Ушбу Конвенциянинг иштирокчи-давлатлари,

болаларнинг манфаатлари уларга васийлик қилишга тааллуқли масалаларда муҳим аҳамиятга эга эканлигига қатъий ишонч ҳосил қилиб,

болаларни ноқонуний кўчириш ёки ушлаб туришнинг зарарли оқибатларидан халқаро миқёсда ҳимоя қилишни ва уларнинг зудлик билан доимий яшаш давлатига қайтарилишини таъминлайдиган тартиб-таомилларни белгилашни, шунингдек фойдаланиш имкониятига эга бўлиш ҳуқуқларини ҳимоя қилишни таъминлаш истагини билдириб,

шу мақсадда Конвенция тузишга қарор қилиниб, қуйидаги қоидалар тўғрисида келишиб олдилар:

Ушбу Конвенциянинг мақсадлари:

а) Аҳдлашувчи давлатлардан бирига ноқонуний равишда кўчирилган ёки Аҳдлашувчи давлатлардан бирида ушлаб турилган болаларнинг зудлик билан қайтишини таъминлаш;

б) бир Аҳдлашувчи давлатнинг қонунчилигида назарда тутилган васийлик ва фойдаланиш имкониятига эга бўлиш ҳуқуқларига бошқа Аҳдлашувчи давлатларда самарали риоя этилишини таъминлаш.

Аҳдлашувчи давлатлар ўз ҳудудларида Конвенция мақсадларига эришишни таъминлаш учун барча тегишли чораларни кўрадилар. Бунинг учун улар ўз ихтиёрида бўлган энг тезкор процедуралардан фойдаланадилар.

Болани кўчириш ёки ушлаб туриш ноқонуний сифатида кўрилади, агар:

а) ҳар қандай шахсга, муассасага ёки бошқа ташкилотга берилган васийлик ҳуқуқлари биргаликда ёки якка тартибда болани кўчириш ёки ушлаб турилгунга қадар доимий яшаган давлати қонунчилигига мувофиқ амалга оширилган бўлса;

б) кўчириш ёки ушлаб туриш вақтида ушбу ҳуқуқлар ҳақиқатан ҳам биргаликда ёки якка тартибда амалга оширилган ёхуд агар кўчириш ёки ушлаб туриш содир бўлмаганда амалга оширилган бўлса.

Юқорида (а) бандда айтиб ўтилган васийлик ҳуқуқлари, хусусан, қонунга мувофиқ ёхуд суд ёки маъмурий қарор асосида ёхуд ушбу давлатнинг қонунчилигига кўра юридик кучга эга бўлган келишув асосида юзага келиши мумкин.

Конвенция бирон бир Аҳдлашувчи давлатда доимий равишда истиқомат қилувчи ҳар қандай болага бевосита васийлик ёки фойдаланиш имкониятига эга бўлиш ҳуқуқи бузилишидан олдин қўлланилади. Конвенцияни қўллаш бола 16 ёшга тўлганда тўхтатилади.

Ушбу Конвенция мақсадлари учун:

а) «васийлик ҳуқуқлари» боланинг шахсияти тўғрисида ғамхўрлик қилиш билан боғлиқ ҳуқуқларни, хусусан, боланинг яшаш жойини аниқлаш ҳуқуқини ўз ичига олади;

б) «фойдаланиш имкониятига эга бўлиш ҳуқуқлари» болани чекланган муддатга унинг доимий яшаш жойидан бошқа жойга олиб кетиш ҳуқуқини ўз ичига олади.

Аҳдлашувчи давлат Марказий органга Конвенция томонидан юклатилган вазифаларни бажариш учун мазкур органни тайинлайди.

Федерал давлатлар, бир нечта ҳуқуқий тизимларга эга давлатлар ёки автоном ҳудудий бирликларга эга давлатлар бир нечта Марказий органларни тайинлаши ва уларни ваколатларининг ҳудудий чегараларини белгилашлари мумкин. Агар давлат бир нечта Марказий органларни тайинлаган бўлса, у ўз номидан ушбу давлат ҳудудидаги тегишли Марказий органга топшириши учун аризалар юбориладиган Марказий органни тайинлаши керак.

