Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Кипр Республикаси Ҳукумати ўртасида
Битим
Жиноятчиликка қарши курашда ҳамкорлик қилиш тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ва Кипр Республикаси Ҳукумати, бундан кейинги ўринларда «Томонлар» деб аталувчилар,
халқаро жиноятчилик давлатларнинг ривожланиши ва хавфсизлигига жиддий таҳдид солаётганини англаган ҳолда,
жиноятчиликка, айниқса унинг уюшган шаклларига қарши курашдаги ҳамкорликни чуқурлаштириш ва ривожлантиришнинг муҳимлигини эътиборга олиб,
тенглик, ҳамжиҳатлик ва ўзаро ёрдам принципларига амал қилган ҳолда,
қуйидагилар тўғрисида келишиб олдилар:
1-модда
Қўлланиш доираси
Қўлланиш доираси
1. Томонлар ўзларининг миллий қонунчилиги ва ушбу Битим қоидаларига мувофиқ ўз ваколатли органлари орқали жиноятчиликка, айниқса унинг уюшган шаклларига қарши курашда ҳамкорлик қиладилар.
2. Томонлар ушбу Битим кучга киргандан сўнг бир ой муддат ичида ушбу Битимни амалга ошириш учун масъул бўлган ўз ваколатли органларининг рўйхатлари билан, уларнинг ваколатлари, манзиллари ва бошқа зарур маълумотларни кўрсатган ҳолда алмашадилар. Томонлар ваколатли органларга тааллуқли барча юз бериши мумкин бўлган ўзгаришлар тўғрисида дипломатик каналлар орқали бир-бирини дарҳол хабардор қиладилар.
3. Томонларнинг ваколатли органлари ушбу Битимни амалга ошириш чоғида бир-бири билан бевосита ҳамкорлик қиладилар.
4. Ушбу Битим жиноий ишлар ва экстрадиция бўйича ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш масалаларига дахл қилмайди.
2-модда
Ҳамкорлик соҳалари
Ҳамкорлик соҳалари
1. Томонлар қуйидаги жиноятларга қарши курашда ҳамкорлик қиладилар:
a) терроризм;
b) шахснинг ҳаёти ва соғлиғига қарши жиноятлар;
c) одам савдоси;
д) гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг ноқонуний айланиши;
е) ўқотар қуроллар, ўқ-дорилар, портловчи моддалар, ядровий ва радиоактив материаллар ва бошқа ҳамма учун хавфли моддалар, шунингдек икки хил мақсадда қўлланиладиган предметлар ва технологияларнинг ноқонуний айланиши;
f) жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш;
g) пул белгилари, қимматли қоғозлар ва шахсни тасдиқловчи ҳужжатларни қалбакилаштириш, шунингдек улардан ноқонуний фойдаланиш;
h) фоҳишаликни эксплуатация қилиш ва вояга етмаганларнинг жинсий эркинлигига қарши жиноятлар;
i) ноқонуний миграция;
j) божхона қонунчилигини бузиш;
k) маданий ва тарихий аҳамиятга эга бўлган объектлар ёки санъат асарларининг контрабандаси;
l) автотранспорт воситаларини ўғирлаш ва улар билан ноқонуний операциялар;
m) молиявий жиноятлар;
n) ахборот технологиялари соҳасидаги жиноятлар.
2. Томонлар, шунингдек:
a) юқори мансабдор шахслар;
b) ҳаво ва темир йўл транспорти;
c) йўл ҳаракати;
d) алоқа тизими хавфсизлигини таъминлаш масалаларида ҳамкорлик қиладилар.
3. Томонлар, шунингдек прекурсорларни ишлаб чиқариш, тарқатиш ва фойдаланиш устидан назорат соҳасида ҳамкорлик қиладилар.
