Ушбу Баённоманинг Иштирокчи-давлатлари:

одам савдосининг, айниқса, болалар ва аёллар савдосининг олдини олиш ва унга қарши курашиш юзасидан самарали чора-тадбирларни ишлаб чиқиш учун бундай савдонинг олдини олиш, у билан шуғулланаётган шахсларни жазолаш ҳамда бундай савдо қурбонларини ҳимоялашга қаратилган чораларни ўз ичига олувчи, шунингдек улар халқаро тан олинган инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш йўли билан амалга оширувчи, кенг қамровли халқаро ёндашув зарурлигини маълум қилиб,

одамлар, айниқса, аёллар ва болалардан фойдаланишга қарши курашиш бўйича амалий чоралар ва нормаларни назарда тутган бир қатор халқаро ҳужжатлар бўлишига қарамай, одам савдосининг барча жиҳатларини ўзида мужассамлаштирган универсал ҳужжатнинг йўқлигини эътиборга олиб,

бундай ҳужжатнинг мавжуд эмаслиги одам савдоси нуқтаи назаридан чорасиз аҳволга тушган шахсларнинг етарли даражада ҳимояланмаслигига олиб келиши мумкинлигидан ташвишланиб,

Бош Ассамблеянинг 1998 йил 9 декабрдаги 53/11-сонли резолюциясида баён қилинган Трансмиллий уюшган жиноятчиликка қарши кенг қамровли халқаро конвенцияни ишлаб чиқиш ҳамда аёллар ва болалар савдосига қарши курашиш бўйича халқаро ҳужжатни ишлаб чиқиш тўғрисидаги масалани муҳокама қилиш учун очиқ таркибдаги ҳукуматлараро махсус қўмита таъсис этиш тўғрисидаги қарорига ҳавола қилиб,

Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Трансмиллий уюшган жиноятчиликка қарши конвенциясига қўшимча — одамлар, айниқса, аёллар ва болалар савдосининг олдини олиш ва тўхтатиш, бу жиноятлар учун жазо тайинлаш бўйича халқаро ҳужжат сифатида бундай жиноятларнинг олдини олиш ва улар билан курашишда ёрдам беришига ишонч билдириб,

қуйидагилар тўғрисида битим туздилар:

1. Ушбу Баённома Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Трансмиллий уюшган жиноятчиликка қарши конвенциясини тўлдиради. У Конвенция билан биргаликда шарҳланади.

2. Конвенция қоидалари мазкур Баённомага, агар унда бошқача қоида назарда тутилган бўлмаса, «мутатис мутандис» тартибида қўлланилади.

3. Мазкур Баённоманинг 5-моддасига мувофиқ шундай эътироф этилган жиноятлар Конвенцияга мувофиқ эътироф этилган жиноятлар деб тан олинади.

Мазкур Баённома мақсадлари қуйидагилардан иборат:

а) одам савдосининг олдини олиш ҳамда аёллар ва болаларга алоҳида эътибор берган ҳолда у билан курашиш;

б) бундай савдо қурбонларини уларнинг инсон ҳуқуқларини тўла ҳурмат қилган ҳолда ҳимоя қилиш ва уларга ёрдам бериш;

с) бу мақсадларга эришишда Иштирокчи-давлатлар ўртасидаги ҳамкорликни рағбатлантириш.

Мазкур Баённома мақсадларида:

а) «одам савдоси» — фойдаланиш мақсадида куч ишлатиш хавфи ёки уни қўллаш ёхуд мажбурлашнинг бошқа шаклларини қўллаш, ўғирлаш, фирибгарлик, алдаш, ҳокимиятни ёки қарамлик ҳолатини суиистеъмол қилиш ёхуд тўловлар ёки фойда кўринишида сотиб олиш йўли билан ёки шахсни назорат қилувчи бошқа шахснинг розилигини олиш учун тўловлар ёки фойда кўринишида сотиб олиш йўли билан инсонларни ёллаш, ташиш, бериш, яшириш ва одамларни қўлга киритишни англатади. Фойдаланиш камида бошқа шахсларнинг фоҳишабозлигидан фойдаланиш ёки шаҳвоний мақсадларда фойдаланишнинг бошқа шаклларини, мажбурий меҳнат ёки хизматларни, қуллик ёки қулликка ўхшаш урф-одатларни, тутқунлик ҳолатини ёки инсон тана аъзоларини ажратиб олишдан иборат бўлади;