Марказий органлар бир-бири билан ҳамкорлик қилади ҳамда болаларнинг зудлик билан қайтишини ва ушбу Конвенциянинг бошқа мақсадларига эришишни таъминлаш учун ўз давлатларидаги ваколатли органлар ўртасидаги ҳамкорликка кўмаклашади.

Хусусан, улар тўғридан-тўғри ёки воситачи орқали барча зарур чораларни кўрадилар:

а) ноқонуний кўчирилган ёки ушлаб турилган боланинг жойлашган жойини аниқлаш;

б) вақтинчалик чоралар кўриш ёки чораларни кўришни таъминлаш орқали болага қўшимча зарар етказилишининг ёхуд манфаатдор томонларга зарар етказилишининг олдини олиш;

с) боланинг ихтиёрий қайтишини таъминлаш ёки низоли масалаларни тинч йўл билан ҳал қилишга кўмаклашиш;

д) агар керак бўлса боланинг ижтимоий ҳолатига оид маълумотларни алмашиш;

э) Конвенциянинг қўлланилиши билан боғлиқ қисмида ўз давлатининг қонунчилиги тўғрисида умумий ахборотни тақдим этиш;

ф) боланинг қайтиб келишига эришиш учун суд ёки маъмурий процедураларни юритиш ёки қўзғатишга кўмаклашиш ҳамда керак бўлганда, фойдаланиш имкониятига эга бўлиш ҳуқуқининг самарали амалга оширилишини ташкил этиш ёки таъминлаш чораларини кўриш;

г) агар вазият талаб этса, юридик ёрдам ва маслаҳат беришни таъминлаш ёки адвокат ва ҳуқуқий масалалар бўйича маслаҳатчиларнинг иштирокини таъминлашга кўмаклашиш;

ҳ) боланинг хавфсиз қайтишини таъминлаш учун зарур ва мос келадиган маъмурий чораларни кўзда тутиш;

и) Конвенцияни амалга ошириш тўғрисида бир-бирларини хабардор қилиш ва иложи борича уни қўллашдаги тўсиқларни бартараф этиш.

Боланинг васийлик ҳуқуқлари бузилган ҳолда кўчирилган ёки ушлаб турилганлигини даъво қилган ҳар қандай шахс, муассаса ёки бошқа ташкилот болани қайтишини таъминлашга ёрдам сўраб боланинг доимий яшаш жойидаги Марказий органга ёки ҳар қандай бошқа Аҳдлашувчи давлатнинг Марказий органига мурожаат қилиши мумкин.

Аризада қуйидагилар кўрсатилиши керак:

а) аризачининг, боланинг ва болани ўғирлаб кетган ёки ушлаб турган шахснинг шахси тўғрисида маълумотлар;

б) агар бундай маълумотлар мавжуд бўлса, боланинг туғилган санаси;

с) ариза берувчининг болани қайтариш тўғрисидаги талабига асосланган ҳолатлар;

д) боланинг турган жойи ва бола ким билан биргалиги тахмин қилинаётган шахснинг кимлиги тўғрисида мавжуд бўлган барча маълумотлар.

Аризага илова қилиниши мумкин:

э) ишга тегишли ҳар қандай қарор ёки келишувнинг тасдиқланган нусхаси;

ф) боланинг доимий яшайдиган давлатининг Марказий органи ёки бошқа ваколатли органи ёки ушбу давлатнинг тегишли қонунчилигига оид ваколатли шахсдан келиб чиққан гувоҳнома ёки ёзма кўрсатма;

г) ишга тегишли бошқа ҳар қандай ҳужжат.

Агар 8-моддада назарда тутилган аризани олган Марказий орган боланинг бошқа Аҳдлашувчи давлатда эканлигига ишониш учун асосларга эга бўлса, у ушбу аризани тўғридан-тўғри ва дарҳол мазкур Аҳдлашувчи давлатнинг Марказий органига юборади ҳамда вазиятга қараб сўров юборган Марказий органни ёки аризачини хабардор қилади.

