Ўзбекистон Республикасининг «Жисмоний тарбия ва спорт тўғрисида»ги Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2000 й., 5-6-сон, 147-модда), Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2005 йил 5 апрелдаги 96-сонли «Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2005 й., 14-сон, 104-модда) ва 2010 йил 23 сентябрдаги 211-сонли «Спорт мактаблари фаолиятини ҳамда спорт мактаблари тренерлари ва мутахассислари меҳнатини моддий рағбатлантириш тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида»ги (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2010 й., 38-сон, 331-модда) қарорларига мувофиқ буюраман:

1. Спорт-таълим муассасаларининг тренер-ўқитувчилари ва инструктор-методистларига малака тоифалари бериш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Мазкур Низом Ўзбекистон Республикасининг «Жисмоний тарбия ва спорт тўғрисида»ги Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2000 й., 5-6-сон, 147-модда), Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2005 йил 5 апрелдаги 96-сонли «Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2005 й., 14-сон, 104-модда) ва 2010 йил 23 сентябрдаги 211-сонли «Спорт мактаблари фаолиятини ҳамда спорт мактаблари тренерлари ва мутахассислари меҳнатини моддий рағбатлантириш тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида»ги (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2010 й., 38-сон, 331-модда) қарорларига мувофиқ, спорт-таълим муассасаларининг тренер-ўқитувчилари ва инструктор-методистларига малака тоифаларини бериш тартибини белгилайди.

1. Мазкур Низом «Халқаро тоифали тренер-ўқитувчи» малака тоифасини беришга нисбатан татбиқ этилмайди.

2. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:

тренер-ўқитувчи — махсус спорт-таълим муассасаларида муайян спорт тури бўйича таълим дастури асосида бевосита таълим берувчи ва спортчиларни тайёрловчи мутахассис;

инструктор-методист — махсус спорт-таълим муассасаларида ташкилий, тарбиявий, соғломлаштириш ва методик-услубий ишларни ташкил этувчи ва амалга оширувчи мутахассис.

3. Тренер-ўқитувчиларга қуйидаги малака тоифалари берилади:

Иккинчи тоифали тренер-ўқитувчи;

Биринчи тоифали тренер-ўқитувчи;

Олий тоифали тренер-ўқитувчи.

4. Инструктор-методистларга қуйидаги малака тоифалари берилади:

Иккинчи тоифали инструктор-методист;

Биринчи тоифали инструктор-методист;

Олий тоифали инструктор-методист.

5. Иккинчи ва биринчи тоифали тренер-ўқитувчи ҳамда иккинчи ва биринчи тоифали инструктор-методист малака тоифалари Қорақалпоғистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар маданият ва спорт ишлари бошқармалари томонидан берилади.

6. «Олий тоифали тренер-ўқитувчи» ва «Олий тоифали инструктор-методист» малака тоифалари Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги томонидан берилади.

7. Техник ва амалий спорт турлари бўйича иккинчи ва биринчи тоифали тренер-ўқитувчи ҳамда иккинчи ва биринчи тоифали инструктор-методист малака тоифалари Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилотининг вилоят кенгашлари томонидан, «Олий тоифали тренер-ўқитувчи» ва «Олий тоифали инструктор-методист» малака тоифалари эса, Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилоти Марказий Кенгаши томонидан берилади.

8. Тренер-ўқитувчилар ва инструктор-методистларга берилган малака тоифалари уларга табақалаштирилган ҳақ тўлаш учун асос бўлади.

9. Малака тоифаларини олишга даъвогарларнинг ҳужжатлари тегишли малака комиссиялари томонидан кўриб чиқилади.

10. Малака тоифаларини олиш учун қуйидаги ҳужжатлар тақдим этилади:

иш жойидан тавсифнома;

тренерлик фаолияти билан шуғулланишга рухсатнома нусхаси;

инструктор-методист фаолиятини амалга ошириш учун нашр этилган услубий қўлланма нусхаси.

11. Тренер-ўқитувчи ва инструктор-методист малака тоифалари мазкур Низомнинг 1 ва 2-иловаларида назарда тутилган мезонларга мувофиқ берилади.

