Ўзбекистон Республикаси билан Туркманистон, бундан кейин «Олий Аҳдлашувчи Томонлар» деб аталувчилар,

2004 йил 19 ноябрдаги (Санджар) Ўзбекистон Республикаси билан Туркманистон ўртасида дўстлик, ўзаро ишончни мустаҳкамлаш ва ҳамкорликни ривожлантириш тўғрисидаги Шартномага, 1996 йил 16 январдаги (Туркменбаши) Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Туркманистон Ҳукумати ўртасида узоқ муддатли савдо-иқтисодий алоқаларнинг асосий йўналишлари тўғрисидаги Битимга, шунингдек Олий Аҳдлашувчи Томонлар иштирокчилари бўлган бошқа халқаро шартномаларга амал қилиб,

иккала давлатнинг иқтисодий ва илмий-техникавий салоҳиятидан самарали фойдаланиш ва улар халқларининг турмуш фаровонлигини ошириш мақсадида,

савдо-иқтисодий ва ишлаб чиқариш муносабатларини ўзаро манфаатли, узоқ муддатли ва барқарорлик асосда янада ривожлантириш, ҳамда мустаҳкамлашга интилиб,

халқаро ҳуқуқнинг умум эътироф этилган нормалари ва принципларига, ҳамда иккала давлатнинг миллий қонунчилигига амал қилиб,

Олий Аҳдлашувчи Томонлар ушбу Шартноманинг таркибий қисми бўлиб ҳисобланадиган, Ўзбекистон Республикаси билан Туркманистон ўртасида 2008 — 2012 йилларга мўлжалланган иқтисодий ҳамкорлик Дастурини (бундан кейин — «Дастур») қабул қиладилар, ҳамда уни амалга ошириш учун ҳар томонлама кўмаклашадилар.

Олий Аҳдлашувчи Томонларнинг иқтисодий ҳамкорлиги давлатларининг суверен тенглигига, тенг ҳуқуқлилигига, стратегик шерикликка, ўзаро манфаатдорлик принципларига асосланади ва умум эътироф этилган халқаро ҳуқуқ нормалари ва икки давлат ҳудудида амал қилувчи миллий қонунларга риоя этган ҳолда мулк шаклидан ва бўйсунишдан қатъи назар, ташқи иқтисодий фаолият юритувчи субъектлар ўртасида бевосита келишув ва тўғридан-тўғри алоқалар орқали амалга оширилади.

Олий Аҳдлашувчи Томонлар бошқа Томоннинг манфаатларига зиён етказадиган хатти-ҳаракатлардан ўзларини тиядилар.

Олий Аҳдлашувчи Томонлар қуйидагиларга кўмаклашадилар:

иқтисодий, ижтимоий ва табиатни муҳофаза қилишдаги ҳамкорликларнинг муҳим йўналишлари бўйича лойиҳалар ва дастурларни амалга ошириш, миллий ва хорижий инвесторларни икки давлат ҳудудларида ўзаро қўллаб-қувватлаш;

мулкчилик шаклидан ва фаолият доирасидан қатъи назар, Олий Аҳдлашувчи Томонлар ташқи иқтисодий фаолият юритувчи субъектлари ўртасида ўзаро манфаатли алоқаларни мустаҳкамлаш.

Олий Аҳдлашувчи Томонлар икки давлат ҳудудида инвестицияларни рағбатлантириш ва ўзаро ҳимоя қилиш, тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш учун қулай шароитларни барпо этадилар.

Олий Аҳдлашувчи Томонлар ўзаро манфаатли халқаро лойиҳалар доирасида, фундаментал ва илмий амалий тадқиқотлар ўтказишга, шу жумладан ўзаро манфаатларни акс этувчи муаммолар бўйича илмий ишлар ва тадқиқотларни ташкиллаштиришга интиладилар.

Кўрсатилган илмий тадқиқотларда сув ва ер ости ресурсларини бошқаришда илмий асосланган принципларини ишлаб чиқиш, сув тежаш технологиялари, сувсизланишга ва шўрланишга қарши курашиш, биохилма-хилликни сақлаб қолиш, Оролбўйи ҳудудида салбий экологик оқибатларни юмшатиш, сейсмик, геологик ва геоэкологик илмий тадқиқотлар, экологик муҳим хўжалик қарорларни қабул қилишда маълумот алмашиш соҳаларига муҳим ўрин берилади.

