёки бевосита конструкциялар, ускуналар, машина ва механизмлардан туриб ер, бостирма ёки ишчи тўшама юзасидан 3 метр ва ундан юқори баландликда бажариладиган ишлар. Бунда иш жараёнининг барча босқичида ва жойдан-жойга ўтишда ишчини баландликдан йиқилишдан асрайдиган ягона восита бўлиб ҳимоя камари хизмат қилади;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бригада (наряд ёки фармойиш бўйича) — таркибида иш бажарувчи ёки кузатувчи билан бирга икки ва ундан ортиқ аъзоси бўлган бригада;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бузилмаган электр майдонининг кучланганлиги — иш жараёнида одам бўлиши мумкин бўлган зонада аниқланадиган, одамнинг қатнашишида бузилмайдиган электр майдонининг кучланганлиги;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иккиламчи (ёрдамчи) занжир — электр станциялардаги (подстанциялардаги) асбоблар ва бошқарув, автоматика, ўлчов, ҳимоя ва сигнализация тузилмаларини бир-бирига боғловчи симлар ва қисқичлар қаторининг мажмуи;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

«ижозат берилади», «мумкин» — Қоидаларнинг ушбу талаблари, истисно тариқасида (маҳаллий шароитларга қараб) мажбуран қўлланилишини билдиради;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

илашган кучланиш остидаги ҳаво линияси — 110 кВ ва ундан юқори кучланишли бошқа электр узатиш ҳаво линиясининг (кейинги ўринларда — ҲЛ) ўқ чизиғидан:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

110 кВ кучланишли ҲЛ учун — 100 м;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

220 кВ кучланишли ҲЛ учун — 150 м;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

500 кВ кучланишли ҲЛ учун — 200 м гача масофада, узунлиги бўйича ёки айрим участкалар бўйлаб умумий узунлиги 2 км дан кам бўлмаган масофада ўтадиган ҲЛ ва алоқа ҳаво линияси (кейинги ўринларда — АҲЛ);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш жойи — ходимлар ишларни бажариш учун ишга қўйиладиган электр қурилманинг участкаси. Фақат наряд ёки фармойиш бўйича ишлар кўзда тутилган иш жойига тааллуқли;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш жойини тайёрлаш — иш хавфсиз бажарилишини таъминлаш учун иш жойида бажариладиган техник тадбирлар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ишлаб турган электр қурилма — кучланиш остида бўлган ёки коммутация аппаратларини улаш билан кучланиш берилиши мумкин бўлган электр қурилмаси ёки унинг қисми;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

коммутация аппарати — электр занжирларини коммутация қилиш ва ток ўтказиш учун мўлжалланган электр аппарати (ўчиргич, юклама ўчиргичи, бўлгич, ажратгич, автомат, рубильник, пакетли ўчиргич, сақлагич ва ҳоказолар);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кучланиш остидаги иш — кучланиш остида бўлган ток ўтказувчи қисмларга тегиб бажариладиган ёки ушбу ток ўтказувчи қисмларга рухсат этилганидан кам масофага яқинлашиб бажариладиган ишлар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

маъмурий-техник ходимлар — электр энергетика соҳасидаги ташкилотларнинг раҳбарлари, бўлим бошлиқлари, уларнинг ўринбосарлари, шунингдек, зиммасига маъмурий вазифалар юклатилган муҳандислар, техниклар ва усталар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

маҳаллий навбатчи ходимларсиз электр қурилма — тезкор чиқиш бригадалари (кейинги ўринларда — ТЧБ) ёки тезкор таъмирлаш ходимлари томонидан хизмат кўрсатиладиган электр қурилма, ҲЛ ва электр узатиш кабель линияси (кейинги ўринларда — КЛ);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

механизмлар — гидравлик кўтаргичлар, телескопик миноралар, экскаваторлар, тракторлар, автоюклагичлар, бурғулаш-кран машиналари, механик узатма ёрдамида узайтириш ёки қисқартириш мумкин бўлган нарвонлар ва ҳоказолар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

механик қулф — калит, олинадиган дастак ва ҳоказолар билан беркитиладиган қулф;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

навбатчи ходимлар (навбатчи) — сменада навбатчилик қилаётган ва тезкор бошқарув ёки тезкор алмашлаб-улашга рухсат этилган ходимлар: диспетчерлар, навбатчи муҳандислар, техниклар, смена бошлиқлари, уйда навбатчилик қилувчилар ва бошқарув шчитлари навбатчилари, ТЧБ аъзолари;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

наряд-ижозат — ишнинг мазмуни, жойи, уни бошлаш ва тамомлаш вақтларини, зарур хавфсизлик чораларини, бригада таркибини ҳамда ишни хавфсиз бажариш учун жавобгар шахсларни белгиловчи ишни хавфсиз бажариш учун махсус бланкада тузилган топшириқ;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

таъмирловчи ходимлар — электр станциялар, подстанциялар, ҳаво линияси, кабель линияси, АҲЛ, алоқа кабель линияси (кейинги ўринларда — АКЛ), реле ҳимояси, автоматика, ўлчаш воситалари, изоляция ва яшиндан ҳимоя воситалари, диспетчерлик ва технологик бошқарув воситаларида эксплуатацион таъмирлаш ва созлаш ишлари билан шуғулланувчи муҳандислар, техниклар, усталар, ишчилар, электр лабораториялар ходимлари;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

тезкор таъмирловчи ходимлар — ўзига тасдиқланган ҳажмда бириктирилган электр қурилмаларига тезкор хизмат кўрсатиш мақсадида тайёрланган, махсус ўргатилган, таъмирловчи ходимлар тоифасига кирувчи хизматчилар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ток ўтказмайдиган қисм — ишнинг авария режимларида кучланиш остида бўлиб қолиши мумкин бўлган электр қурилманинг қисми, масалан, электр машина корпуси;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ток ўтказувчи қисм — электр қурилманинг нормал ҳолатда кучланиш остида бўладиган қисми;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

уланиш — электр станция, подстанция ва ҳоказолар чегарасида жойлашган ва тақсимловчи қурилма (кейинги ўринларда — ТҚ), генератор, шчит, йиғмаларнинг шиналарига уланган, кучланиши, номи ва мақсади бир бўлган электр занжири (ускуна ва шиналар). Битта куч трансформаторининг (ўрамларининг сонидан қатъи назар), иккита тезликда ишловчи электр двигателнинг ҳар хил кучланишли электр занжирлари бир уланиш ҳисобланади. Кўп бурчакли, бир яримталик ва шунга ўхшаш схемаларда линия, трансформатор уланишсига ушбу линия ёки трансформатор ТҚга бевосита уланган барча коммутацион аппаратлар ва шиналар тегишли бўлади;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

фармойиш — ишни хавфсиз бажариш учун унинг мазмунини, иш жойини, вақтини, хавфсизлик чораларини (керак бўлган тақдирда) бажариш топширилган шахсларни белгиловчи оғзаки топшириқ;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

хавфли таъсир — бирор-бир нарсанинг қандайдир объектга (организмга, ускунага) салбий таъсири хавфи;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

«шарт», «зарур», «керак» — Қоидаларнинг ушбу талабларини бажариш мажбурийлигини билдиради;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

экранлаш зонаси — электр майдони кучланганлиги 5 кВ/м дан ортмайдиган, электр майдонида бўлган бино ва иншоотлар, шунингдек, ерга уланган металл конструкциялар, ускуна пойдеворлари, трансформаторлар ва йирик габаритли объектлар яқинидаги фазо;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр майдонининг таъсир зонаси — электр майдонининг кучланганлиги 5 кВ/м дан ортиқ бўлган очиқ фазо;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр узатиш кабель линияси — бир ёки бир неча кабеллардан ташкил топган, бевосита ерга, кабель каналларига, қувурларига ва кабель конструкцияларига ётқизилган электр узатиш линияси;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр узатиш кабель линиялари ва алоқа кабель линияларининг муҳофаза зонаси — ер остида жойлашган КЛнинг энг четдаги кабелидан икки томонга вертикал сиртлар билан: КЛ учун 1 м, АКЛ учун 2 м масофада чегараланган ер участкаси. Сув ҳавзасининг сув ости КЛ ва АКЛ бўйлаб энг четдаги кабелидан икки томонга 100 м масофада вертикал сиртлар билан чегараланган сув сиртидан тубигача бўлган қисм;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр узатиш ҳаво линияси — очиқ ҳавода жойлашган, изолятор ва арматуралар ёрдамида таянчларга ёки муҳандислик иншоотлари (кўприклар, кўприк йўллари ва ҳоказолар) кронштейнларига ҳамда устунларига маҳкамланган симлар орқали электр энергиясини узатиш учун тузилма. Электр узатиш ҳаво линиясининг бошланиши ва охири деб линия порталлари ёки ТҚ, шошобчалар учун эса — шохобчага ажралган ердаги таянч ва линия порталлари ёки тақсимловчи қурилмага кирувчи қисми қабул қилинади. Бунда ҲЛ томонида линия порталларига ўрнатилган тортувчи изоляцияловчи осмалар ҳамда ҲЛ симларида маҳкамланган барча қисқичлар, ҲЛга қарашлидир. Линия порталлари, подстанция томонидан тортувчи изоляцияловчи осмалари билан ушбу порталлардаги ҳалқа, ҲЛ симларидан ҳар хил ускуналарга (ўчириш-ёқиш аппаратларига, разрядлагичларга, алоқа конденсаторларига ва ҳоказоларга) тушган симлар ҳамда юқори частотали тўсгичлар ҳаво электр узатиш линиясига кирмайди;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр узатиш ҳаво линиялари ва алоқа ҳаво линияларининг муҳофаза зонаси — ҲЛ бўйлаб, энг четда жойлашган симлардан, уларнинг оғишмаган ҳолатида:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1 кВгача кучланишда бўлган ҲЛ ва АҲЛ учун — 2 м;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1 — 10 кВ ҲЛ учун — 10 м;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

35 кВ ҲЛ учун — 15 м;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

110 кВ ҲЛ учун — 20 м;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

220 кВ ҲЛ учун — 25 м;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

500 кВ ҲЛ учун — 30 м масофада, линиянинг иккала томони бўйлаб, вертикал сиртлар билан чегараланган ер участкаси ва ҳаво бўшлиғи кўринишидаги зона.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кемалар қатновчи сув ҳавзалари (дарёлар, каналлар, кўллар ва ҳоказолар) устидан ўтган ҲЛ бўйлаб, энг четда жойлашган симлардан, уларнинг оғишмаган ҳолатида линиянинг иккала томонида вертикал сиртлар билан 100 м масофада, кемалар қатнамайдиган сув ҳавзалари учун эса қуруқликдан ўтадиган ҲЛ муҳофаза зонасини белгилаш учун назарда тутилган масофадаги чегараланган ҳаво бўшлиғи кўринишидаги зона;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр энергетика — электр энергиясини ҳосил қилиш (ишлаб чиқариш), узатиш, тақсимлаш, сотиш ва истеъмол қилиш соҳаси;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр қурилмаси — электр энергиясини ишлаб чиқариш, трансформация қилиш, узатиш, тақсимлаш ҳамда уни энергиянинг бошқа турига айлантириш учун мўлжалланган машиналар, аппаратлар, электр узатиш линиялари ва ёрдамчи ускуналар йиғиндиси (улар ўрнатилган иншоотлар ва бинолар билан биргаликда);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр ҳимоя воситалари — электр қурилмаларида ишлаётган одамларни электр токидан жароҳатланишдан, электр ёй ва электромагнит майдони таъсиридан ҳимоя қилиш учун хизмат қиладиган, ҳолда ўзи билан ва транспортда олиб юриладиган воситалар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

юк кўтариш машиналари — юк кўтариш учун барча турдаги кранлар, кран-экскаваторлар (пўлат арқонга осилган илгаклар ёрдамида иш бажарадиган экскаваторлар), таллар ва чиғирлар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

қайта ишга қўйиш — ушбу наряд бўйича аввал бажарилаётган ишга қайта ишга қўйиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В гача ва ундан юқори кучланишли электр қурилма — 1000 В гача ва ундан юқори кучланишли электр қурилма (амалдаги кучланишнинг қийматига қараб). Ушбу Қоидаларнинг 1000 В гача электр қурилмаларига қўйиладиган талаблари 42 В дан юқори кучланишга тегишлидир.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

4. Ушбу Қоидаларга мувофиқ электр қурилмаларида фойдаланиладиган ҳимоя воситаларини қўллаган ҳолда ишлар бажарилиши, шунингдек, фойдаланиладиган ҳимоя воситалари давлат стандартлари талабларига мувофиқ ва синовдан ўтган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишларни бажаришда қўлланиладиган механизмлар ва юк кўтариш машиналари, компрессор қурилмалари ва ҳаво йиғгичлар, асбоблар ва мосламалар белгиланган тартибда синовдан ўтган бўлиши лозим. Улар меҳнат хавфсизлиги стандартлари талабларига, Ўзбекистон Республикаси Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (кейинги ўринларда — Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси) томонидан саноат хавфсизлиги соҳасида қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга, асбоб ва мосламаларга қўйилган талабларга риоя этган ҳолда, шунингдек, ишлаб чиқарувчининг йўриқномаларига мувофиқ эксплуатация қилиниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

5. Ишлаб турган электр қурилмаларида қурилиш ва монтаж ишлари қурилиш меъёрлари ва Қоидалари (кейинги ўринларда — ҚМҚ) талабларига риоя этган ҳолда амалга оширилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

6. Ишчи ва хизматчилар учун меҳнатни муҳофаза қилиш йўриқномаларида ушбу Қоидалар талаблари инобатга олиниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳар бир ходим, агар у Қоидалар бузилишини бартараф этиш чораларини кўра олмаса, зудлик билан ўзидан юқори турган раҳбариятга барча аниқланган бузилишлар, шунингдек, электр қурилмаларидаги инсон ҳаёти учун хавф туғдирувчи носозликлар, иш олиб бориш жараёнида ишлатиладиган машиналар, механизмлар, асбоблар, мосламалар ва ҳимоя воситаларидаги бузилишлар ҳақида хабар бериши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

7. Ушбу Қоидаларга зид бўлган фармойиш ва топшириқларни бажариш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-боб. Ходимларга қўйиладиган талаблар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

8. Ходимларнинг малакасини ошириш ва билимларини текшириш тартиби электр энергетикаси объектларида ходимлар билан ишлашни ташкил қилиш талабларига мувофиқ амалга оширилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

9. Зарарли ва хавфли меҳнат шароитларида ишлайдиган ишчилар ва муҳандис-техник ходимлар (кейинги ўринларда — МТХ) ходимларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби талабларига мувофиқ тиббий кўрикдан ўтишлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

10. Электр қурилмаларига хизмат кўрсатаётган ишчи ва хизматчилар, ўзларига юклатилган вазифалар доирасида ушбу Қоидаларни билишлари ва ушбу Қоидаларга 1-иловага мувофиқ электр хавфсизлиги бўйича гуруҳга мансуб бўлишлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Қўйилган талабларга жавоб берадиган ходимга белгиланган намунадаги гувоҳнома берилади ва ходим гувоҳномани иш вақтида ўзи билан олиб юриши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

11. Хавфсизлик бўйича қўшимча талаблар қўйиладиган ишларни (махсус ишларни) бажариш ҳуқуқига эга бўлган ходимлар гувоҳномасида билимлар синовидан ўтганлиги ҳақида белгиланган намунадаги ёзув бўлиши шарт. Бундай ишларга қуйидагилар киради:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

баландликда бажариладиган ишлар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ток ўтказувчи қисмларда, кучланиш остида бажариладиган ишлар: изоляторларни тозалаш, ювиш ва алмаштириш, симларни таъмирлаш, изоляторларни ва бириктирувчи қисқичларни ўлчов штангаси билан назорат қилиш, тросларни мойлаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

босим остида ишлайдиган идишларга хизмат кўрсатиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ускуналарни юқори кучланиш остида синаш (мегаомметр билан ишлашдан ташқари).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Махсус ишлар рўйхати корхона раҳбарияти кўрсатмасига биноан, маҳаллий шароитларни ҳисобга олган ҳолда тўлдирилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

12. Ўн саккиз ёшдан кичик шахсларнинг меҳнати қўлланиши тақиқланадиган ноқулай меҳнат шароитлари ишларига жалб қилиниши тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3-боб. Тезкор хизмат кўрсатиш ва ишларни бажариш тартиби

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-§. Тезкор хизмат кўрсатиш тартиби

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

13. 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларига бир ўзи хизмат кўрсатувчи навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлар ва смена бўйича катта навбатчилар электр хавфсизлиги бўйича IV гуруҳга мансуб, қолганлари эса III гуруҳга мансуб бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В гача кучланишли электр қурилмаларига бир ўзи хизмат кўрсатувчи навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлар III гуруҳга мансуб бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

14. Кучланиш остида бўлган электр қурилмаларининг тўсиқсиз ток ўтказувчи қисмларига ушбу Қоидаларга 2-иловада кўрсатилгандан кам масофага одамларнинг, юк кўтарувчи машиналар ва механизмларнинг яқинлашиши тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

15. Электр станция ва подстанция электр қурилмаларини навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлардан бўлган электр хавфсизлиги бўйича камида III гуруҳга мансуб хизматчи ёки V гуруҳга мансуб маъмурий-техник ходим ёхуд ташкилот раҳбарияти бир ўзи кўрикдан ўтказиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ноэлектротехник ходимларнинг электр станция ва подстанциянинг электр қурилмаларини кўриб чиқиши ва экскурсияси корхона раҳбариятининг рухсати билан бир ўзи кўриб чиқиш ҳуқуқига эга бўлган IV гуруҳга мансуб ходим назорати остида амалга оширилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛни кўриб чиқиш ушбу Қоидаларнинг 367 ва 368-бандлари талабларига мувофиқ амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

16. Ушбу электр қурилмаларига хизмат кўрсатмайдиган ходимлар, навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходим ёки бир ўзи кўриб чиқиш ҳуқуқига эга бўлган ходим ҳамроҳлигида электр қурилмаларга киритилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳамроҳ ходим электр қурилмаларига кириши мумкин бўлган одамларнинг хавфсизлигини кузатиши ҳамда уларни ток ўтказувчи қисмларга яқинлашмаслиги ҳақида огоҳлантириши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

17. 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларини кўриб чиқишда ток ўтказувчи қисмларга ушбу Қоидаларга 2-иловада кўрсатилгандан кам масофага яқинлашишга қарши қўйиладиган тўсиқлар билан жиҳозланмаган хона ва камераларга кириш тақиқланади. Тўсиқларнинг эшигини очиш ва тўсиқлар орқасига ўтиш тақиқланади. Тўсиқлар электр қурилмаларининг тузилиши талабларига мувофиқ ўрнатилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В гача кучланишли электр қурилмаларини кўриб чиқишда шчит, йиғмалар, бошқарув пультлари ва бошқа тузилмаларнинг эшигини очишга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмаларини кўриб чиқиш жараёнида бирор-бир ишни бажариш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

18. 6 — 35 кВли электр қурилмаларида ерга туташиш содир бўлса, фақат тезкор алмашлаб улашларни бажариш ҳамда кучланиш таъсирига тушиб қолган одамларни қутқариш учун аниқланган туташиш жойига ёпиқ тақсимловчи қурилмасига (кейинги ўринларда — ЁТҚ) 4 м дан, очиқ тақсимловчи қурилмасига (кейинги ўринларда — ОТҚ) ва ҲЛ да 8 м дан кам масофага яқинлашишга ижозат берилади. Бунда электр ҳимоя воситаларидан фойдаланиш шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

19. 1000 В дан юқори бўлган қўл билан ҳаракатлантириладиган узатмали ажратгич, бўлгич ва ўчиргичларни ўчириш ва ёқишда диэлектрик қўлқоплардан фойдаланиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

20. Сақлагичларни ўрнатиш ва олиб қўйиш кучланиш олинган ҳолатда амалга оширилиши лозим.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Схемасида кучланишни олувчи коммутацион аппаратлар бўлмаган электр уланишларидаги сақлагичларни кучланиш остида, лекин юклама бўлмаган ҳолатда олишга ва ўрнатишга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иккиламчи занжирларда, ёритиш тармоқларида ва кучланиш трансформаторларида сақлагичларни кучланиш ва юклама остида алмаштиришга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

21. Сақлагичларни кучланиш остида олиб қўйиш ва ўрнатишда қуйидагилардан:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларида — диэлектрик қўлқоплар ва ҳимоя кўзойнакларидан фойдаланган ҳолда изоляцияловчи қисқичлардан (штангадан);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В гача кучланишли электр қурилмаларида — изоляцияловчи қисқичлар ёки диэлектрик қўлқоплардан ва ҳимоя кўзойнакларидан фойдаланиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

22. 1000 В гача кучланишли шчитлар ва йиғмаларда сақлагичлар вертикал устма-уст жойлашганда (фазалар вертикал жойлашганда) ва коммутацион аппаратлар бўлмаганда юклама остида сақлагичларни ўрнатиш ва олиб қўйишга ижозат берилади. Бунда кўзни ҳимоя қилиш воситаси ўрнига юзни ҳимоя қилиш воситасидан фойдаланиш тавсия этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

23. Иш олиб борилаётган камералардан ташқари қолган барча электр қурилмалари хоналари, камералари, шчитлари ва йиғмаларининг эшиклари қулфланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

24. 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмалари (ЁТҚнинг хоналари ва камералари, комплект тақсимловчи қурилмалар, ОТҚ) ҳамда 1000 В дан юқори бўлган электр қурилмаларидан ташқарида жойлашган 1000 В гача кучланишли тақсимловчи шчитлар ва йиғмаларнинг калитлари навбатчи ходим ҳисобида туриши шарт. Маҳаллий навбатчи ходимлар бўлмаган электр қурилмаларида калитлар маъмурий-техник ходимлар ҳисобида туриши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳар бир калит рақамланган бўлиши шарт. Калитларнинг бир жамланмаси захирада бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Қуйидаги ходимларга:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бир ўзи кўриб чиқиш ҳуқуқига эга бўлган ходимларга — барча хоналарнинг калитлари;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ишга қўйишда тезкор таъмирловчи ходимларни ишга қўйувчига, иш раҳбарига ва иш бажарувчига, кузатувчига — иш олиб бориладиган хоналарнинг калитлари тилхат билан берилиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

25. Ҳар куни кўрикдан ёки иш тугагандан кейин калитлар қайтариб топширилиши шарт. Маҳаллий навбатчи бўлмаган электр қурилмаларида иш олиб борилганда калитлар кўрикдан ёки иш батамом тугагандан сўнг, узоғи билан кейинги иш кунидан кечиктирмасдан қайтарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Калитларни узоқ муддатга электр тармоғи корхонасининг тақсимловчи электр қурилмаларида тезкор алмашлаб улаш ҳуқуқига эга бўлган истеъмолчилар ходимига, шунингдек, навбатчига, тезкор-таъмирлаш ва бир ўзи кўриб чиқиш ҳуқуқига эга бўлган маъмурий-техник ходимга бериш зарурияти корхона бош муҳандиси томонидан белгиланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Калитларни олиш ва қайтариш жараёни ихтиёрий шаклдаги журналда ёки тезкор-диспетчерлик журналида қайд этилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

26. Бахтсиз ҳодиса содир бўлганда жароҳатланган шахсни электр токи таъсиридан қутқариш учун кучланиш зудлик билан олдиндан рухсатсиз олиниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-§. Ишларни бажариш тартиби

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

27. Ишлаб турган электр қурилмаларида бажариладиган ишлар ушбу Қоидаларга 3-иловада келтирилган наряд-ижозат шакли бўйича олиб борилиши лозим.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ушбу Қоидаларда кўрсатилган ҳолатларда ишларни фармойиш бўйича бажаришга рухсат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

28. Ишларни ўзбошимчалик билан бажариш, шунингдек, иш жойларини ва топшириқ ҳажмини наряд ёки фармойишда белгиланганидан кенгайтириш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

29. Электр қурилмаларида, бошқа наряд амал қилаётган зонада бажариладиган ҳар қандай ишлар, ушбу наряд бўйича иш олиб бораётган шахс (иш раҳбари) ёки ушбу нарядни берган шахс билан келишган ҳолда бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Келишув иш жойини тайёрлашдан олдин наряднинг ҳошиясида «Келишилди» деган сўз ёзилиб, келишган шахс имзоси (ушбу Қоидаларга 3-илова, 2-жадвали) билан расмийлаштирилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

30. 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларини, шунингдек, кучланишидан қатъи назар ҲЛни мукаммал таъмирлаш технологик харита ёки ишларни бажариш лойиҳаси (кейин ўринларда — ИБЛ) бўйича амалга оширилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

31. Электр станция ва подстанцияларнинг 1000 В гача кучланишли электр қурилмалари ва КЛда кучланиш остида ишлаётганда қуйидагилар бажарилиши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш жойига яқин жойлашган, бехосдан тегиш эҳтимоли бўлган кучланиш остидаги бошқа ток ўтказувчи қисмларни тўсиб қўйиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

диэлектрик калишларда ёки изоляцияланган тагликда ёхуд диэлектрик гиламчада туриб ишлаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

дастаги изоляцияланган асбобларни (бундан ташқари отверткаларнинг ўзаги ҳам изоляцияланган бўлиши керак) қўллаш; агар бундай асбоблар бўлмаса, диэлектрик қўлқоплардан фойдаланиш.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Енги калта ёки шимарилган кийимда ишлаш, шунингдек, темир арралар, эговлар, металлдан қилинган метрлар ва бошқа шунга ўхшаш асбоблардан фойдаланиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

32. Агар электр қурилмаларида эгилиб ишлаётган шахс қаддини ростлаганда электр қурилмасининг ток ўтказувчи қисмларигача масофа ушбу Қоидаларга 2-иловада кўрсатилган масофадан кам бўладиган бўлса, бундай ҳолатда ишлаш тақиқланади. Электр станция ва подстанцияларнинг 6 — 110 кВ кучланишли электр қурилмаларида тўсиқсиз ток ўтказувчи қисмларида орқа ёки икки ён томонда жойлашган ҳолатда иш бажариш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

33. Кучланиш остида бўлган ускунанинг изоляторларига электр ҳимоя воситаларини қўлламасдан тегиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

34. ҲЛ ва АҲЛнинг электр боғланган участкаларини (симларни, тросларни) улаш ёки узишдан олдин, уларнинг потенциалларини тенглаштириш керак. Участкаларнинг потенциалларини тенглаштириш, уларни сим орқали улаш ёки узилиши керак бўлган (узилиши мўлжалланган) жойнинг иккала томонига ерга улагичларни ўрнатиш, сўнгра уларни бир умумий ерга улагичга (ерга улаш тузилмасига) улаш орқали амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

35. Электр ҳимоя воситаларидан (изоляцияловчи штангалар ва омбирлар, электр ўлчов штангалари ва омбирлари, кучланишни кўрсатувчи асбоблар билан) фойдаланиб ишлаганда ток ўтказувчи қисмларга одамнинг яқинлашишига — ушбу воситаларнинг изоляцияланган қисми узунлиги билан белгиланадиган масофага ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

36. ОТҚда ва ҲЛнинг кесишиш оралиқларида кучланиш остида бўлган симлардан пастда жойлашган симлар (трослар), уларга тааллуқли изоляторлар ва арматураларни алмаштиришда, алмаштириш учун мўлжалланган симларни силтаб тортганда юқорида жойлашган кучланиш остида бўлган симларга тегиб кетмаслик учун ушбу ўзгартирилаётган симлар (трослар) устига ўсимлик ёки синтетик толадан тўқилган арқонлар ташланади. Арқонлар кесишган оралиқда жойлашган симни икки жойдан ҳар тарафга ташланиб, уларнинг учлари лангарга, конструкцияларга ёки бошқа жойларга тортиб маҳкамланиши керак. Симларни (тросни) кўтариш аста-секин ва бир маромда бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

37. Кучланиш остидаги симлардан (трослардан) юқорида жойлашган симларда ва уларга тааллуқли изоляторлардаги, арматурадаги ишлар корхона раҳбарияти тасдиқлаган ИБЛ бўйича олиб борилиши керак. ИБЛда симлар (трослар) осилиб тушиб кетмаслиги ҳамда илашган кучланишдан ҳимоя қилиш чоралари кўзда тутилган бўлиши керак. Бундай ишларни бажаришда кесишган оралиқда жойлашган симлардан кучланишни олмасдан туриб симларни (тросларни) алмаштириш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

38. Ходимлар, агар электр қурилмасида кучланиш йўқолса, унга кучланиш огоҳлантирилмасдан яна берилиши мумкинлигини ёдда тутишлари керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

39. Сутканинг қоронғи пайтида иш олиб борилаётган жойлар — йўлкалар, у ерга бориш йўллари ва иш жойлари ёритилган бўлиши шарт. Ёритилиш даражаси бир маромда бўлиб, ёритиш қурилмалари ишлаётганларнинг кўзини қамаштирмаслиги керак. Ёритилмаган жойларда ишлаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

40. Момоқалдироқ яқинлашаётганда ҲЛ, АҲЛ, ОТҚ, ЁТҚнинг ҲЛ чиқармалари ва линия ажратгичларида, ҲЛ участкаларига уланган КЛда, шунингдек, алоқа узеллари хоналарининг АҲЛ кирган қисмида ва антенна-устунли иншоотлардаги барча ишлар тўхтатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

41. Электр станциялар ва подстанцияларнинг ишлаб турган электр ускуналари (бошқариш, реле ва шунга ўхшаш шчитлардан ташқари) жойлашган хоналарда, ЁТҚ ва ОТҚда, қудуқларда, туннелларда ва траншеяларда бўлган, шунингдек, ҲЛга хизмат кўрсатишда ва мукаммал таъмирлашда иштирок берувчи барча ходимлар ҳимоя каскаларидан фойдаланишга мажбурдир.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

42. Компрессор қурилмалари ва ҳаво йиғгичларга, аккумулятор батареялари ҳамда зарядловчи тузилмаларга хизмат кўрсатувчи хизматчилар III гуруҳга мансуб бўлишлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

43. Бошқариш шчитларида, ТҚда жойлашган ҳисоблагичлар ва бошқа ўлчов воситаларининг кўрсаткичларини навбатчи назорати остида корхона ёки бошқа ташкилот ходимидан бўлган хизматчи ёзиб олиши мумкин. Маҳаллий навбатчи ходим бўлмаган тақдирда, кўрсатгичлар ТЧБнинг катта ходими назорати остида ёзиб олиниши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

44. Ер қазиш ишларини бажаришда КМК 3.01.02-00 Қурилишда хавфсизлик техникаси талабларига риоя қилиниши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

4-боб. Ташкилий тадбирлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-§. Ишлар хавфсиз бажарилиши учун жавобгар шахслар, уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

45. Ишлар хавфсиз бажарилиши учун қуйидаги ташкилий тадбирлар амалга оширилиши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ишлар хавфсиз олиб борилишига жавобгар шахсларни тайинлаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

наряд ёки фармойиш бериш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш жойини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат бериш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш жойини тайёрлаш ва ишга қўйиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш бажарилаётганда назорат қилиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бошқа иш жойига ўтказиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ишдаги танаффусларни ва иш тугатилганини расмийлаштириш.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

46. Ишлар хавфсиз бажарилиши учун қуйидаги шахслар жавобгардир:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

наряд ва фармойиш берувчи;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш раҳбари;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш жойини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат берувчи шахс;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш жойини тайёрловчи шахс;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ишга қўйувчи (иш жойини тайёрловчи ва ишга қўйувчи битта ходим бўлиши мумкин);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш бажарувчи;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кузатувчи;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бригада аъзоси.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

47. Наряд ва фармойиш берувчи ишларни хавфсиз бажариш имкониятини белгилайди. У нарядда кўрсатилган хавфсизлик чораларининг тўғрилиги ва етарлилиги учун, бригаданинг сифат ва сон жиҳатдан таркиби ҳамда жавобгар шахсларни тайинлаш учун, шунингдек, нарядда кўрсатилган хизматчилар бажариши керак бўлган ишга уларнинг электр хавфсизлиги гуруҳи бўйича мувофиқлиги учун жавобгардир.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

48. Наряд ва фармойишни бериш ҳуқуқи корхонанинг ва унинг таркибий қисмларининг V гуруҳга мансуб маъмурий-техник ходимларига берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Наряд бериш ҳуқуқига эга бўлган маъмурий-техник ходимлар бўлмаганда, кечиктириб бўлмайдиган ишларни бажариш учун ушбу электр қурилмани эксплуатация қилувчи IV гуруҳга мансуб навбатчи ходим томонидан наряд ва фармойиш беришга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бундай пайтларда навбатчи ходимга наряд бериш ҳуқуқи корхона раҳбариятининг ёзма кўрсатмаси билан расмийлаштирилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

49. Иш раҳбари нарядда кўрсатилган барча хавфсизлик чораларининг бажарилганлиги ва етарли эканлигига, ишга қўйувчи ва иш бажарувчи томонидан бригада аъзоларига берилган йўл-йўриқнинг сифати ва тўлиқлиги учун, шунингдек, иш жараёнида ишни хавфсиз олиб боришни ташкил қилиш учун жавоб беради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш раҳбарлари этиб V гуруҳга мансуб муҳандис-техник ходимлар тайинланиши шарт. Агар бажарилаётган ишнинг айрим босқичлари иш раҳбарининг узлуксиз назорати остида ва иш раҳбари бошчилигида бажарилиши зарур бўлса, у ҳолда наряд берувчи наряднинг «Алоҳида кўрсатмалар» сатрига бу ҳақда ёзиб қўйиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

50. Иш жойини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат берувчи шахс иш бажариш учун кўзда тутилган ускунани ўчириш ва ерга улаш чораларининг етарлилиги ва уларни амалга ошириш мумкинлиги, шунингдек, ишга қўйиладиган бригадаларнинг иш вақтлари ва жойларини мувофиқлаштириш учун жавобгар ҳисобланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш жойини тайёрлаш ва ишга қўйишга ижозат берувчи шахс навбатчиларга ёки иш жойини тайёрлаётган тезкор таъмирловчи ходимларга, шунингдек, ишга қўйувчиларга ускунада олдиндан бажарилган ўчириш ва ерга улаш ишлари ҳақида маълумот бериши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш жойини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат бериш ҳуқуқига лавозим йўриқномасига асосан IV гуруҳга мансуб навбатчи ходимлар, шунингдек, корхона кўрсатмаси бўйича бунга ваколат берилган маъмурий-техник ходимлар ҳақли бўлади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

51. Иш жойини тайёрловчи шахс иш жойини тайёрлаш бўйича нарядда кўрсатилган чораларнинг тўғри ва аниқ бажарилиши, шунингдек, иш шароитлари бўйича талаб қилинаётган чоралар (қулфларни, плакатларни, тўсиқларни ўрнатиш ва ҳоказо) учун жавоб беради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш жойларини тайёрлашга навбатчилар ёки электр қурилмасида тезкор алмашлаб улашларни бажаришга ижозат берилган тезкор таъмирловчи ходимларнинг ҳуқуқлари бор.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

52. Ишга қўйувчи кўрилган хавфсизлик чораларининг тўғрилиги ва етарлилиги, нарядда кўрсатилган чоралар, иш жойи иш хусусиятига мувофиқлиги, ишга қўйишнинг тўғрилиги, шунингдек, берилаётган йўриқнинг сифати ва тўлалиги учун жавоб беради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишга қўйувчилар навбатчилар ёки тезкор-таъмирлаш ходимларидан тайинланиши лозим. Ушбу Қоидаларнинг 57-бандида қайд этилган шартлар бажарилганда ҲЛ да ишга қўйиш бундан мустасно. 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларида ишга қўйувчи IV гуруҳга мансуб, 1000 В гача кучланишли электр қурилмаларда эса ишга қўйувчи III гуруҳга мансуб бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

53. Иш бажарувчи:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

тайёрланган иш жойининг наряд кўрсатмаларига мувофиқлигига;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бригада аъзоларига берилган йўл-йўриқнинг аниқ ва тўлалигига;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

керакли ҳимоя воситалари, асбоблар, инвентарлар, мосламаларнинг мавжудлигига, ишга яроқлилиги ва уларни тўғри қўллашга;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш жойида тўсиқлар, хавфсизлик белгиларининг ва плакатларнинг, қулфлаш тузилмаларининг сақланишига;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ишларнинг хавфсиз бажарилиши ва ушбу Қоидаларга риоя этилишига жавоб беради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш бажарувчи бригада аъзолари устидан доимий назорат олиб бориши ва алкоголь таъсиридан маст ҳолатда бўлган бригада аъзоларини ишдан четлаштириши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Наряд бўйича 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмасида иш бажарувчи IV гуруҳга мансуб, 1000 В гача бўлган электр қурилмасида эса — III гуруҳга мансуб бўлиши шарт. Зарарли газлар пайдо бўлиши мумкин бўлган ер ости иншоотларида ва кучланиш остида бажариладиган ишлар бундан мустасно, бунда иш бажарувчи IV гуруҳга мансуб бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Барча электр қурилмаларида фармойиш бўйича иш бажарилаётганда, ушбу Қоидаларнинг 67, 199 ва 400-бандларида кўрсатилганидан ташқари, иш бажарувчи III гуруҳга мансуб бўлиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

54. Электр қурилмаларида мустақил ишлаш ҳуқуқига эга бўлмаган бригада ишчилари устидан назорат олиб бориш учун кузатувчи тайинланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кузатувчи:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

тайёрланган иш жойи наряд кўрсатмаларига мувофиқлиги учун;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш жойида ўрнатилган ерга улагичлар, тўсиқлар, хавфсизлик белгилари, плакатлар, узатмаларнинг қулфловчи тузилмалари мавжудлиги ва сақланиши учун;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бригада аъзоларининг электр қурилмасини электр токидан жароҳатланиш борасидаги хавфсизлиги учун жавоб беради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишнинг технологияси билан боғлиқ хавфсизлик учун шу бригада таркибига киритилган, унга бошчилик қиладиган хизматчи жавобгардир ва у доим иш жойида бўлиши шарт. Унинг фамилияси наряднинг «Алоҳида кўрсатмалар» сатрида кўрсатилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кузатувчилар III гуруҳга мансуб хизматчилардан тайинланиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

55. Ҳар бир бригада аъзоси ушбу Қоидаларни, ишга қўйиш пайтида ва иш жараёнида олган йўл-йўриқли кўрсатмаларни, шунингдек, меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича маҳаллий йўриқномалар талабларини бажариши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

56. Ташкилот раҳбарияти ёзма кўрсатма билан ўз хизматчиларига қуйидаги ҳуқуқларни бериши расмийлаштирилиши шарт: наряд, фармойиш бериш; иш раҳбари; иш бажарувчи; ишга қўйувчи (тезкор таъмирловчи ходимлардан), шунингдек, электр қурилмаларини бир ўзи кўриб чиқиш ҳуқуқига эга бўлиш.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

57. Жавобгар шахсларга ўриндошлик асосида ушбу Қоидаларга 4-иловада келтирилган вазифаларнинг бирини бажаришларига ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛда иш жойини тайёрлаш учун коммутация аппарати билан операция бажармасдан туриб, фақат кучланиш йўқлигини текшириш ва кўчма ерга улагичларни ўрнатиш талаб этилган ҳолларда иш раҳбари ёки таъмирлаш бригадасидан тайинланган иш бажарувчи ўриндошлик асосида ишга қўйувчи вазифасини бажаришига ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-§. Наряд ёки фармойиш бериш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

