

<!DOCTYPE html>
<html lang="uz-Cyrl-UZ">
<head>
    
   <!-- Global site tag (gtag.js) - Google Analytics -->
   <script async src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-2682682-1"></script>
   <script>
      window.dataLayer = window.dataLayer || [];
      function gtag() { dataLayer.push(arguments); }
      gtag('js', new Date());
      gtag('config', 'UA-2682682-1');
   </script>

    <title>&nbsp;6-сон 27.06.2007.&nbsp;Баданга қасддан шикаст етказишга оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида</title>
    
<meta charset="utf-8" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
<meta name="google" content="notranslate">
<meta http-equiv="x-ua-compatible" content="ie=edge">
    <link href="/bundle/css2?v=hfXMtIpJSTsgRI6noMnjaAUnuQ3C3QYLsi_M8Iq_Lso1" rel="stylesheet"/>

    <script src="/bundle/js2?v=QraD5bV-4TFMZdAP5vDS2YO37mUOx2pgM4omse-fwOY1"></script>

    <link href="/bundle/css_actform?v=E2H5feooh50MK4BN8LKb-BQOM3rTyLoFxEQduTgJFcU1" rel="stylesheet"/>

    
    <script type="text/javascript" src="https://www.google.com/recaptcha/api.js?onload=onloadCallback&render=explicit" async defer></script>
    
    <style>
        .lx_revive_adserver.lx_adv_doc {
            margin-left: auto;
            margin-right: auto;
            z-index: 998;
        }

        #lx_gte {
            line-height: 1;
            background-color: #0064A9;
            border: solid 4px #0064A9;
            border-radius: 4px;
            padding: 2px 4px 0;
            margin: 0 0 0 4px;
        }

            #lx_gte img {
                max-width: 19px;
            }

            #lx_gte #google_translate_element {
                margin-bottom: 4px;
            }

            #lx_gte .lx_ot {
                font-size: 12px;
                color: #fff;
                text-align: center;
            }

            #lx_gte .goog-te-gadget-simple {
                width: 100%;
                padding: 2px 1px 2.5px 1px !important;
            }

                #lx_gte .goog-te-gadget-simple > span {
                    display: inline-block;
                }

                    #lx_gte .goog-te-gadget-simple > span > a {
                        display: inline-block;
                        margin: 0;
                    }

                        #lx_gte .goog-te-gadget-simple > span > a > span {
                            display: none;
                        }

                            #lx_gte .goog-te-gadget-simple > span > a > span:first-of-type {
                                display: inline;
                            }

                #lx_gte .goog-te-gadget-simple:hover {
                    color: #fff;
                    background-color: #0064A9;
                }

                    #lx_gte .goog-te-gadget-simple:hover a {
                        color: #fff;
                        background-color: #0064A9;
                        text-decoration: none;
                    }

        .toc_show {
            display: block !important;
        }

            .toc_show .fas {
                display: none !important;
            }

        .toc_hide {
            display: none !important;
        }

        .show_context {
            background-color: #FFFF00;
            color: inherit;
        }

        .act_warning {
            color: red;
        }

        .lx_date_ddm {
            padding: 0 !important;
            width: 170px !important;
            max-height: 70vh !important;
            overflow-y: auto !important;
        }

            .lx_date_ddm > div {
                padding: 5px 20px !important;
                margin-bottom: 0 !important;
            }

        .lx_date_selected {
            cursor: default;
            color: gray;
        }

        .lx_date_link:hover {
            cursor: pointer;
            background: #0064a9;
            color: #fff;
        }

        .docContentHeader__item-link .icon {
            height: 25px;
            fill: #0064a9;
        }

            .docContentHeader__item-link .icon.sm {
                height: 17px;
            }

        .docContentHeader__item-link:hover .icon {
            fill: #fff;
        }

        .lx_text_on_other_lang {
            margin: 12px 0 8px 0;
            padding: 8px 16px;
            color: black;
            background-color: #fef1e1;
            font-style: italic;
        }

        #lxPlayButton {
            display: none;
            position: absolute;
            background-color: #007bff;
            color: white;
            border: none;
            border-radius: 5px;
            cursor: pointer;
            font-size: 18px;
            width: 32px;
            height: 32px;
            margin: 0;
            padding: 0;
            z-index: 1000;
        }

            #lxPlayButton:focus {
                outline: none;
            }

        #divCont a.lx_next_ver {
            margin: 4px 0px;
            padding: 4px 16px;
            color: #ffffff;
            background-color: #0064a9;
            border-radius: 16px;
            display: inline-block;
            text-align: center;
            text-indent: initial;
        }

            #divCont a.lx_next_ver:hover {
                color: #ffffff;
            }

        @media (max-width:720px) {
            #divCont a.lx_next_ver {
                display: block;
            }
        }
    </style>

    
    <style>
        #divCont > div {
            overflow-x: auto;
            max-width: calc(50vw - 37px);
        }
    </style>
    
    <style>
        .docBody__container {
            max-width: none;
            margin-left: -10px;
            margin-right: -10px;
        }
    </style>
    
</head>
<body class="">
    
    <div class="wrapper">
        
        <div id="lx_adv_doc" class="lx_revive_adserver lx_adv_doc">
            

<script type='text/javascript'><!--//<![CDATA[
    var m3_u = (location.protocol == 'https:' ? 'https://rk.adolatmarkazi.uz/www/delivery/ajs.php' : 'http://rk.adolatmarkazi.uz/www/delivery/ajs.php');
    var m3_r = Math.floor(Math.random() * 99999999999);
    if (!document.MAX_used) document.MAX_used = ',';
    document.write("<scr" + "ipt type='text/javascript' src='" + m3_u);
    document.write("?zoneid=6");
    document.write('&amp;cb=' + m3_r);
    if (document.MAX_used != ',') document.write("&amp;exclude=" + document.MAX_used);
    document.write(document.charset ? '&amp;charset=' + document.charset : (document.characterSet ? '&amp;charset=' + document.characterSet : ''));
    document.write("&amp;loc=" + escape(window.location));
    if (document.referrer) document.write("&amp;referer=" + escape(document.referrer));
    if (document.context) document.write("&context=" + escape(document.context));
    document.write("'><\/scr" + "ipt>");
    //]]>--></script>

        </div>
        
        <header id="doc_header" class="header">
            <div class="header__top">
                <div class="container">
                    <div id="lx_lact_num_top">
                        
                        27.06.2007 йилдаги 6-сон
                    </div>
                    <div class="header__top-right">
                        <div class="header__icons">
                            
                            <div class="header__icon">
                                <a target="_blank" href="https://t.me/lexuzofficial"><i class="fab fa-telegram-plane"></i></a>
                            </div>
                            <div class="header__icon">
                                <a target="_blank" href="https://www.facebook.com/minjustuz"><i class="fab fa-facebook-f"></i></a>
                            </div>
                            <div class="header__icon">
                                <a target="_blank" href="https://www.instagram.com/adliyanews/"><i class="fab fa-instagram-square"></i></a>
                            </div>
                            <div class="header__icon">
                                <a target="_blank" href="https://www.youtube.com/c/adliya"><i class="fab fa-youtube"></i></a>
                            </div>
                            
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
            <div class="header__bottom">
                <div class="container">
                    <div class="header__bottom-left w-100 ">
                        <a class="header__logo" href="/">
                            <img src="/assets/img/lex_uz.svg">
                        </a>
                        <div class="docBody__content ml-4 docBody_top-nav">
                            <div class="docContentHeader">
                                <div class="docContentHeader__item docContentHeader__item-mobile-left docContentHeader__item--action">
                                    
                                    <div class="docContentHeader__item-link lx_border_left" onclick="addToFavorite()" title="Танланганларга қўшиш">
                                        <i class="far fa-star"></i>
                                    </div>
                                    
                                    <div class="dropdown docContentHeader__item-link-dropdown" title="Вариантлар">
                                        <div class="docContentHeader__item-link" id="dd3" data-toggle="dropdown" aria-haspopup="true" aria-expanded="false">
                                            <i class="fas fa-calendar" style="font-weight: 400;"></i>
                                        </div>
                                        <div class="dropdown-menu lx_date_ddm" aria-labelledby="dd3" id="lx_var_t" title="">
                                            
                                            <div class="dropdown-menu__item lx_date_link" onclick="lxOpenUrl('/docs/1592419')">Жорий версия</div>
                                            
                                                    <div class="dropdown-menu__item lx_date_selected stopProp">16.12.2024</div>
                                                
                                                    <div class="dropdown-menu__item lx_date_link" onclick="lxOpenUrl('/docs/1592419?ONDATE=20.11.2023 01')">20.11.2023 01</div>
                                                
                                                    <div class="dropdown-menu__item lx_date_link" onclick="lxOpenUrl('/docs/1592419?ONDATE=14.05.2022')">14.05.2022</div>
                                                
                                                    <div class="dropdown-menu__item lx_date_link" onclick="lxOpenUrl('/docs/1592419?ONDATE=13.12.2012')">13.12.2012</div>
                                                
                                                    <div class="dropdown-menu__item lx_date_link" onclick="lxOpenUrl('/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007')">27.06.2007</div>
                                                
                                        </div>
                                    </div>
                                    
                                    <div class="docContentHeader__item-link" onclick="openUrl('/pdfs/1592419')" title="PDF форматида юклаб олиш">
                                        <svg class="icon">
                                            <use xlink:href="/assets/img/sprite2.svg#pdf3S"></use></svg>
                                    </div>
                                    
                                    <div class="docContentHeader__item-link lx_border_right" onclick="window.print()" title="Чоп этиш">
                                        <i class="fas fa-print"></i>
                                    </div>
                                    
                                </div>
                                <div class="docContentHeader__item docContentHeader__item-mobile-right skiptranslate">
                                    <div class="dropdown">
                                        <div class="docContentHeader__item-link lx_border_both mr-1" data-toggle="dropdown">
                                            <i class="fas fa-eye"></i>
                                        </div>
                                        <div class="dropdown-menu drop_menu">
                                            <h6 class="show_size">Кўриниш</h6>
                                            <div class="row" style="margin-right: 1.3rem; margin-left: 0rem;">
                                                <div class="col-4">
                                                    <button class="btnA btn__left" onclick="toggleTheme('light');">A</button>
                                                </div>
                                                <div class="col-4">
                                                    <button class="btnA btn__cebter" onclick="toggleTheme('grey');">A</button>
                                                </div>
                                                <div class="col-4">
                                                    <button class="btnA btn__reght" onclick="toggleTheme('dark');">A</button>
                                                </div>
                                            </div>
                                        </div>
                                    </div>
                                    <div class="docContentHeader__item-link lx_border_left" onclick="openUrl('/docs/1592421')" title="На русском">Рус</div><div class="docContentHeader__item-link" onclick="openUrl('/docs/1592419')" title="Ўзбекча">Ўзб</div><div class="docContentHeader__item-link" onclick="openUrl('/docs/-1592419')" title="O'zbekcha">O’zb</div><div class="docContentHeader__item-link docContentHeader__item-link-language lx_border_right active" title="Иккита тилда">Ўзб|Рус</div>
                                    
                                </div>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
        </header>
        
        <main class="main" id="doc_main">
            <div class="container">
                <div class="docHeader ">
                    <div class="docHeader__col docHeader__col__1">
                        <div class="docHeader__item d-flex">
                            <div class="docHeader__item-label">Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг Қарори, 27.06.2007 йилдаги 6-сон</div>
                        </div>
                    </div>
                    <div class="docHeader__col docHeader__col__2">
                        <div class="docHeader__item d-flex">
                            <div class="docHeader__item-label" style="width: 60%">Кучга кириш санаси</div>
                            <div class="docHeader__item-value d-flex" style="width: 40%;">27.06.2007</div>
                        </div>
                    </div>
                    <div class="docHeader__col docHeader__col__3">
                        <div class="docHeader__item d-flex">
                            <div style="width: 60%">
                                <div class="dropdown mr-3">
                                    <a role="button" data-toggle="dropdown" aria-expanded="false">Қўшимча ахборот</a>
                                    <div class="dropdown-menu" style="margin-top: -2px;">
                                        <a class="dropdown-item" onclick="showAddCard(1)">Асосий реквизитлар</a>
                                        <a class="dropdown-item" onclick="showAddCard(2)">Кодификация</a>
                                        <a class="dropdown-item" onclick="showAddCard(3)">Қайта кўриб чиқилган ҳужжатлар</a>
                                        <a class="dropdown-item" onclick="showAddCard(4)">Ҳужжатни қайта кўриб чиқишга асос бўлган ҳужжатлар</a>
                                        <a class="dropdown-item" onclick="showAddCard(5)">Корреспондентлар</a>
                                        <a class="dropdown-item" onclick="showAddCard(6)">Респондентлар</a>
                                    </div>
                                </div>
                            </div>
                            <div style="width: 40%">
                                <div class="dropdown">
                                    <a role="button" data-toggle="dropdown" aria-expanded="false"><i class="fa fa-share-alt mr-2"></i>Улашиш</a>
                                    <div class="dropdown-menu" style="margin-top: -2px;">
                                        <a class="dropdown-item" target="_blank" href="https://telegram.me/share/url?url=http://lex.uz//docs/1592419 Баданга қасддан шикаст етказишга оид ишлар бўйича суд амалиёти тўғрисида">Telegram</a>
                                        <a class="dropdown-item" target="_blank" href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=http://lex.uz//docs/1592419">Facebook</a>
                                        <a class="dropdown-item" target="_blank" href="">Twitter</a>
                                        <a class="dropdown-item" target="_blank" href="">Instagram</a>
                                    </div>
                                </div>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
            <div class="container docBody-container">
                <div class="docBody d-flex">
                    <div class="docBody__content">
                        <div class="docContentHeader docBody_bottom-nav">
                            <div class="docContentHeader__item docContentHeader__item-mobile-left docContentHeader__item--action">
                                <div class="docContentHeader__item-link lx_border_left" onclick="addToFavorite()" title="Танланганларга қўшиш">
                                    <i class="far fa-star"></i>
                                </div>
                                
                                <div class="dropdown docContentHeader__item-link-dropdown" title="Вариантлар">
                                    <div class="docContentHeader__item-link" id="dd3_" data-toggle="dropdown" aria-haspopup="true" aria-expanded="false">
                                        <i class="fas fa-calendar" style="font-weight: 400;"></i>
                                    </div>
                                    <div class="dropdown-menu lx_date_ddm" aria-labelledby="dd3_" id="lx_var_b" title=""></div>
                                </div>
                                
