1-ИЛОВА
Ҳудудлар | Умумий экин майдони, га | Жумладан: | |
асосий экиш, га | қайта экиш, га | ||
Қорақалпоғистон Республикаси | 950 | 550 | 400 |
ҳудудлар: | |||
Андижон | 1 602 | 502 | 1100 |
Бухоро | 3 950 | 250 | 3 700 |
Жиззах | 1800 | 400 | 1400 |
Қашқадарё | 3000 | 1000 | 2000 |
Навоий | 989 | 342 | 647 |
Наманган | 3 095 | 1 217 | 1 878 |
Самарқанд | 1560 | 560 | 1000 |
Сурхондарё | 2 529 | 579 | 1950 |
Сирдарё | 2500 | 1000 | 1500 |
Тошкент | 2400 | 1000 | 1400 |
Фарғона | 1500 | 500 | 1000 |
Хоразм | 1100 | 100 | 1000 |
Жами: | 26 975 | 8000 | 18 975 |
2-ИЛОВА
Т/р | Воқеа номлари | Кутилган натижа | Амалга ошириш муддатлари | Манбалар молиялаштириш | Масъулиятли шахслар | |
I. Соя уруғчилигини ривожлантириш бўйича ташкилий чора-тадбирлар | ||||||
1.1. | Республика Вазирлар Кенгаши томонидан қарорлар қабул қилиш Қорақалпоғистон ва вилоятлар ҳокимликлари фермер хўжаликлари ва экин майдонлари контурлари бўйича сояни жойлаштириш бўйича. | Соя етиштириладиган фермер хўжаликларининг майдонларини ва соя етиштиришнинг режалаштирилган ҳажмларини аниқлаш. | 2017 йил — 2021 йил январь — февраль | — | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Ваҳабов), Ер ресурслари, геодезия, картография ва кадастр давлат қўмитаси (Абдуллаев), «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси (Пардаев), Ўзбекистон Фермер хўжаликлари кенгаши (Турдиев), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ва бошқармалар | |
1.2. | 2017 йилда асосий ва такрорий майдонларда соя экиш, соя етиштириш бўйича агротехнологик хариталарга мувофиқ харажатларни ҳисобга олган ҳолда сотиб олиш баҳоси ва ишлаб чиқариш харажатлари прогнозини ишлаб чиқиш, қайта ишловчи ташкилотлар ва фермер хўжаликлари ўртасида пудрат шартномалари тузишни ташкил этиш. | «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси таркибига кирувчи ташкилотлар ва фермер хўжаликлари ўртасида шартномалар тузилишини таъминлаш. | 2018 — 2021 йил февраль | — | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Ваҳабов), «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси (Пардаев) , Ўзбекистон Фермер хўжаликлари кенгаши (Турдиев), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари ҳамда бошқа манфаатдор ташкилот ва идоралар | |
1.3. | 2017 — 2021 йилларда соя экилган майдонларни босқичма-босқич ошириш, шу жумладан: асосий экиш учун В: 2017 йил — 8 минг гектар; 2018 йил — 11100 гектар; 2019 йил — 14,4 минг гектар; 2020 йил — 17300 га; 2021 йил — 17300 га; қайта экиш учун: 2017 йил — 18 975 га; 2018 йил — 19150 га; 2019 йил — 19400 га; 2020 йил — 19,7 минг гектар; 2021 йил — 20 минг гектар. | Соя етиштириладиган майдонлар ва соя етиштириш ҳажми оширилмоқда. | 2017 — 2021 йиллар | «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси ва бошқа манфаатдор ташкилотлар | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Ваҳабов), Ер ресурслари, геодезия, картография ва кадастр давлат қўмитаси (Абдуллаев), «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси (Пардаев), Ўзбекистон Фермер хўжаликлари кенгаши (Турдиев), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари ва бошқа манфаатдор ташкилотлар ва бошқармалар | |