58. Наряд икки нусхада, телефон ёки радиоалоқа орқали берилганда эса уч нусхада ёзилади. Телефон ёки радиоалоқа орқали берилганда наряд берувчи бир нусхада, наряд матнини қабул қилувчи шахс эса, нарядни икки нусхада телефон ёки радиограмма ҳолида қабул қилади ва қайта текширгандан сўнг наряд берувчи имзоси ўрнига унинг фамилияси, исми, отасининг исмини ёзиб, наряд ёзуви тўғрилигини ўз имзоси билан тасдиқлайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш бажарувчи бир вақтнинг ўзида ишга қўйувчи қилиб тайинланган ҳолларда наряд иш бажарувчига қандай усулда берилишидан қатъи назар икки нусхада тўлдирилади ва наряднинг бир нусхаси наряд берувчида қолади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Маҳаллий шароитларга (диспетчерлик пунктининг жойлашишига) қараб наряднинг бир нусхаси иш жойини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат берувчида (диспетчерда) қолиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

59. Бир иш раҳбарига бериладиган нарядлар сонини наряд берувчи белгилайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишга қўйувчига ва иш бажарувчига (кузатувчига) навбатма-навбат ишга қўйиш ва улар бўйича ишлаш учун бирданига бир нечта наряд ва фармойишлар берилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

60. Нарядни иш бошланган кундан бошлаб 15 календарь кундан кўп бўлмаган муддатга беришга рухсат этилади. Нарядни 1 марта, узайтирилган кундан бошлаб 15 календарь кундан кўп бўлмаган муддатгача узайтириш мумкин. Иш жараёнидаги танаффусларда наряд ўз кучини сақлаб қолади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

61. Наряд муддатини фақат ушбу нарядни берган ёки ушбу электр қурилмасида ишлашга наряд бериш ҳуқуқига эга бўлган ходим узайтириши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Наряд муддатини узайтириш тўғрисидаги рухсат телефон, радиоалоқа ёки курьер орқали ишга қўйувчига, иш раҳбарига ёки ишни бажарувчига топширилиши мумкин, бундай ҳолда ушбу ходим ўз имзоси билан наряд муддатини узайтирган ходимнинг исми ва фамилиясини нарядда кўрсатади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

62. Нарядлар бўйича ишлар тўлиқ тугагандан сўнг улар 30 сутка давомида сақланиши шарт, кейин эса йўқ қилиб юборилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

63. Фармойиш бир марталик хусусиятга эга бўлиб, унинг муддати ижрочилар иш кунининг давомийлиги билан белгиланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

64. Ишлашга фармойиш иш бажарувчига ва ишга қўйувчига ёки иш жойини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат берувчига берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Маҳаллий навбатчиси бўлмаган электр қурилмаларида, иш жойида ишга қўйиш талаб қилинмаганда, фармойиш тўғридан-тўғри иш бажарувчига берилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

65. Фармойиш бўйича бажарилиши мўлжалланган ишлар наряд берувчи ходим ихтиёрига қараб наряд бўйича бажарилиши мумкин. Нарядлар ва фармойишлар бўйича бажариладиган ишларни ҳисобга олиш ушбу Қоидаларга 5-иловада келтирилган тартиб бўйича амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3-§. Қисқа муддатли ва кечиктириб бўлмайдиган ишлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

66. Қисқа муддатли, яъни давомийлиги 1 соатдан ортиқ бўлмаган ишлар фармойиш бўйича таъмирлаш ходим томонидан навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходим назорати остида, шунингдек, навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимнинг ўзи томонидан бажарилишига рухсат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бундай ишларга қуйидагилар киради:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр двигатель ва бошқа ускуналардан кабеллар, симлар, шиналарни ажратиш ёки улаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ТҚда релели ҳимоя, автоматика, телемеханика ва алоқа, шу жумладан, юқори частотали ҳимоя ва алоқа фильтрларининг тузилмалари ва занжирларидаги ишлар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

0,4 кВ ли ҲЛни, шунингдек, барча кучланишли КЛни ажратиш ёки улаш, фазировка қилиш, КЛ занжирларининг бутунлигини текшириш, трансформатор шохобчаларини алмашлаб улаш, мой ўлчагич ойналарини ва якка изоляторларни артиш, қўшимча мой қуйиш ва текширишга олиш, мойни қуритиш ва тозалаш аппаратларини улаш ва ажратиш, ҳаво ўчиргичларининг манометрларини алмаштириш, ток ўтказувчи қисмларнинг қизиши ва титрашини текшириш, электр ўлчаш омбирлари билан ўлчаш, симлар ва шиналардан бегона нарсаларни, ҲЛ симларидан қулаган дарахтлар, шох-шабба ва бошқаларни олиб ташлаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр қурилмаларининг, энергетика тизимининг диспетчерлик ва технологик бошқариш воситалари (кейинги ўринларда — ДТБВ) (алоқа ва телемеханиканинг кабель ва ҳаво линиялари, юқори частотали каналлар, телемеханика ва алоқа тузилмалари), каналларининг, иссиқлик автоматикасининг, иссиқлик техника ўлчовлари ҳамда ҳимоя тузилмаларининг, масофадан бошқариш воситалари, сигнализация ва автоматлаштирилган бошқарув тизимлари техник воситаларининг (кейинги ўринларда — ИАЎ), истеъмолчилар электр таъминотининг нормал ишлашига хавф солувчи носозликлар пайдо бўлганда, уларни бартараф қилиш учун кечиктириб бўлмайдиган ишлар.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

67. Ушбу Қоидаларнинг 66-бандида келтирилган ишларни бажаришда ишлаётганларнинг сони назорат қилувчи ходим билан биргаликда 3 кишидан ортмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларида ишлаганда, ишни бажараётган ёки назорат қилаётган навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлардан бошлиғи IV гуруҳга мансуб, 1000 В гача бўлган электр қурилмаларида — III гуруҳга мансуб бўлиши шарт. Бригаданинг қолган аъзолари III гуруҳга мансуб бўлишлари керак. Истеъмолчини таъминловчи уланишлардаги ишларга истеъмолчи ходими жалб қилиниши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишни бошлашдан олдин иш жойида барча техник тадбирлар амалга оширилиши шарт, очиқ тақсимловчи қурилмаларда иш жойини арқон ёки шнур билан ўрашдан ташқари бундай ҳолларда очиқ тақсимловчи қурилмасида иш жойини арқон билан ўраш шарт эмас.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ушбу Қоидаларнинг 66-бандида қайд этилган ишларни бажариш учун 1 соатдан кўп вақт ёки 3 кишидан ортиқ одам талаб этилса, у ҳолда ушбу иш наряд бўйича бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

4-§. Бригада таркиби

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

68. Бригада аъзолари сони ва унинг таркиби уларнинг электр хавфсизлиги бўйича гуруҳларини ҳисобга олган ҳолда иш бажариш шароитларига ҳамда бригада аъзолари устидан иш бажарувчининг (кузатувчининг) назоратини таъминлаш имкониятига қараб белгиланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш бажарувчи раҳбарлик қилаётган бригада аъзоси II гуруҳга мансуб бўлиши шарт. Ишлар кучланиш остида бажариладиган бўлса, бригада аъзоси III гуруҳга мансуб бўлиши шарт, ҲЛда бажариладиган ишлар бундан мустасно (ушбу Қоидаларнинг 332-банди), бундай ишларни IV гуруҳга мансуб бригада аъзоси бажариши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бригадага унинг III гуруҳга мансуб ҳар бир аъзосига I гуруҳга мансуб бир ишчини киритишга ижозат берилади. Лекин I гуруҳга мансуб бригада аъзоларининг умумий сони 3 кишидан ортмаслиги керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ушбу Қоидаларда назарда тутилган ҳолларда (120 — 124, 127, 487, 525-бандларига қаралсин) ишларни фармойиш бўйича бир киши бажаришига рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

69. Навбатчи ўзидан юқори турувчи навбатчининг рухсати билан нарядга киритилмасдан, тезкор журналга ёзиб қўйилиб, таъмирлаш бригадасида ишлашга жалб қилиниши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

70. Бригада таркибини ўзгартириш, наряд берувчига ёки ушбу электр қурилмасида ушбу ишни бажариш учун наряд бериш ҳуқуқига эга бўлган бошқа ходимга ижозат берилади. Бригада таркибини ўзгартириш ҳақидаги кўрсатмалар телефон, радиоалоқа ёки курьер орқали ишга қўйувчига, иш раҳбарига ёки ишни бажарувчига юборилиши мумкин, у ўз имзоси билан ушбу ўзгартириш тўғрисида кўрсатма берган ходимнинг фамилияси, исми ва отасининг исмини нарядга ёзиб қўяди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бригада таркибини ўзгартиришда ушбу Қоидаларнинг 68-банди талаблари бузилишига йўл қўйилмаслиги шарт. Иш бажарувчи бригада таркибига қўшилган янги ишчиларга йўл-йўриқ бериши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

71. Иш раҳбари ёки иш бажарувчи алмаштирилганда ёки бригада таркиби ярмидан кўпга ўзгартирилса, наряд янгидан берилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

5-§. Иш жойларини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат бериш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

72. Иш жойини тайёрлаш ва ишга қўйиш фақат навбатчи ёки бунга ваколати бор шахсдан ижозат олингандан сўнг бажарилиши мумкин, ИАЎ қурилмаларида ишга қўйиш бундан мустасно (ИАЎ қурилмаларида ишга қўйиш тартиби ушбу Қоидаларнинг XVIII бобида келтирилган).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

73. Ижозат иш жойини тайёрлашни амалга оширувчига ва ходимларни ишга қўйувчига шахсан, телефон, радиоалоқа, курьер ёки оралиқ подстанция навбатчиси орқали берилиши мумкин. Бундай ижозатни олдиндан бериш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

74. Бригадани фақат битта наряд бўйича ишга қўйишга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

6-§. Иш жойини тайёрлаш ва ишга қўйиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

75. Иш жойини тайёрлаш бўйича нарядда кўрсатилган чораларни ўзгартириш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш жойини тайёрлашга тааллуқли чораларнинг тўғрилигига ва етарлилигига, шунингдек, ишнинг хавфсиз бажарилишига шубҳа пайдо бўлганда, ушбу иш жойини тайёрлаш тўхтатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

76. Иш бажарувчи ишга қўйувчи вазифасини ўриндошлик асосида бажарган ҳолларда, у иш жойини III гуруҳга мансуб бригада аъзоларидан бирортаси билан тайёрлаши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

77. Ишга қўйувчи ишга қўйишдан олдин иш жойини тайёрлаш бўйича техник тадбирларнинг бажарилганлигига ишонч ҳосил қилиши шарт. Ишонч шахсан кўриш билан, тезкор журналдаги ёзувлар бўйича, тезкор схема бўйича ёки навбатчи, тезкор таъмирловчи ходим ва истеъмолчилар ходимларининг хабарлари бўйича ҳосил қилиниши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

78. Иш раҳбари ва иш бажарувчи (кузатувчи) ишга қўйишдан олдин, ишга қўйувчидан иш жойларини тайёрлашда қандай чоралар кўрилганлигини аниқлаши ва ушбу тайёргарликни иш жойи чегарасида шахсан кўздан кечириши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишга қўйишдан олдин иш жойи тайёрлигини иш раҳбари ишга қўйувчи билан бирга ёки унинг рухсати билан ўзи мустақил, иш бажарувчи — иш раҳбари ёки ишга қўйувчи билан бирга текшириши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

79. Нарядлар ва фармойишлар бўйича ишга қўйиш бевосита иш жойида амалга оширилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Фармойиш бўйича ишлашда иш жойини тайёрлаш керак бўлмаган ҳолларда ишга қўйиш иш жойида амалга оширилиши шарт эмас, ҲЛ, АҲЛ ва КЛда эса талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

80. Ишга қўйиш иш жойининг тайёрлиги текширилганидан сўнг амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бунда ишга қўйувчи қуйидагиларни амалга ошириши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

наряд ёки фармойишда кўрсатилган бригада таркибининг шахсий гувоҳномаларига мослигини текшириши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

соғлиги ёмон ва маст ҳолатдаги ишчиларни бригада таркибидан чиқариши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

йўл-йўриқ бериши: бригадани наряд, фармойиш мазмуни билан таништириши; иш жойининг чегараларини кўрсатиши; иш жойига яқин турган ускуналарни ва кучланиш бор-йўқлигидан қатъи назар яқинлашиш тақиқланган таъмирланаётган ва қўшни уланишларнинг ток ўтказувчи қисмларини кўрсатиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кучланиш йўқлигини бригадага тармоқда ўрнатилган ерга улагичларни кўрсатиши ёки иш жойидан ерга улагичлар кўринмаган тақдирда, 35 кВ ва ундан паст кучланишли электр қурилмаларида кучланиш йўқлигини текшириш билан кейинчалик ток ўтказувчи қисмларга қўл теккизиш орқали исбот қилиши шарт (конструкцияси имкон берадиган жойларда).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

81. Ишга қўйишда ишга қўйувчидан ташқари иш бажарувчи ҳам бригадага йўл-йўриқ бериши шарт. У ишларни хавфсиз бажариш чоралари, шу жумладан, уларнинг технологияси, асбоблар, мосламалар, юк кўтариш машиналари ва механизмлардан фойдаланиш ҳақида ҳам йўл-йўриқ беради. Зарур бўлганда иш раҳбари йўриқни тўлдириши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Йўл-йўриқ берилмасдан бригадани ишга қўйиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

82. Йўл-йўриқни бериш ва ишга қўйиш ишга қўйувчи, иш бажарувчининг (кузатувчининг) ва бригада аъзоларининг имзолари билан ушбу Қоидаларга 3-иловада келтирилган наряднинг 3-жадвалида куни ва вақти кўрсатилиб расмийлаштирилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишга қўйишда берилган йўл-йўриқни йўл-йўриқ бериш журналида расмийлаштириш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

83. Ишга қўйиш наряднинг ҳар икки нусхасида расмийлаштирилади. Наряднинг бир нусхаси иш бажарувчида (кузатувчида), иккинчиси эса навбатчи ёки тезкор-таъмирлаш ходимларидан тайинланган ишга қўйувчида қолдирилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш бажарувчи ўриндошлик асосида ишга қўйувчи вазифасини бажарганда ишга қўйиш наряднинг бир нусхасида расмийлаштирилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Фармойиш бўйича ишга қўйиш тезкор журналда ёки ушбу Қоидаларга 5-иловада келтирилган нарядлар ва фармойишлар бўйича ишларни қайд этиш журналида расмийлаштирилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

7-§. Иш олиб боришни назорат қилиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

84. Ишга қўйилгандан сўнг бригада томонидан хавфсизлик талабларининг бажарилиши устидан назорат иш бажарувчига (кузатувчига) юкланади. У иложи борича хавфи юқорироқ иш бажарилаётган жойда туриб ўз ишини шундай ташкил қилиши керакки, ўша ердан туриб ишлаётган барча бригада аъзолари ишини назорат қила оладиган бўлсин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кузатувчига ўриндошлик асосида назорат қилишдан бошқа бирон ишни бажариш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

85. Иш бажарувчи (кузатувчи) иш жойидан вақтинча кетиши зарур бўлганда, агар унинг ўрнини иш раҳбари, ишга қўйувчи ёки наряд бериш ҳуқуқига эга бўлган ходимга алмаштириш имконияти бўлмаса, иш бажарувчи бригадани (тақсимловчи қурилмасидан чиқариб, эшикларни қулфлаб, ходимларни ҲЛ таянчларидан тушириб ва ҳоказо) иш жойидан чиқариши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш бажарувчи (кузатувчи) алмаштирилганда, у нарядни ўз ўрнига вақтинчалик қолдирилган ходимга бериб кетиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В гача бўлган кучланишли электр қурилмаларида фармойиш бўйича ишлар бажарилаётган бўлса, зарурат бўлганда, иш бажарувчининг қисқа вақтга кетишига ижозат берилади. Бундай пайтда бригаданинг III гуруҳга мансуб бир ёки бир неча аъзолари иш жойида қолиб ишни давом эттиришлари мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

86. Иш бажарувчининг рухсати билан бригада аъзоларидан бири ёки бир нечтаси иш жойидан вақтинча кетишларига ижозат берилади. Бунда уларни бригада таркибидан чиқариш талаб қилинмайди. 1000 В дан юқори бўлган кучланишли электр қурилмаларида иш жойида қолган бригада аъзоларининг сони, иш бажарувчи билан ҳисоблаганда икки кишидан кам бўлмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

III гуруҳга мансуб бригада аъзолари ТҚдан мустақил чиқишлари ва яна иш жойига қайтиб келишлари мумкин, I ва II гуруҳга мансуб бригада аъзолари эса фақат III гуруҳга мансуб бригада аъзоси ёки электр қурилмасини бир ўзи кўриб чиқиш ҳуқуқига эга бўлган шахслар ҳамроҳлигида чиқишлари ва яна иш жойига қайтиб келишлари мумкин. ТҚдан чиққандан сўнг эшикни очиқ — қулфланмаган ҳолда қолдириш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишга қайтган бригада аъзолари фақат иш бажарувчининг рухсати билан ишга тушишлари мумкин. Агар электр қурилмаси жойлашган хонани қулфлашнинг иложи бўлмаса, иш бажарувчи бригада аъзолари қайтгунга қадар иш жойини ташлаб кетиш ҳуқуқига эга эмас.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

87. Ушбу Қоидаларнинг бузилиши ёки ишлаётганлар ҳаётига хавф туғдирувчи бошқа ҳолатлар аниқланганда, бригада иш жойидан чиқарилиши ва иш бажарувчидан наряд қайтариб олиниши шарт. Бригадага фақат аниқланган камчиликлар бартараф қилингандан сўнг бирламчи ишга қўйишда кўрсатилган талаблар бажарилганда янгидан ишлашга ижозат берилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

8-§. Бошқа иш жойига ўтказиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

88. Электр станциялар ва подстанцияларнинг 1000 В дан юқори электр қурилмаларида бригадани бошқа иш жойига ўтказишни ишга қўйувчи амалга оширади. Агар наряд берувчи наряднинг «Алоҳида кўрсатмалар» сатрида ёзма равишда ишни топширган бўлса, ушбу ўтказишни иш раҳбари ёки иш бажарувчи ҳам амалга ошириши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

89. Битта ҲЛ, АҲЛ, КЛнинг турли иш жойларида ҳамда электр станциялар ва подстанцияларнинг 1000 В гача бўлган кучланишли электр қурилмаларида бригадани бошқа иш жойига ўтказишни иш бажарувчи нарядда расмийлаштирмасдан амалга оширади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

90. Бригадани бошқа иш жойига ўтказиш ушбу Қоидаларга 3-иловада келтирилган наряднинг 3-жадвалида расмийлаштирилади. Навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлардан бўлган ишга қўйувчи амалга ошираётган ўтказишни наряднинг ҳар иккала нусхасида расмийлаштиради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

91. Электр станциялар ва подстанцияларнинг электр қурилмаларида ускунани ўчирмасдан бажариладиган ишларни нарядда расмийлаштириш бригадани бир тақсимловчи қурилмасидан бошқасига кўчиришда талаб қилинади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Барча электр қурилмаларида фармойиш бўйича иш бажарилаётганда бригадани бошқа иш жойига ўтказишни расмийлаштириш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

9-§. Иш жараёнидаги танаффусларни ва иш тугашини расмийлаштириш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

92. Иш куни давомидаги танаффус вақтида (овқатланиш ёки иш шароитлари туфайли) бригада иш жойидан чиқарилиши ҳамда ТҚ жойлашган хона эшиги қулфлаб қўйилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Наряд иш бажарувчида (кузатувчида) қолади. Бригада аъзолари танаффусдан сўнг иш бажарувчисиз (кузатувчисиз) иш жойига қайтиш ҳуқуқига эга эмас. Бундай танаффусдан сўнг иш бажарувчи (кузатувчи) бригадани нарядда расмийлаштирмасдан ишга қўяди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

93. Иш куни тугаши туфайли ишда танаффус бўлса, бригада иш жойидан чиқарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Плакатлар, тўсиқлар, байроқчалар ва ерга улагичлар олинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш бажарувчи (кузатувчи) нарядни ишга қўйувчига топшириши, у йўқ бўлган тақдирда эса нарядни махсус ажратилган жойда, масалан, амалдаги нарядлар жилдига солиб қолдириши шарт. Маҳаллий навбатчи ходимлар бўлмаган электр қурилмаларида иш куни тугаши билан иш бажарувчига (кузатувчига) нарядни ўзида қолдиришига рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш бажарувчи (кузатувчи) иш тугашини наряднинг ўзидаги нусхасида қўл қўйиб расмийлаштиради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

94. Келгуси кунларда бригадани тайёрланган иш жойига қайта қўйиш ишга қўйувчи ёки унинг ижозати билан иш раҳбари томонидан амалга оширилади. Бунда юқори турувчи тезкор ходимнинг ижозатини олиш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар ишни бажарувчига (кузатувчига) наряднинг «Алоҳида кўрсатмалар» сатрида ёзма равишда топшириқ берилган бўлса, у ишга қўйувчининг ижозати билан бригадани тайёрланган иш жойига ишлашга қўйиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Навбатчи ёки тезкор таъмирлаш ходимларидан бўлган ишга қўйувчи томонидан амалга ошириладиган бригадани ишга қўйиш наряднинг ҳар иккала нусхасида; иш раҳбари ёки иш бажарувчи (кузатувчи) томонидан амалга ошириладиган бригадани ишга қўйиш — фақат наряднинг ишни бажарувчида (кузатувчида) бўлган нусхасида расмийлаштирилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

95. Келгуси куни ишни бошлашдан олдин ишни бажарувчи (кузатувчи) иш жойида қолдирилган плакатлар, тўсиқлар, байроқчалар бутунлигига ва тўлалигига, шунингдек, ерга улагичларнинг мустаҳкамлигига ишонч ҳосил қилгандан кейин бригадани ишга қўяди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

96. Ишлар тўлиқ тугагандан сўнг иш бажарувчи (кузатувчи) бригадани иш жойидан чиқариши, бригада қўйган вақтинчалик тўсиқлар, плакатлар, байроқчалар ва ерга улагичларни олиши, электр қурилмаси эшикларини қулфлаши, нарядда ўз имзоси билан ишлар тўлиқ тугаганини расмийлаштириши шарт. Иш раҳбари иш жойларини текширганидан сўнг ишлар тўлиқ тугаганини нарядда расмийлаштиради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

97. Ишни бажарувчи (кузатувчи) ишлар тўлиқ тугагани ва ушбу Қоидаларинг 96-банди талаблари бажарилгани тўғрисида ишга қўйувчига, у йўқ бўлган ҳолда иш жойларини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат берган шахсга хабар бериши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

98. Ишлар тўлиқ тугагани расмийлаштирилган нарядни иш бажарувчи (кузатувчи) ишга қўйувчига топшириши, у йўқ бўлганда махсус ажратилган жойга, масалан, амалдаги нарядлар жилдига солиб қолдириши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишлар тўлиқ тугагандан сўнг нарядни топшириш қийин бўлса, ишга қўйувчининг ёки иш жойини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат берган шахснинг рухсати билан иш бажарувчи нарядни ўзида қолдириши мумкин. Бундай ҳолда иш бажарувчи ўриндошлик асосида ишга қўйувчи вазифасини бажарса, иш бажарувчи (кузатувчи) эртаси кундан кечиктирмай нарядни навбатчига ёки наряд берган ходимга, узоқ участкаларда эса участка маъмурий-техник ходимига топшириши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

99. Ишга қўйувчи ишлар тўлиқ тугагани расмийлаштирилган нарядни олгандан кейин иш жойларини кўздан кечириб чиқиши, иш жойини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат берган ходимга ишлар тўлиқ бажарилганлиги ҳамда электр қурилмасини улаш мумкинлиги ҳақида хабар бериши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

10-§. Ишлар тўлиқ тугаганидан сўнг электр қурилмасини улаш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

100. Фақат иш жойини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат берган ёки уни алмаштирган шахсдан рухсат (фармойиш) олингандан сўнг электр қурилмасини улаш мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмасини улаб ишга туширишга рухсат (фармойиш) фақат ушбу электр қурилмасида иш жойларини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат берган ишни бажарувчилар ва ишга қўйувчиларнинг барчасидан иш тўлиқ тугаганлиги, ушбу Қоидаларнинг 96-банди талаблари бажарилганлиги тўғрисидаги хабар олингандан ва электр қурилмасини улаш имконияти мавжуд бўлгандан сўнг берилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

101. Ишлар тўлиқ тугагандан сўнг электр қурилмасини улашга рухсат (фармойиш) олган навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлардан бўлган шахс ушбу электр қурилмасини улашдан олдин иш жойларини тайёрлашда навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходим томонидан ўрнатилган вақтинчалик тўсиқларни, кўчма плакатларни ва ерга улагичларни олиши, доимий тўсиқларни тиклаши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

102. Тезкор таъмирловчи ходимлардан бўлган ишга қўйувчига электр қурилмасида ишлар тугагандан сўнг иш жойини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат берган ёки уни алмаштирган ходимнинг рухсатини ёки фармойишини олмасдан, электр қурилмасини улаш ҳуқуқи берилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бундай улашга ҳуқуқ берилиши наряднинг «Алоҳида кўрсатмалар» сатрида ёзилиши ва ишга қўйувчига иш жойини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат беришда тасдиқланиши шарт. Нарядда бундай тасдиқни расмийлаштириш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бундай улаш ҳуқуқи фақат ушбу қурилмада ёки унинг участкасида бошқа бригада ишлашига рухсат этилмаган ҳолда берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

103. Авария ҳолатларида таъмирлашга чиқарилган электр ускунасини ёки электр қурилмасини навбатчи ходим ёки ишга қўйувчи, ишни бажараётган бригада йўқлигида иш тамом бўлгунга қадар, иш бажарувчи ўз иш жойига етиб келгунча ёки улар нарядни қайтариб бергунча иш жойларида ишни бажарувчини электр қурилмаси уланганлиги ва ишни давом эттириш тақиқланганлиги ҳақида огоҳлантириш учун одамлар қўйилиши шарти билан улаши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

11-§. Электр станциялар, подстанцияларнинг электр қурилмаларида ва КЛда ишларни бажаришда амалга ошириладиган ташкилий чора-тадбирлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

а) Иш раҳбарини тайинлаш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

104. Иш раҳбари қуйидаги ҳолатларда тайинланиши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ишлар механизмлар ва юк кўтариш машиналари ёрдамида бажарилганда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларидаги ускуналарни ўчириб бажариладиган ишларда, электр қурилмаларининг барча ток ўтказувчи қисмларидан ушбу Қоидаларнинг 106-бандига мувофиқ кучланиш олинган ҳолатлар, оддий ва кўринарли схемали электр қурилмалари, электр двигателлари ва улар уланган ЁТҚдаги ишлардан ташқари;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

КЛ ва АКЛда коммуникациялар жойлашган ва транспорт ҳаракати серқатнов зоналарда.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Наряд берувчига юқорида санаб ўтилган ишлардан ташқари бошқа ишларда ҳам иш раҳбарини тайинлашга рухсат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

б) Бир нечта иш жойларида, уланишларда, подстанцияларда битта наряд бўйича ишлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

105. Битта уланишнинг бир ёки бир неча иш жойларида ишлашга наряд беришга рухсат этилади. Ушбу Қоидаларнинг 106, 107, 109, 110, 112-бандларида қайд этилган ҳолатлар бундан мустасно.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

106. Ҳамма ток ўтказувчи қисмлардан, жумладан, ҲЛ ва КЛ чиқармаларидан кучланиш олинган электр қурилмаларида ва қўшни электр қурилмаларига кириш йўллари беркитилган (1000 В гача кучланишли шчит ва йиғмалар кучланиш остида қолиши мумкин) ҳолларда барча уланишларда бир вақтда ишлаш учун битта наряд беришга ижозат берилади. Бунда иш раҳбарини тайинлаш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

107. Агрегатлар (қозонлар, турбиналар, генераторлар) ва алоҳида технологик қурилмалар (кулни чиқариб ташлаш, тизимли иситиш, майдалаш тизимлари) таъмирлашга чиқарилганда, ушбу агрегат электр двигателларининг ҳаммасида (ёки бир қисмида) ишлаш учун битта наряд ва ушбу агрегатларнинг (қурилмаларнинг) электр двигателларини таъминловчи ТҚнинг ҳамма (ёки бир қисм) уланишларида ишлаш учун битта наряд берилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Битта наряд берилишига фақат кучланиши бир хил бўлган электр двигателларида ва бир ТҚнинг уланишларида ишлаш учун ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

108. Комплект тақсимловчи қурилмалар (кейинги ўринларда — КТҚ) билан жиҳозланган ТҚлардаги электр двигателларида ва уларнинг уланишларида битта наряд бўйича ишлашда бригадани бир иш жойидан иккинчи иш жойига ўтказишни расмийлаштириш талаб қилинмайди, бригаданинг ҳар хил жойларда тарқалиб ишлашига рухсат этилади. Конструкцияси жиҳатдан бошқача ишланган ТҚларда электр двигателлар уланишларида ишга қўйиш ва ишлаш бир иш жойидан иккинчи иш жойига ўтказишни расмийлаштирган ҳолда амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

109. Секцияларининг сони турлича бўлган битта шиналар тизимли 6 — 110 кВ кучланишли ТҚда барча секция тўлиқ таъмирлашга чиқарилганда, ушбу секциянинг шиналарида ва барча (ёки бир қисм) уланишларида ишлашга битта наряд беришга рухсат этилади. Бригаданинг ушбу секция чегарасида бир неча иш жойларига тарқалиб ишлашига рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

110. Бир электр қурилмасининг бир ёки бир неча уланишларида ҳар хил иш жойларида бир вақтнинг ўзида ёки навбатма-навбат ишлаш учун битта наряд беришга:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

куч ва назорат кабелларини ётқизиш ва қайта ётқизишда, электр ускуналарини синашда, релели ҳимоя, ўлчов, блокировка, автоматика, телемеханика, алоқа ва бошқа тузилмаларни текширишда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бир уланишдаги, жумладан, уларнинг узатмалари бошқа хонада жойлашган коммутацион аппаратларни таъмирлашда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

алоҳида кабелни туннелда, коллекторда, қудуқда, зовурда, котлованда таъмирлашда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш жойларининг жойлашиши иш бажарувчига бригада устидан назорат олиб бориш имконини берса, иккита котлованда ёки ТҚда ва ёнма-ён жойлашган котлованда бўлган кабелларни (иккитадан ортиқ бўлмаган) таъмирлашда ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бунда бригада аъзоларининг бир нечта иш жойларига тарқалиб ишлашига рухсат берилади. Нарядда бир иш жойидан иккинчи иш жойига ўтказишни расмийлаштириш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

111. Ушбу Қоидаларнинг 106, 107, 109, 110-бандларига мувофиқ ишларни бажаришда ҳамма иш жойлари ишга қўйишдан олдин тайёрланган бўлиши шарт. Наряд бўйича ишлар тўлиқ тугатилмагунча бирор-бир уланишни улашга тайёрлаш, жумладан, электр двигателни синаб кўриш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бригада турли иш жойларига тарқатилганда III гуруҳга мансуб бир ёки бир неча бригада аъзоларига иш бажарувчидан алоҳида бўлишларига ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш бажарувчидан алоҳида бўлиши керак бўлган бригада аъзоларини иш бажарувчи иш жойларига олиб бориб, уларга иш жараёнида амал қилиниши керак бўлган хавфсизлик чоралари ҳақида йўл-йўриқ бериши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

112. Бир нечта подстанцияларда ёки бир подстанциянинг бир нечта уланишларида бир турдаги ишларни кетма-кет бажариш учун битта наряд беришга ижозат берилади. Бундай ишларга қуйидагилар киради: изоляторларни тозалаш; қисқичларни тортиш; текшириш учун мой олиш ва кам бўлса қуйиш; трансформаторлар чулғамларини алмашлаб улаш; релели ҳимоя воситалари, автоматика, ўлчов воситаларини текшириш; бошқа манбадан юқори кучланиш билан синаш; изоляторларни ўлчов штангаси ёрдамида текшириш; КЛнинг шикастланган жойини топиш. Бундай наряднинг амал қилиш муддати 1 сутка.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳар бир подстанцияда ва ҳар бир уланишда ишга қўйиш наряди ушбу Қоидаларга 3-илованинг 3-жадвалига мувофиқ расмийлаштирилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Подстанциялардан ҳар бирини ундаги ишлар берилган наряд бўйича тўлиқ бажарилгандан кейин улашга рухсат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

113. Бир нечта электр қурилмаларида (уланишларда) бажариладиган ишлар учун навбатма-навбат фармойиш беришга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

в) ТҚнинг ҲЛ, КЛ ва ДТБВ участкаларидаги ишлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

114. ТҚ ҳудудида жойлашган ҲЛ участкасидаги иш ҲЛга хизмат қўрсатувчи ходимлар томонидан берилган нарядлар асосида бажарилади. Ўз навбатчиси бўлган электр қурилмаларида охирги таянчда иш олиб борилганда навбатчи бригадага йўл-йўриқ бериши, уни шу таянчгача олиб бориши шарт. Ўз навбатчиси бўлмаган электр қурилмаларида линия бригадасининг иш бажарувчисига ТҚнинг калитини олиб, ўзи мустақил равишда таянчга боришга рухсат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ОТҚнинг порталларида ва ЁТҚнинг биноларида иш бажарганда линия бригадасини ушбу ТҚда хизмат кўрсатувчи навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлардан тайинланган ишга қўйувчи нарядда расмийлаштириб, ишга қўйиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ТҚдан иш бажарувчи линия бригадаси билан бирга мустақил, бригаданинг айрим аъзолари эса ушбу Қоидаларнинг 86-бандида кўрсатилган тартиб бўйича чиқишлари мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

115. ТҚда жойлашган КЛнинг тугалловчи муфталарида ва қопламаларида ва ТҚ ҳудудидан ўтган ва кабель каналларига ётқизилган КЛларда бажариладиган ишлар, ушбу КЛга хизмат кўрсатувчи ходим берадиган нарядлар бўйича бажарилиши шарт. КЛнинг тугалловчи муфталарида ва тугалловчи қопламаларида ишга қўйишни ТҚга хизмат кўрсатувчи ходим, ТҚ ҳудудида ва кабель каналларидаги КЛда эса ишга қўйишни ушбу ТҚга хизмат кўрсатувчи навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимнинг ижозати билан КЛга хизмат кўрсатувчи ходим амалга оширади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ТҚнинг тугалловчи қопламаларида, ушбу ТҚга хизмат кўрсатувчи ходим берадиган нарядлар бўйича КЛда хизмат кўрсатувчи ходимга хизмат сафаридаги ходим ҳуқуқида ишлашга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

116. ТҚ ҳудудида жойлашган алоқа тузилмаларидаги ишлар ДТБВ хизмати ходимлари томонидан бериладиган нарядлар бўйича олиб борилиши шарт. Ушбу тузилмаларда ишга қўйишни ТҚга хизмат кўрсатувчи ходим амалга оширади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ТҚга хизмат кўрсатувчи ходимлар берган нарядлар бўйича кўрсатилган тузилмалардаги ишларни ДТБВ хизмати ходимлари бажаришлари мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

г) Фармойиш бўйича ишларни бажариш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

117. Ток ўтказувчи қисмларда кучланишни олиш ва вақтинчалик тўсиқларни ўрнатиш талаб қилинмайдиган ишлар фармойиш бўйича бажарилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

118. 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларида:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кабели ажратилган, унинг учлари қисқа туташтирилган ва ерга уланган электр двигателларида;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

чиқармалардан шиналар ва кабеллар ажратилган генераторда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ТҚда чиқарилган КТҚ аравачаларда, уларнинг бўлмалари пардачалари ёпилиб, қулфланган ҳолатда ишларни фармойиш бўйича бажаришга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

119. 1000 В гача кучланишли электр қурилмаларида ишларни фармойиш бўйича бажаришга изожат этилади. ТҚнинг йиғма шиналари, тақсимловчи шчитлар ва уларнинг уламалари орқали йиғма шиналарга кучланиш берилиши мумкин бўлган ишлар бундан мустасно.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

120. Одамлар электр токидан шикастланишига нисбатан хавфсиз хоналарда (электр токидан шикастланишга нисбатан хавфсиз хоналарнинг классификацияси электр қурилмаларининг тузилиши талабларида келтирилган) жойлашган 1000 В гача кучланишли электр қурилмаларида иш бажарувчи бўлиш ҳуқуқига эга бўлган III гуруҳга мансуб хизматчи бир ўзи ишлаши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

121. Иккиламчи занжирларни, ўлчаш воситалари, релели ҳимоя, автоматика, телемеханика ва алоқа тузилмаларини монтаж, таъмирлаш ва эксплуатация қилишда, жумладан, коммутация аппаратларининг узатмаларида ва агрегат шкафларидаги ишларда, улар кучланиш остида бўлган ёки бўлмаганлигидан қатъи назар:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ишларни фармойиш бўйича бажаришга, агар улар наряд бўйича бажарилса, иш раҳбарини тайинламасликка;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ушбу занжирлар ва тузилмалар 1000 В дан юқори кучланишли ток ўтказувчи қисмлари бўлмаган, ёки бутунлай тўсилган, ёки тўсиқ талаб қилинмайдиган баландликда (тўсилмаган ток ўтказувчи қисмлардан ергача ёки полгача бўлган масофа электр қурилмаларнинг тузилиши талабларига мувофиқ белгиланган) жойлашган хоналарда IV гуруҳга мансуб иш бажарувчи бир ўзи ишлашига;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

юқорида кўрсатилган тузилмаларни эксплуатация қилувчи ходимлардан бўлган IV гуруҳга мансуб иш бажарувчига ишга қўйувчи мажбуриятини ўриндошлик асосида олиб боришга ижозат берилади. Бунда у иш жойини тайёрлаш учун зарур бўлган хавфсизлик чораларини аниқлайди. Бундай ўриндошликка иш жойини тайёрлаш учун 1000 В дан юқори кучланишли занжирларда ўчириш, ерга улаш ва вақтинчалик тўсиқларни ўрнатиш талаб қилинмайдиган ҳолларда рухсат берилади;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш бажарувчига юқорида кўрсатилган тузилмаларни узишга ва улашга, шунингдек, иш жойини тайёрлашга ва ишга қўйишга ижозат берувчи хизматчининг рухсати билан ҳимоя ва автоматика тузилмаларининг ўчиргичларини узиш ва улаш билан синашга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

122. Электр станциялар ва подстанцияларнинг электр қурилмаларида III гуруҳга мансуб бир хизматчига қуйидаги ишларни фармойиш бўйича бажаришга ижозат берилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ОТҚ ҳудудини ободонлаштириш, ўтларни ўриш, йўллар ва йўлакчаларни қорлардан тозалаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ТҚ камераларидан ташқарида, 2,5 м дан ортиқ бўлмаган баландликда жойлашган симли радио ва телефон алоқа тузилмаларига хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ускуналарнинг қопламаларидаги ва ТҚ камерасидан ташқарида жойлашган тўсиқлардаги ёзувларни қайта тиклаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

трансформаторлар, генераторлар ва бошқа ускуналарнинг қуритилишини кузатиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

мойни тозалаш ва қуритиш, мой тозаловчи ва бошқа ёрдамчи аппаратураларга хизмат кўрсатиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр двигателларидаги, трансформаторларнинг вентиляторлари ва мой насосларининг ҳамда компрессорларнинг механик қисмларидаги ишлар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҳаво тозалаш фильтрларини текшириш ва улардаги сорбентларни алмаштириш.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