б) ушбу модданинг «а» кичик бандида айтиб ўтилган одам савдосидан жабрланганларнинг ўзидан режалаштирилган фойдаланишга бўлган розилиги, агар ушбу кичик бандда кўрсатилган ҳар қандай таъсир этиш чорасидан фойдаланилган бўлса, эътиборга олинмайди;

с) фойдаланиш мақсадларида болани ёллаш, ташиш, бериш, яшириш ёки топшириш ушбу модданинг «а» кичик бандида кўрсатилган таъсир этишнинг бирон-бир воситасини қўллаш билан боғлиқ бўлмаса ҳам «одам савдоси» деб ҳисобланади;

д) «бола» — 18 ёшга етмаган ҳар қандай шахсни англатади.

Мазкур Баённома, агар унда бошқача қоида назарда тутилган бўлмаса, ушбу Баённоманинг 5-моддасига мувофиқ шундай деб эътироф этилиши муносабати билан, агар бу жиноятлар трансмиллий характерга эга бўлса ва уюшган жиноий гуруҳ иштирокида содир этилган бўлса, уларнинг олдини олишда, тергов қилишда ва жиноий таъқиб қилишда, шунингдек, бу жиноятдан жабрланганларни ҳимоя қилишда қўлланилади.

1. Ҳар бир Иштирокчи-давлат ушбу Баённоманинг 3-моддасида кўрсатилган ҳаракатлар қасддан содир этилганда жиноий жазога лойиқ деб тан олиш учун талаб этилиши мумкин бўлган қонунчилик ва бошқа чораларни кўради.

2. Ҳар бир Иштирокчи-давлат, шунингдек қуйидаги ҳаракатларни жиноий жазога лойиқ деб тан олиш учун талаб этилиши мумкин бўлган қонунчилик ва бошқа чораларни кўради:

а) ўз ҳуқуқий тизимининг асосий принципларига риоя қилиш шарти билан мазкур модданинг 1-бандига мувофиқ шундай деб эътироф этилган бирон-бир жиноятни содир этишга суиқасд қилиш;

б) мазкур модданинг 1-бандига мувофиқ шундай деб эътироф этилган бирон-бир жиноятни содир этишда шерик сифатида қатнашиш;

с) мазкур модданинг 1-бандига мувофиқ шундай деб эътироф этилган бирон-бир жиноятни содир этиш мақсадида бошқа шахсларни ташкиллаштириш ёки уларга бошчилик қилиш.

1. Ҳар бир Иштирокчи-давлат тегишли ҳолларда ва имкон қадар, ўзининг ички қонунчилигига мувофиқ, жумладан, бундай савдо билан боғлиқ ишлаб чиқаришнинг (фаолият) сир сақланиши хусусиятини таъминлаш йўли билан одам савдоси қурбонларининг шахсий ҳаёти ва шахсини ҳимоя қилишни таъминлайди.

2. Ҳар бир Иштирокчи-давлат, ўзининг ички ҳуқуқий ёки маъмурий тизими, тегишли ҳолларда одам савдоси қурбонларига қуйидагиларни амалга оширишга имкон берадиган чораларни назарда тутишини таъминлайди:

а) ишларни тегишли суд ва маъмурий тартибда кўриш тўғрисидаги ахборотларни олиш;

б) жиноят содир этган шахсларга нисбатан жиноий иш юритишнинг тегишли босқичларида ҳимоя ҳуқуқларига зарар етказмаган ҳолда уларнинг фикрлари ва хавотирланишларини баён қилиш ва кўриб чиқишга имкон берувчи ёрдамни олиш.

