Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш Давлат инспекцияси бошлиғининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБуйруғи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРух ва мис ишлаб чиқаришда хавфсизлик қоидаларини тасдиқлаш ҳақида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги билан келишилган ҳолда техник ҳужжат деб топилган. 2013 йил 21 январь, 6-24/23-14135/6-сон]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг «Хавфли ишлаб чиқариш объектларининг саноат хавфсизлиги тўғрисида»ги Қонуни (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2006 йил, 39-сон, 386-модда) ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 11 майдаги 131-сон «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси тузилмасини янада такомиллаштиришга доир чора-тадбирлар тўғрисида»ги (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2011 йил, 19-сон, 191-модда) қарорига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Рух ва мис ишлаб чиқаришда хавфсизлик қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги билан келишилиб, норматив техник ҳужжат сифатида эътироф этилган кундан бошлаб кучга киритилсин ва эълон қилинсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБошлиқ Б. ҒУЛОМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2012 йил 19 декабрь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш245-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғининг 2012 йил 19 декабрдаги 245-сонли буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРух ва мис ишлаб чиқаришда хавфсизлик
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚОИДАЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикасининг «Хавфли ишлаб чиқариш объектларининг саноат хавфсизлиги тўғрисида»ги Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Қонунлари тўплами, 2006 й., 39-сонли, 386-модда) мувофиқ ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 11 майдаги 131-сон «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси тузилмасини янада такомиллаштиришга доир чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарорига (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2011 й. 19-сон, 191-модда) мувофиқ, рух ва мис ишлаб чиқаришда хавфсизлик талабларини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Умумий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Мазкур Қоидалар рух ва мис ишлаб чиқариш ташкилотларига (бундан буён матнда ташкилотлар деб юритилади) тааллуқлидир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур Қоидаларда қуйидаги асосий атама ва тушунчалардан фойдаланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаспирация — чангли ҳаво аралашмаларни сўриб олиб, атмосферага зарарли газлардан тозаланган ҳаво чиқариш тизими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишметаллургик агрегат — металлургия жараёнларини олиб боришга мўлжалланган агрегат.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМис ишлаб чиқаришда қуйидаги агрегатлар ишлатилади: эритиш печлари (бирор материални эриш температурасидан юқори температурагача қиздириб суюқ ҳолатга айлантириш учун ишлатиладиган печь) — яллиғ-қайтариш печи (ЯҚП), кислородномашъала печи (КМП), суюқ ваннада эритиш печи (СВЭП); горизонталь турдаги кон-вертерлар; буриладиган турдаги оловли тозалаш печлари; мисни грануляция қилиш печлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРух ишлаб чиқаришда қуйидаги агрегатлар ишлатилади: суюқ қатламда куйдириш печлари (СқКП); айланувчан қувур печлари; кўп тубли печлар; индукцион печлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшихта — металл, қотишма ва муайян кимёвий таркибли бирикмаларни олиш учун, қайта ишланадиган белгиланган мутаносибликдаги (маъдан ва унинг концентратлари, флюслар ва бошқалар) материаллар (аралашма) йиғиндиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэритма — суюқ ҳолатигача қиздирилган материал (шлак, штейн, хомаки ва анод миси, рафинирланган рух ва бошқалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишштейн — рангли металлургия оралиқ ва қўшимча маҳсулотлари, металлар сульфатларидан ҳосил бўладиган ўзгарувчан кимёвий таркибли қотишма;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшлак (металлургияда) — металлургик жараёнларда (шихтани эритишда, оралиқ ярим-маҳсулотни қайта ишлашда (масалан металларни тозалашда) олинган, суюқ металл сиртини қопловчи, таркибига бўш тоғ жинси, флюс, ёнилғи кули ва металлар оксиди кирувчи эритма;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэстакада — устида ускуна ва транспорт тизимларини жойлаштириш учун мўлжалланган иншоот;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэксгаустер — чиқаётган газларни ҳайдаш учун мўлжалланган марказдан қочирма вентилятор;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозон-утилизатор — иккиламчи иссиқликдан фойдаланиш учун мўлжалланган ускуна;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвельцлаш — найсимон айланувчи печларда металларни оксид ҳолида ҳайдаб тутиб олиш жараёни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧЙҚК — чегаравий йўл қўйиладиган концентрация.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Техник қурилмалардан хавфсиз фойдаланиш ва технологик жараёнларни амалга оширишда зарур ҳужжатлар рўйхати мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ ишлаб чиқилади ва ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ташкилотларда меҳнатни муҳофаза қилиш борасидаги ишларни ташкил қилиш Меҳнат муҳофазаси бўйича ишларни ташкил этиш тўғрисидаги намунавий низомга (рўйхат рақами 273, 1996 йил 14 август) мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Ишга янги қабул қилинганлар, шунингдек бир ишдан бошқа ишга ўтказилган ёки касбини ўзгартирган ишчилар хизмат кўрсатиши лозим бўлган маълум иш ўрни учун ташкилот томонидан тасдиқланган дастур асосида саноат хавфсизлиги талаблари бўйича йўл-йўриқ оладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Ишчиларни меҳнат хавфсизлигига ўқитишни ташкил этиш ва янги ишга кирувчилар ва касбини ўзгартираётган ишчиларни тайёрлаш ва ишчилар малакасини ошириш ГОСТ 12.0.004-90 «МХСТ. Меҳнат хавфсизлигига ўқитишни ташкил этиш. Умумий қоидалар» ва Меҳнат муҳофазаси бўйича ўқишларни ташкил қилиш ва билимларни синаш тўғрисида намунавий низомга (рўйхат рақами 272, 1996 йил 14 август) мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Ишларни технологик регламент бўйича хавфсиз юритиш йўриқномалари Меҳнатни муҳофазаси бўйича йўриқномаларни ишлаб чиқиш тўғрисидаги низомга (рўйхат рақами 870, 2000 йил 7 январь) (Ўзбекистон Республикаси вазирликлари, давлат қўмиталари ва идораларининг меъёрий ҳужжатлари ахборотномаси 2000 й., 1-сон) мувофиқ ишлаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Фойдаланувчи ташкилотларда ходимларни дастлабки тарзда ва вақти-вақти билан тиббий кўрикдан ўтказиш Ходимларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга (рўйхат рақами 2387, 2012 йил 29 август) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2012 й., 35-сон, 407-модда) мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Ташкилотларда ходимлар Кон-металлургия ишлаб чиқариш ташкилотлари ходимлари учун махсус кийим, махсус пойабзал ва бошқа якка тартибда ҳимояланиш воситаларини бепул беришнинг намунавий меъёрларига (рўйхат рақами 1902, 2009 йил 13 февраль) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2009 й., 7-сон, 75-модда) мувофиқ якка тартибда ҳимояланиш воситалари билан таъминланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Ҳар бир ишчи иш бошлангунига қадар, иш учун зарур бўладиган эҳтиёткорлик қурилмалари, асбоб-ускуналари, механизмлари ва мосламаларининг мавжудлиги ва уларнинг созлигини текшириб кўришлари лозим. Технологик қурилмаларнинг эҳтиёткорлик ускуналари, механизмлар ва мосламаларнинг камчилик ва носозликлари аниқланган тақдирда ишчи ходимлар бу ҳақида бўлинма раҳбарига хабар бериши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Рух ва мис ишлаб чиқариш ташкилотларининг цехлари ва бўлинмаларида ускуналарнинг жойлашиши ишловчиларнинг хавфсизлигини, шунингдек уларга хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш қулайлигини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Ҳавони тортиш ва аспирация тизимлари чанг, газ ва ҳаво аралашмалари кўринишидаги хавфли ва зарарли моддалар (чанг, газ, буғ, аэрозоллар)ни улар ҳосил бўлган жойлардан чиқариб юборилишини ва ишлаб чиқариш бинолари иш ҳудуди ҳавосидаги бундай зарарли моддаларнинг миқдори СанҚваМ 0046-96 «Иш ҳудуди ҳавосидаги зарарли моддаларнинг ЧЙҚК»га мувофиқ белгиланган чегаравий йўл қўйиладиган концентрациядан ошмаслиги таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Технологик материаллар (хом ашё, флюслар, ишлаб чиқариш чиқиндилари «айланма чиқиндилар», ёқилғи ва ҳоказолар)ни юклаш ва тушириш, уларни қайта ишлаш учун ташиш, шунингдек тайёр маҳсулотларни қадоқлаш, жойлаштириш ишлари механизациялаштирилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Технологик материаллар омборхоналарда, бўлинмаларда, бункерлар ва махсус жиҳозланган майдончаларда сақланиши керак. Бунда уларнинг бир-бири билан аралашиб кетишига йўл қўйилмаслиги таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Ишлаб чиқариш ускуналарининг таркибий қисмлари, шу жумладан энергетик қувурлар, шланглар ва электр кабеллари уларга рух, мис, штейн ва шлак эритмалари тушишидан ҳимояланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Ташкилот цехи лойиҳасида агрегат ва аппаратларнинг ишга тушиши, тўхташи ва ускуналарнинг белгиланган иш тартибининг бузилиши тўғрисида билдирувчи назорат ва сигнализация тизими билан жиҳозланиши кўзда тутилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Эритиш печлари, авария содир бўлганда печдаги барча эритмани қабул қилиб олиш имкониятига эга ўрачалар ёки махсус майдончалар билан жиҳозланган бўлиши керак. Эритма қуйиладиган жой қуруқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Металлургия агрегатларида қайта ишланадиган шихта материалларидаги намлик миқдори, технологик ҳужжатда белгиланган бўлиши лозим. Металлургия агрегатларига, намлиги технологик йўриқномада белгиланган миқдордан юқори бўлган шихта материалларини юклашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Иккиламчи хом ашё (таркибида рух ва мис бўлган рангли металл ломлари) ни қайта ишлаш, ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган иккиламчи хом ашё технологик йўриқномаси бўйича, экологик экспертизадан ўтказилгандан кейин амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Манометр режими, технологик ҳужжатда белгиланган миқдордан ёки белгиланган тартибдан четга чиққанда, металлургия агрегатларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Ўзи юрар араваларнинг троллей симлари рельс каллакларидан камида 3 м баландликда жойлашган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Асосий ва ёрдамчи, технологик ва электр-техник ускуналарнинг конструктив элементлари изоляциясининг «ер»га нисбатан қаршилигини, шунингдек ерга улаш қурилмаларининг қаршилигини текшириш ишлари Истеъмолчиларнинг электр қурилмаларини техник эксплуатация қилиш қоидаларига (рўйхат рақами 1383, 9 июль 2004 йил) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 27-сон, 317-модда) мувофиқ ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган «Технологик ва электр-техник ускуналарнинг конструктив элементлари изоляциясининг қаршилиги» йиллик жадвал бўйича амалга оширилиши лозим. Изоляция қаршилигини, шунингдек ерга улаш қурилмаларининг қаршилигини ўлчаш натижалари баённома билан расмийлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Технологик ускунани тўхтатиш авария тугмачалари ёрдамида бажарилганда, ускунани масофадан туриб ишга туширишдан ҳимояловчи мослама кўзда тутилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Ёқилғи, ҳаво ва кислород узатиш тизими, ҳаво босими тушиб кетганда печга кислород ва ёқилғи узатилишини узиб қўювчи автоматик ҳимоя мосламасига эга бўлиши керак. Кислород-ҳаво аралашмасидаги белгиланган кислород концентрацияси автоматик тарзда тартибга солиб турилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Бир-бири билан ўзаро боғлиқ, технологик участкалар ўртасида телефон ёки овоз кучайтиргич алоқа воситалари ўрнатилган бўлиши керак. Алоқа ва сигнализация воситалари, бевосита иш жойлари яқинида максимал кўриниш ва эшитиш ҳудудларида жойлаштирилиши, шунингдек хизмат кўрсатиш қулай ва хавфсиз бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Маргимушли водород ажралиб чиқиши мумкин бўлган цехлар, бўлинмалар ва участкаларда ёруғлик ва товуш сигнализациясига эга, автомат газ анализаторлари ёрдамида ҳаво муҳитининг ҳолати назорат қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Чанг ва газдан тозалаш ускуналарининг тузилиши ва улардан фойдаланиш талаблари СанҚваМ 0208-06 «Технологик жараёнларни ташкил этиш санитария қоидалари ва ишлаб чиқариш ускуналарига қўйиладиган гигиена талаблари»га мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Кислород билан бойитилган ҳаво ёрдамида пуфлаш ташкилотнинг бош муҳандиси томонидан тасдиқланган мис ишлаб чиқариш бўйича технологик йўриқномага мувофиқ амалга оширилиши керак..
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Зарарли моддаларни инвентаризация қилиш, классификациялаш, жойлаш ва зарарлантириш СанҚваМ 0128-02 «Саноат чиқиндиларини инвентаризация қилиш, классификациялаш, жойлаш ва зарарсизлантириш тартиби» ва ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган йўриқнома талабларига мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Хавфли ишлаб чиқариш объектларидан фойдаланувчи ташкилот томонидан Хавфли ишлаб чиқариш объектларида ишлаб чиқариш назоратини ташкил этиш ва амалга ошириш қоидаларига мувофиқ (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг 2009 йил 16 июлдаги 6-15/12-5550/6-сон хулосасига мувофиқ ушбу ҳужжат техник ҳужжат деб топилган) хавфли ишлаб чиқариш объектларида ишлаб чиқариш назорати ташкил этилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Ташкилотларда меҳнат фаолияти билан боғлиқ равишда содир бўлган бахтсиз ҳодисалар ва бошқа жароҳатланишларни текшириш ва ҳисобини юритиш Вазирлар Маҳкамасининг 1997 йил 6 июндаги 286-сон қарори (Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати қарорларининг тўплами, 1997 й., 6-сон, 21-модда) билан тасдиқланган Ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисаларни ва ходимлар саломатлигининг бошқа хил зарарланишини текшириш ва ҳисобга олиш тўғрисидаги низомга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Электр хавфсизлигига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Ташкилотларда электр қурилмаларини ўрнатиш ва улардан фойдаланишда Электр қурилмаларнинг тузилиши қоидалари, Истеъмолчиларнинг электр қурилмаларини техник эксплуатация қилиш қоидалари (рўйхат рақами 1383, 9 июл 2004 йил) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 27-сон, 317-модда) ҳамда Истеъмолчиларнинг электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари (рўйхат рақами 1400, 20 август 2004 йил) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 33-сон, 379-модда) ва мазкур Қоидалар талабларига риоя қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Ташкилотларда кучланиш 1000 В дан юқори бўлган электр ускуналарга хизмат кўрсатишда электр хўжалиги учун масъул шахс электр хавфсизлиги бўйича V малака гуруҳига ва кучланиш 1000 В бўлган электр ускуналарга хизмат кўрсатишда IV малака гуруҳига эга бўлиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Ташкилот ишлаб чиқариш хоналарини табиий ва сунъий ёритишлар ҚМҚ 2.01.05-98 «Табиий ва сунъий ёритиш» талабига мос келиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Ёритқичларнинг конструкцияси ва тузилиши электр тармоқнинг номинал кучланиши ва ташқи муҳитга мос ҳолда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Авария ёритиш тармоқларига бошқа электр энергия истеъмолчиларининг уланишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Юқори хавфли бўлмаган хоналарда барча стационар ёритқичлар учун 220 В дан юқори бўлмаган кучланишдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Чўғланма лампали маҳаллий стационар ёритқичлар учун қуйидаги кучланиш қўлланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори хавфли бўлмаган хоналарда 220 В дан юқори бўлмаган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори хавфли ва ўта хавфли хоналарда 42 В дан юқори бўлмаган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Авария ёритишларни созлиги ҳар чоракда камида бир марта текширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Ёритиш воситалари тоза ва соз ҳолатда бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Ёруғ тушувчи ойналарни йилда камида икки маротаба тозалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Ёруғлик тушадиган дераза ва эшикларни бегона предметлар (ускуна, тайёр маҳсулот ва бошқалар) тўсиб қўйишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Агар портлашдан хавфли газ ва чанглар концентрацияси йиғилиб қолиш эҳтимоли бўлса, унда электр ёритиш тизими портлашдан ҳимояланган ҳолда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Хавфлилик даражаси юқори бўлган хоналарда кўчма электр ёритқичлардан фойдаланилганда кучланиш 42 В дан юқори бўлмаслиги керак. Ўта хавфли хоналарда, хоналардан ташқари ҳамда ускуналар ва иншоотлар (бункерлар, силослар, қудуқлар, буғлантириш камералари, тунеллар ва бошқалар) ички сиртини ёритиш учун кўчма электр ёритқичларнинг кучланиши 12 В дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Электр ёритиш тармоқлари полдан 2,5 м дан паст бўлмаган баландликдан ўтган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Технологик тараларга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Технологик таралар (ковшлар, шлак чашалари, хокандозлар, кюбеллар ва бошқалар) тайёрлангандан ва таъмирлангандан сўнг, таъмирлаган корхона томонидан текширилиши керак. Таралар тартиб рақами, юк кўтариш қобилияти, массаси кўрсатилган ҳолда тамғаланиши ва белгиланган мақсадларда ишлатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Тара ва траверслар уларни тайёрлаш учун берилган техник шартларга мувофиқ бўлиши, ташкилот бош муҳандиси тасдиқлаган йўриқномада белгиланган муддатларда, улардан фойдаланиш бўйича масъул шахс томонидан вақти-вақти билан кўздан кечирилиши керак. Кўздан кечириш натижалари «Олиб қўйиладиган юк чангаллаш мосламалари ва тараларни текширишни расмийлаштириш» журналида қайд этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Ковш цапфаларининг едирилиши барча ўлчовлар бўйича дастлабки ўлчамларининг 10 фоизидан ошмаслиги керак. Металлургия ишлаб чиқаришлари учун умумий хавфсизлик қоидалари (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг 2009 йил 28 майдаги 20-15-195/12-сон хатига мувофиқ техник ҳужжат деб топилган) талабларига мувофиқ камида бир йилда бир марта ковш цапфалари бузмайдиган назорат усули ёрдамида текширилиши керак. Текшириш натижалари далолатнома билан расмийлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Деворларида ва цапфалар маҳкамланган жойларида чуқурчалар, дарзлар бўлган ковшлардан, шунингдек деформация натижасида ўз шаклини йўқотган ва цапфалари қўзғалиб қолган ковшлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Ковш сиғимини ошириш учун унга қўшимча қисмлар улашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Ковшнинг қуйиш қисми унинг четидан пастда жойлашган ва куймаган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Ковшларни кранлар билан фақат траверслар ёрдамида ташишга йўл қўйилади. Траверсни ковшдан ташқарида қолдириш ёки уни ковшга эгишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Таралар махсус ажратилган жойларда ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган тараларни жойлаштириш режаси бўйича жойлаштирилиши керак. Тара қўйиладиган майдончалар текис, горизонтал ва тоза бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Тарани бортидан ошириб тўлдириш, шунингдек ташқи сиртига материал ёпишиб қолган ҳолда ташишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Чангланадиган материалларни ташиш ва сақлаш учун мўлжалланган таралар герметик бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Таралар, ишлар бажариладиган ҳудудда кўринадиган жойларга осиб қўйилган строповка чизмалари бўйича строповка қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Металлургия агрегатларини иситишга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Металлургия агрегатларини иситиш учун асосий ёқилғи табиий газ ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Табиий газни қисқа ён томондаги ёндиргичлар ёки гумбаздан қиздириш орқали бериш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Ёнишни сақлаб туриш учун оксидловчи сифатида техник кислород ёки ҳаво хизмат қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Захирадаги ёқилғи сифатида, тегишли ҳароратгача қиздирилган, мазут сақлагичлардан насослар билан ёндиргичларга юбориладиган мазутдан фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Кислород машъали печлари (КАП), конвертерлар, анод печлари, қайновчи қатлам печлари (ҚҚП) ва вельц печларининг қиздирилиши ва уларда зарур ҳароратни ушлаб туриш учун, табиий газ хизмат қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Ёнишни сақлаб туриш учун, керакли ҳаво махсус ўрнатилган вентиляторлардан берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Утилизатор қозонлар, буғлатиб совутиш тизимларига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Печдан қозон-утилизаторгача бўлган газ мўрилари участкасида дарча ва хизмат кўрсатиш майдончалари кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Қозон-утилизатор газ мўриларининг чанг бункерлари ва йиғма бункерлари чангни тушириш учун герметик қурилмалар билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Қозон-утилизаторларни иссиқлик алмашинув юзасини механизациялаштирилган тозалаш воситалари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Утилизатор қозонларни импульсли тозалаш тизими ишини бошқариш бошқарув пультидан амалга оширилиши ва сигнализация тизими билан блокировка қилинган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Барабан-сепаратор, улардан фойдаланишда хавфсизлик шароитларини таъминлаш учун, белгиланган мақсадига боғлиқ равишда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсақловчи клапанлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсувнинг чегаравий сатҳи ва босими сигнализаторлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдаврий тозалаш чизиғи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув ва буғдан намуна олиш қурилмаси ва бошқа қурилмалар билан жиҳозланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Утилизатор қозонлар ва буғлатиб совутиш қурилмаларини ишга тушириш, тўхтатиш ва улардан фойдаланиш ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган йўриқномага мувофиқ жойлаштириш талабларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Қозон-утилизатор ва буғлатиб совутиш тизимлари ўрнатилган цехларда ташкилот буйруғи билан улардан хавфсиз фойдаланиш ва созлиги учун масъул шахслар тайинланиши лозим. Масъул шахснинг тайинланганлиги тўғрисидаги буйруқнинг сони ва санаси, қозон паспортига ёзиб қўйилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Металлургия агрегатларининг сув билан совутиладиган элементларига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Металлургия агрегатларининг сув билан совутиладиган элементлари уларни бевосита ўрнатишдан олдин ва таъмирдан кейин ишчи босимдан 1,5 баробар юқори бўлган синов босими остида гидравлик синовлардан ўтказилиши керак. Айрим печлар ва элементларга техник шартларда синов босимининг юқори кўтарилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Сув билан совутиладиган ҳар қайси элемент учун ишлаб чиқарувчи ташкилот томонидан паспорт тузилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Сув билан совутиладиган элементларнинг уланмаларида айрим элементлар ёки гуруҳларни совутиш тизимидан узиб қўйиш ва сув берилишини мослаштириш имконияти бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Совутиш учун юбориладиган сув механик ва химик аралашмалардан тозаланган бўлиши керак. Сув билан совутиладиган элементлардан чиқадиган сувнинг ҳарорати ёғин ҳароратидан паст, вақтинчалик қаттиқликда бўлиши ва ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган тартиб режаси кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Алоҳида сув билан совутиладиган элементларни ёки агрегатни совутиш тизими гуруҳларини ўчириш учун қулф арматура қулай ва хизмат кўрсатиш учун хавфсиз жойларда жойлаштирилиши керак. Сув кессонларга борадиган жойларда ўрнатиладиган қулф арматура тамғаланиши ва кессонланган элементларнинг жойлашиш схемасига мувофиқ кессон рақами кўрсатилган биркага эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Совутиладиган элементлар вақти-вақти билан кўздан кечирилиши, зарур ҳолларда тозаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Нормал ишлаши бузилганда шикаст етказиши ва хизмат кўрсатувчи ходимлар учун хавф туғдириши мумкин бўлган сув билан совутиладиган элементлар, чиқаётган сув ҳарорати белгиланган меъёрдан ошганда ишлаб кетадиган сигнализацияли назорат асбоблари билан жиҳозланган бўлиши керак. Бундай элементлар рўйхати ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Агрегатни совутиш тизимининг ишини назорат қилиш учун сув йиғгич ўрнатилиши керак. Сув йиғгичларнинг тузилиши ва жойлашиши уларга эритма тушишига йўл қўймаслиги, хизмат кўрсатувчи ходимларга сув оқимини визуал назорат қилиш имконини бериши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Металлургия агрегатларининг совутиш тизими элементларига сув борадиган магистрал қувурлар агрегатлардаги эритманинг ишчи сатҳидан юқорида жойлашиши керак. Сув сарфини тартибга солиш воситалари хизмат кўрсатиш учун хавфсиз ва қулай жойларда ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Агрегат тўхтаганда, совутиладиган элементларда сувнинг музлаб қолишига йўл қўймайдиган чоралар кўрилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Чанг тутиш ва газларни тозалашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Электр фильтрларнинг кучланиш остидаги барча ташқи металл қисмлари тўсилиши ёки ҳимоя қалпоқлари билан бекитилиши керак. Ток ростлагич, юқори вольтли агрегат ва узгич камида 2,5 м баландликда тўрсимон тўсиқ билан ишончли тўсилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Электр фильтрнинг иш пайтида кучланиш остида бўлмайдиган барча металл қисмлари, шунингдек, электр фильтр билан боғлиқ барча металл конструкциялар (газ мўрилари, шнеклар ва бошқалар) «Электр қурилмаларнинг тузилиш қоидалари»га мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Электр фильтрлар, газ мўрилари ва шу каби бошқа ускуналарнинг ичида барча ишлар наряд-рухсатнома бўйича, ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган, газдан хавфи бўлган ишларни хавфсиз бажариш бўйича меҳнат муҳофазаси йўриқномаси талабларига, шу жумладан қуйидаги талабларга риоя қилган ҳолда бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлектр фильтрларни ички кўздан кечириш, таъмирлаш ва тозалаш ишлари ундан фойдаланиш бўйича масъул шахснинг бевосита назорати остида ёки унинг иштирокида бажарилиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлектр фильтр газдан иккала томондан зич ва соз шиберлар ёки тиқинлар билан узилиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлектр кучланиш узилиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштож ҳосил қилувчи электродлар ерга уланиши ҳамда тож ҳосил қилувчи ва тиндирувчи электродлар силкитиб қоқилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбункердан чанг тўлиқ олиб ташланиши, электр фильтр совутилиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлектр фильтр корпуси газ қолдиқларидан тўлиқ тозалунгунга қадар шамоллатилиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаҳарли ёки портлаш хавфи бўлган газлар тозаланадиган электр фильтрларда, бундан ташқари, газ анализи ўтказилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Электр фильтрларда чанг қотиб қолган ҳолларда тож ҳосил қилувчи элементлардан кучланиш узилиб, улар ерга улангандан кейин кўчириб ташлашга йўл қўйилади. Бункерни кавлаш электр фильтр бўйича навбатчининг кузатуви остида бажарилиши керак. Кавлаш ишларини бажараётган ишчилар якка тартибда ҳимояланиш воситаларидан фойдаланишлари керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Енг (шланг)ли фильтрнинг силкитувчи механизмини ишлаб турган пайтида тафтиш қилиш ва енг (шланг)лар ҳолатини силкитувчи механизм ишлаётган вақтда текширишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Юкни тушириш шнекининг узатмаси авария вазиятлари учун маҳаллий «Тўхта» тугмачаси билан жиҳозланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Чангларни тутиш учун мўлжалланган циклонлар сақловчи клапанлар билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Бир вақтнинг ўзида бир нечта батареяли циклон ва коллектор бункерларини тозалаш (кавлаш) йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Марказий газ мўрилари шиберларини очиш ва ёпиш механизациялаштирилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Ер ости газ мўрилари газ чиқармайдиган, уларнинг печь ўтхонаси билан туташ қисми иссиқликдан ҳимояланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Ер ости газ чиқариш каналларининг ҳолатини кўздан кечириш учун камида 0,65х0,65м ўлчамли тушиш қулай бўлган махсус туйнуклар қурилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Газ дуд бўронлари ва чанг тутиш қурилмаларидан чангни тушириб олиш ва ташиш ишлари зарарли моддалар ажралишига йўл қўймайдиган усуллар ёрдамида бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Чанг камералари гумбазлари, боров ва газ мўриларига хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш учун майдончалар ва ўтиш кўприкчалари кўзда тутилган бўлиши керак. Гумбазлар устидан югуришга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Чанг тутиш ва газларни тозалаш тизимларида чанг ёнганда хизмат кўрсатувчи ходимларнинг хатти-ҳаракатлари ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган йўриқномада белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Сульфат кислотаси ишлаб чиқаришга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Сульфат кислотаси ишлаб чиқаришда қуйидаги хавфсизлик қоидаларига риоя қилиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфойдаланиш-техник ҳужжатларнинг назорат тизимига, технологик қурилманинг жойлашиши ва конструкциясининг қабул қилинган чизмасига амал қилиш лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёруғлик ва товуш сигналлари тизимидан фойдаланишни, автоматик тарзда тартибга солиш ва блоклашни технологик тартибга киритиш лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкам қурилмалар ва коммуникация билан таъминлаши (бу талабларнинг бузилиши ишчи ҳудудда қайноқ газларнинг отилиб чиқишига ишчи хонанинг газланишига ва аппаратларнинг катта занглаши учун шароит яратишига олиб келиши мумкин);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори ҳароратли юзалар ва узатувчи қувурларнинг иссиқлик изоляциясини соз ҳолатдалигининг қандайлиги, маҳсулотнинг кристалланишига йўл қўйилмаслигини кузатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишузатувчи қувурларни қиздириш учун очиқ оловдан фойдаланишга йўл қўйилмайди. (Қиздириш ёнғин хавфсизлиги муносабатларига зид бўлмаган ҳолда буғ, иссиқ сув билан ёки бошқа усулда амалга оширилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаппарат ва қурилмаларнинг барча ҳаракатланувчи ва айланувчи қисмлари мустаҳкам тўсилган бўлиши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишемирувчи суюқликларга мўлжалланган узатувчи қувурларнинг барча гардишли уланган жойлари ҳимоя қобиғига эга бўлиши лозим. Кислота тўкилишини зудлик билан бартараф этиш керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёнғин ва портлашга хавфли бўлган линиялардаги тиқинларни ўрнатиш ва олиш, тиқинларни ўрнатиш ва олиш учун жавобгар шахс томонидан имзо орқали махсус журналга қайд қилиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштурғун электр токи тўпланиши мумкин бўлган барча электрқурилмалар, шунингдек аппаратлар ва узатувчи қувурлар заминлаштирилиши лозим, заминланган симларнинг ишончлилиги асбоблар ёрдамида текширилиши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпортлаш хавфи мавжуд бўлганда кўчма лампалардан фойдаланиш уларни 12 В кучланиш билан тўйинтириш шарти билан йўл қўйилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкоммуникацияни тузатишда насоснинг электрдвигателини ўчириб қўйиш, эрийдиган ўрнатмани чиқариб олиш ва «Ёқилмасин, Одамлар ишламоқда!» деб ёзилган огоҳлантирувчи плакатни осиб қўйиш керак. Огоҳлантирувчи плакатни олиб қўйиш ҳуқуқи фақат уни осган шахсгагина берилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаппаратлар ва идишлар ичида ишлашга фақатгина наряд-рухсатнома бўлганидагина йўл қўйилади. Ишлар бутунлай ўчирилган, таъмирлашга тайёрланган ва яхши шамоллатилган аппаратларда амалга оширилиши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбосим остида ишлайдиган идишлар, босимни ўлчаш асбоблари; ҳароратни ўлчаш асбоблари; суюқлик сатҳини кўрсаткич; сақловчи қурилмалар ва қулфли ва қулф-тартибли арматура билан жиҳозланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII боб. Рух ишлаб чиқаришда хавфсизлик талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Шихтани тайёрлашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Майдалаш-туйиш ускуналари тузилиши ва улардан фойдаланиш Металлургия ишлаб чиқариши учун умумий хавфсизлик қоидалари (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2009 йил 28 майдаги 20-15-195/12-сонли хулосасига асосан техник ҳужжат деб топилган), СанҚваМ 0122-01 «Иш жойларида умумий ва локаль тебранишнинг санитария меъёрлари» ва СанҚваМ 0120-01 «Иш жойларида шовқиннинг йўл қўйилган даражасининг санитария меъёрлари» талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Ҳавони аралаштирувчи айланиб турувчи қуритиш барабанлари ва тушириш камерали газ ўтхонасини бирлаштириб турувчи узеллар герметикланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Қуритиш барабанларининг юклаш ва тушириш камералари кузатиш ойналари ва герметик туйнуклар билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Қуритиш барабанларида ёқиладиган ёқилғи тури цех лойиҳасида белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Шихтани ўрталаштириш қурилмаси (ШЎҚ) марказлашган ҳолда бошқарилиши, бошқарув оператор хонасидан кузатиш имконини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Ускунани бошқариш схемаси унинг барча механизмлари билан автоматик, узоқдан туриб, шунингдек маҳаллий бошқаришни таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Рух концентратларини куйдиришга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Куйдириш печлари, газ мўрилари, қозон-утилизаторлар ва бошқа ускуналарнинг тузилиши тўлиқ герметикликни таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Печнинг ишчи ва кузатиш ойналари эшик (қопқоқ) лар билан зич бекитилиши ва иссиққа чидамли материаллар билан зичланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Печни қиздириш учун ишлатиладиган горелка ёки форсункаларнинг тузилиши печь ишга тушгандан кейин уларни тез ва хавфсиз чиқариб олинишини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Печга материалларни узатиш қурилмаларининг тузилиши автомат тарзда ёки узоқдан бошқарган ҳолда, материалларнинг дозаланган узлуксиз узатилишини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Куйдириш маҳсулотларини тушириб олиш ва ташиш ишлари механизациялаштирилган бўлиши керак. Куйдириш печларидан чиққан куйинди ва чангни ташиш ишлари чанг ва газларни хона ҳавосига чиқишига йўл қўймайдиган усул ёрдамида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Куйдирилган материал ва чанг чиқадиган тешикларни, шунингдек мўрининг ўтхона билан туташган қисми ва газ мўриларини тозалаш ишлари механизациялаштирилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Бошқарув тизими печнинг ҳам қўлда, ҳам автомат режимда ишлашини таъминлаши керак. Кўрсаткичлари печ ишлашини автоматик ёки қўлда бошқарилишини белгиловчи назорат-ўлчаш асбоблари, алоҳида хонада жойлашган умумий бошқарув пультига чиқарилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Печлардан газларни тортиб олиш учун захира эксгаустер кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Материалларни куйдириш печларини ишга тушириш ва тўхтатиш, ташкилотнинг бош муҳандиси томонидан тасдиқланган фойдаланиш бўйича йўриқнома ва технологик йўриқнома талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Ташкилотнинг бош муҳандиси томонидан тасдиқланган технологик йўриқномада белгиланган манометрик режимлар бузилганда печлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Авария вазиятлари (қозон-утилизаторда сув циркуляциясининг тўхтаб қолиши, қозоннинг иссиқликни қабул қилувчи элементлари куйиши, суюқлик чиқариши ва бошқалар) да печни тўхтатиш тартиби, ташкилотнинг бош муҳандиси томонидан тасдиқланган технологик йўриқномада белгиланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Вельцлашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Вельц-печнинг узатиш механизми мустақил ток манбаига уланган авариявий двигатель билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Вельц-печь назорат асбоблари ва печнинг бўйламасига силжиши сигнализацияси билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Вельц-печни бошқариш тизимида унинг юкни тушириш узели яқинида узатмани иш жойидан авариявий узиб қўйиш мосламаси