123. ТҚдан ташқарида, 2,5 м дан ортиқ бўлмаган баландликда жойлашган ёритгичларни тозалаш ва улардаги лампаларни алмаштиришни фармойиш бўйича II гуруҳга мансуб бир хизматчи бажариши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ТҚда, камералардан ташқарида 2,5 м гача баландликда жойлашган ёритгич аппаратларини таъмирлаш ва уларга хизмат кўрсатишни фармойиш бўйича III гуруҳга мансуб хизматчи бир ўзи бажариши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

124. Ток ўтказувчи қисмлари тўсилган 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмалари жойлашган хоналарни, шунингдек, бошқарув ва реле шчитлари жойлашган хоналарни тозалашни фармойиш бўйича II гуруҳга мансуб бир хизматчи бажариши мумкин. ОТҚни тозалашни фармойиш бўйича III гуруҳга мансуб хизматчи бир ўзи бажариши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

12-§. ҲЛда ишларни бажаришнинг ташкилий чора-тадбирлари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

а) Иш раҳбарини тайинлаш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

125. 1000 В дан юқори кучланишли бўлган ҲЛда қуйидаги ишларни бажаришда иш раҳбари тайинланиши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛнинг муҳофаза зонасида юк кўтариш машина ва механизмларидан фойдаланиб ишлаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

барча турдаги таянчларни ўрнатиш ва демонтаж қилиш бўйича;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бошқа ҲЛ ва транспорт магистраллари билан кесишган жойларда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

янгидан қурилган ҲЛни улаш бўйича;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

симлар ва тросларни улаш схемаларини ўзгартириш бўйича;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кўп занжирли ҲЛда, агар унинг бир занжири иккинчиси билан устма-уст жойлашган бўлса, ёки занжирлар сони иккитадан кўп бўлган ва уларнинг бири ёки барча қолганлари кучланиш остида қолган бўлса, унинг ўчирилган занжирида;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

илашган кучланиш остида;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

одамни ердан изоляция қилиш билан ток ўтказувчи қисмларда кучланиш остида ишлар бажарилганда.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Наряд берувчига юқорида қайд қилинган ишлардан ташқари бошқа ишларга ҳам иш раҳбарини тайинлашга рухсат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

б) Фармойиш бўйича ишларни бажариш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

126. ҲЛнинг ток ўтмайдиган қисмларида, кучланишни олмасдан туриб, қуйидаги ишларни фармойиш бўйича бажариш мумкин:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ер сатҳидан одам оёғигача ҳисобланганда 3 м гача кўтарилиб бажариладиган ишлар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

таянчларнинг конструктив қисмларини бузмасдан бажариладиган ишлар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

таянчлар устунини 0,5 м гача чуқурликда қазиш ишлари;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кесилган дарахтлар симга ағанаб тушмаслигига, шох-шаббалар кесилганда одамлар симларга яқин келиб қолмаслигига ва улар симлар устига тушмаслигига қарши кўриладиган чоралар талаб қилинмайдиган ҲЛ трассаларини дарахт ва шох-шаббалардан тозалаш бўйича ишлар.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

127. II гуруҳга мансуб бир хизматчига ҲЛда фармойиш бўйича қуйидаги ишларни бажаришга ижозат берилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

об-ҳаво яхши бўлганда ва йўл шароитлари қулай жойлардаги ҲЛни кўриб чиқиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

таянчлардаги доимий белгиларни тиклаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ўлчаш воситалари ёрдамида бурчакларни ўлчаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

таянчлар атрофидаги майдончани ёнғинга қарши тозалаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

таянчлардаги бандажларни бўяш.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

в) Кўп занжирли ҲЛда, ҲЛнинг кесишган жойларида, ҲЛнинг турли участкаларида наряд бўйича ишлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

128. Ҳар бир ҲЛга, кўп занжирли линияларда эса ҳар бир занжирга алоҳида наряд берилади. Бир неча ҲЛга (занжирларга) битта наряд беришга қуйидаги холларда ижозат берилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

барча занжирлардан кучланишни олиб бажариладиган ишларга ёки кўп занжирли ҲЛнинг бирон-бир занжиридан кучланиш олинмай, кучланиш остида бажариладиган ишларга;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛда уларнинг бир-бири билан кесишган жойларида бажариладиган ишларга;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В гача кучланишли бўлган ҲЛда навбатма-навбат бажариладиган ишларга, агар уларни таъминлаётган трансформатор пунктлари ёки комплект трансформатор пунктлари ўчирилган бўлса;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бир нечта ҲЛнинг ток узатадиган қисмларида, уларни ўчириш талаб қилинмаган бир турдаги ишларга.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

129. Нарядда таъмирланаётган линияни кесиб ўтган ҲЛдан қайси бирларини ўчириш ва ерга улаш талаб қилиниши (ерга улагичларни иш жойлари яқинига ҳамда ушбу Қоидаларнинг 168-бандига мувофиқ ўрнатиш билан) кўрсатилиши шарт. Худди шундай кўрсатма, агар иш шароитлари бўйича таъмирланаётган ҲЛ яқинидан ўтган ҲЛни ўчириш талаб қилинадиган бўлса, нарядга киритилиши шарт. Бунда таъмирланаётган ҲЛни кесиб ўтаётган ёки яқинидан ўтган ҲЛни ерга улаш ишга қўйишдан олдин бажарилиши шарт. Улардан ерга улагичларни ишлар тўлиқ тугатилмагунча олиб ташлаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

130. Бригаданинг ўчирилган ҲЛда 2 км дан кўп бўлмаган участкада тарқалиб ишлашига ижозат берилади. Анкер оралиғи бундан ортиқ бўлган чегарада симларни (тросларни) монтаж ва демонтаж қилиш бўйича ишлар бундан мустасно. Бундай ҳолда бир бригада ишлайдиган участканинг узунлигини наряд берувчи белгилайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кучланиш остидаги ток ўтказувчи қисмларда ишлар бажариладиган бўлса, бригада бир таянчда (бир таянчлар оралиғида) ёки иккита ёнма-ён турган таянчларда бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

131. Битта наряд бўйича ҲЛнинг ҳар хил участкаларида, таянчларида ишлаганда бригадани бир иш жойидан бошқа иш жойига ўтказиш расмийлаштирилмайди (наряд-ижозатнинг 3-жадвали, ушбу Қоидаларга 3-илова).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

5-боб. Техник чора-тадбирлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-§. Техник чора-тадбирлар. Ўчиришлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

132. Ишлашда иш жойини тайёрлаш учун кучланишни олиш талаб қилинганда кўрсатилган тартибда қуйидаги техник тадбирлар бажарилиши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

зарур бўлган ўчиришлар амалга оширилиши ва коммутацион аппаратларнинг ўз-ўзидан ёки янглишиб уланишига тўсқинлик қилувчи чоралар кўрилиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

коммутацион аппаратларнинг қўл билан бошқариладиган узатмаларига ва масофадан бошқариладиган калитларига тақиқловчи плакатлар осилиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

одамларни электр токидан жароҳатланишдан сақлаш учун ерга уланиши зарур бўлган ток ўтказувчи қисмларда кучланиш йўқлиги текширилиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ерга улагичлар ўрнатилиши (ерга улагич пичоқларини улаш, кўчма ерга улагичларни ўрнатиш);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

зарур бўлганда иш жойларини ёки кучланиш остида қолган бошқа ток ўтказувчи қисмларни тўсиш ва тўсиқларга хавфсизлик плакатлари осилиши. Маҳаллий шароитларга қараб ўчирилган ток ўтказувчи қисмлар ерга уланишдан олдин ёки кейин тўсиқлар билан ажратилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

133. Ток ўтказувчи қисмларда ишлашда кучланишни олиш талаб қилинса, қуйидагилар ўчирилиши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш бажарилиши керак бўлган ток ўтказувчи қисмлар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

одамлар, юк кўтариш машиналари ва механизмларни ушбу Қоидаларга 2-иловада қайд этилганидан кам масофага яқинлашиши мумкин бўлган, тўсилмаган ток ўтказувчи қисмлар.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ўчирилган ҲЛда ишлашда ушбу ҲЛнинг айрим элементлари кучланиш остида бўлган бошқа ҲЛнинг ток ўтказувчи қисмларига ушбу Қоидаларга 2-илованинг 1-жадвали учинчи устунида қайд этилганидан кам масофагача яқинлашиш имконияти бўлса, бу линия ҳам ўчирилиши шарт. Таъмирланаётган ҲЛ билан бирга осилган АҲЛ ҳам ўчирилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

134. 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларида, коммутацион аппаратлардан иш жойига кучланиш берилиши мумкин бўлган ҳар томондан кўринадиган узилишлар ҳосил қилиниши шарт. Кўринадиган узилишлар шиналар ва симларни ажратиш ёки олиш, ажратгичларни ўчириш, сақлагичларни олиб қўйиш, шунингдек, бўлгичлар ва юклама ўчиргичлари орқали бажарилади. Аппаратларнинг ўзларида ўрнатилган пружина таъсирида автоматик тарзда уланадиганлар бундан мустасно.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмасининг ишлаш учун ажратилган участкаси билан боғлиқ кучланиш трансформатлари ва куч трансформаторлари улардаги тескари трансформация имкониятини бартараф қилиш учун, шунингдек, 1000 В гача кучланиш томонидан ҳам ўчирилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

135. Иш жойини тайёрлашда қўл билан бошқариладиган ажратгичлар (бўлгичлар) ва юклама ўчиргичлари ўчирилганидан сўнг уларнинг ўчганлиги кўрилиши ва шунтловчи туташтиргичлар йўқлигига ишонч ҳосил қилиниши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

136. 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларида, коммутацион аппаратларнинг ўз-ўзидан ёки янглишиб уланиши оқибатида иш жойига кучланиш бериб юбормасликнинг олдини олиш учун қуйидаги чоралар кўрилиши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ажратгичлар, бўлгичлар, юклама ўчиргичларининг қўл билан ҳаракатлантириладиган узатмалари ўчирилган ҳолатида механик қулф билан беркитилиши. 6 — 10 кВ кучланишли электр қурилмаларидаги бир қутбли ажратгичлар янглишиб улаб юборилишининг олдини олиш учун ажратгич пичоқларига махсус диэлектрик қалпоқлар кийдиришга ижозат берилади;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

изоляцион тезкор штангалар билан бошқариладиган ажратгичларнинг стационар тўсиқлари механик қулф билан қулфланиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

масофадан бошқариладиган коммутацион аппаратларнинг узатмаларида куч ва бошқарув занжирлари ўчирилиши, ҳаво босими таъсирида ишлайдиган узатмаларда эса бундан ташқари келаётган ҳаво йўлидаги сурилма қопқоқ беркитилиши ва механик қулф билан қулфланиши ва сиқилган ҳаво чиқариб юборилиши, бунда ҳаво чиқарадиган бўшатиш клапанлари очиқ ҳолда қолдирилиши шарт;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

юк оғирлиги ва пружина таъсирида ишлайдиган узатмаларда улайдиган юк ёки улайдиган пружиналар ишламайдиган ҳолатга ўтказилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Тортиб чиқариладиган аравачали КТҚнинг коммутацион аппаратларини янглишиб улаб юборишнинг олдини олиш учун ушбу Қоидаларнинг 243 ва 244-бандларига мувофиқ чоралар кўрилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

137. 1000 В гача кучланишли электр қурилмаларининг иш бажариладиган ток ўтказувчи қисмларида кучланиш берилиши мумкин бўлган ҳамма томондан қўл қўл билан ҳаракатлантириладиган узатмаси билан жиҳозланган коммутацион аппаратлар ўчирилиши, схемаларда сақлагичлар бўлганда эса улар олиб қўйилиши шарт. Схемада сақлагичлар бўлмаган коммутацион аппаратларни янглишиб улаб юборилишнинг олдини олиш, шкаф эшиклари ва тутқичларни қулфлаш, тугмачаларни беркитиш, коммутацион аппаратларнинг контактлари орасига изоляцион қоплагичлар ўрнатиш каби чоралар билан таъминланиши шарт. Масофадан бошқариладиган коммутацион аппаратлар билан кучланиш олинганда уни улайдиган ғалтак узиб қўйилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Юқорида кўрсатилган чораларни, агар аппаратларнинг конструктив тузилиши ва ишнинг хусусияти йўл қўядиган бўлса, иш бажариладиган ускуналарга ёки коммутацион аппаратларга уланган шиналарни бўшатиб ажратиш ёки кабелларни, симларни ажратиш билан алмаштириш мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

138. Иш жойини тайёрлашда шиналарни бўшатиб ажратишни, кабеллар ва симларни ажратишни навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлар кузатуви остида III гуруҳга мансуб таъмирлаш ходими бажариши мумкин. Иш жойига яқин ва унга тегиб кетиш эҳтимоли бўлган ток ўтказувчи қисмлардан кучланиш олиниши ёки улар тўсиқлар билан тўсиб қўйилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

139. 1000 В гача кучланишли, контактлари кўринмайдиган коммутацион аппаратларни (тортиб чиқарилмайдиган автоматлар, пакетли ўчиргичлар, ёпиқ ҳолда ишланган рубильниклар ва ҳоказолар) ўчирилган ҳолати аппаратлардан чиққан қисқичларда ёки ушбу аппаратлар орқали уланадиган чиқувчи шиналарда, симларда, ёки ускунанинг қисқичларида кучланишнинг йўқлигини текшириш йўли билан аниқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-§. Хавфсизлик плакатларини осиш ва иш жойини тўсиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

140. Уланиш билан иш жойига кучланиш берилиши мумкин бўлган ажратгичлар, бўлгичлар ва юклама ўчиргичларининг узатмаларига, масофадан бошқариш тугмачаларига ва калитларига, 1000 В гача кучланишли коммутацион аппаратларга (автоматлар, рубильниклар, ўчиргичлар) «УЛАНМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОКДА!» деб ёзилган плакатлар осилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Автоматлари, рубильниклари ва ўчиргичлари бўлмаган 1000 В гача кучланишли уламаларда плакатлар сақлагичлар олиб қўйилган жойларга осилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Тезкор штангалар билан бошқариладиган ажратгичларда плакатлар тўсиқларга, бир қутбли ажратгичларда эса ҳар бир ажратгичнинг узатмасига осилади. КТҚда плакатлар ушбу Қоидаларнинг 243 ва 244-бандларига мувофиқ осилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ажратгичларнинг пневматик узатмаларида ҳавони тўсадиган сурилма қопқоқларга «ОЧИЛМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» деб ёзилган плакат осилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

141. ҲЛда ёки КЛда иш бажариш учун ўчирилган ажратгичларнинг узатмаларига ишлаётган бригадаларнинг сонидан қатъи назар битта «УЛАНМАСИН! ЛИНИЯДА ИШ БАЖАРИЛМОҚДА!» деб ёзилган плакат осилган бўлиши шарт. Бундай плакат иш жойларини тайёрлашга фармойиш берувчи ва тармоқда ишлаётган бригадаларнинг сонини ҳисобга олувчи ходимнинг кўрсатмаси бўйича осилади ва ечилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

142. Кучланиш остида қолган ток ўтказувчи қисмларни вақтинчалик тўсиш учун ёғочдан ёки бошқа изоляцион материаллардан ясалган шчитлар, ширмалар, экранлар ва бошқалар ишлатилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кучланишни олмасдан қўйиладиган вақтинчалик тўсиқлардан ток ўтказувчи қисмларгача бўлган масофа ушбу Қоидаларга 2-иловада кўрсатилган масофадан кам бўлмаслиги шарт. 6 — 10 кВ кучланишли электр қурилмаларида, зарур бўлганда, бу масофа 0,35 м гача камайтирилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Вақтинчалик тўсиқларга «ТЎХТА! КУЧЛАНИШ!» деб ёзилган ёки мос хавфсизлик плакатлари маҳкамланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

143. 6 — 15 кВ кучланишли электр қурилмаларида ток ўтказувчи қисмларни тўсқичлар билан тўсишнинг иложи бўлмаган ҳолда ўчирилган ва кучланиш остида қолган ток ўтказувчи қисмлар орасига (масалан, ўчирилган ажратгичнинг контактлари орасига) изоляцияловчи қоплагичларни қўллашга ижозат берилади. Бу изоляцияловчи қоплагичлар кучланиш остидаги ток ўтказувчи қисмларга тегиб туриши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Изоляцияловчи қоплагичларни ўрнатиш ва олишни IV ва III гуруҳга мансуб икки киши (улардан бири навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлардан) диэлектрик қўлқоплар ва изоляцияловчи штангалар ёки омбирлардан фойдаланиб бажариши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

144. Иш жойи билан чегарадош камералар, шкафлар ва панелларнинг тўсиқларига «ТЎХТА! КУЧЛАНИШ!» деб ёзилган плакатлар осилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

145. ОТҚда ерда туриб, пойдеворларга ва алоҳида конструкцияларга ўрнатилган ускуналарда ишлар бажарилганда иш жойи ўсимлик ёки синтетик толалардан қилинган канатлар, арқонлар ёки шнурлар билан (ўтиш учун жой қолдирилиб) тўсилган бўлиши, тўсилган майдон ичига қаратиб тўсиқларга «ТЎХТА! КУЧЛАНИШ!» деб ёзилган плакатлар осилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Арқонларни осиш учун иш жойи зонасига кирмаган конструкциялардан, улар ўралган майдондан ташқарида қолиш шарти билан фойдаланишга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Линия (ҲЛ) ажратгичларидан ташқари бутун ОТҚдан кучланиш олинганда ажратгич ўрнатилган тузилмалар арқонлар билан тўсилиб, тўсилган майдондан ташқарига қаратиб «ТЎХТА! КУЧЛАНИШ!» деб ёзилган плакатлар осилган бўлиши шарт. ОТҚнинг иккиламчи занжирларида фармойиш бўйича ишлар бажарилганда иш жойини тўсиш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

146. ҲЛ ва КЛдан ташқари электр қурилмаларида тайёрланган иш жойларига «ШУ ЕРДА ИШЛАНСИН!» деб ёзилган плакат осилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

147. ОТҚда иш жойидан у билан чегарадош, кучланиш остида бўлган участкаларгача бориш мумкин бўлган конструкция участкаларида яққол кўринадиган «ТЎХТА! КУЧЛАНИШ!» деб ёзилган плакатлар ўрнатилган бўлиши шарт. Бу плакатларни III гуруҳга мансуб таъмирлаш ходими ишга қўйувчи раҳбарлигида ўрнатиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Юқорига чиқишга рухсат этилган конструкцияларга чегарадош бўлган конструкцияларнинг пастки қисмида «ЧИҚМА! ЎЛДИРАДИ!» деб ёзилган плакат осилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишларни бажариш учун юқорига чиқишга рухсат этилган стационар нарвонларга ва конструкцияларга «ШУ ЕРДАН ЧИҚИЛСИН!» деб ёзилган плакат осилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

148. Иш тўлиқ тугамагунча иш жойларини тайёрлаш пайтида қўйилган плакатлар ва тўсиқларни олиб ташлаш ёки бошқа ерга кўчириш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3-§. Кучланиш йўқлигини текшириш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

149. Кучланиш йўқлигини — ишлатиш олдидан ишга яроқлилигини текширишга мўлжалланган махсус асбоблар ёрдамида ёки яқин орада жойлашган ва олдиндан кучланиш остида бўлган ток ўтказувчи қисмларга яқинлаштириб текшириб олинган кучланиш кўрсаткичи ёрдамида текшириш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларида кучланиш кўрсаткичидан диэлектрик қўлқопларда фойдаланиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

35 кВ ва ундан юқори электр қурилмаларида кучланиш йўқлигини изоляцион штанга билан уни ток ўтказувчи қисмларга бир неча марта теккизиб текшириш мумкин. Кучланиш йўқлигининг аломати учқун чиқмаслиги ва чирсиллаш бўлмаслигидир. 500 кВ дан юқори кучланишли бир занжирли ҲЛда кучланиш йўқлигининг етарли аломати чамбарланишнинг бўлмаслиги ҳисобланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

150. Электр станция ва подстанцияларнинг электр қурилмаларида кучланишнинг йўқлигини 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларида IV гуруҳга ва 1000 В гача кучланишли электр қурилмаларида III гуруҳга мансуб навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлар таркибидаги битта хизматчи томонидан текширишга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛда кучланиш йўқлигини текширишни иккита хизматчи бажариши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В дан юқори кучланишли ҲЛда — IV ва III гуруҳларга мансуб;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В гача кучланишли ҲЛда — III гуруҳга мансуб ходимлар томонидан.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

151. Амалда схеманинг тўғрилигини текшириш ва кучланиш йўқлигини аниқлашга қуйидаги ҳолларда рухсат этилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

махсус кучланиш кўрсатгичлари бўлмаганда ОТҚда, ташқарида ўрнатилган КТҚ ва КТПда, шунингдек, ҲЛда туманда, ёмғир, қор ёғаётган вақтда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

220 кВ дан юқори кучланишли ОТҚда ва 220 кВ дан юқори кучланишли икки занжирли ҲЛда.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛ ва KЛнинг киритгичларида амалда схеманинг тўғрилигини текшириш билан кучланиш йўқлиги бу линияларнинг тезкор бошқаруви тасарруфида бўлган навбатчи томонидан тасдиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛда амалда схеманинг тўғрилигини текшириш линияларнинг йўналиши ва ташқи аломатларини, шунингдек, таянчлардаги белгиларнинг диспетчерлик номига мос келганлигини текширишдан иборат.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

152. 6 — 20 кВ кучланишли ҲЛда ёғоч ёки темир-бетон таянчларда, шунингдек, телескопик минорада туриб сиғим токи оқиши принципига асосланиб кўрсаткич билан кучланиш йўқлигини текширганда кўрсаткичнинг талаб қилинган сезгирлиги таъминланиши керак. Бунинг учун унинг ишчи қисмини ерга улаш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

153. Симлари ҳар хил баландликда осилган ҲЛда кучланиш йўқлигини кўрсаткич ёки изоляцияловчи штанга билан текшириш ва ерга улагичларни ўрнатиш пастдаги симдан юқорига қараб бажарилиши шарт. Симлар горизонтал ҳолда осилганда кучланиш йўқлигини текширишни яқин жойлашган симдан бошлаш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

154. Нейтрали ерга уланган, 1000 В гача кучланишли электр қурилмаларида икки қутбли кучланиш кўрсаткичи қўлланилганда кучланиш йўқлигини ҳам фазалар орасида, ҳам ҳар бир фаза билан ускунанинг ерга уланган корпуси ёки ерга улайдиган (сими нолга уланган) ўтказгич орасида текшириш керак. Олдиндан текширилган вольтметрни ишлатишга ижозат берилади. «Текшириш» лампаларини қўллаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

155. Аппарат ўчирилганлиги ҳақида сигнал берувчи тузилмалар, блокировка тузилмалари, доимий уланган вольтметрлар ва бошқалар кучланиш йўқлигини тасдиқловчи фақат қўшимча воситалар ҳисобланади ва уларнинг маълумотлари асосида кучланишнинг йўқлиги ҳақида хулоса қилиш мумкин эмас.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

4-§. Ерга улагичларни ўрнатиш. Умумий талаблар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

156. Ток ўтказувчи қисмларга ерга улагичларни бевосита кучланиш йўқлиги текширилгандан кейин ўрнатиш шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

157. Кўчма ерга улагични аввал ерга улайдиган тузилмага, кучланиш йўқлиги текширилгандан кейин ток ўтказувчи қисмларга ушбу Қоидаларга 6-иловада келтирилган схемаларга мувофиқ ўрнатиш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кўчма ерга улагични олиш тескари кетма-кетликда амалга оширилади: аввал ток ўтказувчи қисмларидан олинади, кейин ерга улайдиган тузилмадан ажратилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

158. Кўчма ерга улагичларни диэлектрик қўлқопларда, 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларида изоляцияловчи штангани қўллаб ўрнатиш ва олиш шарт. Кўчма ерга улагичларнинг қисқичларини шу штанга ёрдамида ёки диэлектрик қўлқопларда бевосита қўллар билан маҳкамлаш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

159. Ерга улаш учун бунга мўлжалланмаган ўтказгичлардан фойдаланиш тақиқланади, ушбу Қоидаларнинг 227-бандида кўрсатилган ҳоллар бундан мустасно.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

5-§. Электр станциялар ва подстанцияларнинг электр қурилмаларида ерга улагичларни ўрнатиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

160. 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларида ишлаш учун ўчирилган участкага кучланиш берилиши мумкин бўлган барча томондан ток ўтказувчи қисмларнинг ҳамма фазалари (қутблари) ерга уланиши шарт, ишлаш учун ўчирилган битта ерга улагични ўрнатиш етарли бўлган йиғма шиналар бундан мустасно (ушбу Қоидаларга 6-илова).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ўчирилган линия ажратгичида ишлар олиб борганда, унда ерга улайдиган пичоқларнинг борлигидан қатъи назар, ҲЛ томонидан тушган симларга ажратгич билан манипуляция қилинганда бузилмайдиган қилиб қўшимча ерга улагич ўрнатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

161. Ерга уланган ток ўтказувчи қисмлар кучланиш остида бўлган ток ўтказувчи қисмлардан кўринадиган узилиш билан ажратилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ўрнатилган ерга улагичлар бевосита иш бажарилаётган ток ўтказувчи қисмлардан ўчирилган ажратгичлар, ўчиргичлар, бўлгичлар ёки юклама ўчиргичлари, олиб қўйилган сақлагичлар, демонтаж қилинган шиналар ва симлар орқали ажратилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бевосита иш жойида ток ўтказувчи қисмларга, ушбу қисмлар илашган кучланиш (потенциал) остида бўлиши мумкин бўлганда, қўшимча ерга улагич ўрнатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

162. Кўчма ерга улагичларни ток ўтказувчи қисмларнинг бўёқдан тозаланган жойларига улаш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

163. 1000 В гача кучланишли электр қурилмаларида ТҚнинг йиғма шиналарида, шчитларда, йиғмаларда ишлар олиб борилганда шиналардан кучланиш олиниши ва шиналар (изоляцияланган симлардан қилинган шиналардан ташқари) ерга уланиши шарт. Бу ТҚ, шчитлар, йиғмаларнинг уланишлари ва уларга уланган ускуналарни ерга улаш зарурлигини ва имкониятини наряд, фармойиш берувчи аниқлайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

164. Агар ишлар бажариш хусусиятига (изоляция қаршилигини ўлчаш ва ҳ.к.) кўра талаб қилинса, иш жойини тайёрлашда ўрнатилган ерга улагичларни вақтинчалик олиб қўйишга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ерга улагичларни вақтинчалик олишни ва қайта ўрнатишни навбатчи, тезкор таъмирловчи ходим ёки наряд берувчи кўрсатмаси билан иш бажарувчи амалга оширади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ерга улагичларни вақтинчалик олишга рухсат ва унинг иш бажарувчи томонидан амалга оширилиши наряднинг «Алоҳида кўрсатмалар» сатрига ёзилиб, қаерда ва нима мақсадда ерга улагичлар олиниши кераклиги қайд қилиниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

165. Конструкциялари ерга улагични ўрнатиш хавфли ёки ўрнатишнинг иложи бўлмаган электр қурилмаларида (масалан, айрим тақсимловчи қутиларда, КТҚнинг алоҳида турларида, фазалари вертикал жойлашган йиғмаларда) иш жойини тайёрлашда ерга улагични ўрнатмасдан ажратгич пичоқларига диэлектрик қалпоқлар кийгизишга ёки коммутацион аппаратларнинг контактлари орасига изоляцион қоплама ўрнатишга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

166. 1000 В гача бўлган кучланишли электр қурилмаларида ерга улагичларни ўрнатиш ва олиш бўйича ишларни бажаришга III гуруҳга мансуб навбатчи ёки бир нафар тезкор таъмирловчи ходимга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

167. 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларида:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кўчма ерга улагичларни икки хизматчи ўрнатиши шарт: бири IV гуруҳга мансуб (навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлардан), бошқаси III гуруҳга; III гуруҳга мансуб хизматчи таъмирлаш ходимларидан, истеъмолчи уланишсига ерга улагичларни ўрнатишда эса истеъмолчи ходимидан бўлиши мумкин. Узоқда жойлашган подстанцияларда маъмурий-техник ходимларнинг ёки диспетчернинг рухсати билан асосий схемада ерга улагичларни ўрнатишда иккинчи шахс сифатида III гуруҳга мансуб истеъмолчи ходими ишлашига рухсат берилади;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ерга улайдиган пичоқларни навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлардан IV гуруҳга мансуб бир хизматчи улаши мумкин;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ерга улайдиган пичоқларини узишни ва кўчма ерга улагични олишни навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлардан III гуруҳга мансуб бир одам бажариши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

6-§. ҲЛда ерга улагичларни ўрнатиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

168. 1000 В дан юқори кучланишли ҲЛ, линия ўчирилган барча ТҚда ва секцияга ажратадиган коммутацион аппаратларнинг олдида ерга уланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Қуйидагиларга:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

35 кВ ва ундан юқори кучланишли ва шохобчалари мавжуд ҲЛда ҲЛ икки томонидан ерга уланганда, шохобчалардаги подстанцияларда ерга улагичлар ўчирилган линия ажратгичларидан кейин ўрнатилган бўлса, ушбу шохобчаларга уланган подстанцияларда ерга уламасликка (ушбу Қоидаларга 6-илова, 6-расм);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

6 — 20 кВ кучланишли ҲЛни фақат бир ТҚда, ёки бир секцияга ажратадиган аппарат олдида ёки ТҚга, ёки секцияга ажратадиган аппаратга энг яқин турган таянчда ерга улашга йўл қўйилади. Ушбу кучланишдаги қолган ТҚларда ва ҲЛ ўчирилган, секцияга ажратадиган аппаратлар олдида, уни ерга уламасликка, ҲЛда иш жойлари ва ушбу ТҚ ёки секцияга ажратадиган аппаратлар оралиғида ерга улагичларни ўрнатиш шарти билан ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛда кўрсатилган ерга улагичларни, ерга улайдиган тузилмалари бор таянчларга ўрнатиш керак (ушбу Қоидаларга 6-илова, 7-расм).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В гача кучланишли ҲЛда ерга улагичларни фақат иш жойида ўрнатиш етарлидир.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

169. Ушбу Қоидаларнинг 168-бандида келтирилган ерга улагичларга қўшимча равишда ҳар бир бригаданинг иш жойида барча фазаларнинг симлари, зарур бўлганда трослар ҳам ерга уланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

170. Айланадиган металл роликларда ва ушлаб турувчи қисқичларда ётган симлар учун шу роликларнинг ҳалқаларини ёки қисқичларни ерга улаш етарли. Роликнинг ҳалқаси ёки қисқич ва металл таянч конструкцияси, шунингдек, темир-бетон таянчнинг ерга уланган арматураси орасида табиий металли туташиш бўлса, ролик ва қисқични қўшимча ерга улаш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

171. Анкер таянчлари орасида симлар монтаж қилинаётганда, шунингдек, ҲЛнинг монтаж қилинган участкасидаги анкер таянчларида сиртмоқлар улангандан кейин симлар (трослар) бошланғич анкер таянчида ва охирги оралиқ таянчларининг бирида ерга уланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

172. ҲЛнинг тайёр участкасидаги симлар (трослар) орқали момақалдироқ разрядидан ва бошқа ўта кучланишлар кейинги монтаж қилинаётган участкага потенциал ўтиш хавфини бартараф қилиш учун монтаж қилинган анкер оралиғининг охирги анкер таянчида, шунингдек, ҲЛнинг монтаж қилинган участкасида симларни (тросларни) ерга улаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

173. Симлари ажратилган ҲЛда ҳар бир фазада фақат битта симни ерга улашга ижозат берилади; изоляцияловчи тиргаклар бўлса, фазанинг ҳамма симларини ерга улаш талаб қилинади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

174. Бир занжирли ҲЛда ерга улагични иш олиб борилаётган таянчга ёки қўшни таянчга ўрнатиш керак. Бригада ишлаётган ҲЛ участкасининг икки томонидан ерга улагичларни ўрнатишга, ерга улагичлар орасидаги масофа 2 км дан ошмаслиги шарти билан ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

175. Таянчдан изоляция қилинган яшиндан ҳимоялаш тросида ёки таянч конструкцияларида ушбу тросга 1 м дан кам масофага яқинлашиб ишлаганда, трос ерга уланган бўлиши шарт. Ерга улагични троснинг изоляция қилинган оралиқ томонига ёки шу оралиқда ўрнатиш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар ушбу тросда музни эритиш мўлжалланган бўлса, иш бошлашдан олдин трос кучланиш келиши мумкин бўлган томонлардан ўчирилган ва ерга уланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

176. Кўчма ерга улагичларни металл таянчларда — уларнинг элементларига, ерга уловчи туширишлари бўлган темир-бетон ва ёғоч таянчларда — ушбу туширишларга, уларнинг бутунлиги текширилганидан кейин улаш керак. Ерга уловчи туширишлари бўлмаган темир-бетон таянчларда ерга улагичларни таянчнинг траверсларига ва бошқа металл элементларига улаш мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Нейтрали ерга уланган 1000 В гача кучланишли электр тармоқларда ноль симни такрор ерга улашлар мавжудлигида кўчма ерга улагичларни ушбу симга улашга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кўчма ерга улагичларнинг ерга уловчи симларга ёки конструкцияларга улаш жойлари бўёқдан тозаланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кўчма ерга улагични иш жойида ерга камида 0,5 м вертикал қоқилган ерга улагичга улаш мумкин. Ерга улагичларни тасодифий тупроқ уюмларига ўрнатиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

177. 000 В гача кучланишли ҲЛнинг таянчларида ёки изоляцияловчи звеноси бўлмаган телескопик минорада туриб ишлаганда таъмирланаётган линиянинг симларига, ушбу таянчларга осилган барча симларга, жумладан, радиотрансляция ва телемеханика линияларининг барча осилган изоляцияланмаган симларига ҳам ерга улагич ўрнатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

178. Таъмирлашга топшириш учун ўчирилган ҲЛда кўчма ерга улагичларни ўрнатиш ва кейин уни олиш ва таянчлардаги ерга улайдиган пичоқларни улаш ишларини навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлардан бўлган хизматчилар амалга оширишлари шарт: биринчи ходим IV гуруҳга (1000 В дан юқори кучланишли ҲЛда) ёки III гуруҳга (1000 В гача кучланишли ҲЛда), иккинчиси III гуруҳга мансуб бўлиши шарт. Иккинчи ходим сифатида III гуруҳга мансуб таъмирлаш ходимини, истеъмолчиларни таъминловчи ҲЛда эса — истеъмолчи ходимини ишлатишга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ерга улайдиган пичоқларни ўчиришга навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлардан бўлган III гуруҳга мансуб бир хизматчига рухсат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛнинг иш жойларида кўчма ерга улагичларни иш бажарувчи III гуруҳга мансуб бригада аъзоси билан биргаликда ўрнатиши мумкин. Ушбу кўчма ерга улагичларни олишни иш бажарувчининг фармойиши бўйича III гуруҳга мансуб икки бригада аъзоси бажариши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

179. ҲЛда кучланиш йўқлигини текшириш, ерга улагичларни ўрнатиш ва олиш пайтида икки хизматчидан бири ерда туриши ва бошқасини кузатиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

6-боб. Электр майдони таъсири доирасидаги ОТҚдаги ва ҲЛдаги ишлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

180. Электр майдони таъсири доирасидаги 220 кВ дан юқори кучланишли ОТҚда ва ҲЛда ишларни бажаришда одамнинг ушбу майдонда бўлиш вақти давлат стандартлари талабларига асосан чекланиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

181. Электр майдон кучланганлиги 5 кВ/м гача бўлганда, у ерда бўлиш вақти чекланмайди. Электр майдон кучланганлиги 20 дан ортиқ 25 кВ/м гача бўлганда у ерда бўлиш вақти 10 дақиқадан ошмаслиги шарт. Электр майдон кучланганлиги 25 кВ/м дан юқори бўлганда ҳимоя воситаларини қўллаш керак. Бунда ишлаш муддати бир иш куни билан чекланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр майдон кучланганлиги 5 дан юқори 20 кВ/м дан ортиқ бўлмаган (20 кВ/м ҳам қўшилган ҳолда) майдонда (маълум бир кучланганлик остида) бўлиш мумкин бўлган вақт Т, соат қуйидаги формула билан ҳисобланади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бунда: Е — текширилаётган зонада таъсир этаётган электр майдонининг кучланганлиги — кВ/м .