12. Иккинчи ва биринчи тоифали малака тоифаларини олиш учун даъвогар бевосита Қорақалпоғистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳар маданият ва спорт ишлари бошқармалари ҳузурида ташкил этилган, техник ва амалий спорт турлари бўйича эса, Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилотининг вилоят кенгашлари ҳузурида ташкил этилган малака комиссиясига мурожаат қилади.

Олий тоифали малака тоифасини олиш учун даъвогар мазкур Низомнинг 10-бандида кўрсатилган ҳужжатларни Қорақалпоғистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳар маданият ва спорт ишлари бошқармалари ҳамда спорт-таълим муассасаларига, техник ва амалий спорт турлари бўйича эса, Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилотининг вилоят кенгашига тақдим этади. Улар ўз навбатида ушбу ҳужжатларни тасдиқлаб, кўриб чиқиш учун Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги ҳузурида ташкил этилган малака комиссиясига, техник ва амалий спорт турлари бўйича эса, Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилоти Марказий Кенгашига тақдим этади.

13. Мазкур Низомнинг 10-бандида назарда тутилган ҳужжатларнинг ҳаққонийлиги учун даъвогар, шунингдек Қорақалпоғистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳар маданият ва спорт ишлари бошқармалари, спорт-таълим муассасалари ва Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилотининг вилоят кенгашлари жавобгар ҳисобланади.

14. Малака тоифалари 5 йил муддатга берилади. Мазкур муддат ўтгандан сўнг, тренер-ўқитувчилар ва инструктор-методистлар ўз малака тоифаларини белгиланган тартибда қайтадан тасдиқлатиши шарт.

Малака тоифалари қайтадан тасдиқлангунга қадар, тренер-ўқитувчилар ва инструктор-методистларга иш ҳақи мутахассис лавозими бўйича тўланади.

15. Малака тоифаларининг амал қилиш муддати тугашидан икки ой олдин мазкур Низомнинг 10-бандида назарда тутилган ҳужжатлар белгиланган тартибда тегишли малака комиссияларига тақдим этилади.

16. «Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган спорт устози» унвонига эга бўлган шахсларга малака тоифалари чекланмаган муддатга берилади.

17. Тренер-ўқитувчиларга малака тоифалари олимпия, ноолимпия ва миллий спорт турлари бўйича натижа кўрсатган спортчи билан камида икки йил узлуксиз шуғуллангандан сўнг берилади.

18. Спортчиларни кейинги спорт маҳоратини ошириш гуруҳларига берган тренер-ўқитувчилар ушбу спортчиларнинг натижалари бўйича тегишли малака тоифаларини олишга ҳақли. Бунда ушбу тренер-ўқитувчи даъвогарлик қилаётган малака тоифасидан олдинги малака тоифаси мезонларига тўғри келадиган натижаларга эришган спортчиларга эга бўлиши шарт. Бу спортчилар эришган натижалар бўйича тренер-ўқитувчи фақат бир марта малака тоифаси олиши мумкин.

19. Малака тоифаларини олиш ҳуқуқини берувчи нуфузли мусобақалар мазкур Низомнинг 3-иловасига мувофиқ белгиланади.

20. Тренер-ўқитувчилар ва инструктор-методистларга малака тоифаларини бериш бўйича тегишли ташкилотлар ҳузурида малака комиссиялари ташкил этилади.

21. Малака комиссияси аъзолари бир йил муддатга тегишлича Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги ёки унинг ҳудудий бошқармалари томонидан, техник ва амалий спорт турлари бўйича эса, Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилотининг вилоят кенгаши ёки Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилоти Марказий Кенгаши томонидан тасдиқланади.

Малака комиссияларининг таркиби 7 нафар аъзодан иборат бўлиб, комиссия йиғилиши унда аъзоларнинг камида 2/3 қисми иштирок этган тақдирда, ваколатли ҳисобланади.

22. Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирининг спорт ишлари бўйича биринчи ўринбосари — республика малака комиссиясининг, Қорақалпоғистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирининг спорт ишлари бўйича биринчи ўринбосари, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳар маданият ва спорт ишлари бошқарма бошлиқларининг спорт ишлари бўйича ўринбосари ҳудудий малака комиссиясининг раиси ҳисобланади. Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги ва унинг ҳудудий бошқармаларининг тегишли бўлинмалари, спорт федерацияларининг (уюшмалари, марказлари), спорт мактабларининг раҳбарлари ҳамда вакиллари малака комиссиясига аъзо сифатида киритилади.

Техник ва амалий спорт турлари бўйича эса, Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилоти Марказий Кенгаши раисининг спорт ишлари бўйича ўринбосари — республика малака комиссиясининг, Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилотининг вилоят кенгаши раисининг спорт ишлари бўйича ўринбосари — ҳудудий малака комиссиясининг раиси ҳисобланади.

23. Малака комиссияси аъзоларидан бири комиссия котиби этиб тайинланади. Котиб ҳужжатларни қабул қилади, комиссия йиғилишида кўриб чиқиш учун тайёрлайди, расмийлаштиради ва уларни сақлайди.

24. Малака комиссияси раиси ва аъзолари қуйидаги ҳолларда комиссия таркибидан муддатидан олдин чиқарилиши мумкин:

ўз аризасига кўра;

у билан тузилган меҳнат шартномаси бекор қилинган тақдирда;

вафот этган тақдирда.

25. Малака комиссияси қарорлари очиқ овоз бериш йўли билан қабул қилинади. Комиссия қарори йиғилишда иштирок этган аъзоларнинг кўпчилиги овоз берган тақдирда, қабул қилинган ҳисобланади. Овозлар тенг бўлган тақдирда, комиссия раисининг овози ҳал қилувчи ҳисобланади.

26. Малака комиссиясининг йиғилишлари ҳар чоракда бир марта ўтказилади. Комиссиянинг навбатдан ташқари йиғилишлари зарурат бўлган тақдирда, раис томонидан чақирилади.

27. Малака комиссияси қарори баённома билан расмийлаштирилади ва раис ҳамда йиғилишда иштирок этган аъзолар томонидан имзоланади. Комиссиянинг қарори ижобий бўлганда, у мазкур Низомнинг 10-бандида назарда тутилган ҳужжатлар билан бирга Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги ёки унинг ҳудудий бошқармаларига, техник ва амалий спорт турлари бўйича эса, Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилоти Марказий Кенгаши ёки унинг вилоят кенгашига гувоҳнома бериш учун тақдим этилади.

28. Малака тоифасини бериш тўғрисидаги тегишли малака комиссиясининг қарорига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги ёки унинг ҳудудий бошқармалари, техник ва амалий спорт турлари бўйича эса, Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилоти Марказий Кенгаши ёки унинг вилоят кенгаши томонидан буйруқ чиқарилади ҳамда мазкур буйруққа асосан даъвогарга гувоҳнома расмийлаштирилади.

29. Малака комиссияси қароридан норози бўлган шахслар қарор қабул қилингандан сўнг, бир ой ичида республика малака комиссияси ёки судга мурожаат қилишлари мумкин. Зарур ҳолларда, республика малака комиссияси тегишли ҳудудий малака комиссияларидан ҳужжатлар нусхаларини ўрганиб чиқиш учун сўраб олишга ҳақли.

30. Республика малака комиссиясининг хулосаси уч нусхада баённома билан расмийлаштирилади, баённоманинг бир нусхаси аризачига, иккинчи нусхаси ҳудудий комиссиясига юборилади.

31. Берилган малака тоифалари ҳисоби малака тоифасини бериш тўғрисидаги буйруқларга асосан юритилади.

32. Малака тоифасини бериш бўйича барча ҳужжатлар камида икки йил мобайнида Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги ёки унинг ҳудудий бошқармаларида, техник ва амалий спорт турлари бўйича эса, Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилоти Марказий Кенгаши ёки унинг вилоят кенгашида сақланади ва икки йилдан сўнг архивга топширилади.