Бола жойлашган давлатнинг Марказий органи боланинг ихтиёрий равишда қайтиши учун барча зарур чораларни кўриши ёки кўрилишини таъминлаши шарт.

Аҳдлашувчи давлатларнинг суд ёки маъмурий органлари болани қайтариш учун шошилинч чоралар кўришлари шарт.

Агар тегишли суд ёки маъмурий орган процедуралар бошланган кундан бошлаб олти ҳафта мобайнида қарор қабул қилмаган бўлса, аризачи ёки сўров юборилган давлатнинг Марказий органи ўз ташаббуси билан ёки сўров юборган давлат Марказий органининг илтимосига биноан кечикиш сабаблари тўғрисида тушунтириш талаб қилишга ҳақли. Агар сўров юборилган давлатнинг Марказий органи томонидан жавоб олинган бўлса, ушбу орган жавобни вазиятга қараб сўров юборган давлатнинг Марказий органига ёки аризачига юборади.

Агар бола 3-моддага мувофиқ ғайриқонуний равишда кўчирилган ёки ушлаб турилган бўлса ва бола жойлашган Аҳдлашувчи давлатнинг суд ёки маъмурий органларида иш жараёни бошланган пайтда бола ғайриқонуний кўчирилган ёки ушлаб турилган кундан бошлаб бир йилдан кам вақт ўтган бўлса, мазкур орган болани қайтаришни буюриши шарт.

Агар иш аввалги бандда кўрсатилган бир йиллик муддат тугаганидан кейин бошланган бўлса ҳам, суд ёки маъмурий органлар, агар бола янги муҳитга мослашганлиги исботланмаса, болани қайтаришни буюриши шарт.

Агар сўров юборилган давлатнинг суд ёки маъмурий органи болани бошқа давлатга кўчирилганига ишониш учун асоси бўлса, ушбу орган иш жараёнини тўхтатиши ёки болани қайтариш тўғрисидаги аризани рад этиши мумкин.

Аввалги модданинг қоидаларига қарамасдан, сўров юборилган давлатнинг суд ёки маъмурий органи, агар боланинг қайтарилишига тўсқинлик қилувчи шахс, муассаса ёки бошқа орган қуйидагиларни белгиласа, болани қайтариш тўғрисида қарор қабул қилишга мажбур эмас:

а) болага ғамхўрлик қилган шахс, муассаса ёки бошқа орган болани кўчирилиши ёки ушлаб турилиши пайтида ўз васийлик ҳуқуқига эга бўлмаган ёхуд унинг кўчирилиши ёки ушлаб турилишига розилик берган ёки кейинчалик бунга эътироз билдирмаган; ёки

б) боланинг қайтиши унга жисмоний ёки руҳий зарар етказиши хавфини туғдириши ёхуд уни бошқа йўл билан чидаб бўлмас ҳолатга тушиб қолиши каби жиддий хавф мавжуд.

Суд ёки маъмурий орган, агар бола қайтиб келиши бўйича эътироз билдирса ҳамда ўзининг қарорлари учун жавоб бериши мумкин бўлган ёшга ва етуклик даражасига етган бўлса, болани қайтариб беришни буюришни рад этиши мумкин.

Ушбу моддада келтирилган ҳолатларни кўриб чиқишда суд ва маъмурий органлар боланинг доимий яшайдиган мамлакатининг Марказий органи ёки бошқа ваколатли органи томонидан боланинг ижтимоий ҳолати билан боғлиқ тақдим этилган маълумотларни ҳисобга олишлари керак.

3-моддага мувофиқ ғайриқонуний кўчириш ёки олиб кетиш содир бўлганлигини аниқлашда сўров юборилган давлатнинг суд ёки маъмурий органлари тўғридан-тўғри қонунчиликни, шунингдек ушбу қонунчиликни тасдиқлаш ёки хорижий давлатнинг бошқа ҳолатда қўлланилиши мумкин бўлган қарорларини тан олиш учун махсус процедураларга мурожаат қилмасдан, бола яшайдиган мамлакатда расман тан олинган ёки тан олинмаган суд ва маъмурий қарорларни бевосита эътиборга олишлари мумкин.