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Келтирилган формула бўйича ҳисобланган кучланганлиги 10 кВ/м бўлган электр майдонида бўлиш вақти 180 дақиқани, кучланганлиги 15 кВ/м бўлганда эса — 80 дақиқани ташкил этади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ушбу банд талаблари ходимларга электр разрядлар таъсир қилиш имкони бартараф қилинган шароитда кучга эга.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

182. Иш куни мобайнида электр майдонида бўлишнинг рухсат этилган вақтини бир марта ёки бўлиб амалга ошириш мумкин. Қолган иш вақтида ҳимоя воситаларидан фойдаланиш ёки электр майдони кучланганлиги 5 кВ/м гача бўлган майдонда қолиш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

183. Электр майдони кучланганлиги, шунингдек, таъсир ва экранлаш майдони чегаралари ўлчаш натижалари бўйича аниқланади. Барча ҳолларда ишларни бажариш жараёнида одам бўлиши мумкин бўлган бузилмаган электр майдонининг кучланганлиги бутун зона бўйлаб ўлчаниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ускуналар ва конструкцияларга кўтарилмасдан бажариладиган ишларда ўлчашлар қуйидагича амалга оширилиши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҳимоя воситалари йўқ бўлганда — ер сиртидан 1,8 м баландликда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

жамоа ҳимоя воситаларидан фойдаланилганда — ер сиртидан 0,5; 1,0 ва 1,8 м баландликда.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ускуналар ва конструкцияларга кўтарилиб бажариладиган (ҳимоя воситалари бор-йўқлигидан қатъи назар) ишларда ўлчашлар иш жойи майдончасидан 0,5; 1,0 ва 1,8 м баландликда ва ерга уланган ускунанинг ток ўтказувчи қисмларидан 0,5 м масофада ўлчаниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

184. Назорат қилинаётган майдонда бўлиш вақти ўлчанган кучланганликнинг энг юқори қийматини ҳисобга олиб белгиланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

185. Ҳимоя воситалари сифатида қуйидагиларни қўллаш мумкин:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

стационар, олиб юриладиган ва кўчма экранлаш тузилмалари;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

машиналар ва механизмларга ўрнатиладиган-олинадиган экранлаш тузилмалари;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

экранлаш комплектлари.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Экранлаш тузилмалари давлат стандартлари талабларига жавоб бериши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ерга уланган автомашина кабиналари ва кузовларида, механизмлар, кўчма устахона ва лабораторияларда, шунингдек, темир-бетонли биноларда, темир-бетон қопламали, металл каркасли ёки металл томлари ерга уланган ғиштли биноларда электр майдон бўлмайди, шунинг учун ҳимоя воситаларини қўллаш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

186. Олиб юриладиган ва кўчма экранлаш тузилмалари ўрнатилган жойларда ерга улаш тузилмалари ёки уларга уланган металл конструкциялар йўғонлиги 10 мм² дан кам бўлмаган эгилувчан мис сим ёрдамида ерга уланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Машиналар ва механизмларда ўрнатиладиган-олинадиган экранлаш тузилмалари улар ўрнатилган машина ва механизмлар билан гальваник уланган бўлиши шарт. Машиналар ва механизмлар ерга уланганда уларга ўрнатиладиган-олинадиган экранлаш тузилмаларини қўшимча ерга улаш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Шахсий экранлаш комплектларини ерга улаш махсус ток ўтказувчи тагчармли оёқ кийим ёрдамида бажарилиши керак. Изоляцияловчи асос устида (бўялган металл, изолятор, ёғоч тўшама ва ҳ.з.) туриб ишланганда ёки ерга уланган конструкцияларга ҳимояланмаган қўл билан (қўлқопларни ечиб) тегиш керак бўлганда, экранлаш кийимлари қўшимча равишда кўндаланг кесими 10 мм² дан кам бўлмаган юмшоқ эгилувчан мис сим билан ерга улаш тузилмаларига ёки ушбу тузилмаларга уланган металл конструкцияларга уланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

187. 1000 В гача кучланиш остида бўлган ток ўтказувчи қисмларга тегиш имконияти бартараф қилинмаган, шунингдек, ускуналарни синашларда (бевосита юқори кучланиш билан синашлар ўтказаётган шахслар учун) ва электр пайвандлаш ишларида экранлаш комплектларини ишлатиш тақиқланади. Бундай ҳолларда ишлаётганларни ҳимоя қилиш экранлаш тузилмаларидан фойдаланиб амалга оширилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

188. Ўчириб қўйилган ток ўтказувчи қисмларнинг участкаларида ишлаганда илашган потенциални олиш учун улар ерга уланиши зарур. Ўчирилган, лекин ерга уланишган ток ўтказувчи қисмларга ҳимоя воситаларисиз тегиш тақиқланади. Ердан изоляцияланган бўлиши мумкин бўлган таъмирлаш мосламалари ва жиҳозлари ҳам ерга уланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

189. Электр майдони таъсири доирасида турган пневмоғилдирак ёрдамида юрадиган машиналар ва механизмлар ерга уланган бўлиши шарт. Улар электр майдони таъсири доирасида ҳаракатланганда илашган потенциални олиш учун унинг шассисига ёки кузовига ерга тегиб турувчи металл занжир уланган бўлиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

190. Электр майдони таъсири доирасида машиналар ва механизмларга ёқилғи ва мойлаш материалларини қуйиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

191. Электр майдони таъсири доирасидаги ускуналар ва конструкцияларга кўтарилиш керак бўлганда электр майдони кучланганлигидан ва иш жараёнининг муддатидан қатъи назар ҳимоя воситаларидан фойдаланиш шарт. Телескопик минора ва гидрокўтаргич ёрдамида кўтарилганда уларнинг савати (осма кажаваси) экран билан таъминланган бўлиши ёки экранлаш комплектлари қўлланилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

192. Экранлаш майдонида ОТҚнинг конструкциялари ичида одам турганда, шунингдек, газ релесига, куч трансформаторининг мой сатҳи релесига нарвон орқали кўтарилишда электр майдонининг таъсирига қарши ҳимоя воситаларини ишлатиш шарт эмас.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

193. ОТҚда кўрикдан ўтказишда ва иш жойига боришда ходимлар ушбу мақсад учун ишлаб чиқилган йўналиш бўйича ҳаракатланиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

7-боб. Генераторлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

194. Ушбу боб ва IX бобнинг талаблари синхрон компенсаторларга ҳам тегишлидир.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

195. Қўзғатилмаган ва майдонни автоматик сўндириш (кейинги ўринларда — МАС) қурилмаси ўчирилган ҳолда айланаётган генератор кучланиш остида (вал айлантирувчи қурилма орқали айлантирилганидан ташқари) деб ҳисобланиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

196. Генераторни синашда унинг схемасидаги участкаларга ёки блок схемасига махсус қисқа туташтиргичлар ўрнатилиши ва олинишига, улар ерга улагандан сўнг қўзғатиши олинган ва МАС қурилмаси ўчирилган генератор ишчи частотада айланаётганда ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

197. Тўхтатилган блокли генераторнинг схемасида ишлар бажарилганида, агар кучайтирувчи трансформатор юқори кучланиш томонидан, ўз эҳтиёжлар трансформаторлари эса шохобчаланишда паст кучланиш томонидан ерга уланган бўлса, унинг чиқармаларини ерга улаш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

198. Қўзғатилмаган, МАС қурилмаси ўчирилган, айланаётган генераторнинг статор занжирларидаги қолдиқ кучланишни ўлчаш, фазаларнинг алмашиш тартибини аниқлаш ва бошқа ишларни бажаришга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ушбу ишларни махсус хизматлар, лабораториялар, созлаш корхоналарининг ходимлари навбатчи ходимлар кузатуви остида ёки наряд бўйича электр ҳимоя воситаларини қўллаб бажаришлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

199. Ишлаб турган генератор валидаги кучланишни ва роторининг изоляция қаршилигини навбатчи ходимлардан бўлган хизматчи бир ўзи ёки фармойиш бўйича махсус бўлинма ходимларидан IV ва III гуруҳга мансуб икки хизматчи ўлчашига рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

200. Роторнинг контакт ҳалқаларини чархлаш ва силлиқлашни, қўзғатгич коллекторини силлиқлашни фармойиш бўйича электротехник бўлмаган ходимлардан бўлган хизматчи бир ўзи бажариши мумкин. Ишлаётганда ҳимоя кўзойнакларидан фойдаланиш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

201. Ишлаб турган генераторнинг чётка аппаратига хизмат кўрсатишни навбатчи ёки ушбу мақсад учун белгиланган III гуруҳга мансуб ходимга бир ўзи бажаришга ижозат берилади. Бунда қуйидаги эҳтиёт чораларига риоя этилиши зарур:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бош кийимда бўлиш ва машинанинг айланаётган қисмларига илашиб, тортиб кетишнинг олдини олиш учун тугмалари тақилган махсус кийимларда ишлаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

диэлектрик қўлқопларни ишлатмасдан, диэлектрик калишлардан ёки резинали диэлектрик гиламчалардан фойдаланиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бир вақтнинг ўзида иккита қутбнинг ток ўтказувчи қисмларига ёки ток ўтказувчи ва ерга уланган қисмларга қўл текизмаслик керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

8-боб. Водород билан совитиладиган генераторларнинг газ-мой тизими. Электролиз қурилмалари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

202. Генераторларнинг газ-мой тизимини эксплуатация қилишда хавфли портловчи газ аралашмаси ҳосил бўлишининг олдини олиш зарур, бунда қуйидагиларга йўл қўймаслик керак:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

генераторнинг корпусида водороддаги кислород миқдори 1,2 % дан кўп бўлмаслигига, пўк тубигача тамбада, пуфлаш бакчасида ва мой тозалаш қурилмасининг водородни ажратувчи бакида эса 2% дан кўп бўлмаслигига;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

генераторнинг ток ўтказувчи қисмларида водород миқдори 1% дан кўп, подшипникларнинг картерларида эса 2 % дан кўп бўлмаслиги.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Мойли бакда водород бўлмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

203. Генератордан водород ёки ҳавони инерт гази ёрдамида сиқиб чиқариш керак, сиқиб чиқариш тамом бўлганда машинанинг чиқишида аниқланган инерт газнинг минимал концентрацияси қуйидаги миқдорни:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

карбонат ангидрид гази ҳаво сиқиб чиқарилганда — 85 %ни ва водород сиқиб чиқарилганда — 95%ни;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

азот ҳаво ва водород сиқиб чиқарилганда — 97%ни ташкил қилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Генератордан инерт гази ёрдамида ҳаво ёки водород тўлиқ пуфлаб чиқарилганлиги газни таҳлил қилиш билан тасдиқланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

204. Генераторларнинг корпусларини ва газ-мой тизимли аппаратларни очишдан олдин водород инерт гази билан, инерт гази эса ҳаво билан сиқиб чиқарилиши шарт. Ён томон шчитларини, люкларни ва бошқа жойларни очишга фақат таҳлил карбонат ангидрид гази йўқлиги ёки (азотни сиқиб чиқаришда) ҳавода кислороднинг етарлилиги (ҳажм бўйича 20% дан кам эмас) тасдиқлаганидан кейин рухсат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

205. Корпусидан водородни сиқиб чиқармасдан, тўхтатилган синхрон компенсаторнинг контакт ҳалқалари камерасини очишдан олдин, камерага инерт газини бермай туриб, компенсатор корпусидан уни ажратиб турувчи тамбанинг зичлигини текшириш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Камерада инерт гази билан пуфлаб чиқарилгандан (кейинчалик ҳаво билан сиқиб чиқармасдан) ва таҳлил ўтказилганидан сўнг ишни бошлашга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

206. Газ-мой тизими ускуналари ва қувурларини таъмирлашга чиқаришда қувурлар ажратилиши ёки таъмирланаётган участкага зич ёпилмай қолган сурилма қопқоқлардан водород ёки инерт гази ўтишининг олдини олиш мақсадида тиқинлар ўрнатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

207. Таркибида водород бўлган газ-мойли тизим участкаларидан 10 м дан кам масофада очиқ олов билан бажариладиган ишлар (электр пайвандлаш, газ билан пайвандлаш ва бошқа ишлар) наряд бўйича бажарилиши, бунда наряднинг «Алоҳида кўрсатмалар» сатрига ишни хавфсиз олиб боришни таъминловчи қўшимча тадбирлар (тўсиқларни ўрнатиш, бинодаги ҳавода водород йўқлигини текшириш ва бошқалар) ёзилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бевосита водород билан тўлдирилган генератор корпусида, газ-мойли тизимнинг қувурларида ва аппаратларида олов билан ишлаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Генераторлар ва газ-мой тизимли қурилмалар олдида «ВОДОРОД! ЁНҒИНГА ХАВФЛИ!» деб ёзилган плакатлар осилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

208. Тўхтатилган генераторнинг газ-мойли тизимида таъмирлаш ишлари фармойиш бўйича бажарилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

209. Электролиз қурилмаларини (кейинги ўринларда — ЭҚ) эксплуатация қилишда водороднинг кислород ёки ҳаво билан портловчи аралашмаси ҳосил бўлишига йўл қўймаслик шарт. Водороднинг тозалиги 98,5 % дан кам бўлмаслиги, кислородники эса — 98 % дан кам бўлмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

210. Босим ростлагичларининг кузатув ойнасидан суюқлик сатҳи кўринмаса, электролизерларни ишлатиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Водород ва кислород тизимлари ўртасидаги босимнинг рухсат этилган максимал фарқи 1961,4 пa (200 мм сув. уст.)дан кўп бўлмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

211. ЭҚнинг (ресиверлардан ташқари) аппаратлари ва қувурларини ишга туширишдан олдин давлат стандартларига мос азот (II нав) билан пуфлаб тозаланиши шарт. Ушбу аппаратларни карбонат ангидрид гази билан тозалаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ЭҚнинг ресиверлари азот ёки давлат стандартларига мос келувчи карбонат ангидрид гази (озиқ-овқат ёки техникавий нави) билан пуфлаб тозаланиши мумкин. Бир ресивер ёки ресиверлар гуруҳининг ичини кўздан кечириш зарур бўлганда водородни чиқариб юбориш учун карбонат ангидрид гази ёки азот гази ёрдамида пуфлаш, бошқа ресиверлар гуруҳидан уларни беркитувчи арматуралар ва фланецдан ташқарига чиққан думли металл тиқинлар билан ажратиш ва ундан кейин эса тоза ҳаво билан пуфлаш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ресиверларни инерт гази, ҳаво ва водород билан пуфлашни улардаги компонентларнинг концентрацияси ушбу Қоидаларга 7-иловада кўрсатилган даражага етгунча амалга ошириш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ресиверларни пуфлаш учун 0,05 % гача углерод оксидидан таркиб топган карбонат ангидрид газининг техник навидан фойдаланилганда уни карбонат ангидрид газининг озиқ-овқат навидан алоҳида сақлаш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

212. ЭҚ 4 соатдан ортиқ ўчирилганда унинг аппаратлари ва қувурларини азот билан пуфлаш мажбурийдир. ЭҚ 1 — 4 соатгача ўчирилган ҳолларда тизимни водород ёки кислород босими (9,807 ÷19,614) • 10³ пa (0,1 — 0,2 кгс/cм²) чегарасида қолдириш мумкин. ЭҚ 1 соатдан кам вақтга ўчирилганда аппаратурани газларнинг номинал босими остида қолдириш мумкин, бунда водород ва кислород босими ростлагичларида босимлар фарқининг ортиш сигнализацияси ўчирилмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар электролизернинг ўчиши технологик режимнинг бузилиши билан боғлиқ бўлса ёки ўчиришдан кейин электролизердан электролитни сўpиб чиқариш зарур бўлса, у ҳолда азот билан пуфлаш мажбурийдир.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

213. ЭҚдаги ускуналарни очиш билан боғлиқ пайвандлаш ва таъмирлаш ишлари бажарилганда водороднинг юриш йўли бўйича энг охирги нуқтасида водород бутунлай чиқарилмагунча пуфлашни давом эттириш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

214. ЭҚ хонасида қурилма ўчирилганидан, хонадаги ҳавода водороднинг йўқлиги текширилганидан ва хонани тўхтовсиз шамоллатиш ташкил қилинганидан кейин очиқ олов билан ишлаш мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Таъмирлаш учун мўлжалланган қурилмалар жойлашган хонадаги аппаратларда очиқ олов билан боғлиқ ишларни бажаришда ушбу хонада ишлаб турган бошқа қурилма мавжуд бўлса, унинг қувурларини таъмирлашга чиқарилган ускуналардан узиш ва думли тиқин ўрнатиш зарур. Олов билан ишланадиган жой тўсиқлар билан тўсилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Водород билан тўлдирилган аппаратларда таъмирлаш ишларини олиб бориш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

215. Музлаб қолган қувурлар ва сурилма қопқоқларни фақат буғ ёки иссиқ сув билан қиздириш (эритиш) мумкин. Уланишдан газ сирқиб чиқаётган жойни махсус оқим қидиргич ёки совунли эритма ёрдамида аниқлаш мумкин. Газ сирқиб чиқаётган жойни қидириш ва музлаган жойни қиздириш (эритиш) учун очиқ оловдан фойдаланиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

216. Электр қурилмалар хонасида ва ресиверлар олдида чекиш, очиқ оловдан, электр иситиш асбобларидан ва кўчма лампалардан фойдаланиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Аппаратларни кўрикдан ўтказиш ва таъмирлаш вақтида уларнинг ички қисмларини ёритиш учун портлашдан ҳимоя қилинган металл тўрлар билан қопланган, кучланиши 12 В дан ортиқ бўлмаган кўчма ёритгичлардан фойдаланиш шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

217. ЭҚ хонаси ичида ва эшикларида давлат стандартларига мувофиқ очиқ оловдан фойдаланишни тақиқловчи хавфсизлик белгилари осилган бўлиши шарт; водород ресиверларида эса «ВОДОРОД! ЁНҒИНГА ХАВФЛИ!» деб ёзилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

218. ЭҚ хонасида тез аланга оладиган портловчи моддаларни сақлаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

219. Электролит билан ишлашда махсус ҳимоя кийимидан (пахтадан тикилган костюм, резинали этик, резина шимдирилган фартук ва резина қўлқоплар) ва кўзойнакдан фойдаланиш зарур. Суюқ ёки қаттиқ ишқорнинг терига, сочга ва айниқса, кўзга тегиши оғир куйишларга олиб келиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

220. Фақат босим олиб ташлангандан сўнг электролит зичлигини текшириш учун ундан намуна олиш мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

221. Электролизерларга, айниқса охирги плиталарига ҳимоя воситаларисиз тегиш мумкин эмас. Маҳкамловчи болтларнинг изоляцион втулкаларига ва монополяр плиталар тагидаги изоляторларга ишқорнинг тушишига ижозат берилмайди. Ушбу элементлар изоляцияси бузилганда ёй пайдо бўлиши мумкин, бу эса ёнғинга ва аварияга олиб келади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электролизерлар олдидаги полда резинали диэлектрик гиламлар тўшалган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

222. ЭҚнинг ускуналари ва қувурлари, ресиверлар ва ресиверлардан машина залигача қувурлар бутун узунлиги давомида узлуксиз электр занжирини ташкил қилиши ва ерга улаш тузилмаларига уланган бўлиши шарт. ЭҚ доирасида аппаратлар ва қувурлар камида икки жойдан ерга уланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

223. Сақлагич клапанларини текшириш учун қурилма ўчирилиши ва азот билан пуфлаб тозаланиши шарт. Қурилма ишлаб турганда клапанларни синаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

224. Босим остида бўлган аппаратлар ва арматураларнинг болтлари ва гайкаларини қаттиқроқ тортиш тақиқланади. Шланглар ва штуцерлар ишончли маҳкамланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

225. Монтаждан ёки мукаммал таъмирлашдан кейин ёки узоқ вақт тўхтаб турган ЭҚни ишга тушириш жавобгар муҳандис-техник ходим назорати остида амалга оширилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Қурилмасидаги таъмирлаш ишлари наряд бўйича бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

9-боб. Электр двигателлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

226. Электр двигателда ёки у ҳaрaкaтгa келтираётган механизмда ток ўтказувчи ёки айланаётган қисмларга тегиш билан боғлиқ ишлар олиб борилганда электр двигателдан кучланиш олиниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр двигателнинг ток ўтказувчи ёки айланаётган қисмларига ва у ҳаpaкaтгa келтираётган механизмга тегиш билан боғлиқ бўлмаган ишлар двигатель ишлаб турган пайтда бажарилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

227. Электр двигателда иш олиб борилганда электр двигателни ТҚ (йиғма) билан боғловчи кабель линиясининг исталган қисмига ерга улагич ўрнатилиши мумкин. Механизмда айланаётган қисмларга тегиш билан боғлиқ бўлмаган ишларни бажаришда ва улаш муфтаси ажратилганда кабель линиясини ерга улаш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар ўчирилган электр двигателда ишлар бажарилмаётган ёки бир неча кунга тўхтатиб қўйилган бўлса, ундан ажратилган кабель линияси электр двигатель томонидан ерга уланган бўлиши шарт. Кабель толаларининг кесими кўчма ерга улагични қўллашга имкон бермаган ҳолларда кучланиши 1000 В гача бўлган электр двигателларда кабель линиясининг кўндаланг кесими — кабель толасидан кам бўлмаган мис сим билан ерга улашга ёки кабель толаларини ўзаро бир-бирига улашга ва уларни изоляциялашга ижозат берилади. Бундай ерга улаш ва кабель толаларини бир-бирига улаш тезкор ҳужжатларда кўчма ерга улагичлар сингари ҳисобга олиниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

228. Насослар, тутун сўргичлар ва вентиляторларнинг электр двигателларда ишга қўйишдан олдин, агар электр двигателлар уларга уланган механизмлар орқали айланиб кетиши мумкин бўлса, уларнинг сурилма қопқоқлари ва шиберлари беркитилиши ва қулфланиши, шунингдек, электр двигателларнинг роторларини тормозлаш бўйича чоралар кўрилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

229. Иш олиб борилаётган электр двигатель олдида жойлашган бир турдаги ёки унга ўхшаш ўлчамли электр двигателларга ишлаётганидан ёки захирада турганидан қатъи назар «ТЎХТА! КУЧЛАНИШ!» деб ёзилган плакатлар осилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

230. Электр двигателлар ишлаб турганда уларнинг айланаётган қисмларига қўйилган тўсиқларни олиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

231. Узатмалари қўлда бошқариладиган ишга тушириш аппаратуралари бўлган электр двигателларини улаш ва ўчириш диэлектрик қўлқопларда бажарилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

232. Сурилма қопқоқлар электр узатмаларини ва бажарувчи механизмларни синаб кўриш, агар уларнинг электр узатмалари шибер, сурилма қопқоқ ва бошқа қурилмаларга уланган бўлса, ушбу қурилмалар ўрнатилган технологик цехнинг смена бошлиғи рухсати билан бригада томонидан амалга оширилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Рухсат берилганлиги тўғрисида технологик цехнинг тезкор журналига, бу рухсат олинганлиги ҳақида эса синаб кўришни ўтказаётган цехнинг (участканинг) тезкор журналига ёзиб қўйилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

233. Бажарувчи механизмларга уланишган электр узатмаларининг электр схемаларини, ростловчи органларини ва беркитувчи арматураларни таъмирлаш ва созлаш фармойиш бўйича бажарилиши мумкин. Фармойиш берган ходим уларни синаб кўришга рухсат беради. Бу тўғрида фармойиш рўйхатга олинаётганда ёзилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

234. Электр двигателда иш тўлиқ тугагунга қадар уни синаб кўриш учун улаш тартиби қуйидагича:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш наряд бўйича бажарилаётган бўлса, иш бажарувчи нарядда (ушбу Қоидаларга 3-илованинг 3-жадвали) иш тамом бўлганлигини расмийлаштириб, нарядни топширади;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ишлар фармойиш бўйича бажарилаётган бўлса, ишлар тўхтатилиши ва бригада иш жойидан чиқарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Синаб кўрилгандан кейин наряд расмийлаштирилиб, қайта ишга қўйиш бажарилади (ушбу Қоидаларга 3-илованинг 3-жадвали).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш фармойиш бўйича бажарилаётган бўлса, бригадага қайта ишга қўйишга фармойиш қайтадан берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

10-боб. Коммутацион аппаратлар ва комплект тақсимловчи қурилмалар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

235. Масофадан бошқариладиган коммутацион аппаратларда ишга қўйишдан олдин қуйидагилар бажарилиши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ёрдамчи электр занжирлари (бошқарув, сигнализация, иситиш ва бошқалар) ва узатманинг куч занжирлари ўчирилиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ўчиргичлар бакига ёки пневматик узатмаларга ҳаво узатувчи қувурларнинг сурилма қопқоқлари беркитилиши ва улардаги ҳаво атмосферага чиқариб юборилиши ва бунда ҳаво чиқарувчи тиқинлар (клапанлар) очиқ ҳолда қолдирилиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

улайдиган юк ёки улайдиган пружиналар ишламайдиган ҳолатга келтирилиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

масофадан бошқариш калитларига «УЛАНМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!», беркитилган сурилма қопқоқларга эса «ОЧИЛМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» деб ёзилган плакатлар осилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

236. Коммутацион аппаратларни созлаш ва ростлашда, уларни синаш учун улаш ва ўчиришда узатманинг ёрдамчи занжирларини ва куч занжирларини вақтинчалик улашга, шунингдек, узатмага ва ўчиргичга ҳаво юборишга ижозат берилади. Бунда «УЛАНМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» ва «ОЧИЛМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» деб ёзилган плакатлар олинган бўлиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Коммутацион аппаратни масофадан бошқариб улаш ва ўчиришни синаб кўришни навбатчи ходим рухсати билан созлаш ва ростлашни бажарувчи хизматчи амалга ошириши мумкин. Ўз навбатчиси бўлмаган электр қурилмаларида бундай рухсат талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Коммутацион аппарат синаб кўрилганидан кейин навбатчи ёки иш бажарувчи (ким аппаратни масофадан бошқариб улаган ва ўчирган бўлса) томонидан ишни давом эттириш зарур бўлганда ушбу Қоидаларинг 235-банди талаблари бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

237. Ишчи босим остида бўлган ҳаволи ўчиргичларга фақат синашларда ва созлаш ишлари бажарилаётганда (демпферларни ростлаш, виброграммларни олиш, ўлчаш воситаларига ва уларнинг уланишларига симларни улаш ёки уларни узиш, ҳавонинг сирқиш жойини аниқлаш ва ҳоказо) кўтарилишга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳаво билан тўлдирилган бўлгичи бор ўчирилган ҳаволи ўчиргичларга бўлгич ишчи босим остида турганда кўтарилиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

238. Ҳаволи ўчиргичларнинг нам ўтказмаслик қобилиятини (зичлигини) текшириш паст босимда, завод йўриқномаларига мувофиқ бажарилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

239. Синашлар ва созлаш учун ҳаволи ўчиргичларга кўтарилишдан олдин қуйидагиларни бажариш зарур:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бошқарув занжирларини узиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

маҳаллий бошқарув тугмачаси ва ишга тушириш клапанларини блокировка қилиш (масалан, ҳаво узатувчи қувурларни узиш, шкафларни ёпиш ва ҳоказо) ёки иш бажарувчи кўрсатмаси бўйича аниқланган фақат бир ишловчига ўчиргич билан операцияларни бажаришга ижозат берадиган (бошқарув занжири улангандан кейин), йўриқ олган бригада аъзосини ўчиргич олдига қўйиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Босим остида бўлган ҳаво ўчиргичлар устида одамлар бўлган пайтда бошқариш ва тақсимлаш шкафларида ҳамма ишлар тўхтатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

240. Ҳаволи ўчиргичларни текшириш, созлаш ва синашда узиш ва улаш вақтида уларнинг олдида ходимларнинг туриши тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Синашлар ва созлаш бўйича ишларни бажарувчи (ёки у томонидан тайинланган бригада аъзоси) ҳаволи ўчиргичларни улаш ва узиш учун топшириқни, бригада аъзолари ўчиргич олдидан хавфсиз масофага ёки пана жойга чиқарилгандан кейин бериши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

241. Ҳаво тўплагичлар ичида одамларнинг бўлиши билан боғлиқ ишга қўйишда қуйидагилар бажарилиши:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҳаво берилиши мумкин бўлган қувурларнинг сурилма қопқоқлари ёпилиб, қулфга беркитилиши ва сурилма қопқоқларга «ОЧИЛМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» деб ёзилган плакатлар осилиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҳаво тўплагич ичидаги босим остида бўлган ҳаво ташқарига чиқарилиб, ҳаво чиқарувчи клапанлар очиқ ҳолда қолдирилиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҳаво тўплагичдан ҳаво қувури ажратилиши ва унга тиқинлар ўрнатилиши лозим.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

242. Ҳаво тўплагичлар ва ўчиргич бакларидаги манометрларнинг нолни кўрсатиши сиқилган ҳаво йўқлигининг аниқ белгиси бўлиб хизмат қила олмайди. Туйнук қопқоғини олишда бевосита гайкалар ва болтларни бўшатиб очишдан олдин ҳаво чиқариш клапанларини ёки сурилма қопқоқларни очиш билан ҳақиқатан ҳам сиқилган ҳаво йўқ эканлигига ишонч ҳосил қилиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳаво чиқариш клапанларини ёки сурилма қопқоқларни фақат туйнук қопқоғини маҳкамловчи барча гайкалар ва болтлар бураб қўйилгандан кейин беркитиш мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

243. КТҚнинг шкафлари бўлинмасида ишлар олиб борилганда: ускуналар жойлаштирилган аравача тортиб чиқарилиши; кучланиш остида қолган ток ўтказувчи қисмлар бўлинмасининг пардачасини қулфга беркитиш ва «ТЎХТА! КУЧЛАНИШ!» деб ёзилган плакат осилиши; ишлаш учун мўлжалланган бўлинмада эса «ШУ ЕРДА ИШЛАНСИН!» деб ёзилган плакат осилиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

244. КТҚдан ташқарида, унга уланган ускуналарда ёки ундан кетувчи ҲЛ ва КЛда ишлар бажарилганда ўчиргич жойлаштирилган аравача шкафдан тортиб чиқарилиши, пардача ёки эшикча қулфланиши ва унга «УЛАНМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» ёки «УЛАНМАСИН! ЛИНИЯДА ИШ БАЖАРИЛМОҚДА!» деб ёзилган плакат осилиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бунда қуйидагиларга:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ерга улайдиган пичоқлар билан ўчиргич жойлаштирилган аравача орасида блокировка бўлса, ушбу пичоқлар уланганидан сўнг аравачани назорат ҳолатига келтиришга;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

КТҚ шкафларида бундай блокировка ёки ерга улайдиган пичоқлар бўлмаганда аравачани қулфлаш шарти билан назорат ҳолати ҳамда шкафдан чиқарилган ҳолат оралиғига ўрнатишга ижозат берилади. Уланишда ерга улагич борлигидан қатьи назар аравача оралиқ ҳолатда ўрнатилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кетувчи ҲЛда ишлаш керак бўлганда КТҚнинг шкафида ерга улагичларни ўрнатишда ушбу Қоидаларнинг 168-банди талабларини ҳисобга олиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

245. Бошқарув ва ҳимоя занжирларида синаб кўриш ва ишлаш учун ўчиргич ўрнатилган аравачани назорат ҳолатига ўрнатишга КТҚдан ташқарида, кетувчи ҲЛ ва КЛда ёки уларга уланган ускуналарда, электр двигателлар орқали уланган механизмларда ишлар бажарилмаётган ёки КТҚнинг шкафида ерга улаш бажарилган ҳолларда рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

11-боб. Ток трансформаторлари, электродли қозонлар, электр фильтрлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-§. Ток трансформаторлари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

246. Ток трансформаторининг (кейинги ўринларда — ТТ) иккиламчи чулғамларига уланган занжирларни узиш тақиқланади. Бу занжирларни узиш зарур бўлганда улар узилиши керак бўлган жойгача (ТТдан ҳисоблаганда) ўрнатилган туташтиргич билан олдиндан туташтирилган бўлиши шарт. Туташтиргични ўрнатишда дасталари изоляцияланган асбобдан фойдаланиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

247. ТТларда ёки уларнинг иккиламчи чулғамларига уланган занжирларда иш бажарилганда қуйидаги эҳтиёт чораларига риоя қилиниши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иккиламчи чулғамларнинг қисқичлари, уларга уланаётган занжирлардаги монтаж ишлари тамом бўлгунга қадар қисқа туташтирилган бўлиши шарт. Монтаж қилинган занжирлар ТТларига улангандан кейин қисқа туташтиргич энг яқиндаги қисқичлар йиғмасига кўчирилиши ва у фақат монтаж тўлиқ тамом бўлгандан, монтаж қилинган занжирларнинг тўғри уланганлиги текшириб чиқилгандан кейин олиниши керак;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

қутбларни текширишда бирламчи чулғамга ток импульсларини беришдан олдин асбоблар иккиламчи чулғамнинг қисқичларига уланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Монтаж ва пайвандлаш ишларини бажаришда бирламчи чулғамларнинг шиналаридан ток ўтказувчи сифатида фойдаланиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-§. Электродли қозонлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

248. Изоляцияланган корпусли 1000 В гача кучланишли электродли қозоннинг ғилофи қулфланиши шарт. Ғилофни очишга фақат қозондан кучланиш олингандан кейин ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

249. Уланган электродли қозонларнинг қувурларида уларнинг ҳимояловчи ерга уланишини бузадиган ишларни бажариш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

250. Қувурларни ажратишда электр пайвандлаш ёрдамида ажратилаётган қисмлар орасида ишончли металл контакт бўлишини олдиндан таъминлаш лозим. Байпас айланмаси бўлганда қувурларни бир-биридан ажратишда қисмлар орасида бундай контакт талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3-§. Электр фильтрлари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

251. Электр фильтрларини эксплуатация қилишда қуйидагилар тақиқланади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

одамлар электр фильтри ичида бўлган пайтда қоқиш механизмларини иш раҳбарининг алоҳида кўрсатмаси бўйича нарядда айтиб ўтилган ҳоллардан ташқари улаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бир вақтнинг ўзида электр фильтрининг бункерларида ва секцияларида таъмирлаш ишларини олиб бориш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

таъминлаш агрегатларининг блокировкалари носоз бўлганда электр фильтрларининг секция тешиклари ва люкларини ёпувчи тамбалар, изоляторли қутилар ва ҳоказолар носоз ёки йўқ бўлганда электр фильтрларига ва уларни таъминловчи кабелларга кучланиш бериш.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

252. Электр фильтрининг ҳар қандай секциясида (электр майдонида), захирадаги шинада, секцияни таъминловчи ҳар қандай кабелларда (электр майдонида) ишлар олиб борилганда барча таъминловчи агрегатлар ва барча секцияларнинг кабеллари (электр майдонлари) ўчирилган ва ерга уланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

253. Электр фильтрининг секциясида одамларни ишга қўйишдан олдин улар шамоллатилиши ва бункерлардаги кул олиб ташланиши шарт. Температура 33^о дан ошмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

254. Электр фильтри ўчирилгандан кейин ундан ва таъминловчи кабеллардан статик зарядни электр агрегатларини ерга улаш йўли билан олиш шарт. Электр фильтрининг ерга уланишган қисмларига тегиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

255. Электр станцияларда кул ушлайдиган қурилмаларнинг хусусиятларини эътиборга олиб электр фильтрларига хизмат кўpсатиш бўйича маҳаллий йўpиқнома ишлаб чиқилиши шарт. Йўpиқномада цехлар орасидаги хизмат кўpсатиш чегараларининг тақсимланишига боғлиқ ҳолда электр фильтрларида ишлаш учун наряд бериш ва ишга қўйиш тартиби аниқ белгиланган бўлиши шарт. Йўриқномани ишлаб чиқишда ушбу Қоидалар ва электр станция ва иссиқлик тармоқларининг иссиқлик механика ускуналарини эксплуатация қилишда техника хавфсизлиги талаблари ҳисобга олиниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

12-боб. Аккумуляторли батареялар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

256. Аккумуляторли хона ҳар доим қулфланган бўлиши шарт. Бу хоналарни кўздан кечирувчи ва уларда ишловчи шахсларга калитлар умумий тартибга асосан берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

257. Аккумуляторли хонада чекиш, унга олов билан кириш, учқун бериши мумкин бўлган асбоблардан ва аппаратлардан, электр иситиш асбобларидан (ушбу Қоидаларнинг 266-бандидан ташқари) фойдаланиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Аккумуляторли хона эшикларида «Аккумуляторли хона!», «Ёнғинга хавфли!», «Чекиш тақиқланади!» деган ёзувлар бўлиши ёки давлат стандартларига мувофиқ очиқ оловдан фойдаланишни ва чекишни тақиқловчи хавфсизлик белгилари осиб қўйилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

258. Оқим тортувчи вентиляцияси бўлган аккумуляторли хоналарда оқим тортувчи вентиляция зарядлаш бошланиши олдидан ёқилиши ва газ чиқариб юборилганидан, лекин зарядлаш тамом бўлгандан камида 1,5 соат ўтгандан кейин ўчирилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

259. Ҳар бир аккумуляторли хонада қуйидагилар бўлиши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электролит тайёрлаш ва уни идишларга қуйишга мўлжалланган ҳажми 1,5 — 2,0 л бўлган жўмракли шиша ёки чинни кружка (ёки кўза);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кислотали батареялар учун ичимлик содасининг нейтраллаштирувчи эритмаси ва ишқорли батареялар учун борат кислотаси ёки сирка эссенцияси.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

260. Электролит, дистилланган сув ва нейтраллаштирувчи эритмалари бўлган барча идишларда тегишли ёзувлар (номлари кўрсатилган) бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

261. Кислотани унинг номи ёзилган ёрлиқлар билан таъминланган, силлиқланган тиқин билан беркитилган шиша бутилларда сақлаш зарур. Батареяни эксплуатация қилиш учун зарур миқдорда кислотали бутиллар ва бўш бутиллар аккумуляторли батареяга тегишли алоҳида хонада сақланиши шарт. Бутилларни полда саватларга ёки ёғоч тоқиларга ўрнатиш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

262. Кислота, ишқор ва қўрғошин билан махсус ўқитилган одамлар ишлашлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

263. Кислота ва ишқорлари бўлган шиша бутилларни икки ишчи ташиши шарт. Бутиль саватчаси билан биргаликда дастакли махсус ёғоч қутиларда ёки ўртасида чуқурчаси ва тоқиси бўлган ва бутиль баландлигининг 2/3 қисми сават билан бирга жойлашиши керак бўлган махсус замбилда ташилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

264. Электролит тайёрлашда кислотани дистилланган сув бор чинни ёки бошқа иссиққа чидамли идишга аста-секин (эритманинг жадал қизишининг олдини олиш учун) жилдиратиб қуйиш керак. Бунда ҳар доим электролитни стержен, ёки шиша найча, ёхуд кислотага чидамли пластмассадан ясалган қориштиргич билан аралаштириб туриш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кислотага сув қуйиб электролитни тайёрлаш тақиқланади. Тайёр электролитга сувни кам қисмига қуйиш мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

265. Кислота ва ишқор билан ишлаганда костюм (кислота учун дағал жун мато ва ишқор учун пахтадан), резинали этик (шим тагидан) ёки калиш, резинали фартук, ҳимоя кўзойнаги ва резинали қўлқопларни кийиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ўювчи ишқорнинг бўлакларини махсус ажратилган жойда қоп-қанорга ўраб майдалаш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

266. Аккумуляторли хонада пластиналарни кавшарлаш ишларини бажаришга қуйидаги шароитларда ижозат берилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кавшарлашга зарядлаш тамом бўлганига камида 2 соатдан кейин рухсат берилади. Доимий зарядланиш усулида ишлайдиган батареялар ишлар бошланишидан 2 соат илгари разрядлаш режимига ўтказилиши шарт;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш бошлашдан олдин хонани 2 соат давомида шамоллатиш шарт;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кавшарлаш пайтида хона узлуксиз вентиляция қилиниб турилиши шарт;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кавшарланаётган жой қолган батареялардан ўтга чидамли тўсиқлар билан тўсилиши шарт;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

қўрғошин ёки унинг бирикмаларидан заҳарланишнинг олдини олиш учун махсус эҳтиёт чоралари кўрилиши ва аккумуляторли батареяларни эксплуатация қилиш ва таъмирлаш йўриқномаларига мувофиқ иш режими аниқланиши шарт;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ишлар наряд бўйича бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

13-боб. Кабель линиялари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-§. Ер қазиш ишлари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

267. Ер ости иншоотлари ва коммуникациялари жойлашган зонада кабелларни таъмирлаш ёки ётқизиш билан боғлиқ ер қазиш ишлари ушбу ер ости иншоотлари ва коммуникацияларининг эксплуатацияси учун жавобгар корхона ёки цех раҳбарининг ёзма рухсати билан ва иш раҳбари тайинланиб олиб борилади. Рухсатга ер ости иншоотлари ва коммуникацияларининг жойлашиши ва ётган чуқурлиги кўрсатилган режа илова қилинган бўлиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

268. Режаларда белгиланмаган кабеллар, қувурлар, ер ости иншоотлари, шунингдек, қурол-яроқлар топилса, улар қайси ташкилотга қарашли эканлиги аниқланмагунча ва тегишли ташкилотлардан ишни давом эттиришга рухсат олинмагунча ер қазиш ишлари тўхтатилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

269. Кабель трассасига 5 м дан яқин жойларда куч билан урадиган машиналар ва механизмлардан, КЛнинг муҳофаза зонасида эса ер қазиш машиналаридан фойдаланиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

270. КЛнинг муҳофаза зонасида ер қазиш машиналаридан фойдаланишга фақат ушбу тармоқни эксплуатация қилувчи корхона ходимлари томонидан қазиш ишлари олиб борилганда рухсат берилади. Бевосита кабель устида қазиш ишларини ер қазиш машиналари ва пневматик асбоб-ускуналар ҳамда ломлар ва киркалар ёрдамида кабельгача ёки унинг ҳимоя қатламигача 0,3 м ер қатлами қолгунча амалга оширишга ижозат берилади. Қолган тупроқни қўлда белкурак ёрдамида олиб ташлаш шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

271. Қиш вақтида белкурак билан тупроқ қазишга фақат тупроқ иситилгандан кейин киришиш мумкин. Бунда иссиқлик манбаини кабелларга 15 cм дан кам бўлмаган масофагача яқинлаштиришга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