                                <div class="docContentHeader__item-link" onclick="openUrl('/pdfs/1592419')" title="PDF форматида юклаб олиш">
                                    <svg class="icon sm">
                                        <use xlink:href="/assets/img/sprite2.svg#pdf3S"></use></svg>
                                </div>
                                
                                <div class="docContentHeader__item-link lx_border_right" onclick="window.print()" title="Чоп этиш">
                                    <i class="fas fa-print"></i>
                                </div>
                            </div>
                            <div class="docContentHeader__item docContentHeader__item-mobile-right skiptranslate">
                                <div class="dropdown eye_btn">
                                    <div class="docContentHeader__item-link lx_border_both mr-1" data-toggle="dropdown">
                                        <i class="fas fa-eye"></i>
                                    </div>
                                    <div class="dropdown-menu drop_menu">
                                        <h6 class="show_size">Кўриниш</h6>
                                        <div class="row" style="margin-right: 1.3rem; margin-left: 0rem;">
                                            <div class="col-4">
                                                <button class="btnA btn__left" onclick="toggleTheme('light');">A</button>
                                            </div>
                                            <div class="col-4">
                                                <button class="btnA btn__cebter" onclick="toggleTheme('grey');">A</button>
                                            </div>
                                            <div class="col-4">
                                                <button class="btnA btn__reght" onclick="toggleTheme('dark');">A</button>
                                            </div>
                                        </div>
                                    </div>
                                </div>
                                <div class="docContentHeader__item-link lx_border_left" onclick="openUrl('/docs/1592421')" title="На русском">Рус</div><div class="docContentHeader__item-link" onclick="openUrl('/docs/1592419')" title="Ўзбекча">Ўзб</div><div class="docContentHeader__item-link" onclick="openUrl('/docs/-1592419')" title="O'zbekcha">O’zb</div><div class="docContentHeader__item-link docContentHeader__item-link-language lx_border_right active" title="Иккита тилда">Ўзб|Рус</div>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="docBody__container">
                            <div class="docBody__content-em" id='main_container1'>
                                