3-модда
Ҳамкорлик шакллари
Ҳамкорлик шакллари
1. Томонлар қуйидаги шаклларда ҳамкорликни амалга оширадилар:
a) жиноятларни очиш ва олдини олишга, шунингдек ушбу Битимнинг 2-моддасига мувофиқ бошқа масалаларни ҳал қилишга ёрдам бериши мумкин бўлган ахборотларни алмашиш;
b) шахслар, ташкилотлар, муассасалар ва фирмалар фаолиятини ўрганиш, тегишли маълумотлар бўйича шахслар, предметлар ва ҳужжатларни текшириш йўли билан ушбу Битимнинг 2-моддасида назарда тутилган жиноятларни очишда ёрдам кўрсатиш;
c) уюшган жиноий гуруҳлар фаолиятига барҳам беришга қаратилган қўшма тадбирларни амалга ошириш;
d) шахслар ва мурдалар идентификацияси;
е) гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддалар етказиб берилаётган шахсларни, шунингдек ноқонуний айланишга жалб қилинган ҳар қандай бошқа шахсларни қамоққа олиш учун гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларни назорат остида етказиб беришда ҳамкорлик қилиш, бунда зарур маълумотлар мақбул муддатларда тақдим этилади;
f) стажировкалар, маслаҳатлашувлар ва семинарлар ўтказиш йўли билан иш тажрибасини алмашиш;
g) жиноятчиликка қарши кураш, прекурсорлар устидан назорат қилиш масалалари бўйича қонун ҳужжатлари, уларни қўллаш тўғрисидаги ахборотлар, бошқа маълумотлар, шу жумладан хавфсизликни таъминлаш ҳамда гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг ноқонуний айланишини назорат қилиш масалалари юзасидан маълумотлар билан алмашиш.
h) ёрдам кўрсатиш тўғрисидаги сўровларни бажариш;
2. Ҳамкорликнинг кўлами ва аниқ шакллари Томонларнинг эҳтиёжлари ва шароитларини, шунингдек муҳим аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳолатларни ҳисобга олган ҳолда ваколатли органларнинг ўзаро келишуви бўйича белгиланиши мумкин.
4-модда
Белгиланган жиноятлар тўғрисида ахборот алмашиш
Белгиланган жиноятлар тўғрисида ахборот алмашиш
1. Ушбу Битимнинг 3-моддаси 1-бандининг (а) кичик бандида назарда тутилган ахборот алмашинуви қуйидаги жиноятларга тааллуқли бўлади:
a) бир Томон давлати ҳудудида гуруҳлар томонидан тайёрланаётган ёки содир этилган жиноятлар, агар бундай гуруҳлар таркибига бошқа Томон давлатининг фуқаролари кирган бўлса ёки бундай жиноятлар ушбу Томоннинг манфаатларига бошқача тарзда дахл қилса;
b) гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг ноқонуний айланишига тааллуқли бўлган жиноятлар, агар улар бир Томондан бошқа Томонга, шу жумладан транзит тарзда учинчи мамлакатлар орқали келиб тушаётган бўлса, шунингдек бир Томон ҳудудида гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларни ноқонуний тайёрлаш ёки сотишга бошқа Томон фуқаролари жалб қилинганда;
c) жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришдан иборат жиноятлар, бир Томон давлатининг ҳудуди ёки муассасалари ушбу мақсадлар учун бошқа Томон давлатининг фуқаролари томонидан фойдаланилганда.
2. Томонлар улар тарафидан аниқланган прекурсорларни ноқонуний етказиб бериш, ташиш ёки фойдаланиш ҳоллари, бундай турдаги фаолиятни аниқлаш ва унга барҳам бериш бўйича қабул қилинаётган чоралар тўғрисидаги ўзаро аҳамиятга молик бўлган ахборот билан алмашадилар.
5-модда
Жиноий фаолият тўғрисида ахборот алмашиш
Жиноий фаолият тўғрисида ахборот алмашиш
Томонлар қуйидагилар тўғрисида ахборот алмашадилар:
a) уюшган гуруҳлар томонидан жиноятларни содир этиш усуллари, уларнинг таркиби, тузилиши, фаолият соҳаси ва жиноий алоқалари;
b) гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларни яшириш усуллари ва уларни топиш методлари, уларни яширинча бошқа жойга кўчириш маршрутлари ва каналлари, ноқонуний айланишга келиб тушадиган гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларнинг янги турлари, уларнинг хусусиятлари ва тайёрлаш технологиялари;
c) террорчилик гуруҳларининг тузилиши ва таркиби, уларнинг фаолият усуллари, улар томонидан фойдаланиладиган техник воситалар, тайёрланаётган ва содир этилган террорчилик ҳаракатлари ва уларга алоқадор шахслар, агар бундай фаолият бошқа Томон давлатининг манфаатларига дахл қилса;
d) жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш усуллари, шундай турдаги фаолиятга алоқадорликда гумон қилинаётган ташкилотлар, муассасалар ва фирмалар;
е) Томонлардан бири давлатининг ушбу Битимнинг 2-моддасида кўрсатиб ўтилган жиноятларни содир этишда гумон қилинаётган ва бошқа Томон давлатининг ҳудудида доимий равишда яшайдиган ёки вақтинча турган фуқаролари;
f) бир Томон давлати қонунларининг бошқа Томон давлати фуқаролари тарафидан бузилиши.
