Ўзбекистон Республикасининг «Дафн этиш ва дафн иши тўғрисида»ги Қонуни (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2010 й., 52-сон, 508-модда) 15-моддаси ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 4 апрелдаги 101-сонли «Дафн этиш ва дафн иши тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунини амалга ошириш чора-тадбирлари ҳақида»ги қарорига (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2011 й, 14-сон, 138-модда) асосан тумандаги дафн этиш жойларини сақлаш ва ободонлаштириш мақсадида, Ўзбекистон Республикасининг «Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида»ги Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1993 й, 9-сон, 320-модда) 6-моддасига асосан қарор қиламан:

1. Дафн этиш жойларини сақлаш ва ободонлаштириш қоидалари 1-иловага мувофиқ, дафн этиш жойларини сақлаш ва ободонлаштириш бўйича туман ишчи гуруҳи таркиби 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Туман ободонлаштириш бошқармаси (Ё. Жонодилов) фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари билан биргаликда тумандаги қабристонларни сақлаш ва ободонлаштириш ишлари ҳамда умумхалқ ҳашари, хотирлаш кунлари ва бошқа тадбирлар ташкил этиб борилсин.

3. Тумандаги қабристонларнинг маъмурияти ва туман ободонлаштириш бошқармаси (Ё. Жонодилов)га:

хизматлар учун қатъиян белгиланган тарифлар бўйича ҳисоб-китоб қилган ҳолда фуқароларнинг қабристонда кўрсатиладиган хизматларга доир буюртмаларини ўз вақтида ва сифатли бажариш;

тумандаги қабристонларнинг ҳудудида «Тумандаги дафн этиш жойларини сақлаш қоидалари» талабларига қатъий риоя этилишини таъминлаш ва амалга оширилган ишлар ҳамда қоидалар талаблари бузилиши ҳолатлари бўйича ҳар ойда туман ҳокимлигига ахборот тақдим этиб бориш вазифаси юклатилсин.

4. Туман архитектура ва қурилиш бўлими (Ш. Сайдахмедов) давлат санитария-эпидемиология назорати маркази (Ё. Усмонов) ва табиатни муҳофаза қилиш инспекцияси (вакант)га:

қабристонлар ташкил этиш учун ер участкаси танлашни шаҳарсозлик ҳужжатлари, гидрогеологик тавсифлар жой рельефининг хусусиятлари, тупроқ таркиби, атроф табиий муҳитга энг кўп йўл қўйиладиган экологик юкламаларни ҳисобга олган ҳолда аҳоли пунктлари ва ҳудудларни қуриш қоидаларига, шунингдек санитария меъёрлари ва қоидаларига мувофиқ амалга ошириш;

қабристонларнинг хизмат кўрсатиш даври муддатларига риоя этилишини таъминлаш ҳамда ишлаб турган ва лойиҳалаштирилаётган қабристонларнинг санитария-ҳимоялаш зонаси ҳудудида бирор-бир турар жой ва жамоат биноларини қуриш ёки дафн этиш учун ажратилган ер участкаларидан ноўрин фойдаланилишининг олдини олиш ҳамда уларга йўл қўймаслик юзасидан аниқ чора-тадбирларни амалга ошириш вазифаси топширилсин.

5. Ушбу қарор «Фориш тонги» газетасида эълон қилинсин ҳамда тегишли тартибда туман ҳокимлигининг расмий веб-сайтига жойлаштирилсин.

6. Мазкур қарор бажарилишининг назорати туман ҳокимининг биринчи ўринбосари Т. Нуруллаев зиммасига юклатилсин.

7. Ушбу қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

1. Мазкур қоидалар туман ҳудудидаги дафн этиш жойлари (кейинги ўринларда — қабристонлар деб аталади) ва қабр усти ёдгорликлари иншоатларини сақлаш ҳамда маҳаллий аҳоли, шунингдек бошқа миллатлар ва халқларнинг мавжуд анъаналари, урф-одатлари ва удумларига мувофиқ улардан фойдаланиш тартибини белгилайди.

