Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2010 йил 24 декабрдаги ПҚ-1449-сон «Ўзбекистон Республикасининг 2011 йилги асосий макроиқтисодий кўрсаткичлари прогнози ва Давлат бюджети параметрлари тўғрисида»ги қарорига (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2010 й., 52-сон, 513-модда) мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ва Молия вазирлиги қарор қиладилар:

1. Ходимлар сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрлари жорий этилишини ҳисобга олган ҳолда солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни ҳисоблаб чиқариш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилган кундан бошлаб ўн кун ўтгандан кейин кучга киради.

Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2010 йил 24 декабрдаги ПҚ-1449-сон «Ўзбекистон Республикасининг 2011 йилги асосий макроиқтисодий кўрсаткичлари прогнози ва Давлат бюджети параметрлари тўғрисида»ги қарорига (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2010 й., 52-сон, 513-модда) мувофиқ ходимлар сони ва Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрларини жорий этилишини ҳисобга олган ҳолда солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни ҳисоблаб чиқариш ва тўлаш тартибини белгилайди.

1. 2011 йилнинг 1 январидан чакана савдо, умумий овқатланиш ва қурилиш соҳасида фаолият юритувчи ташкилотлар учун Ходимлар сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг белгиланган энг кам меъёрларини ҳисобга олинган ҳолда солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни ҳисоблаб чиқариш ва тўлаш тартиби жорий этилади.

Ходимлар сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрлари Иқтисодиётнинг айрим тармоқлари хўжалик юритувчи субъектлари учун ходимлар сони ва Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрларини аниқлаш тартиби тўғрисидаги низомда (рўйхат рақами 2173, 2010 йил 28 декабрь) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2010 й., 52-сон, 527-модда) белгиланган тартибда аниқланади.

Чакана савдо, умумий овқатланиш ва қурилиш ташкилотларига Ягона ижтимоий тўловнинг энг кам миқдори киритилиши муносабати билан ягона ижтимоий тўловни ҳисоблаб чиқариш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги низом (рўйхат рақами 2095, 2010 йил 13 апрель) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2010 й., 14-15-сон, 120-модда) билан белгиланган ижтимоий тўловни ҳисоблаб чиқариш ва тўлаш тартиби татбиқ этилмайди.

2. Ягона ижтимоий тўловни, фуқароларнинг суғурта бадалларини ва жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғини ҳисоблаб чиқариш ва тўлаш мазкур Низомнинг 1-бандида кўрсатилган солиқ тўловчилар томонидан Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексида (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2007 й., 52 (I)-сон) белгиланган тартибда амалга оширилади.

Ходимлар сони ва Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг белгиланган энг кам меъёрларига риоя қилинмаган тақдирда мазкур Низомнинг 1-бандида кўрсатилган солиқ тўловчилар тасдиқланган меъёрлардан келиб чиққан ҳолда мазкур Низомда белгиланган тартибда ягона ижтимоий тўловни, фуқароларнинг суғурта бадалларини ва жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғини (кейинги ўринларда тўловлар деб юритилади) қўшимча ҳисоблашлари шарт.

3. Мазкур Низом мақсадларида қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:

чакана савдо ташкилотлари — ҳисобот чораги якунлари бўйича асосий фаолият тури чакана савдо бўлган юридик шахслар;

умумий овқатланиш ташкилотлари — ҳисобот чораги якунлари бўйича асосий фаолият тури умумий овқатланиш бўлган юридик шахслар;

қурилиш ташкилотлари — ҳисобот чораги якунлари бўйича асосий фаолият тури қуйидаги турдаги қурилиш ишларини бажариш бўлган юридик шахслар:

барча турдаги бинолар, спорт иншоотларини қуриш, таъмирлаш ва реконструкция қилиш, шунингдек қурилиш майдонларидаги йиғма қурилиш конструкцияларини монтаж қилиш;

бино ва иншоотларни қуриш ва реконструкция қилишда қурилиш майдонини тайёрлаш;