3. Ҳар бир Иштирокчи-давлат одам савдоси қурбонларининг жисмоний, руҳий ва ижтимоий реабилитациясини таъминлаш, шу жумладан тегишли ҳолларда, ноҳукумат ташкилотлари, бошқа тегишли ташкилотлар ва фуқаролик жамиятининг бошқа элементлари билан ҳамкорликни таъминлаш бўйича, хусусан, қуйидаги чораларни амалга ошириш имкониятини кўради:

а) керакли бошпана;

б) одам савдоси қурбонларига тушунарли бўлган тилда, айниқса, уларнинг юридик ҳуқуқлари билан боғлиқ консультатив ёрдам ва маълумотни;

с) тиббий, руҳий ва моддий ёрдам;

д) иш билан таъминланиш, таълим ва касбий тайёргарлик соҳасидаги имкониятлар.

4. Ҳар бир Иштирокчи-давлат ушбу модда қоидаларини қўллашда одам савдоси қурбонларининг ёши, жинси ва алоҳида эҳтиёжларини, хусусан болаларнинг алоҳида эҳтиёжларини, шу жумладан, керакли бошпана, таълим ва парвариш олишга бўлган эҳтиёжларини ҳисобга олади.

5. Ҳар бир Иштирокчи-давлат ўзининг ҳудудида одам савдоси қурбонлари бўлган даврларида уларнинг жисмоний хавфсизлигини таъминлашга интилади.

6. Ҳар бир Иштирокчи-давлат ўзининг ҳуқуқий тизими одам савдоси қурбонларига етказилган зарар учун компенсация (товон пули) олиш имкониятини тақдим этиш чораларини назарда тутишини таъминлайди.

1. Мазкур Баённоманинг 6-моддасига мувофиқ қўлланиладиган чораларга қўшимча сифатида ҳар бир Иштирокчи-давлат одам савдоси қурбонларига тегишли ҳолларда ўз ҳудудида вақтинча ёки доимий асосда қолишларига имкон берадиган қонунчилик ёки бошқа керакли чораларни қабул қилиш имкониятини кўриб чиқади.

2. Ушбу модданинг 1-бандида баён қилинган қоидаларни амалга оширишда ҳар бир Иштирокчи-давлат инсонпарварлик мулоҳазаларини лозим даражада ҳисобга олади ва раҳм-шафқат кўрсатади.

1. Иштирокчи-давлат одам савдоси қурбони унинг фуқароси бўлган ёки бундай шахс қабул қилувчи Иштирокчи-давлат ҳудудига олиб кирилгунига қадар унинг ҳудудида доимий яшаш ҳуқуқига эга бўлган бўлса, бунда у бу шахснинг қайтишига ёрдам кўрсатади ва бу шахснинг хавфсизлигини таъминлаш масалаларини лозим даражада ҳисобга олган ҳолда, уни асоссиз ёки нооқилона кечиктиришларсиз қабул қилади.

2. Иштирокчи-давлат одам савдоси қурбонларини — бундай шахс унинг фуқароси бўлган ёки қабул қилувчи иштирокчи-давлат ҳудудига кириш пайтида доимий яшаш ҳуқуқига эга бўлган иштирокчи-давлатга қайтарилишини бу шахснинг хавфсизлигини, шунингдек шахснинг одам савдоси қурбони бўлиши билан боғлиқ ҳолатларда ҳар қандай иш юритиш хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширади, бундан ташқари, бундай қайтариш асосан ихтиёрий ҳисобланади.

3. Қабул қилувчи Иштирокчи-давлат илтимосига кўра, мурожаат қилувчи Иштирокчи-давлат асоссиз ёки оқилона бўлмаган кечиктиришларсиз одам савдоси қурбони бўлган шахс унинг фуқароси бўлганлигини ёки бундай шахс қабул қилувчи Иштирокчи-давлат ҳудудига кириш пайтида ҳудудда доимий яшаш ҳуқуқига эга бўлганлигини текширади.