                                
                                    <div>
                                        <table cellpadding="0" cellspacing="0">
                                            <tr>
                                                <td valign="top" style="width: 49%; padding: 5px; border: 0;">
                                                    <div class="lang1" style="padding: 5px; background: white;">
                                                        <div id="divCont" style="background:#ffffff;border:none;margin:auto;"><div class="INDEXES_ON_REF" style="display:none"><label id="s5987"></label><div name="onLBC1592419" id="onLBC1592419">[<b>ОКОЗ:</b><div id="LBC7554"><span class="iorRN">1.</span><span class="iorVal">16.00.00.00 Хавфсизлик ва ҳуқуқ тартибот муҳофазаси / 16.11.00.00 Жиноят қонунчилиги / 16.11.06.00 Жиноятларнинг алоҳида турлари учун жавобгарлик / 16.11.06.01 Шахсга қарши жиноятлар]</span></div></div></div><div class="INDEXES_ON_REF" style="display:none"><label id="s5988"></label><div name="onLS1592419" id="onLS1592419">[<b>ТСЗ:</b><div id="LS3809"><span class="iorRN">1.</span><span class="iorVal">Одил судлов. Ҳуқуқ-тартиботни муҳофаза қилиш. Адлия / Жиноий қонунчилик]</span></div></div></div><div class="ACCEPTING_BODY"><div name="1592814" id="1592814">Ўзбекистон Республикаси Олий суди пленумининг</div></div><div class="ACT_FORM"><div name="1592816" id="1592816">Қарори</div></div><div class="ACT_TITLE"><div name="1592817" id="1592817">БАДАНГА ҚАСДДАН ШИКАСТ ЕТКАЗИШГА ОИД ИШЛАР БЎЙИЧА СУД АМАЛИЁТИ ТЎҒРИСИДА</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1592818" id="1592818"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592819" id="1592819">Қасддан баданга турли даражада шикаст етказиш билан боғлиқ ишлар бўйича суд амалиётини умумлаштириш натижаларини муҳокама қилиб, бундай қилмишларни содир этганлик учун жавобгарликни назарда тутувчи жиноят қонуни нормалари тўғри қўлланилишини таъминлаш мақсадида, «Судлар тўғрисида»ги Қонуннинг <a href="/docs/68532#70640">17-моддасига</a> асосланиб, Олий суд Пленуми қарор қилади:</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592821" id="1592821">1. Судларга тушунтирилсинки, баданга шикаст етказиш деганда, инсон органлари ёки организми тўқималари анатомик тўкислиги ёки улар физиологик функциясининг ташқи таъсир оқибатида бузилиши тушунилмоғи лозим.</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6087206" id="edi6087206"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#1592823">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6087206" id="6087206"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6087207" id="6087207">Баданга етказилган шикастнинг хусусияти ва оғирлик даражасини аниқлаш, одатда, тиббиёт органлари ваколатига тааллуқли бўлиб, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирининг 2012 йил 1 июндаги 153-сонли буйруғи билан тасдиқланган тан жароҳатларининг оғирлик даражасини суд-тиббий аниқлаш қоидаларига мувофиқ ўтказилади.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6087208" id="6087208">(1-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2022 йил 14 майдаги 9-сонли <a href="/docs/6066574?ONDATE=14.05.2022 00#6067386">қарори</a> таҳририда)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592834" id="1592834">Шу сабабли, баданга шикаст етказилган ҳар бир ҳолда ЖПК 173-моддаси биринчи қисмининг <a href="/docs/111460#254263">1-банди</a> талабига кўра суд-тиббиёт экспертизаси тайинланиши ва ўтказилиши шарт бўлиб, унинг хулосаси суд томонидан қайд этилган Қоидалар ва ишнинг бошқа материаллари асосида (ЖПК <a href="/docs/111460#254358">187-моддаси</a>) баҳоланиши лозим.</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6753999" id="edi6753999"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#6753998">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6753999" id="6753999"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754000" id="6754000">1<sup>1</sup>. Судлар, баданга шикаст етказиш жиноятларидан оилавий (маиший) зўравонлик билан боғлиқ жиноятларни фарқлаши лозим.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754001" id="6754001">Оилавий (маиший) зўравонлик деганда, оила аъзосининг бошқа оила аъзосига нисбатан унинг ҳуқуқларини, эркинликларини, қонуний манфаатларини бузадиган, жисмоний ва (ёки) руҳий азоб уқубатларга олиб келадиган, унинг ҳуқуқларини чеклайдиган, баданга шикаст етказилишига сабаб бўладиган қасддан содир этиладиган жисмоний, руҳий, иқтисодий ёки жинсий характердаги хатти-ҳаракатни содир этилиши тушунилиши лозим.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754002" id="6754002">Оилавий (маиший) жисмоний зўравонлик деганда, кундалик биргаликдаги ҳаёт (турмуш)да оиланинг бир ёки бир гуруҳ аъзолари томонидан бошқа бир аъзосининг соғлиғи ёки жисмоний дахлсизлигига тажовуз қиладиган ғайриқонуний ҳаракатлар тушунилиши лозим.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754003" id="6754003">Оилавий (маиший) руҳий зўравонлик деганда, кундалик биргаликдаги ҳаёт (турмуш)да оиланинг бир ёки бир гуруҳ аъзолари томонидан бошқа бир аъзосининг шаъни ва қадр-қимматини таҳқирлаш, уларни шахсий, мулкий ҳуқуқларини амалга оширишни чеклаш, таълим олиш, соғлиқни сақлаш, меҳнатга оид ҳуқуқини амалга оширишга тўсқинлик қилиш, яқин қариндошларидан ажратиб қўйиш, мулкига шикаст етказиш, нобуд қилиш, ҳаёти ёхуд соғлиғи учун хавфли бўлган зўрлик ишлатиш билан қўрқитиш тушунилиши лозим.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754005" id="6754005">Оилавий (маиший) иқтисодий зўравонлик деганда, кундалик биргаликдаги ҳаёт (турмуш)да оиланинг бир ёки бир гуруҳ аъзолари томонидан бошқа бир аъзосининг мулк, таълим олиш, соғлиқни сақлаш ва (ёки) меҳнатга оид ҳуқуқини амалга оширишини чеклашга олиб келадиган, мол-мулкига ва шахсий ашёларига қасддан шикаст етказишга қаратилган ҳаракат (ҳаракатсизлик) тушунилиши лозим.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754006" id="6754006">Судларга оилавий (маиший) руҳий зўравонлик билан боғлиқ жиноятлар ЖКнинг <a href="/docs/111453#6438712">126<sup>1</sup>-моддасининг</a> тегишли қисми билан квалификация қилиниши лозимлиги тушунтирилсин.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754008" id="6754008">(1<sup>1</sup>-банд Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683625">қарорига </a>асосан киритилган)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592835" id="1592835">2. Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, баданга шикаст етказишга оид ишлар бўйича қилмишни тўғри квалификация қилиш учун айб шакли, баданга шикаст етказиш мотиви, мақсади ва усули, айбдорнинг қилмиши билан келиб чиққан оқибат ўртасида сабабий боғланиш мавжудлиги, шунингдек ишнинг тўғри ҳал этилиши ва айбдорга адолатли жазо белгиланиши учун аҳамиятли бўлган бошқа ҳолатлар батафсил аниқланиши лозим.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592837" id="1592837">3. Жиноят кодекси <a href="/docs/111453#233940">104—110-моддалари</a> бўйича жавобгарлик айбдорда мазкур моддалар диспозициясида кўрсатилган шикастни бошқа бир одамга ҳуқуққа хилоф равишда етказишга нисбатан қасд (тўғри ёки эгри) мавжуд бўлгандагина келиб чиқади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592838" id="1592838">Агар айбдор ўз ҳаракати ёки ҳаракатсизлигининг ижтимоий хавфли эканлигини англаса, жабрланувчи баданига муайян даражада шикаст етказиши мумкинлигига кўзи етса ва шуни хоҳласа ёинки хоҳламасада, бунга онгли равишда йўл қўйса ёки ўз қилмишидан келиб чиқадиган оқибатларга бефарқ қараса, барча қилмиш аслида келиб чиққан оқибатлар бўйича квалификация қилинади.</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754012" id="edi6754012"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#6754011">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754012" id="6754012"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754014" id="6754014">3<sup>1</sup>. Баданга қасддан шикаст етказиш хотинига (эрига), собиқ хотинига (собиқ эрига), бир рўзғор асосида биргаликда яшаётган шахсга ёки умумий фарзандга эга бўлган шахсга нисбатан етказилган бўлса, қилмиш ЖКнинг <a href="/docs/111453#6438712">126<sup>1</sup>-моддаси</a> тегишли қисми билан квалификация қилинади. Бунда:</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754015" id="6754015">эр-хотин — никоҳи фуқаролик ҳолати далолатномаларини қайд этиш органларида рўйхатга олинган шахслар;</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754016" id="6754016">собиқ эр-хотин — никоҳи қонунда белгиланган тартибда тугатилган ёки ҳақиқий эмас деб топилган шахслар;</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754017" id="6754017">бир рўзғор асосида биргаликда яшаётган шахслар — муайян хонадон ёки уйда эр-хотинлик муносабатларида яшовчи, умумий мол-мулк ва пул маблағларига эгалик қилувчи эркак ҳамда аёл;</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754018" id="6754018">умумий фарзандга эга бўлган шахслар — ўзаро муносабатлари натижасида фарзандли бўлган эркак ва аёл тушунилади.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754021" id="6754021">(3<sup>1</sup>-банд Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683635">қарорига </a>асосан киритилган)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754023" id="edi6754023"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#1592839">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754023" id="6754023"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754025" id="6754025">4. Баданга ҳар қандай оғирлик даражасида қасддан етказилган шикаст учун жавобгарлик айбдорнинг қилмиши билан келиб чиққан, ЖК <a href="/docs/111453#233940">104 —110,</a> <a href="/docs/111453#6438712" target="_blank">126<sup>1</sup>-моддаларида</a> кўрсатилган оқибатлар ўртасида сабабий боғланиш мавжуд бўлишини тақозо этади. Агар мазкур оқибатлар, гарчи улар айбдорнинг ҳуқуққа хилоф ҳаракатлари билан боғлиқ бўлсада, бироқ организмнинг индивидуал хусусиятлари ёки кўрсатилган тиббий ёрдам тегишлича бўлмаганлиги, жабрланувчининг унга етказилган зиён оғирлашишига сабаб бўлган ўз ҳаракатлари, айбдорнинг қасди билан қамраб олинмаган бошқа ҳолатлар туфайли келиб чиққан бўлса, қилмишни Жиноят кодексининг кўрсатилган моддалари билан квалификация қилиш учун асослар бўлмайди.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754028" id="6754028">(4-банд Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683648">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592840" id="1592840">5. Судларга тушунтирилсинки, ЖК <a href="/docs/111453#233940">104</a>, <a href="/docs/111453#233974">105</a>, <a href="/docs/111453#234114">109-моддалари</a> биринчи қисмларида қайд этилган баданга етказиладиган турли даражадаги шикаст белгилари доираси қатъийдир. Бунда баданга етказилган шикаст муайян даражадаги оғирликка тааллуқлилигини эътироф этиш учун улардан биттаси етарли бўлади. Агар баданга етказилган шикаст оғир, ўртача оғир ёки енгил хусусиятга эга эканлигини кўрсатувчи бир неча белги мавжудлиги аниқланса, шахсни жиноят ишида айбланувчи тариқасида иштирок этишга жалб қилиш тўғрисидаги қарорда ҳамда суд ҳукмида уларнинг барчаси баён этилиши шарт.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592841" id="1592841">Айбдорнинг қасддан қилган ҳаракатлари оқибатида жабрланувчи баданига оғир шикастдан ташқари бошқа оғирлик даражасидаги шикаст етказилган ҳолларда, қилмишни <a href="/docs/111453">Жиноят кодексининг</a> баданга енгилроқ даражада шикаст етказганлик учун жавобгарликни назарда тутувчи тегишли моддалари билан қўшимча квалификация қилиш талаб этилмайди.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1592847" id="1592847"></div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754033" id="edi6754033"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#6754032">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754033" id="6754033"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754035" id="6754035">6. Судлар шуни назарда тутишлари лозимки, ЖК 104-моддасининг <a href="/docs/111453#233941">биринчи қисми,</a> 126<sup>1</sup>-моддасининг <a href="/docs/111453#6438760">олтинчи қисмида</a> кўрсатилган баданнинг тузалмайдиган даражада хунуклашиши деганда, жарроҳлик аралашувисиз бартараф этиб бўлмайдиган инсон қиёфасига ёқимсиз, сескантирадиган кўриниш берувчи жароҳат (жумладан, механик таъсир, олов, агрессив моддалар ва ҳ.к.лар таъсирида юз симметриясининг, мимиканинг бузилиши, чуқур чандиқлар, кертиклар пайдо бўлиши, баданнинг яра босиши, бурун, лаб, қулоқнинг ажратилиши ва бошқа нуқсонлар) тушунилиши лозим.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754036" id="6754036">(6-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683654">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592849" id="1592849">Бадан жароҳатларининг тузалмайдиган даражада эканлигини аниқлаш суд-тиббий экспертиза ваколатига тааллуқли.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592850" id="1592850">Жароҳатларни хунуклаштирувчи деб топиш масаласи тергов органлари ва суднинг ваколатига тегишли бўлиб, у жамиятда мавжуд эстетик тасаввурлар нуқтаи назаридан келиб чиққан ҳолда ҳал этилади. Бунда мазкур жароҳатларни кийим, соч турмаги ва бошқа йўсинда яшириш имконияти борлиги уларни хунуклаштирувчи деб топиш масаласини ҳал этишга таъсир этмаслиги лозим.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1592851" id="1592851"></div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754038" id="edi6754038"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#6754037">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754038" id="6754038"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754043" id="6754043">7. Қилмишни ҳомиладорлиги айбдорга аён бўлган аёл баданига қасддан етказилган оғир ёки ўртача оғир шикаст сифатида квалификация қилиш учун (ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233946">«а» банди</a>, 105-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233981">«б» банди</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси бешинчи қисмининг <a href="/docs/111453#6438745">«б» банди</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси еттинчи қисмининг <a href="/docs/111453#6438766">«а» банди</a>) аёлнинг ҳомиладор эканлиги ҳолати унинг баданига шикаст етказилгунга қадар айбдорга маълум бўлган бўлиши лозим.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754044" id="6754044">(7-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683656">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1593075" id="1593075">Бунда қилмишни мазкур белги билан квалификация қилиш учун ҳомилани туширишга нисбатан қасд мавжуд бўлиши, айбдорнинг ҳаракатлари ҳомиланинг тушишига олиб келмаган ҳолларда эса, баданга бошқа, тегишлича, оғир, ўртача оғир шикаст етказилган бўлиши шарт. Акс ҳолда, ҳаракатлар, келиб чиққан оқибатлар бўйича, Жиноят кодексининг баданга қасддан шикаст етказиш учун жавобгарликни назарда тутувчи тегишли моддаси билан квалификация қилинади. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592852" id="1592852">Агар жабрланувчи ҳомиладор эканлигини айбдор англамаган бўлса, унинг баданга қасддан етказилган ва ҳомиланинг тушишига сабаб бўлган шикаст фақат айбдорда жабрланувчи баданига оғир шикаст етказишга нисбатан қасд мавжуд бўлган ҳолда ЖК 104-моддаси <a href="/docs/111453#233941">биринчи қисми</a> билан, акс ҳолда ЖК <a href="/docs/111453#234149">111-моддаси</a> билан квалификация қилинмоғи лозим.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592875" id="1592875">8. Судларга тушунтирилсинки, ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233947">«б» банди</a>, 105-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233982">«в» банди</a> билан ўз хизмат ёки фуқаролик бурчини бажариши муносабати билан шахсга ёки унинг яқин қариндошларига бундай шахс томонидан ўз хизмат фаолияти ёки фуқаролик бурчини бажаришга тўсқинлик қилиш, шунингдек бундай фаолият учун ўч олиш мақсадида қасддан оғир ёки ўртача оғир шикаст етказган айбдорнинг ҳаракатлари квалификация қилиниши лозим.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592879" id="1592879">Фуқаролик бурчини бажариш деганда, жумладан, инсоннинг Ўзбекистон Республикаси <a href="/docs/20596">Конституцияси</a> ва қонунларида мустаҳкамланган мажбуриятларни бажаришга қаратилган ҳар қандай қонуний фаолияти тушунилади.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1592895" id="1592895"></div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754046" id="edi6754046"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#6754045">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754046" id="6754046"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754049" id="6754049">9. Баданга қасддан етказилган оғир ёки ўртача оғир шикастни ўта шафқатсизлик билан етказилган деб тегишлича ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233948">«в» банди</a>, 105-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233983">«г» банди</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси бешинчи қисмининг <a href="/docs/111453#6438749">«в» банди</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси еттинчи қисмининг <a href="/docs/111453#6438770">«в» банди</a> бўйича квалификация қилиш учун айбдорда жабрланувчига бундай шикастни алоҳида жисмоний ёки руҳий азоб берувчи усулда етказишга нисбатан қасд мавжуд бўлганлигини аниқлаш лозим.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754050" id="6754050">(9-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683658">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592934" id="1592934">Ўта шафқатсизлик, жумладан баданга оғир ёки ўртача оғир шикаст етказишга сабаб бўлган азоблаш ва қийнашда намоён бўлади. Бунда азоблаш деганда, узоқ вақт овқат, сув ёки иссиқликдан маҳрум қилиш каби хўрловчи ҳаракатлар, ёхуд инсонни соғлиқ учун зиён етказувчи шароитга солиш ёки унда қолдириш ва ҳ.к. тушунилиши лозим. Қийнаш деганда, кўп марта ёки узоқ вақт давомида оғриқ етказувчи, жумладан, муттасил дўппослаш, чимчилаш, кесиш, ўтмас ёки ўткир-санчилувчи (кесувчи) предметлар билан кўп сонли, бироқ чуқур бўлмаган жароҳатлар етказиш, электр ёки термик омиллар орқали таъсир кўрсатиш ва ҳ.к. билан боғлиқ ҳаракатлар тушунилиши лозим. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592935" id="1592935">Баданга қасддан оғир ёки ўртача оғир шикаст етказиш усулини ўта шафқатсизлик хусусиятига эга деб топиш масаласини ҳал қилиш суд-тиббиёт экспертининг эмас, тергов органлари ва судлар ваколатига тааллуқли.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592936" id="1592936">Жабрланувчи учун яқин шахслар кўз ўнгида унинг баданига қасддан оғир ёки ўртача оғир шикаст етказиш ҳолати ҳам башарти бунда айбдор ўз ҳаракатлари билан уларга алоҳида азоб бераётганлигини англаган бўлса, айбдор томонидан намоён этилган ўта шафқатсизлик ифодаси сифатида баҳоланиши лозим. Жабрланувчи учун яқин шахслар тоифасига унинг яқин қариндошлари билан бир қаторда, у билан алоҳида дўстлик муносабатларида бўлган шахслар ҳам киритилиши мумкин.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592956" id="1592956">10. Баданга қасддан оммавий тартибсизликлар жараёнида етказилган оғир ёки ўртача оғир шикаст тегишлича, ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233949">«г» банди</a>, 105-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233984">«д» банди</a> бўйича квалификация қилиниши лозим.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592959" id="1592959">Агар айбдор томонидан оммавий тартибсизликлар жараёнида қасддан баданга оғир ёки ўртача оғир шикаст етказишдан ташқари яксон қилиш, бузиш, ўт қўйиш ва шу каби бошқа жиноятлар содир қилинган бўлса, унинг ҳаракатлари жиноятлар мажмуи бўйича квалификация қилиниши лозим.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592965" id="1592965">11. Судлар шуни назарда тутишлари лозимки, баданга қасддан тамагирлик ниятида, айни пайтда, босқинчилик белгилари мавжуд бўлмаган ҳолда етказилган оғир, ўртача оғир шикаст, тегишлича ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233950">«д» банди</a>, 105-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233985">«е» банди</a> билан квалификация қилинади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1593023" id="1593023">12. Баданга қасддан безорилик туйғусида етказилган оғир шикаст ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233951">«е» банди</a> билан квалификация қилинади ва ЖК <a href="/docs/111453#1516014">277-моддаси</a> билан қўшимча квалификация қилишни талаб этмайди. Агар айбдор мазкур жиноятдан ташқари яна безорилик жинояти белгилари мавжуд бошқа ҳаракатларни содир этган бўлса, қилмиш ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233951">«е» банди</a> ва <a href="/docs/111453#271203">277-моддасининг</a> тегишли қисмида кўрсатилган жиноятлар мажмуи бўйича квалификация қилиниши лозим. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1593030" id="1593030">13. Баданга қасддан етказилган оғир, ўртача оғир шикастни миллатлараро ёки ирқий адоват замирида етказилган (ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233952">«ж» банди</a>, 105-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233986">«ж» банди</a> бўйича) деб квалификация қилиш учун айбдор томонидан бундай ҳаракатлар бошқа мотивларда (масалан, муайян жабрланувчига нисбатан рашк, ўч олиш, шахсий келишмовчилик муносабати туфайли) эмас, балки айнан ушбу бандда назарда тутилган мотивда содир этилганлиги аниқланиши лозим.