ҳар хил турдаги бино ва иншоотлар учун умумий бўлган бир йўналишга ихтисослаштирилган ҳамда махсус малака ва асбоб-ускуналарни талаб қилувчи қурилиш фаолияти (фундамент қуриш, шу жумладан қозиқ қоқиш; ўзи ишлаб чиқармаган пўлат конструкцияларни монтаж қилиш; арматура каркаслари элементларини букиш; ғишт ва бошқа тошларни териш; ҳавозалар ва тахтасупаларни, шу жумладан ижарага олинганларини ўрнатиш ва демонтаж қилиш, ўзи ишлаб чиқармаган фасад каркасларини монтаж қилиш ва ўрнатиш);

бино ва иншоотларни қуриш ва реконструкция қилишда муҳандислик асбоб-ускуналарини ўрнатиш;

бино ва иншоотларни қуришда ишлов бериш ва бошқа якуний ишлар;

аҳоли буюртмалари бўйича уй-жойларни (квартираларни), шунингдек ишлаб чиқариш учун мўлжалланмаган бино (хона)ларни таъмирлаш;

ҳақиқатдаги меҳнатга ҳақ тўлаш фонди — Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг 172-моддасида назарда тутилган меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги ва ягона ижтимоий тўловнинг солиқ солиш объекти бўлган даромадлар, фуқаролик-ҳуқуқий тусдаги шартномалар бўйича фаолият юритувчи жисмоний шахсларга тўғри келадиган меҳнатга ҳақ тўлаш фонди бундан мустасно;

тўловларнинг умумий ставкаси — ягона ижтимоий тўлов, фуқароларнинг суғурта бадаллари ставкаларини ва жисмоний шахсларнинг шахсий жамғариб бориладиган пенсия ҳисобварақларига ўтказиладиган 1 фоизга камайтирмаган ҳолдаги жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғининг энг кам ставкасини ўз ичига олувчи умумий ставка.

4. Тўловларни қўшимча ҳисоблаш учун база бўлиб бутун ташкилот бўйича умумий Меҳнатга ҳақ тўлаш фонди энг кам меъёри билан ҳақиқатдаги Меҳнатга ҳақ тўлаш фонди ўртасидаги фарқ ҳисобланади ва қуйидаги формула асосида аниқланади:

ҚБ — тўловларни қўшимча ҳисоблаш амалга ошириладиган база;

МҲТФ_{энг кам} — Иқтисодиётнинг айрим тармоқлари хўжалик юритувчи субъектлари учун Ходимлар сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрларини аниқлаш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ ҳисобот чораги учун аниқланган солиқ тўловчининг Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёри;

МҲТФ_{ҳақиқат} — ҳисобот чораги учун ҳақиқатдаги меҳнатга ҳақ тўлаш фонди.

5. Солиқ тўловчининг ҳақиқатдаги Меҳнатга ҳақ тўлаш фонди Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрига тенг ёки ундан ортиқ бўлса тўловлар қўшимча ҳисобланмайди.

6. Ходимлар сонининг энг кам меъёрига риоя қилинмаганда солиқ тўловчининг ҳақиқатдаги Меҳнатга ҳақ тўлаш фонди Меҳнатга ҳақ тўлаш фонди энг кам меъёридан ортиқ бўлган ҳолда ҳам қўшимча тўловлар ҳисобланмайди.

Масалан, Тошкент шаҳрида жойлашган савдо зали майдони 60 квадрат метр бўлган мини-маркетда асосий ходимлар сонининг энг кам меъёри 4 кишини ташкил қилади.

Бутун ташкилот бўйича Меҳнатга ҳақ тўлаш фонди энг кам меъёрини ҳисоблаш учун ходимларнинг умумий сони, директор (экспедитор вазифасини ҳам ўзи бажарувчи) ва бухгалтерни қўшиб ҳисоблаганда 6 кишини ташкил қилади.

Чакана савдо ташкилотлари учун ягона тариф сеткаси бўйича меҳнатга ҳақ тўлашнинг ўртача разряди 3 ни ташкил қилади. Ягона тариф сеткаси бўйича меҳнатга ҳақ тўлашнинг 3-разрядига мувофиқ келувчи тариф коэффициенти 2,998 га тенг.

Белгиланган иш ҳақининг энг кам миқдори 49 735 сўмни ташкил қилади.