272. Котлованлар, зовурлар ёки ўраларни қазиш бўйича иш жойи КМК 3.01.02-00 Қурилишда техника хавфсизлиги талабларини эътиборга олган ҳолда тўсилган бўлиши шарт. Тўсиқда огоҳлантирувчи белгилар ва ёзувлар, тунда эса ёруғлик сигнали бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

273. Ўпирилиш хавфи бўлган бўш ёки нам тупроқли ерларда зовурлар қазилаётганда уларнинг деворлари ишончли мустаҳкамланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Сочилувчан тупроқларда деворларни мустаҳкамламасдан, лекин унинг четидаги табиий қиялик бурчагини сақлаган ҳолда ишларни бажариш мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

274. Ер ости сувлари йўқ табиий нам тупроқларда ва ер ости иншоотларига яқин жойлашган ерларда котлованлар ва зовурлар, мустаҳкамланмаган тик деворларнинг чуқурлигини: уйилган, қумли ва йирик бўлакли ерларда 1 м; қумлоқ ерларда 1,25 м дан; қумоқ ва соз тупроқли ерларда 1,5 м дан оширмасдан қазишга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Зич ёпишқоқ тупроқларда ротор ва траншеяли экскаваторлар билан маҳкамлаш қурилмаларини қўймасдан, вертикал деворни 3 м гача чуқурликда ковлашга ижозат берилади. Бундай ҳолларда зовурларга одамларнинг тушиши тақиқланади. Одамларнинг бўлиши зарур бўлган зовур қисмлари тирговичлар билан мустаҳкамланиши ёки ён томонлари қиялик ҳолида бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Йилнинг қиш вақтида ернинг музлаган қисмини қазишни (ернинг қуруқ тупроқ қисмидан ташқари) тирговичларсиз бажаришга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

275. Ер қазиш шароитлари ушбу Қоидаларнинг 274-бандида келтирилганидан фарқ қилса, котлованлар ва зовурларни қазиш вертикал деворларни тиргович билан мустаҳкамлаб ёки қияликни сақлаган ҳолда бажарилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

276. Чуқурлиги 3 м гача бўлган котлованларни ва зовурларни мустаҳкамлаш, одатда, инвентарли бўлиши ва намунавий лойиҳалар бўйича бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-§. Кабеллар ва муфталарни осиш ва маҳкамлаш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

277. Очиқ муфталар траншея орқали ошириб ташланган брусларга сим ёки трос ёрдамида осиб тахтага маҳкамланиши ва қути ичига жойлаштирилиши шарт. Қутининг бир девори олиб қўйиладиган ва михсиз маҳкамланадиган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Қазиб очилган кабелларни ёпувчи қутилар устига огоҳлантирувчи плакатлар ёки хавфсизлик белгилари осилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

278. Кабелларни осиш учун қўшни кабеллардан, қувурлардан ва ҳоказолардан фойдаланишга ижозат берилмайди. Кабелларни жойидан силжитмасдан осиш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3-§. Муфталарни очиш, кабелни кесиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

279. Муфталарни очишдан ёки кабелни кесишдан олдин таъмирланиши керак бўлган кабельда иш олиб борилишига, ушбу кабель ўчирилганлигига ва унда ишга қўйиш учун зарур техник тадбирлар бажарилганлигига ишонч ҳосил қилиш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

280. Таъмирланиши керак бўлган кабелни иш жойида қуйидагиларга қараб аниқлаш керак:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кабелни туннел, коллектор, канал ва бошқа кабель иншоотлари ёки бинолар деворлари бўйлаб ётқизишда — кузатиш орқали, схемалар ва чизмалар бўйича кабелларнинг жойлашишини солиштириш, ёрлиқлар бўйича текшириш билан;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кабелни ерга ётқизишда — унинг жойлашишини ётқизиш схемаларида кўрсатилган ҳолатлари билан солиштириб аниқланади. Бунинг учун олдиндан ҳамма кабелларни кўриш имконини берадиган кабеллар дастасига кўндаланг қилиб назорат зовури (шурфи) қазилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

281. Кабелнинг шикастланган жойи кўринмайдиган барча ҳолларда ясама рамкаси бўлган кабель қидирувчи аппаратни қўллаш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

282. Кабелни кесишдан ёки уловчи муфтани очишдан олдин махсус мослама ёрдамида кучланиш йўқлигини текшириш шарт. Туннеллар, коллекторлар, қудуқлар ва бошқа кабель иншоотларида мосламани қўллашга уни масофадан бошқариш имкони бўлганда ижозат берилади. Мослама кабелнинг зирҳи ва қобиғини, кабель толаларигача бир-бирига қисқа туташтирилган ва ерга уланган ҳолда тешиш ёки кесишни таъминлаши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

283. Кабель тешувчи мосламани ерга улаш учун камида 0,5 м чуқурликда кўмилган ерга улагичдан ёки кабель зирҳидан фойдаланиш мумкин. Ерга улайдиган симни кабель зирҳига хомут ёрдамида улаш керак, хомут остидаги зирҳ тозаланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар кабель зирҳи коррозияга учраган бўлса, у ҳолда ерга улайдиган симни кабелнинг металл қобиғига улашга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

284. Кабель шикастланиши натижасида ҳамма ток ўтказувчи толалар очилиб қолган бўлса, унда кучланиш йўқлигини кабелни тешмасдан, кучланишнинг кўрсаткичи ёрдамида текшириш мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

285. Изоляцияловчи штангага ўрнатилган игна ва кесувчи учликдан фойдаланилганда махсус ҳимоя экрани қўлланиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кабелни тешаётганда диэлектрик қўлқоплар ва ҳимоя кўзойнакларини кийиш керак, бунда зовур тепасида — изоляцияловчи асос устида тешилаётган кабельдан иложи борича узоқда туриш лозим.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кабелни тешиш ишларини икки хизматчи бажариши керак: ишга қўйувчи ва иш бажарувчи; улардан бири бевосита кабелни тешади, иккинчиси эса кузатиб туради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

286. Электр станция ва подстанцияларнинг ички кабель линияларида кабелларнинг узунлиги ва жойлашиш тартиби, чизмалар, ёрлиқлар, кабель қидирувчи аппаратлар ёрдамида таъмирланиши керак бўлган кабелни аниқ топиш имкон бўлса, наряд берувчининг қарорига қараб кесиш ёки шикастланган муфтани очишга кабелни тешмасдан бажаришга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

287. Олдиндан тешмасдан туриб бажариладиган кабель муфталарини очиш ва кесиш ишларини диэлектрик қўлқоплар ва ҳимоя кўзойнагини кийган ҳолда, изоляцияловчи асосда туриб, ерга уланган асбоб ёрдамида бажариш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Олдиндан тешилган кабельдаги ўша операциялар санаб ўтилган қўшимча хавфсизлик чораларисиз бажарилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

4-§. Муфталарга қуйиладиган таркиблар билан ишлаш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

288. Муфталарга қуйиладиган таркиблар қопқоғи ва жўмраги бўлган махсус металл идишда иситилиши зарур. Очилмаган банкадаги таркибларни иситиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

289. Муфталарга қуйиладиган қайноқ таркиблар ва кавшар билан ишлаганда брезент қўлқоплардан ва ҳимоя кўзойнакларидан фойдаланиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кийимнинг енги қўлқоп устига чиқарилиб, билакда бойланган бўлиши шарт ёки тирсаккача узунликдаги қўлқопдан фойдаланиш шарт. Қайноқ таркибли ва кавшарли идишни қўлдан-қўлга узатиш тақиқланади. Уларни узатишда ерга ёки мустаҳкам тагликка қўйиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

290. Муфталарга қуйиладиган эритилган таркиб ва кавшарни олдиндан қиздирилган металл таёқча ёки қошиқ ёрдамида аралаштириш зарур. Қизиган таркибларга ва кавшар ичига сув тушишига йўл қўйиб бўлмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

291. Йилнинг совуқ вақтларида муфталарга қайноқ таркибларни қуйишдан олдин уларни иситиш шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

5-§. Кабелларни ётқизиш ва қайта ётқизиш, муфталарни кўчириш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

292. Барабанни кабели билан думалатганда унинг туртиб чиққан қисмлари ишлаётганларнинг кийимларини тортиб кетишига қарши чораларни кўpиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Барабанни кабели билан фақат горизонтал текислик бўйича қаттиқ ерда ёки тормозлаш мосламаси бўлганда мустаҳкам тўшама бўйлаб думалатишга ижозат берилади. Кабеллар, бўш барабанлар, механизмлар, мосламалар ва асбобларни тупроқнинг ўпирилиш призмасидан ташқарига ва зовур четидан 1 м дан кам бўлмаган масофага жойлаштириш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

293. Кабелни қўлда ётқизишда умумий ишчилар сони шундай бўлиши керакки, ҳар бирига эркаклар учун кабель массаси 35 кг дан, аёллар учун 15 кг дан кўп бўлмаган қисми тўғри келиши керак. Ишлар брезент қўлқопларда бажарилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

294. Кабелни ётқизишда бурилиш бурчаклари ичида туриш ва бурчакларда кабелни қўлда ушлаш тақиқланади. Шунинг учун бурчак роликлари ўpнатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

295. Кабелларни электр токи билан иститиш учун 380 В дан юқори кучланиш трансформаторларидан фойдаланиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

296. Кабелларни қайтадан ётқизиш ва муфталарни кўчириш, кабель линияси ўчирилганидан кейин бажарилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Зарур бўлганда кучланиш остидаги кабелларни қайтадан ётқизишга қуйидаги шартлар бажарилгандан кейин ижозат берилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

қайтадан ётқизиладиган кабелнинг ҳарорати 5 оС дан кам бўлмаслиги;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

қайтадан ётқизиладиган кабель қисмидаги муфталар ёғоч тахталарга хомутлар ёрдамида қаттиқ маҳкамланиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ишлаш учун диэлектрик қўлқоплардан фойдаланиш, уларнинг устидан механик шикастланишдан ҳимоялаш учун брезент қўлқоплар кийилган бўлиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ишлар кабелларни ётқизиш тажрибасига эга ишчилар томонидан V гуруҳга мансуб ходим назоратида бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

6-§. Ер ости иншоотларидаги ишлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

297. Газ хавфи мавжуд иншоотларга тегишли бўлмаган ер ости иншоотларини кўздан кечириш ва уларда тозалаш, кабелларни бўяш, қурилиш, таъмирлаш бўйича ва ҳоказолар ишларни камида иккита ишчи бажариши шарт. Электр станция ва подстанциялардаги ер остидаги коллекторлар ва туннелларни III гуруҳга мансуб бир хизматчи кўздан кечириши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

298. Зарарли газлар пайдо бўлиши эҳтимоли бор ер ости иншоотларидаги ишлар наряд бўйича камида 3 ишчи иштирокида бажарилиши, улардан иккитаси — хавфсизлик эҳтиёт чораларини кўрувчилар бўлиши шарт. Иш бажарувчи IV гуруҳга мансуб бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

299. Ҳар бир цехда (туманда, участкада) газ хавфи мавжуд ер ости иншоотларининг рўйхати бўлиши ва ушбу рўйхат билан хизмат кўрсатувчи ходимлар таништирилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Газ хавфи мавжуд барча ер ости иншоотлари схемада белгиланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

300. Ер ости иншоотларида ишларни бошлашдан олдин ва бажариш жараёнида табиий ёки мажбурий вентиляция таъминланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Табиий вентиляция камида иккита люкларни очиб, улар олдига шамол оқимини йўналтирувчи махсус соябонларни ўрнатиш орқали амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Мажбурий вентиляция 10 — 15 минут давомида вентилятор ёки компрессор орқали иншоот тубидан 0,25 м баландликка туширилган йўғон шланг ёрдамида ер ости иншоотларидаги ҳаво тўла алмашгунча амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Вентиляция учун сиқилган газ баллонларидан фойдаланиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

301. Ер ости иншоотлари ичидаги ҳавода зарарли газлар мавжудлиги даражасини текширмасдан туриб, у ерда иш бошлаш тақиқланади. Текширишни ҳаводаги хавфли газлар борлигини ўлчовчи асбобни ишлатишга ўргатилган махсус ходимлар амалга ошириши шарт. Ушбу ходимлар рўйхати корxона раҳбарияти кўрсатмаси билан тасдиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Зарарли газлар бор-йўқлигини очиқ олов билан текшириш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

302. Оқим тортувчи вентиляция билан жиҳозланган коллекторлар ва туннелларда иш бошлашдан олдин ушбу вентиляция маҳаллий шароитларга қараб маълум муддатга ишлатилиши шарт. Бунда газ йўқлигини текширмаслик мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

303. Коллекторлар ва туннеллар ичида ишлаганда хизматчилар ҳамма вақт очиқ туриши керак булган икки люк ёки эшик ўртасида бўлишлари шарт. Очиқ люк олдида тўсиқ ўрнатилган ёки огоҳлантирувчи белги қўйилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

304. Қудуқларни очаётганда учқун чиқармайдиган асбоблардан фойдаланиш ва қудуқ қопқоқларининг люк четига урилиб кетмаслиги чораларини кўриш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Очилган қудуқлap атрофига тўсиқ қилиниши ёки огоҳлантирувчи белги қўйилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

305. III гуруҳга мансуб бир ходим хавфсизлик эҳтиёт чораси арқони бўлган ҳимоя камарини тақиб қудуқ ичида ишлашига ижозат берилади. Ҳимоя камари орқa томонда кесишган елка тасмаларига эга бўлиши керак. Кесишиш жойида арқонни маҳкамлаш учун ҳалқа ўрнатилади. Арқоннинг бошқа учини хавфсизлик эҳтиёт чораларини кўрувчи ишчилардан бири ушлаб туриши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

306. Қудуқ ичида ишлаганда унда кавшарлаш лампаларини ёқиш, пропан-бутан баллонларини ўрнатиш, муфталарга қуйиладиган таркибларни ва кавшарни қиздириш тақиқланади. Қудуққа эритилган кавшарни ва қиздирилган муфталарга қуйиладиган таркибни металл тросга карабин ёрдамида осилган махсус қопқоқли идишларда тушириш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Оловли ишларни бажаришда оловга чидамли, аланга тарқалишини чекловчи тўсиқлар қўлланилиши ва ёнғин чиқишига қарши чоралар кўрилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

307. Кабеллар ётқизилган коллекторлар, туннеллар, кабель ярим қаватлари ва бошқа хоналарда пропан-бутандан фойдаланиладиган ишларни бажаришда хонада ишлатилаётган баллонларнинг умумий ҳажми 5 л дан ошмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишлар тамом бўлгандан сўнг газли баллонлар олиб чиқилиши ва хоналар шамоллатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

308. Кабелларни куйдириш жараёнида қудуқда туриш тақиқланади. Коллекторлар ва туннелларда эса фақат иккита очиқ кириш орасида туришга ижозат берилади. Кабелларни куйдириш жараёнида уларда ишлаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кабелларни куйдириб бўлгандан сўнг ёнғин чиқишининг олдини олиш мақсадида уларни кўздан кечириш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

309. Ишга қўйишдан ва туннелларни кўздан кечиришдан олдин улардаги ёнғинга қарши ҳимоя қурилмалари автоматик иш режимидан масофадан бошқариладиган режимга ўтказилиши ва бошқарув калитига «Уланмасин! Одамлар ишламоқда!» деб ёзилган плакат осилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

310. Қудуқлар, коллекторлар ва тунелларда, шунингдек, очиқ люклар яқинида чекиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

311. Қудуқлар, коллекторлар ва тунелларда узоқ муддатли ишларни бажараётганда улар ичида бўлиш вақтини ишларни бажариш шароитларига қaраб наряд берувчи ходим белгилайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

312. Қудуқлар, коллекторлар ва тунелларда газ пайдо бўлган ҳолларда иш дарҳол тўхтатилиши ва газ чиқаётган манба топилиб, бартараф қилингунга қaдap ишчилар хавфли жойдан чиқарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Газни чиқариб юбориш учун мажбурий вентиляциядан фойдаланиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

14-боб. Электр узатиш ҳаво линиялари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-§. Таянчлардаги ишлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

313. ҲЛнинг симларини ва таянчларини демонтаж қилиш, шунингдек, таянч элементларини алмаштириш бўйича ишлар иш раҳбари иштирокида технологик карта ёки иш бажариш лойиҳаси асосида бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

314. Таянчга чиқиш ва унда ишлашга фақат таянчнинг етарлича мустаҳкам ва чидамли эканлигига ишонч ҳосил қилинганда рухсат этилади. Таянчлар мустаҳкам турганига шубҳа туғилган тақдирда (таянчларнинг ерга мўлжалдан кам чуқурликда кўмилганлиги, тупроқнинг юмшоқ ва майдалиги, ёғочларнинг чириганлиги, бетондаги дарзлар ва ҳоказолар) уларни маҳкамлаш зарурияти ва усулларини иш раҳбари ёки иш бажарувчи иш жойида аниқлайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Таянчларни тортқилар ёрдамида маҳкамлаш ишлари таянч устига чиқмасдан, яъни телескопик минора ёки бошқа одамларни кўтаришга мўлжалланган механизмларни бевосита таянч ёнига ўpнатиб ёки бу ишлар таянчларга кўтарилмасдан ўpнатиладиган махсус мустаҳкамлаш тузилмаларидан фойдаланиб амалга оширилиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Таянч мустаҳкамлангандан кейингина унга кўтaрилишга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

315. Сим ва тросларни бир томонлама тортишга мўлжалланмаган таянчлар вақтинча шундай тортилиши керак бўлганда, улар ағдарилиб тушмаслиги учун олдиндан маҳкамланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Таянчларни олдиндан маҳкамламасдан туриб уларга осилган симларнинг бутунлигини узиш ва оралиқ таянчлардаги сим боғичларини бўшатиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

316. Таянчга чиқишга қуйидаги бригада аъзоларига рухсат этилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

III гуруҳга мансуб бўлса — таянчнинг юқорисигача барча турдаги ишларни бажариш учун;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

II гуруҳга мансуб бўлса — ўчирилган ҲЛнинг таянчларида юқорисигача чиқиб бажариладиган ишларга, ўчирилмаган ҲЛнинг ток ўтказмайдиган қисмида эса таянчдаги пастки симдан ишлаётган ходимнинг бошигача бўлган масофа 2 м қолгунча бажариладиган ишларга. Таянчларни бўяш бўйича ишлар бундан мустасно (ушбу Қоидаларнинг 328-банди);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

I гуруҳга мансуб бўлса — ер сатҳидан 3 м гача (ишлаётган ходимнинг оёғигача) бўлган баландликдаги барча турдаги ишларга.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Баландликда бажариладиган айрим турдаги ишлар ушбу ишларни бажариш учун ушбу Қоидаларда белгиланган электр хавфсизлиги гуруҳига эга бўлган ходимлар томонидан бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

317. Ёғоч ва темир-бетон таянчларга кўтарилишда ҳимоя камарининг арқони (занжири) ёғоч таянч орқасидан айлантириб ўтказилиши, темир-бетон ycтyнларда эса таянч орқасидан айлантириб ўтказилиши ёки тирноққа маҳкамланиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Штирли изоляторли бурчак таянчларга ички бурчак томондан чиқиш ва ишлаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Таянчларда ишлаганда ҳимоя камаридан фойдаланиб ва тирноқлар (лаз) қўлланилганда уларга таяниб ишлаш шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Таянчнинг асосий тик турган қисмида ишлаганда шундай жойлашиш керакки, бунда кучланиш остида бўлган энг яқин симлар кўринадиган бўлиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

318. Таянчнинг деталларини алмаштириш жараёнида унинг қулаши ёки қўзғалишининг олди олиниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

319. П ва АП турдаги бир ва икки тиргакли таянчлар тиргакларини алмаштиришда бир йўла таянчнинг иккала устунини қазиш тақиқланади. Аввал бир таянчнинг устунидаги тиргак алмаштирилиши, бандаж билан маҳкамланиши ва ер шиббалаб босилиши керак ва ундан кейин иккинчи устундаги тиргакларни алмаштиришга киришиш мумкин. Икки тиргакли таянчлар навбатма-навбат алмаштирилиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Тиргакларни чиқариш ва тушириш жараёнида котлованда бўлиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

320. Таянчни йиқитиш ва ўpнатиш усулларини, қийшайиб кетишининг олдини олиш зарурлигини ва мустахкамлаш усулларини иш раҳбари, агар у тайинланмаган бўлса, наряд берувчи белгилайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

321. Илгакли тортқи ишлатилган тақдирда, улар, албатта, ҳимоя қулфлари билан таъминланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

322. Изоляцияловчи осмаларда ишлаганда ушлаб турувчи бир ва кўп занжирли (изоляторларнинг икки ва ундан ортиқ шодалари билан) ва кўп занжирли тортиб турувчи осмалар бўйлаб ҳаракат қилишга рухсат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бир занжирли тортиб турувчи изоляцияловчи осмада махсус мосламалар ишлатиб ёки унинг устига ётиб ҳамда тана мувозанатини сақлаш учун оёқларни траверсга илаштириб ишлашга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

323. Ушлаб турувчи изоляцияловчи осмада ишлаш жараёнида ҳимоя камарининг арқони (занжири) траверсга маҳкамланиши шарт. Агар ҳимоя камарининг осма арқони калталик қилса, белга маҳкамланган иккита хавфсизлик эҳтиёт чораси арқонидан фойдаланиш зарур. Арқоннинг бири траверсга маҳкам боғланади, иккинчисини эса олдиндан траверс орқали ўтказиб, хавфсизлик эҳтиёт чорасини кўрувчи бригада аъзоси ушлаб, керак пайтда қисмлаб тушириб боради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

324. Тортиб турувчи изоляцияловчи осмаларда ишлаганда ҳимоя камарининг арқони траверсга ёки ушбу мақсадга мўлжалланган мосламага маҳкамланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

325. Ушлаб ва тортиб турувчи кўп занжирли изоляцияловчи осмаларда ҳимоя камарининг apқoнини изоляторларнинг иш олиб борилмаётган шодаларининг бирига маҳкамлашга ижозат берилади. Ҳимоя камарининг арқонини иш бажарилаётган шодага маҳкамлаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

326. Изоляцияловчи осмаларнинг ажралиб кетишига олиб келадиган носозликлар аниқланса, иш тўxтатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

327. Сим ва тросларни траверсга кўтариш (ёки тушириш), шунингдек, уларни тортиш жараёнида траверсда ёки траверс остидаги устунларда туриш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Юк кўтариш схемасини танлашда ва кўтариш блокларини ўpнатишда шундай ҳисоб-китоб қилиш керакки, бунда таянчга шикаст етказадиган куч пайдо бўлмасин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

328. Таянчга кўтарилиб, унинг устки қисмларигача бўяш ишларини II гуруҳга мансуб бригада аъзоси бажариши мyмкин. Таянч бўялганда бўёқнинг симларга ва изоляторларга тегмаслиги чораларини кўриш зарур (масалан, тагликларни ишлатиш).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-§. Кучланиш остида ишлаш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

329. Кучланиш остида бўлган ҲЛда бажариладиган ишлар қуйидаги иккита схема бўйича бажарилиши мумкин:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

«сим — одам — изоляция — ер» схемаси бўйича, бунда ишлаётган симдаги потенциал остида ва ердан изоляцияланган бўлади;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

«сим — изоляция — одам — ер» схемаси бўйича, бунда ишлаётган симдан изоляцияланган бўлади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

330. Симдаги потенциал остида ишлашга қуйидаги шартларда ижозат берилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

одам ердан изоляциялаганда, экранловчи комплект кийимларидан фойдаланилганда ва экран комплектлари, иш майдончаси ва симдаги потенциаллар тенглаштирилганда.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Потенциалларни тенглаштириш уларни кўчириш учун мўлжалланган махсус штанга билан амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Хизматчи симга кўтарилишидан олдин унинг экранловчи комплекти потенциални кўчириш учун мўлжалланган махсус штанга билан ва агар қўлланилаётган бўлса, монтер кабинаси билан уланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бундай ишларни бажаришда одамдан ерга уланган қисмларгача ва ускуна қисмларигача бўлган масофа ушбу Қоидаларга 2-илованинг 1-жадвалида кўpсатилган масофадан кам бўлмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Сим потенциали остида бажариладиган аниқ ишлар турлари технологик карталар бўйича махсус йўриқномаларга мувофиқ амалга оширилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

331. Одамни симдан изоляциялаб, кучланиш остида бажариладиган ишларни ушбу кучланишга мўлжалланган электр ҳимоя воситаларини қўллаб бажариш шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

332. Симдаги потенциал остида (бевосита ток ўтказувчи қисмларга тегиш билан) ишлаш ҳуқуқига эга бўлган бригада аъзолари IV гуруҳга, бригада аъзоларининг қолганлари эса III гуруҳга мансуб бўлишлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

333. Сим потенциалига нисбатан бошқа потенциал остида бўлган изоляцияловчи осмаларнинг изоляторларига ва арматурасига тегиш, шунингдек, сим потенциали остида бўлган изоляцияловчи тузилманинг майдончасида ишлар бажарилаётганда ушбу иш майдонида бўлмаган ишчиларга асбоб ёки мосламаларни узатиш ва олиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

334. Изоляцияловчи осмаларда иш бошлашдан аввал ўлчов штангаси билан осма изоляторларнинг электр мустаҳкамлигини ва арматурадаги барча шплинтлар ва қулфларнинг борлигини текшириш зарур. Чиқарувчи қисқичлар бўлганда уларни иш бажарилаётган таянчларда, агар трасса рельефи бўйича талаб қилинса, қўшни таянчларда ҳам пона қўйиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

335. Изоляцияланган тузилмаларда ёки траверсларда туриб монтёрлар томонидан изоляцияловчи осмаларда уларни бошқа жойга қайта илиш ёки айрим изоляторлар ва арматураларни алмаштириш ишларини бажаришга фақат осмалардаги ишга яроқли изоляторлар сони 70 % дан кам бўлмаганда ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

336. 220 кВ дан юқори кучланишли ҲЛда траверсда туриб изоляцияловчи осмаларни қайта илишда траверсдан керакли мосламаларни ажратиш ва ўрнатиш диэлектрик қўлқопларда ва экранлаш комплектида бажарилиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

35 кВ ҲЛда изоляцияловчи османинг икки изолятори ишга яроқли бўлганда — биринчи изолятор қалпоғига, 110 кВ дан юқори кучланишли ҲЛда эса — биринчи ва иккинчи изолятор қалпоғига тегишга рухсат этилади. Изоляторларни ҳисоблаш тартиби траверсдан бошланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

337. 35 — 110 кВ кучланишли ҲЛда қувурсимон разрядлагичларни кучланиш остида ўрнатишга разрядлагичнинг ташқи электродининг симга берилган масофадан кам бўлган масофага яқинлашиш имконини бермайдиган изоляцияловчи осмали габаритникни қўллаш шарти билан ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Разрядлагичнинг ташқи электродини симга яқинлаштиришда ёки разрядлагични ечиш пайтида электродни четлатишда газ отилиб кетиши мумкин бўлган зонада туриш тақиқланади. Разрядлагичнинг ташқи электродини симга яқинлаштириш ва четлатиш изоляцион штанга ёрдамида бажарилиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

338. Таянчдан изоляцияланган яшин қайтарувчи тросга 1 м дан кам бўлган масофага яқинлашиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар трос музни эритиш учун мўлжалланган схемада ишлатилса, тросга яқинлашиш масофаси музни эритиш кучланишига боғлиқ равишда аниқланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

339. Туманда, ёмғир ва қор ёғаётгaндa, сутканинг қоронғи вақтида, шунингдек, таянчларда ишлашга қийинчилик туғдирувчи шамол пайтида кучланиш остидаги ҲЛ ва АҲЛда ишлаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3-§. Ишлаб турган ҲЛ билан кесишган жойлардаги таянчлар оралиғида, илашган кучланиш остида бўлган ҲЛда, кўп занжирли ҲЛнинг ўчирилган бир занжирида ишларни бажариш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

340. Ушбу Қоидаларнинг XIV боби, 3-§ининг ушбу ва кейинги бандларининг талаблари тросларга ҳам тааллуқлидр.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Симларни монтаж қилишда ва алмаштиришда улар бир текис, силтанмасдан ёзилиши керак. Тopтaётгaн арқонни шундай йўналтириш керакки, унда осилаётган сим, кучланиш остида бўлган симга яқинлашмаслиги ва илашмаслиги шарт. Тортқилар ва қарши тортқилар учун қўлланиладиган арқонлар ўсимлик толаси ёки синтетик толадан тайёрланган бўлиши, улар минимал узунликда танланиши ва тортилиши бўш бўлмаслиги зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишлатилаётган чиғирлар ва пўлат арқонлар ерга уланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

341. Симларни монтаж қилишда ва алмаштиришда ҳар бир барабандаги сим ёзишдан олдин ерга уланиши шарт. Симни бевосита барабан олдида ерга улаш шарт эмас.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Телескопик минорада (кўтаргичда) туриб симларда иш олиб бориш жараёнида минорадаги иш майдончаси потенциалини тенглаштиришга мўлжалланган махсус штанга ёрдамида симга кўндаланг кесими 10 мм² дан кам бўлмаган эгилувчан мис сим билан уланиши керак, телескопик миноранинг ўзи эса ерга уланиши шарт. Бунда сим яқин турган таянчда ёки икки таянч оралиғида ерга уланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Телескопик минорадаги иш майдончаси сим билан бир-бирига улангандан кейин минора кабинасига кириш ва ундан чиқиш, шунингдек, ерда туриб минора корпусига тегиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Телескопик миноралардан фойдаланишда амалдаги Юк кўтаргич (минора) ларни ўрнатиш ва улардан фойдаланишда хавфсизлик қоидалари талабларига амал қилган ҳолда фойдаланиш шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Металл арқонларни узлуксиз apқoн сифатида ишлатиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

342. Анкерли таянчдаги сиртмоқларни фақат ушбу таянч билан қўшни анкер opалиғидаги монтаж ишлари тугатилганидан кейин улаш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

110 кВ ва ундан юқори кучланишли ҲЛларнинг анкерли таянчдаги сиртмоқларини улашдан олдин улар симларга ёки тортиб турувчи изоляцияловчи осмаларга маҳкамланиши шарт, лекин траверсдан ҳисоблаганда тўртинчи изолятордан яқин қилмай, 35 кВ ва ундан паст кучланишли ҲЛда эса — фақат симларга маҳкамланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

343. Агар икки таянч оралиғидаги симлар кучланиш остидаги бошқа ҲЛлари билан кесишган бўлса, ушбу таянчлар оралиғидаги симларда иш бажариш учун ерга улагични иш бажариладиган таянчга ўрнатиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар ушбу таянчлар оралиғига симлар осилса ёки алмаштирилса, у ҳолда кесишиш жойидаги ҳам осилаётган, ҳам алмаштирилаётган симлар ҳар иккала томонидан ерга уланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

344. ҲЛга хизмат кўрсатувчи ходимлар ўчирилганидан сўнг илашган кучланиш остида қолган линиялар рўйхати билан танишган бўлишлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

345. Илашган кучланиш таъсири остидаги ҲЛда ердан туриб таянчдан ергача туширилган симга тегиш билан боғлиқ ишлар электр ҳимоя воситалари (қўлқоплар, штангалар) қўлланилиши билан ёки бу сим билан потенциални тенглаштириш учун сим билан уланган металл майдончада туриб бажарилиши шарт. Электр ҳимоя воситаларини ва металл майдончани қўлламасдан ерда туриб иш бажаришга, симга тегиб ишланадиган ҳар бир жойнинг бевосита яқинида симни epгa улаш шарти билан ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

346. Илашган кучланиш остидаги ҲЛда симларни монтаж қилишда қўлланиладиган тортувчи пўлат арқонларни аввал тортувчи механизмга маҳкамлаш зарур. Сўнг потенциалларини тенглаштириш учун ерга улагични худди сим ерга уланган жойдаги улагичга улаш керак. Шундан кейин пўлат арқонни симга улашга рухсат берилади. Пўлат apқон ва сим фақат уларнинг потенциаллари тенглаштирилгандан кейин бир-биридан ажратилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

347. Илашган кучланиш остидаги ҲЛдаги монтаж ишларида (симларни кўтариш, тортиш, таянчлар орасидаги симларнинг осилиб туришини (солқилигини) ўлчаш ва симларни узатиш роликларидан қисқичларга олиб маҳкамлаш) сим ёзилаётган анкерли таянчда, тортилаётган сим ўтaётгaн охирги анкерли таянчда ва сим осилиши керак бўлган ҳар бир оралиқдаги таянчларда симлар ерга уланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Оралиқ таянчларда иш тамом бўлгандан cўнг ерга улагич симдан олиниши мумкин. Оралиқ таянчда симга тегиш билан боғлиқ ишлар давом эттириладиган ҳолларда сим шу таянчда қайтадан ерга уланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

348. Илашган кучланиш остидаги ҲЛда симларни узатиш роликларидан yшлаб турувчи қисқичларга ўтказишни симларни тортиш йўналишига тескари йўналишда бажариш зарур. Симларни қисқичларга ўтказишдан олдин ўтказилиши керак бўлган тарафдаги анкерли таянчдаги ерга уланган симлар қолдирилиб, қисқичга ўтказиш бошланадиган тарафдаги анкерли таянчдаги симлардан ерга улагич олиб ташланиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

349. Илашган кучланиш остидаги ҲЛда симларни монтаж қилишда ўрнатилган ерга улагичлар фақат симни ушлаб турувчи қисқичларга ўтказилгандан ва ушбу таянчда ишлар тyгaгaндaн кейин олиб ташланиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Симларни қисқичларга ўтказиш жараёнида ўтказиш тугатилган қўшни анкер оралиғини илашган кучланиш остида деб ҳисоблаш зарур. Унда симларга тегиш билан боғлиқ барча ишларни бажаришга уларни иш жойида ерга улагандан кейин рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

350. Корхоналар илашган кучланиш остидаги ҲЛ орасидан ўлчашлар билан улар ўчирилганда ва ерга уланганда — линиянинг охирларида (ТҚда) ерга уланган симларда ишлаб турган ҲЛнинг энг кўп ишчи токида симдаги қолган кучланиш потенциали 42 В дан юқори бўлган линияларни аниқлаб олишлари зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ушбу ҲЛдаги симларга тегиш билан боғлиқ асосий электр ҳимоя воситаларини қўлламасдан бажариладиган барча ишлар иш жойларида илашган кучланишнинг потенциали 42 В дан паст бўлишини таъминловчи ерга улашларни жойлаштириш талаблари кўpcaтилган технологик карта ёки ИБЛ бўйича амалга оширилиши лозим.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар илашган кучланиш остидаги ўчирилган тармоқда (занжирда) кучланиш потенциалини 42 В гача пасайтиришнинг иложи бўлмаса, иш бажарилаётганда фақат битта таянчда ёки икки ён томондаги таянчларда симларни ерга улаш билан ишлаш зарур. Бунда ҲЛни (занжирни) ТҚда ерга улаш тақиқланади. Бригадага фақат ерга уланган таянчларда ёки улар оралиғида ишлашга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишлар икки ёки ундан кўп таянчлар оралиғида (участкаларда) бажарилиши керак бўлган ҳолларда ҲЛ (занжири) анкерли таянчларда сиртмоқларни ажратиш ёрдамида электр боғлиқ бўлмаган участкаларга ажратилиши шарт. Ҳар бир шундай ажратилган участкаларда ерга улагичлар ўрнатилган жойлар олдида фақат бир бригада ишлаши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

351. Бир-бири билан устма-уст жойлашган кўп занжирли ҲЛнинг ўчирилган занжирида фақат ушбу занжир кучланиш остида қолган занжирдан пастда жойлашган ҳолда ишлаш мумкин. Ўчирилган занжир симларини алмаштириш ва созлаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

352. Горизонтал жойлашган кўп занжирли ҲЛнинг ўчирилган бир занжирида иш олиб борилганда таянчнинг кучланиш остида қолган занжирлар томонига қизил байроқчалар осилиши шарт. Байроқчаларни ердан 2-3 м баландликка иш бажарувчи билан бирга III гуруҳга мансуб бригада аъзоси осади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Таянчга кучланиш остида қолган занжир томонидан кўтарилиш ва ушбу занжирни ушлаб турган траверсга ўтиш тақиқланади. Агар таянчда степ-болтлар бўлса, уларнинг қайси занжир остидалигидан қатъи назар кўтарилишга рухсат берилади. Таянчдаги степ-болтлар кучланиш остида бўлган занжирлар тарафида жойлашганда таянчга ерда турган иш бажарувчи ёки III гуруҳга мансуб бригада аъзоси кузатувида чиқиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

353. Таянчларда туриб кўп занжирли ҲЛнинг ўчирилган занжирида иш олиб борилганда ерга улагични иш олиб борилаётган ҳар бир таянчга ўрнатиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

354. Икки занжирли (кўп занжирли) ҲЛнинг ўчирилган занжирида иш олиб борилганда ўчирилган ҲЛнинг симларини ТҚда ерга улаш тақиқланади. Симлар фақат иш жойида ерга уланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

355. Кўп занжирли ҲЛнинг ўчирилган занжирида ишлар олиб борилганда ерга улагичнинг ишончлигини ошириш учун битта ерга улагичга маҳкамланган қўшалоқ, иккита алоҳида бир-бирига параллел ўрнатилган ерга улагичлардан фойдаланиш зарур. Ўрнатилган ерга улагичдан 20 м дан ортиқ бўлмаган масофада симда ишлашга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бир нечта бригада бараварига иш олиб борганда ўчирилган сим электр боғлиқ бўлмаган участкаларга ажратилиши шарт. Ҳар бир бригадага алоҳида участка ажратилиб, бир дона қўшалоқ ерга улагич ўpнатилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

356. Икки занжирли (кўп занжирли) ҲЛнинг ўчирилган занжирини таъмирлашда ёйли разряднинг кенгайишига йўл қўймаслик учун ерга улагични ўрнатишдан ёки ечишдан олдин сим ёйни сўндирувчи мосламали штанга ёрдамида ерга уланган бўлиши шарт. Штанганинг ерга уловчи сими олдиндан ерлагичга уланган бўлиши шарт. Бу штанга фақат ерга улагич ўрнатилгандан (ёки олингандан) кейингина олиниши мумкин. Ёй сўндирувчи мосламали штанга бўлмаганда иш жойидаги симларга ерга улагични ўрнатиш (ечиш) ерга уловчи пичоқлар (ўрнатилган кўчма ерга улагичларда) тақсимловчи қурилмасида ҲЛнинг охирларида уланган ҳолатда амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бу ҳолда иш жойида кўчма ерга улагич қўйилиши (ёки олиниши) ҲЛнинг номинал кучланишига мос келувчи штанга ёрдамида амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

357. Икки занжирли (кўп занжирли) 110 кВ ва ундан юқори кучланишли ҲЛнинг ўчирилган занжирида ишлашда кучланиш остида қолган фазалар симларини ушлаб турувчи траверс участкаларига ўтиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

4-§. ҲЛ трассаларини дарахтлардан тозалаш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

358. Дарахтларни йиқитишдан олдин иш жойи тозаланиши шарт. Қиш пайтида йиқилаётган дарахт тагидан тез қочиш мақсадида унинг ағанашига қapaма-қарши тарафга қараб йиқилиш чизиғига бурчак остида қopдaн тозаланган 5-6 м узунликда иккита йўлакча очилиши керак. Чопилаётган ёки арраланаётган дарахтлар устига чиқиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

359. Иш бажарувчи барча бригада аъзоларини иш бошлашдан олдин aғнaётгaн дарахтларнинг, арқонларнинг ва шу кабиларнинг ҲЛнинг симларига яқинлашиши хавфли эканлиги тўғрисида огоҳлантириши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

