Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ва Россия Федерацияси Ҳукумати, бундан кейин Томонлар деб аталувчилар,

1992 йил 30 майдаги Ўзбекистон Республикаси ва Россия Федерацияси ўртасида давлатлараро муносабатларнинг асослари, дўстлик ва ҳамкорлик тўғрисидаги Битимга мувофиқ икки халқ ўртасидаги анъанавий дўстона муносабатларни мустаҳкамлашга интилиб,

фуқаро ҳимояси (мудофааси), фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бартараф этиш соҳасидаги ҳамкорлик иккала давлат равнақи ва хавфсизлигига кўмаклашишини тан олиб,

иккала мамлакат учун фавқулодда вазиятлар туғдираётган хавфни англаб,

фуқаро ҳимояси (мудофааси), фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бартараф қилиш соҳасида илмий-техникавий ахборот билан алмашиш ўзаро қизиқиш уйғотишини ҳисобга олиб,

фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бартараф этиш бўйича, шунингдек атроф-муҳит мониторингини ташкил этиш бўйича келишилган сиёсат ўтказилишини талаб этувчи иккала мамлакат экологик тизимларининг ўзаро боғлиқлигидан келиб чиқиб,

Томонлардан бирининг куч ва воситалари билан бартараф этиб бўлмайдиган фавқулодда вазиятлар келиб чиқиши эҳтимолини ҳамда фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бартараф қилиш мақсадида иккала давлатнинг мувофиқлаштирилган ҳаракатларига бўлган эҳтиёжни эътиборга олиб,

Бирлашган Миллатлар Ташкилоти ва бошқа халқаро ташкилотларнинг фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бартараф қилиш соҳасидаги аҳамиятини ҳисобга олиб,

қуйидагилар тўғрисида келишиб олдилар:

Ушбу Битимда ишлатиладиган атамалар қуйидаги маъноларни англатади:

«сўраётган Томон» — ёрдам кўрсатиш бўйича гуруҳларни, жиҳоз ва таъминлаш материалларини юборишни илтимос қилиб бошқа Томонга мурожаат қилувчи Томон;

«тақдим қилувчи Томон» — ёрдам кўрсатиш бўйича гуруҳларни, жиҳоз ва таъминлаш материалларини юбориш тўғрисидаги бошқа Томоннинг сўровини қондирувчи Томон;

«ваколатли орган» — ушбу Битимни бажариш билан боғлик бўлган ишларга раҳбарлик қилиш ва мувофиқлаштириш учун ҳар бир Томон тайинлайдиган орган;

«ёрдам кўрсатиш бўйича гуруҳ» — ёрдам кўрсатиш учун мўлжалланган ва зарур жиҳозлар билан таъминланган тақдим қилувчи Томоннинг ташкил қилинган мутахассислар гуруҳи, шу жумладан ҳарбий ходимлар;

«фавқулодда вазият» — одам талофатларига, одамлар соғлиғига ёки табиий атроф-муҳитга зиён етказишга, катта моддий талофатлар ва одамлар ҳаётий фаолиятининг бузилишига олиб келиши мумкин бўлган ёки олиб келган авария, хавфли табиий ҳодиса, фалокат, табиий ёки бошқа офат натижасида маълум бир ҳудудда юзага келган вазият;

«фавқулодда вазиятни олдини олиш» — олдиндан ўтказиладиган ва фавқулодда вазият пайдо бўлиш хавфини имкон қадар камайтиришга, шунингдек у пайдо бўлганда одамлар соғлиғини сақлаш, табиий атроф-муҳитга зиён миқдорини ва моддий талофатларни камайтиришга қаратилган тадбирлар мажмуаси;

«фавқулодда вазиятни бартараф этиш» — фавқулодда вазият юзага келганда одамлар ҳаётини қутқариш ва соғлиғини сақлаш, табиий атроф-муҳитга зиён ва моддий талофатлар миқдорини камайтиришга, шунингдек фавқулодда вазият зонасини чеклашга, унга хос бўлган хавфли омилларнинг амал қилишини тугатишга қаратилган авария-қутқариш, ва, бошқа кечиктириб бўлмайдиган ишлар;