Иқтисодиётнинг айрим тармоқлари хўжалик юритувчи субъектлари учун Ходимлар сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрларини аниқлаш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ мазкур мини-маркет бўйича Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёри (МҲТФmin= КХС х Тк х ИҲЭКМ) чорак учун ҳисобланганда 2 683 900 сўмни ташкил қилади ((6 х 2,998 х 49 735) + (6 х 2,998 х 49 735) + (6 х 2,998 х 49 735)).

Амалда ташкилотда 5 киши ишлайди. Бунда ушбу ходимларнинг ҳақиқатдаги Меҳнатга ҳақ тўлаш фонди ҳисобот чораги учун 3 426 000 сўмни ташкил қилган.

Ташкилотдаги ходимларнинг ҳақиқатдаги сони ходимлар сонининг белгиланган меъёридан кам бўлишига қарамасдан тўловлар қўшимча ҳисобланмайди, чунки ҳақиқатдаги Меҳнатга ҳақ тўлаш фонди Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёридан ортиб кетган.

7. Агар ҳисобот чораги якунлари бўйича ташкилотнинг асосий фаолият тури чакана савдо, умумий овқатланиш ёки қурилиш бўлмаса, у ҳолда ташкилот ҳисобот чораги учун ягона ижтимоий тўловни Ягона ижтимоий тўловнинг энг кам миқдори киритилиши муносабати билан ягона ижтимоий тўловни ҳисоблаб чиқариш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги низомда (рўйхат рақами 2095, 2010 йил 13 апрель) белгиланган тартибда ҳисоблаб чиқаради ва тўлайди.

8. Агар чакана савдо, умумий овқатланиш ёки қурилиш ташкилотлари асосий фаолият тури билан бир қаторда бошқа фаолият турлари билан ҳам шуғулланса, у ҳолда меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёри бутун ташкилот бўйича ходимлар сонининг энг кам меъёридан келиб чиқиб, асосий ходимлар, маъмурий, техник, ёрдамчи ходимлар, шунингдек асосий бўлмаган фаолият тури билан банд бўлган ходимлар сонини қўшиш йўли билан Иқтисодиётнинг айрим тармоқлари хўжалик юритувчи субъектлари учун ходимлар сони ва Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрларини аниқлаш тартиби тўғрисидаги низомнинг 5 ва 9-иловаларида белгиланган ишларнинг ўртача разряди тариф коэффициентини қўллаган ҳолда аниқланади.

Мисол учун, асосий фаолият тури чакана савдо бўлган ташкилот сартарошлик хизматларини кўрсатади. Бутун ташкилот бўйича ходимлар сонининг энг кам меъёрини ҳисоблашда чакана савдо бўйича асосий ходимлар сонининг энг кам меъёри — 5 киши, маъмурий ходимлар — 2 киши ва сартарошхонада фаолият юритувчи ходимлар — 3 киши қўшилади.

Шундай қилиб, мазкур ташкилот бўйича Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёри бутун ташкилот бўйича ходимлар сонининг энг кам меъёридан (10 кишидан) келиб чиқилиб, чакана савдо ташкилотлари учун белгиланган ишларнинг ўртача разряди тариф коэффициенти (2,998) қўлланилган ҳолда аниқланади.

9. Агар чакана савдо ташкилотлари бир нечта турғун савдо шохобчаларига, умумий овқатланиш ташкилотлари эса бир нечта умумий овқатланишни ташкил қилиш жойларига эга бўлса, ходимлар сонининг энг кам меъёри чакана савдо ташкилотлари учун ҳар бир турғун савдо шохобчаси бўйича, умумий овқатланиш ташкилотлари учун умумий овқатланишни ташкил қилиш жойлари бўйича алоҳида аниқланади.

10. Агар қурилиш ташкилоти бир вақтнинг ўзида бир нечта объектда қурилиш ишларини амалга оширса, тўловлар қўшимча ҳисобланадиган базани ҳисоб-китоб қилиш учун ҳисобот даврида амалга оширилган қурилиш ишларининг умумий ҳажми олинади. Бунда фақат ўз кучи билан амалга оширилган ишлар ҳажми ҳисобга олинади (қурилиш субпудрат шартномасига кўра шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари асосида тузилган сметага мувофиқ субпудрат ташкилоти томонидан бажарилган ишлар ҳажми чегирилган ҳолдаги умумий ишлар ҳажми).