</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi7341473" id="edi7341473"><a href="/docs/1592419?ONDATE=20.11.2023 01#6754051">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="7341473" id="7341473"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="7341477" id="7341477">14. Жабрланувчига нисбатан диний таассублар замирида унинг диний эътиқоди муносабати билан, аксарият ҳолларда, муайян диний конфессия шаъни ва обрўсини камситиш, диний адоват ёки ихтилоф қўзғатиш мақсадида қасддан етказилган оғир, ўртача оғир, соғлиқни унча узоқ бўлмаган муддатга йўқотилишига сабаб бўлган енгил шикаст, тегишлича ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг «з» банди, 105-моддаси иккинчи қисмининг «з» банди, 109-моддаси иккинчи қисмининг «а» банди, 126<sup>1</sup>-моддаси бешинчи қисмининг «д» банди, 126<sup>1</sup>-моддаси еттинчи қисмининг «д» банди билан квалификация қилиниши лозим.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="7341488" id="7341488">(14-банд Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2024 йил 16 декабрдаги 39-сонли <a href="/docs/7307435?ONDATE=16.12.2024 00#7307899">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi7341493" id="edi7341493"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#1593046">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="7341493" id="7341493"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="7341497" id="7341497">15. Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, жабрланувчи баданига унинг органлари ёки тўқималарини қонунсиз олиш пайтида етказилган оғир шикаст ҳам уни ўз органлари ёки тўқималарини беришга мажбурлаш пайтида етказилган оғир шикаст ҳам ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг «и» банди билан квалификация қилиниши лозим. Бунда айбдорнинг ҳаракатлари натижасида киши органи ёки тўқимаси олинган бўлиши шарт бўлмай, унда инсон аъзоларини ва (ёки) тўқималарини олиш мақсади борлиги аниқланишининг ўзи кифоя.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="7341503" id="7341503">(15-банд Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2024 йил 16 декабрдаги 39-сонли <a href="/docs/7307435?ONDATE=16.12.2024 00#7307902">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi7341533" id="edi7341533"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#7341528">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="7341533" id="7341533"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="7341541" id="7341541">16. Баданга қасддан оғир, ўртача оғир, соғлиқни унча узоқ бўлмаган муддатга йўқотилишига сабаб бўлган қасддан баданга енгил шикаст етказган бир гуруҳ шахсларнинг ҳаракатлари, олдиндан тил бириктирилган ёки бириктирилмаганлигидан қатъий назар, тегишлича, ЖК 104-моддаси иккинчи қисмининг «к» банди, 105-моддаси иккинчи қисмининг «и» банди, 109-моддаси иккинчи қисмининг «б» банди билан квалификация қилиниши лозим.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="7341544" id="7341544">Бунда баданга қасддан оғир, ўртача оғир, соғлиқни унча узоқ бўлмаган муддатга йўқотилишига сабаб бўлган қасддан баданга енгил шикаст бир гуруҳ шахслар томонидан етказилган деб топиш учун икки ва ундан ортиқ шахс бундай шикаст етказиш мақсадида биргаликда ҳаракат қилиб, уни содир этишда ҳам ижрочи сифатида қатнашган бўлиши керак. Бироқ, баданга шикаст улардан ҳар бири томонидан етказилган бўлиши шарт эмас (масалан, гуруҳ иштирокчиларидан бири жабрланувчининг қаршилигини бостирса, айни пайтда бошқаси унга жароҳат етказади). Баданга оғир, ўртача оғир, соғлиқни унча узоқ бўлмаган муддатга йўқотилишига сабаб бўлган қасддан баданга енгил шикаст етказишга қаратилган ҳаракатлар бир шахс томонидан содир этилиш жараёнида унга бошқа шахслар шу мақсадда келиб қўшилганда ҳам бундай жиноят бир гуруҳ шахслар томонидан содир этилган деб топилиши керак.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="7341549" id="7341549">Хотинини (эрини), собиқ хотинини (собиқ эрини), бир рўзғор асосида биргаликда яшаётган шахсни ёки умумий фарзандга эга бўлган шахснинг баданига соғлиқни унча узоқ бўлмаган муддатга йўқотилишига сабаб бўлган қасддан баданга енгил, ўртача оғир ёки оғир шикаст етказиш жинояти махсус субъектли жиноят бўлганлиги учун жиноят содир этишда иштирок этган бошқа шахсларнинг ҳаракатлари ЖКнинг 28 ва 126<sup>1</sup>-моддасининг тегишли қисми билан квалификация қилиниши лозим.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="7341554" id="7341554">(16-банд Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2024 йил 16 декабрдаги 39-сонли <a href="/docs/7307435?ONDATE=16.12.2024 00#7307905">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754061" id="edi6754061"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#1593050">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754061" id="6754061"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754063" id="6754063">17. Икки ва ундан ортиқ шахс баданига қасддан етказилган оғир, ўртача оғир шикаст, башарти айбдорнинг ҳаракатлари ягона қасд билан қамраб олинган ва одатда, узлуксиз бир вақтнинг ўзида ёки жуда қисқа вақт ичида содир этилган бўлса, ЖК 104-моддаси учинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233967">«а» банди</a>, 105-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233980">«а» банди</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси бешинчи қисмининг <a href="/docs/111453#6438745">«а» банди</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси саккизинчи қисмининг <a href="/docs/111453#6438788">«а» банди</a> билан квалификация қилиниши лозим.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754068" id="6754068">(17-банд Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683679">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1593051" id="1593051"></div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754078" id="edi6754078"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#6754077">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754078" id="6754078"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754080" id="6754080">18. Қасддан баданга икки ва ундан ортиқ марта, уни содир этишга ягона қасд мавжуд бўлмаган ҳолда ва одатда турли вақтда оғир, ўртача оғир шикаст етказиш, тегишлича, ЖК 104-моддаси учинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233969">«б» банди</a>, 105-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#234095">«к» банди</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси бешинчи қисмининг <a href="/docs/111453#6438754">«ж» банди</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси саккизинчи қисмининг <a href="/docs/111453#6438790">«б» банди</a> билан такрорийлик белгиси бўйича квалификация қилинади.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754081" id="6754081">(18-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683683">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1593052" id="1593052">Қасддан баданга етказилган оғир, ўртача оғир шикастни, тегишлича, такроран ёки хавфли рецидивист томонидан содир этилган деб квалификация қилиш учун айбдор жиноятнинг ижрочиси ёки бошқа турдаги иштирокчиси эканлиги аҳамият касб этмайди.</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754082" id="edi6754082"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#1593053">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754082" id="6754082"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754084" id="6754084">Айни пайтда, судлар шуни назарда тутишлари керакки, айбдор томонидан муқаддам бошқа жиноят содир этилган бўлиб, унинг таркибий қисмини қасддан оғир, ўртача оғир шикаст етказиш ташкил этилганлиги (масалан, шахс муқаддам босқинчилик, терроризм, безорилик, ҳарбий хизматчилар ўртасида ўзаро муносабатларга оид устав қоидаларини бузиш ва ҳ.к. жиноятларни содир этган бўлса) қилмишни ЖК 104-моддаси учинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233969">«б» банди</a>, 105-моддаси иккинчи қисмининг <a href="/docs/111453#234095">«к» банди</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси бешинчи қисмининг <a href="/docs/111453#6438754">«ж» банди</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси саккизинчи қисмининг <a href="/docs/111453#6438790">«б» банди</a> билан такрорийлик белгиси бўйича квалификация қилиш учун асос бўлмайди.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754088" id="6754088">(18-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683700">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1593054" id="1593054">Иштирокчиликда баданга қасддан оғир, ўртача оғир шикаст етказилганда, такрорийлик сифатидаги квалификация белгиси, фақат, ушбу белгига лойиқ айбдорга нисбатан қўлланилиб, бошқа иштирокчиларга нисбатан қўлланилиши истисно этилади.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1593056" id="1593056"></div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754097" id="edi6754097"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#6754091">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754097" id="6754097"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754109" id="6754109">19. Судлар шуни инобатга олишлари керакки, жабрланувчи баданига унинг ўлишига сабаб бўлган оғир шикаст етказилиши, фақат айбдорда оғир шикаст етказишга нисбатан қасд ва ўлим келиб чиқиши тариқасидаги оқибатга нисбатан эҳтиётсизлик кўринишидаги айб мавжуд бўлгандагина ЖК 104-моддаси учинчи қисмининг <a href="/docs/111453#233972">«д» банди</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси саккизинчи қисмининг <a href="/docs/111453#6438794">«г» банди</a> билан квалификация қилинади. Бунда, қилмишни шу тақлид квалификация қилиш учун баданга етказилган оғир шикаст билан келиб чиққан ўлим ўртасида сабабий боғланиш борлиги аниқланиши шарт.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754115" id="6754115">(19-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683702">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1593057" id="1593057">Келиб чиққан ўлимга нисбатан эҳтиётсизлик кўринишидаги айб, жумладан айбдор томонидан ўлдириб қўйиш эҳтимоли англанганлигидан далолат бермайдиган усул ёки қурол билан ёхуд ҳаётий муҳим бўлмаган органларига етказилганлигида ва шунга ўхшаш бошқа ҳолатларда намоён бўлиши мумкин. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1593058" id="1593058">20. Судлар баданга қасддан етказилган ва жабрланувчининг ўлишига сабаб бўлган оғир шикастни эҳтиётсизлик орқасида одам ўлдиришдан фарқлашлари лозим. Бунда шуни эътиборга олиш лозимки, эҳтиётсизлик орқасида одам ўлдиришда айбдорда жабрланувчи баданига оғир шикаст етказишга нисбатан ҳам, уни ўлдириб қўйишга нисбатан ҳам қасд бўлмаслиги тақозо этилса, жабрланувчи баданига унинг ўлишига сабаб бўлган оғир шикаст етказилганда эса, шахснинг қасди жабрланувчига шундай шикаст етказишга қаратилган бўлади.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1593059" id="1593059"></div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754539" id="edi6754539"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#6754123">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754539" id="6754539"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754555" id="6754555">21. ЖК 104-моддаси <a href="/docs/111453#233944">иккинчи</a> ёки <a href="/docs/111453#233962">учинчи қисмлари</a>, 105-моддаси <a href="/docs/111453#233978">иккинчи қисмининг</a> икки ва ундан ортиқ бандларида, 126<sup>1</sup>-моддаси <a href="/docs/111453#6438741">бешинчи</a>, <a href="/docs/111453#6438764">еттинчи </a>ёки <a href="/docs/111453#6438783">саккизинчи қисмларининг</a> икки ва ундан ортиқ бандларида назарда тутилган квалификация белгилари мавжуд бўлган ҳолда баданга қасддан оғир, ўртача оғир шикаст етказиш ушбу бандларнинг барчаси билан квалификация қилинади. Бундай ҳолларда жазо бир неча квалификация белгиси мавжудлиги ҳисобга олинган ҳолда тайинланиши лозим.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754563" id="6754563">(21-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683703">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754569" id="edi6754569"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#1593060">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754569" id="6754569"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754572" id="6754572">Айбдорнинг ҳаракатларида ЖК 104-моддасининг ҳам иккинчи ҳам <a href="/docs/111453#233965">учинчи қисмларида</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси <a href="/docs/111453#6438725">иккинчи — саккизинчи қисмларида</a> ҳам назарда тутилган квалификация белгилари мавжуд бўлган ҳолларда, барча қилмиш ЖК 104-моддасининг <a href="/docs/111453#233965">учинчи қисми</a>, 126<sup>1</sup>-моддасининг  <a href="/docs/111453#6438783" target="_blank">саккизинчи қисми</a> бўйича квалификация қилиниши лозим бўлиб, бироқ шахсни жиноят ишида айбланувчи тариқасида иштирок этишга жалб этиш тўғрисидаги қарорда ва ҳукмда барча квалификация белгилари кўрсатилиши шарт.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754578" id="6754578">(21-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683705">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754581" id="edi6754581"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#1593061">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754581" id="6754581"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754585" id="6754585">Айбланувчига, тегишлича ЖК 104-моддаси <a href="/docs/111453#233944">иккинчи</a> ёки <a href="/docs/111453#233962">учинчи қисмлари</a>, 105-моддаси <a href="/docs/111453#233978">иккинчи қисмининг</a> икки ва ундан ортиқ бандларида, 126<sup>1</sup>-моддаси <a href="/docs/111453#6438741">бешинчи</a>, <a href="/docs/111453#6438764">еттинчи </a>ёки <a href="/docs/111453#6438783">саккизинчи қисмларининг</a>  икки ва ундан ортиқ бандларида назарда тутилган квалификация белгилари мавжуд бўлган ҳолда баданга қасддан оғир, ўртача оғир шикаст етказганлиги юзасидан айб қўйилиб, бироқ улардан айримлари ўз тасдиғини топмаса, ҳукмнинг тавсиф қисмида у ёки бу бандлар бўйича айблов асоссиз деб топилганлиги тўғрисида мотивлар келтирилиб, хулоса қилинишининг ўзи етарли.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754597" id="6754597">(21-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683707">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1593062" id="1593062">22. Судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, агар айбдор қўллаган зўрлик жабрланувчини дўппослаш, унинг баданига енгил ёки ўртача оғир шикаст етказишга сабаб бўлса, жабрланувчи баданига оғир шикаст (ёки жабрланувчининг ўлими) айбдорнинг айби билан қамраб олинмаган ҳолатлар бўйича (масалан, зарбадан сўнг йиқилиш натижасида) келиб чиққан бўлса, айбдор оқибатига кўзи етмаган, бироқ кўзи етиши шарт ва мумкин бўлган ёхуд кўзи етсада, етарли асосларсиз унинг олдини олишни мўлжаллаб қилган ҳаракатлари натижасида келиб чиққан оқибатлар ЖК <a href="/docs/111453#234149">111</a> ёки <a href="/docs/111453#233925">102-моддалари</a> билан квалификация қилинади. Бундай пайтда баданга қасддан етказилган шикастлар алоҳида юридик баҳоланиши лозим. Бундай ҳаракатларда жиноий жазога сазовор қилмиш белгилари мавжуд бўлса жавобгарлик жиноятлар мажмуи бўйича келиб чиқади.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1593063" id="1593063">Агар зўрлик оқибатида қасддан баданга оғир шикаст етказилган бўлиб, жабрланувчининг айбдор эҳтиётсизлик шаклида субъектив муносабат билдирган ўлими олинган жароҳатлар, масалан, йиқилиш оқибатида келиб чиққан бўлса, қилмиш қасддан баданга оғир шикаст етказиш ва эҳтиётсизлик орқасида одам ўлдириш жиноятлари мажмуи бўйича квалификация қилинади. </div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754603" id="edi6754603"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#1593064">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754603" id="6754603"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754609" id="6754609">23. Судларга тушунтирилсинки, кучли руҳий ҳаяжонланиш ҳолатида, зарурий мудофаа ёки ижтимоий хавфли қилмиш содир этган шахсни ушлаш чоралари чегарасидан четга чиқиб, баданга қасддан оғир ёки ўртача оғир шикаст етказиш, ҳатто ЖК 104-моддаси <a href="/docs/111453#233940">учинчи қисмида</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси <a href="/docs/111453#6438783">саккизинчи қисмида</a> кўрсатилган айбни оғирлаштирувчи белгилар мавжуд бўлган тақдирда ҳам тегишлича ЖК <a href="/docs/111453#233940">104</a>, <a href="/docs/111453#233974">105</a>, <a href="/docs/111453#6438712">126<sup>1</sup>-моддаси</a> билан квалификация қилиниши мумкин эмас. Бундай ҳаракатлар, жумладан, улар эҳтиётсизлик орқасида ўлимга сабаб бўлган ҳолда ҳам тегишлича ЖК <a href="/docs/111453#234098">106</a>, <a href="/docs/111453#234098">107</a>, <a href="/docs/111453#234109">108-моддалари</a> билан квалификация қилиниши лозим.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754616" id="6754616">(23-банд Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683708">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1593065" id="1593065">24. Судлар шуни назарда тутишлари лозимки, баданга қасддан, соғлиқнинг қисқа муддатга ёмонлашувига ёки меҳнат қобилиятининг унча узоқ бўлмаган муддатга йўқолишига сабаб бўлмаган даражада енгил шикаст етказганлик учун маъмурий жавобгарлик белгиланган.</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi7341556" id="edi7341556"><a href="/docs/1592419?ONDATE=20.11.2023 01#6754621">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="7341556" id="7341556"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="7341557" id="7341557">Баданга қасддан бундай шикаст етказганлик учун жиноий жавобгарлик, фақат у шундай қилмиш учун шахсга нисбатан муқаддам маъмурий жазо қўллаш тўғрисидаги қарор чиқарилган пайтдан бошлаб бир йил мобайнида такроран содир этилган бўлса (ЖК 126<sup>1</sup>-моддасининг иккинчи қисми) ёки соғлиқнинг қисқа вақт давомида ёмонлашувига сабаб бўлган (ЖК 109-моддасининг биринчи қисми, 126<sup>1</sup>-моддасининг учинчи қисми) ҳолдагина келиб чиқади.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="7341564" id="7341564">(24-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2024 йил 16 декабрдаги 39-сонли <a href="/docs/7307435?ONDATE=16.12.2024 00#7307909">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1593067" id="1593067">25. Айбдорнинг ҳаракатларини ЖК <a href="/docs/111453#234128">110-моддаси</a> билан квалификация қилиш учун дўппослаш ёки қийнаш хусусиятига эга бўлган бошқа ҳаракатлар қасддан, муттасил, яъни жабрланувчига жисмоний ёки руҳий азоб бериш мақсадида ягона қасд билан қамраб олинган ва камида уч марта содир этилганлиги аниқланиши лозим.</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754638" id="edi6754638"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#1593068">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754638" id="6754638"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754650" id="6754650">Қийнаш жараёнида баданга енгил шикаст етказиш (у соғлиқнинг ёмонлашувига олиб келган-келмаганлигидан қатъи назар) ЖК <a href="/docs/111453#234128">110-моддаси</a> билан қамраб олинади ва ЖК <a href="/docs/111453#234113">109-модда</a>, 126<sup>1</sup>-моддаси <a href="/docs/111453#6438725">иккинчи</a> ва <a href="/docs/111453#6438729">учинчи қисмлари</a> билан қўшимча квалификация қилинишини талаб этмайди.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754660" id="6754660">(25-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683712">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754663" id="edi6754663"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#1593069">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754663" id="6754663"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754673" id="6754673">Агар қийнаш жараёнида баданга оғир, ўртача оғир шикаст етказилган бўлса қилмишни, бундай жароҳат етказишга нисбатан қасд мавжуд бўлган тақдирда, ЖК <a href="/docs/111453#233940">104</a>, <a href="/docs/111453#233974">105</a> ёки 126<sup>1</sup>-моддаси <a href="/docs/111453#6438734">тўртинчи — саккизинчи қисмлари</a> билан квалификация қилиш лозим бўлиб, уни ЖК <a href="/docs/111453#234128">110-моддаси</a> билан қўшимча квалификация қилиш талаб этилмайди.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754677" id="6754677">(25-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2023 йил 20 ноябрдаги 30-сонли <a href="/docs/6683558?ONDATE=20.11.2023 01#6683712">қарори </a>таҳририда)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6087216" id="edi6087216"><a href="/docs/1592419?ONDATE=27.06.2007 00#1593070">Олдинги</a> таҳрирга қаранг.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6087216" id="6087216"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6087217" id="6087217">26. Мазкур тоифа ишлар бўйича жиноят натижасида етказилган мулкий зиённи ундириш масаласини ҳал этиш чоғида судлар Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2016 йил 27 декабрдаги «Жиноят натижасида етказилган мулкий зиённи қоплашга оид қонунчиликни қўллаш бўйича суд амалиёти тўғрисида»ги 26-сонли <a href="/docs/3115385">қарорида</a> мавжуд тушунтиришларга амал қилишлари лозим.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6087218" id="6087218">(26-банд Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 2022 йил 14 майдаги 9-сонли <a href="/docs/6066574?ONDATE=14.05.2022 00#6067395">қарори</a> таҳририда)</div></div><div class="SIGNATURE"><div name="1593071" id="1593071"></div></div><div class="ACT_ESSENTIAL_ELEMENTS"><div name="1593072" id="1593072">Тошкент ш.,</div></div><div class="ACT_ESSENTIAL_ELEMENTS"><div name="1593073" id="1593073">2007 йил 27 июнь,</div></div><div class="ACT_ESSENTIAL_ELEMENTS_NUM"><div name="1593074" id="1593074">6-сон</div></div></div>
                                                    </div>
                                                </td>
                                                <td valign="top" style="width: 49%; padding: 5px; border: 0;">