«фавқулодда вазият зонаси» — фавқулодда вазият юзага келган ҳудуд;

«авария-қутқариш ишлари» — одамларни, моддий ва маданий бойликларни қутқариш, фавқулодда вазият зонасида табиий муҳитни ҳимоялаш, фавқулодда вазиятни чеклаш ва унга хос бўлган хавфли омилларни тугатиш ёки энг кам мумкин бўлган даражага етказиш бўйича ҳаракатлар;

«жиҳозлар» — материаллар, техник ва транспорт воситалари, ёрдам кўрсатиш бўйича гуруҳнинг анжомлари ҳамда гуруҳ аъзоларининг шахсий анжомлари;

«таъминлаш материаллари» — фавқулодда вазият натижасида зарар кўрган аҳоли орасида тақсимлаш учун мўлжалланган моддий воситалар.

1. Ушбу Битим бажарилиши бўйича Томонларнинг ваколатли органлари бўлиб:

Ўзбек томонидан — Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар бўйича вазирлик;

Россия томонидан — Россия Федерацияси Фуқаро мудофааси, фавқулодда вазиятлар ва табиий офатлар оқибатларини бартараф этиш бўйича вазирлик ҳисобланадилар.

2. Бошқа ваколатли орган тайинланган ҳолда Томонлар дипломатик каналлар орқали бир-бирларини ёзма равишда хабардор қиладилар.

Ушбу Битим доирасидаги ҳамкорлик қуйидагиларни кўзда тутади:

хавфли техноген ва экологик жараёнларни, шунингдек табиий ҳодисалар мониторингини ташкил қилиш ва амалга ошириш;

фавқулодда вазиятларни олдиндан айтиб бериш ва улар оқибатларини баҳолаш;

аҳолини фавқулодда вазиятлардаги, шу жумладан биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш бўйича ҳаракатларга тайёрлашни ташкил қилиш;

манфаатдор давлат тузилмаларининг фавқулодда вазиятларни бартараф этиш бўйича ўзаро ҳаракатларини мувофиқлаштириш;

саноат авариялари, фалокатлар ва табиий офатлар натижасида мумкин бўлган ифлосланишлар билан боғлиқ атроф-муҳит ва аҳоли учун хавфни баҳолаш;

илмий-тадқиқот лойиҳаларини қўшма режалаштириш, ишлаб чиқиш ва амалга ошириш, илмий-техникавий адабиёт ва тадқиқот ишлари натижалари билан алмашиш;

ахборот, даврий нашрлар, методик ва бошқа адабиёт, видео- ва фотоматериаллар, шунингдек технологиялар билан алмашиш;

қўшма конференция, семинар, ишчи маслаҳатлашишлар, ўқув машқлари ва тайёргарлик машқларини ташкил қилиш;

қўшма нашрлар ва докладлар тайёрлаш;

бошқа Томон давлатининг ўқув муассасаларида мутахассисларни тайёрлаш, стажёрлар, ўқитувчилар, олим ва мутахассислар билан алмашиш;

Томонларнинг ваколатли органлари ўртасида ўзаро ҳаракатни таъминлаш;

техника, мулк ва жиҳозлар билан таъминлашда ўзаро ёрдам кўрсатиш;

фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бартараф этиш бўйича ҳаракатларни режалаштириш ва амалга ошириш;

фавқулодда вазиятларини бартараф этишда ўзаро ёрдам кўрсатиш;

Томонларнинг ваколатли органлари ўртасида келишилиши мумкин бўлган фуқаро ҳимояси (мудофааси), фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бартараф этиш соҳасидаги бошқа фаолият.

Томонлар мақсадга мувофиқ бўлган ҳолларда фуқаро ҳимояси (мудофааси), фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бартараф этиш соҳасида фаолият кўрсатаётган давлат муассаса ва ташкилотлари, юридик ва жисмоний шахслар ўртасидаги ҳамкорликни рағбатлантиришлари мумкин.