11. Ҳисобот чораги учун қўшимча ҳисобланган тўловлар қуйидаги формула бўйича аниқланади:

ҚҲ — қўшимча ҳисобланган тўловлар суммаси;

ҚБ — мазкур Низомнинг 4-бандига мувофиқ аниқланган тўловларни қўшимча ҳисоблаш амалга ошириладиган база;

УС — тўловларнинг умумий ставкаси.

12. Чакана савдо ва умумий овқатланиш ташкилотлари ҳар йили 1 февралга қадар (2011 йилда — 1 апрелгача), янги ташкил қилинганлари эса давлат рўйхатидан ўтказилган санадан бошлаб 30 кун ичида солиқ бўйича ҳисобга олиш жойидаги давлат солиқ хизмати органларига тегишинча мазкур Низомнинг 1а ва 1б-иловаларига мувофиқ шаклда Ходимлар сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрларини ҳисоблаш учун асос бўладиган кўрсаткичлар тўғрисидаги ахборотни (кейинги ўринларда ахборот деб юритилади) тақдим этадилар.

Календарь йил давомида ходимлар сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг белгиланган энг кам меъёрларини ҳисобга олган ҳолда тўловларни ҳисоблаш ва тўлашга ўтилганда ходимлар сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрларини ҳисоблаш учун асос бўладиган кўрсаткичлар Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитаси ва Молия вазирлигининг 2013 йил 4 мартдаги 23, 2013-8-сонли «Солиқ ҳисоботининг шаклларини тасдиқлаш тўғрисида»ги қарори (рўйхат рақами 2439, 2013 йил 22 март) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2013 й., 12 (1)-сон) билан тасдиқланган Ягона ижтимоий тўлов ва фуқароларнинг бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига суғурта бадаллари ҳисоб-китобига асосий фаолият турига боғлиқ ҳолда тасдиқланган шаклда илова қилинадиган Ходимлар сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фонди тўғрисидаги маълумотнома-ҳисоб-китоб (кейинги ўринларда Маълумотнома-ҳисоб-китоб деб юритилади) бўйича қабул қилинади.

Календарь йили давомида аввал тақдим этилган ахборотнинг ўзгариши кутилганда, чакана савдо ва умумий овқатланиш ташкилотлари аниқлаштирилган кўрсаткичлар қўлланилиши кутилаётган муддатлар кўрсатилган ҳолда аниқлаштирилган ахборотни тақдим этадилар. Бунда ходимлар сони энг кам меъёрлари аниқлаштирилган ахборот киритилган ойдан кейинги ойдан бошлаб қўлланилади.

Кўрсаткичларни (столлар сони, савдо зали майдони, ташкилотнинг иш режими, умумий овқатланиш турини) камайтириб кўрсатиш ҳоллари аниқланган тақдирда давлат солиқ хизмати органлари жорий йилнинг бошидан бошлаб (ушбу банднинг иккинчи ва учинчи хатбошиларида назарда тутилган ҳолларда эса — Ахборотни ёки Маълумотнома-ҳисоб-китобни тақдим этиш санасидан бошлаб) камайтириб кўрсатиш аниқланган санагача Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрларини, қўшимча ҳисобланган тўловлар суммасини тегишинча қайта ҳисоблаган ҳолда, қонунчиликда белгиланган тартибда қўшимча ҳисоблайдилар.

13. Мазкур Низом татбиқ этиладиган солиқ тўловчилар асосий фаолият турига боғлиқ ҳолда тасдиқланган шакл бўйича ортиб борувчи якунсиз Маълумотнома-ҳисоб-китобни Ягона ижтимоий тўлов ва фуқароларнинг бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига суғурта бадаллари ҳисоб-китобига илова қилади.

14. Қўшимча ҳисобланган тўловлар суммасини тўлаш Маълумотнома-ҳисоб-китобни тақдим этиш кунидан кечиктирмай амалга оширилади.