Аҳдлашувчи давлатнинг суд ёки маъмурий органлари болани қайтариб бериш тўғрисида буйруқ чиқаришдан олдин аризачидан боланинг доимий истиқомат қиладиган мамлакати органларининг қарорини ёхуд ушбу Конвенциянинг 3-моддасига мувофиқ уни олиб кетиш ёки ушлаб туриш ноқонуний бўлганлиги тўғрисидаги бошқа қарорни, агар бундай қарор ёки ажримни ушбу давлатдан олиш мумкин бўлса, уни тақдим этишни сўраши мумкин. Аҳдлашувчи давлатларнинг Марказий органлари ариза берувчига иложи борича бундай қарор ёки ажримни олишда ёрдам беришга мажбурдирлар.

3-моддагамувофиқ болани ғайриқонуний топшириш ёки ушлаб туриш тўғрисида хабар олгандан сўнг, бола кўчирилган ёки у ушлаб турилган Аҳдлашувчи давлатнинг суд ёки маъмурий органлари бола ушбу Конвенцияга биноан қайтариб берилмаслиги аниқланмагунча ёки агар хабар олингандан кейин оқилона вақт давомида ариза берилмаган бўлса, васийлик ҳуқуқининг моҳияти тўғрисида қарор қабул қилишга ҳақли эмас.

Васийлик тўғрисидаги қарор сўров юборилган давлатга тақдим этилганлиги ёки тасдиқланиши кераклиги, ушбу Конвенцияга мувофиқ болани қайтаришни рад этиш учун асос бўлмайди, бироқ сўров юборилган давлатнинг суд ёки маъмурий органлари мазкур Конвенцияни қўллашда бундай қарорнинг сабабларини ҳисобга олиши мумкин.

Ушбу модданинг қоидалари суд ёки маъмурий органларнинг исталган вақтда болани қайтариб бериш тўғрисида буйруқ бериш бўйича ваколатларини чекламайди.

Ушбу Конвенцияга мувофиқ чиқарилган болани қайтариш тўғрисидаги қарор ҳар қандай васийлик масаласининг афзалликларини аниқлаш сифатида қабул қилиниши мумкин эмас.

12-модда қоидаларига мувофиқ болани қайтариб бериш, агар сўров юборилган давлатнинг инсон ҳуқуқлари ва асосий эркинликларига тегишли бўлган асосий принциплари билан ҳал этилмаса, рад этилиши мумкин.

Фойдаланиш имкониятига эга бўлиш ҳуқуқларидан самарали оширишни ташкил этиш ёки таъминлаш чораларини кўриш тўғрисидаги ариза Аҳдлашувчи давлатларнинг Марказий органларига болани қайтариш тўғрисидаги ариза билан бир хил тарзда тақдим этилиши мумкин.

Ҳокимиятнинг Марказий органлари тинч йўл билан фойдаланиш имкониятига эга бўлиш ҳуқуқларини амалга оширишга кўмаклашиш ва бундай ҳуқуқлардан фойдаланиш билан боғлиқ бўлиши мумкин бўлган ҳар қандай шартларни бажариш мақсадида 7-моддада кўрсатилган ҳамкорлик бўйича мажбуриятлари билан боғлиқдир. Марказий органлар бундай ҳуқуқлардан фойдаланиш йўлидаги барча тўсиқларни имкон қадар бартараф этиш учун барча чораларни кўришга мажбур.

Марказий органлар тўғридан-тўғри ёки воситачилар орқали бундай ҳуқуқларни ташкил қилиш ёки ҳимоя қилиш ва ушбу ҳуқуқларни амалга ошириш билан боғлиқ бўлиши мумкин бўлган шартларга риоя қилишни таъминлаш мақсадида тартиб-таомилларга қизиқтириши ёки кўмаклашиши мумкин.

Ушбу Конвенцияни қўллаш доирасида суд ёки маъмурий процедураларни амалга ошириш билан боғлиқ харажатлар ва харажатларни тўлашни кафолатлаш учун ҳеч қандай гаров ёки бошқа тўлов талаб қилинмайди.