4. Тегишли ҳужжатларга эга бўлмаган одам савдоси қурбони бўлган шахсни қайтаришга кўмаклашиш мақсадида унинг фуқароси бўлган ёки бундай шахс қабул қилувчи Иштирокчи-давлат ҳудудига кириш пайтида унинг ҳудудида доимий яшаш ҳуқуқига эга бўлган Иштирокчи-давлат қабул қилувчи Иштирокчи-давлатнинг илтимосига кўра бу каби кириш/чиқиш ҳужжатларини ёки бу шахсни ўз ҳудудига қайтариш учун талаб этилиши мумкин бўлган бошқа рухсатномаларни беришга розилик билдиради.

5. Ушбу модда қабул қилувчи Иштирокчи-давлатнинг ички қонунчилигининг ҳар қандай қоидасига асосан одам савдоси қурбонларига берилган ҳуқуқларга зарар етказмайди.

6. Ушбу модда одам савдоси қурбонларини қайтариш масалаларини тўлиқ ёки қисман тартибга солувчи ҳар қандай амалдаги икки томонлама ёки кўп томонлама битим ёки келишувларга зарар етказмайди.

1. Иштирокчи-давлатлар қуйидаги мақсадларда сиёсат, дастурлар ва бошқа чораларни мажмуавий асосда ишлаб чиқадилар ва қабул қиладилар:

а) одам савдосининг олдини олиш ва унга қарши курашиш;

б) одам савдоси қурбонларини, айниқса, аёллар ва болаларни ревиктимизациядан ҳимоя қилиш.

2. Иштирокчи-давлатлар одам савдосининг олдини олиш ва унга қарши курашишга қаратилган тадқиқотларни, ахборот компанияларини, жумладан, оммавий ахборот воситаларида ўтказиш, шунингдек ижтимоий-иқтисодий ташаббусларни амалга ошириш каби чораларни кўришга интиладилар.

3. Ушбу моддага мувофиқ ишлаб чиқиладиган ва қабул қилинадиган сиёсат, дастурлар ва бошқа чоралар тегишли ҳолларда, ноҳукумат ташкилотлар, бошқа тегишли ташкилотлар ва фуқаролик жамиятининг бошқа элементлари билан ҳамкорликни ҳам ўз ичига олади.

4. Иштирокчи-давлатлар икки томонлама ёки кўп томонлама ҳамкорлик йўли билан одамлар, айниқса, аёллар ва болаларни одам савдоси нуқтаи назаридан ночор ҳолатга тушиб қолишларига олиб келувчи қашшоқлик, ривожланишнинг паст даражаси ва тенг имкониятларнинг йўқлиги каби омиллар таъсирини камайтиришга қаратилган чораларни кўрадилар ёки такомиллаштирадилар.

5. Иштирокчи-давлатлар одамлар, айниқса, аёллар ва болаларни эксплуатация қилишга олиб келадиган ҳар қандай шаклда фойдаланиш одам савдосига олиб келгани учун унга нисбатан бўлган талабни йўқотишга қаратилган таълим, маданият ёки ижтимоий соҳада икки томонлама ва кўп томонлама ҳамкорликни йўлга қўйиш бўйича қонунчилик ёки тегишли бошқа чораларни кўрадилар ёки такомиллаштирадилар.