Олий Аҳдлашувчи Томонлар нефть ва газ қувурлари қурилиши лойиҳаларида ўзаро кўмаклашадилар ва энергия ташувчилар транспортировкаси учун қулай шароитларни барпо этадилар, шунингдек ўз давлатлари ҳудудидан уларни ҳеч қандай тўсиқларсиз ва кафолатли транзит ўтишини алоҳида шартномалар ва битимлар асосида таъминлайдилар.

Олий Аҳдлашувчи Томонлар транспорт ва алоқа соҳасида ҳамкорликни жадаллаштирадилар. Ўз ҳудудларидан алоқанинг барча турлари орқали йўловчилар ва юкларни транзит ўтишига, ҳамда туристик қатновни ташкил этиш учун қулай шароитларни барпо этадилар.

Олий Аҳдлашувчи Томонлар иккинчи Олий Аҳдлашувчи Томон ҳудудидаги сув хўжалиги объектларидан фойдаланиш, жорий ва капитал ремонт, шунингдек техник реконструкция ва модернизация қилиш учун нормал шароитни таъминлашда зарур чораларни кўрадилар.

Олий Аҳдлашувчи Томонлар Дастур бажарилишини мувофиқлаштириш, уни амалга ошириш ва зарурият бўлганда, унга ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш учун таклифларни ишлаб чиқиш жараёни устидан назоратни (1996 йил 27 ноябрдаги (Санджар) икки томонлама Баённома асосида тузилган) ўзларининг ҳукуматларига, Савдо-иқтисодий, илмий-техникавий ва маданий ҳамкорлик бўйича ўзбек-туркман ҳукуматлараро қўшма комиссияга топширадилар.

Дастурни бажариш жараёни қўшма комиссия йиғилишларида йилида камида бир марта кўриб чиқилади.

Мазкур Шартнома қоидаларини талқин қилиш ва қўллаш юзасидан баҳслар ва келишмовчиликлар маслаҳатлашув ва музокаралар орқали ҳал қилиниши лозим.

Олий Аҳдлашувчи Томонларнинг ўзаро розилигига кўра, мазкур Шартноманинг таркибий қисми бўлиб ҳисобланадиган, имзоланган санадан кучга кирадиган, алоҳида баённомалар билан расмийлаштирилган ўзгартиш, ҳамда тўлдиришлар мазкур Шартномага киритилиши мумкин.

Мазкур Шартнома Олий Аҳдлашувчи Томонлар иштирокчи бўлган бошқа халқаро шартномалардан келиб чиқадиган ҳуқуқ ва мажбуриятларига дахл қилмайди.

Мазкур Шартнома Олий Аҳдлашувчи Томонлар унинг кучга кириши учун зарур бўлган давлат ички процедураларини бажарганликлари тўғрисида дипломатик каналлар орқали охирги хабарнома олинган санадан 30 кун кейин кучга киради ва 2012 йилнинг 31 декабрига (Битараплик) қадар амал қилади.

Ҳар бир Олий Аҳдлашувчи Томон бошқа Олий Аҳдлашувчи Томонга ёзма хабарнома юбориш билан мазкур Шартноманинг амал қилишини тугатиши мумкин. Бу ҳолда Шартнома шундай хабарнома олинган санадан олти ой ўтгач амал қилишини тугатади.

Агар Олий Аҳдлашувчи Томонлар бошқача келишиб олмасалар, мазкур Шартнома амал қилишининг тўхтатилиши унинг доирасида бошланган дастур ва лойиҳаларнинг тўлиқ амалга оширилишига дахл қилмайди.

Ашхобод шаҳрида, 2007 йил 18 октябрда (Гарашсизлик) икки асл нусхада, ҳар бири ўзбек, туркман ва рус тилларида тузилди, бунда барча матнлар бир хил юридик кучга эга.

Мазкур Шартнома қоидаларини талқин қилиш учун рус тилидаги матндан фойдаланилади.

Ўзбекистон Республикаси ва Туркманистон сиёсий, иқтисодий, маданий ва ижтимоий соҳаларда самарали ҳамкорлик олиб бормоқдалар ва анъанавий иқтисодий ҳамкорлар бўлиб келмоқдалар.

2004 йил 19 ноябрда (Санджар) имзоланган Ўзбекистон Республикаси билан Туркманистон ўртасида дўстлик, ўзаро ишончни мустаҳкамлаш ва ҳамкорликни ривожлантириш тўғрисида Шартнома ва 1996 йил 16 январда (Туркменбаши) имзоланган Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Туркманистон Ҳукумати ўртасида узоқ муддатли савдо-иқтисодий алоқаларнинг асосий йўналишлари тўғрисида Битим яқин иқтисодий алоқаларни кенгайтиришда муҳим аҳамиятга эга.

