Ўзбекистон Республикаси ва Германия Федератив Республикаси,

ҳар икки давлат ўртасида иқтисодий ҳамкорликни чуқурлаштириш истагида,

бир давлат фуқаролари ёки ширкатларининг бошқа давлат ҳудудида сармояларини қўйиши учун имкониятларни яратишга интилиб,

бу сармояларнинг қўйилиши ва шартнома асосида ҳимоя қилиниши хусусий иқтисодий ташаббуснинг жонланишига, ҳамкорликнинг чуқурлашишига ва ҳар икки мамлакат халқи фаровонлигини янада оширишга ёрдам беришини англаб,

қуйидагилар ҳақида аҳдлашиб олдилар:

Ушбу Битим мақсадлари йўлида:

1. «Қўйилган сармоялар» атамаси барча мулкий бойликларни, хусусан:

а) кўчар ва кўчмас ашёлар шаклидаги мулкни ҳамда ипотек, гаров, ҳуқуқи каби шаклдаги мулкий ҳуқуқларни;

б) ширкатларда ҳиссабай ва бошқа турда иштирок этиш ҳуқуқини;

в) иқтисодий қийматга эга бўлган иқтисодий бойликларни яратишда фойдаланилган пул маблағлари ёхуд иқтисодий қийматга эга бўлган хизматлар бўйича талаб этиш ҳуқуқини;

г) муаллифлик ҳуқуқлари, патентлар, фойдали моделлар, саноат намуналари ва моделлар, товар белгилари, фирма номлари, ишлаб чиқариш ва тижорат сирлари, технология, «ноу-хау» ва «гудвилл» каби ақлий мулкка бўлган ҳуқуқларни;

д) ижтимоий-ҳуқуқий концессиялар, шу жумладан, табиий бойликларни қидириш ва қазиб олишга бўлган концессияларни қамраб олади.

Мулкий бойликлар қўйилиш шаклининг ўзгариши уларнинг қўйилган сармоя сифатидаги хусусиятига дахл қилмайди.

2. «Даромад» атамаси қўйилган сармоядан муайян давр ичида олинадиган фойда ҳиссаси, дивиденд, фоизлар, лицензия ёки бошқа йўсиндаги мукофотлар каби суммаларни англатади.

3. «Фуқаро» атамаси:

а) Ўзбекистон Республикасига нисбатан:

Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ҳисобланган шахсларни;

б) Германия Федератив Республикасига нисбатан:

Германия Федератив Республикасининг Асосий қонунига мувофиқ немисларни англатади.

4. «Жамият» атамаси:

а) Ўзбекистон Республикасига нисбатан:

амалдаги қонунларга мувофиқ тузилиб, сармоялар қўйишга қонуний ҳуқуқли бўлган ва Ўзбекистон Республикаси ҳудудида жойлашган ҳар қандай юридик шахсни;

б) Германия Федератив Республикасига нисбатан:

юридик шахс ҳуқуқига эга ёки бўлмаган, Германия Федератив Республикаси ҳудудида жойлашган, ўз фаолиятини фойда олишга ёки олмасликка йўналтирганлигига қарамасдан, ҳар қандай юридик шахс ёки савдо жамияти, бошқа ширкатлар ёхуд уюшмаларни англатади.

5. «Эркин ўтказиш» атамаси:

а) миллий валютада олинадиган суммаларни эркин муомаладаги валютага ўтказиб, кейин чет элга юборишни;

б) инвесторнинг банк ҳисобларида мавжуд эркин муомаладаги суммаларини чет элга юборишни англатади.

Фуқароликни белгилашнинг бошқа тартиб-қоидаларини чеклашсиз, хусусан тегишли Аҳдлашувчи Томоннинг ваколатли органи берган миллий паспортга эга бўлган ҳар қандай шахс Аҳдлашувчи Томонлардан бири фуқароси деб ҳисобланади.

1. Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳар бири имкони борича бошқа Аҳдлашувчи Томон фуқаролари ёки жамиятларининг сармояларини қўйишига кўмаклашади ва ўз қонунларига мувофиқ бу сармояларга йўл очиб беради. Ҳар бир алоҳида ҳолатда у қўйилган сармояларга тўлиқ одилона муносабатда бўлади.