                                                    <div class="lang2" style="padding: 5px; background: white;">
                                                        <div id="divCont" style="background:#ffffff;border:none;margin:auto;"><div class="INDEXES_ON_REF" style="display:none"><label id="s5987"></label><div name="onLBC1592421" id="onLBC1592421">[<b>ОКОЗ:</b><div id="LBC7554"><span class="iorRN">1.</span><span class="iorVal">16.00.00.00 Безопасность и охрана правопорядка / 16.11.00.00 Уголовное законодательство / 16.11.06.00 Ответственность за отдельные виды преступлений / 16.11.06.01 Преступления против личности]</span></div></div></div><div class="INDEXES_ON_REF" style="display:none"><label id="s5988"></label><div name="onLS1592421" id="onLS1592421">[<b>ТСЗ:</b><div id="LS3809"><span class="iorRN">1.</span><span class="iorVal">Правосудие. Охрана правопорядка. Юстиция / Уголовное законодательство]</span></div></div></div><div class="ACT_FORM"><div name="1592431" id="1592431">Постановление</div></div><div class="ACCEPTING_BODY"><div name="1592455" id="1592455">Пленума Верховного суда Республики Узбекистан</div></div><div class="ACT_TITLE"><div name="1592456" id="1592456">О СУДЕБНОЙ ПРАКТИКЕ ПО ДЕЛАМ О ПРИЧИНЕНИИ УМЫШЛЕННОГО ТЕЛЕСНОГО ПОВРЕЖДЕНИЯ</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1592457" id="1592457"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592458" id="1592458">Обсудив итоги обобщения практики рассмотрения судами дел, связанных с причинением умышленного телесного повреждения различной степени, в целях обеспечения правильного применения норм уголовного закона об ответственности за совершение таких деяний, на основании <a href="/docs/68521#68829">статьи 17</a> Закона «О судах», Пленум Верховного суда Республики Узбекистан постановляет:</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592459" id="1592459">1. Разъяснить судам, что под телесным повреждением следует понимать нарушение анатомической целости органов или тканей организма человека или расстройство их физиологических функций в результате воздействия извне. </div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6087226" id="edi6087226">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#1592460">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6087226" id="6087226"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6087232" id="6087232">Установление характера и степени тяжести телесного повреждения относится, как правило, к компетенции медицинских органов и производится в соответствии с Правилами судебно-медицинского определения тяжести телесных повреждений, утвержденных приказом Министра здравоохранения Республики Узбекистан от 1 июня 2012 года № 153.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6087251" id="6087251">(абзац второй пункта 1 в редакции <a href="/docs/6066576?ONDATE=14.05.2022 00#6070222">постановления</a> Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 14 мая 2022 года № 9)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592461" id="1592461">В связи с этим в каждом случае причинения телесного повреждения в силу требований <a href="/docs/111463#247454">пункта 1</a> части первой статьи 173 УПК обязательно назначение и проведение судебно-медицинской экспертизы, заключение которой подлежит оценке судом с учетом требований указанных Правил и других материалов дела (<a href="/docs/111463#247526">статья 187</a> УПК).</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754686" id="edi6754686">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#6754685">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754686" id="6754686"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754688" id="6754688">1<sup>1</sup>. Судам следует различать преступления, связанные с семейным (бытовым) насилием, от преступлений, связанных с причинением телесного повреждения.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754689" id="6754689">Под семейным (бытовым) насилием следует понимать совершение в отношении другого члена семьи умышленные деяния физического, психического, экономического или сексуального характера, нарушающие его права, свободы, законные интересы, причиняющие физические и (или) психические страдания, ограничивающие или нарушающие его права, влекущего причинение телесных повреждений.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754690" id="6754690">Под семейным (бытовым) физическим насилием следует понимать противоправные действия, совершаемые одним членом или группой членов семьи в повседневной совместной жизни (браке), посягающие на здоровье или физическую неприкосновенность другого члена семьи.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754692" id="6754692">Под семейным (бытовым) психическим насилием следует понимать действия состоящие из унижения одним членом или группой членов семьи чести и достоинства другого члена семьи в повседневной совместной жизни (браке), ограничения их в осуществлении своих личных, имущественных прав, воспрепятствования осуществлению своего права на образование, здравоохранение, труд, изоляции от близких родственников, повреждения, уничтожения имущества, угрозы применением насилия, опасного для жизни или здоровья.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754695" id="6754695">Под семейным (бытовым) экономическим насилием следует понимать действие (бездействие), одного члена или группы членов семьи в повседневной совместной жизни (браке) влекущее ограничение в осуществлении права на собственность, образование, здравоохранение и (или) труд, направленное на умышленное повреждение имущества и личных вещей другого члена семьи.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754696" id="6754696">Разъяснить судам, что преступления, связанные с семейным (бытовым) психическим насилием, должны быть квалифицированы соответствующей частью <a href="/docs/111457#6438328">статьи 126<sup>1</sup></a> УК.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754698" id="6754698">(пункт 1<sup>1</sup> введен <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684087">постановлением </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592462" id="1592462">2. Обратить внимание судов, что для правильной квалификации содеянного по делам о причинении телесного повреждения необходимо тщательно выяснять форму вины, мотивы, цель и способ причинения телесного повреждения, причинную связь между деянием обвиняемого и наступившими последствиями, а также другие обстоятельства, имеющие значение для правильного разрешения дела и назначения виновному справедливого наказания.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592463" id="1592463">3. Ответственность по <a href="/docs/111457#157716">статьям 104 — 110</a> УК наступает при наличии у виновного умысла (прямого или косвенного) на противоправное причинение повреждения, указанного в диспозиции указанных статей, другому человеку. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592464" id="1592464">Если виновный сознавал общественную опасность своего действия или бездействия, предвидел возможность причинения потерпевшему телесных повреждений определенной тяжести и желал этого либо не желал, но сознательно допускал или относился к последствиям своего деяния безразлично, все содеянное квалифицируется по фактически наступившим последствиям.</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754702" id="edi6754702">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#6754701">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754702" id="6754702"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754705" id="6754705">3<sup>1</sup>. В случае нанесения умышленного телесного повреждения супруге (супругу), бывшей супруге (бывшему супругу), совместно проживающему на основе единого хозяйства лицу либо лицу, имеющему общего ребенка, деяние квалифицируется соответствующей частью <a href="/docs/111457#6438328">статьи 126<sup>1</sup></a><sup> </sup>УК. При этом:</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754707" id="6754707">супруга, супруг — лица, брак которых зарегистрирован в органах записи актов гражданского состояния;</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754710" id="6754710">бывшая супруга, бывший супруг — лица, брак которых расторгнут или признан недействительным в установленном законом порядке;</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754712" id="6754712">лица, совместно проживающие на основе единого хозяйства — мужчина и женщина, проживающие в супружеских отношениях в определенной квартире или доме, владеющие общим имуществом и денежными средствами;</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754714" id="6754714">лица, имеющие общего ребенка — мужчина и женщина, у которых есть дети в результате их отношений.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754720" id="6754720">(пункт 3<sup>1</sup> введен <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684106">постановлением </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754722" id="edi6754722">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#1592465">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754722" id="6754722"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754729" id="6754729">4. Ответственность за умышленное причинение телесного повреждения любой степени тяжести предполагает наличие причинной связи между деянием виновного и наступившими последствиями, указанными в <a href="/docs/111457#157716">статьях 104 — 110</a>, <a href="/docs/111457#6438328">126<sup>1</sup></a> УК. Если эти последствия хотя и были связаны с противоправными действиями виновного, но наступили в силу индивидуальных особенностей организма или ненадлежащего оказания медицинской помощи, действий самого потерпевшего, усугубивших причиненный ему вред, других обстоятельств, не охватывавшихся умыслом виновного, оснований для квалификации содеянного по указанным статьям УК не имеется.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754736" id="6754736">(пункт 4 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684018">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592466" id="1592466">5. Разъяснить судам, что содержащиеся в частях первых <a href="/docs/111457#157717">статей 104</a>, <a href="/docs/111457#157763">105</a>, <a href="/docs/111457#157832">109</a> УК перечни признаков разной степени телесных повреждений являются исчерпывающими. При этом для признания причиненного телесного повреждения относящимся к определенной степени тяжести достаточно хотя бы одного из них. Если будет установлено несколько признаков, характеризующих причиненное телесное повреждение как тяжкое, средней тяжести или легкое, все они должны быть указаны в постановлении о привлечении лица к участию в уголовном деле в качестве обвиняемого и в приговоре суда.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592467" id="1592467">В случаях, когда в результате умышленных действий виновного потерпевшему помимо тяжкого телесного повреждения причинены телесные повреждения иной степени тяжести, дополнительной квалификации содеянного по соответствующей статье <a href="/docs/111457">УК</a>, предусматривающей ответственность за причинение умышленного телесного повреждения меньшей степени тяжести, не требуется.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1592468" id="1592468"></div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6754744" id="edi6754744">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#6754742">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6754744" id="6754744"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6754746" id="6754746">6. Судам следует иметь в виду, что под неизгладимым обезображиванием тела, предусмотренным в <a href="/docs/111457#157717">части первой</a> статьи 104, в <a href="/docs/111457#6438384">части шестой</a> статьи 126<sup>1</sup> УК, необходимо понимать неустранимое без оперативного вмешательства повреждение (в том числе нарушение симметрии лица, мимики, глубокие шрамы, рубцы, изъязвление лица или шеи, отделение носа, губы, уха и другие изъяны, причиненное механическим воздействием, воздействием пламени, агрессивных веществ и т. п.), которое придает внешности человека неприятный, отталкивающий вид.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6754756" id="6754756">(абзац первый пункта 6 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684125">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592469" id="1592469">Определение вопроса о неизгладимости повреждений относится к компетенции судебно-медицинского эксперта.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592470" id="1592470">Вопрос о признании повреждений обезображивающими относится к компетенции органа следствия и суда и решается с учетом сложившихся в обществе эстетических представлений. При этом возможность скрыть такие повреждения предметами одежды, прической или иными способами не должна влиять на решение вопроса о признании их обезображивающими. </div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1592471" id="1592471"></div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6756100" id="edi6756100">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#6756099">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6756100" id="6756100"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6756102" id="6756102">7. Для квалификации деяния как умышленное причинение тяжкого либо средней тяжести телесного повреждения женщине, заведомо для виновного находившейся в состоянии беременности (пункт «а» части второй статьи 104, пункт «б» части второй статьи 105, пункт «б» части пятой статьи 126<sup>1</sup>, пункт «а» части седьмой статьи 126<sup>1</sup> УК), необходимо, чтобы виновному до причинения телесного повреждения было известно о нахождении потерпевшей в состоянии беременности.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6756108" id="6756108">(абзац первый пункта 7 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684130">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592472" id="1592472">При этом для квалификации содеянного по этому признаку достаточно наличия умысла на прерывание беременности, а в случаях, когда действия виновного не повлекли прерывание беременности, обязательно причинение другого соответственно тяжкого, средней тяжести телесного повреждения. В противном случае действия квалифицируются по соответствующей статье <a href="/docs/111457">УК</a>, предусматривающей ответственность за умышленное причинение телесного повреждения, в зависимости от наступивших последствий.</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi2131242" id="edi2131242">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#1592473">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="2131242" id="2131242"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="2131243" id="2131243">Если виновный не сознавал, что потерпевшая беременна, умышленное причинение ей телесного повреждения, повлекшее прерывание беременности, следует квалифицировать по <a href="/docs/111457#157717">части первой </a>статьи 104 УК лишь в случаях наличия у виновного умысла на причинение потерпевшей тяжкого телесного повреждения, в противном случае — по <a href="/docs/111457#157848">статье 111</a> УК.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="2131244" id="2131244">(абзац третий пункта 7 в редакции <a href="/docs/2130865?ONDATE=13.12.2012 00#2130937">постановления</a> Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 13 декабря 2012 года № 19)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592474" id="1592474">8. Разъяснить судам, что по <a href="/docs/111457#157738">пункту «б»</a> части второй статьи 104 и <a href="/docs/111457#157799">пункту «в»</a> части второй статьи 105 УК следует квалифицировать действия виновного, умышленно причинившего тяжкое либо средней тяжести телесное повреждение лицу или его близким родственникам в связи с осуществлением им служебной деятельности или гражданского долга, с целью воспрепятствования выполнению таким лицом своей служебной деятельности или гражданского долга, а также по мотивам мести за такую деятельность.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592475" id="1592475">Под выполнением гражданского долга необходимо, в частности, понимать любую правомерную деятельность человека, направленную на выполнение обязанностей, закрепленных <a href="/docs/35869">Конституцией </a>и законами Республики Узбекистан.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1592476" id="1592476"></div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6756113" id="edi6756113">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#6756112">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6756113" id="6756113"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6756117" id="6756117">9. Для квалификации умышленного тяжкого либо средней тяжести телесного повреждения соответственно по <a href="/docs/111457#157739">пункту «в»</a> части второй статьи 104, <a href="/docs/111457#157800">пункту «г»</a> части второй статьи 105, <a href="/docs/111457#6438360">пункту «в»</a> части пятой статьи 126<sup>1</sup>, <a href="/docs/111457#6438444">пункту «в»</a> части седьмой статьи 126<sup>1</sup> УК как причиненного с особой жестокостью, необходимо установить наличие у виновного умысла на причинение такого телесного повреждения способом, вызывающим особые физические или психические страдания потерпевшего.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6756123" id="6756123">(абзац первый пункта 9 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684137">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592477" id="1592477">Особая жестокость проявляется, в частности, в мучениях и истязаниях, повлекших тяжкое либо средней тяжести телесное повреждение. При этом под мучениями следует понимать действия, причиняющие страдания путем длительного лишения пищи, питья или тепла либо помещение или оставление человека во вредных для здоровья условиях и т. п. Под истязаниями следует понимать действия, связанные с многократным или длительным причинением боли, в том числе систематическое нанесение побоев, щипание, сечение, причинение множественных, но неглубоких повреждений тупыми или остро-колющими (режущими) предметами, воздействие электрических либо термических факторов и т. п.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592478" id="1592478">Решение вопроса о признании способа умышленного тяжкого либо средней тяжести телесного повреждения носящим характер особой жестокости относится к компетенции органов следствия и суда, а не судебно-медицинского эксперта.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592479" id="1592479">Как обстоятельство, свидетельствующее о проявлении виновным особой жестокости, следует расценивать также причинение умышленного тяжкого, средней тяжести телесного повреждения в присутствии близких потерпевшему лиц, когда виновный сознавал, что своими действиями причиняет им особые страдания. К близким потерпевшему лицам наряду с близкими родственниками могут относиться лица, находившиеся с потерпевшим в особых дружественных отношениях.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592495" id="1592495">10. По <a href="/docs/111457#157740">пункту «г»</a> части второй статьи 104 УК, <a href="/docs/111457#157802">пункту «д»</a> части второй статьи 105 УК следует квалифицировать соответственно причинение умышленного тяжкого или средней тяжести телесного повреждения, совершенного в процессе массовых беспорядков. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592496" id="1592496">Если виновным во время массовых беспорядков, кроме причинения умышленного тяжкого, средней тяжести телесного повреждения, совершаются погромы, разрушения, поджоги и другие подобные преступления, его действия должны быть квалифицированы по совокупности преступлений.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592498" id="1592498">11. Судам необходимо учитывать, что по <a href="/docs/111457#157742">пункту «д»</a> части второй статьи 104, <a href="/docs/111457#157803">пункту «е»</a> части второй статьи 105 УК квалифицируется соответственно умышленное тяжкое, средней тяжести телесное повреждение, причиненное из корыстных побуждений, при отсутствии признаков разбоя. </div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592555" id="1592555">12. Умышленное причинение тяжкого телесного повреждения из хулиганских побуждений квалифицируется по <a href="/docs/111457#157743">пункту «е»</a> части второй статьи 104 УК и дополнительной квалификации по <a href="/docs/111457#171912">статье 277</a> УК не требует. Если виновный помимо указанного преступления совершил также иные действия, содержащие признаки уголовно наказуемого хулиганства, то содеянное им необходимо квалифицировать по совокупности преступлений, предусмотренных <a href="/docs/111457#157743">пунктом «е»</a> части второй статьи 104 и соответствующей частью <a href="/docs/111457#171912">статьи 277 </a>УК.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592556" id="1592556">13. Для квалификации умышленного причинения тяжкого, средней тяжести телесного повреждения по мотивам межнациональной или расовой вражды (<a href="/docs/111457#157744">пункт «ж»</a> части второй статьи 104 и <a href="/docs/111457#157804">пункт «ж»</a> части второй статьи 105 УК) необходимо установить, что такие действия совершены виновным именно по указанным в данном пункте, а не по другим мотивам (например, из ревности, мести, на почве личных неприязненных отношений к конкретному потерпевшему). </div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi7341573" id="edi7341573">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=20.11.2023 01#6756126">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="7341573" id="7341573"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="7341575" id="7341575">14. По пункту «з» части второй статьи 104 УК, пункту «з» части второй статьи 105 УК, пункту «а» части второй статьи 109 УК, пункту «д» части пятой статьи 126<sup>1</sup> УК, пункту «д» части седьмой статьи 126<sup>1</sup> УК следует квалифицировать соответственно причинение умышленного тяжкого, средней тяжести, повлекшего кратковременное расстройство здоровья легкого телесного повреждения, совершенного из религиозных предрассудков в отношении потерпевшего в связи с его вероисповеданием, зачастую, с целью унизить честь и достоинство определенной конфессии, спровоцировать религиозную вражду или рознь.