1.4. | Соя уруғининг зарур ҳажмини аниқлаш ва фермер хўжаликлари шароитида соя экиш вазифасини ҳисобга олган ҳолда унинг захирасини яратиш, шу жумладан: асосий экиш учун В: 2017 йил — 400 тонна; 2018 йил — 555 тонна; 2019 йил — 720 тонна; 2020 йил — 865 тонна; 2021 йил — 865 тонна; қайта экиш учун: 2017 йилда — 950 тонна; 2018 йил — 700 тонна; 2019 йил — 800 тонна; 2020 йил — 900 тонна; 2021 йилда — 1000 тонна. | Деҳқонларнинг талаблари асосида сифатли соя уруғи билан таъминлаш. | 2017 — 2021 йиллар | «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси , Дон ва дуккакли экинлар илмий-тадқиқот институти | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Тешаев), «Ўзёғмўйсаноат» уюшмаси (Пардаев), Дон ва дуккакли экинлар илмий-тадқиқот институти (Сиддиқов), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари ҳамда бошқа манфаатдор ташкилот ва идоралар | |
1.5. | Республиканинг тупроқ-иқлим шароитига мослашган, ёғлилиги юқори бўлган соя навларининг этишмаётган экиш уруғларини марказлашган ҳолда етказиб бериш. | Хорижий мамлакатлардан импорт қилинадиган соя етиштириш бўйича муваффақиятли тажрибалар билан таъминлаш, республика тупроқ-иқлим шароитига мослашган, серҳосил соя навлари уруғларини экиш. | Январь — март 2017 — 2021 | «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси, Дон ва дуккакли экинлар илмий-тадқиқот институти, бошқа манфаатдор ташкилотлар ва идоралар | «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси (Пардаев), Марказий банк (Хўжаев), Давлат божхона қўмитаси (Тоҳирий), Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Тешаев) | |
II. Молиявий фаолият | ||||||
2.1. | Керакли миқдордаги Ёқилғи-мойлаш материаллари, минерал ўғитлар, механизациялашган хизматлар ва иш ҳақини тўлаш учун зарур бўлган маблағлар ҳажмини аниқлаш. | Соя етиштириш бўйича ўз вақтида экиш ва агротехник тадбирларни ўтказиш учун фермер хўжаликларига аванс маблағлари ажратилишини таъминлаш. | 2017 йил апрель — май — 2021 йил 2017 йил — 2021 йил июнь — июль | «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси ва бошқа манфаатдор ташкилотлар | Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари, «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси (Пардаев), Марказий банк (Хўжаев), АКБ Агробанк (Тамикаев), тижорат банклари ва бошқа манфаатдор ташкилот ва идоралар | |
2.2. | таъминлаш мақсадида «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси таркибига кирувчи ташкилотларга ва бошқа қайта ишлаш ташкилотларига тижорат банклари томонидан имтиёзли кредитлар ажратиш. аванс маблағлари ҳисобидан соя етиштирувчи фермер хўжаликлари. | Соя етиштириш учун фермер хўжаликларига ўз вақтида аванс маблағлари ажратилишини таъминлаш. | 2017 — 2021 йиллар | «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси ва бошқа манфаатдор ташкилотлар | Марказий банк (Хўжаев), «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси (Пардаев), тижорат банклари, бошқа манфаатдор ташкилотлар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари | |
III. Агротехник тадбирлар | ||||||
3.1. | Соя етиштирувчи фермер хўжаликлари билан «Ўзнефтмаҳсулот» АЖ, «Ўзагрокимёхимоя» АЖ таъминотчи ташкилотлари, шунингдек механизациялашган хизматлар кўрсатувчи ташкилотлар ўртасида шартномалар тузилишини таъминлаш. | Ёқилғи-мойлаш материаллари ва минерал ўғитлар етказиб бериш, шунингдек механизациялашган хизматлар кўрсатиш бўйича шартномалар тузилишини таъминлаш. | 2017 — 2021 йиллар 20 февралгача | — | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Сафаров), «Ўзёғмўйсаноат» уюшмаси (Пардаев), «Ўзнефтмаҳсулот» АЖ (Файзиев), «Ўзагрокимёхимоя» АЖ (Бекберганов), «Ўзагросервис» АЖ (Турсунов), Марказий банк (Хўжаев), хизмат кўрсатувчи тижорат банклари, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва вилоят ҳокимлиги | |