2. Аҳдлашувчи Томонларнинг бирон-бири ўз ҳудудида ўзбошимча ёки камситувчи чораларни қўллаб, бошқа Аҳдлашувчи Томон фуқаролари ёки жамиятларининг қўйган сармояларини бошқариш, тасарруф этиш ва ишлатиш ҳамда улардан фойдаланишларини сира чекламайди.

3. Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳуқуқий тартибот соҳасидаги қонунларига мувофиқ бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг фуқаролари ёки жамиятлари қўйган сармоялар ушбу Шартнома асосида тўлиқ ҳимоя қилинади. Қўйилган сармоялардан олинган даромадлар ҳамда улар қайта қўйилгандан кейин олинадиган даромадлар қўйилган сармоя каби тенг ҳимояланади.

4. Ушбу Шартнома мустасно иқтисодий тегра ҳудудида ҳамда континентал шельфда ҳам халқаро ҳуқуқ тегишли Аҳдлашувчи Томонга ўз суверен ҳуқуқлари ва ваколатларини бажаришга имкон берадиган даражада амал қилади.

1. Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳар бири ўз ҳудудида бошқа Аҳдлашувчи Томон фуқаролари ёки жамиятларининг мулки ёки уларнинг таъсири остида бўлган қўйилган сармояларга нисбатан ўз фуқаролари ёки жамиятлари ёхуд учинчи давлат фуқаролари ёки жамиятлари қўйган сармояларга қараганда қулайлик жиҳатдан кам бўлмаган тартиботни таъминлайди.

2. Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳар бири ўз ҳудудида бошқа Аҳдлашувчи Томон фуқаролари ёки жамиятларига нисбатан уларнинг сармоялар қўйиш билан боғлиқ фаолиятларида ўз фуқаролари ёки жамиятлари ёхуд учинчи давлат фуқаролари ёки жамиятларига қараганда қулайлик жиҳатдан кам бўлмаган тартиботни таъминлайди.

3. Бу тартибот божхонавий ёки иқтисодий иттифоқларда, умумий бозорда ёки эркин савдода иштирок этиш ёки улар билан бирлашиш муносабати билан учинчи давлат фуқаролари ёки жамиятларига Аҳдлашувчи Томонлардан бири берадиган имтиёзлар ёки енгилликларга нисбатан жорий этилмайди.

4. Ушбу моддага мувофиқ таъминланадиган тартибот бир Аҳдлашувчи Томон икки томонлама солиқ солишга йўл қўймаслик тўғрисида битим ёки солиқ масалалари хусусидаги бошқа аҳдлашувларга биноан учинчи давлат фуқаролари ёки жамиятларига берадиган имтиёзларга нисбатан жорий этилмайди.

5. Ушбу модданинг 2-қисмида қайд этилган «фаолият» маъносига, хусусан лекин нафақат, қўйилган сармояларни бошқариш ва тасарруф этиш, ишлатиш ҳамда улардан фойдаланиш маъносида қараш лозим. Ушбу моддада назарда тутилган «қулайлик жиҳатдан кам» тартиботи маъносига, хусусан хом ашё ва ёрдамчи материалларга, энергия ва ёқилғига ҳамда ишлаб чиқариш ва оборот воситаларининг барча турларига эга бўлишни чеклаш, маҳсулотни мамлакат ичида ва хорижда сотишга тўсқинлик қилиш ҳамда оқибати моҳиятан шунга ўхшаш чораларнинг амалга оширилиши маъносида қаралиши лозим. Жамоат хавфсизлиги ва жамоат тартибини, халқнинг саломатлигини ёки ахлоқни муҳофаза қилиш мақсадида кўриладиган чоралар ушбу модда маъносидаги «қулайлик жиҳатдан кам» тартиботи сифатида ҳисобланмайди.

6. Ушбу модда қоидалари Аҳдлашувчи Томоннинг зиммасига солиқ тўғрисидаги қонунларга биноан ўз ҳудудида яшаш жойига эга бўлган ёки жойлашган жисмоний шахс ёки жамиятларгагина бериладиган солиқ бўйича имтиёзлар, озод этиш ва камайтиришларни бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида яшаш жойига эга бўлган ёки жойлашган жисмоний шахслар ёки жамиятларга нисбатан жорий этиш мажбуриятини юкламайди.