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="7341584" id="7341584">(пункт 14 в редакции <a href="/docs/7309770?ONDATE=16.12.2024 00#7310235">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 16 декабря 2024 года № 39)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi7341586" id="edi7341586">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#1592558">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="7341586" id="7341586"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="7341589" id="7341589">15. Судам необходимо иметь в виду, что по пункту «и» части второй статьи 104 УК подлежит квалификации умышленное тяжкое телесное повреждение, причиненное как при незаконном изъятии у потерпевшего его органов или тканей, так и в результате принуждения его к даче органов или тканей. При этом не обязательно, чтобы действия виновного привели к изъятию органа или ткани человека, достаточно установления лишь цели получения органа (или) и ткани человека.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="7341593" id="7341593">(пункт 15 в редакции <a href="/docs/7309770?ONDATE=16.12.2024 00#7310239">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 16 декабря 2024 года № 39)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi7341607" id="edi7341607">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#7341599">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="7341607" id="7341607"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="7341611" id="7341611">16. По пункту «к» части второй статьи 104, пункту «и» части второй статьи 105 УК, пункту «б» части второй статьи 109 УК, подлежат соответственно квалификации действия группы лиц, умышленно причинивших тяжкое, средней тяжести, повлекшее кратковременное расстройство здоровья легкое телесное повреждение, как без предварительного сговора, так и по предварительному сговору.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="7341614" id="7341614">При этом для признания умышленного причинения тяжкого, менее тяжкого, повлекшего кратковременное расстройство здоровья легкого телесного повреждения совершенным группой лиц необходимо, чтобы два и более лица, действуя совместно, с умыслом, направленным на причинение такого повреждения, участвовали в его совершении в качестве соисполнителей. Однако необязательно, чтобы телесные повреждения были причинены каждым из них (например, один из участников группы подавляет сопротивление потерпевшего, в то время как другой причиняет повреждения). Подобное преступление следует признавать совершенным группой лиц и тогда, когда в процессе совершения одним лицом действий, направленных на причинение тяжкого, менее тяжкого, повлекшее кратковременное расстройство здоровья легкого телесного повреждения, к нему с той же целью присоединились другие лица.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="7341617" id="7341617">Поскольку причинение виновным тяжкого, средней тяжести, повлекшее кратковременное расстройство здоровья легкого телесного повреждения супруге (супругу), бывшей супруге (бывшему супругу), совместно проживающему на основе единого хозяйства лицу либо лицу, имеющему общего ребенка, является преступлением со специальным субъектом, действия других лиц, участвовавших в совершении преступления, подлежат квалификации по соответствующей части статьей 28 и 126<sup>1</sup> УК.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="7341627" id="7341627">(пункт 16 в редакции <a href="/docs/7309770?ONDATE=16.12.2024 00#7310245">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 16 декабря 2024 года № 39)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6756146" id="edi6756146">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#1592561">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6756146" id="6756146"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6756147" id="6756147">17. По <a href="/docs/111457#157754">пункту «а»</a> части третьей статьи 104, <a href="/docs/111457#157796">пункту «а»</a> части второй статьи 105, <a href="/docs/111457#6438357">пункту «а»</a> части пятой статьи 126<sup>1</sup>, <a href="/docs/111457#6438461">пункту «а»</a> части восьмой статьи 126<sup>1</sup> УК следует квалифицировать соответственно умышленное причинение тяжкого, средней тяжести телесного повреждения двум или более лицам, если действия виновного охватывались единством умысла и были совершены, как правило, одновременно, без разрыва во времени либо с незначительным разрывом.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6756149" id="6756149">(пункт 17 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684156">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1592783" id="1592783"></div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6756152" id="edi6756152">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#6756151">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6756152" id="6756152"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6756156" id="6756156">18. По <a href="/docs/111457#157755">пункту «б»</a> части третьей статьи 104, <a href="/docs/111457#157810">пункту «к»</a> части второй статьи 105, <a href="/docs/111457#6438374">пункту «ж» </a>части пятой статьи 126<sup>1</sup>, <a href="/docs/111457#6438462">пункту «б»</a> части восьмой статьи 126<sup>1</sup> УК по признаку повторности соответственно квалифицируется умышленное причинение два или более раза тяжкого, средней тяжести телесного повреждения при отсутствии единого умысла на их совершение и, как правило, в разное время.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6756160" id="6756160">(абзац первый пункта 18 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684159">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592784" id="1592784">Для квалификации соответственно умышленного тяжкого, средней тяжести телесного повреждения как совершенного повторно или опасным рецидивистом, не имеет значения, являлся ли виновный исполнителем или иным соучастником преступления.</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6756162" id="edi6756162">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#1592785">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6756162" id="6756162"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6756163" id="6756163">В то же время судам следует иметь в виду, что предшествующее совершение виновным иного преступления, составной частью которого явилось умышленное причинение тяжкого либо средней тяжести телесного повреждения, не может служить основанием для квалификации содеянного по <a href="/docs/111457#157755">пункту «б»</a> части третьей статьи 104, <a href="/docs/111457#157810">пункту «к»</a> части второй статьи 105, <a href="/docs/111457#6438374">пункту «ж»</a> части пятой статьи 126<sup>1</sup>, <a href="/docs/111457#6438462">пункту «б»</a> части восьмой статьи 126<sup>1</sup> УК по признаку повторности (например, если лицо ранее совершило разбой, терроризм, хулиганство, нарушение уставных правил взаимоотношений между военнослужащими и т. п.).</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6756164" id="6756164">(абзац третий пункта 18 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684170">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592786" id="1592786">При умышленном причинении тяжкого, средней тяжести телесного повреждения в соучастии применение такого квалифицирующего признака как повторность, может иметь место лишь в отношении виновного, который отвечает данному признаку, и исключается в отношении других соучастников. </div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1592787" id="1592787"></div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6756166" id="edi6756166">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#6756165">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6756166" id="6756166"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6756167" id="6756167">19. Судам следует иметь в виду, что причинение тяжкого телесного повреждения, повлекшего смерть потерпевшего, квалифицируется по <a href="/docs/111457#157758">пункту «д»</a> части третьей статьи 104 , <a href="/docs/111457#6438467">пункту «г»</a> части восьмой статьи 126<sup>1</sup> УК лишь в том случае, если у виновного имелись умысел на причинение тяжкого телесного повреждения и неосторожная вина к последствиям в виде наступления смерти. При этом для такой квалификации содеянного необходимо установить наличие причинной связи между причиненным тяжким телесным повреждением и наступившей смертью.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6756168" id="6756168">(абзац первый пункта 19 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684175">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592788" id="1592788">Неосторожная вина по отношению к наступившей смерти может характеризоваться, в частности, способом или орудием, не свидетельствующим о сознании виновным возможности причинить смерть, либо повреждением органов, не являющихся жизненно важными, и другими подобными обстоятельствами.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592789" id="1592789">20. Судам следует отграничивать умышленное тяжкое телесное повреждение, повлекшее смерть потерпевшего от причинения смерти по неосторожности. При этом необходимо учитывать, что причинение смерти по неосторожности предполагает отсутствие у виновного умысла, как на причинение тяжкого телесного повреждения, так и на причинение смерти потерпевшему, тогда как при умышленном тяжком телесном повреждении, повлекшем смерть потерпевшего, умысел лица направлен на причинение потерпевшему такого повреждения.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="1592790" id="1592790"></div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6756171" id="edi6756171">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#6756170">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6756171" id="6756171"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6756173" id="6756173">21. Умышленное причинение тяжкого, средней тяжести телесного повреждения, совершенное при квалифицирующих признаках, предусмотренных соответственно двумя и более пунктами <a href="/docs/111457#157733">части второй</a> или <a href="/docs/111457#157751">части третьей</a> статьи 104, <a href="/docs/111457#157793">части второй</a> статьи 105 , двумя и более пунктами части <a href="/docs/111457#6438352">пятой</a>, <a href="/docs/111457#6438434">седьмой </a>или <a href="/docs/111457#6438455">восьмой </a>статьи 126<sup>1</sup> УК, подлежит квалификации по всем этим пунктам. Наказание в таких случаях должно назначаться с учетом наличия нескольких квалифицирующих признаков.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6756174" id="6756174">(абзац первый пункта 21 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684178">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6756175" id="edi6756175">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#1592791">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6756175" id="6756175"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6756176" id="6756176">При наличии в действиях виновного квалифицирующих признаков, предусмотренных как частью второй, так и <a href="/docs/111457#157751">частью третьей</a> статьи 104, <a href="/docs/111457#6438335">частями второй — восьмой</a> статьи 126<sup>1</sup> УК, содеянное подлежит квалификации соответственно по <a href="/docs/111457#157751">части третьей</a> статьи 104, <a href="/docs/111457#6438455">части восьмой</a> статьи 126<sup>1</sup> УК, однако в постановлении о привлечении лица к участию в уголовном деле в качестве обвиняемого и в приговоре должны быть указаны все квалифицирующие признаки.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6756177" id="6756177">(абзац второй пункта 21 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684188">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6756178" id="edi6756178">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#1592792">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6756178" id="6756178"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6756181" id="6756181">В случаях, когда обвиняемому вменено в вину умышленное причинение тяжкого, средней тяжести телесного повреждения, совершенное при квалифицирующих признаках, предусмотренных соответственно двумя и более пунктами <a href="/docs/111457#157733">части второй</a> или <a href="/docs/111457#157751">части третьей</a> статьи 104, <a href="/docs/111457#157793">части второй</a> статьи 105 , двумя и более пунктами части <a href="/docs/111457#6438352">пятой</a>, <a href="/docs/111457#6438434">седьмой </a>или <a href="/docs/111457#6438455">восьмой </a>статьи 126<sup>1</sup> УК, и обвинение по некоторым из них не подтвердилось, в описательной части приговора достаточно привести мотивы и сформулировать вывод о признании обвинения по тем или иным пунктам необоснованным.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6756184" id="6756184">(абзац третий пункта 21 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684196">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592793" id="1592793">22. Обратить внимание судов, что если насилие, примененное виновным, повлекло за собой нанесение потерпевшему побоев, причинение легкого или средней тяжести телесного повреждения, а тяжкое телесное повреждение у потерпевшего возникло (либо наступила смерть потерпевшего) при обстоятельствах, которые не охватывались умыслом виновного (например, при падении после удара), последствия таких действий, которые он не предвидел, хотя должен был и мог предвидеть, либо предвидел но без достаточных оснований рассчитывал на их предотвращение, подлежат квалификации по <a href="/docs/111457#157848">статье 111</a> или <a href="/docs/111457#157699">статье 102</a> УК. Телесные повреждения, причиненные при этом умышленно, подлежат самостоятельной юридической оценке. При наличии в таких действиях признаков уголовно наказуемого деяния ответственность наступает по совокупности преступлений.</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592800" id="1592800">Если в результате насилия было умышленно причинено тяжкое телесное повреждение, а смерть потерпевшего, субъективное отношение виновного к которой выразилось в форме неосторожности, явилась следствием повреждений, полученных в результате, например, падения, содеянное подлежит квалификации по совокупности преступлений за умышленное причинение тяжкого телесного повреждения и причинение смерти по неосторожности.</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6756185" id="edi6756185">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#1592801">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6756185" id="6756185"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6756187" id="6756187">23. Разъяснить судам, что умышленное причинение тяжкого или средней тяжести телесного повреждения в состоянии сильного душевного волнения, при превышении пределов необходимой обороны или мер, необходимых для задержания лица, совершившего общественно опасное деяние, не может быть квалифицировано соответственно по статье <a href="/docs/111457#157716">104</a>, <a href="/docs/111457#157762">105</a>, <a href="/docs/111457#6438328">126<sup>1</sup></a> УК даже при наличии признаков отягчающих вину обстоятельств, содержащихся в <a href="/docs/111457#157751">части третьей</a> статьи 104, <a href="/docs/111457#6438455">части восьмой</a> статьи 126<sup>1</sup> УК. Такие действия подлежат квалификации соответственно по статьям 106, 107, 108 УК, в том числе и в случае, если они повлекли причинение смерти по неосторожности.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6756188" id="6756188">(пункт 23 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684198">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592802" id="1592802">24. Судам следует иметь в виду, что за умышленное причинение легкого телесного повреждения, не повлекшего кратковременного расстройства здоровья или незначительную стойкую утрату трудоспособности, установлена административная ответственность. </div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi7341634" id="edi7341634">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=20.11.2023 01#6756191">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="7341634" id="7341634"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="7341638" id="7341638">Уголовная ответственность за умышленное причинение такого телесного повреждения наступает лишь в случае, если оно совершено повторно в течение года с момента вынесения постановления о применении административного взыскания за такое же деяние (часть вторая статьи 126<sup>1</sup> УК) либо повлекло кратковременное расстройство здоровья (часть первая статьи 109, часть третья статьи 126<sup>1</sup> УК.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="7341648" id="7341648">(абзац второй пункта 24 в редакции <a href="/docs/7309770?ONDATE=16.12.2024 00#7310254">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 16 декабря 2024 года № 39)</div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="1592804" id="1592804">25. Для квалификации действий виновного по <a href="/docs/111457#157838">статье 110</a> УК необходимо установить умышленное совершение побоев или иных действий, носящих характер истязания, систематически, т. е. не менее трех раз, которые охватывались единым умыслом и направлены на причинение потерпевшему физического либо психического страдания.</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6756195" id="edi6756195">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#1592805">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6756195" id="6756195"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6756197" id="6756197">Умышленное причинение в процессе истязания легкого телесного повреждения (независимо от того, повлекло ли оно расстройство здоровья) охватывается <a href="/docs/111457#157838">статьей 110</a> УК и не требует дополнительной квалификации по <a href="/docs/111457#157831">статье 109</a>, <a href="/docs/111457#6438335">частями вторым</a> и <a href="/docs/111457#6438340">третьим </a>статьи 126<sup>1</sup> УК.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6756202" id="6756202">(абзац второй пункта 25 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684214">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6756206" id="edi6756206">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#1592806">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6756206" id="6756206"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6756208" id="6756208">Если в процессе истязания потерпевшему причинено тяжкое или средней тяжести телесное повреждение, содеянное, при наличии умысла на его причинение, следует квалифицировать по <a href="/docs/111457#157716">статье 104</a>, <a href="/docs/111457#157762">105</a> или <a href="/docs/111457#6438346">частями четвертыми — восьмыми</a> статьи 126<sup>1</sup> УК, и дополнительная его квалификация по <a href="/docs/111457#157838">статье 110</a> УК не требуется.</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6756210" id="6756210">(абзац третий пункта 25 в редакции <a href="/docs/6683556?ONDATE=20.11.2023 01#6684217">постановления </a>Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 20 ноября 2023 года № 30)</div></div><div class="COMMENT"><label id="s3934"></label><div name="edi6087268" id="edi6087268">См. <a href="/docs/1592421?ONDATE=27.06.2007 00#1592807">предыдущую</a> редакцию.</div></div><div class="BY_DEFAULT"><div name="6087268" id="6087268"></div></div><div class="ACT_TEXT"><div name="6087271" id="6087271">26. При решении вопроса о возмещении имущественного вреда, причиненного преступлениями по делам данной категории, судам необходимо руководствоваться разъяснениями, содержащимися в <a href="/docs/3115392">постановлении</a> Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 27 декабря 2016 года № 26 «О судебной практике по применению законодательства о возмещении имущественного вреда, причиненного преступлением».</div></div><div class="CHANGES_ORIGINS"><label id="s1104"></label><div name="6087281" id="6087281">(пункт 26 в редакции <a href="/docs/6066576?ONDATE=14.05.2022 00#6070236">постановления</a> Пленума Верховного суда Республики Узбекистан от 14 мая 2022 года № 9)</div></div><div class="SIGNATURE"><div name="1592808" id="1592808"></div></div><div class="ACT_ESSENTIAL_ELEMENTS"><div name="1592809" id="1592809">г. Ташкент,</div></div><div class="ACT_ESSENTIAL_ELEMENTS"><div name="1592810" id="1592810">27 июня 2007 г.,</div></div><div class="ACT_ESSENTIAL_ELEMENTS_NUM"><div name="1592811" id="1592811">№ 6</div></div></div>
                                                    </div>
                                                </td>
                                            </tr>
                                        </table>
                                    </div>
                                