15. Қўшимча ҳисобланган тўловлар суммаси ягона ҳисоб рақамга ўтказилиб, ушбу маблағлар бюджет ва Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси ўртасида мазкур Низомнинг 5-иловасида белгиланган нормативлар бўйича тақсимланади.

16. Қўшимча ҳисобланган тўловлар суммаси Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг 145-моддасига мувофиқ юридик шахслардан олинадиган фойда солиғининг солиқ солинадиган фойдасини аниқлашда чегирилади, мазкур Низомнинг 19-бандида назарда тутилган ҳолат бундан мустасно.

17. Тўловларни қўшимча ҳисоблаш учун базани ҳисоб-китоб қилишга ва қўшимча ҳисобланган тўловлар суммасини аниқлашга доир шартли мисоллар мазкур Низомнинг 6-иловасида келтирилган.

18. Давлат солиқ хизмати органлари Ходимлар сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрлари жорий этилишини ҳисобга олган ҳолда тўловларни тўғри ҳисоблаб чиқариш ва тўлаш устидан назоратни амалга оширадилар.

19. Мазкур Низомда назарда тутилган Ходимлар сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрлари жорий этилишини ҳисобга олган ҳолда тўловларни ҳисоблаб чиқариш тартиби бузилиши ҳолатлари аниқланган тақдирда, давлат солиқ хизмати органлари қонун ҳужжатларига мувофиқ пеня ҳисобланишини ҳисобга олган ҳолда Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрларидан келиб чиқиб тўловларни қўшимча ҳисоблашни амалга оширадилар.

1-мисол. Мини-маркет бўйича қуйидаги маълумотлар мавжуд:

савдо залининг майдони — 120 кв. м;

иш вақти режими — ҳафтасига 84 соат;

маъмурий ходимлар сони — 1.

Мини-маркетда иш вақти режими (ҳафтасига 84 соат) ҳафтасига 72 соатдан ортиб кетганини ҳисобга олиб, асосий ходимлар сонининг энг кам меъёрига кўпайтирувчи коэффициент қўлланилади = 84/72 = 1,17.

Шундай қилиб, мазкур мини-маркет бўйича асосий ходимлар сонининг энг кам меъёри = 7 х 1,17 = 8 ходимни ташкил этади.

Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрини ҳисоблаш учун мини-маркет бўйича барча ходимларнинг умумий сони, 1 та директорни (экспедитор ва бухгалтер вазифаларини ҳам ўзи бажарувчи) ҳам қўшиб ҳисоблаганда = 8 + 1 = 9 ходимни ташкил қилади.

Мини-маркет учун ягона тариф сеткаси бўйича ишларнинг ўртача разряди 3 ни ташкил қилади. Ягона тариф сеткаси бўйича ишларнинг 3-разрядига мувофиқ келувчи ҳисоб учун олинадиган тариф коэффициенти 2,998 га тенг.

Белгиланган иш ҳақининг энг кам миқдори (ИҲЭКМ) = 49 735 сўмни ташкил қилади.

Белгиланган формулага мувофиқ (МҲТФ_min = ХС х Т_к х ИҲЭКМ) мини-маркет бўйича Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёри = 9 х 2,998 х 49 735 = ойига 1 341 950 сўмни ташкил қилади. Чорак учун Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёри суммаси 4 025 850 сўмни ташкил қилади.

Чорак учун ҳақиқатдаги Меҳнатга ҳақ тўлаш фонди 2 818 095 сўмни ташкил қилади.

Тўловларни қўшимча ҳисоблаш учун базани қуйидаги формула бўйича аниқлаймиз:

Қўшимча ҳисобланган тўловлар суммаси қуйидагига тенг:

2-мисол. Кафе бўйича қуйидаги маълумотлар мавжуд:

хизмат кўрсатиладиган столлар сони — 15;

иш вақти режими — ҳафтасига 84 соат;

маъмурий ходимлар сони — 1;

техник ходимлар сони — 1.