2. Туман ободонлаштириш бошқармаси ва қабристонларнинг маъмурияти мазкур қоида ва бошқа қонун ҳужжатлари ижроси юзасидан қуйидагиларни таъминлайди:

қабристонларни ҳар куни зиёратлар ва дафнлар учун очиқ бўлиши жумладан, диний конфессия ва маҳаллий анъаналарга мансублигига боғлик ҳолда очиш ва ёпиш вақтлари (қабристоннинг иш жадвали, зиёрат қилиш қоидалари) ва бошқа йўл-йўриқ ҳужжатларини белгилаш:

қабристонга асосий кириш жойида маъмурий ва бошқа бинолар, йўллар, хиёбонлар, тарихий ва мемориал қабрлар, жамоат ҳожатхоналари ва бошқа объектларнинг жойлашишини белгилаган ҳолда қабристоннинг схематик тарихи, туман ободонлаштириш бошқармаси, қабристон маъмурияти тўғрисидаги (манзил ва алоқа боғлаш телефонлари) ва бошқа маълумотларни тахтада кўрсатган ҳолда ўрнатиш;

қабристонлар ҳудудида жамоат тартиби ва сокинликни бузиш, маст-аласт, гиёҳвандлик ҳамда бошқа ақл-ирода фаолиятига таъсир этувчи моддалар таъсири остида бўлиш, қабр усти ёдгорликларига ва яшил ўсимликларга шикаст етказиш, шунингдек қуруқ ўт, барг, шох-шабба ва дарахтларнинг шолчаларини ёқиш, мол ва бошқа уй ҳайвонларини боқиш, мевали кўчатлар ўтқазиш ҳамда қишлоқ хўжалиги экинлари ўстиришни олдини олиш;

ёдгорликлардаги ёзувларнинг мазмунини назорат қилиш, уларда ўлим тўғрисидаги ҳужжатлардаги маълумотларга номувофиқликлар бўлишига йўл қўймаслик, қабрларни ва қабр усти ёдгорликларини рўйхатдан ўтказиш дафтарлари ҳамда дафн этишни амалга ошириш ҳуқуқини берадиган барча ҳужжатларни рақамланган ва ип билан тикилган ҳолда ҳужжатлар йиғма жилдларини юритиш ва белгиланган тартибда сақлаш;

бош хиёбон, асосий ва иккинчи даражали йўлларда тўсиқсиз юриш ва ўтиш имкониятини (кордан тозалаш, музни парчалаш, қум сепиш ва шу кабиларни) таъминлаш;

эскирган (қуриган) дарахтларнинг ағдарилиши ва қабр усти ёдгорликларини шикастлашига йўл қўймаслик учун уларнинг ўз вақтида кесилишини таъминлаш;

умумий фойдаланиш жойларини тоза сақлаш, хиёбонлар бўйлаб маиший чиқиндилар учун махсус яшик ва қутилар ўрнатиш, маиший чиқиндиларнинг қабристон ҳудудидан ўз вақтида олиб чиқилишини таъминлаш;

қабристоннинг бутун ҳудудини хар йили камида икки марта ҳар томонлама супуриб-сидиришни амалга ошириш;

муҳандислик иншооатларининг зарур даражада ишлашини таъминлаш, ташқи тўсиқ, бино ва иншоатлар, йўллар, муҳандислик тармоқлари ва иншооатларининг жорий ва мукаммал таъмирланишини амалга ошириш хамда кўкаламзорлаштириш;

барча турдаги яшил ўсимликларни суғориш ва парваришлашни таъминлаш, уларни янгилаш, зараркунандалар, касалликлар ва бегона ўтларга қарши курашиш;

туман ФҲДЁ бўлими томонидан берилган ўлим тўғрисида белгиланган шаклдаги тегишли ҳужжатлар ва суд-тиббий хулоса бериш билан боғлиқ ўлимларга оид ҳужжатлар тақдим этилганидан кейин дафн этиш учун жой (участка) ишлаб турган қабристонларда бепул ва қатъиян санитарияга доир ва бошқа қоидалар ҳамда меъёрларга мувофиқ фуқароларга (ташкилотларга) уларнинг буюртманомаларига кўра ажратиш;

марҳумларни гўр қазиш меъёрлари ва қоидаларига риоя этган холда дафн этишни таъминлаш;

қабрнинг рўйхат рақамини кўрсатилган бетон устунга ўрнатиш;

анжомларнинг (белкурак, паншаха, пақир, ҳокандоз, супурги, замбил ва ҳоказоларнинг) етарли миқдорда бўлишини ва уларнинг фуқароларга қабрларга қараш учун бепул (тилхат билан) берилишини таъминлаш;

қабристонда зарур даражадаги тартибни таъминлаш бўйича, шу жумладан умумхалқ ҳашари, хотирлаш кунлари ва бошқа тадбирларни ташкил этишда фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари билан яқин алоқада бўлиш;