7. Аҳдлашувчи Томонлар ўз миллий қонунлари доирасида сармоя қўйиш муносабати билан бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудига келиш ниятида бўлган Аҳдлашувчи Томонлардан бири шахсларининг келиши ва истиқомат этишига оид талабномаларни хайрихоҳлик билан кўриб чиқадилар; мазкур қоида сармоя қўйиш муносабати билан бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудига келиб, у ерда меҳнат фаолиятини амалга ошириш мақсадида туриш ниятида бўлган Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг меҳнаткашларига ҳам татбиқ этилади. Ишлаш учун рухсат бериш тўғрисидаги талабномалар ҳам хайрихоҳлик билан кўриб чиқилади.

1. Аҳдлашувчи Томонлардан бири фуқароси ёки жамиятининг бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида қўйган сармояларининг хавфсизлиги тўлиқ ҳимояланади.

2. Аҳдлашувчи Томонлардан бири фуқароларининг ёки жамиятларининг бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида қўйган сармоялари мажбуран олиб қўйиш, миллийлаштириш ёки моҳиятан шундай оқибатларга эга чораларга фақат жамоат манфаатларини кўзлаб ва товон тўлаш орқалигина дучор этилади. Товон миқдори ҳақиқатдан амалга оширилган ёки амалга ошириладиган мажбурий олиб қўйиш, миллийлаштириш ёки моҳиятан шу каби оқибатларга эга бўлган чоралар тўғрисида бевосита расман маълум бўлиб қолган пайтга қадар белгиланган олиб қўйилган сармояларнинг қийматига муносиб бўлиши лозим.

Товон зудлик билан тўланиши лозим ва у тўлагунга қадар товон суммасига банк фоизлари амалдаги фоиз меъёрига мувофиқ қўшиб ҳисобланади; товон амалий жиҳатдан фойдаланиладиган ва эркин ўтказиладиган бўлиши лозим. Мажбуран олиб қўйиш, миллийлаштириш ёки моҳиятан шунга ўхшаш чоралар амалга оширилган пайтдан кечикмай, товоннинг миқдори ва тўлаш тартиби белгиланиши юзасидан зарур профилактик чоралар кўрилиши керак. Мажбуран олиб қўйиш, миллийлаштириш ёки моҳиятан шунга ўхшаш чораларнинг қонунийлиги ҳамда товон миқдори суд тартибида кўриб чиқилиши кўзда тутилган бўлиши лозим.

3. Аҳдлашувчи Томонлардан бири фуқаролари ёки жамиятларининг бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида қўйган сармояларига уруш ёки бошқа қуролли тўқнашувлар, инқилоб, фавқулодда ҳолат ёки ғалаён натижасида зиён етказилса, зарарни қоплаш, воз кечиш учун талаб қилинадиган суммалар, товон ёки бошқа мукофотларга нисбатан бу Аҳдлашувчи Томон ўз фуқаролари ёки жамиятларини таъминлайдиган тартиботдан қулайлик жиҳатдан кам бўлмаган тартиботни жорий қилади. Бу суммалар эркин ўтказиладиган бўлиши лозим.

4. Башарти, давлат сармоя қўйилган корхонага ўз тадбирлари билан аралашиб унга жиддий иқтисодий зарар етказса, у ҳолда ҳам товон талаб қилиш ҳуқуқи юзага келади.

5. Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг фуқаролари ёки жамиятлари бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида ушбу моддада тартибга солинадиган масалаларга нисбатан мумкин қадар қулайлик яратиш принципидан фойдаланади.

Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳар бири бошқа Аҳдлашувчи Томон фуқаролари ёки жамиятларига қўйган сармояларига боғлиқ тўловларни, хусусан:

а) қўйилган сармояларни сақлаш ёки ҳажмини кўпайтириш учун сармоя ва қўшимча суммаларни;

б) даромадни;

в) заёмларнинг қийматини қайтаришда тўланадиган суммаларни;

г) қўйилган сармояларни тўлиқ ёки қисман тугатиш ёки сотиш муносабати билан вужудга келадиган тушумларни;

д) ушбу Шартноманинг 4-моддасида кўзда тутилган товонларни эркин ўтказишни таъмин этади.