6-модда
Ҳамкорликни амалга ошириш шартлари
Ҳамкорликни амалга ошириш шартлари
1. Ушбу Битим доирасидаги ҳамкорлик ваколатли органларнинг ёзма сўровлари асосида амалга оширилади. Ушбу Битимда бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, сўров ҳар бир Томоннинг ваколатли ва/ёки вакил қилинган мансабдор шахслари томонидан имзоланиши лозим.
2. Ваколатли органлар сўровларни бир-бирига бевосита ёки дипломатик каналлар бўйича ва/ёки Халқаро жиноят полицияси ташкилоти (Интерпол) орқали юборишлари мумкин. Сўровлар, шунингдек электрон алоқа воситалари ёрдамида ҳам юборилиши мумкин.
3. Сўровга унинг ижросини енгиллаштириш учун мўлжалланган ҳужжатлар, уларнинг нусхалари ёки ҳужжатлардан кўчирмалар, фотосуратлар, аудио, видео ва бошқа материаллар илова қилиниши мумкин.
4. Ёрдам кўрсатиш тўғрисидаги сўров сўралаётган Томон давлатининг қонунчилигига ва сўровда айтиб ўтилган тартибларга мувофиқ, улар ушбу давлат қонунчилигига зид бўлмаган тақдирда бажарилади. Агар сўровда кўрсатилган ҳаракатларни амалга ошириш сўровни қабул қилган органнинг ваколатига кирмаса, у сўровни ўз давлатининг тегишли органига топширади ва бу ҳақда сўраётган Томонни хабардор қилади.
5. Сўровлар уларда кўрсатилган муддатларда бажарилади. Зарурат тугилганда Томонларнинг ваколатли органлари сўровнинг бажарилишини енгиллаштирувчи қўшимча маълумотларни сўраб олишга ҳақли. Агар сўровни бажариш сўралаётган Томон давлатида амалга оширилаётган жиноий терговга ёки бошқа ишни юритишга тўсқинлик қилса, уни бажариш сўраётган Томонни хабардор қилиш билан кейинга сурилиши мумкин.
6. Ваколатли органлар терговга зарар етказмаган ҳолда, бундай ҳаракатлар ушбу Битимда назарда тутилганда ёки бу бошқа Томон учун аҳамиятли деб ҳисоблашга асослар бўлганда, ўз ташаббуслари билан олдиндан сўровсиз ушбу Битим доирасида тегишли маълумотларни юборишлари мумкин.
7-модда
Сўровни бажаришни рад этиш
Сўровни бажаришни рад этиш
1. Агар сўровни бажариш инсон ҳуқуқларининг бузилишига сабаб бўлиши, давлатнинг миллий суверенитети ва миллий хавфсизлигига зарар етказиши мумкин бўлса ёки сўралаётган Томон давлати миллий қонунчилигига зид бўлса, уни бажариш бутунлай ёки қисман рад этилиши мумкин.
2. Сўровни бажариш рад этилган тақдирда сўралаётган ваколатли орган бу ҳақда рад этиш сабабларини кўрсатган ҳолда ёзма равишда сўраётган ваколатли органни хабардор қилади.
8-модда
Ҳамкорликнинг бошқа шакллари ва кадрлар тайёрлаш
Ҳамкорликнинг бошқа шакллари ва кадрлар тайёрлаш
1. Томонлар жиноятчиликка қарши кураш, шунингдек прекурсорларни ишлаб чиқариш, тарқатиш ва фойдаланишни назорат қилиш мақсадида фан ва техника соҳасидаги тадқиқот дастурларини амалга оширишда ўзаро ҳамкорлик қиладилар. Ушбу мақсадда улар зарур ҳолларда ҳамкорликни ривожлантириш ва ўзаро аҳамиятга эга бўлган масалаларни муҳокама қилиш учун халқаро конференциялар ва семинарларда иштирок этадилар.
2. Томонлар, шунингдек ваколатли органлар учун кадрлар тайёрлаш, ушбу Битим мақсадларига эришиш учун бир-бирига моддий-техник ва бошқа ёрдам кўрсатиш соҳасидаги алоҳида келишувларга мувофиқ ўзаро манфаатдорлик асосида ҳамкорлик қиладилар.
9-модда
Жиноятчиликнинг олдин олишдаги ҳамкорлик
Жиноятчиликнинг олдин олишдаги ҳамкорлик
1. Томонлар ҳуқуқбузарларни, хусусан вояга етмаганларни реабилитация ва ижтимоий адаптация қилиш бўйича дастурларда иштирок этиш орқали гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддаларни истеъмол қилишни камайтириш мақсадида жиноятчиликнинг олдини олишда ҳамкорлик қиладилар. Ушбу мақсадларда Томонлар жазони ижро этиш муассасалари тажрибалари билан алмашадилар ва маҳкумлар шароитларини яхшилашда ҳамкорлик қиладилар ҳамда жазони ўтаб бўлган шахслар учун реабилитация марказлари фаолиятида иштирок этадилар.