Ушбу Конвенция контекстида қонунийлаштириш ёки бошқа шунга ўхшаш расмиятчилик талаб қилинмайди.

Сўров юборилаётган давлатнинг Марказий органларига юборилган ҳар қандай баёнот, хабар ёки бошқа ҳужжат асл тилда тузилади ҳамда сўров юборилаётган давлатнинг расмий тили ёки расмий тилидан бирига ёхуд агар бунинг иложи бўлмаса, француз ёки инглиз тилига таржимаси билан илова қилинади.

Бироқ, Аҳдлашувчи давлат 42-моддага мувофиқ қўшимча шарт қўйиши орқали унинг Марказий органига юборилган баёнотда, хабарда ёки бошқа ҳужжатда француз ёки инглиз тилидан фойдаланишга эътироз билдириши мумкин.

Аҳдлашувчи давлатларнинг фуқаролари ва ушбу давлатларда доимий яшовчи шахслар мазкур Конвенцияни қўллаш билан боғлиқ масалаларда бошқа ҳар қандай Аҳдлашувчи давлатда, улар ўзлари худди шу шароитларда ушбу давлатнинг фуқаролари каби ёки унинг ҳудудида доимий яшовчи сифатида юридик ёрдам ва маслаҳат олиш ҳуқуқига эга.

Ҳар бир Марказий орган ушбу Конвенцияни қўллаш харажатларини мустақил равишда ўз зиммасига олади.

Аҳдлашувчи давлатларнинг Марказий органлари ва бошқа давлат хизматлари ушбу Конвенцияга мувофиқ тақдим этилган аризалар бўйича ҳақ олмайди. Хусусан, улар ариза берувчидан тартиб-таомилларни амалга ошириш ёки тегишли ҳолларда, ишда адвокат ёки ҳуқуқий масалалар бўйича маслаҳатчиларнинг иштироки билан боғлиқ харажатлар ва чиқимларни тўлашни талаб қилишга ҳақли эмас. Бироқ, улар болани қайтаришни таъминлаш билан боғлиқ, амалга оширилиши керак бўлган харажатлар ва чиқимларни тўлашни талаб қилиш ҳуқуқига эга.

Аммо, Аҳдлашувчи давлат 42-моддага мувофиқ қўшимча шарт қўйиши орқали ишда адвокат ёки ҳуқуқий масалалар бўйича маслаҳатчиларнинг иштироки ёки суд тартиб-таомилларини амалга ошириш билан боғлиқ олдинги бандда келтирилган ҳар қандай харажатларни қопламаслигини эълон қилиши мумкин, унинг юридик ёрдам ва маслаҳат тизими томонидан ундирилиши мумкин бўлган харажатлар бундан мустасно.

Ушбу Конвенцияга мувофиқ суд ёки маъмурий органлар болани қайтариш тўғрисида буйруқ ёки фойдаланиш имкониятига эга бўлиш ҳуқуқига тааллуқли кўрсатма берилгандан сўнг, зарур ҳолларда, болани кўчирган ёки ушлаб турган ёхуд фойдаланиш имкониятига эга бўлиш ҳуқуқларини амалга оширишга тўсқинлик қилган шахсга ариза берувчи ёки ариза берувчи номидан келиб чиққан зарур харажатларни, шу жумладан, йўл харажатлари, боланинг жойлашган жойини аниқлаш билан боғлиқ харажатлар, ариза берувчининг юридик вакили билан боғлиқ харажатлар ва болани қайтариш бўйича харажатларни тўлашига буйруқ бериши мумкин.

Агар ушбу Конвенция талаблари бажарилмаганлиги ёки ариза етарли даражада асосланмаганлиги аниқ бўлса, Марказий орган бундай аризани қабул қилишга мажбур эмас. Бундай ҳолда, Марказий орган вазиятга қараб, ариза берувчини ёки ариза тақдим этилган Марказий органни дарҳол хабардор қилади.