Ушбу Битимни бажариш бўйича тадбирларни амалга ошириш учун Томонларнинг ваколатли органлари фуқаро ҳимояси (мудофааси), фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бартараф этиш соҳасида ҳамкорлик бўйича Қўшма комиссияни таъсис этадилар, унинг таркиби, вазифалари ва иш тартибини белгилайдилар.

Ушбу Битимда кўзда тутилган ва бевосита фавқулодда вазиятларни бартараф этишда ёрдам кўрсатиш билан боғлиқ бўлмаган фаолиятда иштирок этиш учун бошқа Томон вакилларини қабул қилувчи Томон, агар Томонлар ўртасида бошқача келишилмаса, уларнинг ўз давлати ҳудудида бўлиш ва кўчиши билан боғлиқ бўлган барча харажатларни қоплайди. Қабул қилувчи Томон давлатининг ҳудудига бориш ва унинг ҳудудидан чиқиш харажатлари юборувчи Томон тарафидан қопланади.

Фавқулодда вазиятларни бартараф этиш бўйича сўровларни амалга оширувчи органлар бўлиб Томонлар ҳисобланади.

Сўраётган Томоннинг фавқулодда вазият туси тўғрисида ахборот тақдим этилган, зарур ёрдам тури ва миқдори кўрсатилган сўрови асосида ёрдам тақдим этилади.

Тақдим қилувчи Томон сўраётган Томоннинг мурожаатини энг қисқа муддатда кўриб чиқади ва ёрдам тақдим этиш бўйича ўзининг имкониятлари, миқдори ва шартлари тўғрисида хабардор қилади.

Ёрдам кўрсатиш бўйича гуруҳларга раҳбарлик ушбу гуруҳлар раҳбарлари орқали сўраётган Томоннинг ваколатли органи томонидан амалга оширилади.

Фавқулодда вазиятларни бартараф этиш юзасидан ёрдам бериш ёрдам кўрсатиш гуруҳларини, таъминот ашёларини жўнатиш йўли билан ёки бошқа сўралган тарзда амалга оширилади.

Ёрдам кўрсатиш гуруҳлари фавқулодда вазиятлар зонасида авария-қутқарув ишларини бажаришга сафарбар этиладилар.

Сўраётган Томон ёрдам кўрсатиш гуруҳлари раҳбарларини фавқулодда вазият юз берган зонадаги ҳолат ҳамда муайян иш жойидаги аҳволдан хабардор қилади, зарур бўлганида мазкур гуруҳларни таржимонлар ва алоқа воситалари билан таъминлайди, шунингдек уларнинг муҳофазасини, бепул тиббий ёрдам кўрсатишни ўз зиммасига олади ва уларнинг ҳаракатларини мувофиқлаштириб туради.

Ёрдам кўрсатиш гуруҳлари фавқулодда вазиятлар зонасида камида 72 соат мобайнида мустақил равишда иш олиб боришлари учун етарли даражада таъминланишлари керак. Захиралар тугаганида сўраётган Томон мазкур гуруҳларни, агар Томонлар қўшимча равишда бошқача йўсинда келишиб олмаган бўлсалар, уларни келгуси иши учун лозим бўлган воситалар билан таъминлайди.

Ёрдам кўрсатиш гуруҳи сўраётган Томоннинг давлат чегарасини Томонларнинг миллий қонунларида белгиланган паспортларга кўра халқаро алоқалар учун очилган ўтказиш пунктлари орқали кесиб ўтадилар. Гуруҳ раҳбари ёрдам кўрсатиш гуруҳи аъзоларининг рўйхати ҳамда тақдим қилувчи Томоннинг масъул органлари тарафидан унинг ваколатини тасдиқловчи ҳужжатга эга бўлиши керак.

Ёрдам кўрсатиш гуруҳининг аъзолари сўраётган Томоннинг давлат ҳудудида бўлган чоғларида бу давлат қонунларига бўйсунишга мажбурдирлар. Бунда улар меҳнат қонунлари ва унга боғлиқ масалаларда тақдим қилувчи Томоннинг юрисдикцияси остида бўладилар. Ёрдам кўрсатиш гуруҳи таркибидаги ҳарбий хизматчилар тақдим қилувчи Томоннинг ҳарбий кишилар мақомини тартибга солиб турувчи қонунларига бўйсунадилар.