Хизмат кўрсатиладиган столлар сони 15 та бўлган кафе бўйича асосий ходимлар сонининг қуйидаги энг кам меъёрлари белгиланган:

Мазкур кафенинг иш вақти режими ҳафтасига 84 соатдан ортиб кетмаганини ҳисобга олиб, ходимлар сонининг энг кам меъёрига кўпайтирувчи коэффициент қўлланилмайди.

Шундай қилиб, мазкур кафе бўйича асосий ходимлар сонининг энг кам меъёри = 0,3 х 15 + 3 + 2 = 10 ходимни ташкил қилади.

Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёрини ҳисоблаш учун кафе бўйича барча ходимларнинг умумий сони, жумладан 10 та асосий ходим, 1 та директор ва 1 та фаррошни ҳам қўшиб ҳисоблаганда = 10 + 1 + 1 = 12 ходимни ташкил қилади.

Кафе учун ягона тариф сеткаси бўйича ишларнинг ўртача разряди 4 ни ташкил қилади. Ягона тариф сеткаси бўйича ишларнинг 4-разрядига мувофиқ келувчи ҳисоб учун олинадиган тариф коэффициенти 3,297 га тенг.

Белгиланган иш ҳақининг энг кам миқдори (ИҲЭКМ) = 49 735 сўмни ташкил қилади.

Белгиланган формулага мувофиқ (МҲТФ_min = ХС х Тк х ИҲЭКМ) мазкур кафе бўйича Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёри = 12 х 3,297 х 49 375 = ойига 1 967 715 сўмни ташкил қилади. Чорак учун Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёри суммаси 5 903 145 сўмни ташкил қилади.

Чорак учун ҳақиқатдаги Меҳнатга ҳақ тўлаш фонди 4 722 516 сўмни ташкил қилади.

Тўловларни қўшимча ҳисоблаш учун базани қуйидаги формула бўйича аниқлаймиз:

Қўшимча ҳисобланган тўловлар суммаси қуйидагига тенг:

3-мисол. Бир қаватли уч хонали тураржой биносини қўшимча иморатлар билан бирга намунавий қуриш:

шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари асосида тузилган сметага мувофиқ мазкур тураржойнинг қурилиши учун қурувчи ишчиларнинг меҳнат сарфи 4 799,6 киши/соатни ташкил қилади;

қурилишнинг меъёрий муддати — 3 ой;

олти кунлик иш ҳафтасида бир ходимга ҳисобланган ўртача ойлик иш вақти фонди — 163,1 соатни ташкил қилади.

Белгиланган формулага мувофиқ (ХС_норм = СИК/ БМ / ИВФ) қурувчи ишчиларнинг ойлик ўртача сонининг энг кам меъёри (ХС_норм) = 4 799,6 / 3 / 163,1 = 9,8 ходимни ташкил қилади.

Қурилиш ишларининг ўртача разряди тариф коэффициенти ягона тариф сеткаси бўйича ишларининг 4-разряди тариф коэффициентига тўғри келади. Ягона тариф сеткаси бўйича ишларнинг 4-разрядига мувофиқ келувчи тариф коэффициенти 3,297 га тенг.

Белгиланган иш ҳақининг энг кам миқдори (ИҲЭКМ) = 49 735 сўмни ташкил қилади.

Белгиланган формулага мувофиқ (МҲТФ_min = ХС_норм (БПХС_норм) х Т_к х К_т х ИҲЭКМ) қурувчи ишчиларнинг меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёри (МҲТФ_min) = 9,8 х 3,297 х 1,15 х 49 735 = 1 848 013 сўмни ташкил қилади.

Шундай қилиб, қурилиш ишларини амалга ошириш меъёрий муддатини ҳисобга олган ҳолда (3 ой) мазкур тураржойни қуришда қурувчи ишчиларнинг Меҳнатга ҳақ тўлаш фондининг энг кам меъёри чорак учун = 1 848 013 х 3 = 5 544 039 сўмни ташкил қилади.

Чорак учун ҳақиқатдаги Меҳнатга ҳақ тўлаш фонди 4 712 433 сўмни ташкил қилади.

Тўловларни қўшимча ҳисоблаш учун базани қуйидаги формула бўйича аниқлаймиз:

Қўшимча ҳисобланган тўловлар суммаси қуйидагига тенг: