Ўзбекистон Республикаси ва
Озарбайжон Республикаси ўртасида
Озарбайжон Республикаси ўртасида
Шартнома
Озодликдан маҳрум этилган шахсларни жазони ўташни давом эттириш учун ўтказиш тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси ва Озарбайжон Республикаси, бундан кейин Аҳдлашувчи Томонлар деб аталувчилар,
давлат суверенитети, тенг ҳуқуқлилик ва ўзаро ҳурмат принципларидан келиб чиқиб,
халқаро ҳуқуқ нормаларига асосланиб ва ҳуқуқ соҳасидаги, шу жумладан жазоларни ижро этиш соҳасидаги давлатлараро ҳамкорликни ривожлантиришни истаб,
ҳукм этилганларнинг жазони ўзлари фуқароси бўлган давлатда ўташлари жазони ижро этиш мақсадига самаралироқ эришишга, ҳуқуқни бузганларни жамиятда нормал ҳаётга қайтаришга кўмаклашишини ҳисобга олиб,
гуманизм ва инсон ҳуқуқларини ҳурмат қилиш принципларига амал қилиб,
қуйидагилар тўғрисида аҳдлашдилар:
1-модда
1. Ушбу Шартнома мақсадларига эришиш учун қуйида кўрсатилган атамалар:
1) «Ҳукм чиқарилган давлат» атамаси — суди шахсни озодликдан маҳрум этиш тарзида жазолаш тўғрисида ҳукм чиқарган Аҳдлашувчи Томонни;
2) «Ҳукм ижро этиладиган давлат» атамаси — озодликдан маҳрум этилган шахс жазони ўташ учун ўтказилаётган ва унинг фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томонни;
3) «Маҳкум» атамаси — жиноят содир этганлиги учун озодликдан маҳрум этиш тарзида Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг суди ҳукм этган шахсни;
4) «Яқин қариндошлар» атамаси — қариндош бўлган шахсни (она, ота, эр, хотин, болалар, туғишган ака ва опа-сингиллар, неваралар, бобо ва буви, болаликка олувчилар, болаликка олинганларни);
5) «Ваколатли органлар» атамаси — Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳукм этилганларни ўтказиш тўғрисидаги қарорни ижро этувчи органларини;
6) «Марказий органлар» атамаси —Ўзбекистон Республикаси Прокуратураси ва Озарбайжон Республикаси Адлия вазирлигини билдиради.
2-модда
Ушбу Шартнома масалалари бўйича Аҳдлашувчи Томонларнинг ваколатли органлари бир-бирлари билан марказий органлар орқали алоқада бўладилар.
3-модда
Аҳдлашувчи Томонлар ушбу Шартнома шартларига биноан бир-бирларининг сўровномалари бўйича, ҳукм чиқарган давлат ҳудудида жиноятлар содир этганлик учун озодликдан маҳрум этилган жойларда жазони ўтаётган ва бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг фуқароси бўлган маҳкумларни ҳукм ижро этиладиган давлатга ўтказиш мажбуриятини оладилар.
Ушбу Шартнома қоидалари Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудида доимий яшаш жойига эга бўлган фуқаролиги бўлмаган шахсларга, улар бошқа Аҳдлашувчи Томон суди томонидан озодликдан маҳрум этишга ҳукм қилинган тақдирда, агар ушбу Шартномада бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, баравар қўлланади.
4-модда
1. Ушбу Шартномага биноан маҳкум қуйидаги шартларга кўра ўтказилиши мумкин:
1) маҳкум ҳукм ижро этиладиган давлат фуқароси бўлса;
2) ҳукм қонуний кучга кирган бўлса;
3) ўтказиш тўғрисидаги сўровнома олинган вақтда маҳкум яна камида 6 ой мобайнида жазони ўташи керак бўлса;
4) ўтказишга маҳкум рози бўлса ёки унинг ёшини, жисмоний ёки руҳий аҳволини эътиборга олиб, Аҳдлашувчи Томонлардан бири ёки маҳкумнинг яқин қариндошлари ёки қонуний вакили ўтказишни зарур деб ҳисоблашса;
5) ҳукм чиқаришга асос бўлган кирдикор ҳукм ижро этиладиган давлатнинг қонунчилигига кўра жиноят деб ҳисобланса;
6) жиноят туфайли етказилган моддий зарар ундириб олинган бўлса;
7) ҳукм чиқарган давлат ва ҳукм ижро этадиган давлат маҳкумни ўтказишга рози бўлишса.
2. Маҳкумни ўтказиш ва унинг юридик оқибатлари тўғрисида ҳукм чиқарган давлатнинг жиноий-ижроия тизими бошқарув органлари мансабдор шахслари томонидан маҳкумга ёки унинг қонуний вакилига тушунтирилган бўлиши керак.
3. Ҳатто агар маҳкумнинг жазони ўташига 6 ойдан кам вақт қолган ёки жиноят туфайли етказилган зарар тўлиқ ҳажмда ундириб олинмаган тақдирда ҳам Аҳдлашувчи Томонлар маҳкумни ўтказишга истисно ҳоллардагина рози бўлишлари мумкин.
5-модда
Маҳкум қуйидаги ҳолларда ўтказилмайди:
1) маҳкум фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилигига кўра унинг ҳукм этилишига сабаб бўлган кирдикор жиноят деб ҳисобланмаса ёки у озодликдан маҳрум этиш тарзидаги жазога сабаб бўлмаса;
2) даъво муддати ўтиб кетганлиги ёки бошқа қонуний асосга кўра жазони маҳкум фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томон ижро этиши мумкин бўлмаганда;
3) бу ҳукм чиқарган давлатнинг ёки маҳкум фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг манфаатларига зарар етказиши мумкин бўлганда;
4) ушбу шахс ҳукм чиқарган давлат ҳудудида доимий яшаш жойига эга бўлганда;
5) ўтказиш тўғрисидаги илтимоснома олинган вақтда маҳкум ўташи керак бўлган жазо муддати олти ойдан камроқни ташкил этганда.
6-модда
Аҳдлашувчи Томонлар бошқа Аҳдлашувчи Томон фуқароларининг озодликдан маҳрум этилгани, шунингдек уларнинг жойлашган жойи тўғрисида марказий органлар орқали бир-бирларини ёзма равишда хабардор қилиш мажбуриятини ўз зиммасига оладилар.
7-модда
Маҳкумни жазони ўташ учун ўтказиш, агар маҳкум фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томон уни ушбу Шартнома шартларига риоя этган ҳолда ҳукмни ижро этиш учун қабул қилишга рози бўлса, суди ҳукм чиқарган Аҳдлашувчи Томоннинг таклифига биноан амалга оширилиши мумкин.
8-модда
1. Маҳкумни ўтказиш тўғрисидаги сўровнома ёзма шаклда тузилади ва унда маҳкумнинг шахси тўғрисидаги маълумотлар (фамилияси, исми, отасининг исми, туғилган санаси ва жойи) бўлади ҳамда унга ҳукм чиқарган давлатнинг ваколатли органи томонидан қуйидагилар илова қилинади:
1) маҳкумнинг ёки ушбу Шартноманинг 4-моддаси 1-банди 4-кичик бандида назарда тутилган ҳолларда унинг яқин қариндошларининг ёки қонуний вакилининг ўтказишга розилиги тўғрисидаги ёзма аризаси;
2) маҳкумнинг фуқаролигини тасдиқловчи ҳужжат;
3) шахснинг ҳукм қилинишига асос бўлган жиноят қонуни моддаларининг матни;
4) ҳукмнинг ва ваколатли суд органларининг иш бўйича мавжуд қарорларининг, ҳукмнинг қонуний кучга кириши тўғрисидаги ҳужжатларнинг нусхалари;
5) жазонинг ўталган қисми ва жазонинг ўталиши керак бўлган қисми тўғрисидаги ҳужжат;
6) қўшимча жазонинг, агар у тайинланган бўлса, ижроси тўғрисидаги ҳужжат;
7) етказилган моддий зарар ва уни ундириб олиш тартиби тўғрисидаги маълумотлар.
2. Санаб ўтилган барча ҳужжатлар имзоланган ва гербли муҳр билан тасдиқланган бўлиши керак.
9-модда
Ҳукм чиқарилган давлат ушбу Шартноманинг 4-моддаси 1-банди 4-кичик бандига мувофиқ ўтказишга розилик бераётган шахснинг уни ихтиёрий равишда ва бундай розиликнинг ҳуқуқий оқибатларини тўлиқ тушунган ҳолда қилаётганини таъминлайди.
10-модда
1. Аҳдлашувчи Томон тушган сўровнома бўйича маҳкумни ўтказишга розилик ёки уни рад этиш тўғрисидаги қарорни ушбу Шартноманинг 8-моддаси 1-бандида санаб ўтилган ҳужжатлар олинган кундан бошлаб бир ой муддатдан кечикмай қарор қабул қилади. Қабул қилинган қарор ҳақида сўровномани юборган Аҳдлашувчи Томонга ва ўзи тўғрисида сўровнома берилган шахсга ёки ўтказиш тўғрисида ариза билан мурожаат қилган шахсга ёзма равишда хабар қилинади.
2. Маҳкумни ўтказиш рад қилинганлиги тўғрисидаги қарор асосланган бўлиши керак.
11-модда
Маҳкумни ўтказиш жойи ва тартиби Аҳдлашувчи Томонларнинг жазони ижро этувчи органлари томонидан белгиланади.
12-модда
Маҳкумларни ўтказиш билан боғлиқ барча харажатлар, ҳукм чиқарилган давлат ҳудудида пайдо бўлган харажатлардан ташқари, ҳукм ижро этиладиган давлат томонидан амалга оширилади.
13-модда
1. Маҳкумга тайинланадиган жазо ҳукм чиқарилган давлат судининг ҳукми асосида ўталади.
2. Ҳукм ижро этиладиган давлат, маҳкумнинг ҳолатини ёмонлаштирмаган ҳолда, ўз қонунчилигига мувофиқ жазони ўташнинг давом этишини таъминлайди. Ҳукмни бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ижро этиши билан боғлиқ масалалар ҳар қайси Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги бўйича белгиланади.
3. Ҳукм ижро этиладиган давлатнинг ваколатли суди, чиқарилган ҳукмга асосан, уни ижро этиш тўғрисида қарор қабул қилади.
4. Агар ҳукм ижро этиладиган давлат қонунчилиги бўйича содир этилган кирдикор учун озодликдан маҳрум қилишнинг чекланган муддати ҳукм бўйича тайинланган муддатдан кам бўлса, ҳукм ижро этиладиган давлат суди ушбу давлатнинг қонунчилигида назарда тутилган озодликдан маҳрум этишнинг энг юқори муддатини белгилайди.
5. Агар ҳукм у ижро этиладиган давлатда биттаси ёки бир нечтаси жиноят деб эътироф этилмайдиган икки ёки ундан кўпроқ кирдикорга тааллуқли бўлса, ушбу давлат суди жазонинг жиноят деб ҳисобланадиган кирдикорга нисбатан қўлланадиган қисмини белгилайди.
6. Қўшимча жазони ижро этиш тўғрисидаги қарор, агар бундай жазо содир этилган кирдикор учун ушбу давлат қонунчилигида назарда тутилган бўлса, ҳукм ижро этиладиган давлат суди томонидан қабул қилинади.
14-модда
Ўтказилган маҳкумга нисбатан афв этиш ёки амнистия ҳукм ижро этиладиган давлат қонунчилигига мувофиқ қўлланади.
15-модда
Фақат ҳукм чиқарилган давлатгина ўтказилган маҳкумга нисбатан ҳукмнинг асосланганлигини қайта кўриб чиқиш ҳуқуқига эгадир.
16-модда
1. Ҳукм қайта кўриб чиқилган тақдирда ҳукм чиқарилган давлат ҳукм ижро этиладиган давлатга суднинг ҳукм бекор қилингани ёки ўзгартирилгани тўғрисидаги қарорининг тасдиқланган нусхасини дарҳол жўнатади.
2. Агар маҳкум жазони ўташ учун ўтказилгандан кейин ҳукм чиқарилган давлатда ҳукм бекор қилинган ва ишни янгидан кўриб чиқиш ёки судда кўриш назарда тутилган бўлса бу ҳақдаги қарор нусхаси, жиноий иш материаллари ҳамда маҳкум йўқлигида мумкин бўлган зарур процессуал ҳаракатларни ўтказиш натижалари бўйича бошқа материаллар, жиноий ишнинг барча материалларини рус тилига таржима қилган ҳолда, ҳукм ижро этиладиган давлатга, ушбу давлат қонунчилигига кўра жиноий таъқибни амалга ошириш учун жўнатилади.
3. Оқлаш асосидаги қўшимча кўриб чиқишлар натижалари бўйича жиноий иш тўхтатилганда ёки суд томонидан оқлов ҳукми чиқарилганда асоссиз равишда жиноий жавобгарликка тортиш туфайли шахсга етказилган зарар ҳудудида ҳукм чиқарилган давлат томонидан қопланади.
4. Агар маҳкум жазони ўташ учун ўтказилгандан кейин ҳукмни чиқарган давлат уни ўзгартирганда бу ҳақдаги қарор нусхаси ва бошқа зарур ҳужжатлар ҳукм ижро этиладиган давлатнинг ваколатли органига жўнатилади. Ҳукм ижро этиладиган давлат суди бундай қарорни ижро этиш тўғрисидаги масалани ушбу Шартноманинг 13-моддасида назарда тутилган тартибда ҳал қилади.
17-модда
1. Ҳукм ижро этиладиган давлатга жазони ўташ учун ўтказилган шахсга нисбатан ҳам худди шундай кирдикорни содир этганлик учун ушбу давлат ҳудудида ҳукм этилган шахсга нисбатан ҳукмнинг худди шундай ҳуқуқий оқибатлари содир бўлади.
2. Бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг суди чиқарган ҳукмни ижро этиш учун ўтказилган шахс ҳукм ижро этиладиган давлат ҳудудида қонуний кучга кирган ҳукмни чиқаришга сабаб бўлган айни шу кирдикор учун яна жиноий жавобгарликка тортилиши мумкин эмас.
18-модда
1. Ҳар қайси Аҳдлашувчи Томон учинчи давлат томонидан бошқа Аҳдлашувчи Томонга ўтказилган маҳкумларни ўз ҳудуди орқали транзит йўли билан ташишга рухсат беради. Бунда маҳкумни қўриқлаш учун зарур шарт-шароитлар таъминланади. Транзит йўли билан ташишга ҳукм ижро этиладиган давлатнинг илтимосига кўра рухсат берилади. Ушбу қоида ҳаво транспортидан фойдаланилган, унинг бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида қўниши режалаштирилмаган тақдирда қўлланилмайди.
2. Маҳкумни транзит йўли билан ташишни амалга ошириш билан боғлиқ харажатларни бундай ташув тўғрисида илтимос қилган Аҳдлашувчи Томон тўлайди.
19-модда
Ушбу Шартномани қўлланишда пайдо бўладиган масалаларни Аҳдлашувчи Томонларнинг марказий органлари ҳал этишади.
20-модда
1. Ушбу Шартномани бажаришда Аҳдлашувчи Томонлар ўзларининг давлат тилларидан ёки рус тилидан фойдаланишади.
2. Аҳдлашувчи Томонларнинг давлат тилларида ёзилган ҳужжатларга уларнинг рус тилидаги таржимаси тасдиқланган ҳолда илова қилинади.
21-модда
Ушбу Шартноманинг қоидалари Аҳдлашувчи Томонларнинг ўзлари қатнашчилари бўлган бошқа халқаро шартномалардан келиб чиқадиган ҳуқуқ ва мажбуриятларига дахл қилмайди.
22-модда
Ушбу Шартноманинг амал қилиши Аҳдлашувчи Томонлар суди томонидан Шартнома кучга киргунгача ҳукм этилган шахсларга ҳам татбиқ этилади.
23-модда
Ушбу Шартнома ратификация қилинади ва ратификация ёрлиқлари айирбошлангандан кейин ўттиз кун ўтгач кучга киради.
Ушбу Шартнома белгиланмаган муддатга тузилади ва ўзининг амалда бўлишини Аҳдлашувчи Томонлардан бири бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ушбу Шартноманинг амалда бўлишини тўхтатиш нияти тўғрисидаги ёзма билдиришномасини олган кундан бошлаб олти ой ўтгач тўхтатади.
Тошкент шаҳрида 1997 йил 18 июнда икки нусхада, ҳар бири ўзбек, озарбайжон ва рус тилларида тузилди, бунда барча матнлар бир хил кучга эга.
Ушбу Шартнома қоидаларини талқин қилиш мақсадида рус тилидаги матндан фойдаланилади.
(имзолар)