3.2. | Фермер хўжаликларида шудгорлаш, ер тайёрлаш, соя экиш бўйича бригадалар ташкил этиш, уларга қишлоқ хўжалиги техникаси ва бошқа механизмларни бириктириш, бригадаларнинг иш режаларини тасдиқлаш. | Қишлоқ хўжалиги тадбирларининг ўз вақтида ва сифатли бажарилишини таъминлаш. | 2017 — 2021 йил март | — | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Тешаев), «Ўзёғмўйсаноат» уюшмаси (Пардаев), «Ўзнефтмаҳсулот» АЖ (Файзиев), «Ўзагрокимёхимоя» АЖ (Бекбергенов), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари | |
3.3. | Суғориш тармоқларини инвентаризация қилиш, канал ва зовурларни тозалаш, сув иншоотлари ва гидропостларни таъмирлаш, жадваллар асосида насос агрегатларини узлуксиз электр энергияси билан таъминлаш. | Вегетация даврида соянинг ўз вақтида суғорилишини таъминлаш. | 2017 — 2021 вегетация даврида. | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги, СФУ ва фермер хўжаликлари, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Суғориладиган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш жамғармаси | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Хамраев), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши , вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари | |
3.4. | Соя экин майдонларида касаллик ва зараркунандаларга қарши комплекс кураш чора-тадбирларини амалга ошириш. | Зараркунанда ва касалликларга қарши курашиш чора-тадбирларининг ўз вақтида амалга оширилиши таъминланиб, сифатли ҳосил олинмоқда. | Ўсиш даврида 2017 — 2021 йиллар | Аванс маблағлари ҳисобидан | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Тешаев), «Ўзагрокимёхимоя» АЖ (Очилов), «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси (Пардаев) | |
3.5. | Фермер хўжаликларида ўрим-йиғим ишларини ташкил этиш, «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси таркибига кирувчи ташкилотларга соя ҳосилини етказиб бериш. | Соя ҳосилини ўз вақтида йиғиб олиш таъминланмоқда. | 2017 йил — 2021 йил август — сентябрь | Аванс маблағлари ҳисобидан | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Тешаев), «Ўзагросервис» АЖ (Турсунов), «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси (Пардаев), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари | |
IV. Соя уруғини етиштиришни кўпайтириш бўйича илмий ишлар | ||||||
4.1. | Ғалла ва дуккакли экинлар илмий-тадқиқот институти, унинг филиали ва илмий-тажриба станцияларида «дон — соя» алмашлаб экишни йўлга қўйган ҳолда соянинг серҳосил ва эртапишар навларини яратиш, уларнинг бирламчи уруғчилигини ташкил этиш, 2017 йилдан бошлаб ўта элита ва элита уруғлари билан таъминлаш, зарур бўлган фермер хўжаликлари ва фермер хўжаликларининг юқори ҳажмини ҳисобга олган ҳолда унумдор соя уруғлари. | Дон ва дуккакли экинлар илмий-тадқиқот институти ва илмий-тажриба станцияларида бирламчи уруғчиликни ташкил этиш. Фермер хўжаликларини юқори репродуктив соя уруғлари билан таъминлаш. | 2017 — 2021 йиллар | Фан ва технология агентлиги Дон ва дуккакли экинлар илмий-тадқиқот институти | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Тешаев), «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси (Пардаев) , Дон ва дуккакли экинлар илмий-тадқиқот институти (Сиддиқов) | |
4.2. | Республиканинг турли тупроқ-иқлим шароитларида оқсил ва ёғ миқдори юқори бўлган хорижий селекциянинг юқори маҳсулдор янги соя навларини синовдан ўтказиш, соя етиштириш бўйича муваффақиятли амалиётга эга бўлган мамлакатларнинг селекция ва уруғчилик илмий-тадқиқот муассасалари билан ҳамкорликни йўлга қўйиш, синовлардан муваффақиятли ўтган соя навларини районлаштириш. | Хорижий селекциянинг юқори маҳсулдор соя навларини оқсил ва мой миқдори юқори бўлган навларини мослаштириш республиканинг маҳаллий тупроқ-иқлим шароитларига мослаштирилади. | 2017 — 2021 йиллар | Фан ва технология агентлиги Дон ва дуккакли экинлар илмий-тадқиқот институти | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Тешаев), Дон ва дуккакли экинлар илмий-тадқиқот институти (Сиддиқов) | |