1. Иштирокчи-давлатларнинг ҳуқуқни муҳофаза қилувчи, миграция ва бошқа тегишли органлар тегишли ҳолларда бир-бирлари билан ўзларининг ички қонунчилигига мувофиқ қуйидагиларни аниқлашга имкон берувчи ахборот алмашинуви йўли билан ўзаро ҳамкорлик қиладилар:

а) кириш/чиқиш ҳужжатларисиз ёки бошқа шахсларга тегишли шундай ҳужжатлар билан халқаро чегарани кесиб ўтаётган ёки кесиб ўтишга уринаётган шахслар одам савдогарлари ёки бундай савдо қурбонлари бўлиб ҳисобланишлари;

б) одам савдосини амалга ошириш мақсадида халқаро чегарани кесиб ўтиш учун бундай шахслар томонидан фойдаланилган ёки фойдаланишга уринган кириш/чиқишга бўлган ҳужжатлар турлари;

с) одам савдосини амалга ошириш мақсадида уюшган жиноий гуруҳлар томонидан қўлланиладиган усуллар ва воситалар, шу жумладан, жабрланганларни ёллаш ва ташиш, бундай савдо билан шуғулланувчи алоҳида шахслар ва гуруҳлар ўртасидаги йўналишлар ва алоқалар, шунингдек бу гуруҳлар ўртасидаги алоқалар ҳамда уларни аниқлаш бўйича қўлланилиши мумкин бўлган чоралар.

2. Иштирокчи-давлатлар ҳуқуқни муҳофаза қилувчи, миграция ва бошқа тегишли органлар ходимларининг одам савдосининг олдини олиш масалалари бўйича тайёргарлигини таъминлайди ёки такомиллаштиради. Кўрсатилган тайёргарлик бундай савдонинг олдини олиш, у билан машғул бўлган шахсларни жиноий таъқиб этиш ва жабрланганлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, жумладан, уларни бундай савдо билан шуғулланувчи шахслардан муҳофаза қилиш методларига асосланиши лозим. Тайёргарлик кўриш жараёнида, шунингдек инсон ҳуқуқларини, болалар ва гендер муаммоларини ҳисобга олиш зарурлигига эътибор қаратиш лозим; тайёргарлик давлатга қарашли бўлмаган ташкилотлар, бошқа тегишли ташкилотлар ва фуқаролик жамиятининг бошқа элементлари билан ҳамкорликни амалга оширишга кўмаклашиши керак.

3. Ахборотни олувчи иштирокчи-давлат уни тақдим этган иштирокчи-давлатнинг ундан фойдаланишга нисбатан чекловлар қўйиш билан боғлиқ ҳар қандай илтимосини бажаради.

1. Иштирокчи-давлатлар одамларнинг эркин кўчиб юришига оид халқаро мажбуриятларга зарар этказмаган ҳолда, имкон қадар одам савдосининг олдини олиш ва аниқлаш учун талаб этиладиган чегара назорати чораларини белгилайдилар.

2. Ҳар бир иштирокчи-давлат мазкур Баённоманинг 5-моддасига мувофиқ шундай деб эътироф этилган жиноятларни содир этишда тижорат юк ташувчилари томонидан фойдаланиладиган транспорт воситаларидан иложи борича фойдаланишни олдини олиш учун қонунчилик ёки бошқа тегишли чораларни кўради.

3. Тегишли ҳолларда ва амалдаги халқаро конвенциялар учун зарар этказмаган ҳолда бундай чоралар тижорат юк ташувчилари, шу жумладан, ҳар қандай транспорт компанияси ёки ҳар қандай транспорт воситасининг эгаси ёхуд оператори учун ҳамма йўловчиларнинг қабул қилувчи давлатга кириши учун зарур бўлган кириш/чиқиш ҳужжатларига эга эканлигига ишонч ҳосил қилиш мажбуриятини назарда тутади.

4. Ҳар бир иштирокчи-давлат ўзининг ички қонунчилигига мувофиқ ушбу модданинг 3-бандида белгиланган мажбуриятни бузганлик учун санкцияларни назарда тутиш учун зарур чораларни кўради.

5. Ҳар бир иштирокчи-давлат ўз ички қонунчилигига мувофиқ мазкур Баённомага кўра шундай деб эътироф этилган жиноятларни содир этишга алоқадор бўлган шахсларнинг унинг ҳудудига киришини рад этиш ёки уларнинг визаларини бекор қилишга имкон берадиган чораларни қўллаш имкониятини кўриб чиқади.

6. Иштирокчи-давлатлар Конвенциянинг 27-моддасига зарар этказмаган ҳолда чегара назорати органлари ўртасида ҳамкорликни, жумладан, тўғридан-тўғри алоқа йўлларини жорий этиш ва қўллаб-қувватлаш орқали мустаҳкамлаш имкониятини кўриб чиқади.

Ҳар бир иштирокчи-давлат мавжуд имкониятлар доирасида қуйидагилар учун талаб қилиниши мумкин бўлган чораларни кўради:

а) уларга берилган кириш/чиқиш ҳужжатлари ёки шахсни тасдиқловчи гувоҳнома ҳужжатларининг улардан ноқонуний фойдаланиш ва уларни сохталаштириш ёки қонунга хилоф тарзда ўзгартириш, қайта тиклаш ёки беришни максимал даражада қийинлаштирадиган сифатда бўлишини таъминлаш;

б) ушбу иштирокчи-давлат томонидан ёки унинг номидан берилган кириш/чиқиш ҳужжатлари ёки шахсий гувоҳномаларнинг ҳимояланганлик ва ишонарлилик даражасини, шунингдек ноқонуний тарзда тайёрлаш, бериш ва улардан фойдаланишнинг олдини олишни таъминлаш.

Иштирокчи-давлат бошқа иштирокчи-давлатнинг илтимосига кўра, ўз ички қонунчилигига мувофиқ, оқилона муддат ичида унинг номидан берилган ёки берилиши мумкин бўлган ҳамда одам савдоси учун фойдаланишда гумон қилинаётган кириш/чиқиш ҳужжатлари ёки шахсий гувоҳномаларнинг қонунийлиги ва ҳақиқийлигини текширади.

1. Мазкур Баённомадаги ҳеч нарса халқаро ҳуқуқ, халқаро гуманитар ҳуқуқ ва инсон ҳуқуқлари соҳасидаги халқаро ҳуқуқ ва, хусусан, қўллаш мумкин бўлганда, 1951 йилги Қочоқлар мақоми тўғрисидаги конвенция ва 1967 йилги Баённома ҳамда уларда мустаҳкамланган мамлакатдан чиқариб юбормаслик принципига мувофиқ давлатлар ва алоҳида шахсларнинг жавобгарлиги, мажбуриятлари ва бошқа ҳуқуқларига дахл қилмайди.

2. Ушбу Баённомада назарда тутилган чоралар одам савдоси қурбонлари бўлганлари учунгина камситилишга асос бўлмайдиган тарзда талқин этилади ва қўлланилади. Бу чораларни талқин этиш ва қўллаш халқаро эътироф этилган камситилмаслик принципларига мувофиқ амалга оширилади.

1. Иштирокчи-давлатлар мазкур Баённомани шарҳлаш ёки қўллашга оид низоларни музокаралар йўли билан тартибга солишга ҳаракат қиладилар.

2. Икки ёки ундан кўп иштирокчи-давлатлар ўртасидаги Баённомани шарҳлаш ёки қўллашга оид низоларни оқилона вақт ичида музокаралар йўли билан тартибга солиш мумкин бўлмаса, бу Иштирокчи-давлатлардан бирининг илтимосига кўра, арбитраж муҳокамасига берилади. Агар ҳакамлик ҳақида илтимос билан мурожаат қилингандан сўнг олти ой мобайнида ушбу Иштирокчи-давлатлар уни ташкил этиш тўғрисида келиша олмасалар, бу Иштирокчи-давлатлардан бирон бири Халқаро судга Суд Статутига мувофиқ ариза билан мурожаат қилиш орқали низони тақдим этиши мумкин.