2004 йил 19 ноябрдаги (Санджар) Ўзбекистон Республикаси билан Туркманистон ўртасида дўстлик, ўзаро ишончни мустаҳкамлаш ва ҳамкорликни ривожлантириш тўғрисидаги Шартнома ва 1996 йил 16 январдаги (Туркменбаши) Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Туркманистон Ҳукумати ўртасида узоқ муддатли савдо-иқтисодий алоқаларнинг асосий йўналишлари тўғрисидаги Битимнинг низомлари асосида Ўзбекистон Республикаси билан Туркманистон ўртасида 2008 — 2012 йилларга мўлжалланган иқтисодий ҳамкорлик Дастури ишлаб чиқилди (бундан кейин — «Дастур»).

Дастур Ўзбекистон Республикаси ва Туркманистон (бундан кейин — «Томонлар») томонидан узоқ муддатли икки давлат ва уларнинг маъмурий ҳудудий бирликлари ва ташқи иқтисодий фаолият субъектлари ўртасидаги ўзаро манфаатли иқтисодий ва илмий-техникавий муносабатларни, ҳамда иқтисодиётнинг етакчи соҳаларидаги ҳамкорликни ва шу асосда ўзаро ташқи савдо айланмасини оширишни таъминлаш, шу қаторда халқларнинг фаровонлиги ва маънавий-маданий эҳтиёжини қондиришга давлат қўллаб-қувватлаши бўйича чоралар комплексини амалга ошириш мақсадида ишлаб чиқилган.

Дастурни амалга ошириш жараёнида қуйидаги вазифаларни ҳал этиш лозим:

ташқи иқтисодий фаолиятни тартибга солиш соҳасини мувофиқлаштириш;

иқтисодий, ижтимоий ва табиатни муҳофаза қилишдаги ҳамкорликнинг муҳим йўналишлари бўйича лойиҳалар ва дастурларни амалга ошириш, миллий ва хорижий инвесторларни икки давлат ҳудудларида ўзаро қўллаб-қувватлаш;

ишлаб чиқариш фаолиятида ташқи иқтисодий фаолият субъектларига тенг имкониятлар ва кафолатларни таъминлаш учун шароитлар яратиш;

қўшма корхоналар, савдо уйлари ва ваколатхоналар ва бошқа турдаги ва кўринишдаги қўшма структураларни яратиш;

ўзаро манфаатларни акс эттирувчи, савдо-иқтисодий, ҳамда илмий-техникавий характердаги очиқ ахборотлар алмашинуви;

ижтимоий, маданий ва бошқа соҳаларда ўзаро алоқаларни, ҳамда гуманитар ҳамкорликни ривожлантириш ва мустаҳкамлаш бўйича чораларни амалга ошириш;

янги транспорт коридорларини яратиш ва амалдаги транспорт коридорларининг самарадорлигини ошириш, халқаро транспорт коммуникациялари ва алоқаларини ривожлантириш ва ўзаро манфаатли фойдаланиш;

икки мамлакат ташқи иқтисодий алоқалар субъектларининг экспорт ва импорт юкларини транзит олиб ўтишда ўзаро манфаатли шароитлар яратиш;

молия соҳасида ҳамкорликни кенгайтириш;

ахборот технологияларини ривожлантиришда ўзаро ҳамкорлик;

Томонлар ҳудудларида жойлашган электро-энергетика ва сув хўжалиги объектларини жорий ва капитал таъмирлаш, реконструкция ҳамда фойдаланиш учун кенг қамровли ёрдам кўрсатиш ва мўътадил шароитларни таъминлаш;

Томонлар ҳудудларида жойлашган электро-энергетика ва сув хўжалиги объектларига автотранспорт ва механизмларни, ҳамда ишчи меҳнат ва таъмирлов персоналларининг Давлат чегараларидан ўтиш тартибини соддалаштириш;

экологик ва санитар эпидемиологик ҳолатини яхшилаш учун сув манбаларини тежаш ва экологик ҳолати ёмон ҳудудга (Оролбўйи ва Орол денгизи) етказиш бўйича тадбирларни ҳамкорликда амалга ошириш;

туристик алмашув соҳасида учинчи давлат ва Томонлар ташқи иқтисодий алоқалар фаолияти субъектлари учун шароитлар яратиш;

энергия ташувлар транзити ва транспорт воситаларида ташув масалалари бўйича ва нефть ва газ соҳаларида ҳамкорликни кенгайтириш.