2. Томонлар жиноятчиликнинг олдини олиш ва унинг ортишига имкон берувчи шароитларни бартараф қилиш мақсадида ўзларининг давлат ва жамоат муассасалари ўртасида ҳамкорликни йўлга қўйишни қўллаб қувватлайдилар.
10-модда
Ахборотдан фойдаланиш
Ахборотдан фойдаланиш
1. Томонлар ўз ваколатли органлари бир-бирларидан оладиган ахборот ёпиқ хусусиятга эга бўлса ёки ахборот юбораётган Томон унинг ошкор этилишини лозим топмаса, ушбу ахборотнинг махфийлигини таъминлашлари тўғрисида келишиб олдилар. Мазкур қоида Томонлар бир-бирларидан оладиган техник воситалар, жиҳозлар ва материалларга ҳам дахлдор бўлиши мумкин.
2. Учинчи томонга ёки ушбу Битимга кўра ваколатли орган ҳисобланмаган бошқа миллий органга ушбу Битим доирасида олинган махфий ахборот, техник воситалар, жиҳозлар ва материалларни бериш зарур бўлганда уларни тақдим этган ваколатли органнинг олдиндан ёзма розилиги талаб этилади.
11-модда
Шахсга оид маълумотларни ҳимоя қилиш
Шахсга оид маълумотларни ҳимоя қилиш
Ҳамкорлик доирасида тақдим этилган шахсга оид маълумотлар ҳимоясини таъминлашда ҳар бир Томон ўз миллий қонунчилигини қўллайди ва қуйидаги шартларга розилик билдиради:
а) қабул қилувчи Томон шахсга оид маълумотлардан фақат кўрсатилган мақсадларда ва юбораётган Томон белгилаган шартлар асосида фойдаланиши мумкин;
б) маълумотни тақдим этган Томоннинг сўрови бўйича қабул қилувчи Томон унга олинган маълумотлардан фойдаланганлиги ва эришилган натижалар бўйича ахборот юборади;
в) шахсга оид маълумотлар фақат Томонларнинг ушбу Битимга мувофиқ вакил қилиб белгиланган ваколатли органларига юборилиши мумкин;
г) шахсга оид маълумотларни учинчи томонга бериш учун уларни тақдим этган Томонинг олдиндан ёзма розилиги талаб этилади;
д) Томонлар ушбу Битим доирасида олинган шахсга оид маълумотларни рухсатсиз олиш, фойдаланиш, ўзгартириш, йўқ қилиш, тарқатиш ва нашр қилишдан тегишли равишда ҳимоя қилинишини таъминлайдилар.
12-модда
Тижорат асосида ташувчилар
Тижорат асосида ташувчилар
1. Томонлар тижорат асосида ташувчилар томонидан халқаро йўловчи ва юк ташишларда ишлатилаётган транспорт воситаларидан ушбу Битимнинг 2-моддасида кўрсатиб ўтилган жиноятларни содир этиш учун фойдаланилмаслигини таъминлаш мақсадида керакли чораларни кўрадилар. Бундай чоралар тижорат асосида ташувчилар билан махсус келишувларни ўз ичига олиши мумкин.
2. Томонлар тижорат асосида ташувчиларга уларнинг транспорт воситаларидан жиноят содир этиш учун фойдаланилишини бартараф қилиш мақсадида зарур эҳтиёт чоралари кўриш мажбуриятини юклайдилар.
3. Томонлар транспорт воситалари ва юкларнинг рухсатсиз олинишига йўл қўймаслик ва тегишли хавфсизлик чораларини кўриш мақсадида чегарадан ўтиш жойларида ва бошқа божхона назорати зоналарида тижорат ташувчилар билан тегишли органлар ўртасида ҳамкорликни таъминлайдилар.
13-модда
Харажатлар ва мажбуриятлар
Харажатлар ва мажбуриятлар
1. Томонлар улар ўз мажбуриятларини бажариши учун зарур бўлган даражада ушбу Битимни бажариш бўйича мустақил харажат қиладилар.
2. Зарурият туғилганда Томонлар ушбу Битимдан келиб чиқадиган ҳаракатларни амалга ошириш учун биргаликда харажат қиладилар ва бу ҳар бир алоҳида ҳолатда ўзаро келишувлар асосида расмийлаштирилади. Томонларнинг биргаликдаги харажатлар бўйича мажбуриятлари ушбу келишувлар билан тартибга солинади.