360. Дарахтларнинг симлар устига ағнашининг олдини олиш учун уларни кесишдан олдин тортқилар қўлланилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

361. Дарахт симларга ағанаса ҲЛдан кучланишни олмасдан туриб унга 8 м гача масофага яқинлашиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

362. Ағнатилаётган дарахтнинг тушиши тўғрисида арракашлар бошқа ишчиларни олдиндан огоҳлантиришлари шарт. Дарахт ағнаши мўлжалланган йиқитиш томонда ҳaмдa унинг қарама-қарши томонида туриш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

363. Дарахтни маълум қисмини чопмасдан ёки арраламасдан йиқитиш, шунингдек, бутунлай арралаб ағнатиш тақиқланади. Қийшайган дарахтларни эгилган томонга ағанатиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

364. Кесилаётган ёки арраланаётган дарахтларни охиригача ағнатмасдан ишдаги танаффусга чиқиш ёки бошқа дарахтни кесишга ўтиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

365. Чириган ва қуриган дарахтни ағнатишдан олдин унинг маҳкамлигини текшириш, шундан сўнг ағнатиш учун арралашни бошлаш зарур. Бу дарахтларни тагидан чопиб ағнатиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

366. Дарахтларни олдиндан қисман арралаб қўйиб, гуруҳлаб, бирининг устига бошқасини йиқитишдан фойдаланиб ағнатиш тақиқланади. Биринчи навбатда чириган, куйган ва қуриган дарахтлар ағнатилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

5-§. Кўздан кечиришлар ва кўрикдан ўтказишлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

367. ҲЛни ёки ҳаво алмашлаб улаш пунктларини кўрикдан ўтказиш жараёнида бирор-бир таъмирлаш ва тиклаш ишларини бажариш, шунингдек, таянчларга ва унинг конструктив элементларига кўтарилиш тақиқланади. ҲЛни юқорига чиқиб кўрикдан ўтказишда таянчга кўтарилишга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

368. Ўтиш қийин бўлган жойларда (ботқоқлар, сув тўсиқлари, тоғлар, ўрмонлар ва шу кабиларва ҳаво ноқулай бўлган шароитларда (ёмғир, қор бўрони, кучли совуқ ва шу кабилар), шунингдек, куннинг қоронғи пайтларида ҲЛни кўрикдан ўтказиш II гуруҳга мансуб икки ходим томонидан амалга оширилиши шарт. Қолган пайтларда ҲЛни кўрикдан ўтказиш II гуруҳга мансуб бир ходим томонидан амалга оширилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Куннинг қоронғи пайтида ҲЛни кўрикдан ўтказишда симлар остидан юриш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛнинг шикастланишларини қидираётганда кўрикдан ўтказувчиларда ўзлари билан огоҳлантирувчи белгилар ёки плакатлар бўлиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

369. 1000 В дан юқори кучланишли ҲЛда ерда узилиб ётган симга 8 м дан кам масофага яқинлашиш тақиқланади. Бундай симга одамлар ва ҳайвонлар яқинлашишининг олдини олиш учун қўриқлаш ташкил этилиши, мумкин бўлган ҳолларда огоҳлантирувчи белгилар ёки плакатлар қўйилиши ва ушбу ҳодиса тўғрисида электр тармоқлари корхонасига хабар берилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

370. Агар темир-бетон таянчли 6 — 35 кВ кучланишли ҲЛ изоляторларининг шикастланганлиги, симларнинг таянчга тегиб тургани ва бошқа сабаблар натижасида ерга ток ўтаётганлиги аломати сезилса (яъни ердан намнинг кўтарилиши, таянчда ва таянчнинг ерга тегиб турган жойида электр ёйининг пайдо бўлиши ва бошқа белгилар), кучланиш остидаги таянчга 8 м дан кам масофага яқинлашиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

6-§. ҲЛнинг йўллар билан кесишган ва йўлга яқинлашган участкаларидаги ишлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

371. ҲЛнинг транспорт магистраллари (темир йўллар, кема қатновчи дарёлар ва каналлар) билан кесишган участкаларида иш олиб бориш учун вақтинча транспорт ҳаракатини тўхтатиш ёки транспорт ҳаракати туфайли ҲЛдаги ишларни тўхтатиб туриш талаб қилинса, наряд берувчи ходим иш жойига транспорт магистраллари ҳаракати хизмати вакилини чақириши шарт. Транспортларни ўтказиб юбориш учун халақит бераётган симлар хавфсиз баландликка кўтарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

372. ҲЛнинг шоссе ва қишлоқлараро йўллар билан кесишган ёки бевосита яқинлашган участкаларида ишлар олиб борилса, транспорт ҳайдовчиларини огоҳлантириш ёки транспорт ҳаракатини тўхтатиш учун иш бажарувчи белгиланган тартибда шоссе ва йўлга сигнал берувчиларни қўйиши шарт. Зарур бўлганда Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг Давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати вакили чақирилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Сигнал берувчилар ҲЛ билан йўлнинг кесишган ёки яқинлашган жойидан ҳар икки томонда 100 м узоқликда туришлари ва уларда кундузи қизил байроқчалар, кечаси эса қизил фонарлар бўлиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

7-§. Кўчани ёритиш тармоқларига хизмат кўрсатиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

373. Фармойиш бўйича кўчани ёритиш тармоқларини ўчирмасдан қуйидаги ҳолларда ишлашга ижозат берилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ёритгичлари симлардан пастга ўрнатилган, қайта ерлагич сими билан жиҳозланмаган ёғоч устунларда ёки ёғоч нарвон қўйиб ишлаган ҳолларда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

изоляцияловчи звеноси бўлган телескопик миноралардан фойдаланилганда.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бошқа ҳамма шароитларда таянчдаги барча симлардан кучланиш олиниши ва ерга уланиши ва ишлар наряд бўйича бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

374. Газ разрядли лампаларнинг ишга тушириш-созлаш аппаратларида ишларни бажариш учун ёритгичнинг умумий схемасидан ўчиришдан олдин уларни таъминлаш тармоғи симларидан узиш ва статик конденсаторларни разрядлантириш зарур (разрядлантириш резисторлари бўлишидан қатъи назар).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

8-§. Бошқа ташкилий ишлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

375. Ердан изоляцияланган, момақалдироқдан ҳимоя қилувчи тросдан тушаётган ерлагични улаш ва узиш олдиндан трос ерга улангандан сўнг амалга оширилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

376. ҲЛдаги кесими 240 мм2 дан кам бўлмаган симларда ва кесими 70 мм2 дан кам бўлмаган тросларда одамларнинг ҳаракат қилишларига ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ажратилган сим ва трослар бўйлаб ҳаракат қилинганда ходим ҳимоя камари арқонини уларга, махсус аравача ишлатилган тақдирда эса аравачага маҳкамлаши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

15-боб. Синашлар ва ўлчашлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-§. Бегона манбадан юқори кучланиш бериб синашлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

377. Синашларни ўтказишга махсус тайёргарликдан ўтгaн ва ушбу боб талаблари бўйича билимлари текширилган ходимга рухсат берилиши мумкин. Иш бажарувчи бундан ташқари тажрибали ходим назоратида бир ойлик стажировкадан ўтиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

378. Электр ускуналарида, жумладан, электр қурилмаларидан ташқарида (ишлатилмайдиган электр қурилмаларида, омборхоналарда, корхона майдонида, далада ва ҳоказолар) кўчма синаш қурилмаларини қўллаб синашлар наряд бўйича бажарилиши шарт. Синашларга ишга қўйишни иш раҳбари, агар у тайинланмаган бўлса, иш бажарувчи амалга оширади. Бундай ҳолларда синовни ўтказишга нарядни ушбу ишлар зарурлиги ҳақида қарор қабул қилган ва наряд бериш ҳуқуқига эга бўлган ходим беради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Монтаж ёки таъмирлаш жараёнида ўтказиладиган синаш ишлари наряднинг «Топширилади» деган сатрида қайд этилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1000 В гача бўлган кучланишли электр қурилмаларида синашларни фармойиш бўйича бажаришга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

379. Синашларни бригада амалга оширади. Унда иш бажарувчи IV гуруҳга, бригада аъзоси — III гуруҳга, қўpиқлаш учун қўйилган ходим — II гуруҳга мансуб бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

380. Синашларни бажарувчи бригада таркибига тайёргарлик ишларини бажаришга жалб қилинган ва ускуна устидан назорат қилиш учун таъмирловчи ходимлар тоифасига кирувчи хизматчилар киритилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ускунани монтаж қилиш ёки таъмирлашни бажарадиган бригада таркибига синаш ишларини бажариш учун созлаш корхоналари ёки электр лаборатория ходимлари киритилиши мумкин. Бундай ҳолатда синаш ишларига иш бажарувчининг ўзи, ёки унинг кўpсатмаси билан созлаш корхонаси ёки лаборатория ходимларидан IV гуруҳга мансуб хизматчи раҳбарлик қилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

381. 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмасидан ташқарида ток ўтказувчи қисмлари яхлит ва тўрли тўсиқлар билан ёпилган, эшиклари эса блокировка билан жиҳозланган стационар синаш қурилмаларидан фойдаланиб изоляция материалларини ва буюмларини (ҳимоя воситалари, ҳар хил изоляцион деталлар ва ҳоказолар) оммавий синашдан ўтказиш ишларини амалдаги йўpиқномага асосан III гуруҳга мансуб хизматчи бир ўзи бажариши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

382. Синашларни ўтказишга берилган наряд бўйича ишга қўйиш ва унга тайёргарлик ишларини бажариш синаш учун мўлжалланган электр ускунасида ишлаётган бошқа бригадалар чиқариб юборилганидан ва улар нарядларини ишга қўйувчига топширганларидан кейин амалга оширилади. Маҳаллий навбатчиси бўлмаган электр қурилмаларида иш бажарувчига бригадани иш жойидан чиқарганидан кейин ишдаги танаффусни расмийлаштириб нарядни ўзида қолдиришга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

383. Синаш қурилмалари ва синаш мақсадида қўлланиладиган ўлчаш воситалари «Ўзстандарт» агентлигининг ҳудудий ташкилотларида текширилган, синов лабораторияси томонидан белгиланган тартибда техник жиҳатдан малакалилиги маъқулланган бўлиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

384. Синалаётган ускуна, синаш қурилмаси ва улаш симлари тўсиқлар, арқонлар ва ҳоказолар билан тўсилиши ва уларга ёзуви ташқарига қараган «СИНОВ! ҲАЁТ УЧУН ХАВФЛИ!» деб ёзилган плакатлар осилиши шарт. Тўсиқни синов ўтказаётган ходим ўрнатади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

385. Зарур бўлганда синалаётган ускуна, синаш қурилмаси ва улаш симларига бегона одамлар яқинлашишининг олдини олиш учун II гуруҳга мансуб бригада аъзоларидан бирини назоратчи қилиб қўйиш керак. Назоратчилик қилаётган бригада аъзолари тўсиқдан ташқарида туришлари ва синалаётган ускунани кучланиш остида деб ҳисоблашлари шарт. Назоратчилик қилаётган бу ходимлар ўз жойларини фақат иш бажарувчининг рухсати билан ташлаб кетиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

386. Кабель линияларини синаш жараёнида, агар кабелнинг иккинчи учи беркитилган камерада, комплект тақсимловчи қурилма хонасида ёки хона ичида жойлашган бўлса, эшикка ёки тўсиққа «СИНОВ! ҲАЁТ УЧУН ХАВФЛИ!» деб ёзилган плакат осилиши шарт. Агар эшик ва тўсиқлар беркитилмаган ёки кабелнинг толалари трассадаги таъмирлашга мўлжалланган тармоқ билан қўшиб синаладиган бўлса, кабелнинг трассадаги толалари уланган жойга плакатлар осишдан ташқари бригада таркибига киритилган II гуруҳга мансуб ишчидан ёки навбатчи ходимлардан қўриқловчи қўйилиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

387. Синаш қурилмаси ва синалаётган ускуна ҳар хил хоналарда ёки ТҚнинг ҳар хил участкаларида жойлашган бўлса, изоляция ҳолатини текшириб туриш учун III гуруҳга мансуб бригада аъзолари иш бажарувчидан алоҳида туришига рухсат берилади. Ушбу бригада аъзолари тўсиқдан ташқарида бўлишлари ва синаш ишларини бошлашдан олдин иш бажарувчидан йўл-йўриқ олишлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

388. Синашга халақит берадиган ерга улагичларни ечиш ва синаш ишлари тамом бўлгандан кейин қайта ўрнига қўйиш — фақат синаш ишларига раҳбарлик қилаётган ходим кўрсатмаси билан синаш қурилмасининг юқори кучланишли чиқармаси ерга улангандан кейин амалга оширилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

389. Синаш схемасини йиғишда энг аввал синаш қурилмасида ҳимоя ва ишчи ерга улагичларни ўрнатиш ва керак бўлганда, синаладиган ускуна корпусида ҳимоя ерга улагични ўрнатиш зарур. Кўчма синаш қурилмаси билан ушбу қурилма корпусини фақат ишчи схема ёрдамида ерга улаш орқали синов ўтказиш тақиқланади. Кўчма синаш қурилмасининг корпуси алоҳида кўндаланг кесими камида 10 мм2 бўлган эгилувчан мис сим билан ерга уланиши керак. Синов ўтказишдан олдин корпуснинг ерга ишончли уланганлигини текшириш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Синаш қурилмасини 380/220 В кучланишли тapмoққа улашдан олдин унинг юқори кучланишли чиқармаси ерга уланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Синаш схемаларини ерга улаш учун ишлатиладиган мис симнинг кўндаланг кесими 4 мм ² дан кам бўлмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

390. Синаш қурилмасини 380/220 В кучланишли тapмoққа улаш қурилмани бошқарув жойида жойлашган занжир узилиши яққол кўринадиган коммутация аппарати орқали ёки ўpнатилган штепсель вилкаси орқали амалга оширилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Коммутация аппарати ушлаб қолувчи тузилма билан жиҳозланган бўлиши ёки аппаратнинг қўзғалмас ва қўзғалувчи контактлари орасига изоляцион қоплама қўйилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Синаш электр қурилмасини 380/220 В кучланишли тармоқдан таъминлаш учун фойдаланилаётган сим ёки кабель ушбу тapмoққа ўрнатилган автоматик ўчиргич ёки сақлагичлар билан ҳимояланган бўлиши шарт. Кўчма синаш қурилмасини электр тармоғига ушбу электр тармоғини эксплуатация қилувчи ташкилот вакиллари улаб беришлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

391. Синаш қурилмаларида операторнинг иш жойи қурилманинг 1000 В дан юқори кучланишли қисмидан ажратилган бўлиши шарт. Қурилманинг 1000 В дан юқори кучланишли қисмига кирадиган эшиги блокировка билан жиҳозланган бўлиб, эшик очилганда синов схемасидан кучланиш олиниши ва эшиклар очилганда қурилмага кучланиш бериш мумкин бўлмаслиги таъминланиши шарт. Операторнинг иш жойида ускунага 1000 В дан паст ва ундан юқори кучланиш берилганлигини кўрсатувчи алоҳида ёруғлик сигнализацияси ўрнатилган бўлиши шарт. Бундан ташқари, кўчма синаш қурилмалари уларнинг чиқармаларида кучланиш пайдо бўлиши билан автоматик равишда ишлайдиган ташқи ёруғлик сигнализацияси билан жиҳозланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

392. Юқори кучланишли ўзгармас токни олиш учун, одатда, қаттиқ ярим ўтказгичлардан йиғилган схемалар қўлланилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кенотронли синаш қурилмалари уларга хизмат кўрсатувчи ходимларни рентген нурларининг зарарли таъсиридан ҳимоялашни назарда тутувчи кенотронли қурилмаларига хизмат кўрсатишда ходимлар учун техника хавфсизлиги бўйича умумий намунавий йўриқномага мувофиқ эксплуатация қилиниши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

393. Синалаётган ускуна билан синаш қурилмасини уловчи сим олдин синаш ускунасининг ерга уланган юқори кучланишли қурилмасига уланади. Бу сим шундай маҳкамланиши керакки, бунда кучланиш остидаги ток ўтказувчи қисмларга ушбу Қоидаларга 2-иловада келтирилган жадвалнинг 3-устунида кўрсатилган масофадан яқин келишига (илашишига) йўл қўймаслик керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Синаш ускунасидан келаётган симни фазага, синалаётган ускуна қутбига ёки кабель толасига улаш ва ажратиш синов раҳбари кўрсатмаси билан фақат ушбу ускунани ерга улаш пичоғи ёхуд кўчма ерга улагич ёрдамида, шунингдек, махсус лабораторияда ишлатиладиган изоляцион дастакли ерга улагич ёрдамида ерга улангандан кейин амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

394. Ҳар бир синаш кучланиши берилишидан олдин иш бажарувчи қуйидаги тадбирларни бажариши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

синаш учун йиғилган схемаларнинг тўғрилигини, ишчи ва ҳимоя ерга улагичларнинг ишончлилигини текшириши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

барча бригада аъзолари ва қўриқлаш учун тайинланган хизматчилар ўз жойларида турганлигини, бегона одамлар чиқарилганлигини ва ускунага синаш учун кучланиш бериш мумкинлигини текшириши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бригада аъзоларини «Кучланиш бераяпман!» деган сўзлар билан огоҳлантириши ва ушбу огоҳлантиришни ҳамма бригада аъзолари эшитганлиги тўғрисида ишонч ҳосил қилгандан кейин синаш қурилмасининг чиқармасидан ерга улагични олиб ташлаши ва унга 380/220 В кучланиш бериши лозим.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

395. Синаш қурилмасининг чиқармасидан ерга улагич олиб ташланган пайтдан бошлаб синаш қурилмаси, синалаётган ускуна ва улар орасидаги сим кучланиш остида деб ҳисобланиши керак ва синаш схемасида ва синалаётган ускунада симларни қайта улаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

396. Синаш қурилмасининг чиқармасига кучланиш берилган пайтдан бошлаб синаш ускунасига кириш ва у ердан чиқиш, синалаётган ускуна устида бўлиш ва ерда туриб синаш ускунаси корпусига тегиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

397. Кабелларни синаш ёки куйдириш ерга уловчи тузилмаси бор пунктлар томонидан бажарилиши зарур. Мустасно тариқасида, ерга уловчи тузилмаси ўрнатилмаган кабелларда ушбу ишлар корхона раҳбари рухсати билан бажарилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

398. Синаш ишлари тамом бўлгандан кейин иш бажарувчи синаш қурилмаси кучланишини нолгача пасайтириши, уни 380/220 В кучланишли тармоқдан узиши ва юқори кучланиш томонини ерга улаши ҳамда «Кучланиш олинди!» деган сўзлар билан бригада аъзоларини хабардор қилиши шарт. Фақат шундан кейин симларни қайта улаш ёки синаш ишлари тўлиқ тугалланган тақдирда синалаётган ускуна синаш қурилмасидан узиб ташланиши ва тўсиқлар олиниши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

399. Катта сиғимли ускунада (кабелларда, генераторларда) синаш ишлари тугагандан сўнг ундан қолдиқ заряд олиб ташланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-§. Электр ўлчов қисқичлари ва ўлчов штангалари билан ишлаш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

400. 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларида электр ўлчов қисқичларидан фойдаланиб бажариладиган иш фармойиш бўйича икки ишчи иштирокида бажарилиши зарур. Бунда ходимларнинг бири IV гуруҳга, иккинчиси эса Ш гуруҳга мансуб бўлиши шарт. Кўрсаткичларни олиш учун асбобга эгилиб қараш тақиқланади. Диэлектрик қўлқопларни кийиб ишлаш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

401. 1000 В гача бўлган кучланишли электр қурилмаларида Ш гуруҳга мансуб бир киши диэлектрик қўлқоплардан фойдаланмасдан электр ўлчов қисқичлари билан ишлаши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛнинг таянчида туриб электр ўлчов қисқичлари билан ишлаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

402. Ўлчаш штангалари билан ишлар камида икки ходим иштирокида бажарилиши зарур, бунда ходимларнинг бири — IV гуруҳга, қолганлари эса — III гуруҳга мансуб бўлишлари шарт. Таянчларнинг конструкцияларига ёки телескопик минорага чиқиш, шунингдек, ундан тушиш штангасиз амалга оширилиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Штанга билан иш бажараётганда диэлектрик қўлқоплардан фойдаланиш шарт эмас.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3-§. Линияда импульсли ўлчагич билан ишлаш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

403. Импульсли ўлчагични фақат ўчирилган ва ерга уланган ҲЛга улашга рухсат берилади. Улаш қуйидаги тартибда амалга оширилиши зарур:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

уловчи симни аввал импульсли ўлчагичнинг ерга уланган (ҳимоя тузилмасидан келаётган) симига, сўнг изоляцияловчи штангалар ёрдамида ҲЛнинг симига улаш керак. ҲЛга уловчи симни улаган штангалар ўлчаш вақтида линия симида қолдирилиши шapт. Штангалар билан ишлаганда диэлектрик қўлқоплардан фойдаланиш зарур;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

импульсли ўлчагич қаерга уланган бўлса, ҲЛнинг ўша охиридаги ерга улагич олиниши керак. Керак бўлганда текширилаётган ҲЛнинг бошқа тугалланишларига ўрнатилган ерга улагичларни олишга ижозат берилади. ҲЛдан ерга улагичлар олингандан сўнг уловчи сим, ҳимоя тузилмаси ва унга келган сим кучланиш остида деб ҳисобланиши керак ва уларга тегиш тақиқланади;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

импульсли ўлчаш воситасига келган симдан ерга улагич олиниши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

404. Импульсли ўлчагич симини изоляцион штанга ёрдамида ҲЛга улашни IV гуруҳга мансуб навбатчи ёки навбатчи назорати остида лаборатория ходимлардан бўлган хизматчи бажариши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Импульсли ўлчагични стационар коммутацион аппаратлар орқали ҲЛнинг олдиндан уланган стационар симига улашни ва ўлчаш ишларини навбатчи ходимнинг бир ўзи ёки фармойиш бўйича IV гуруҳга мансуб лаборатория ходимларидан бўлган хизматчи бажариши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

405. Ўлчашлар тамом бўлгандан сўнг ҲЛ яна ерга уланиши, фақат шyндан кейин изоляцион штангалар улаш сими билан аввал ҲЛдан, кейин эса импульсли ўлчагич симидан олинади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

406. Юқори кучланишли импульсли генератори бўлмаган импульсли ўлчагич билан ўлчашлар ишлаётган бригадаларни ҲЛдан четлаштирмасдан бажарилишига ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

4-§. Мегаомметр ва электр ўлчаш воситалари билан ишлаш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

407. Изоляция қаршилигини мегаомметр билан ўлчаш заряд олинган ток ўтказувчи қисмларда улар олдиндан ерга уланиши орқали амалга оширилади. Ток ўтказувчи қисмлардан ерга улагич фақат мегаомметр улангандан кейин олиниши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Мегаомметр ва электр ўлчаш асбоблари аккредитация килинган давлат метрология хизмати органлари томонидан даврий қиёслашдан ёки калибрлашдан ўтган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

408. Мегаомметр билан ток ўтказувчи қисмларнинг изоляция қаршилигини ўлчашда ўлчаш симларини ток ўтказувчи қисмларга изоляцияловчи тутқичлар (штангалар) ёрдамида улаш керак. 1000 В дан юқори кучланишли электр қурилмаларида бундан ташқари диэлектрик қўлқоплардан фойдаланиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

409. Мегаомметр билан иш бажариш жараёнида мегаомметрга уланган ток ўтказувчи қисмларга тегиш тақиқланади. Иш тамом бўлгандан сўнг ток ўтказувчи қисмлардаги қолдиқ заряд уларни қисқа вақт ерга улаш билан олиниши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

410. Изоляция қаршилигини мегаомметр билан ўлчашни III гуруҳга мансуб бир одам бажариши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар изоляция қаршилигини ўлчаш ушбу электр ускунада бажарилаётган иш ҳажмига кирса, наряд ёки фармойишда бу тўғрисида қайд этиш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

411. 1000 В гача кучланиш остида бўлган электр занжирини узишни талаб қилган асбобларни улаш ва ажратиш, ушбу занжирдан кучланиш олингандан кейин бажарилиши шарт. Асбобларни улаш ва ажратиш электр занжирини узишни талаб қилмаса, бу ишларни электр ҳимоя воситаларини қўллаб, кучланиш остида бажаришга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

412. 1000 В гача кучланиш остида бўлган қурилмаларнинг электр параметрларини ўлчаш талаб қилинган ҳолларда кўчма ўлчаш воситасининг металл ғилофи ерга уланиши ва махсус шчуплардан ёки изоляцион тутқичли уловчи ўтказгичлардан фойдаланиш лозим.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

16-боб. Кучланиш остида бўлган изоляторларни ювиш ва тозалаш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

413. Электр қурилмаларидаги изоляторлар шодаларини, таянч изоляторларини ва ускунанинг чинни изоляциясини ток ўтказувчи қисмлардан кучланишни олмасдан туриб, солиштирма ўтказувчанлиги ҲЛлар учун 1430 мкCм/cм дан юқори бўлмаган ва ОТҚ учун 667 мкCм/cм бўлган узлуксиз тизиллаб оқаётган сув оқими билан ювиш мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Оқим узунлиги ушбу Қоидаларга 8-иловада кўрсатилгандан кам бўлмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

414. Ювиш жараёнида дастак, телескопик минора ва сувли цистерна ерга уланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Телескопик минорадан туриб ювишда дастакка кийдирилган учлик кўндаланг кесими 25 мм² дан кам бўлмаган эгилувчан мис сим ёрдамида телескопик минора саватчаси ва автоцистерна рамаси билан уланган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ердан туриб ювишда диэлектрик қўлқоплардан фойдаланиш зарур, телескопик минорадан ёки автоцистернага ўрнатилган махсус металл майдончадан туриб ювишда диэлектрик қўлқоплардан фойдаланиш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

415. Ердан туриб ювиш жараёнида ювиш учун ишлатилаётган машина ёки механизмларга тегиш, ушбу машина кабинасидан ёки кузовидан чиқиш ва унга кириш тақиқланади. Ювиш учун ишлатилаётган машина ва механизмларга бегона одамларнинг яқинлашишига қарши чоралар кўрилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Сувли шлангни бошқа ерга кўчиришга фақат ювиш тамом бўлганидан кейин рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

416. ЁТҚда ток ўтказувчи қисмлардан кучланишни олмасдан, изоляцияловчи штангага ўрнатилган махсус чўткалар ёки комплектида учлиги бўлган ичи тешик изоляцияловчи штангали чанг ютиш машинаси ёрдамида изоляторларни тозалаш мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Тозалаш полдан ёки мустаҳкам супадан туриб бажарилиши керак. Тозалаш жараёнида диэлектрик қўлқопларни қўллаш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

417. Ишни бошлашдан олдин изоляцион штангаларнинг юзаси чангдан тозаланиши шарт. Штангаларнинг ички юзасини мунтазам равишда ва тозалаш жараёнида чангдан тозалаб туриш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

17-боб. Диспетчерлик ва технологик бошқарув воситалари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-§. Умумий талаблар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

418. Ушбу бобнинг қоидаларига қуйидагиларда ишларни бажаришда риоя қилиниши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

алоқа кабель ва ҳаво линияларида;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

энергетика корхоналарининг алоқа аппарат залларида, кроссларда, алоқа радиоузелларида ва хоналарида жойлашган ДТБВ ускуналари ва тузилмаларида;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

алоқа тузилмаларида, ҳаво электр узатиш линиялари орқали ишлайдиган юқори частотали алоқа, реле ҳимояси ва телемеханика қурилмаларида;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

саноат телевидениеси қурилмаларида ва ҳисоблаш тузилмаларида (кейинги ўринларда — ДТБВ).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

419. Иш раҳбари ушбу Қоидаларнинг 125-бандига мувофиқ ва қуйидаги ишларда тайинланиши зарур:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛ муҳофаза зонасида механизмлар ва юк кўтариш машиналарини қўллаб бажариладиган ишларда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кучланиш остида бўлган ҲЛни муҳофаза зонасида ҳамма турдаги таянчларни монтаж қилиш ва симларни (тросларни) алмаштиришда ҳамда бошқа ҲЛ билан I класс фидерли радиоузатиш линиялари билан, темир ва шоссе йўллари билан, кемалар қатнови ташкил қилинган дарёлар билан кесишган жойларда иш бажаришда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

илашган кучланиш остидаги ва аҳоли пунктларидан ўтган АҲЛда симларни алмаштиришда ва монтаж қилишда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

мачтали ўтишларни ўрнатишда, тугалловчи ва бурчак таянчларини алмаштиришда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

АКЛни синашда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

навбатчисиз кучайтиргич пунктлари (кейинги ўринларда — НКП) аппаратураси билан ишлашда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ерга улагич пичоғини уламасдан улаш фильтрларидаги ишларда, фильтр қурилмаларининг ичини очмасдан бажариладиган ишлар бундан мустасно. Наряд берувчига юқорида санаб ўтилган ишлардан ташқари бошқа ишларда ҳам иш раҳбари тайинлашга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

420. Иш жойини тайёрлаш жараёнида коммутация аппаратлари билан ўчириб-ёқиш талаб қилинмаса, ДТБВда таъмирлаш ходимларидан тайинланган иш раҳбари ёки иш бажарувчи ишга қўйувчи шахс вазифасини ўpиндошлик асосида бажаришига ижозат берилади. Бунда ишга қўйувчи сақлагичларни ечиши ва бригада аъзолари билан биргаликда кўчма ерга улагичларни ўpнатиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

421. ДТБВда фармойиш бўйича ушбу Қоидаларнинг 117 — 124, 126, 127-бандларида кўрсатилган талаблар билан бирга қуйидаги ишлар бажарилиши мумкин:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр узатиш линиялари ва I класс фидерли радиоузатиш линиялари таъсир ўтказмайдиган, ўчирилган АҲЛ ва АКЛдаги ишлар;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ТТларга ўpнатилган НКП ва юқори частотали алоқа аппаратлари, юқори частотали алоқа каналларини улаш ва элементларини созлаш ишларидан ташқари, ДТБВ тузилмаларини таъмирлаш, ўpнатиш ва созлаш ишлари.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-§. Алоқа кабель линиялари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

422. АКЛни юқори кучланиш билан синаш жараёнида синалаётган участка чегараланган бўлиши шарт. АКЛнинг синалмаётган участкаларида синаш кучланиши пайдо бўлишининг олдини олиш учун синалаётган участка билан синалмаётган участка орасидаги ҳамма уланишлар олиб қўйилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

423. Изоляциянинг электр мустаҳкамлигини синаш мобайнида АКЛнинг ҳар иккала томонида турган ходимлар орасида ўзаро алоқа бўлиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

424. Синаш ишларини бошлашдан олдин АКЛнинг узоқдаги тугаш жойида ўpнатилган телефон аппарати ажратувчи конденсаторлар (сиғими 0,1 мкФ ва ишчи кучланиши 5 — 6 кВ) орқали алоқа учун ажратилган жуфт симнинг ҳар бир толасига уланган бўлиши шарт. Телефон аппарати ва конденсаторларни қудуқ ёки котлован ташқарисида резинали диэлектрик гиламча тўшалган тахта супада жойлаштириш зарур. Телефон орқали гаплашишни, кабельда синаш кучланиши йўқ бўлган пайтда ва фақат иш раҳбаридан чақириқ олинганда амалга ошириш шарт. Синаш жараёнида телефон аппаратига ва уланган симларга тегиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

425. Синаш жараёнида иш раҳбарининг телефон аппарати ўчирилган бўлиши шарт, уни синаш ишлари тамом бўлганидан ва кабельдан электр заряди олингандан кейин улаш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

426. Кабельга синаш кучланишини беришдан олдин иш раҳбари телефон орқали бригада аъзоларини синаш ишлари бошланганлиги тўғрисида огоҳлантириши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

427. Синаш жараёнида боксларда ва кабелнинг ажратилган учларидаги симларда бирон-бир алмашлаб улашлар, шунингдек, кабельга тегиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

428. АКЛда кўчма ўлчаш воситалари билан ўлчашлар камида икки нафар — бири IV гуруҳга, бошқаси III гуруҳга мансуб ходимлар томонидан амалга оширилиши лозим.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

429. Электр узатиш линиялари ва ўзгарувчан электр токи билан электрлаштирилган темир йўлларнинг хавфли таъсирига учрайдиган АКЛда электр ўлчаш ишларини ҳимоя воситаларини қўллаб бажариш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

430. Кабелларни коррозиядан ҳимоя тузилмаларига ва дайди ток манбаларидан ҳимоя тузилмаларига улаш, шунингдек, катодли қурилмаларда кучланишни олмай бажариладиган ишлар электр ҳимоя воситаларини қўллаб бажарилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Дренаж қурилмаларида таъмирлаш ишларини ушбу қурилма контакт тармоғи ва кабель тарафидан ўчирилганидан кейин ҳaмдa дренаж кабели электрлаштирилган темир йўл ёки трамвай контакт тармоғи томонидан ерга улангандан кейин бажаришга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

431. Кабелни ўзгармас ҳаво босими остида сақлаб туриш учун компрессор-сигнал қурилмасини (кейинги ўринларда — КСҚ) эксплуатация қилиш, босим остида ишлаётган идишларнинг тузилиши ва хавфсиз эксплуатация қилиш қоидаларига асосан олиб борилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

432. КСҚни эксплуатация қилишга Ш гуруҳга мансуб ходимларга рухсат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

433. КСҚдаги барча ишлар қурилма ўчирилганидан ва кучланиш олинганидан кейин фармойиш бўйича бажарилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

434. Қуритиш ва автоматика блокининг олди, орқа ва ён томонидаги панелларни олишга ва ишларни бошлашга КСҚдан кучланиш олиниб, 15 минут ўтгандан кейин рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Қуритиш ва автоматика блоки олдидаги ҳамма ишларда резинали диэлектрик гиламчадан фойдаланиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

435. НКПларни ўзгармас ва ўзгарувчан ток билан масофадан таъминлаш АКЛда қуйидаги ишларни бажаришда ўчирилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кабелларни монтаж, демонтаж қилишда, бошқа ерга кўчиришда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

шикастланган телефон алоқасини таъмирлашда;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кабельдаги ўлчашларда.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

436. НКПни масофадан таъминлаш ДТБВ навбатчисининг хизмат кўрсатиладиган кучайтириш пунктининг (кейинги ўринларда — ХККП) навбатчисига ёки бошлиғига берилган буюртманомаси бўйича ўчирилади. Буюртманомада кабелнинг номи, ишнинг характери ва участкаси, ишни бошлаш ва тугатиш вақти, масофадан таъминлаш тури, иш раҳбарининг фамилияси кўрсатилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

437. НКПда масофадан таъминотни ўчириш бунга ваколат берилган шахсдан рухсат олингандан сўнг ХККП навбатчиси ёки бошлиғи томонидан таъминланаётган кучайтириш пунктидан амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Масофадан таъминлашдан кучланиш олинган калитлар ва тугмачаларга «УЛАНМАСИН! ЛИНИЯДА ИШ БАЖАРИЛМОҚДА!» деб ёзилган плакат осилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Масофадан таъминотни узатиш занжирида аппаратлар конструкциясидан келиб чиқиб тегишли ёйсимон эгилган симлар, сақлагичлар ёки бошқа элементларни ечиш билан узилиш жойларини ҳосил қилиш керак. Бунда диэлектрик қўлқоплардан фойдаланиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

438. Масофадан таъминлашни ўчириш билан бирга кабельдан телебошқарув ва сигнализация тузилмаларига берилаётган кучланиш ҳам олиниши ва уларнинг платасига «УЛАНМАСИН! ЛИНИЯДА ИШ БАЖАРИЛМОҚДА!» деб ёзилган плакат осилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

439. НКПда иш бажаришга рухсат олингандан кейин иш раҳбари таъмирлаш учун мўлжалланган кабелни аниқлаши, унда кучланиш йўқлигини текшириши ва уни разрядлаши шарт. Бу ишлар ҳимоя кўзойнаги ва диэлектрик қўлқоплардан фойдаланиб бажарилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

440. Кабелда хавфсиз ишлашни таъминлаш учун НКПнинг масофадан таъминотни қабул қилиш занжирида қўшимча узилишлар ҳосил қилиниши шарт. Симметрик кабелнинг масофадан таъминлаш занжирларида кўринарли узилиш ҳосил қилиш бокслардан икки жуфтли вилка олиниши билан амалга оширилиши керак. Коаксиал жуфтларда кўринарли узилиш ҳосил қилиш учун фильтрлар платаси ва автотрансформатлар блоки оралиғидаги тегишли ёйсимон эгилган симлар олиниши, симметрик жуфтларда эса қўшимча таянчда жойлашган бокслардаги ёйсимон эгилган симлар ҳам олиниши керак. Олишга мўлжалланган ёйсимон эгилган сим ва вилкалар фарқли бўёқ билан ажралиб туриши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

441. НКПдаги кабельда бригадани ишга қўйиш ушбу Қоидаларнинг 440-бандидаги тадбирлар бажарилгандан кейин иш раҳбари томонидан амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Корхонада масофадан таъминланадиган тузилмаларнинг рўйхати бўлиши шарт. Тузилмаларни эксплуатация қилувчи ходимлар ушбу руйхат билан таништирилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3-§. Навбатчисиз кучайтиргич пунктлари аппаратлари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

442. НКПдаги барча ишларни иш бажарувчи — IV гуруҳга, бригада аъзоси эса — III гуруҳга мансуб бригада бажариши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

443. Доимий вентиляцияга эга бўлмаган НКПнинг камералари ишларни бошлашдан олдин ва ишлаш давомида шамоллатилиши зарур. Иш жараёнида камера эшиги ҳамма вақт очиқ ҳолда бўлиши шарт. Вентиляция билан жиҳозланган НКПда вентиляция каналлари иш жараёнида очиқ ҳолда бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

444. Масофадан таъминлаш аппаратларини синашдан олдин барча НКП ва уларни таъминловчи ХККП орасида телефон алоқаси таъминланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

445. Аппаратлардан айрим платаларни ечиш масофадан таъминлаш кучланиши олингандан кейин иш раҳбарининг ижозати билан амалга оширилиши зарур. Кучланиш остида бўлган аппаратларни таъмирлаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

4-§. Алоқа ҳаво линиялари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

446. Электрлаштирилган темир йўл, трамвай ва троллейбусларнинг контакт электр тармоқлари билан кесишган жойлардаги АҲЛнинг симларини таъмирлаш ва ўтказиш ишлари ИБЛга асосан, контакт электр тapмоқларининг дистанция (туман) вакили иштирокида ушбу тармоқ ўчирилиб, ерга улагандан кейин бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

447. Аҳоли яшайдиган жойларнинг кўчаларида ҳаво электр узатиш линиялари устидан симларни тортиш жараёнида йўловчилар ва транспортни огоҳлантириб туриш учун йўл устига қўлида байроқчаси бўлган сигнал берувчилар қўйилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

448. Электр узатиш линияси остидан кесиб ўтаётган алоқа симларини тортиш ва созлаш жараёнида ушбу Қоидаларнинг 35, 343-бандлари талабларига риоя қилиниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

449. Иш бошлашдан олдин АҲЛнинг симларида (симлар билан ер ўртасида) 42 В дан юқори бўлган кучланиш йўқлигини текшириш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

АҲЛнинг симларида 42 В дан юқори кучланиш борлиги аниқланса, кучланишнинг пайдо бўлиш сабаблари аниқланмагунча ва уни 42 В гача пасайтириш чоралари кўрилмагунча иш бошлаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