Марказий орган аризага ариза берувчи номидан ҳаракат қилиш ёки бунинг учун вакил тайинлаш ҳуқуқини берувчи ёзма ишончнома илова қилинишини талаб қилиши мумкин.

Ушбу Конвенция 3 ва 21-моддаларга мувофиқ вакиллик ёки фойдаланиш имкониятига эга бўлиш ҳуқуқлари бузилганлиги тўғрисида даъво қилган ҳар қандай шахс, муассаса ёки бошқа ташкилотнинг ушбу Конвенция қоидаларига биноан ёки унга асосланмасдан тўғридан-тўғри Аҳдлашувчи давлатнинг суд ёки маъмурий органларига мурожаат қилишига тўсқинлик қилмайди.

Ушбу Конвенция шартларига мувофиқ Марказий органларга ёки тўғридан-тўғри Аҳдлашувчи давлатнинг суд ёки маъмурий органларига тақдим этилган ҳар қандай ариза ҳужжатлар ва унга илова қилинган ёки Марказий орган томонидан тақдим этилган бошқа ҳар қандай ахборотлар билан биргаликда Аҳдлашувчи давлатларнинг суд ёки маъмурий органлари томонидан қабул қилиниши керак.

Турли ҳудудий бирликларда қўлланиладиган болаларга васийлик қилиш масалаларида икки ва ундан ортиқ ҳуқуқий тизимга эга бўлган давлатларга нисбатан:

а) бундай давлатда доимий яшаш жойига ҳар қандай кўрсатмаси ушбу давлатнинг ҳудудий бирликдаги доимий яшаш жойига тааллуқли деб талқин қилинади;

б) бундай давлат қонунининг ҳар қандай кўрсатмаси бола доимий яшайдиган ушбу давлатнинг тегишли ҳудудий бирлигида амал қиладиган қонун билан боғлиқ деб талқин этилади.

Болаларга васийлик қилиш масалаларида турли тоифадаги шахсларга қўлланиладиган икки ёки ундан ортиқ ҳуқуқий тизимларга эга бўлган давлатга нисбатан бундай давлат қонунининг ҳар қандай кўрсатмаси ушбу давлат қонуни билан белгиланган ҳуқуқий тизимга тегишли деб талқин қилинади.

Турли ҳудудий бирликларда болаларга васийлик қилишга нисбатан ўз ҳуқуқий нормаларига эга бўлган давлат, агар ягона ҳуқуқий тизимга эга бўлган бирон бир давлат буни амалга оширишга мажбур бўлмаса, ушбу Конвенцияни қўллаши шарт эмас.

Ушбу Конвенция ўзининг қўлланилиш доирасига кирадиган масалалар бўйича 1961 йил 5 октябрдаги Вояга етмаганларни ҳимоя қилишда органларнинг ваколатлари ва амалдаги қонунчиликка тааллуқли конвенцияга нисбатан иккала Конвенция томонлари ўртасидаги муносабатларда устуворликка эга. Ушбу Конвенция ноқонуний кўчирилган ёки ушлаб турилган болани қайтариш ёки фойдаланиш имкониятига эга бўлиш ҳуқуқини таъминлаш мақсадида келиб чиқиш давлати ва сўров юборилган давлат ўртасидаги муносабатларда амал қиладиган бошқа халқаро ҳужжатларнинг ёки сўров юборилган давлатнинг бошқа қонун ҳужжатларининг қўлланилишини чекламайди.

Ушбу Конвенция Аҳдлашувчи давлатлар ўртасида фақат ушбу давлатларда кучга киргандан кейин содир бўлган ноқонуний кўчириш ёки ушлаб туришларга нисбатан қўлланилади.

Агар 39 ва 40-моддаларга мувофиқ ариза берилган бўлса, аввалги банддаги Аҳдлашувчи давлатларга кўрсатма ушбу Конвенция қўлланиладиган ҳудудий бирликка ёки бирликларга тегишли деб тушунилиши керак.