                                
                            </div>
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
            
            <div class="lx_revive_adserver">
                

<script type='text/javascript'><!--//<![CDATA[
    var m3_u = (location.protocol == 'https:' ? 'https://rk.adolatmarkazi.uz/www/delivery/ajs.php' : 'http://rk.adolatmarkazi.uz/www/delivery/ajs.php');
    var m3_r = Math.floor(Math.random() * 99999999999);
    if (!document.MAX_used) document.MAX_used = ',';
    document.write("<scr" + "ipt type='text/javascript' src='" + m3_u);
    document.write("?zoneid=8");
    document.write('&amp;cb=' + m3_r);
    if (document.MAX_used != ',') document.write("&amp;exclude=" + document.MAX_used);
    document.write(document.charset ? '&amp;charset=' + document.charset : (document.characterSet ? '&amp;charset=' + document.characterSet : ''));
    document.write("&amp;loc=" + escape(window.location));
    if (document.referrer) document.write("&amp;referer=" + escape(document.referrer));
    if (document.context) document.write("&context=" + escape(document.context));
    document.write("'><\/scr" + "ipt>");
    //]]>--></script>

            </div>
            
        </main>
        <div class="">
            
<footer class="footer">
    
    <div class="footer__top">
        <div class="container">
            <div class="footer__links">
                <div class="footer__links-ads">
                    <a href="/about">Марказ ҳақида</a>
                </div>
                <div class="footer__links-ads">
                    <a href="/news">Сайт янгиликлари</a>
                </div>
                <div class="footer__links-ads">
                    <a href="/adv">Сайтда реклама</a>
                </div>
                <div class="footer__links-ads">
                    <a href="/rss">RSS</a>
                </div>
            </div>
            
            <div class="footer__app">
                <div class="footer__app-download">
                    <a target="_blank" href="https://play.google.com/store/apps/details?id=uz.lex.mobile">
                        <img src="/assets/img/google_app.svg"></a>
                </div>
                <div class="footer__app-download">
                    <a target="_blank" href="https://apps.apple.com/us/app/lexuz/id1608798574">
                        <img src="/assets/img/app_store.png"></a>
                </div>
            </div>
            <div class="footer__icon">
                <div class="footer__icons">
                    <a target="_blank" href="https://t.me/lexuzofficial"><i class="fab fa-telegram-plane"></i></a>
                </div>
                <div class="footer__icons">
                    <a target="_blank" href="https://www.facebook.com/minjustuz"><i class="fab fa-facebook-f"></i></a>
                </div>
                <div class="footer__icons">
                    <a target="_blank" href="https://www.instagram.com/adliyanews/"><i class="fab fa-instagram-square"></i></a>
                </div>
                <div class="footer__icons">
                    <a target="_blank" href="https://www.youtube.com/c/adliya"><i class="fab fa-youtube"></i></a>
                </div>
            </div>
            <div style="float: right; top: -30px; margin-top: -44px;">
<!-- START WWW.UZ TOP-RATING -->
<SCRIPT language="javascript" type="text/javascript">
		<!--
		top_js = "1.0"; top_r = "id=4079&r=" + escape(document.referrer) + "&pg=" + escape(window.location.href); document.cookie = "smart_top=1; path=/"; top_r += "&c=" + (document.cookie ? "Y" : "N")
		//-->
</SCRIPT>
<SCRIPT language="javascript1.1" type="text/javascript">
<!--
		top_js = "1.1"; top_r += "&j=" + (navigator.javaEnabled() ? "Y" : "N")
//-->
</SCRIPT>
<SCRIPT language="javascript1.2" type="text/javascript">
<!--
		top_js = "1.2"; top_r += "&wh=" + screen.width + 'x' + screen.height + "&px=" + (((navigator.appName.substring(0, 3) == "Mic")) ? screen.colorDepth : screen.pixelDepth)
//-->
</SCRIPT>
<SCRIPT language="javascript1.3" type="text/javascript">
<!--
		top_js = "1.3";
//-->
</SCRIPT>
<SCRIPT language="JavaScript" type="text/javascript">
		<!--
		top_rat = "&col=0C57A6&t=ffffff&p=DD7900"; top_r += "&js=" + top_js + ""; document.write('<a href="https://www.uz/rus/toprating/cmd/stat/id/4079" target="_blank"><img src="https://www.uz/plugins/top_rating/count/cnt.png?' + top_r + top_rat + '" width=88 height=31 border=0 alt="Топ рейтинг www.uz"></a>')//-->
</SCRIPT>
<NOSCRIPT>
		<A href="https://www.uz/rus/toprating/cmd/stat/id/4079" target="_blank">
				<img height="31" src="https://www.uz/plugins/top_rating/count/nojs_cnt.png?id=4079&pg=http%3A//lex.uz&col=0C57A6&t=ffffff&p=DD7900" width="88" border="0" alt="Топ рейтинг www.uz">
		</A>
</NOSCRIPT>
<!-- FINISH WWW.UZ TOP-RATING --></div>
            
        </div>
    </div>
    
    <div class="footer__bottom">
        <div class="container">
            <div class="footer__bottom-desc">&copy; Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги қошидаги “Адолат” миллий ҳуқуқий ахборот маркази давлат муассасаси</div>
        </div>
    </div>
</footer>
<div id="lx_alert" style="display: none;">
    <div class="lx_alert_content">
        <div class="lx_alert_body">
            <div id="lx_alert_message"></div>
        </div>
        <div class="lx_alert_footer">
            <button id="lx_alert_close" type="button" class="btn btn-primary" onclick="lxCloseAlert();">Ёпиш</button>
        </div>
    </div>
</div>
<span id="lx_btn_up" onclick="lx_btn_up_top()" title="">
    <svg viewBox="0 0 512 512">
        <path fill="currentColor" d="M256 504c137 0 248-111 248-248S393 8 256 8 8 119 8 256s111 248 248 248zm0-448c110.5 0 200 89.5 200 200s-89.5 200-200 200S56 366.5 56 256 145.5 56 256 56zm20 328h-40c-6.6 0-12-5.4-12-12V256h-67c-10.7 0-16-12.9-8.5-20.5l99-99c4.7-4.7 12.3-4.7 17 0l99 99c7.6 7.6 2.2 20.5-8.5 20.5h-67v116c0 6.6-5.4 12-12 12z"></path></svg>
</span>

        </div>
        <div id="lx_md_send_feedback" class="modal" tabindex="-1" role="dialog">
            <div class="modal-dialog" role="document" style="max-width: 40rem; max-height: 90vh;">
                <div class="modal-content">
                    <div class="modal-header" style="display: block;">
                        <button type="button" class="close" data-dismiss="modal" aria-label="Close">
                            <span aria-hidden="true">&times;</span>
                        </button>
                        <h3 class="modal-title">Ҳужжатга таклиф юбориш</h3>
                    </div>
                    <div class="modal-body">
                        <div class="form-group">
                            <select class="lx_select2_filter select2 form-control" id="lx_feedback_type" onchange="feedback_type_changed(this)">
                                <option value="" selected>Таклиф турини танланг</option>
                                <option value="1">Ҳужжатга таклиф</option>
                                <option value="2">Техник хатолик</option>
                            </select>
                        </div>
                        <div class="form-group">
                            <input id="lx_feedback_from" type="text" class="form-control" placeholder="Фамилияси, исми, шарифи" />
                        </div>
                        <div class="form-group row">
                            <div class="col-6">
                                <input id="lx_feedback_phone" type="text" class="form-control" placeholder="Телефон" />
                            </div>
                            <div class="col-6">
                                <input id="lx_feedback_email" type="text" class="form-control" placeholder="Email" />
                            </div>
                        </div>
                        <div class="form-group">
                            <textarea id="lx_feedback_text" class="form-control" rows="7" maxlength="2000" style="resize: vertical; max-height: 600px;" placeholder="Матн"></textarea>
                        </div>
                        <div class="form-group">
                            <div class="custom-control custom-checkbox mb-2">
                                <input class="custom-control-input" id="lx_feedback_legis" type="checkbox" onchange="lx_feedback_legis_changed(this)">
                                <label class="custom-control-label" for="lx_feedback_legis">Қонунчиликка таклиф бериш <a href="https://lex.uz/" target="_blank" style="color:#0064a9">қоидалари</a> билан танишдим</label>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
                    <div class="modal-footer" id="sendFeedback_group" style="display: none;">
                        <div id="dvCaptcha2"></div>
                        <input type="hidden" id="captcha_res2" />
                        <button type="button" class="btn btn-success" id="btn_sendFeedbackToDb" style="display: none;" onclick="sendFeedbackToDb(1592419, 3);">Жўнатиш</button>
                        <button type="button" class="btn btn-danger" id="btn_sendFeedbackCancel" data-dismiss="modal">Бекор қилиш</button>
                    </div>
                </div>
            </div>
        </div>
        <div class="modal fade" id="modalShowCard" tabindex="-1" role="dialog" aria-hidden="true" style="z-index: 9000;">
            <div class="modal-dialog" style="margin: 0;">
                <div class="modal-content" style="background: #eee; width: 90vw; height: 92vh; left: 5vw; top: 4vh;">
                    <div class="modal-header" style="padding: 0 4px 0 0; display: block;">
                        <button type="button" class="close" data-dismiss="modal" style="margin: 0">&times;</button>
                    </div>
                    <div class="modal-body" style="padding: 0 4px; margin: 0;">
                        <iframe id="iframeShowCard" style="width: 100%; height: 100%; border: none;"></iframe>
                    </div>
                </div>
            </div>
        </div>
        <button id="lxPlayButton"></button>
        <button id="lxPlayLang" style="display: none">3</button>
        