кўзда тутилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Совутиш системалари ва фильтрлар ишлаганда бутун тракт бўйлаб чиқаётган газларнинг ва металлар оксидларининг етарлича сўрилиши таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Рух ишлаб чиқариш гидрометаллургия участкасига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Гидрометаллургия ишлаб чиқариш аппаратлари пол сатҳидан камида 0,1 м баланд бўлган пойдеворларда ўрнатилиши керак. Аппарат пойдеворлари кислотага чидамли материалдан тайёрланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Ишлаб чиқариш хоналарида ўрнатилган аппаратларнинг ташқи юзалари занглашга қарши ҳимояланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Пол, оқова ариқчалар ва йиғма зумпфлар гидроизоляцияланган бўлиши керак. Ариқчалар қопқоқ (панжара) лар билан бекитилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Технологик схеманинг ўзгариши натижасида ёки бошқа сабабларга кўра технологик жараёнда ишлатилмаётган гидрометаллургия ускуналари, узатувчи қувурлар демонтаж қилиниши ёки ишлаб турган тизимдан сезиларли оралиқ қолдириб узиб қўйилиши керак. Узиб қўйилган қувурларнинг учларига стандарт тиқинлар ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Куйинди, чанг ва оксидларни суюқликда эритиб ажратиб олишга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Куйинди, чанг ва оксидларни суюқликда эритиб, ажратиб олишда пачукларда ҳаво босимининг белгиланган даражадан камайганлиги тўғрисида огоҳлантирувчи товуш ёки ёруғлик сигнали кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Новлар, тарновлар ва бак аппаратлари тузилиши пульпанинг ишчи майдонча ва аппарат корпусига тошиб чиқишига йўл қўймаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Марганец рудаси ҳўл усул ёрдамида туйилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Бак аппаратларининг кузатиш люклари сақловчи панжара ва қопқоқлар билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Буғ ва ҳаво учун мўлжалланган ишчи қулф арматура аралаштирувчи қурилмали аппаратларнинг майдончаларида жойлашган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Мис-кадмийдан тозалашга кислотали эритмалардан берилишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Рухни электр ёрдамида тиндиришга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Электролит ванналарига хизмат қиладиган юк кўтариш механизмлари уч босқичли электр изоляциясига эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Эритма ваннага электр токини ўтказмайдиган материалдан тайёрланган қувурлар, тарновлар ва шланглар орқали юборилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Тарновларнинг металл каркасларида электр изоляция узилишлари бўлиши, улар қуйидагича жойлашиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) ванналар бўйлаб — ванналар ўртасида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) цехнинг кўндалангига — ванналарнинг ҳар икки қатори ўртасида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Ваннанинг корпуси гидроизоляцияланган бўлиши керак. Гидроизоляцияси бузилган ванналардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Ванналар ва хизмат кўрсатиш майдончалари остидаги изоляторлар устига, эритма тошиб тушишидан ҳимояланган бўлиши керак. Улар жойлашган жойлар ёритилган ва тозалаш учун қулай бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Изоляторлар полдан изоляцияланган майдонча ва зиналардан туриб тозаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Электролиз цехлари ва бўлинмалари ёруғлик ва товуш сигналлари билан блокировка қилинган изоляцияни назорат қилиш қурилмалари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Ванналардан сульфат кислота аэрозолларининг чиқишини камайтириш учун электролит юзасида кўпик қатлами кўринишидаги ҳимоя қопламаси бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Ванналарни узиб қўйиш учун мўлжалланган тўсиқ (перемичка) лар йўл қўйиладиган ток кучига мўлжалланган бўлиши ва махсус стеллажларда сақланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. Электролит ванна сериялари рақамланган бўлиши керак. Рақамлар яхши кўриниб туриши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Катодларда ажралган рухни эритишга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Электр печларнинг ва электротстойникларнинг тузилиши «Электр қурилмаларнинг тузилиши Қоидалари» талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Электр печнинг қобиғи ва уларнинг электр токи остида қолиши мумкин бўлган металл конструкциялари заминлаштирилган бўлиши керак. Агрегатларнинг ток ўтказувчи қисмлари тўсилган ва изоляцияланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Электр печлар ишчи майдончаларида, ходимларни агрегат кучланиш остидалиги тўғрисида, огоҳлантирувчи ёруғлик сигнализацияси кўзда тутилган бўлиши керак. Печни ишга тушираётганда унга хизмат кўрсатиладиган барча нуқталарда эшитиладиган товуш сигнали берилиши керак. Ёруғлик сигнализацияси юқори вольтли узгичлар билан блокировка қилинган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Электр печь қуйидаги ҳолларда ўчирилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштурли фазаларнинг ток ўтказувчи қисмлари ўртасида қисқа туташув содир бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишток ўтказувчи қисмлар ва металл конструкциялар ўртасида қисқа туташув содир бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсовутиш учун сув юборилиши тўхтаб қолганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишметалл эритмаси тошиб кетганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпечдан фойдаланиш давом эттирилиши аварияга олиб келиши мумкин бўлган ҳолларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Кадмий ишлаб чиқаришга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Кадмий олиш учун оралиқ маҳсулотни (Кадмий губка) ҳаво тортиш вентиляцияси ўчирилган ҳолда, суюқликда эритиб ажратиш ва эритиш учун бак аппаратларига юклашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Электролит ванналарига хизмат кўрсатишда мазкур Қоидалар талабларига риоя қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Кадмий эритиш учун мўлжалланган қозонлар, ҳавони тортиш вентиляцияси билан жиҳозланган, эриган металл ва ишқорни сачрашига йўл қўймайдиган, ҳимоя мосламаларига эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Кадмий узлуксиз рафинацияланадиган қозонларни (7 т) ишга тушириш ва тўхтатиш ташкилотнинг бош муҳандиси томонидан тасдиқланган технологик йўриқнома бўйича амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII боб. Мис ишлаб чиқаришда хавфсизлик талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Шихтани тайёрлаш ва қуритишга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Шихтани ўрталаштириш қурилмаси (ШЎҚ) бошқаруви марказлаштирилган ва машинист кабинасига ёки оператор хонасига чиқарилган бўлиши керак. Шихтани ўрталаштириш машинасининг кабина тузилиши машинанинг асосий узеллари ва унинг ҳаракатланиш ҳудудини кузатиш имконини бериши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Шихтани ўрталаштириш қурилмаси ҳаракатланиш йўлини, борона (юмшатгич) нинг кўтарилиши ва тушишини чекловчи чет ўчиргичлар билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. ШЎҚ махсус жиҳозланган участкада таъмирланиши керак. ШЎҚ таъмирлашга қўйилганда боронанинг тушиб кетишига йўл қўймайдиган махсус тиргаклар ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Қуритиш қувурларининг ишчи ва кузатув дарчалари эшикчалар (қопқоқлар) билан зич ёпилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Қуритиш — қувурларининг бошқарув тизимлари қўлда ва автоматик тарзда бошқарилиши, назорат-ўлчов асбобларига эга пульт бошқаруви бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Эритилиб суюқ маҳсулотлар ҳосил бўлишига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Эритиш маҳсулотлари чиқариладиган тарновларнинг тузилиши ва нишаблиги эритманинг бортдан тошиб кетишига йўл қўймаслиги керак. Бекитиш тузилмаси тарновларни қурумдан хавфсиз тозалаш имконияти ва таъмирлаш қулайлигини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Эритма қуруқ ковшлар, металл идишлар ва металл