3. Томонлар зарур ҳолларда ушбу Битимнинг 2-моддасида кўрсатиб ўтилган жиноятларга барҳам бериш бўйича аниқ масалаларни ҳал қилиш учун зарур бўлган жиҳозлари ва материаллар билан беғараз ёрдам кўрсатишлари мумкин.
14-модда
Ҳамкорлик тили
Ҳамкорлик тили
Ушбу Битим доирасидаги ҳамкорликни амалга оширишда инглиз тилидан фойдаланилади.
15-модда
Қўшма комиссия
Қўшма комиссия
1. Зарурият туғилганда, Томонлар ушбу Битим доирасидаги ҳамкорликни мувофиқлаштириш мақсадида, у кучга киргандан сўнг Томонлар тарафидан тайинланган аъзолардан иборат Қўшма комиссияни тузишлари мумкин.
2. Қўшма комиссия ўзаро аҳамиятга эга бўлган масалаларни кўриб чиқиш ва тегишли қарорларни қабул қилиш учун зарур бўлган вақтда навбати билан Ўзбекистон Республикасида ва Кипр Республикасида йиғилиб туради.
3. Томонлар улар тарафидан Қўшма комиссияда иштирок этиш учун тайинланган шахсларнинг исмлари ва улар билан алоқа қилиш учун маълумотлар ҳақида дипломатик каналлар орқали бир-бирини хабардор қиладилар.
4. Ушбу Битимни амалга ошириш мақсадида Томонлардан ҳар бири ўзининг марказий ваколатли органларидаги ўзгаришлар тўғрисида бошқа Томонни дипломатик каналлар орқали хабардор қилади.
16-модда
Низоларни ҳал этиш
Низоларни ҳал этиш
Ушбу Битимни талқин қилиш ёки кўллаш билан боғлиқ ҳар қандай низолар Томонлар ўртасида маслаҳатлашувлар ва музокаралар йўли билан ҳал этилади.
17-модда
Бошқа шартномаларга дахлдорлик
Бошқа шартномаларга дахлдорлик
Ушбу Битим Томонларнинг, улар иштирокчиси бўлган бошқа халқаро шартномалар бўйича мажбуриятларига дахл қилмайди.
18-модда
Ўзгартиш ва қўшимчалар
Ўзгартиш ва қўшимчалар
1. Томонларнинг ўзаро келишуви бўйича, ушбу Битимга унинг ажралмас қисми ҳисобланадиган протоколлар билан расмийлаштириладиган ўзгартиш ва қўшимчалар киритилиши мумкин. Мазкур ўзгартишлар ушбу Битимнинг 19-моддасига мувофиқ кучга киради.
2. Томонлар ёки уларнинг ваколатли органлари ушбу Битимнинг алоҳида қоидаларини амалга ошириш мақсадида қўшимча битимлар ва протоколлар тузишлари мумкин.
19-модда
Битимнинг кучга кириши, амал қилиш муддати ва амал қилишдан тўхташи
Битимнинг кучга кириши, амал қилиш муддати ва амал қилишдан тўхташи
1. Ушбу Битим Томонларнинг унинг кучга кириши учун зарур бўлган давлат ички процедураларининг бажарилганлиги тўғрисидаги охирги хабарнома олинган санадан сўнг 30 кун ўтгач кучга киради.
2. Ушбу Битим номаълум муддатга тузилади ва Томонлардан бири ўзининг ушбу Битимнинг амал қилишини тўхтатиш мақсади тўғрисида дипломатик каналлар орқали хабар бермагунча амал қилишда давом этади. Бу ҳолда Битимнинг амал қилиши бошқа Томон денонсация тўғрисидаги бундай хабарномани олган кундан кейин олти ой ўтгач тўхтатилади.
Ўзларининг тегишли Ҳукуматлари томонидан бунга ваколат берилган Томонларнинг вакиллари шунга гувоҳлик бериб ва тасдиқлаб, ушбу Битимни имзоладилар.
2012 йил 5 апрелда Тошкент шаҳрида ҳар бири ўзбек, грек ва инглиз тилларида бўлган икки асл нусхада тузилди, бунда барча матнлар бир хил кучга эга. Ушбу Битим қоидаларини талқин қилишда келишмовчиликлар юзага келганда инглиз тилидаги матн устувор ҳисобланади.
(имзолар)
(Ўзбекистон Республикаси халқаро шартномалари тўплами, 2015 й., 1-сон)