33. Тренер-ўқитувчи ва инструктор-методистларга берилган гувоҳномалар тўғрисидаги маълумот «Гувоҳномаларни рўйхатга олиш дафтари»га навбатма-навбат қайд этиб борилади.

34. «Халқаро тоифадаги тренер-ўқитувчи» малака тоифасини олган тренер-ўқитувчиларнинг ҳисоби Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги томонидан юритилади.

35. Мазкур Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонун ҳужжатларига мувофиқ жавобгарликка тортилади.

36. Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги, Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилоти Марказий Кенгаши, Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги ва Молия вазирлиги билан келишилган.

1. Нуфузли мусобақаларга Олимпия ва Осиё ўйинлари, Жаҳон ва Осиё чемпионатлари ва кубоклари, турли халқаро мусобақалар ва турнирлар, Ўзбекистон чемпионатлари ва кубоклари, ҳудудий чемпионатлар ва кубоклар, турли республика ва ҳудудий мусобақалар ва турнирлар киради.

2. Олимпия ўйинлари нуфузи Халқаро Олимпия қўмитаси томонидан белгиланади. Жаҳон ёки Осиё чемпионати, кубоги, халқаро турнирлар нуфузи Халқаро Олимпия қўмитаси тан олган тегишли халқаро спорт федерацияси томонидан белгиланади.

3. Халқаро Олимпия қўмитаси тан олмаган спорт турлари бўйича жаҳон чемпионати ва кубоги нуфузи, ушбу мусобақаларда камида 20 та мамлакатнинг вакиллари ва (ёки) терма жамоалари қатнашган тақдирда тан олинади. Осиё чемпионати ва кубоги нуфузи, ушбу мусобақаларда камида 10 та миллий жамоалар қатнашганда тан олинади.

4. Халқаро мусобақалар нуфузи спорт турлари бўйича халқаро федерациялар томонидан расмий рўйхатга киритилган халқаро мусобақалар бўйича тан олинади. Бу мусобақаларда камида 6 та давлат қатнашган бўлиши керак.

5. Ўзбекистон чемпионати ва кубоги нуфузи мусобақаларнинг Ўзбекистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги ёки Ўзбекистон Мудофаасига кўмаклашувчи «Ватанпарвар» ташкилоти спорт ва оммавий жисмоний тарбия тадбирлари календарь режасига киритилиши билан белгиланади. Ушбу спорт тури бўйича мусобақаларда республика ҳудудларидан камида ярмининг қатнашиши лозим (қишки спорт турлари бундан мустасно). Шунингдек, «Умид ниҳоллари», «Баркамол авлод», «Универсиада», «Умумармия ўйинлари» ва шу каби комплекс мусобақалар ҳам чемпионат нуфузига киради.

6. Республика мусобақалари нуфузи республика ҳамда халқаро спорт ва оммавий-жисмоний тарбия тадбирларининг календарь режасига киритилган мусобақалар бўйича тан олинади. Ушбу мусобақаларнинг ҳар бир дастури бўйича республиканинг камида 3 та ҳудудидан спортчилар (жамоалар) қатнашиши лозим. Ушбу спортчилар (жамоалар) ўтган йил якунларига кўра республикада чемпионатлар ва кубоклар бўйича мусобақаларда энг кучли олтиликка кирган бўлишлари лозим.

7. Турли ташкилотлар чемпионатлари ва кубоклари нуфузи шу ташкилотлар томонидан республика спорт федерациялари (уюшмалари, марказлари ва бошқалар) билан келишилган ҳолда ўтказиладиган республика ҳамда халқаро спорт ва оммавий-жисмоний тарбия тадбирларининг календарь режасига киритилган мусобақалар бўйича тан олинади.

8. Қорақалпоғистон Республикаси мусобақалари нуфузи (чемпионат, кубок) Қорақалпоғистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳар мусобақалари нуфузи (чемпионат, кубок) Қорақалпоғистон Республикаси Маданият ва спорт ишлари вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар маданият ва спорт ишлари бошқармалари томонидан белгиланади.