Ушбу Конвенцияда ҳеч нарса икки ёки ундан ортиқ Аҳдлашувчи давлатларни боланинг қайтиши боғлиқ бўлиши мумкин бўлган чекловлар сонини камайтириш мақсадида ушбу Конвенциянинг бундай чекловларга олиб келиши мумкин бўлган ҳар қандай қоидаларини қўлламаслик тўғрисида ўзаро келишиб олишларига тўсқинлик қилмайди.

Ушбу Конвенция халқаро хусусий ҳуқуқ бўйича Гаага конференциясининг ўн тўртинчи сессияси давомида аъзолари бўлган давлатлар томонидан имзоланиши учун очиқ.

Ушбу Конвенция ратификация қилиниши, қабул қилиниши ёки тасдиқланиши керак ва ратификация қилиш, қабул қилиш ёки тасдиқлаш тўғрисидаги ҳужжатлар Нидерландия Қироллиги Ташқи ишлар вазирлигига сақлаш учун топширилади.

Ҳар қандай бошқа давлатлар Конвенцияга қўшилиши мумкин.

Қўшилиш тўғрисидаги ҳужжатлар Нидерландия Қироллиги Ташқи ишлар вазирлигига сақлаш учун топширилади.

Конвенция, унга қўшилган давлат учун қўшилиш тўғрисидаги ҳужжат сақлаш учун топширилганидан кейин учинчи календар ойининг биринчи кунидан кучга киради.

Қўшилиш фақат қўшилган давлат ва қўшилишни тан олиши тўғрисида эълон қилган Аҳдлашувчи давлатлар ўртасидаги муносабатларда кучга киради. Бундай баёнот қўшилганидан сўнг ушбу Конвенцияни ратификация қилган, қабул қилган ёки тасдиқлаган Аҳдлашувчи давлат томонидан ҳам қилиниши керак. Бу баёнот Нидерландия Қироллиги Ташқи ишлар вазирлигига сақлаш учун топширилади; мазкур вазирлик дипломатик каналлар орқали ҳар бир Аҳдлашувчи давлатга тасдиқланган нусхасини юборади.

Конвенция, унга қўшилган давлат ва қўшилишни эътироф этгани тўғрисида баёнот берган давлат ўртасида эътироф этиш тўғрисидаги баёнот сақлаш учун топширилганидан кейин учинчи календар ойининг биринчи кунидан кучга киради.

Ҳар қандай давлат имзолаш, ратификация қилиш, қабул қилиш, тасдиқлаш ёки қўшилиш пайтида ушбу Конвенция халқаро муносабатлар учун жавобгар бўлган барча ҳудудларда ёхуд уларнинг бир ёки бир нечтасида жорий этилишини баён этиши мумкин. Бундай баёнот мазкур давлат учун Конвенция кучга кирган санадан бошлаб кучга киради.

Бундай баёнот, шунингдек ҳар қандай кейинги амал қилиш доирасининг кенгайиши тўғрисида Нидерландия Қироллиги Ташқи ишлар вазирлиги хабардор қилинади.

Агар Аҳдлашувчи давлат ушбу Конвенция билан тартибга солинадиган масалаларга нисбатан турли хил ҳуқуқий тизимлар қўлланиладиган икки ёки ундан ортиқ ҳудудий бирликларга эга бўлса, мазкур давлат имзолаш, ратификация қилиш, қабул қилиш, тасдиқлаш ёки қўшилиш пайтида ушбу Конвенция унинг барча ҳудудий бирликларида ёки фақат битта ёхуд бир нечтасида жорий этилади деб баёнот бериши мумкин ва бу баёнотни исталган вақтда янги баёнот бериш орқали ўзгартириши мумкин.

Ҳар бир бундай баёнот тўғрисида Нидерландия Қироллиги Ташқи ишлар вазирлиги хабардор қилинади ҳамда ушбу баёнотда Конвенция қамраб олган ҳудудий бирликлар аниқ кўрсатилиши керак.