        <script>
            const htmldark = document.getElementsByTagName('html')[0];

            if (localStorage.getItem("themes") === "light") {
                htmldark.dataset.theme = 'light';
            }
            else if (localStorage.getItem("themes") === "grey") {
                htmldark.dataset.theme = 'grey';
            }
            else if (localStorage.getItem("themes") === "dark") {
                htmldark.dataset.theme = 'dark';
            }
            const toggleTheme = (theme) => {
                htmldark.dataset.theme = theme;
                localStorage.setItem("themes", theme);
            }
        </script>
        <script>            
            
            $(document).ready(function () {
                document.getElementById('lx_var_b').innerHTML = document.getElementById('lx_var_t').innerHTML;
            });
            
        </script>
        <script type="text/javascript">
            
        </script>
    </div>
    <div style="display: none;"></div>
</body>
</html>

<script>
    function changeScrollType(obj) {
        if ($(obj)["0"].checked) {
            scrollIndependent();
        }
        else {
            scrollCommon();
        }
    }

    function scrollCommon() {
        $('#lang1').css('overflow', 'auto');
        $(".lang1, .lang2").removeAttr('overflow');
        $(".lang1, .lang2").css('overflow', 'hidden');
        $(".lang1, .lang2").css('height', 'auto');
        $(".lang1, .lang2").css('padding-right', '0');
        $("body").css('overflow', 'auto');
    }

    function scrollIndependent() {
        $('#actPage').removeAttr('overflow');
        $(".lang1, .lang2").css('height', ($(window).height() - 38) + "px");
        $(".lang1, .lang2").css('overflow', 'auto');
        $(".lang1, .lang2").css('padding-right', '5px');
        $("body").css('overflow', 'hidden');
    }

    function clickAllChk(item_id, chk, pref1, pref2) {
        $.each($('#' + pref1 + '_dropdown_check').find("INPUT[type='checkbox']"), function () {
            if ($(this).attr('id') != item_id) {
                $(this).prop('checked', chk.checked);
                if (!chk.checked) {
                    $.each($('div').find('#s' + $(this).attr('id').substring(2)), function () { $(this).parent().hide(); });
                }
                else {
                    $.each($('div').find('#s' + $(this).attr('id').substring(2)), function () { $(this).parent().show(); });
                }
            }
        });

        $.each($('#' + pref2 + '_dropdown_check').find("INPUT[type='checkbox']"), function () {
            $(this).attr('checked', chk.checked);
        });
    }

    function hideItem(chk) {
        var chk_id = chk.id.substring(2);
        if (!chk.checked) {
            $.each($('div').find('#s' + chk_id), function () {
                $(this).parent().hide();
            });
        }
        else {
            $.each($('div').find('#s' + chk_id), function () { $(this).parent().show(); });
        }
    }

    var showLexComments = false;

    function toggleLexComments() {
        if (showLexComments) {
            showLexComments = false;
            $("#t_btn_lex_comment").removeClass("active")
            $("#b_btn_lex_comment").removeClass("active")
            $.each($('div').find('#s527'), function () { $(this).parent().hide(); });
        }
        else {
            showLexComments = true;
            $("#t_btn_lex_comment").addClass("active")
            $("#b_btn_lex_comment").addClass("active")
            $.each($('div').find('#s527'), function () { $(this).parent().show(); });
        }
    }

    function scrollText(hash) {
        if (!hash) {
            window.scrollTo(0, 0);
            return;
        }
        history.pushState(null, '', '#' + hash);
        scrollToHash(hash);
    }

    function scrollToHash(hash, smooth = false) {
        const target = document.getElementById(hash);
        if (!target) return;
        const iframe = document.querySelector('.skiptranslate iframe');
        const iframeHeight = iframe ? iframe.offsetHeight : 0;
        const header = document.getElementById("doc_header");
        const headerHeight = header ? header.offsetHeight : 0;
        const y = target.getBoundingClientRect().top + window.pageYOffset - iframeHeight - headerHeight - 4;
        if (smooth) {
            setTimeout(() => { window.scrollTo(0, y); }, 100);
        } else {
            window.scrollTo(0, y);
        }
    }

    window.onload = function () {
        if (window.location.hash) {
            scrollToHash(window.location.hash.substring(1), true);
        }
    };

    window.addEventListener('hashchange', function () {
        if (window.location.hash) {
            scrollToHash(window.location.hash.substring(1));
        }
    });

    $(document).ready(function () {
        $('#search-criteria').on('input', function (e) {
            var txt = $('#search-criteria').val().toUpperCase();
            if (txt.length > 0) {
                $('.docNabvar__child').each(function () {
                    $(this).addClass('toc_show');
                });
                $('.search-text').each(function () {
                    var elem = $(this).closest('.search-toggle');
                    elem.removeClass('toc_show');
                    elem.removeClass('toc_hide');
                    if ($(this).text().toUpperCase().indexOf(txt) != -1) {
                        elem.addClass('toc_show');
                    } else {
                        elem.addClass('toc_hide');
                    }
                });
            }
            else {
                clearSearch();
            }
        });
    });

    function clearSearch() {
        $('#search-criteria').val('');
        $('.toc_show').each(function () {
            $(this).removeClass('toc_show');
        });
        $('.toc_hide').each(function () {
            $(this).removeClass('toc_hide');
        });
    }
</script>
<script>
    function addToFavorite() {
        $.ajax({
            type: "POST",
            url: "/pages/ajax_methods2.aspx",
            cache: false,
            data: {
                "action": "addToFavorite",
                "lact_id": "1592419",
                "lang": "3"
            },
            success: function (data) {
                var kvp = JSON.parse(data);
                lxAlert(kvp.message);
            },
            error: function () {
                lxAlert("Cақлашда хатолик!");
            }
        });
    }

    function showAddCard(tcard) {
        if (tcard < 1 || tcard > 6) {
            return;
        }

        $('#add_info').val('0').trigger('change');

        if (tcard == "1") {
            showIframeCard('/actinfo/card1/1592419');
        }
        else if (tcard == "2") {
            showIframeCard('/actinfo/card2/1592419');
        }
        else if (tcard == "3") {
            showIframeCard('/actinfo/basrev/1592419');
        }
        else if (tcard == "4") {
            showIframeCard('/actinfo/revhis/1592419');
        }
        else if (tcard == "5") {
            showIframeCard('/actinfo/correspondents/1592419');
        }
        else if (tcard == "6") {
            showIframeCard('/actinfo/respondents/1592419');
        }
    }

    function showIframeCard(_url) {
        $("#iframeShowCard").attr("src", _url);
        $('#modalShowCard').modal('show');
    }

    $('#modalShowCard').on('hidden.bs.modal', function () {
        $("#iframeShowCard").attr("src", "about:blank");  // clear after close
    });

    $(document).ready(function () {
        
    });
</script>
<script type="text/javascript">
    function downloadDoc() {
        window.location.href = "/docs/1592419?type=doc";
    }

    function openTwoLang(lang_id) {
        window.location.href = "/docs/1592419?otherlang=" + lang_id;
    }
</script>
<script>
    function lx_pa(elem_id) { lx_audio.playAudioByElemId(elem_id); }
    function lx_mo(e, elem_id) { lx_audio.moveElement(e, elem_id); }
    function a(event, word) { lx_def.showDef(event, '3', word); }
    function lx_cl(elem_id) {
        const link = window.location.origin + window.location.pathname + window.location.search + '#' + elem_id;
        navigator.clipboard.writeText(link)
            .then(() => {
                Swal.fire({
                    title: 'Ҳавола олинди',
                    text: link,
                    confirmButtonText: "Ёпиш"
                });
            })
            .catch(err => {
                Swal.fire({
                    title: 'Error',
                    text: 'Failed to copy',
                    confirmButtonText: "Ёпиш"
                });
            });
    }
    async function lx_bm(elem_id) {
        const link = window.location.pathname + window.location.search + '#' + elem_id;
        try {
            const lang_id = 3;
            const response = await fetch('/Pages/GetPage.aspx/SaveBookmark', {
                method: "POST",
                headers: { "Content-Type": "application/json" },
                body: JSON.stringify({ lang_id, link }),
            });
            if (response.ok) {
                const result = (await response.json()).d;
                lxAlert(result);
            } else {
                lxAlert('Техник хатолик');
            }
        }
        catch (error) {
            lxAlert('Техник хатолик');
        }
    }
</script>
<script>
    var dvCaptcha2;

    var onloadCallback = function () {
        dvCaptcha2 = grecaptcha.render('dvCaptcha2', {
            'sitekey': '6Lc4eUoUAAAAADW-S-YIn_F1v9K-G6154fgrBmQq',
            'callback': function (response) {
                $("[id*=captcha_res2]").val(response);
                $('#btn_sendFeedbackToDb').show();
                $('#btn_sendFeedbackCancel').hide();
            }
        });
    };

    var _elem_id;

    function lx_sf(elem_id) { // added to xml
        sendFeedback(elem_id);
    }

    function sendFeedback(elem_id) {
        _elem_id = elem_id;
        grecaptcha.reset(dvCaptcha2);
        $('#lx_feedback_from').val('');
        $('#lx_feedback_text').val('');
        $('#lx_feedback_phone').val('');
        $('#lx_feedback_email').val('');
        $('#captcha_res2').val('');
        $('#btn_sendFeedbackToDb').hide();
        $('#lx_md_send_feedback').modal({
            backdrop: 'static',
            keyboard: true
        });
        $('#lx_feedback_type').val('').trigger('change');
        $('#lx_feedback_legis').prop('checked', false).trigger('change');
    }

    function feedback_type_changed(sel) {
        if (sel.value == '1') {
            $('#lx_feedback_phone').show();
            $('#lx_feedback_email').show();
        }
        else {
            $('#lx_feedback_phone').hide();
            $('#lx_feedback_email').hide();
        }
    }

    function lx_feedback_legis_changed(checkbox) {
        if (checkbox.checked) {
            $('#sendFeedback_group').show();
        } else {
            $('#sendFeedback_group').hide();
        }
    }

    function sendFeedbackToDb(lact_id, lang_id) {
        var feedback_from = $('#lx_feedback_from').val().trim();
        var feedback_text = $('#lx_feedback_text').val().trim();
        var feedback_type = $('#lx_feedback_type').val().trim();
        var feedback_phone = $('#lx_feedback_phone').val().trim();
        var feedback_email = $('#lx_feedback_email').val().trim();
        var captcha_result = $('#captcha_res2').val();

        if (feedback_type != '1' && feedback_type != '2') {
            lxAlert('Таклиф турини танланг!');
        }
        else if (feedback_from.length < 3 || feedback_from.length > 100) {
            lxAlert('Фамилияси, исми, шарифи!');
        }
        else if (feedback_text.length < 10) {
            lxAlert('Маълумот тўлиқ киритилмаган!');
        }
        else if (feedback_text.length > 2000) {
            lxAlert('Матн 2000 ҳарфдан кўп!')
        }
        else if (feedback_phone.length > 20) {
            lxAlert('Телефон!');
        }
        else if (feedback_email.length > 30) {
            lxAlert('Email!');
        }
        else {
            $.ajax({
                type: "POST",
                url: "/pages/ajax_methods2.aspx",
                data: {
                    'action': 'sendfeedback',
                    'lact_id': lact_id,
                    'lang_id': lang_id,
                    'element_id': _elem_id,
                    'feedback_from': encodeHtmlEntities(feedback_from),
                    'feedback_text': encodeHtmlEntities(feedback_text),
                    'feedback_type': encodeHtmlEntities(feedback_type),
                    'feedback_phone': encodeHtmlEntities(feedback_phone),
                    'feedback_email': encodeHtmlEntities(feedback_email),
                    'captcha_result': captcha_result
                },
                success: function (data) {
                    $('#lx_feedback_from').val('');
                    $('#lx_feedback_text').val('');
                    $('#lx_feedback_type').val('');
                    $('#lx_feedback_phone').val('');
                    $('#lx_feedback_email').val('');
                    $('#captcha_res2').val('');
                    $('#btn_sendFeedbackToDb').hide();
                    $('#lx_md_send_feedback').modal('hide');
                    lxAlert(data);
                },
                error: function () {
                    $('#captcha_res2').val('');
                    $('#btn_sendFeedbackToDb').hide();
                    grecaptcha.reset(dvCaptcha2);
                    lxAlert('Cақлашда хатолик!');
                }
            });
        }
    }

    function encodeHtmlEntities(str) {
        return String(str).replace(/&/g, '&amp;')
            .replace(/</g, '&lt;')
            .replace(/>/g, '&gt;')
            .replace(/"/g, '&quot;')
            .replace(/'/g, '&#39;');
    }
</script>
<script>
    $('.stopProp').click(function (e) {
        e.stopPropagation();
    });
    function openUrl(url) {
        location.href = url;
    }
    function openInNew(url) {
        window.open(url, "_blank");
    }
    if ("" == "print") {
        $(document).ready(function () {
            window.print();
        });
    }
</script>
<script>
    let lxCompNotEqualId = 0;
    function lxCompNext() {
        if (lxCompNotEqualId < 0) {
            lxCompNotEqualId++;
            scrollText('d_' + lxCompNotEqualId);
        }
    }
    function lxCompPrev() {
        if (lxCompNotEqualId > 1) {
            lxCompNotEqualId--;
            scrollText('d_' + lxCompNotEqualId);
        }
    }
</script>