Ёрдам кўрсатиш гуруҳларининг кўчиши, уларнинг жиҳоз ва ашёларини ташиш автомобиль, темир йўл, сув ёки ҳаво транспорти орқали амалга оширилади.

Кўрсатилган транспорт турларидан фойдаланиш тартиби Томонларнинг ваколатли органлари томонидан тегишли вазирликлар ва идоралар билан келишган ҳолда белгиланади.

Фавқулодда вазиятларни бартараф этишда ёрдам бериш учун сўраётган томоннинг давлат ҳудудига олиб кириладиган ва тақдим қилувчи Томоннинг давлат ҳудудидан олиб чиқиладиган жиҳозлар ҳамда таъминот ашёлари божхона божлари, йиғим ҳамда солиқларидан озод қилинади.

Жиҳозлар ва таъминот ашёларининг божхона расмийлаштирилиши Томонларнинг ваколатли органлари томонидан бериладиган ёрдам кўрсатиш гуруҳи таркиби, олиб кирилаётган ёки олиб чиқилаётган жиҳоз ва таъминот ашёларининг рўйхати кўрсатилган билдиришномаларга асосан осонлаштирилган йўсинда ва устувор тартибда амалга оширилади.

Ёрдам кўрсатиш гуруҳларига жиҳозлар ҳамда таъминот ашёларидан бошқа бирор-бир товарларни ташиб ўтиш тақиқланади.

Ёрдам кўрсатиш ишлари тугалланганидан сўнг олиб кирилган жиҳозлар сўраётган Томоннинг ҳудудидан олиб чиқилиши керак. Агар муайян сабабга кўра жиҳозларни олиб чиқиб кетишнинг иложи бўлмаса, улар сўраётган Томоннинг ваколатли органига келишилган шартларда ёрдам тариқасида бепул қолдирилиши мумкин.

Бу ҳолда сўраётган Томоннинг ваколатли ташкилотлари ва божхона органларини, қолдирилаётган жиҳозларнинг турлари, миқдори ва жойини кўрсатган ҳолда, хабардор қилиш зарур.

Жабрланувчиларга зудлик билан тиббий ёрдам кўрсатиш учун лозим бўлганида сўраётган Томоннинг давлат ҳудудига наркотик моддали тиббий дори-дармонлар етарли миқдорда олиб кирилиши мумкин. Бу ҳолда ёрдам кўрсатиш гуруҳининг раҳбари сўраётган ва тақдим қилувчи Томонларнинг божхона органларига наркотик моддали тиббий дори-дармонларнинг номлари ҳамда миқдори кўрсатилган декларацияни тақдим этади.

Бундай тиббий дори-дармонлар сўраётган Томонга топширилмайди ва бу Томон вакиллари назоратида фақат малакали тиббий ходимлар томонидан қўлланади. Ишлатилмай қолган наркотик моддали тиббий дори-дармонлар уларнинг номланиши ва миқдори кўрсатилган ҳужжатлар асосида сўраётган Томоннинг божхона органлари назорати остида чиқарилиши керак. Сарфланган наркотик моддали тиббий дори-дармонлар хусусида сўраётган Томоннинг божхона органларига уларнинг ишлатилганлиги тўғрисида ёрдам кўрсатиш гуруҳининг раҳбари ҳамда шифокори томонидан имзоланиб, сўраётган Томоннинг органи идораси вакили томонидан тасдиқланган далолатнома топширилади.

Тақдим қилувчи Томоннинг ваколатли органи сўраётган Томоннинг ваколатли органига ёрдам кўрсатишда ҳаво кемаларидан фойдаланишга қарор қилинганлигини хабар қилади ва уларнинг тури ва алоҳида белгилари, йўналиши, экипаж аъзоларининг сони, юкнинг қандайлиги, учиш ва қўниш жойи ва вақтини маълум қилади.

Сўраётган Томон ўз давлати ҳудудидаги муайян жойга учиб ўтишга рухсат беради.

Парвозлар Халқаро фуқаро авиацияси ташкилоти ва Томонлардан ҳар бири белгилаган қоидаларга мувофиқ амалга оширилади.