Агар Аҳдлашувчи давлат ижро этувчи, суд ва қонунчилик ваколатлари давлат таркибидаги марказий ва ҳокимиятнинг бошқа органлари ўртасида тақсимланадиган бошқарув шаклига эга бўлса, бундай давлатда ваколатларнинг ички тақсимланишига нисбатан ушбу Конвенциянинг имзоланиши, ратификация қилиниши, қабул қилиниши ёки тасдиқланиши ёхуд унга қўшилиш ёки 40-моддага асосланиб қилинган баёнот таъсир кўрсатмайди.

Ҳар қандай давлат ратификация қилиш, қабул қилиш, тасдиқлаш ёки қўшилиш пайтидан кечиктирмасдан ёхуд 39 ёки 40-моддалар асосида қилинган баёнот пайтида 24-модда ва 26-модданинг учинчи бандида назарда тутилган бир ёки иккала шартларни қўйиши мумкин. Бошқа ҳеч қандай шартлашишга йўл қўйилмайди.

Ҳар қандай давлат исталган вақтда қўйган шартларни олиб ташлаши мумкин. Бундай олиб ташлаш тўғрисида Нидерландия Қироллиги Ташқи ишлар вазирлиги хабардор қилинади.

Шартлашиш олдинги бандда кўрсатилган хабарномадан кейин учинчи календар ойининг биринчи кунидан ўз кучини йўқотади.

Ушбу Конвенция 37 ва 38-моддаларда назарда тутилган ратификация қилиш, қабул қилиш, тасдиқлаш ёки қўшилиш тўғрисидаги учинчи ҳужжат сақлаш учун топширилганидан кейин учинчи календар ойининг биринчи кунидан кучга киради.

Шундан сўнг Конвенция кучга киради:

а) ратификация қилиш, қабул қилиш, тасдиқлаш ёки қўшилиш тўғрисидаги ҳужжат сақлаш учун топширилганидан кейин учинчи календар ойининг биринчи кунидан уни ратификация қилган, қабул қилган, тасдиқлаган ёки кейинчалик унга қўшилган ҳар бир давлат учун;

б) 39 ёки 40-моддаларга мувофиқ Конвенция қамраб олган ҳудудлар ёки ҳудудий бирликлар учун ушбу моддаларда назарда тутилган хабарномадан кейин учинчи календар ойининг биринчи кунидан.

43-модданинг 1-бандига мувофиқ Конвенция кучга кирган санадан бошлаб беш йил давомида, шу жумладан, кейинчалик уни ратификация қилган, қабул қилган, тасдиқлаган ёки унга қўшилган давлатлар учун ўз кучида қолади.

Конвенциянинг амал қилиши, агар денонсация қилинмаган бўлса, ҳар беш йилда автоматик равишда янгиланади.

Ҳар бир денонсация тўғрисидаги билдиришнома беш йиллик муддат тугашидан камида олти ой олдин Нидерландия Қироллиги Ташқи ишлар вазирлигига юборилади. У Конвенция қўлланиладиган муайян ҳудудлар ёки ҳудудий бирликлар билан чекланиши мумкин.

Денонсация фақат у ҳақида хабар берган давлатга нисбатан амал қилади. Конвенция бошқа Аҳдлашувчи давлатлар учун ўз кучида қолади.

Нидерландия Қироллиги Ташқи ишлар вазирлиги халқаро хусусий ҳуқуқ бўйича Гаага конференциясига аъзо давлатларни ва 38-моддага мувофиқ қўшилган давлатларни қуйидагилар ҳақида хабардор қилади:

1) 37-моддада эслатиб ўтилган имзолаш, ратификация қилиш, қабул қилиш ва тасдиқлаш тўғрисида;

2) 38-моддада эслатиб ўтилган қўшилишлар тўғрисида;

3) 43-моддага мувофиқ Конвенциянинг кучга кириш санаси тўғрисида;

4) 39-моддага мувофиқ қамров доирасини кенгайтириш тўғрисида;

5) 38 ва 40-моддаларда эслатиб ўтилган баёнотлар тўғрисида;

6) 24-модда ва 26-модданинг учинчи бандида эслатиб ўтилган қўшимча шартлар, шунингдек 42-моддада эслатиб ўтилган уларни олиб ташлаш тўғрисида;

7) 44-моддада эслатиб ўтилган денонсация тўғрисида.