Дастур ўзаро манфаатли ҳамкорликни ва иқтисодий интеграцияни янада ривожлантириш бўйича чораларни амалга оширишни белгилайди.

Узоқ муддатли ҳамкорлик қуйидаги йўналишларда ривожлантирилади:

икки давлат субъектлари ўртасида амалий алоқаларни ўрнатиш ва ахборот алмашинуви бўйича тадбирлар ва конференциялар, семинарлар, ярмарка, ҳамда халқаро ва миллий кўргазмаларни ўтказиш;

транспорт коридорлари орқали юк ташувларини амалга ошириш;

нефть ва газ қувурлари ва саноат объектлари, автомобиль ва темир йўллари қурилиши;

сув хўжалиги қурилиши;

келишилган дастурлар асосида малакали кадрларни тажрибасини ошириш ва тайёрлаш.

Томонлар ўртасидаги савдо алоқаларининг ривожланиши савдо-техникавий тўсиқларнинг босқичма-босқич бартараф этилиши, давлатларнинг суверен тенглиги тамойилига риоя этилган ҳолда халқаро ҳуқуқ нормалари ва бошқа умум эътироф этилган тамойиллар, ўзаро манфаатлар асосида эркин савдо режимига аста-секин ўтиш билан амалга оширилади.

Томонлар ўртасидаги савдо алоқаларининг ташкил этилиши ва амалга оширилиши зарурий статистик ахборотлар алмашинувини тақозо этади. Статистик нашрлар ва босмалар, методологик тарқатмалар ва қўлланмалар, дастурлар, ҳамда статистик кузатувлар, рўйхатга олишлар, текширувлар, ташқи савдо статистикасининг шаклланиши тамойилларини келишишдаги тажрибалар алмашинуви назарда тутилмоқда.

Икки давлат маъмурий-ҳудудий бирликлари ўртасидаги ҳамкорликнинг кейинги ривожланиши Томонлар ташқи иқтисодий фаолияти субъектлари ўртасидаги ташқи савдо алоқаларини ривожланиши учун мўътадил шароитларни таъминлашга муҳим йўналиш бўлиб қолиши лозим.

Томонларнинг келгусидаги иқтисодини ривожлантириш, маҳсулотлар рақобатбардошлигини ошириш, давлатлар бозорларида товарларнинг самарали айланмасини таъминлаш мақсадида Томонлар инвестицион сиёсатни ўтказиш соҳасида ҳамкорликни чуқурлаштириш бўйича таклифларни тайёрлайдилар.

Мўлжалланган Дастурни амалга оширишни таъминлаш мақсадида Томонлар ҳамкорликда:

Дастурнинг тегишли компонентларида иштирок этиш учун манфаатдор вазирлик ва идораларни, корхона ва ташкилотларни, ҳамда тадбиркорлик тузилмаларини жалб этишни;

тегишли вазирлик ва идоралар, корхона ва ташкилотлар вакиллари иштирокида инвестицион учрашув ва форумлар ўтказишни амалга оширадилар.

Ушбу соҳадаги ҳамкорликка қуйидагилар киради:

божхона иши масалалари бўйича имзоланган ҳукуматлараро битимни амалга ошириш;

Томонларнинг божхона қонунчилигини бузишга қарши кураш бўйича халқаро шартномалар асосида ноқонуний олиб чиқиб кетилган маданий бойликларни ушлаш ва ўз мамлакатига қайтариш, ҳамда акциз ости товарларни етказишни ўзаро назорат қилиш ва божхона ҳужжатларини ўзаро тан олиш бўйича ҳамкорлик қилиш;

божхона жараёнларини уйғунлаштириш ва соддалаштириш;

келишилган божхона сиёсатини олиб бориш, транспорт воситалари ва товарлар ҳаракати учун қулай шароитлар яратиш, икки томонлама битимлар асосида божхона органларининг ўзаро алоқаларини ривожлантириш;

ўзаро ташқи товарлар савдоси тўғрисидаги статистик ахборотлар алмашинуви;

Томонлар ўртасидаги давлат чегаралари орқали олиб ўтилаётган транспорт воситалари ва товарлар тўғрисидаги дастлабки ахборотлар алмашинуви бўйича автоматлашган тизимни тузиш.