Башарти, Аҳдлашувчи Томонлардан бири бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудидаги қўйилган сармояларнинг кафолати асосида ўз фуқаролари ёки жамиятларига суммалар тўлашни амалга оширса, бошқа Аҳдлашувчи Томон ушбу Шартноманинг 10-моддасидан келиб чиқадиган биринчи Аҳдлашувчи Томон ҳуқуқларини чекламасдан, бу фуқаро ёки жамиятларнинг барча ҳуқуқ ёки талабларини қонун ёки шартномага кўра биринчи Аҳдлашувчи Томонга ўтказилишини тан олади. Ундан ташқари бошқа Аҳдлашувчи Томон биринчи Аҳдлашувчи Томоннинг олдинги ҳуқуқ эгаси муқаддам амалга оширган ҳажмдаги барча ҳуқуқ ва талабларга (талаб этиш ҳуқуқларига) эга бўлганини тан олади. Ўтказилган талаб этиш ҳуқуқларига биноан амалга ошириладиган тўловларни ўтказишга нисбатан тегишли равишда ушбу Шартноманинг 4-моддаси 2 ва 3-қисми ҳамда 5-моддаси татбиқ этилади.

1. 4-модданинг 2 ёки 3-қисми ҳамда 5 ёки 6-моддада кўрсатилган тўловлар ўша вақтда амалда бўлган курс бўйича зудлик билан ўтказилади. Нормал шароитларда ўтказишни амалга оширишдаги расмиятчиликларга риоя қилиш учун талаб этиладиган муддат ичида ўтказиш «зудлик билан» бажарилган деб ҳисобланади. Муддат бошланиши тегишли тақдимнома берилган пайтдан бошлаб ҳисобланади ва асло икки ойдан ошмаслиги лозим.

2. Ушбу модданинг 1-қисмида зикр этилган курс Халқаро валюта фонди тўловлар амалга оширилган чоғда тегишли валюталарни айлантиришнинг махсус ҳуқуқларига қайта ҳисоблашда асос сифатида олиши мумкин бўлган ҳисоб-китоб курсларидан келиб чиқадиган бирлаштирилган курс (cross rate)га мос бўлиши керак.

Сармояларни қўйиш муносабати билан юк ва одамларни ташишда Аҳдлашувчи Томонлардан бирон-бири бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг нақлиёт корхоналарига нақлиёт операцияларининг бажаришларини тақиқламайди ёки уларга тўсқинлик қилмайди ва заруратга қараб бу ташишларни бажариш учун рухсатномалар беради. Буларга:

а) ушбу Шартнома маъносида бевосита қўйилган сармоя учун мўлжалланган ёки Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ёки учинчи давлат ҳудудида мазкур Шартномада кўрсатиб ўтилган мулкий бойликлар қўйилган корхонанинг маблағлари ҳисобига ёки унинг топшириғига биноан сотиб олинган юкларни ташиш;

б) қўйилган сармоя муносабати билан сафарда бўлган шахслар киради.

1. Башарти Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг қонунларидан ёки Аҳдлашувчи Томонлар ўртасида ушбу Шартнома билан бир қаторда мавжуд бўлган ёки келажакда тузиладиган халқаро ҳуқуқий битимлардан бошқа Аҳдлашувчи Томон фуқаролари ёки жамиятларининг қўйган сармоялари ушбу Шартномага қараганда қулайроқ тартибдан фойдаланиш ҳақида умумий ёки махсус қоида келиб чиқса, бундай қоида мазкур Шартнома қоидаларига нисбатан қулайроқ бўлган қисмида устуворлик қилади.

2. Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳар бири ўз ҳудудидаги бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг фуқаролари ёки жамиятлари қўйган сармояларга нисбатан ўз зиммасига олган ҳар қандай бошқа мажбуриятларга риоя қилади.