4.3. | Фундаментал ва инновацион илмий ишлар асосида оқсил ва ёғ миқдори юқори бўлган соя навларини танлаш ҳамда уларни етиштиришнинг агротехнологияларини ишлаб чиқиш. | Ҳудудларнинг тупроқ-иқлим шароитларини ҳисобга олган ҳолда, серҳосил соя навларини яратиш, уларни етиштиришнинг агротехнологиясини ишлаб чиқиш таъминланмоқда. | 2017 — 2021 йиллар | Грантлар, Фан ва технология агентлиги | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Тешаев), «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси (Пардаев) , Дон ва дуккакли экинлар илмий-тадқиқот институти (Сиддиқов) | |
4.4. | Ҳудудларда фермер хўжаликлари учун бирламчи ва иккиламчи экиш учун соя етиштириш бўйича ўқув семинарлари ўтказиш. | Фермерларнинг масъулиятини ошириш, ҳудудларнинг тупроқ-иқлим шароитларини ҳисобга олган ҳолда соя ҳосилини ошириш чора-тадбирларини амалга ошириш. | 2017 — 2021 вегетация даврида. | «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Тешаев), «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси (Пардаев), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари | |
4.5. | Соянинг янги маҳаллий серҳосил навларини яратиш, унумдорлигини ошириш, чет эл сармоясини жалб этиш борасида хорижий олимлар билан ҳамкорликда илмий ишлар олиб бориш. | Соя етиштиришда илғор хорижий тажрибани ўрганиш, хорижий илмий муассасалар билан ҳамкорликни йўлга қўйиш. | 2017 — 2021 йиллар | «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси, халқаро грантлар | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Тешаев), «Ўзёғмойсаноат» уюшмаси (Пардаев), Қишлоқ хўжалиги корхоналарини таркибий ўзгартириш агентлиги (Назимов) | |
4.6. | Ўсимликчилик илмий-тадқиқот институтида селекция, уруғчилик ва соя етиштиришнинг агротехнологияси кафедраси ҳамда физиология, биокимё ва фитопатология лабораториясини ташкил этиш. | селекция, уруғчилик ва соя етиштиришнинг агротехнологиялари соҳасида илмий фаолиятни йўлга қўйиш. | 2017 — 2021 йиллар | Халқаро молия институтларининг грантлари | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Тешаев), Қишлоқ хўжалиги корхоналарини таркибий ўзгартириш агентлиги (Назимов), Ўсимликчилик илмий-тадқиқот институти (Аманов) | |
4.7. | Илмий-техник марказларга юклатилган вазифалар ижросини ва илмий-амалий ишларни олиб боришни таъминлаш учун мой ва ёғ-мой ташкилотларига камида 20,0 гектардан кам бўлмаган унумдор ер участкалари ажратилсин. | Республикамизнинг маҳаллий тупроқ-иқлим шароитларига мослашган, таркибида оқсил ва ёғ миқдори юқори бўлган, чет эл селекциясининг серҳосил соя навларини синовдан ўтказиш ва жорий этиш. | 2018 | Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва туманлар ҳокимликлари, Ер, геодезия, картография ва кадастр давлат қўмитаси (Абдуллаев), Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги (Ваҳабов) | ||
3-ИЛОВА
Ҳудудлар | Жами соя ҳосили, тонна | Шу жумладан ташкилотлар ва экинлар бўйича: | ||||||
«Ўзпахтаёғ» АЖ (асосий экиш) | «Ўзпахтаёғ» АЖ, бошқа қайта ишлаш ташкилотлари, Ташқи иқтисодий фаолият миллий банки (қайта экиш) | |||||||
тоннани ташкил этади | умумий қиймати, миллион сўм. | аванс, миллион сўм. | тоннани ташкил этади | умумий қиймати, миллион сўм. | аванс, миллион сўм. | |||
Қорақалпоғистон Республикаси | 1425 | 825 | 990 | 495 | 600 | 720 | 288 | |
ҳудудлар: | ||||||||