Дастур билан Томонлар ўртасидаги транспорт тизимининг ўзаро алоқалари соҳасидаги ҳамкорликни ривожлантириш, улардан ўзаро юклар ташувида самарали фойдаланиш, транспорт чиқимларини камайтириш ва мавжуд транспорт тизимларини қайта таъмирлаш ва ривожлантириш бўйича ҳамжиҳатлик сиёсатини олиб бориш назарда тутилган.

Бу мақсадларда, ҳаво, автомобиль, дарё, ҳаво транспорти коммуникациялари ва темир йўл транспорти соҳаларидаги мавжуд ва янги икки томонлама битимларни амалга ошириш асосида шартнома-ҳуқуқий базани такомиллаштириш амалга оширилади.

Томонлар миллий қонунчилиги ва халқаро ҳуқуқнинг умум эътироф этилган нормаларига мувофиқ, йирик габаритли ва оғир юклар ташишга, транспорт воситалари оғирликлари ва габаритларига, транспорт коммуникацияларига ягона техник талабларни ўрнатиш, давлатлар ўртасида юклар ташувида қўлланиладиган транспорт воситалари парки ва қувурларидан оқилона фойдаланиш, транспорт инфраструктурасини ривожлантириш бўйича келишилган дастурлар ишлаб чиқишлари лозим.

Дастурни амалга ошириш давомида санитар-эпидемиологик ҳолатни яхшилаш ва соғлиқни сақлаш соҳасида ўзаро манфаатли ҳамкорликни ривожлантиришни мувофиқлаштириш, дори воситалари, тиббий техникаларни ишлаб чиқариш, маданият ва санъат, жисмоний тарбия, спорт, санитария-курорт ишлари, туризм ва меҳнат муҳофазаси, шунингдек турли тармоқлар учун малакали кадрларни тайёрлаш ва мутахассислар, ўқувчилар, аспирантлар ва студентлар алмашинуви амалга оширилади.

Дастурни амалга ошириш давомида экологик тоза ва тежамкор технологиялар ишлаб чиқиш ва жорий этиш, табиатдан фойдаланишнинг иқтисодий механизмини такомиллаштириш, атроф муҳитда таъсирни баҳолаш, атроф муҳитни муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланишни норматив-ҳуқуқий бошқаруви, экологик қонунчиликни уйғунлаштириш соҳасида ҳамкорликни ривожлантириш қамраб олинади.

Томонлар табиатни муҳофаза қилувчи манфаатдор ташкилотларининг, жумладан Оролни қутқариш халқаро фонди ва жамоатчилик ва бошқаларнинг экологик муаммоларни ҳал қилишда иштирокига кўмаклашадилар.

Ҳамкорлик БМТ, Жаҳон банки ва Глобал экологик фонд каби бошқа халқаро ташкилотлар иштирокидаги халқаро лойиҳалар доирасида Марказий Осиё мамлакатлари бўйича табиатни муҳофаза қилиш тадбирларини амалга ошириш бўйича очиқ тажрибалар ва ахборотлар алмашинувини назарда тутади.

Сув манбаларидан фойдаланиш ва бошқариш соҳасида Томонлар давлатлари ҳудудида жойлашган ташкилотларда ва объектларда фойдаланиладиган механизмлар ва автотранспортлар, эксплуатацион персоналларнинг келиши ва кетиши шароитларини тартибга солувчи ўзаро ҳаракатларини мувофиқлаштиришга интиладилар.

Фавқулодда ҳолатларни бартараф этиш ва огоҳлантириш соҳасида Томонлар қуйидагиларни амалга оширадилар:

табиий ҳодисалар, хавфли техноген ва экологик жараёнларнинг қўшма мониторингини ташкил этиш ва амалга ошириш, шунингдек фавқулодда ҳодисаларни олдиндан аниқлаш ва уларнинг оқибатларини баҳолаш;

қўшма машғулотлар, ўқишлар, ишчи йиғилишлар, семинарлар ва конференциялар ташкил этиш;

фавқулодда ҳолатларни бартараф этишда ўзаро ёрдам кўрсатиш.

Дастурни амалга ошириш Томонлар субъектлари ва давлат органлари томонидан Дастурда белгилаб қўйилган фаолиятларнинг бажарилиши билан белгиланади.

Ушбу Дастурни амалга оширилишини назорат қилиш (1996 йил 27 ноябрдаги (Санджар) икки томонлама Баённома асосида тузилган) савдо-иқтисодий, илмий-техникавий ва маданий ҳамкорлик бўйича ўзбек-туркман ҳукуматлараро қўшма комиссияси зиммасига юклатилади.