450. Илашган кучланиш остида бўлган АҲЛда иш бажариш жараёнида ушбу Қоидаларнинг илашган кучланиш остида бўлган ҲЛларида ишлашга тааллуқли 14-бобнинг 3-§и талабларига риоя қилиниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

451. Илашган кучланиш остида бўлган АҲЛлари симларини ерга улаш, дренаж ғалтакчаси орқали, кўчма ерга улагични ўрнатишда ишлатиладиган штанга ёрдамида бажарилиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

452. Илашган кучланиш остида бўлган АҲЛларига тортилаётган ва монтаж қилинаётган симлар оралиқ бошида ва бевосита иш жойида ерга уланиши шарт. Ерда ётган сим линия симларига ва кейинги участкалар учун ёйилган симларга тегмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Участкадаги симнинг солқилигини созлаш ва уни маҳкамлаш ишлари ушбу симни олдинги участка симларига улашдан олдин бажарилиши керак. Айрим участкаларнинг симларини бир-бирига улашдан олдин улаш жойининг ҳар икки томонидан симлар ерга уланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

5-§. Радио ва радио реле линиялари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

453. Транзисторлар ва микросхемалардан йиғилган радиоаппаратурадаги ишларни фармойиш бўйича бажаришга рухсат берилади. Иш жойида резинали диэлектрик гиламчалар тўшалган ёки изоляцияловчи тагликлар ўрнатилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

454. 42 В гача бўлган кучланиш билан таъминланадиган транзисторлар ва микросхемалардан йиғилган аппаратурадаги ишлардан ташқари радиоаппаратурага хизмат кўрсатишга бирон-бир таъмирлаш ишларини бажариш ҳуқуқисиз, III гуруҳга мансуб бир ишчига рухсат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

455. Частоталар диапазони 60 кГц — 300 ГГц бўлган электромагнит майдонида бажариладиган ишларда давлат стандартлари талаблари бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

456. Юқори частотали аппаратураларни созлаш ва синашларда электр токидан шикастланишга қарши ва юқори электр магнит майдони нурланишидан сақланиш учун ҳимоя воситаларидан фойдаланиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Қўлланиладиган ҳимоя кўзойнакларининг ойналари металлаштирилган қопламага эга бўлиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

457. Носозликларни бартараф қилиш, схемаларга ўзгартиришлар киритиш, антенна-фидер тузилмаларини йиғиш ва бўлакларга ажратиш ишларини улардан кучланиш олингандан кейин бажариш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Қуйидагилар тақиқланади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электромагнит нурланиши борлигини қўлда ёки баданнинг бошқа жойлари ёрдамида иссиқлик самараси бўйича аниқлаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҳимоя воситаларисиз энергия оқимининг зичлиги рухсат этилганидан юқори бўлган нурланиш зонасида бўлиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр магнит нурланиш манбаининг экранларини бузиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

очиқ ишлаётган антенна-фидер тузилмалари олдида туриш.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

458. Минора ва мачталарга ўpнатилган ташқи антенна-фидер тузилмаларидаги монтаж ва профилактика ишлари IV ва III гуруҳга мансуб ходимлардан иборат бригада томонидан бажариши шарт. Иш бошлашдан олдин юқори частота аппаратураси ўчирилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

459. Антенна-мачта иншоотларида иш бажарганда қуйидаги талаблар бажарилиши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иншоотга кўтарилаётган хизматчилар баландликда иш бажаришга қўйилиши шарт;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш бошлашдан олдин мачтанинг сигнал чироқлари ва антеннанинг иситилиши ўчирилган бўлиши ва «УЛАНМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» деб ёзилган плакатлар осилиши шарт;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

мачталарда электр сигнал чироқлари лампаларини алмаштиришда ушбу Қоидаларнинг 373, 374-бандлари талабларига риоя қилиш шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

6-§. ҲЛ ва яшин қайтаргич трослари бўйлаб юқори частотали алоқа

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

460. 1000 В дан юқори кучланишли ТҚларда ёки ҲЛда жойлашган юқори частотали қурилмаларга хизмат кўрсатиш, созлаш ва таъмирлаш камида икки хизматчи томонидан амалга оширилиши, улардан бири IV гуруҳга мансуб бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

461. III гуруҳга мансуб бир хизматчига резинали диэлектрик гиламчани қўллаб ишлаб турган аппаратурада панелларни (блокларни) очиб ишлашга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш бошлашдан олдин юқори частотали уланадиган линияда кучланиш йўқлигини текшириш шарт. Кучланиш 42 В дан юқори бўлганда ишлаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

462. Фақат қайта ишлаш элементларидан ва ҲЛ уланишларидан кучланиш олингандан кейин схемаларга ўзгартиришлар киритиш, юқори частотали трактни ажратиш ва йиғиш, улардаги носозликларни бартараф қилиш мумкин. Уланишнинг кабелида ва фильтрида иш бажариш учун алоқа конденсаторининг пастки қопламасида ерга улайдиган пичоқни улаш кифоя.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

463. Алоқа конденсаторининг пастки қопламасини ерга уламасдан туриб ҳимоя тузилмаларидан, ҲЛга уланган аппаратуралардан ва юқори частотали қурилма ускунасининг бошқа элементларидан ерга улайдиган ўтказгичларни узиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

464. Алоқа конденсаторлари билан уланиш фильтри ўpтасидаги занжирда асбобларни улаш ва ўчиришга фақат алоқа конденсаторининг пастки қопламасида ерга улайдиган пичоқ ёрдамида ерга улагандан кейин рухсат берилади. Асбобларни кўп марта ўчириш ва улаш керак бўлганда, ҳар сафар алоқа конденсаторининг пастки қопламаси ерга уланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бир соатгача чўзиладиган ўлчашларни фармойиш бўйича навбатчи ёки IV гуруҳга мансуб тезкор таъмирловчи ходим назорати остида IV гуруҳга мансуб бир хизматчи амалга ошириши мумкин. Ушбу ўлчашлар уланишнинг алоқа фильтри ичида, разрядлагични ўчирмасдан, алоқа конденсатори пастки қопламасининг ерга улагич пичоғини ўчирган ҳолда амалга оширилади. Бунда асбоблар ерга уланган бўлиши, ўлчаш ишлари электр ҳимоя воситаларини (диэлектрик этиклар ва қўлқоплар, дастаги изоляцияланган асбоблар) қўллаб бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

7-§. Бригадалар билан вақтинчалик юқори частотали алоқа

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

465. Кўчма (олиб юриладиган) юқори частотали алоқа постларини монтаж ва демонтаж қилиш икки кишидан кам бўлмаган бригада аъзолари томонидан амалга оширилади. Улардан бири IV гуруҳга, бошқаси эса III гуруҳга мансуб бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

466. Антенна 110 кВ кучланишгача (110 кВ ҳам қўшилган ҳолда) бўлган ҲЛдаги пастки симлардан камида 3 м масофада, 154 ва 220 кВ кучланишли ҲЛларида пастки симлардан эса камида 4 м масофада маҳкамланиши шарт. Антеннанинг солқилиги ҲЛ симларининг солқилигидан ортиқ бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

467. Антеннани осишдан олдин пост билан биргаликда антенна ғалтаги 1 — 1,5 м баландликда таянчга маҳкамланиши ва ерга уланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Антеннанинг постга кирадиган учи пост ичидаги дроссель орқали ва дроссель билан параллел уланган ерга улагич пичоғи орқали ерга уланади. Дросселга 1кВ кучланишли разрядлагич параллел уланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Антеннани силкитмасдан, эҳтиёткорлик билан тортиш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

468. Антеннани кўтариш ва тушириш жараёнида икки таянч оралиғи ўртасида трассадан четда туриб бир ходим антенна симини кучланиш остидаги ҲЛ симига ушбу Қоидаларнинг 466-бандида кўрсатилган масофадан кам масофага яқинлашмаслигини назорат қилиб туриши зарур. Антеннанинг сими остида туриш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

469. Антеннани тyширишдан олдин уни ерга улайдиган пичоқ ёки кўчма ерга улагич ёрдамида ерга улаш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

8-§. ДТБВнинг аппаратхоналари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

470. Аппаратхоналарига ўрнатилган алоқа тузилмаларида ишлаш, шунингдек, электр станция ва подстанцияларнинг электр қурилмаларида телефон алоқаси, радиотрансляция ва ҳоказо аппаратураларни таъмирлаш, улаш ва узиш ишлари III гуруҳга мансуб бир ходим томонидан амалга оширилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

471. Алоқа ҳаво ва кабель линияларининг кириш ва кириш-синаш устунлари, масофадан таъминлаш устунлари, кучланишни автоматик бошқариш устунлари, токни тақсимлаш устунлари олдидаги полда резинали диэлектрик гиламча ёки изоляцияловчи тагликлар бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

472. Масофадан таъминлашдан кучланиш келаётган ускуналарнинг ғилофларига улар кучланиш остида эканлигидан огоҳлантирувчи ҳимоя белгилари тyширилган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

473. Қидиргичларнинг ва релеларнинг контактларини (контакт майдонларини) ювиш фақат улардан кучланиш олингандан кейин бажарилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

474. Ускуналарни тозалашда очиқ металл гардишли чўткадан, шунингдек, металл учлик чангютгич шлангларидан фойдаланиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

475. Аппаратурадаги лампаларни улардан кучланиш олингандан кейин алмаштириш керак. 250 В гача кучланиш остидаги лампаларни ҳимоя воситаларини қўллаб алмаштиришга рухсат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

476. Кириш-синаш устунларига ёки кросснинг ҳимоя чегарасига уланган алоқа линиясида 42 В дан юқори бегона кучланиш (электр узатиш линиясидан, масофадан таъминлаш аппаратурасидан ва шу кабилардан) пайдо бўлса, навбатчи ходим бундай линияни ҳимоя воситалари ёрдамида ўчириши ва изоляция қилиши шарт. 42 В дан юқори бегона кучланиш борлиги тўғрисида объектнинг навбатчиси ёки у йўқ бўлган тақдирда — юқори ташкилот навбатчиси хабардор қилиниши керак. Разрядлагичлар ёки сақлагичларни алмаштиришга фақат бегона кучланиш йўқлигида рухсат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

477. Электр узатиш линиялари ва ўзгарувчан токли электрлаштирилган темир йўл таъсирига тушган алоқа линиялари аппаратурасида ишлаганда линия ҳимоя тузилмаларини алмаштириш диэлектрик қўлқопларда (ёки изоляцияланган дастакли омбирлар ёрдамида) ва ҳимоя кўзойнакларини тақиб, резинали диэлектрик гиламчани қўллаб бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

478. Маҳаллий телефон станцияси коммутаторлари ва автоматик телефон станциясини узатиш столларидаги телефонистларнинг иш жойлари акустик зарблардан чеклагичлар билан ҳимояланган бўлиши шарт. Момақалдироқ пайтида телефонистлар микротелефон гарнитурлари ўрнига микротелефон трубкаларидан фойдаланишлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

18-боб. Иссиқлик автоматикаси, иссиқлик техникаси ўлчовлари ва ҳимоя тузилмаларининг электр қисми

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

479. Қоидаларнинг ушбу бобига ИАЎ тузилмаларининг ва автоматик бошқарув тизими (кейинги ўринларда — АБТ) техник воситаларининг электр қисмида ишларни бажаришда риоя қилиниши шарт бўлган талаблар келтирилган.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ИАЎ тузилмаларига хизмат кўрсатишда хавфсизлик чоралари электр станциялар ва иссиқлик тармоқларининг иссиқлик механикаси ускуналарини эксплуатация қилишда техника хавфсизлиги талабларига мувофиқ амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

480. ИАЎ тузилмаларининг пультлари, тақсимловчи шчитлари ва йиғмаларида коммутация аппаратураларида операцияларни III гуруҳга мансуб навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходим, шунингдек, IV гуруҳга мансуб таъмирлаш бригадасининг иш бажарувчиси амалга ошириши мумкин. Агар наряд ёки фармойиш берувчи шахс наряднинг «Алоҳида кўрсатмалар» сатрига ёзма равишда унга коммутацион аппаратурани ёқишни ва ўчиришни топширганда, ишлар фармойиш бўйича бажарилаётганда эса — ёзма равишда фармойиш рўйхатга олинади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

481. Иссиқлик ва электр юкламаларига таъсир қилувчи ИАЎ тузилмаларининг электр ускуналарини ўчириш станция смена бошлиғи ёки технологик цех бошлиғи рухсати (фармойиши) олингандан кейин амалга оширилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

482. ИАЎ тузилмаларида ишга қўйишдан олдин технологик ускуналар участкасини тайёрлаш, технологик ускуна қайси цехнинг тезкор бошқарувида бўлса, ўша цехнинг навбатчи ходими томонидан амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

483. Созлаш ва таъмирлаш жараёнида иш бажарувчининг илтимоси бўйича регуляторларни синаш учун ишлатиб кўриш — технологик ускуна қайси цехнинг тезкор бошқарувида бўлса, ўша цехнинг навбатчи ходими томонидан бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

484. ИАЎ тузилмаларида ускунанинг схемасини ёки иш режимини ўзгартириш талаб қилмайдиган таъмирлаш, текшириб кўриш ва созлаш ишларини фармойиш бўйича бажариш мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

485. Tўлиқ таъмирлаш жараёнида ИАЎ тузилмалари схемасининг айрим элементларини ва схема участкаларини ёки узелини кучланиш остида синаб кўриш ва текшириш — технологик цехнинг смена бошлиғи (навбатчи) рухсати билан қуйидаги шартларга риоя этилганда бажарилади: таъмирлаш бўйича ишлар тўхтатилиши керак, синаб кўрилаётган ускунадан одамлар четлатилиши лозим, ҳимоя қилувчи ерга улагичлар, тўсиқлар ва плакатлар қўйилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш жойидан кучланиш олинганда текшириб кўрилаётган ускуна билан иш жойи орасида тўсиқ қўйилган ва ишлаётган ходимларнинг хавфсизлиги таъминланганда қўшни участкадаги бригадалар ишларини давом эттиришлари мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

486. Синаб кўришда электр ускуналарни бир неча марта ўчириш-ёқиш билан боғлиқ бўлган ишларни нарядда танаффусларни расмийлаштирмасдан туриб, лекин ҳар бир ўчириш ва ёқиш олдидан зарур техник тадбирларни бажариб, амалга оширишга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр ускуналарини ўчириш ва ёқиш технологик цехнинг смена бошлиғи (навбатчиси) рухсати билан бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

487. ИАЎ тузилмаларида III гуруҳга мансуб ходим фармойиш бўйича бир ўзи қуйидаги ишларни бажариши мумкин:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

асбобларнинг қайд берувчи қисмларини созлаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

манометрларни (электр контактли манометрлардан ташқари), дифманометрларни, термопараларни алмаштириш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

блокли бошқарув шчитларида иссиқлик техника назорати асбобларидаги носозликларни бартараф қилиш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

АБТ ҳисоблаш техникасининг техник воситалар комплексини таъмирлаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

авторегуляторларнинг электрон блоклари параметрларини созлаш ва текшириш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

қисқичлар қутисини зичлаш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

датчиклар, стендлар, ижрочи механизмлар, панелларда ва шу кабиларда маркировкалашни ва ёзувларни бажариш;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

панеллар ва шчитларни сиқилган ҳаво билан тозалаш.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

488. Ҳар хил цехлардаги ишлаб турган электр ускуна ва йиғмаларда ўрнатилган ИАЎ тузилмаларида бажариладиган барча ишлар ишлаш керак бўлган цехнинг смена бошлиғи (навбатчиси) рухсати билан амалга оширилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

489. ИАЎ тузилмаларида нарядлар бўйича бажариладиган ишларда ишга қўйувчи цехнинг (участканинг) ИАЎ смена бошлиғи (навбатчиси) бўлади. Сменада навбатчи ходим йўқ бўлганда ҳамда ҳудуд бўйича бир-биридан узоқда жойлашган объектларда — наряд бўйича ишга қўйувчи тезкор таъмирловчи ходимлардан бири бўлиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Фармойиш бўйича ишлаганда ишга қўйишни ИАЎ цехининг (участкасининг) ёки фармойишда иш жойи белгиланган бошқа цехларнинг (учаcткаларнинг) навбатчиси ёки тезкор таъмирловчи ходимлар амалга ошириши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

490. Кўчма ерга улагични ўрнатиш ва олиш ИАЎ цехининг навбатчиси ёки тезкор таъмирловчи ходимлар томонидан бажарилиши шарт. Электр цехи ходимлари хизмат кўрсатадиган коммутацион аппаратура ёрдамида ИАЎ тузилмалари ўчирилганда ўчирилган коммутацион аппаратлар олдида ерга улагични ўрнатиш электр цехи ходимлари томонидан бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

19-боб. Автомобиллар, юк кўтариш машиналари, механизмлар ва нарвонларни қўллаш орқали бажариладиган ишлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

491. Ишлаб турган электр қурилмаларида юк кўтариш кранларини қўллаш орқали ишларни бажарилганда юкларни кранлар билан кўчиришда ишни хавфсиз ташкил қилиш бўйича жавобгар IV гуруҳга мансуб муҳандис-техник ходим бўлиши шарт. Ушбу шахснинг вазифаси наряд берувчига ёки иш раҳбарига юклатилиши мумкин. Юкларни кранлар билан хавфсиз кўчиришга жавобгар шахсни тайинлаш тартиби ва уларнинг вазифалари юк кўтариш кранларининг тузилиши ва хавфсиз эксплуатация қилиш талабларига мувофиқ белгиланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Айрим ҳолларда Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси ҳудудий бошқармаларининг ихтиёрига кўра юкларни кранлар билан хавфсиз кўчиришни назорат қилиш наряд бўйича иш бажарувчига топширилиши мумкин. Бундай шахс тайинланганлиги тўғрисидаги ёзув наряднинг «Алоҳида кўрсатмалар» сатрида қайд этилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

492. Энергетика корхоналари штатида бўлган ва ишлаб турган электр қурилмаларида ишлайдиган ҳайдовчи ва машинистлар электр хавфсизлиги бўйича II гуруҳга мансуб бўлишлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бегона ташкилот кранчиларини юк кўтариш кранларининг тузилиши ва хавфсиз эксплуатация қилиш талабларига мувофиқ ишга қўйишга ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

493. ОТҚ бўйлаб ва ҲЛнинг муҳофаза зонасида автомобиллар, юк кўтариш машиналари ва механизмларнинг ҳaракатига ушбу Қоидаларнинг 491-бандида эслатилган шахсларнинг бири ёки V гуруҳга мансуб маъмурий-техник ходим назорати остида рухсат берилади. ОТҚ бўйлаб автомобиллар, юк кўтариш машиналари ва механизмларининг ҳаpaкaтига навбатчининг ёки IV гуруҳга мансуб тезкор таъмирловчи ходимлардан тайинланган ишга қўйувчининг назорати остида ҳам ижозат берилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

494. ОТҚ бўйлаб ва ҲЛ остидан ўтaётгaнда юк кўтариш машиналари ва механизмларининг юкни кўтарувчи ва сурилма қисмлари транспорт ҳолатида бўлиши шарт. Иш жойи чегарасида текис жой бўйлаб юк кўтарувчи машиналарнинг ишчи органларини юксиз ва сурилма ёки юқорига кўтapyвчи қисмлари кўтарилган ҳолда одамларсиз юришига ижозат берилади. Фақат бунинг учун бундай юриш мумкинлиги ушбу механизмни ишлаб чиқарган корхона йўриқномасида қайд этилган бўлиши ва ушбу механизм кучланиш остидаги бўлган шиналар ва ҲЛ остидан ўтмаслиги талаб этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ОТҚда механизмларнинг ҳapaкaт тезлиги маҳаллий шароитларга қараб аниқланади, лекин 10 км/с дан ошмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Автомобиллар, юк кўтариш машиналари ва механизмлари ҲЛ остидан, симларининг солқилиги энг кам жойларидан (таянчлар олдидан) ўтиши лозим.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

495. Стрелали юк кўтариш механизмларини бевосита кучланиш остидаги ҲЛ симлари остида ўрнатиш ва ишлатиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Юк кўтариш машинасини (механизмини) чиқарилган тиргакларга ўрнатиш ва унинг ишчи органини транспорт ҳолатидан ишчи ҳолатига ўтказишни уни бошқарувчи машинист бажариши шарт. Ушбу мақcадлap учун бошқа хизматчиларни жалб қилиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

496. Автомобиллар, юк кўтариш машиналари ва механизмларининг ҳаракатланишида, ўрнатишда ва ишлатишда уларнинг кўтарувчи ва сурилма қисмлари, строплари, юк иладиган мосламалари, юклари билан кучланиш остида бўлган ток ўтказувчи қисмлар ўртасидаги масофа ушбу Қоидаларга 2-иловада келтирилган масофадан кам бўлмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

497. Телескопик миноралар ва гидрокўтаргич ёрдамида иш бошлашдан олдин уларнинг кўтарувчи ва сурилма қисмлари текширилиши шарт. Телескопик минораларда эса бундан ташқари механизмнинг кўтарувчи қисми вертикал ҳолатда ўрнатилиши ва шундай ҳолатни сақлай олиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

498. Бурчак таянчларида изоляторлар ва симларни алмаштириш ёки арматураларни таъмирлаш жараёнида телескопик минорани (гидрокўтаргични) симлардан ҳосил бўлган бурчак ичига ўрнатиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

499. ОТҚда ва ҲЛнинг муҳофаза зонасида бажариладиган барча ишларда пневмоғилдиракда юрадиган автомобиллар, юк кўтариш машиналари ва механизмлари ерга уланиши шарт. Ерга улагич ўрнатилмагунча автомобилнинг (юк кўтариш машинасининг, механизмининг) корпусига тегиш, уларнинг ишчи органларини, юк иладиган мосламаларини ва бошқа асосий деталларини жойидан қўзғатиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Гусеницали юк кўтариш машиналари ва механизмлари бевосита ерда турганда уларни ерга улаш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

500. Юк кўтариш машиналари ва механизмлари ишлаётганда кўтарилаётган юк, телескопик минора саватчаси тагида, шунингдек, тортилаётган симлар (трослар), маҳкамлагичлар, тирговичлар ва ишлаб турган механизмларнинг бевосита яқинида (5 м дан кам масофада) одамларнинг туриши тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

501. Телескопик минорадан (гидрокўтаргичдан) туриб ишлаганда ҳайдовчи билан телескопик минора саватидаги (осма кажавадаги) бригада аъзоси орасида бир-бирини кўрадиган алоқа бўлиши шарт. Бундай алоқа бўлмаганда телескопик минора яқинида ҳайдовчига саватни (осма кажавани) юқорига кўтариш ёки пастга тушириш тўғрисидаги топшириқни етказиб турувчи бригада аъзоси туриши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Телескопик минорада (гидрокўтаргичда) сават (осма кажава) тубида туриб, ҳимоя камарининг арқони билан маҳкам боғланиб ишлаш керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Саватдан (осма кажавадан) таянчга ёки ускуналарга ўтиш ва қайтиб ўтиш фақат иш бажарувчининг ижозати билан амалга оширилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

502. Краннинг стреласи ёки кўтарувчи механизмнинг савати (осма кажаваси) кучланиш остида бўлган ток ўтказувчи қисмларга теккан ҳолларда машинист дарҳол юзага келган контактни ажратиш ва механизмнинг ҳаракатланувчи қисмларини ток ўтказувчи қисмларидан ушбу Қоидаларга 2-иловада кўрсатилган масофадан кам бўлмаган масофага узоқлаштириш чораларини кўриши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Механизм (машина) кучланиш остида қолганда механизмдан ерга тушиш ёки унинг устига чиқиш, шунингдек, ерда туриб унга тегиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Машинист атрофдаги хизматчиларни механизм кучланиш остида эканлиги тўғрисида огоҳлантириши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кучланиш остидаги автомобиль, юк кўтариш машинаси ёки механизми ёна бошлаган ҳолатда ҳайдовчи (машинист) машинани қўли билан ушламасдан, оёқларини жуфтлаб ерга сакраши зарур. Сўнг ер бўйлаб оёқларини бир-биридан ажратмаган ҳолда оёқ кафтлари билан машинадан 8 м масофагача узоқлашиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

503. 220 кВ ва ундан паст кучланишли ТҚда кўчма металл нарвонларни қўллаш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

504. 220 кВ дан юқори кучланишли ОТҚда кўчма металл нарвонларни қўллашга қуйидаги шартлар бажарилганда рухсат этилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

нарвон горизонтал ҳолатда иш бажарувчи, навбатчи ёки IV гуруҳга мансуб тезкор таъмирловчи ходимнинг узлуксиз назорати остида бир жойдан иккинчи жойга олиб борилиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кўчма нарвондан илашган потенциални йўқотиш учун унга ерга тегиб турувчи металл занжир уланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

20-боб. Ҳавозалар, сўрилар, конструкциялар ва ускуналарга чиқиб бажариладиган ишлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

505. Конструкцияга, таянчга ва шунга ўхшаш ҳимоя камарини маҳкамлаб ишлашнинг иложи бўлмаган ҳолларда конструкция, таянч деталлари ва ҳоказолар орқали ўраб ўтказилган эҳтиёт чора арқонидан фойдаланиш зарур. Бу ишларни икки ходим бажариши зарур бўлганда улардан бири зарур бўлганда эҳтиёт чора арқонини секин бўшатиши ёки тортиб туриши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

506. Асбоб ва мосламалар билан ишлаганда ҳавозалар умумий хавфсизлик қоидаларига мувофиқ ясалиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

507. Ҳавозалар, сўрилар ва осма кажаваларнинг тўшамаси ердан ёки томдан 1,3 м дан юқорида ўрнатилган бўлса, панжара билан ўралган бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Тўсиқлар ва тўшамаларни ўрнатишнинг иложи бўлмаса ёки мақсадга мувофиқ келмаса, шунингдек, ускуналар устида иш олиб борилса, ҳар бир алоҳида ҳолат учун хавфсизлик чоралари технологик карта, ИБЛ ёки бошқа ҳужжатлар билан белгиланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

508. Тагида кучланиш остида бўлган ток ўтказувчи қисмлар жойлашган конструкцияларда иш олиб борилганда таъмирлаш мосламалари ва асбоблар тушиб кетмаслиги учун улар боғланган бўлиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

509. Электр ва газ пайвандчилар арқони металл занжирлардан қилинган ҳимоя камарларидан фойдаланишлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар иш жойи ва унга келадиган йўл атрофи тўсиқлар билан ўралмаган кучланиш остидаги ток ўтказувчи қисмлар устида жойлашган бўлса ҳамда юқорида ишлаётган ходимнинг ҳимоя камарининг осма металл занжири ходим эгилган пайтда занжир билан ток ўтказувчи қисм орасидаги масофа ушбу Қоидаларга 2-иловада кўрсатилган масофадан кам бўлса, бундай иш ток ўтказувчи қисмлардан кучланиш олингандан кейин бажарилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

510. Деталлар конструкцияга узлуксиз канат, арқон ёки шнур ёрдамида чиқариб берилиши шарт. Арқоннинг тебраниб кетишининг ва ток ўтказувчи қисмларга яқинлашишининг олдини олиш учун пастда турган ишчи уни ушлаб туриши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

511. Порталлар, конструкциялар, таянчлар ва ҳоказоларда ишлаётган ходимлар ишга халақит бермайдиган кийимлардан фойдаланишлари шарт. Шахсий асбоблар махсус сумкада сақланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

512. Кўприкли кран аравачасида туриб машиналар зали ва қозонхоналарнинг шифтларидаги ёритиш арматураларида олиб бориладиган ишлар камида икки навбатчи ходим ёки наряд бўйича таъмирлаш ходими томонидан амалга оширилиши шарт. Хизматчилардан бири ишлаётган ходимнинг яқинида туриб у томонидан техника хавфсизлиги талабларига риоя қилинишини кузатиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Аравачага вақтинчалик ҳавозалар, нарвонлар ва шунга ўхшаш жихозларни ўpнатиш тақиқланади. Аравача ичида бевосита тўшама устида туриб ёки доимий ўpнатилган сўpида туриб ишлаш лозим.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Аравачага кўтарилишдан олдин унинг троллей симларидан кучланиш олиб қўйилиши шарт. Иш жараёнида ҳимоя камаридан фойдаланиш лозим.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Краннинг кўприги ёки аравачасини ҳаракатлантиришни фақат кран ҳайдовчиси иш бажарувчининг буйруғи билан амалга ошириши керак. Кўприк крани ҳаракатланганда ишчилар кабинада ёки кўприк тўшамасида бўлишлари шарт. Одамлар аравачада бўлган пайтларда кўприкни ва аравачани ҳаракатлантириш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

21-боб. Хизмат сафарига юборилган ходимларнинг иши

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

513. Хизмат сафарига юборилган ходимлар деганда — ягона электр энергетикаси тизимининг эксплуатация қилиш, таъмирлаш ва созлаш корхоналари (электр cтанциялар, электр ва иссиқлик тармоқлари, таъмирлаш заводлари, электр созлаш корхоналари), таъминловчи заводлар, илмий-текшириш институтлари, бошқа муассасалар ва истеъмолчиларнинг таъмирловчи ва созловчи ташкилотлари (кейинги ўринларда — хизмат сафарига юбораётган корхона) томонидан электр станциялар, электр ёки иссиқлик тармоқлари корхоналарининг ишлаб турган электр қурилмаларида ишларни бажариш учун юборилган ва уларнинг штатида бўлмаган ходимлари тушунилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишлаб турган электр қурилмаларида ишлаш учун юборилган қурилиш-монтаж ташкилотларининг (кейинги ўринларда — ҚМТ) монтаж қилувчи ходимлари ҳам хизмат сафарига юборилган ходимлар сафига киритилиши мумкин. Ушбу ходимларни хизмат сафарига юборилган ходимга тенглаштириш тўғрисидаги қарорни қурилиш-монтаж ташкилоти раҳбарияти билан келишган ҳолда электр қурилмаларини эксплуатация қилувчи корхонанинг бош муҳандиси қабул қилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

514. Хизмат сафаридаги ходимларни электр қурилмаларида ишга қўйиш ушбу Қоидаларга мувофиқ амалга оширилади. Хизмат сафарига юборилган ходимда хизмат сафарига юборган корхона (ташкилот) томонидан берилган ушбу Қоидалар бўйича билимлари текширилгани ва электр хавфсизлиги бўйича малака гуруҳига эга бўлганлиги ҳақида белгиланган шаклдаги гувоҳнома бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

515. Хизмат сафарига юбораётган корхона иш раҳбарлари, иш бажарувчилари, кузатувчилар ва бригада аъзолари этиб тайинланиши мумкин бўлган ходимларни, шунингдек, узоқ муддатли ишларга наряд бериш ҳуқуқи берилган ходимларни ёзма равишда кўpсатиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

516. Ишлаб турган электр қурилмаларида хизмат сафарига юборилган ходимларга иш раҳбари, иш бажарувчиси ва бригада аъзоси сифатида ишлаш ҳуқуқини — электр қурилмаларини эксплуатация қилувчи корхона раҳбарияти хизмат сафарига юборган корхона хатига қўйилган резолюция ёки махсус ёзма кўрсатма билан расмийлаштириши мумкин. Нарядлар ва фармойишлар бериш ҳуқуқи электр қурилмаларини эксплуатация қилувчи корхона раҳбариятининг ёзма кўрсатмаси билан расмийлаштирилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

517. Хизмат сафаридаги ходим сафар жойига келиши билан ишлар бажарилиши керак бўлган электр қурилмаларнинг хусусиятини ҳисобга олган ҳолда электр хавфсизлиги бўйича йўpиқнома олиши шapт. Наряд берувчилар, иш раҳбарлари ва иш бажарувчилар вазифасини бажариш ҳуқуқи юклатилаётган ходимларга ҳам ушбу электр қурилмаларининг схемалари бўйича йўл-йўpиқ берилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Йўл-йўpиқ йўл-йўриқларни қайд этиш журналида йўл-йўриқ олганлар ва йўриқ берган хизматчининг имзоси билан расмийлаштирилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

518. Хизмат сафарига юборилган ходимларга йўл-йўpиқ беришни эксплуатация қилувчи корхонанинг V гуруҳга мансуб маъмурий-техник ходими ёки IV гуруҳга мансуб навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходим амалга ошириши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Йўл-йўpиқнинг мазмунини бажарилиши керак бўлган ишнинг характерига ва мураккаблигига, электр қурилмаларининг схемасига ва хусусиятига қараб йўл-йўpиқ берувчи ходим белгилайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

519. Хизмат сафарига юборган корхона хизмат сафарига юборилган ходимларнинг электр хавфсизлиги гуруҳига ва уларга берилган ҳуқуқларга лойиқ эканлиги, шунингдек, ходимлар томонидан ушбу Қоидалар бажарилиши учун жавоб беради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

520. Электр қурилмаларида хизмат сафарига юборилган ходимлар ишлаётган корхона ишлаётганларни ишчи ва илашган кучланишнинг электр токидан шикастланишидан ҳимоя қилиш учун хавфсизлик чораларининг бажарилишига жавоб беради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

521. Электр қурилмаларига махсус таъмирлаш ташкилотларининг участкалари томонидан доимий хизмат кўрсатиладиган корхона ушбу ташкилотлар билан келишган ҳолда участка ходимларини энергетика корхоналари ва ташкилотларида ходимлар билан иш ташкил қилиш бўйича амал қиладиган кўрсатмаларга асосан тайёрлагандан сўнг уларга тезкор таъмирловчи ходим хуқуқини бериши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

22-боб. Энергия билан таъминловчи ташкилот ходимлар томонидан электр ҳисоблагичлари билан бажарадиган ишлар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

522. Энергия билан таъминловчи ташкилот ходимлари ишлаб турган электр қурилмаларида электр ҳисоблагичлари билан ишларни ушбу Қоидаларга риоя қилиб бажаришлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

523. ТТига уланган электр ҳисоблагичи занжирларидаги ишларни IV ва III гуруҳга мансуб ходимлардан ташкил топган бригада бажариши шарт. Бригада аъзоларидан бири сифатида истеъмолчи корхонанинг III гуруҳга мансуб ходими жалб қилиниши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар электр ҳисоблагичи занжирларида ТТининг иккиламчи чулғамларига уланган занжирларни узмасдан ишлаш имконини берувчи контактлар (блоклар) ўрнатилган бўлса, ушбу ишлар фармойиш бўйича электр ҳисоблагичи схемасидан кучланишни олмасдан туриб бажарилиши мумкин. Юқоридаги контактлар йўқ бўлганда электр ҳисоблагичи занжирларидан ток ва кучланиш олиниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмасининг узилган уланишларидаги электр ҳисоблагичларининг ва тўғридан-тўғри уланган бир фазали электр ҳисоблагичларининг занжирларида бажариладиган ишлар фармойиш бўйича амалга оширилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

524. Бир хонада жойлашган, турли уланишлардаги электр ҳисоблагичлари билан ишлар битта наряд (фармойиш) бўйича амалга оширилиши мумкин. Нарядда бир иш жойидан иккинчи иш жойига ўтишни расмийлаштириш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

525. Одамларни электр токидан шикастланиш хавфи нисбатан юқори бўлмаган хоналардаги тўғридан-тўғри уланган бир фазали электр ҳисоблагичларидаги ишларни бир киши ушбу ҳисоблагичдан кучланишни олмасдан туриб, лекин юкламани ўчириб бажариши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

526. 1000 В гача кучланишли бўлган, хизмат кўрсатувчи ходим бўлмаган истеъмолчиларнинг электр қурилмаларидаги электр ҳисоблагичларидаги ишларни наряд (фармойиш) бўйича расмийлаштириш, иш жойларини тайёрлаш ва ишга қўйишни энергия билан таъминловчи ташкилот ходимлари бажариши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

23-боб. ҚМТ ходимларини ишлаб турган электр қурилмаларида ва электр узатиш линияларининг муҳофаза зонасида ишга қўйиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-§. Умумий талаблар

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

527. Ишлаб турган электр қурилмаларида ва электр узатиш линияларининг муҳофаза зонасида қурилиш-монтаж ишларини олиб бориш учун ҚМТ эксплуатация қилувчи корхонадан ёзма рухсатнома олиниши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

528. Ишларни олиб бориш учун бериладиган рухсатномада қуйидагилар кўpсатилган бўлиши шарт: ишлаш учун ажратилган жойдаги ишлаб турган электр қурилмасининг участкаси (ТҚ, линия, занжир, таянчлар); ишларни бажариш муддатлари (бошланиши ва тамом бўлиши); ишлар тугаганлиги ҳақида хабарни етказиш керак бўлган эксплуатация қилувчи корхонанинг жавобгар шахси; агар улар мавжуд бўлса, хавфли ва зарарли омилларнинг борлиги (ишлаб турган электр линияларининг яқинлиги, электр майдони, илашган кучланиш).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҚМТ учун махсус тўсиқлар билан ўралган иш зоналари ажратилган бўлса, рухсатнома ўрнига КМК 3.01.02-00 Қурилишда техника хавфсизлиги талабларига асосан ишлашга далолотнома-ижозат расмийлаштирилиши лозим.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

529. Ишлашга далолотнома-ижозатда қуйидагилар кўрсатилиши шарт: иш зонаси ўралган тўсиқларнинг тури, ушбу зонага кириш (чиқиш) ва транспортда кириш (транспортда чиқиш) жойлари, агар улар мавжуд бўлса, хавфли ва зарарли омилларнинг борлиги (ишлаб турган электр линияларининг яқинлиги, электр майдони, илашган кучланиш).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

530. ҚМТ иш бошлашдан олдин эксплуатация корхонасига, эксплуатация корхонасининг вакили шахсан ишлашга ижозат берадиганлардан (ишга қўядиганлардан) наряд бериш ҳуқуқига эга бўлган хизматчилар, жавобгар иш раҳбарлари ва жавобгар ижрочилар (жавобгар иш раҳбари ва жавобгар ижрочи КМК 3.01.02-00 Қурилишда техника хавфсизлигига мувофиқ) ҳуқуқи берилган ходимлар рўйхатини тақдим қилиши керак. Рўйхатда ходимларнинг лавозими, исми-фамилияси ва электр хавфсизлиги бўйича гуруҳи кўрсатилган бўлиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

531. Қурилиш-монтаж ташкилотлари ходимлари эксплуатация корхоналарига келишлари билан иш бажаришлари керак бўлган электр қурилмаси хусусиятини ҳисобга олган ҳолда электр хавфсизлиги бўйича йўл-йўриқ олишлари, наряд берувчи, жавобгар иш раҳбари ва жавобгар ижрочи ҳуқуқи берилган ходимлар эса бундан ташқари, уларнинг схемалари бўйича ҳам йўл-йўриқ олишлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Йўл-йўриқ ўтказилганлиги ҳақида эксплуатация қилувчи корхонадаги йўл-йўриқлар рўйхатга олиш журналида қайд этилиши лозим.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

532. ҚМТларнинг ходимлари ишлаб турган электр қурилмалари ва электр узатиш линияларининг муҳофаза зоналаридаги қурилиш-монтаж ишларини ушбу ташкилот ходимлари томонидан бериладиган наряд-ижозат бўйича бажаришлари шарт. Наряд-ижозат шакли КМК 3.01.02-00 Қурилишда техника хавфсизлигида белгиланган.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

533. Электр қурилмаларини ўчиришни талаб қиладиган, шунингдек, кучланиш остидаги электр узатиш линияларининг муҳофаза зоналаридаги ишларда биринчи бор ишга қўйиш эксплуатация корхонаси томонидан тайинланган ишга қўйувчи томонидан амалга оширилади. У ушбу Қоидаларнинг 80 ва 545-бандлари талабларига асосан ҚМТнинг жавобгар иш раҳбарини ёки жавобгар ижрочини ишга қўяди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