хизматлар учун қатъиян белгиланган тарифлар бўйича ҳисоб-китоб қилган ҳолда фуқароларнинг қабристонда кўрсатиладиган хизматларга доир буюртмаларини ўз вақтида ва сифатли бажариш;

қабр усти ёдгорликларини ўрнатиш тартибига, ҳудудни кўкаламзорлаштириш учун дарахт ва буталарнинг турларини тўғри танлашга риоя этилишини назорат қилиш;

қабр атрофида металлдан ясалган ва бошқа тўсиқларни ўрнатиш (ўсимликлардан иборат яшил тўсиқлардан ташқари), қўшни қабрларнинг ҳудудларини ва бўш ер участкаларини эгаллаб оладиган қабр усти ёдгорликларини барпо этишни тақиқлаш;

дафн этилганнинг қариндошларига эскириб кетган қабр усти ёдгорлиги тўғрисида ёзма хабар қилиш ва уни тузатишни талаб қилиш;

ёнғин хавфсизлиги қоидаларига риоя этилишини таъминлаш, ёнғинга қарши шитларни зарур миқдорда ёнғинга қарши анжомлар билан бутлаш;

қабр усти ёдгорликларининг сақланишини таъминлаш, улар ўғирланган, бузилган, вайрон қилинган тақдирда ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларини ва ёдгорликларнинг эгаларини хабардор қилиш;

гўр қазувчи ишчилар ҳамда марҳумларни ювувчи ва кийинтирувчи ишчиларга санитария қоидаларини ҳамда диний ва маҳаллий анъаналарни ҳисобга олиб меъёрларни қатъиян бажарган ҳолда ишларни бажаришнинг хавфсиз усулларини ўргатишни ташкил қилади.

3. Қабристон хизматларидан фойдаланувчи фуқаролар (ташкилотлар)нинг ҳуқуқлари ва мажбуриятлари:

тегишли диний конфессия қабристонида вафот этган яқинлари ва қариндошларини дафн этиш учун бепул участка олиш ҳамда қабрга ва қабр усти ёдгорликларига қараш учун қабристон анжомларидан бепул фойдаланиш;

санитария қоидалари ҳамда бошқа қоидалар ва меъёрларга зид бўлмаган диний маросимлар за маҳаллий анъаналарга риоя этган ҳолда дафн этиш удумини бажариш;

дафн этишни амалга оширган фуқаролар ва ташкилотлар қабрлар ҳамда қабр усти ёдгорликларини зарур ҳолатда сақлаш;

маросим хизматларидан фойдаланиш за уларга белгиланган тарифлар бўйича ҳақ тўлаш;

буюртирилган хизматларнинг ўз вақтида ва сифатли бажарилишини қабристон маъмуриятидан талаб қилиш;

туман ободонлаштириш бошқармаси билан келишган ҳолда яқинлари ва қариндошларининг қабрларига қабр усти ёдгорликлари ўрнатиш;

қабр усти ёдгорликларининг ўлчамлари ва жойлаштирилиши, шунингдек дарахт ва буталар ўтқазиш олдиндан қабристон маъмурияти билан келишади.

4. Маҳаллий давлат ҳокимияти органи мазкур қоида ва бошқа қонун ҳужжатлари ижроси юзасидан қуйидагиларни таъминлаши шарт:

фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва диний ташкилотларнинг таклифларини ҳисобга олган ҳолда экологик экспертиза ва санитария-гигиена хулосаси мавжуд янги қабристонларни барпо этиш ва ишлаб турганларини қайта қуриш ҳамда кўчириш (ёпиш) ишларини ер тўғрисидаги қонун ҳужжатларига мувофиқ, белгиланган тартибда қарорлар билан расмийлаштириш;

ёпилган қабристонларга дафн этиш. шу жумладан эски қабрга дафн этишни тақиқлаш;

таниқли давлат арбоблари ва раҳбарларнинг қабрлари, қабр усти ёдгорликларини, тарихий обидалар рўйхатини тасдиқлаш. Маҳалли бюджет маблағларидан уларни намунали тартибда сақлашни амалга ошириш;

қабристонларни кўкаламзорлаштириш — қабристон ҳудуди атрофида яшил зона барпо этиш, хиёбонлар, йўллар, майдончалар бўйлаб дарахтлар, буталар ва яшил иҳота ўсимликлари экишни маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан амалга ошириш;