Ушбу Шартнома Аҳдлашувчи Томонлардан бири фуқаролари ёки жамиятлари ушбу Шартнома кучга киргунга қадар бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида унинг қонунларига мувофиқ қўйилган сармояларга нисбатан ҳам амал қилади.

1. Ушбу Шартномани шарҳлаш ва қўллаш хусусида ҳар икки Аҳдлашувчи Томонлар ўртасидаги низоларни имкони борича Томонларнинг ҳукуматлари ҳал этади.

2. Агар низони шу тариқа ҳал этиш имкони бўлмаса, Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг талабига мувофиқ у ҳакамлик суди муҳокамасига берилади.

3. Ҳакамлик суди ҳар бир алоҳида ҳолат учун тузилади, ҳар бир Аҳдлашувчи Томон бунда ҳакамлик судининг бир аъзосини тайинлайди, ҳакамлик судининг икки аъзоси биргаликда Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳукуматлари ҳакамлик суди раиси сифатида тайинлайдиган учинчи давлат фуқаросининг номзоди хусусида келишиб оладилар. Аҳдлашувчи Томонлардан бири бошқа Аҳдлашувчи Томонга низони ҳакамлик суди муҳокамасига бериши тўғрисида нияти билдирган пайтдан бошлаб икки ой ичида ҳакамлик суди аъзолари, уч ой ичида эса ҳакамлик суди раиси тайинланиши керак.

4. Башарти, ушбу модданинг 3-қисмида кўрсатилган муддатларга риоя этилмаса, бошқача келишув бўлмаган тақдирда, ҳар бир Аҳдлашувчи Томон Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Халқаро суди раисига зарур тайинлашларни амалга оширишни сўраб мурожаат этиши мумкин. Агар раис Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг фуқароси бўлса ёки бошқа сабаб тайинлашларни амалга оширишга тўсқинлик қилса, тайинлашлар унинг ўринбосари томонидан амалга оширилади. Агар раиснинг ўринбосари ҳам Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг фуқароси бўлса ёки у иш кўриш имкониятидан маҳрум бўлса, у ҳолда тайинлашларни Аҳдлашувчи Томонлардан бирон-бирининг фуқароси бўлмаган Халқаро суднинг лавозим жиҳатдан кейин турадиган аъзоси амалга оширади.

5. Ҳакамлик суди ўз қарорини кўпчилик овоз билан чиқаради. Ушбу қарор мажбурий кучга эга бўлади. Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳар бири ўзи тайинлаган ҳакамлик суди аъзоси фаолияти ҳамда арбитраж жараёнидаги ўз вакиллиги билан боғлиқ харажатларни кўтаради; ҳакамлик суди раиси фаолияти билан боғлиқ; шунингдек бошқа харажатларни Аҳдлашувчи Томонлар тенг ҳиссаларда кўтарадилар. Ҳакамлик суди харажатларни кўтариш хусусида бошқача тарзда тартибга солиш ҳақида келишиб олиши мумкин. Бошқа барча масалалар бўйича ишни кўриш тартибини ҳакамлик суди мустақил белгилайди.

6. Башарти, Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳар иккиси давлатлар билан бошқа давлатлар фуқаролари ўртасида сармояларга оид низоларни тартибга солиш тўғрисида 1965 йил 18 март Конвенциясини (ҳужжатнинг матни фақат рус тилида берилган) имзолаган давлатлар бўлишса, Мазкур Конвенциянинг 27-моддаси 1-банди қоидалари эътиборга олиниб, башарти, Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг фуқароси ёки жамияти билан бошқа Аҳдлашувчи Томон ўртасида Конвенциянинг 25-моддаси асосида келишиб олинган бўлса, ушбу моддада қайд этилган ҳакамлик судига мурожаат этиш мумкин эмас. Бу билан Мазкур Конвенция (27-модда)га мувофиқ амал қилаётган ҳакамлик суди қарорига риоя этилмаганда ёки ушбу Шартноманинг 6-моддасига кўра қонун ёхуд шартнома асосида ҳуқуқлар ўтказилганда, мазкур моддада кўрсатилган ҳакамлик судига мурожаат этиш имкониятига дахл қилинмайди.