Сўраётган Томон ёрдам қилувчи Томонга, агар Томонлар бошқача йўсинда келишган бўлмасалар, ёрдам бериш билан боғлиқ бўлган харажатларни тўлайди.

Сўраётган Томон ўзига ёрдам кўрсатиш илтимосидан воз кечиши мумкин, бироқ бу ҳолда тақдим қилувчи Томон у сарфлаган харажатларнинг қопланишини талаб қилишга ҳақлидир.

Харажатларнинг қопланиши, агар Томонлар бошқача йўсинда келишган бўлмасалар, тақдим қилувчи Томондан талабнома келиб тушиши биланоқ амалга оширилади.

Тақдим қилувчи Томон ёрдам кўрсатиш гуруҳи аъзоларини суғурта қилади. Суғуртани расмийлаштириш бўйича харажатлар ҳам ёрдам бериш бўйича умумий харажатларга қўшилади.

Тақдим қилувчи Томон ҳаво кемаларининг учиб ўтиши, кўниш, аэродромда қўниб туриши ва ундан учиб кетиши учун, шунингдек аэронавигацион хизматлар учун ҳақ тўлашдан озод этилади.

Ҳаво кемаларининг ёнилғиси ҳамда уларга техник хизмат кўрсатиш учун тақдим қилувчи Томон харажатларини қоплаш масалалари ҳар бир аниқ ҳолатда алоҳида ҳал этилади.

Сўраётган Томон ёрдам кўрсатиш гуруҳи аъзоларининг жароҳатланиши ёки ҳалок бўлиши билан боғлиқ харажатларни, агар бу ҳодиса мазкур Битимни амалга ошириш бўйича вазифаларни бажариш чоғида юз берган бўлса, ўз зиммасига олади.

Агар ёрдам кўрсатиш гуруҳи аъзоси ушбу Битимда кўзда тутилган вазифаларни бажариш чоғида сўраётган Томоннинг давлат ҳудудида юридик ёки жисмоний шахсга зиён етказса, зарарни ёрдамга муҳтож Томон ёрдам кўрсатаётган ўз фуқаролари зарар етказган ҳолда қўлланадиган қонунларга мувофиқ равишда қоплайди.

Ёрдам кўрсатиш гуруҳи аъзосининг қасддан ёки қўпол эътиборсизлик орқасида етказган зарарини тақдим қилувчи Томон тўлайди.

Ушбу Битим доирасидаги фаолият натижасида олинган ахборот, Томонлар давлатларининг қонунларига биноан ошкор этилмайдиган ахборотдан ташқари, одатдаги амалиёт ва кўрсатмалар асосида эълон қилинади ва ишлатилади.

Ушбу Битимни талқин қилиш ва қўллаш борасида келиб чиқадиган баҳслар Томонлар ўртасида музокаралар йўли билан ҳал қилинади.

Томонларнинг ўзаро келишувига биноан ушбу Битимга унинг ажралмас қисми бўлиб ҳисобланадиган алоҳида протоколлар билан расмийлаштириладиган ўзгартиш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.

Ушбу Битим Томонлар кучга кириши учун зарур бўлган давлат процедураларини бажарганликлари тўғрисидаги сўнгги ёзма билдиришнома санасидан бошлаб кучга киради.

Ушбу Битим чекланмаган муддатга тузилади. Томонларнинг ҳар бири ёзма равишда ушбу Битимнинг амал қилишини тўхтатиши мумкин.

Ушбу Битимнинг амал қилиши Томонлардан бири унинг амал қилишини тўхтатиш қарори тўғрисидаги билдиришномани олган санадан бошлаб олти ой ўтгач тўхтатилади.

Ушбу Битим амал қилишининг тўхтатилиши унинг амал қилиши тўхтатилишидан аввал бошланган, бироқ охирига етказилмаган, унга мувофиқ амалга ошириладиган фаолиятга, агар Томонлар бошқача йўсинда келишган бўлмасалар, дахл қилмайди.

Москва шаҳрида 1998 йил 6 майда икки нусхада, ҳар бири ўзбек ва рус тилларида тузилди, иккала матн бир хил кучга эга.