3. Ҳар бир Иштирокчи-давлат мазкур Баённомани имзолаш, ратификация қилиш, қабул қилиш ёки уни тасдиқлашда ёхуд унга қўшилишда ўзини ушбу модданинг 2-банди қоидалари билан боғлиқ эмаслиги тўғрисида маълум қилиши мумкин. Бошқа Иштирокчи-давлатлар шундай изоҳ билдирган бирон бир иштирокчи-давлатга нисбатан мазкур модданинг 2-банди қоидалари билан боғлиқ бўлмайдилар.

4. Ушбу модданинг 3-бандига мувофиқ қўшимча шарт қўйган ҳар қандай иштирокчи-давлат Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош котибига билдиришнома юбориш йўли билан исталган вақтда бу шартни олиб ташлаши мумкин.

1. Мазкур Баённома барча давлатлар томонидан имзоланиши учун 2000 йилнинг 12 декабридан 15 декабригача Палермо, Италияда, сўнг Нью-Йоркдаги Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Марказий муассасаларида 2002 йилнинг 12 декабригача очиқ.

2. Мазкур Баённома, шунингдек иқтисодий интеграциянинг минтақавий ташкилотларининг, агар камида бундай ташкилотга аъзо давлатлардан бири ушбу Баённомани мазкур модданинг 1-бандига мувофиқ имзолаган бўлса, имзолаши учун очиқдир.

3. Мазкур Баённома ратификация қилиниши, қабул қилиниши ёки тасдиқланиши керак. Ратификация ёрлиқлари ёхуд қабул қилиш ёки тасдиқлаш тўғрисидаги ҳужжатлар сақлаш учун Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош котибига топширилади. Иқтисодий интеграциянинг минтақавий ташкилоти ўзининг ратификация ёрлиғини ёхуд қабул қилиш ёки тасдиқлаш тўғрисидаги ҳужжатини, агар камида аъзо-давлатлардан бири шундай иш тутган бўлса, сақлаш учун топшириши мумкин. Бу ратификация ёрлиғида ёхуд қабул қилиш ёки тасдиқлаш тўғрисидаги ҳужжатда бундай Ташкилотнинг ушбу Баённома билан тартибга солинадиган масалалар бўйича ўз ваколати соҳаси тўғрисида маълум қилади. Бу Ташкилот, шунингдек депозитарийга ўз ваколати соҳасининг ҳар қандай ўзгариши тўғрисида ҳам хабар қилади.

4. Мазкур Баённома ҳар қандай давлат ёки иқтисодий интеграциянинг бирон бир минтақавий ташкилотининг, энг камида аъзо давлатнинг бири ушбу Баённома иштирокчиси бўлганда қўшилиш учун очиқдир. Қўшилиш тўғрисидаги ҳужжатлар сақлаш учун Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош котибига топширилади. Қўшилишда иқтисодий интеграциянинг минтақавий ташкилоти ушбу Баённома билан тартибга солинадиган масалалар бўйича ўз ваколати соҳаси тўғрисида баёнот беради. Бу ташкилот, шунингдек депозитарийга ўз ваколати соҳасининг ҳар қандай ўзгаришлари тўғрисида хабар қилади.

1. Мазкур баённома қирқинчи ратификация ёрлиғи ёхуд қабул қилиш, тасдиқлаш ёки қўшилиш тўғрисидаги ҳужжатлар сақлаш учун топширилган санадан сўнг тўқсонинчи кунда кучга киради, бироқ у Конвенция кучга киргунга қадар кучга кирмайди. Ушбу банд мақсадлари учун иқтисодий интеграциянинг минтақавий ташкилоти томонидан сақлаш учун топширилган ҳар қандай бу каби ёрлиқ ёки ҳужжат бундай ташкилотнинг аъзо давлатлари томонидан сақлаш учун топширилган ёрлиқ ёки ҳужжатларга қўшимча сифатида қаралмайди.