1. Аҳдлашувчи Томонлардан бири ва бошқа Аҳдлашувчи Томон фуқароси ёки жамияти ўртасида қўйилган сармоялар хусусида низоларни томонлар имконияти борича дўстона йўллар билан ҳал этишлари лозим.

2. Башарти, низони унда иштирок этаётган томонлардан бири бу тўғрида билдирган пайтдан бошлаб олти ой ичида ҳал этиш имконияти бўлмаса, бошқа Аҳдлашувчи Томон фуқароси ёки жамиятининг талабига кўра низо ҳакамлик суди муҳокамасига топширилади. Агар низолашувчи томонлар бошқача тартиб тўғрисида келиша олмасалар, ҳакамлик суди аъзоларини тайинлашни низолашувчи томонлар ушбу Шартноманинг 11-моддаси 3-қисмига мувофиқ амалга оширишлари ҳамда шу модданинг 3-қисмида кўрсатилган муддатларга риоя этилмаганда ва бошқача келишув мавжуд бўлмаган тақдирда, ҳар бир Аҳдлашувчи Томон Париждаги Халқаро савдо палатаси арбитраж суди раисидан зарур тайинлашларни амалга оширишни сўрай олиши учун ушбу Шартноманинг 11-моддаси 3— 5-қисмлари тегишлича татбиқ этилиши лозим.

3. Ҳакамлик суди муҳокамаси ёки унинг қарорини ижро этиш жараёнида низода иштирок этаётган Аҳдлашувчи Томон бошқа Аҳдлашувчи Томон фуқароси ёки жамияти кўрган зарар учун суғурта асосида қисман ёки тўлиқ товон олганлигини далил сифатида келтирмаслиги керак.

4. Башарти, ҳар икки Аҳдлашувчи Томон давлатлар ва бошқа давлатлар фуқаролари ўртасида сармояларга оид низоларни тартибга солиш тўғрисида 1965 йил 18 март Конвенциясини (ҳужжатнинг матни фақат рус тилида берилган) ҳам имзолаган давлатлар бўлишса, томонлар ўртасидаги ушбу моддада зикр этилган низолар юқорида қайд этилган Конвенцияга мувофиқ ҳакамлик судида кўриб чиқилади, низолашувчи томонларнинг бошқача тартиб-қоида тўғрисида келишиб олишлари бундан мустаснодир; ушбу билан ҳар бир Аҳдлашувчи Томон бундай тартибга ўз розилигини беради.

Ушбу Шартнома ҳар икки Аҳдлашувчи Томонлар ўртасида дипломатик ёки консуллик муносабатлари мавжуд ёки мавжуд эмаслигига қарамай амал қилади.

1. Ушбу Шартнома ратификация қилиниши лозим; ратификация ёрлиқлари билан алмашиш мумкин қадар қисқа муддат ичида амалга оширилади.

2. Ушбу Шартнома ратификация ёрлиқлари билан алмашилган пайтдан бошлаб бир ой ўтгач кучга киради. У ўн йил давомида амал қилади. Башарти, Аҳдлашувчи Томонлардан бирон-бири мазкур Шартноманинг амал қилиш муддати тугашига ўн икки ой қолганда уни денонсация қилиш тўғрисида ёзма тарзда билдирмаса, мазкур Шартнома номуайян муддатга узаяди. Ўн йил ўтгандан сўнг ўн икки ой ичида денонсация қилиш муддатига риоя қилиниб, ушбу Шартноманинг амал қилишини ҳар қандай вақтда тўхтатиш мумкин.

3. Ушбу Шартноманинг амал қилиши тўхтатилишига қадар қўйилган сармояларга нисбатан 1—13-моддаларнинг қоидалари Шартноманинг амал қилиши тўхтатилгандан сўнг кейинги йигирма йил давомида кучда қолади.

Бонн шаҳрида 1993 йил 28 апрель куни ҳар бири ўзбек, немис ва рус тилларида тайёрланди. Барча матнлар кучга эга. Ўзбек ва немис тилларидаги матнларни шарҳлашда тафовут туғилганда, рус тилидаги матн устувор ҳисобланади.