қолипларга қуйилиши керак. Ковш, металл идишларни тўлдириш сатҳи қуйиш мосламасидан камида 0,2 м. пастда бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Тарнов устидан махсус жиҳозланган кўприкчалар орқали ўтиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Ёпиқ цехларда эритмани чиқариш ва қабул қилиш жойлари ҳаво юбориш системаси билан жиҳозланган бўлиши керак. Мис ишлаб чиқариш жараёнида ҳавога зарарли моддалар ажралиб чиқиши мазкур Қоидаларнинг иловасида кўрсатилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Эритиш печларининг штейн ва шлак шпурлари, сифон туйнуклари, леткалар ва шлак дарчаларини бекитиш операциялари механизациялаштирилган бўлиши керак. Доимий печларда эритмани чиқариш учун захира шпур кўзда тутилиши ва у ишчи ҳолатида сақланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Ковшлар, металл идишларни қолдиқлардан тозалаш ва уларни кўприк кран ёрдамида ортиш учун цехда махсус жой ажратилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Айланма материаллар ва бошқа совуқ чўкмаларнинг йирик бўлакларини майдалаш ишлари тўсилган ва бегона кишиларнинг киришига йўл қўймайдиган ёзувлар осилган махсус ажратилган ва жиҳозланган ҳудудда механизациялаштирилган усул ёрдамида бажарилиши керак. Тўсиқ конструкцияси материал бўлакларининг ундан ташқарига учиб кетишига йўл қўймаслиги керак. Майдалаш, илгакка осилган юкни тепадан ташлаш йўли билан бажарилганда, кўтариш механизми илгагининг конструкцияси, юкнинг ўз-ўзидан тушиб кетишига йўл қўймаслиги керак. Юк кўтарилишни бошлаши билан сигналчи-стропалчи ва барча ишловчилар хавфсиз жойга ўтишлари керак. Юкни ташлашдан олдин огоҳлантирувчи товушли сигнал берилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. Эритма ёпишиб қолган ковшлар, у тўлиқ қотгандан кейин тозаланиши керак. Иссиқ қолдиқларни ковшлардан нам майдончаларга туширишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Эритмани металлургия агрегатларига қуйишдан олдин огоҳлантирувчи сигнал берилиши ва барча хавфли ҳудудга ўтиш жойларида «эритма қуйилмоқда» ёзувли ёритувчи табло ёқилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Шлакни чиқинди майдонига тўкишга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Шлак ташиладиган транспорт воситаларининг ҳаракат тезлиги, тўкиш йўллари, ўтиш жойлари, қўриқланмайдиган кесишмалар ва поездлар манёврланадиган жойларда 5 км/соатдан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Шлак ташиладиган транспорт воситаларида одам олиб юришга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Шлак ташиладиган йўлнинг ташқи рельси, ички рельсдан паст бўлиши ва шлак чиқинди майдони четидан камида 0,5 м масофада жойлашиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. Шлак тўкиладиган майдонларда ёғоч шпаллар ишлатилганда, улар ёнмайдиган материал (қум, лой, майда шағал, гранулаланган шлак ва бошқалар) билан ҳимояланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Шлак идишидан, шлакни қуйиш пайтида хизмат кўрсатувчи ходим чиқинди майдонининг қарама-қарши томонида туриши ва жараённи кузатиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Агар шлак ташиладиган транспорт ва темир йўл локомотиви платформаси ўртасида тўсиқ бўлса, шлак ташиладиган поезддан локомотивни узмасдан шлакни туширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Шлакнинг чиқинди майдони стационар ёритиш тизими билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Чиқиндини қайта ишлаш, цехнинг аралаш ишлар хавфсизлиги бўйича тадбирлар кўзда тутилган лойиҳасига мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Штейнга конвертерларда ишлов беришга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Конвертер эритмани қуйиш ёки ҳаво юбориб тозалаш учун бурилаётганлиги тўғрисида, автоматик тарзда огоҳлантирувчи сигнал берилишини таъминловчи ёруғлик ва товуш сигнализацияси билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Фурма тозаловчи майдончасида, қарама-қарши томонда жойлашган камида иккита чиқиш жойи бўлиши керак. Фурма тозаловчи майдончаси устида ишчини тепадан тушадиган қаттиқ жисмлардан, конвертер оғзи ва чангтутгичидан сачрайдиган эритмадан сақловчи ҳимоя мосламаси кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Кўприк кран ёрдамида конвертер оғзини тозалашда юкни чеклайдиган сақловчи қурилмали махсус мосламалар («илгак», «лангар» ва бошқалар) ишлатилиши керак. Мосламаларнинг конструкцияси сақловчи элемент бузилганда кран илгаги билан механик боғланишни таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Конвертер оғзидан тўшамани кўчириб олиш учун конвертернинг бурилиш (узатиш) механизмидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. Конвертер оғзини тозалаш ва тартибга келтириш ишлари панжара билан жиҳозланган қайтариб қўйиладиган ёки кўчма майдончаларда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. Конвертернинг бурилиш узатмасида камида иккита двигатель бўлиши керак. Двигателлар электр энергияси билан мустақил манбалардан таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. Конвертер тагидаги чуқурчада ва хизмат кўрсатиш майдончаларида намлик бўлишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Мисни оловда аралашмалардан тозалашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Оловли тозалаш печлари (анод печлари)га айланма материалларни юклаш чоғида биринчи навбатда енгил материаллар, анод қолдиқлари, мис электролизи жараёнида ҳосил бўладиган мис таркибидаги қаттиқ чиқитлар ва бошқалар солиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Қаттиқ материаллар (қуймалар, анод қолдиқлари ва бошқалар) печга солинишидан олдин қиш пайтида муз ва қордан тозаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Қаттиқ материаллар тозалаш печларига махсус вагонеткаларга ўрнатилган хокандозларда ташиб келтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Оксидлаш учун ҳаво, тиклаш учун буғ-мазут аралашмаси ёки газ юбориш тартиби ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган йўриқномада белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш177. Печга хомаки мис қуйилаётганда товуш сигнали берилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш178. Буриладиган турдаги анод печлари учун ҳам мазкур Қоидалар жорий этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Оловда тозаланган мисни анод қуймаларига қуйишга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш179. Металл қолипларни ҳаво билан тозалаш ва махсус аралашма билан суркаш ишлари механизациялаштирилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш180. Металл қуйилишидан олдин барча металл қолиплар, тарновлар ва қуйиш ковшлари қуритилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш181. Қуйиш машинаси ишлаётганда ҳаракатланадиган конструкциялар ва қолипларда туришга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш182. Қуйиш машинасининг кабинаси эритма сачрашидан, иссиқлик таъсиридан ҳимояланган ва ҳаво юбориш вентиляцияси билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш183. Анодларни икки ярусда қобирғаси билан тахлашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Мис электролизига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш184. Электролиз қурилмаларининг жойлашиши, тузилиши ва улардан фойдаланиш, Истеъмолчиларнинг электр қурилмаларидан техник фойдаланиш қоидалари ва Истеъмолчиларнинг электр қурилмаларидан фойдаланишда хавфсизлик техникаси қоидаларига мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш185. Электролиз ванналари ва хизмат кўрсатиш майдончалари изоляторлар устида ўрнатилиши, улар ўртасидаги кўприкчалар эса электр токини ўтказмайдиган материалдан тайёрланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш186. Электролиз ванналари остидаги изоляторлар ташиш чоғида уларга аралашма тушишидан ҳимояланган бўлиши керак. Улар жойлаштирилган жойлар кўздан кечириш ва тозалаш учун қулай бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш187. Изоляторларни кўздан кечириш ва тозалаш ишлари полдан изоляцияланган майдончалар ва нарвонларда туриб бажарилиши керак