2. Мазкур Баённомани ратификация қилувчи, қабул қилувчи ёки тасдиқловчи ёхуд унга қирқинчи ратификация ёрлиғи ёки бундай ҳаракат тўғрисидаги ҳужжат сақлаш учун топширилганидан кейин қўшилувчи ҳар бир давлат ёки иқтисодий интеграциянинг минтақавий ташкилоти учун ушбу Баённома бундай давлат ёки ташкилот томонидан тегишли ёрлиқ ёки ҳужжат сақлаш учун топширилган санадан сўнг ўттизинчи куни ёхуд кейинчалик нима бўлишига қараб мазкур модданинг 1-бандига мувофиқ ушбу Баённома кучга кириш санасида кучга киради.

1. Мазкур Баённома кучга киргандан кейин беш йил ўтгач, бу Баённоманинг Иштирокчи-давлати тузатиш киритишни таклиф қилиши ва Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош котибига юбориши мумкин, сўнгра таклиф қилинган тузатишни кўриб чиқиш ва у бўйича қарор қабул қилиш мақсадида Иштирокчи-давлатларга ва Конвенция Иштирокчиларининг конференциясига юборади. Иштирокчилар конференцияда қатнашаётган мазкур Баённоманинг Иштирокчи-давлатлари ҳар бир тузатишга нисбатан консенсусга эришиш учун барча саъй-ҳаракатларни амалга оширадилар. Агар консенсусга эришиш учун барча саъй-ҳаракатлар амалга оширилган ва келишувга эришилмаган бўлса, унда охирги чора сифатида тузатишни қабул қилиш учун мазкур Баённома Иштирокчи-давлатларининг Иштирокчилар конференциясида ҳозир бўлган ва овоз беришда қатнашаётган учдан икки қисмининг кўпчилик овози талаб этилади.

2. Ўзларининг ваколат доирасига кирадиган масалаларда иқтисодий интеграциянинг минтақавий ташкилотлари ушбу моддага мувофиқ ўз овоз бериш ҳуқуқини мазкур Баённома иштирокчиси бўлган аъзо-давлатлар сонига тенг овозларга эга бўлган ҳолда амалга оширадилар. Бундай ташкилотлар, агар уларнинг аъзо-давлатлари овоз бериш ҳуқуқини амалга оширса ва аксинча бўлса, ўз овоз бериш ҳуқуқини амалга оширмайди.

3. Ушбу модданинг 1-бандига мувофиқ қабул қилинган тузатиш Иштирокчи-давлатлар томонидан ратификация қилиниши, қабул қилиниши ёки тасдиқланиши керак.

4. Ушбу модданинг 1-бандига мувофиқ қабул қилинган тузатиш Иштирокчи-давлатга нисбатан улар томонидан Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош котибига ратификация ёрлиқлари ёхуд қабул қилиш ёки тасдиқлаш тўғрисидаги ҳужжатлар сақлаш учун топширилган санадан тўқсон кун ўтгач кучга киради.

5. Тузатиш кучга киргандан сўнг, унга риоя этишга ўз розилигини билдирган Иштирокчи-давлатлар учун мажбурий ҳисобланади. Бошқа Иштирокчи-давлатлар мазкур Баённома қоидалари ва улар томонидан аввалроқ ратификация қилинган, қабул қилинган ёки тасдиқланган ҳар қандай тузатишларни бажаришда давом этадилар.

1. Иштирокчи-давлат ушбу Баённомани Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош котибига ёзма билдиришнома юбориш орқали денонсация қилиши мумкин. Денонсация Бош котиб томонидан хабарнома олинган санадан бир йил ўтганидан сўнг кучга киради.

2. Иқтисодий интеграциянинг минтақавий ташкилоти мазкур Баённоманинг барча аъзо-давлатлари ушбу Баённомани денонсация қилганларида унинг иштирокчиси ҳисобланмайди.

1. Мазкур Баённоманинг депозитарийси этиб Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош котиби тайинланади.

2. Мазкур Баённоманинг инглиз, араб, испан, хитой, рус ва француз тилидаги матнлари айнан бир хил бўлиб, Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош котибига сақлаш учун топширилади.