534. ҚМТнинг жавобгар иш раҳбари ёки жавобгар ижрочисида биринчи бор ишга қўйишда унга берилган икки нусхадаги наряд бўлиши шарт. Ишга қўйиш наряднинг иккала нусхасида расмийлаштирилгандан сўнг унинг бири ишга қўйувчида иш тамом бўлгандан сўнг ишга қўйилган ҚМТнинг хизматчиси бу тўғрида хабар бериши лозим бўлган жавобгар шахсга бериш учун қолади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

535. ҚМТ ишларни бутунлай тамом қилганлиги тўғрисидаги хабар ёзма равишда шахсан ёки курьер орқали топширилиши, шунингдек, телефон ёки радиоалоқа орқали берилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Хабарда нарядда кўрсатилган ишлар тўлиқ тугаганлиги, бригада (бригадалар) иш жойидан чиқарилганлиги, иш жойи текширилганлиги (материаллар, асбоблар ва ҳоказолар йиғиштириб олинганлиги, ҚМТ ходимлари қўйган ерга улашлар, тўсиқлар, ҳимоя плакатлари ва белгилари олинганлиги) кўрсатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

536. Эксплуатация қилувчи корхона ишлар тўлиқ тугаганлиги тўғрисидаги хабарни олганидан сўнг ишга қўйувчи томонидан қўйилган ерга улашлар, тўсиқлар, хавфсизлик белгиларини (плакатларини) олиш ва электр қурилмасини тармоқга улаш ҳуқуқига эгадир.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

537. ҚМТ ўз ходимларига берилган ҳуқуқларга ва электр хавфсизлиги бўйича малака гуруҳига мос эканига, иш шартлари ва муддатларининг бажарилишига, иш жараёнида ҚМТ ходимлари томонидан хавфсизлик чораларини ва йўл-йўриқ олишдаги ишга қўйувчининг кўрсатмаларини бажаришларига жавоб беради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-§. Электр станциялар ва подстанцияларнинг электр қурилмаларида ишга қўйиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

538. ҚМТ учун ажратилган ишлар зонаси электр қурилмасининг ишлаб турган қисмига ходимларнинг киришига тўсқинлик қилувчи яхлит ёки тўр тўсиқларга эга бўлиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

539. ҚМТнинг ходимлари машиналари ва механизмлари ўтиши учун ажратилган йўл ва йўлкалар ишлаб турган электр қурилмасининг ҳудудини ёки биносини кесиб ўтмаслиги шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҚМТ учун ажратилган зонага қатналадиган йўл ишлаб турган ТҚнинг ҳудуди ёки бинолари орқали ўтca, ушбу зонага ўтишни (одамларни, машиналар ва механизмларнинг ўтиши) тақсимловчи қурилмаларни якка ўзи назорат қилиш ҳуқуқига эга бўлган эксплуатация қилувчи корхонанинг вакили ҚМТ ходимларини иш зонасининг кириш йўлигача ёки йўлкасигача кузатиб бориши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

540. Агар ҚМТ учун ажратилган майдон тўсилмаган бўлса, у ердаги ишлар III гуруҳга мансуб эксплуатация корхонаси вакили кузатувчининг назорати остида бажарилиши ва бу ҳaқдa нарядда ёзилиши шарт. Бундай ҳолларда эксплуатация қилувчи корхона вакили ҳap куни ишга қўйишни амалга оширади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Созлаш ишларини олиб боришда кузатувчи тайинланмайди. ҚМТ ходимлари бу ишларни хизмат сафаридаги ходим сифатида бажаришлари мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

541. Кузатувчи ҚМТнинг жавобгар ижрочиси билан бир қaтopдa вақтинчалик тўсиқларнинг, огоҳлантириш плакатларининг сақланишига ва бригада аъзолари томонидан кучланиш остида бўлган ток ўтказувчи қисмларгача бўлган хавфсиз масофа сақланиб турилишига жавоб беради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

542. Эксплуатация қилувчи корхона ҚМТ ходимларининг ишга қўйилган участкага кучланиш берилишига йўл қўймаслик учун жавобгардир.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3-§. Электр узатиш линияларининг муҳофаза зонасида ишга қўйиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

543. КЛнинг муҳофаза зонасида иш бажариш учун берилган рухсатномада (далолатнома-ижозатда) кабель линиясининг жойлашиши ва ётган чуқурлиги кўpсатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

544. Эксплуатация корхонасининг ходимларидан тайинланган ишга қўйувчи кучланиш остида бўлган электр узатиш линиясининг муҳофаза зонасида, шунингдек, ишлаб турган ҲЛ таянчлари оралиғидаги ишларга ҚМТнинг ҳap бир бригадасидаги жавобгар ижрочини ишга қўйиши шарт. Ўчирилган электр узатиш линиясининг муҳофаза зонасидаги бошқа ишларга ижозатни ишга қўйувчи ҚМТнинг жавобгар иш раҳбарига бериши, қолган ходимларни эса ҚМТнинг жавобгар иш раҳбарининг ўзи ишга қўйиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

545. ҲЛда жавобгар ижрочиларни ишга қўйишда ишга қўйувчи ҳар бир бригада ишлаётган участкага биттадан ерга улагични ўрнатиши шарт, жавобгар иш раҳбарини ишга қўйишда эса иш участкасига иложи борича яқин қилиб битта ерга улагични ўрнатиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

546. ҲЛда ҚМТнинг иш участкасида ерга улагичларни ўрнатиш ва олишни эксплуатация корхонаси томонидан тайинланган ишга қўйувчи наряд бўйича бажариши шарт. Ерга улагичларни олишга уларни ўpнатиш ҳақидаги топшириқ кўрсатилмасдан алоҳида наряд берилиши мумкин. Бунда бригада аъзоси сифатида ҚМТнинг III гуруҳга мансуб ходими жалб қилиниши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

547. Кўп занжирли ҲЛда эксплуатация қилувчи корхона томонидан тайинланган ишга қўйувчи иш жойини тайёрлашда ушбу Қоидаларнинг 354-бандига асосан байроқчаларни ерга улагичлар ўрнатилган таянчларга ўрнатиши шарт. Байроқчалар ерга улагичлар билан бирга олиниши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

548. КЛнинг муҳофаза зонасида ер қазиш ишларини бошлашдан олдин кабель линияларини эксплуатация қилувчи корхона ходими назорати остида кабелларнинг жойлашиши ва чуқурлигини аниқлаш учун текшириб кўриш мақсадида ер юзаси очилиши (шурф қазилиши), шунингдек, ер қазиш машиналарининг ишлаш майдонини белгилаб қўйиш учун вақтинчалик тўсиқлар ўрнатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

549. Кабель трассаларидан 5 м дан кам масофада зарб билан ҳаракатланадиган машиналар ва механизмлардан фойдаланишга, ер қазиш машиналарини эса — кабель трассасининг муҳофаза зонаси чегарасида ишлашига ижозат берилмайди. Кабель трассаси устидаги тупроқни урувчи болғалар билан 0,3 м дан ортиқ бўлмаган чуқурликгача юмшатишга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

550. Кабелни тешиш зарур бўлганда бу иш наряд бўйича эксплуатация қилувчи корхона ходимларидан тайинланган ишга қўйувчи томонидан бажарилади. Бригада аъзоси сифатида ҚМТнинг IV гуруҳга мансуб ходими жалб қилиниши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

551. Ер қазиш ишлари жараёнида ушбу ишни бажаришга берилган ҳужжатларда кўрсатилмаган кабель кўриниб қолса, ишлар дарҳол тўхтатилиши ва уни сақлаб қолиш чоралари кўрилиб, бу ҳақда ер қазишга рухсат (далолатнома-ижозат) берган корхонага хабар бериш зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

552. Авария ҳолатларида КЛнинг муҳофаза зонасида ер қазиш ишларини бажаришга рухсатни эксплуатация қилувчи корхонанинг иш бажаришга ва ишга қўйиш ҳуқуқига эга бўлган навбатчи ходими бериши мумкин. Бу ҳолда ер қазиш ишлари эксплуатация қилувчи корхона вакили назорати остида олиб борилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

553. Эксплуатация қилувчи корхона ҚМТ ходимлари ишга қўйилган участкаларга ишчи кучланиши берилишига йўл қўймаслик учун жавоб беради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

24-боб. Якунловчи қоида

Олдинги таҳрирга қаранг.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

554. Ушбу Қоидалар талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.

(554-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари қоидаларига
1-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмаларига хизмат кўрсатувчи ходимларнинг электр хавфсизлиги бўйича

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ГУРУҲЛАРИ

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Т/р	Ходимларнинг тоифаси	Хизмат кўрсатиладиган ёки шунга ўхшаш электр қурилмаларида гуруҳни олиш учун зарур бўлган энг кам меҳнат стажи
Т/р	Ходимларнинг тоифаси	I	II	III	IV	V
1.	Электр қурилмаларида ишлашга жалб қилинган электротехник бўлмаган ходимлар (қурувчи ишчилар, фаррошлар, ҳайдовчилар, юк кўтариш машиналари ва механизмларининг машинистлари ва бошқалар)	Белгиланмайди	2 ой	12 ой	-	-
2.	Маъмурий-техник, навбатчи, тезкор таъмирловчи ҳамда таъмирлаш ходимлари
	маълумоти даражаси бўлмаганлар	Белгиланмайди	1 ой	олдинги гуруҳда 2 ой	олдинги гуруҳда 6 ой	олдинги гуруҳда 24 ой
	ўрта маълумот эга бўлганлар	Белгиланмайди	1 ой	олдинги гуруҳда 2 ой	олдинги гуруҳда 3 ой	олдинги гуруҳда 12 ой
	олий маълумотга эга бўлганлар	Белгиланмайди	Белгиланмайди	олдинги гуруҳда 2 ой	олдинги гуруҳда 3 ой	олдинги гуруҳда 6 ой
3.	Амалиётчилар
	ўрта махсус таълим муассасаси амалиётчилари	Белгиланмайди	1 ой	олдинги гуруҳда 6 ой	-	-
	олий таълим муассасаси амалиётчилари	Белгиланмайди	1 ой	олдинги гуруҳда 3 ой	-	-

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Изоҳ.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1. 18 ёшга тўлмаган шахсларга II гуруҳдан юқори гуруҳ беришга рухсат этилмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2. I гуруҳга эга бўлиш учун ушбу электр қурилмасида электр хавфсизлиги бўйича йўл-йўриқ олиб, уни йўл-йўриқларни рўйхатга олиш журналида қайд этиш кифоя. I гуруҳга эга ишчиларга гувоҳнома бериш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3. II — V гуруҳга эга бўлиш учун ходим қуйидагиларни билиши шарт:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр қурилмаларидаги ишлар билан боғлиқ бўлган хавф тўғрисида аниқ тасаввурга эга бўлиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

хавфсизлик қоидаларини ишга тегишли ҳажмда билиши ва қўллаши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр қурилмаларининг ускуналарини ва тузилишини билиши;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бахтсиз ҳодисалар содир бўлганда жабрланувчига биринчи амалий ёрдам беришни, жумладан, юракни ташқаридан массаж қилиш ва сунъий нафас олдиришни билиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

IV ва V гуруҳга эга бўлиш учун электр қурилмаларининг жойлашишини ва ишни хавфсиз ташкил қилишни билиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

V гуруҳни олиш учун қўшимча равишда хавфсизлик қоидаларида қайд этилган талабларининг келиб чиқишини аниқ билиши шарт. Санаб ўтилган талаблар минимал ҳисобланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари қоидаларига
2-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кучланиш остида бўлган ток узатувчи қисмларга яқинлашиш мумкин бўлган

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

МАСОФА

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Кучланиш (кВ)	Одамлардан ва улар қўллайдиган асбоб ҳамда мосламалардан, вақтинча тўсиқлардан ток узатувчи қисмларгача бўлган масофа (м)	Ишчи ва транспорт ҳолатида бўлган механизмлар ва юк кўтариш машиналаридан, строплардан, юк чангалловчи мосламалар ва юклардан ток узатувчи қисмларгача бўлган масофа (м)
1 кВ гача: ҲЛ да қолган электр қурилмаларида	0,6 Меъёрланмайди (тегмасдан)	1,0 1,0
6 — 35	0,6	1,0
110	1,0	1,5
220	2,0	2,5
500	3,5	4,5

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Изоҳ.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Бунда кучланиши 3 кВ бўлган электр қурилмалари кучланиши 6 кВ бўлган электр қурилмаларига тенглаштирилади, кучланиши 20 кВ — 35 кВ га, 60 кВ — 110 кВ га тенглаштирилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари қоидаларига
3-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Наряд-ижозат шакли ва уни тўлдириш бўйича кўрсатмалар

Ташкилот ___________________________________________________ Бўлим _____________________________________________________

	Наряд-ижозат № _________

Иш раҳбарига_______________________ ишга кўювчига______________________ Иш бажарувчига ___________________ кузатувчига__________________________ Бригада аъзолари билан ___________________________________________________ Топширилади____________________________________________________________ Иш бошлансин: сана ___________________ вақти_________________ Иш тугатилсин: сана___________________ вақти _________________

			1-жадвал

	Иш жойларини тайёрлаш бўйича чора-тадбирлар

Ўчириш ишларини бажариш ва ерга улагичларни ўрнатиш лозим бўлган электр қурилмаларининг номи		Нима ўчирилиши ва қаерларга ерга улагич ўрнатилиши керак
1		2




Алоҳида кўрсатмалар _________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ Нарядни берди: сана _______________ вақти _______________ Имзо ____________ фамилияси__________________________________ Наряд муддати : сана___________ вақти_______________ гача узайтирилди. Имзо ____________ фамилияси__________________________________ сана _______________ вақти______________________________________

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

				2-жадвал

Иш жойларини тайёрлашга рухсат ва ишлашга ижозат
Иш жойларини тайёрлашга рухсат ва ишлашга ижозат берди (лавозими, фамилияси ёки имзоси)		Рухсат берилган сана ва вақт	Иш жойларини тайёрлашга рухсат ва ишлашга ижозат олган шахснинг имзоси




Наряднинг орқа саҳифаси
Иш жойлари тайёрланди. Кучланиш остида қуйидагилар қолди: ___________________ _______________________________________________________________________ Ишга қўювчи _______________________________
	(имзо)
Иш раҳбари (иш бажарувчи ёки кузатувчи) ______________________
		(имзо)

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3-жадвал

Кундалик ишлашга ижозат бериш ва иш тугаши

Бригадага йўл-йўриқ берилди ва тайёрланган иш жойида ишга қўйилди

Иш тугади, бригада иш жойидан чиқарилди

Иш жойининг номланиши

Санаси, вақти

Имзолар

Сана, вақти

Иш бажарувчи (кузатувчи) имзоси

Ишга қўювчи

Иш бажарувчи (кузатувчи)

Бригада аъзолари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

					4-жадвал

Бригада таркибидаги ўзгаришлар

Бригада таркибига киритилди (фамилияси, исми, гуруҳи)			Бригада таркибидан чиқарилди (фамилияси, исми, гуруҳи)	Санаси, вақти	Рухсат бердим (имзо)
1			2	3	4




Иш бутунлай тугатилди, бригада иш жойидан чиқарилди, бригада ўрнатган ерга улагичлар олинди ____________________________________________________________________________________________
(лавозими)
______________________________________ га хабар берилди
(фамилияси)
Сана ____________________ вақти ________________________ Иш бажарувчи (кузатувчи) _______________________________________
		(имзо)
Иш раҳбари____________________________________________________
	(имзо)

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Наряд-ижозатни тўлдириш бўйича кўрсатма

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1. Наряддаги ёзувлар аниқ бўлиши керак. Нарядни қалам билан тўлдириш ва матнга тузатишлар киритиш тақиқланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2. Нарядларни рақамлаш тизими корхона раҳбарияти томонидан белгиланади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3. Сана ёзилаётганда аввал кун, кейин ой ва йилнинг охирги икки сони кўpсатилади. Масалан: 02.11.19, 26.01.20.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

4. Нарядда кўpсатилаётган шахснинг фамилиясидан ташқари унинг исми ва отасининг исми ва электр хавфсизлиги бўйича гуруҳи ёзилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

5. Нарядда электр қурилмаларининг, уланмаларининг, ускуналарининг диспетчерлик номи (белгиси) кўpсатилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

6. Агар нарядни тўлдиришда жадвалдаги бўш сатрларга ва матнга ёзиш учун жой етишмаса, ёзувни давом эттириш учун наряд берувчининг имзоси билан наряднинг асосий нусхасидаги тартиб рақами билан унга қўшимча наряд бланкаси бириктирилади. Бунда наряднинг асосий бланкадаги жадвалларнинг охирги сатрига ёки ёзувни давом эттириш керак бўлган матн охирига «Қўшимча нарядга қаралсин» деган ёзув ёзилиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Наряднинг биринчи бети

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

7. «Бўлим» деб кўpсатилган сатрдa электр қурилмаларида иш олиб бориш лозим бўлган корхонанинг бўлими (цех, хизмат тури, туман, участка) кўpсатилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

8. Иш раҳбари тайинланмай бажариладиган ишларда «Иш раҳбарига» деган қaтopга «Тайинланмайди» деб ёзиб қўйилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

9. «Ишга қўювчига» деган сатрдa тезкор таъмирловчи ходимлардан ёки иш бажарувчи тарафидан ишга қўювчини ўриндошлик йўли билан бажаришга таъмирлаш ходимларидан тайинланган шахснинг фамилияси кўрсатилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмаларида ишга қўювчи вазифасини навбатчи бажарадиган бўлса, «Ишга қўювчига» деган қатopгa фамилиясини кўpсатмасдан «Навбатчи» деб ёзилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

10. «Бригада аъзолари билан» деган сатрларда бригада аъзоларининг ҳаммаси қайд этилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар ишлар автомобиллар, механизмлар, ўзи юрар кранларни қўллаб бажариладиган бўлса, унда бригада аъзоларидан ким ҳайдовчи, кранчи, юк илувчи экани кўpсатилиши ҳамда ишлатилаётган механизмнинг ёки ўзи юрар краннинг тури кўpсатилиши зарур (масалан, Тошматов И.Б., II гуруҳ, ТВ-26 телеминора ҳайдовчиси; Аҳмедов Р.С., II гуруҳ, АК-51 кран кранчиси; Саидов Г.Н., I гуруҳ, юк илувчи). Бригада аъзоларининг фамилияси бош келишикда ёзилиши мумкин.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

11. «Топширилади» деган сатрда:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр станциялар, подстанцияларнинг электр қурилмалари ва КЛ учун ишлаш керак бўлган электр қурилмасининг номи ва унинг уланмалари ҳамда ишнинг мазмуни кўpсатилади. Масалан: Жанубий подстанция, 110 кВ кучланишли ОТҚ, шиналарни бириктирувчи ўчиргич, киритгичларни алмаштириш. Мазкур Қоидаларга 8-илованинг 3-бандига асосан бажариладиган ишларда фақат электр қурилмасининг номи ва иш мазмунини кўpcaтишга ижозат берилади;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛ учун ушбу линиянинг номи ва иш бажарилиши керак бўлган участка чегараси (таянчларнинг тартиб рақами кўpсатилиб, қайси таянчларда ёки таянчлар оралиғида иш олиб борилиши, қайси таянчлар оралиғидаги симларда ишлаш, масалан: охирги таянч билан ОТҚ портали орасидаги симда ва шунга ўхшаш) ҳамда ишнинг мазмуни кўpсатилади. Масалан, 500 кВ ли Навоий ИЭС ― Самарқанд ҲЛ, 14 ― 20-рақамли таянчлар, симларни тортиш. Кўп занжирли ҲЛда, шунингдек, занжирнинг номи кўpсатилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

12. «Ишлар бошлансин» ва «Ишлар тугатилсин» сатрларида ушбу наряд бўйича ишларни бошлаш ва тугатиш санаси ҳамда вақти кўpсатилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

13. Электр станциялар, подстанцияларнинг электр қурилмаларида ва КЛда ишлар олиб борилганда 1-жадвалда қуйидагилар кўpсатилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-устунда — коммутация аппаратлари билан операция қилиниши ва ерга улагичлар ўpнатилиши зарур бўлган электр қурилмаларининг номлари;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-устунда — операция бажарилиши зарур бўлган коммутация аппаратлари, уланмалар, ускуналарнинг номлари (белгилари) ва ерга улагичлар ўpнатилиши зарур бўлган жойлар.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвалда иккиламчи занжирларда, релели ҳимоя, автоматика, телемеханика, алоқа тузилмаларидаги ўчиришларни кўpcaтиш талаб қилинмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ТҚдан ўчириладиган ва ерга улагичлар ўрнатиладиган ҲЛ ва КЛ учун бу линияларни эксплуатация қилмайдиган ходим томонидан (масалан: электр станция ва подстанция навбатчиси) 1-жадвал қуйидагича тўлдирилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-устунда — линия ўчирилиши керак бўлган электр станция ёки подстанциянинг номи кўрсатилади;

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-устунда — электр станция ёки подстанциянинг номига мос электр узатиш линиясининг номи (белгиси) кўрсатилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

14. ҲЛда иш бажарилганда 1-жадвалда қуйидагилар кўрсатилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-устунда — наряднинг «Топширилади» деган сатрига ёзилган электр узатиш линиясининг, занжирининг, симларнинг номи ҳамда таъмирланаётган электр узатиш линияси ёки занжирдаги таъмирлаш билан боғлиқ ўчирилишлар ва ерга улагичлар ўрнатилиши зарур бўлган бошқа электр узатиш линиясининг номи (масалан, таъмирланаётган электр узатиш линияси кесиб ўтгaн ёки унинг яқинидан ўтган электр узатиш линияси, кўп занжирли ҲЛнинг бошқа занжирлари ва ҳоказолар);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-устунда — тезкор таъмирловчи ходимлардан тайинланган ишга қўювчи томонидан ўчириладиган ва ерга улагичлар ўрнaтиладиган ҲЛ учун тақсимловчи қурилмадаги ва ҲЛнинг ўзидаги коммутация аппаратларининг номи ва ерга улагичлар ўрнатилиши зарур бўлган таянчларнинг тартиб рақами. Шу билан бирга ушбу устунда мазкур Қоидаларнинг 169, 173 — 175, 177-бандларига асосан иш жойида иш бажарувчи сим ва тросларга ерга улагичларни ўрнатиши шарт бўлган таянчларнинг тартиб рақамлари ёки таянчлар оралиғи кўрсатилиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар наряд бериш пайтида ерга улагичлар ўpнатилиши лозим бўлган жойни аниқлаш мумкин бўлмаса ёки бажариладиган иш ерга улагичларни бир жойдан иккинчи жойга кўчириб бажаришни талаб қилса, ушбу устунда «иш жойларида ерга улагичлар ўрнатилсин» деб ёзилиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-устунда, шунингдек, иш бажарувчи томонидан таъмирланаётган ҲЛ билан кесишган ёки унинг яқинидан ўтган ҲЛга ўрнатилиши керак бўлган ерга улагичларнинг жойлари ҳам кўpсатилиши керак. Агар ушбу ҲЛ бошқа корхона томонидан эксплуатация қилинса, наряднинг «Алоҳида кўpсатмалар» деган сатрига бошқа корхона ходимлари томонидан ўрнатиладиган ерга улагичларни текшириш зарурлиги кўpсатилиши керак.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

15. 1-жадвалга бевосита иш жойини тайёрлаш учун керак бўлган коммутация аппаратлари билан бажариладиган операциялар киритилиши шарт. Иш жойини тайёрлаш жараёнида схемага ўзгартиришлар киритиш билан боғлиқ бўлган алмашлаб улагичлар (ТҚларда бир уланмани ўчириб, бошқа шиналар тизмасига ўтказиш, тармоқ участкасини бир манбадан иккинчи манбага ўтказиш ва ҳоказолар) жадвалга ёзилмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

16. Тезкор таъмирловчи ходимлардан тайинланган ишга қўйувчига наряд бериш пайтида олдиндан тайёрланган иш жойига ижозат бериш топширилган ҳолларда 1-жадвалнинг 2-устунида наряд берувчи иш жойини тайёрлаш учун зарур бўлган ўчирилиши ва ерга уланиши керак бўлган операцияларни ёзиб, ушбу операциялардан қайсилари бажарилгани кўрсатилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш жойини тайёрлаш талаб қилинмайдиган ишларда 1-жадвал устунларига «Талаб қилинмайди» деб ёзиб қуйилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

17. «Алоҳида кўрсатмалар» сатрига қуйидагилар ёзилади:

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ишчиларнинг хавфсизлигини таъминловчи қўшимча чоралар (тўсиқлар ўрнатиш, иш бажарилаётган хоналарда водород йўқлигини текшириш, ёнғинга қарши хавфсизлик чоралари ва ҳоказолар);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш раҳбарининг узлуксиз раҳбарлигида бажариладиган ишнинг босқичлари ёки алоҳида операциялари (мазкур Қоидаларнинг 49-банди);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

агар наряд кузатувчи номига расмийлаштирилса, бригадага бошчилик қилувчи, жавобгар шахс (мазкур Қоидаларнинг 54-банди);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш раҳбарига ёки иш бажарувчига (кузатувчига) бригадани бир иш жойдан бошқа иш жойга кўчиришга ва иш жойига қайта қўйишга ижозат бериш (мазкур Қоидаларнинг 88, 94-бандлари);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

электр қурилмасини ёки унинг қисмини (айрим коммутация аппаратларини) навбатчидан рухсат ёки фармойиш олмасдан улашга рухсат бериш (мазкур Қоидаларнинг 102-банди);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ерга улагичларни вақтинчалик олишга рухсат бериш (мазкур Қоидаларнинг 164-банди);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

иш бажарувчига коммутация аппаратлари билан операцияларни бажаришга рухсат бериш (мазкур Қоидаларнинг 480-банди);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

кранлар билан юкларни бир жойдан иккинчи жойга кўчиришда ишни хавфсиз бажариш учун жавобгар шахс тайинлаш (мазкур Қоидаларнинг 491-банди);

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

бошқа корхоналарнинг ҲЛга қўйилrан ерга улагичларини текшириш зарурлиги тўғpисида кўрсатма (мазкур илованинг 14-банди).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Наряд берувчининг хоҳишига кўра ушбу сатрга ишни хавфсиз бажариш билан боғлиқ бўлган қўшимча тадбирларни ҳам ёзишга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

18. «Нарядни берди» ва «Наряд муддати .... гача узайтирилди» деган сатрларга наряд берувчи унга қўл қўйган вақт ва сана кўрсатади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Наряд берувчи ва унинг муддатини узайтирувчи шахслар қўл қўйишдан ташқари ўзларининг фамилияларини ҳам кўрсатишлари шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

19. 2-жадвал иш жойини тайёрлашга ижозат берилганда ва биринчи бор ишга қўйишда тўлдирилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-устунда иш жойларини тайёрловчи ва ишга қўювчи шахслар иш жойларини тайёрлашга рухсат ва ишга қўйишга ижозат берган шахсларнинг лавозими ва фамилияларини кўрсатадилар. Агар рухсат шахсан берилса, 1-устунда рухсат берувчи имзо чекиб, ўз лавозимини ёзиб қўйиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-устунда рухсат берилган вaқт ва сана кўрсатилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3-устунга иш жойларини тайёрлашга рухсат ва ишлашга ижозат олган шахслар имзо қўядилар. Иш жойларини бир нечта шахслар ёки ҳар хил цех хизматчилари тайёрлашса, 3-устунга иш жойларини тайёрлаганларнинг барчаси имзо қўйишади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар иш жойларини тайёрлашга ва ишлашга ижозат ҳар хил вaқтдa сўраладиган бўлса, 2-жадвалнинг икки қатори: биринчи қатори иш жойини тайёрлашга рухсат учун тўлдирилади, иккинчиси эса ишлашга ижозат учун.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Наряднинг иккинчи бети

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

20. Электр станциялар, подстанцияларнинг электр қурилмаларида ва КЛда иш олиб борилrанда «Иш жойи тайёрланди. Кучланиш остида қуйидагилар қолди» деган сатрга ишга қўювчи таъмирланаётган ва иш жойи яқинидаги қўшни уланмаларнинг (ёки қўшни уланмаларнинг ускуналарини) кучланиш остида қолган ток ўтказувчи қисмларини кўрсатади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ҲЛда иш олиб борилганда ушбу сатрларга наряд берувчи «Алоҳида кўрсатмалар» қаторида кўрсатилган ток ўтказувчи қисмларни, зарур бўлганда эса бошқа ток ўткaзувчи қисмларни ҳам ёзиб қўяди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ишга қўювчи ва иш раҳбари (агар иш раҳбари тайинланмаган бўлса, иш бажарувчи ёки кузатувчи) «Иш жойлари тайёрланди. Кучланиш остида қуйидагилар қолди» деган сатр остига фақат биринчи бор ишлашга ижозат беришда имзо чекадилар.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

21. 3-жадвалда ҳар кунги ишга қўйиш ва уни тугатиш, шу жумладан, бригадани бир иш жойидан иккинчи иш жойига ўтказишда ишга қўйиш ҳамда бригада аъзоларига иш жойида йўл-йўриқ берилганлиги расмийлаштирилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар иш бажарувчи ишга қўювчи вазифасини ўриндошлик йўли билан бажарса, шунингдек, иш бажарувчига қайта ишга қўйишида бригадани ишга қўйишга рухсат берилган бўлса, у ижозат бераётган пайтида жадвалнинг 3 ва 4-устунларига имзо чекади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар иш раҳбарига қайта ишга қўйишда бригадани ишга қўйиш учун рухсат берилган бўлса, у ижозат берган пайтида жадвалнинг 3-устунига имзо чекади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Иш кунининг тугаши муносабати билан боғлиқ бўлган ишни тамомлашни иш бажарувчи (кузатувчи) 6 ва 7-устунларни тўлдириш билан расмийлаштиради.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

22. 4-жадвалда автомобиль ҳайдовчиси ёки механизм машинистини ва кранчини бригада таркибига киритиш ёки ундан чиқаришда қўшимча равишда яна унга бириктирилган автомобиль, механизм ва ўзи юрар краннинг тури ҳам кўрсатилиши керак. 4-устунга бригада таркибини ўзгартиришга рухсат берган хизматчи имзо чекади. Агар рухсат телефон ёки радиоалоқа орқали берилса, иш бажарувчи 4-устунда шу ходим фамилиясини кўрсатиши зарур.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

23. Ишлар тўлиқ тамом қилингандан сўнг иш бажарувчи (кузатувчи) ва иш раҳбари наряднинг ушбу ишларни расмийлаштириш учун мўлжалланган қаторига иш тамом бўлган вақт ва санани кўрсатиб имзо қўядилар. Агар иш раҳбари тайинланмаган бўлса, «Иш раҳбари» деган қaтopгa ҳеч қандай имзо қўйилмайди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар ишнинг тўлиқ тамом бўлганлигини нарядда расмийлаштириш вақтида навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлардан тайинланган ишга қўювчи ёки навбатчи йўқ бўлса ёки иш бажарувчи ўриндошлик йўли билан ишга қўювчи вазифасини ҳам бажарса, иш бажарувчи ёки кузатувчи ушбу расмийлаштиришни фақат ўзининг наряд нусхасида бажаради ва иш тўлиқ тамом бўлганлиги тўғpисидаги хабарни олган хизматчининг лавозимини ва фамилиясини кўрсатиб, хабар қилинган вақт ва санани ёзиб қўяди.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Агар ишнинг тўлиқ тамом бўлганлигини нарядда расмийлаштириш вақтида навбатчи ёки тезкор таъмирловчи ходимлардан тайинланган ишга қўювчи қатнашаётган бўлса, иш бажарувчи ёки кузатувчи, ушбу расмийлаштиришни наряднинг иккала нусхасида бажаради. Агар бригада томонидан ерга улагичлар ўрнатилмаган бўлса, у ҳолда «бригада ўрнатган ерга улагичлар олинди» деган сўзлар иш тўлиқ бажарилганлиги тўғpисидаги хабардан ўчириб ташланиши шарт.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари қоидаларига
4-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Жавобгар шахсларнинг ўриндошлик йўли билан бажаришлари мумкин бўлган

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

ВАЗИФАЛАРИ

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Жавобгар шахс	Ўриндошлик асосида бажарилиши мумкин бўлган вазифалар
Наряд берувчи	Иш раҳбари, Маҳаллий навбатчисиз электр қурилмаларида ишга қўювчи
Иш раҳбари	Иш бажарувчи
Тезкор таъмирловчи ходимдан тайинланган иш раҳбари	Маҳаллий навбатчисиз электр қурилмаларида ишга қўювчи
Тезкор таъмирловчи ходимдан тайинланган иш бажарувчи	Маҳаллий навбатчисиз электр қурилмаларида ишга қўювчи
IV гуруҳга мансуб бўлган иш бажарувчи	Ушбу Қоидаларнинг 121-бандида кўрсатилган ҳолларда ишга қўювчи
Тезкор таъмирловчи ходимдан тайинланган ишга қўювчи	Бригада аъзолари

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари қоидаларига
5-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Нарядлар ва фармойишлар бўйича бажариладиган ишларни ҳисобга олиш ТАРТИБИ

Маҳаллий навбатчиси бўлган электр қурилмаларида (уйда навбатчилик қилувчилар бундан мустасно) нарядлар ва фармойишлар бўйича бажариладиган ишлар қуйида тавсия қилинаётган нарядлар ва фармойишлар бўйича бажариладиган ишларни ҳисобга олишга мўлжалланган журналда ҳисобга олиниши шарт. Журналнинг мос устунларида наряд билан биринчи ишга қўйиш ва уни тўлиқ тугатиш, фармойиш бўйича ишга қўйиш ва уни тугатиш ҳисобга олинади. Унда фақат тезкор журналда қайд этиладиган тезкор ходимларнинг ўзлари берадиган ёки уларнинг кузатуви остидаги фармойишлар билан бажариладиган ишлар бундан мустаснодир. Бундан ташқари наряд бўйича биринчи ва ҳар кунги ишга қўйиш тезкор журналда ёзиб расмийлаштирилади. Бунда фақат наряднинг тартиб рақами ва иш жойи кўрсатилади холос. Нарядлар ва фармойишлар билан бажариладиган ишларни ҳисобга олиш журналини навбатчи ходим тўлдириб боради. Журнал бетларига тартиб рақамлари ёзилган, шнурланган ва шнур учлари муҳрланиб боғланган бўлиши шарт. Журнални сақлаш муддати охирги ёзувдан сўнг 6 ой. Маҳаллий навбатчиси бўлмаган ва уйда навбатчилик қиладиган электр қурилмаларида нарядлар ва фармойишлар бўйича бажариладиган ишларни ҳисобга олиш журнали юритилмайди. Бригаданинг нарядлар ва фармойишлар бўйича ишлашига ижозат берилиши тезкор журналда ҳисобга олиниши шарт.

Нарядлар ва фармойишлар бўйича бажариладиган ишларни ҳисобга олиш журнали

Фармойишнинг тартиб рақами	Наряднинг тартиб рақами	Иш жойи ва номи	Иш бажарувчи ёки кузатувчи (Фамилияси, исми, отасининг исми)	Фармойиш бўйича ишлаётган бригада аъзолари (Фамилияси, исми, отасининг исми)	Фармойиш берган шахс (Фамилияси, исми, отасининг исми)	Иш бошланди (сана, вақти)	Иш тугатилди (сана, вақти)
1	2	3	4	5	6	7	8

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Изоҳ.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1. Фармойишлар бўйича бажариладиган ишлар сони кўп бўлган тақдирда фармойишларнинг тартиб рақамларини ҳap ойда янгидан бошлашга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2. Наряд бўйича бажариладиган ишларда фақат 2, 3, 7, 8-устунлар тўлдирилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3. Маҳаллий шароитларга қараб тавсия қилинаётган журнал нусхасига қўшимчалар киритишга ёки унинг кўринишини ўзгартиришга рухсат этилади.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари қоидаларига
6-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-расм. Электр двигатель билан ишлаганда ерга улагични ўрнатиш мисоли.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

2-расм. Икки чулғамли куч трансформатори билан ишлаганда ерга улагичларни ўрнатиш мисоли.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

3-расм. Секцион реактор ва унинг ўчиргичи билан ишлаганда ерга улагичларни ўрнатиш мисоли.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

4-расм. Кўприк схемасидаги подстанция. 2-сонли трансформаторнинг линия ажратгичида ва туташтиргичнинг ўчиргичида ишлаганда ерга улагичларни ўрнатиш мисоли.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

5-расм. Блок генератор — трансформатор. Генераторда, блокли трансформаторда ва ўз эҳтиёжлари трансформаторида ишлаганда ерга улагичларни ўрнатиш мисоли.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

6-расм. Кучланиши 35-110 кВ шохобчаланишли ҲЛ схемаси. Ушбу Қоидаларнинг 168-бандига мувофиқ ерга улагичларни ўрнатиш мисоли (иш жойидаги ерга улагич кўрсатилмаган):

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

1-иш жойи (иш участкаси); 2-подстанция.

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

7-расм. Кучланиши 10 кВ шохобчаланишли ҲЛ схемаси. Ушбу Қоиданинг 168-бандига мувофиқ кўчма ерга улагич ерга улайдиган тузилма билан жиҳозланган таянчда ўрнатилган (иш жойидаги ерга улагич кўрсатилмаган): 1-электр энергия билан таъминловчи манба; 2-таянч; 3-шохобчаланиш; 4-иш жойи (иш участкаси).

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари қоидаларига
7-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ресиверларни пуфлаш тартиби

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Сиқиб чиқариш операцияси	Танлаш жойи	Аниқланаётган компонент	Меъёр бўйича компонент таркиби, %
Ҳавони карбонат ангидрид гази билан пуфлаш	Ресивернинг усти	Карбонат ангидрид гази	85
Ҳавони азот билан пуфлаш	Ресивернинг усти	Кислород	3,0
Карбонат ангидрид газини водород билан пуфлаш	Ресивернинг пасти	Карбонат ангидрид гази, кислород	1,0 0,5
Азотни водород билан пуфлаш	Ресивернинг пасти	Азот, кислород	1,0 0,5
Водородни карбонат ангидрид гази билан пуфлаш	Ресивернинг усти	Карбонат ангидрит гази	95
Водородни азот билан пуфлаш	Ресивернинг усти	Водород	3,0
Карбонат ангидрид газини ҳаво билан пуфлаш	Ресивернинг пасти	Карбонат ангидрид гази	Йўқ
Азотни ҳаво билан пуфлаш	Ресивернинг пасти	Кислород	20

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари қоидаларига
8-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ўрнатма учлик ва ювилаётган изолятор ўртасида рухсат этилган сув оқими бўйича минимал масофа

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳужжатга таклиф юбориш

Аудиони тинглаш

Ҳужжат элементидан ҳавола олиш

Ўрнатма учликнинг чиқиш диаметри, мм	Оқим бўйича рухсат этилган минимал масофа,м, ҲЛ кучланишида, кВ
Ўрнатма учликнинг чиқиш диаметри, мм	10 гача	35	110	220	500
10	3,0	4,4	5,0	6,0	8,0
12	3,5	4,5	6,0	8,0	10,0
14	4,0	5,0	6,5	8,5	11,0
16	4,0	6,0	7,0	9,0	12,0

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 10.10.2020 й., 09/20/638/1364-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)

Кўриниш

Кўриниш