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш188. Ванналарга аралашма, электр токини ўтказмайдиган учлик ўрнатилган қувурлар орқали юборилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш189. Ванналарнинг ташқи деворлари, пол ва ўтиш кўприкчалари ўртасида катталиги лойиҳада белгиланадиган ҳаволи тирқиш бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш190. Ванналарнинг корпуси гидроизоляцияланган бўлиши керак. Гидроизоляцияси бузилган ванналардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш191. Буғ-сув таъминоти, сиқилган ҳаво ва вентиляция тизимининг металл коммуникациялари электролиз залида ишчи майдончалардан камида 3 м баландликда жойлаштирилиши, ердан изоляцияланиши ёки тўсилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш192. Электоролиз ванналарни электр ўтказгичларга улаш ва ўчириш, регенератив ванналарда электродларни алмаштириш, фақат электр кучланишдан ажратилган ҳолда ўтказилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш193. Регенератив ванналарга хизмат кўрсатиш диэлектрик дастали асбоблар ёрдамида бажарилиши керак. Регенератив ванналар ҳавони тортиш тизими билан жиҳозланган ёки улардаги электролит юзаси ҳимоя қатлами билан қопланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш194. Электролиз цехларининг подвал қаватлари Электр қурилмалари тузилиши қоидаларига мувофиқ ёритгичлар билан жиҳозланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш195. Электролиз цехлари ва бўлимларида технологик ускуналар изоляцияси қаршилигининг миқдорини назорат қилиш кўзда тутилиши керак. Назорат схемаси ва ўлчовлар даврийлиги ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган йўриқномада белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш196. Ванналарни узиб қўйиш учун мўлжалланган тўсиқлар (шунтлар) йўл қўйиладиган ток кучига ҳисобланган бўлиши ва махсус стеллажларда сақланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш197. Электролиз ваннлари рақамланган бўлиши керак. Рақам яхши кўриниши, ускуналарни жойлаштириш чизмаси (режаси) даги тартиб рақамига тўғри келиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш198. Электролиз залларидаги юк кўтариш механизмларининг юк илгаклари ерга уланган металл конструкциялар, узеллар ва механизмлардан босқичли электр изоляция тизимига эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш199. Катод асослар уюмининг баландлиги 0,8 м дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш200. Транспорт аравачаларига тахланадиган анод қолдиқлари уюмининг баландлиги хокандоз баландлиги қиррасидан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Мис купоросини ишлаб чиқаришга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш201. Аппаратларнинг қопқоқларидаги кузатиш люклари ва туйнуклар панжара ёки зич ёпиладиган қопқоқлар билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш202. Атмосфера босимида аралашмага ишлов бериш учун, аппаратлари захира идишларга уланган ортиқча суюқликни чиқариш найлари ёки аппарат тўлганлигини билдирувчи сигнал қурилмалари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш203. Туйнуклари очиқ аппаратлардан фойдаланиш, шунингдек ишлаб турган ускунада таъмирлаш ва профилактика ишларини бажаришга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш204. Қўр аралашмаларни электролиз ёрдамида бириктириш учун мўлжалланган хона, бошқа барча хоналардан ажратилиши ва ҳаво юбориш-тортиш вентиляцияси билан жиҳозланиши лозим. Бундай хоналарда ёруғлик ва товуш сигнализацияли автоматик газ анализаторлари ёрдамида, маргимушли водород миқдорини аниқлаш бўйича, ҳавонинг ҳолати назорат қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш205. Ташкилот автоматик газ анализаторлари билан таъминлангунга қадар, белгиланган нуқталарда ишчи ҳудуд ҳавосида маргимушли водороднинг мавжудлиги ва унинг миқдорини назорат қилиш, лаборатория таҳлили ва ишчи ҳудуд ҳавосида маргимушли водород мавжудлигини аниқлаш учун мўлжалланган индикатор қоғозлардан фойдаланиш бўйича йўриқномага мувофиқ, индикатор (бромид, сулем) қоғозлар ёрдамида бажарилади. Назорат схемаси ва ўлчовлар даврийлиги, ташкилот бош муҳандиси томонидан тасдиқланган синов картасида белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар ишлаб чиқариш хонасининг ҳавосида маргимушли водород миқдори ЧЙҚКдан юқори бўлса, хизмат кўрсатувчи ходимлар хонадан олиб чиқилиши, хона шамоллатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVI. Якуний қоида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш206. Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, «Ўздавэнергоназорат» инспекцияси ва «Олмалиқ кон-металлургия комбинати» очиқ акциядорлик жамияти билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМеҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазири А. ХАИТОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2012 йил 10 сентябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши раиси Т. НАРБАЕВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2012 йил 10 сентябрь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСоғлиқни сақлаш вазири А. ИКРАМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2012 йил 10 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«Ўздавэнергоназорат» инспекцияси бошлиғи А. НИМАТУЛЛАЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2012 йил 10 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«Олмалиқ кон-металлургия комбинати» очиқ акциядорлик жамияти бош директори А. ФАРМАНОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2012 йил 10 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРух ва мис ишлаб чиқаришда хавфсизлик қоидаларига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМис ишлаб чиқаришда қўлланиладиган ва ҳосил бўладиган зарарли моддалар бўйича
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМАЪЛУМОТЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш| Зарарли модда | Агрегат ҳолати, асосий хусусиятлари, ёнғин-портлаш хавфи | Биологик таъсири, хавфлилик синфи, ЧЙҚК | Ҳимоя воситалари, биринчи ёрдам |
| Олтингугурт ангидрид |
Ўткир ҳидли рангсиз газ — оғир металлар гидрометаллургиясидаги асосий зарарли модда. Суюлиш ҳарорати — 0,1° С Ёнмайди, портламайди. |
Нафас йўлларини яллиғлайди, нафас қисиш ва тиришиш билан кечадиган кучли заҳарланишга, ҳатто бир неча соат ёки кундан кейин ўпка шишиши оқибатида ўлимга олиб келиши. Қабул қилиш чегараси 3 мг/л. Сурункали касалликларни келтириб чиқаради. Хавфлилик синфи — 3. |
БКФ ва В маркали фильтрловчи противогазлар, тоза ҳаво юбориладиган маскалар қўлланилади. Ўткир заҳарланган жабрланувчи тоза ҳавога олиб чиқилиши, кўзи ва бурни ювилиши, оғзи 2 фоизли ичимлик содаси эритмаси билан чайилиши керак. |
| Сульфат кислота |
10,4° С. да эрийдиган мойли суюқлик, 330° С да парчаланиб қайнайди. Сув билан ҳар қандай нисбатда аралашади ва иссиқлик ажралади. Ҳавода туман кўринишида бўлади (гидроаэрозоль). Ёнмайди, портламайди |
Нафас йўлларини яллиғлайди, қонли балғам, кўзларнинг куйиши, оғир ҳолатларда қусишни келтириб чиқаради. Терига текканда кимёвий куйишга олиб келади, яра узоқ вақт битмайди. Хавфлилик синфи — 2. |
БКФ ва В маркали фильтрловчи противогазлар, тоза ҳаво юбориладиган маскалар қўлланилади. Ўткир заҳарланган жабрланувчи тоза ҳавога олиб чиқилиши, кўзи ва бурни ювилиши, оғзи 2 фоизли ичимлик содаси эритмаси билан чайилиши, содали ингаляция қилиниши, сут берилиши керак. Тери куйганда кўп миқдордаги сув билан ювиш, беморни тинч қўйиш, иситиш ва махсус мазь ёки эмульсия суриш, касалхонага ётқизиш керак |
| Углерод оксиди |
Ҳидсиз ва таъмсиз рангсиз газ, суюлиш температураси —191,5. Ҳаво билан 12,5 — 74,2 фоиз аралашганда ёнувчан ва портлайди. Таркибида углерод бўлган моддаларнинг тўлиқ ёнмаслиги натижасида ҳосил бўлади. |
Қонда гемоглобин билан бирлашади, кислородни сиқиб чиқаради. Бу эса организмда кислород танқислиги, ҳушдан кетиш ва тез ўлимга олиб келади. Оғир заҳарланиш ҳолатларидан кейин марказий асаб тизимининг шикастланиши билан боғлиқ салбий оқибатларга олиб келиши мумкин. Хавфлилик синфи — 4. |
СО, М маркали фильтрловчи противогазлар, гопкалит патронлар, шунингдек тоза ҳаво юбориладиган маскалардан фойдаланилади. Заҳарланиш ҳолатларида жабрланувчига тоза ҳаво, тинчлик, иссиқлик,кислородли нафас керак бўлади, унга кофе бериш ва нашатир спирти ҳидлатилиши керак. |