аҳоли пункти учун қабристонга ер участкалари унинг ҳудудидан ташқарида, яъни қўшни туман (шаҳар) ҳудудида берилган ҳолларда лойиҳалаш, қуриш, сақлаш ва фойдаланиш бўйича барча харажатлар қабристон жойлашган жой туманнинг маҳаллий бюджети ҳисобига, шунингдек қонун ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга ошириш;

хайр-эҳсонларни амалга ошириш билан боғлиқ ташкилий масалаларни ҳал этиш учун бошқарма вакили (бухгалтер), қабристон назоратчиси, ҳудудида қабристон жойлашган фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи (маҳалла қўмитаси) вакилидан иборат таркибдаги комиссияни тегишли тартибда қарорлар билан ташкил этади.

5. Туман архитектура ва қурилиш бўлими, туман давлат санитария-эпидемиология назорати маркази ҳамда туман табиатни муҳофаза қилиш инспекцияси мазкур қоида ва бошқа қонун ҳужжатлари ижроси юзасидан қуйидагиларни таъминлайди:

илгари қабристонлар жойлашган ҳудудлардан, улар кўчирилган пайтдан бошлаб йигирма йил ўтгандан кейин фойдаланишга рухсат берилгандан сўнг мазкур ҳудудлардан фақат манзарали яшил ўсимликлар ўтқазиш учун фойдаланишни ҳамда ушбу ҳудудларда бино ва иншооатлар қуриш олдини олиш ва уларга йўл қўймаслик юзасидан аниқ чора-тадбирларни амалга ошириш;

қабристонлар ташкил этиш учун ер участкасини танлаш шаҳарсозлик ҳужжатлари, гидрогеологик тавсифлар, жой рельефининг хусусиятлари, тупроқ таркиби, атроф табиий муҳитга энг кўп йўл қўйиладиган экологик юкламаларни ҳисобга олган ҳолда аҳоли пунктлари ва ҳудудларни қуриш қоидаларига. шунингдек санитария меъёрлари ва қоидаларига мувофиқ амалга оширилишини ҳамда дафн жойининг белгиланмаган узоқ муддат мавжуд бўлишини таъминлаш;

қабристонларда яшил ўсимликларни муҳофаза қилиш бўйича зарур ҳолларда биологик ва кимёвий тадбирлар амалга оширилишини таъминлайди.

6. Туман ободонлаштириш бошқармаси дафн этиш жойларини сақлаш ва ободонлаштиришга юридик ва жисмоний шахсларнинг хайр-эҳсонларини йиғиш, ҳисобга олиш ва улардан мақсадли фойдаланишни ташкил этиш бўйича мазкур қоида ва бошқа қонун ҳужжатлари ижроси юзасидан қуйидагиларни таъминлайди:

юридик ва жисмоний шахсларнинг хайр-эҳсонларидан (пул маблағлари, товар-моддий бойликлар бериш, шунингдек ишларни бажариш ёки хизматлар кўрсатиш) қабристон ҳудудини сақлаш ва ободонлаштириш жорий ва мукаммал таъмирлаш мақсадларида фойдаланиш;

хайр-эҳсонларни йиғиш учун қабристон ҳудудида махсус ажратилган жойларда пломбаланган турғун металл яшиклар (қутилар)ни қўриқлаш, қабристоннинг хизмат кўрсатувчи ходими зиммасига юклаш;

жисмоний шахс томонидан нақд пул маблағлари тарзидаги хайр-эҳсонлар исмини ошкор этмасдан ёки (жисмоний шахснинг хоҳишига кўра) ушбу жисмоний шахс билан бошқарма ўртасида тузиладиган ихтиёрий хайр-эҳсон қилиш тўғрисидаги шартномага асосан беради.

7. Туман ҳокимлиги молия бўлими ва туман ғазначилик бўлими хайр-эҳсонларни жамғариш ижроси бўйича назоратни мазкур қоида ва бошқа қонун ҳужжатларига асосан олиб боради.

8. Қабристонларни ёпиш тўғрисидаги қарорлар мажбурий тартибда оммавий ахборот воситаларида эълон қилиниб ҳокимликнинг расмий веб-сайтига жойлаштирилади.

Ушбу турдаги қарорлар ижроси бўйича ва ташкилий ишлар режасини тегишли ижрочиларга ҳамда аҳоли пунктларига фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари орқали ҳам етказилади.