Андижон | 2 528 | 878 | 1054 | 527 | 1650 | 1980 | 792 | |
Бухоро | 5 962 | 412 | 494 | 247 | 5 550 | 6 660 | 2 664 | |
Жиззах | 2 778 | 678 | 814 | 407 | 2 100 | 2 520 | 1 008 | |
Қашқадарё | 5000 | 2000 | 2400 | 1200 | 3000 | 3 600 | 1440 | |
Навоий | 1 605 | 634 | 761 | 380 | 971 | 1 165 | 466 | |
Наманган | 4 939 | 2 126 | 2 551 | 1 276 | 2 813 | 3 375 | 1 350 | |
Самарқанд | 2 511 | 1 011 | 1 213 | 607 | 1500 | 1800 | 720 | |
Сурхондарё | 3 885 | 960 | 1 152 | 576 | 2 925 | 3 510 | 1 404 | |
Сирдарё | 4000 | 1750 | 2 100 | 1050 | 2 250 | 2 700 | 1080 | |
Тошкент | 4 100 | 2000 | 2400 | 1200 | 2 100 | 2 520 | 1 008 | |
Фарғона | 2 250 | 750 | 900 | 450 | 1500 | 1800 | 720 | |
Хоразм | 1650 | 150 | 180 | 90 | 1500 | 1800 | 720 | |
Жами: | 42 633 | 14 174 | 17 009 | 8 505 | 28 459 | 34 150 | 13 660 | |
4-ИЛОВА
Ҳудудлар | Жами кредитлар, миллион сўм. | Тижорат банклари | |
Қорақалпоғистон Республикаси | 495 | АТБ «Алоқа банк» Нукус филиали, АТБ «Қишлоқ қурилиш банк» Беруний филиали | |
ҳудудлар: | |||
Андижон | 527 | АТ «Трастбанк» Андижон вилояти филиали | |
Бухоро | 247 | «Ўзмиллиябанк» ташқи иқтисодий фаолиятнинг Когон филиали, АТ «Алоқабанк» Бухоро шаҳар филиали | |
Жиззах | 407 | «Савдогарбанк» АТБ Дўстлик филиали | |
Қашқадарё | 1200 | АТБ «Алоқа банк» Қарши шаҳар филиали, АТБ «Хамкор банк» Қарши шаҳар филиали | |
Навоий | 380 | АТБ «Агробанк» Қизилтепа филиали, АТБ «Ҳамкор банк» Навоий шаҳар филиали | |
Наманган | 1 276 | АТБ «Ипак йўли» Наманган шаҳар филиали, АТ «Алоқабанк» Наманган шаҳар филиали | |
Самарқанд | 607 | АТБ «Ориент Финанcэ Банк» Самарқанд шаҳар филиали | |
Сурхондарё | 576 | АТБ «Капиталбанк» Термиз шаҳар филиали, «Ўзсаноатқурилишбанк» АТБ Сурхондарё вилоят филиали | |
Сирдарё | 1050 | «Ипак йўли» АТБ Чилонзор филиали | |
Тошкент | 1200 | «Ациа Аллианcэ Банк» АТБ Миробод филиали, «Ипак йўли» АТБ Чилонзор филиали | |
Фарғона | 450 | «Ўзмиллийбанк» ВEД Қўқон филиали, АТБ «Хамкор банк» Фарғона филиали | |
Хоразм | 90 | «Ўзмиллийбанк» ташқи иқтисодий фаолият Урганч шаҳар филиали | |
Жами: | 8 505 |
5-ИЛОВА
Ҳудудлар | Умумий экин майдони, га | Ёқилғи ва мойлаш материаллари (тн) | Минерал ўғитлар (т) | ||
азот | фосфор | ||||
Қорақалпоғистон Республикаси | 950 | 105 | 114 | 95 | |
ҳудудлар: | |||||
Андижон | 1 602 | 176 | 192 | 160 | |
Бухоро | 3 950 | 435 | 474 | 395 | |
Жиззах | 1800 | 198 | 216 | 180 | |
Қашқадарё | 3000 | 330 | 360 | 300 | |
Навоий | 989 | 109 | 119 | 99 | |
Наманган | 3 095 | 340 | 371 | 310 | |
Самарқанд | 1560 | 172 | 187 | 156 | |
Сурхондарё | 2 529 | 278 | 303 | 253 | |
Сирдарё | 2500 | 275 | 300 | 250 | |
Тошкент | 2400 | 264 | 288 | 240 | |
Фарғона | 1500 | 165 | 180 | 150 | |
Хоразм | 1100 | 121 | 132 | 110 | |
Жами: | 26 975 | 2 968 | 3 236 | 2 698 | |
6-ИЛОВА
Ш. Тешаев | — | Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирининг ўринбосари, Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги илмий-ишлаб чиқариш маркази бош директори — Кенгаш раиси |
Кенгаш аъзолари: | ||
Р. Сиддиқов | — | Дон ва дуккакли экинлар илмий-тадқиқот институти директори |
А. Аманов | — | Ўсимликчилик илмий-тадқиқот институти директори |
М. Сатаров | — | Ғалла ва дуккакли экинлар илмий тадқиқот институти шоли, ғалла ва дуккакли экинлар илмий тажриба станцияси директори |
И. Анарбоев | — | Ўсимликчилик илмий-тадқиқот институти мойли экинлар бўлими мудири |
Х. Отабоева | — | Тошкент давлат аграр университети профессори |
Д. Эрматова | — | Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети профессори |
Н. Халилов | — | Самарқанд қишлоқ хўжалиги институти профессори |